菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d0009二萬五千頌般若波羅蜜多經c3.5s|d0009二萬五千頌般若波羅蜜多經c3.5s(續23)

這是完整的直譯: “須菩提,就像這樣,例如,日輪和月輪在四大洲中執行,跟隨四大洲,追隨四大洲。須菩提,同樣地,般若波羅蜜多也在五波羅蜜多中執行,跟隨五波羅蜜多,追隨五波羅蜜多。如果不離開般若波羅蜜多,五波羅蜜多就能獲得波羅蜜多的名稱。如果離開般若波羅蜜多,五波羅蜜多就不能獲得五波羅蜜多的名稱。須菩提,就像這樣,例如,如果離開轉輪聖王,七寶就不能獲得轉輪聖王的名稱。須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多離開般若波羅蜜多,就不能獲得波羅蜜多的名稱。須菩提,就像這樣,例如,沒有丈夫的婦女們容易被浪蕩子們征服。須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多離開般若波羅蜜多,就容易被魔羅或魔羅眷屬的天神們征服。須菩提,就像這樣,例如,被勇敢的丈夫很好地保護的婦女,住在非常富裕的家中,是不會被浪蕩子們征服的。須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多不離開般若波羅蜜多,就不會被魔羅或魔羅眷屬的天神們征服。須菩提,就像這樣,例如,一個要上戰場的人,穿戴齊全的盔甲,拿著所有武器,當他站在戰場上時,國王的對手或敵人、敵軍就很難戰勝他。”

།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་ན།བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། གང་ཟག་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་དཀའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ པོ་ལ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ནང་ནུབ་ནང་ནུབ་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་དོན་དུ་དྲུང་དུ་འོང་ངོ་།།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་འདོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན།ཆུ་ཀླུང་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་གང་གཱ་གང་ན་བ་དེར་འདོང་སྟེ། དེ་དག་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་དང་འགྲོགས་ཤིང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འདོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་འདོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་གཡས་པ་ནི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ བལྟ་སྟེ།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། །ཆུ་ཀླུང་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་དང་། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ན། ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཚྭའི་རོར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རོར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ།

這是完整的直譯: “須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多不離開般若波羅蜜多,魔羅和魔羅眷屬的天神們,以及增上慢的人或者惡劣的菩薩們也難以征服。須菩提,就像這樣,例如,轉輪聖王的諸國王每天早晚都來到他面前以示敬意。須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多被般若波羅蜜多所攝受,它們就會前往一切相智所在之處。須菩提,就像這樣,例如,所有的河流都會流向恒河所在之處,它們與恒河匯合后流入大海。須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多被般若波羅蜜多所攝受,它們就會前往一切相智所在之處。須菩提,就像這樣,例如,人的右手能做所有需要做的事。須菩提,般若波羅蜜多也應該這樣看待,而五波羅蜜多則應該看作左手。須菩提,就像這樣,例如,小河的水和大河的水,無論有多少,當它們流入大海時,都會變成一種鹹味。須菩提,同樣地,如果五波羅蜜多被般若波羅蜜多所攝受,當它們達到一切相智時,就會變成一種一切相智的味道。”

།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་འགྲོ་ཞིང་འདུག་སྟེ། གང་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ རྒྱལ་པོ་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་འདུག་པར་གྱུར་པ་དེར།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་གནས་ནས་གཡོ་བ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཀྲི་བ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་འདོང་ཞིང་དེར་གནས་སོ། །དེར་གནས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གནས་དེ་ལས་མི་འདའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་།བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་འདོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་མདུན་དུ་འགྲོ་སྟེ།མདུན་དུ་སོང་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་ཕྱི་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འབྲང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་ཕྱི་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འབྲང་ངོ་། སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།

這是完整的直譯: “須菩提,就像這樣,例如,轉輪聖王的四種軍隊前面有寶輪行進和停留,無論轉輪聖王爲了進食停在哪裡,寶輪就能使所有軍隊都得到滿足,而寶輪本身不會從原地移動。須菩提,同樣地,這五波羅蜜多也被般若波羅蜜多所引導,前往一切相智所在之處並住于那裡。住于那裡后,它們不會離開那個地方。須菩提,就像這樣,例如,轉輪聖王的寶輪、寶臣、寶居士、寶女、寶珠、寶象和寶馬,都在四種軍隊的前面行進。須菩提,同樣地,般若波羅蜜多也在這五波羅蜜多的前面行進,在前面行進后,就會住在一切相智所在之處。般若波羅蜜多不會想:‘佈施波羅蜜多跟隨在我後面。‘也不會想:‘持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多和禪定波羅蜜多跟隨在我後面。‘佈施波羅蜜多也不會想:‘我跟隨在般若波羅蜜多後面。’”

།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ ཕྱིན་པ་དང་།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང་ གསོག་སྟེ།སྨིག་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།འདི་སྙམ་དུ་ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་འཁོར་བ་ནས་ཡོངས་སུ་གདོན་པར་མི་ནུས་ཀྱིས། མ་ལ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚེ་འདི་སྙམ་སྟེ། བདག་གིས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ མེད་དོ།

這是完整的直譯: “持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多和禪定波羅蜜多也不會想:‘我跟隨在般若波羅蜜多後面。‘為什麼呢?因為它們的本性是這樣的:毫無作用,本質上是空的,如同海市蜃樓。 然後,具壽須菩提對世尊如是說道:‘世尊,如果一切法本性空,那麼世尊,菩薩摩訶薩如何修行佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和般若波羅蜜多,並證得無上正等正覺?’ 世尊回答道:‘須菩提,在此,菩薩摩訶薩修行六波羅蜜多時,會這樣想:‘唉,這個世間的眾生心顛倒了,他們因為不善巧方便而無法從輪迴中解脫出來。我應該爲了這些眾生的利益而修行佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和般若波羅蜜多。‘於是,他爲了這些眾生的利益而佈施內外一切物品。在佈施時,他會這樣想:‘我沒有任何未佈施的東西。’”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་བདག་ཉིད་འཇིག་པའོ་སྙམ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སེམས་ ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། གྱི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཞེ་གཅོད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཆགས་སེམས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་ལ་སྨོན་པ་དང་། ལྷ་དང་། ཚངས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྨོན་པ་འདི་དག་ནི་བདག་ལ་ཚུལ་དང་མི་འདྲའོ་སྙམ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཚིག་རྩུབ་པ་དང་བརླང་པས་རྟག་ཏུ་སྤྱོས་ཤིང་བརྒྱད་ཀྱང་འཁྲུག་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད། རྡོ་དབྱུག་དང་། བོང་བ་དང་། མཚོན་གྱིས་བཏབ་ཅིང་བསྣུན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཤེགས་སམ། ཉིང་ལག་བཅད་ཀྱང་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ་།གཟུགས་ཐམས་ཅད་དབུ་བ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །རབ་འབྱོར་དེ ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་ལེ་ལོའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ།

這是完整的直譯: “為什麼呢?因為他這樣想:‘這些物品本身就是會毀滅的。‘須菩提,如此思維的菩薩摩訶薩就是在圓滿佈施波羅蜜多。 爲了這些眾生的利益,他不給不道德的行為留下機會。為什麼呢?因為他這樣想:‘我已經真正進入無上正等正覺的道路,殺生、偷盜、邪淫、妄語、兩舌、惡口、綺語、貪心、惡意、邪見,以及對世間的貪戀,或是希求天界、梵天、聲聞地位、辟支佛地位,這些都與我的修行不相符。‘須菩提,如此思維的菩薩摩訶薩就是在修行持戒波羅蜜多。 爲了這些眾生的利益,即使經常受到粗暴和侮辱的言語,他也不會生起憤怒的心。即使被石頭、棍棒、武器打擊、傷害,或是身體被肢解、砍斷,他也不會生起嗔恨心。為什麼呢?因為他把所有的聲音都視為回聲,把所有的形體都視為泡沫。須菩提,如此思維的菩薩摩訶薩就是在修行忍辱波羅蜜多。 爲了這些眾生的利益,在尋求一切善根時,他不會生起懈怠之心。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ ལྟར་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་རྙེད་པར་དཀའ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱིས། དེ་བས་ན་བདག་གིས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ།།དེ་དག་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་མི་འཁྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་། སེམས་འཁྲུགས་པས་རྙེད་པར་དཀའ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱིས།དེ་བས་ན་བདག་གིས་ནི་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གི་སེམས་མི་འཁྲུགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ནམ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས། དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ དང་ལྡན་པའི་སེམས་འགའ་ཙམ་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་སྟེ།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯: 這是為什麼呢?因為他是這樣想的:即使是生於天界,對懶惰的人來說也很難獲得,更何況無上正等正覺呢?因此,我應當從現在起直到證得無上正等正覺成佛為止,都要精進努力。他們應當常常不捨棄精進。須菩提,如此思維的菩薩摩訶薩,就是在行持精進波羅蜜多。 他爲了那些眾生的利益而心不動搖。這是為什麼呢?因為他是這樣想的:即使是生於世間禪定中,對心動搖的人來說也很難獲得,更何況無上正等正覺呢?因此,我應當從現在起直到證得無上正等正覺成佛為止,都要使自己的心不動搖。須菩提,如此思維的菩薩摩訶薩,就是在行持禪定波羅蜜多。 他爲了那些眾生的利益,從現在起直到證得無上正等正覺成佛為止,永遠不會遠離般若波羅蜜多。這是為什麼呢?因為他是這樣想的:不進入般若波羅蜜多,以其他方式是無法使眾生完全成熟的。因此,我不應當生起任何與愚癡相應的心念。須菩提,如此思維的菩薩摩訶薩,就是爲了眾生的利益而行持般若波羅蜜多。

། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཇི་སྐད་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རབ་ཅེས་བགྱི། གཙོ་བོ་ཞེས་བགྱི། མཆོག་ཅེས་བགྱི། དམ་པ་ཞེས་བགྱི། ཕུལ་ཞེས་བགྱི། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བགྱི། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བགྱི། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ།གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མེད་ན་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ན། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ པོ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལུས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ན་ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ ལ་བརྟེན་ན།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་ཁ་དོག་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་སྦྱིན་ པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ།།འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

以下是完整的漢語直譯: [有人]問道:“世尊,如果諸波羅蜜多之間沒有差別,那麼為什麼說這般若波羅蜜多是五波羅蜜多中最殊勝的?為什麼稱它為主要的、最高的、至上的、卓越的、殊勝的、無上的、無與倫比的、無等的、等同於不等的?” 世尊回答說:“須菩提,確實如此。須菩提,諸波羅蜜多之間確實沒有任何差別。如果沒有般若波羅蜜多,這五種波羅蜜多也不能獲得波羅蜜多的名稱。依靠般若波羅蜜多,這五種波羅蜜多才能獲得波羅蜜多的名稱。 須菩提,譬如不同顏色的物體靠近須彌山王時,都會變成同一種顏色。同樣地,依靠般若波羅蜜多,這五種波羅蜜多才能獲得波羅蜜多的名稱。當它們達到一切智智時,就會變成一切智智的同一種顏色,不再有’這是佈施波羅蜜多’、‘這是持戒波羅蜜多’、‘這是忍辱波羅蜜多’、‘這是精進波羅蜜多’、‘這是禪定波羅蜜多’、‘這是般若波羅蜜多’等區別。為什麼呢?因為它們本無自性,所以沒有差別。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་ལ། བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་ན་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཞིག མཆིས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་རབ་ཅེས་བགྱི། གཙོ་བོ་ཞེས་བགྱི། མཆོག་ཅེས་བགྱི། དམ་པ་ཞེས་བགྱི། ཕུལ་ཞེས་བགྱི། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བགྱི། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བགྱི། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི ཐ་སྙད་དང་བརྡར་བྱ་ན།སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གདོན་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། འཆི་བ་མེད། འཕོ་བ་མེད། འབྱུང་བ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས དེས་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་རབ་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། མཆོག་ཅེས་བྱ། དམ་པ་ཞེས་བྱ། ཕུལ་ཞེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མི་མཉམ་པ་ དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བུད་མེད་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རབ་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། མཆོག་ཅེས་བྱ། དམ་པ་ཞེས་བྱ། ཕུལ་ཞེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་ མེད་པ་ཞེས་བྱ།གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯: [有人]問道:“世尊,如果一切法都沒有差別和區分,那麼還有什麼可以獲得呢?為什麼說般若波羅蜜多是那五波羅蜜多中最殊勝的、主要的、最高的、至上的、卓越的、殊勝的、無上的、無與倫比的、無等的、等同於不等的呢?” 世尊回答說:“須菩提,確實如此。在所獲得的意義上,一切法確實沒有區別和差異。然而,從世間的名言和表述來說,爲了使眾生從輪迴中解脫,有佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和般若波羅蜜多。但這些眾生實際上無生、無死、無轉移、無出現。因為沒有眾生,所以應當了知一切法都是不存在的。 須菩提,由此緣故,般若波羅蜜多被稱為這五種波羅蜜多中最殊勝的、主要的、最高的、至上的、卓越的、殊勝的、無上的、無與倫比的、無等的、等同於不等的。須菩提,就像在閻浮提的所有女人中,寶女被稱為最殊勝的、主要的、最高的、至上的、卓越的、殊勝的、無上的、無與倫比的、無等的、等同於不等的一樣。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཅེས་བགྱི་བ་དང་། གཙོ་བོ་ཞེས་བགྱི་བ་ དང་།མཆོག་ཅེས་བགྱི་བ་དང་། དམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། ཕུལ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཅི་ ལས་དགོངས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འམ་གཏོང་བ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པ་འམ་གཏོང་བ་མེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་གཏང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的漢語直譯: [有人]問道:“世尊,您說般若波羅蜜多是最殊勝的、主要的、最高的、至上的、卓越的、殊勝的、無上的、無與倫比的、無等的、等同於不等的,這是基於什麼考慮?” 世尊回答說:“須菩提,這是因為般若波羅蜜多以不執著的方式攝持一切善法,並安住於一切種智之中。” [有人]又問:“世尊,般若波羅蜜多是否有任何執取或捨棄的法?” 世尊回答說:“須菩提,不是這樣的。般若波羅蜜多不執取也不捨棄任何法。為什麼呢?須菩提,這是因為一切法都是不可執取和不可捨棄的。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་ མི་གཏོང་བ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་།།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད དང་།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་།མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ ལགས།ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯: [有人]問道:“世尊,何以般若波羅蜜多不執取也不捨棄一切法?” 世尊回答說:“須菩提,般若波羅蜜多不執取也不捨棄色。須菩提,般若波羅蜜多不執取也不捨棄受、想、行、識。須菩提,般若波羅蜜多不執取也不捨棄處、界和緣起。須菩提,般若波羅蜜多不執取也不捨棄一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法。須菩提,般若波羅蜜多不執取也不捨棄聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門。須菩提,般若波羅蜜多不執取也不捨棄十力、四無畏、四無礙解和佛的十八不共法。須菩提,般若波羅蜜多乃至不執取也不捨棄無上正等正覺。” [有人]又問:“世尊,如何是不執取也不捨棄色?如何是不執取也不捨棄受、想、行、識?如何乃至不執取也不捨棄一切種智?” 世尊回答說:“須菩提,由於不作意於色,所以不執取也不捨棄色。”

།ཚོར་བ་ དང་།འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯: 由於不作意于受、想、行、識,所以不執取也不捨棄識。由於不作意于處、界和緣起,所以不執取也不捨棄緣起。由於不作意於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,所以不執取也不捨棄三十七菩提分法。由於不作意于聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,所以不執取也不捨棄陀羅尼門。由於不作意於十力、四無畏、四無礙解和佛的十八不共法,所以不執取也不捨棄佛的不共法。由於不作意於一切種智,所以不執取也不捨棄一切種智。須菩提,如是不執取也不捨棄色,乃至不執取也不捨棄一切種智。

།གསོལ་པ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བགྱི། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མི་བགྱི། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བགྱི། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས ཅད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད་ལ་མི་བགྱི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ དང་།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡིད་ལ་མི་བགྱི། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ དང་།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བགྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བགྱི་ན། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད ལ་མ་བགྱིས།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་ མེད་པ་དང་།སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡིད་ ལ་མ་བགྱིས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་མ་འཕེལ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར།

以下是完整的漢語直譯: [有人]問道:“世尊,如果不作意於色,不作意于受、想、行、識,不作意于處、界和緣起,不作意於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,不作意于聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,不作意於十力、四無畏、四無礙解和佛的不共法,乃至不作意於一切種智,那麼世尊,如果不作意於色,不作意于受、想、行、識,不作意于處、界和緣起,不作意於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,不作意于聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,不作意於十力、四無畏、四無礙解和佛的十八不共法,乃至不作意於一切種智,那麼善根如何增長?若善根不增長,又如何圓滿六波羅蜜多?”

དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་མ་འཕེལ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། ཕ་རོལ་དུ་ ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ནམ་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ མི་བྱེད།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་ གཏན་དང་།ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ན།དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས། རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བས། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་རོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的漢語直譯: 若善根不增長,又如何圓滿六波羅蜜多?若六波羅蜜多不圓滿,又如何證得一切種智? 世尊回答說:“須菩提,當不作意於色,不作意于受、想、行、識,不作意于處、界和緣起,不作意於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,不作意于聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,不作意於十力、四無畏、四無礙解和佛的八不共法,乃至不作意于無上正等正覺時,那時,菩薩摩訶薩的善根將會增長。由於善根增長,六波羅蜜多將會圓滿。由於六波羅蜜多圓滿,將會證得一切種智。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་བྱས། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མ་བྱས། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མ་བྱས། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད་ལ་མ་བྱས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད བ་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡིད་ལ་མ་བྱས།སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། གསོལ་པ། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། དེ་ལྟར་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་དུ ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ དང་།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། དེ་ལྟར་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ དང་།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的漢語直譯: 為什麼呢?因為不作意於色,不作意于受、想、行、識,不作意于處、界和緣起,不作意於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,不作意于聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,不作意於十力、四無畏、四無礙解和佛的八不共法,[因此]將證得無上正等正覺。 [有人]問道:“為何如此不作意於色,如此不作意于受、想、行、識,如此不作意于處、界和緣起,如此不作意於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,如此不作意于聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,如此不作意於十力、四無畏、四無礙解和佛的八不共法,不作意于無上正等正覺而證得一切種智?”

། །། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་དགུ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་གལ་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་སམ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སམ། གལ་ཏེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་འདྲེ་བར འགྱུར་ཏེ།ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནི་གང་དུ་ཡང་འདྲེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཆོས་གང་དང་ཡང་འདྲེ་བར་མི་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་གང་ལ་གནས་པར་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད ཐམས་ཅད་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པ་བཞི་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是完整的漢語直譯: 二萬五千頌般若波羅蜜多經 第五十九卷 世尊說道:“若作意,則或入欲界、或入色界、或入無色界。若不作意,則不入任何界。須菩提,菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,不應與任何法相混。” [須菩提]問道:“世尊,菩薩摩訶薩如是行般若波羅蜜多,將住於何處?” 世尊回答說:“須菩提,如是行的菩薩摩訶薩不住於色,不住于受、想、行、識,不住于處、界和緣起,不住於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法,不住于聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門,不住於十力、四無畏、四無礙解和佛的八不共法,乃至不住於一切種智。” [須菩提]問道:“世尊,為何連一切種智也不住?” 世尊回答說:“因為無執著,所以不住于任何處。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་གང་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱ་བ་འམ། གནས་པར་ བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གལ་ཏེ་ ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དང་།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་སྟེ། བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།།བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་མོ་སྙམ་ཞིང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 為什麼呢?因為這樣,他對於應當執著或應當安住的法,完全不見有任何真實存在。須菩提,如是,菩薩摩訶薩以無執著、無安住的方式修行般若波羅蜜多。若菩薩摩訶薩這樣想:‘如是修行、如是修習,即是修行般若波羅蜜多,即是修習般若波羅蜜多。我在修行般若波羅蜜多,我在修習般若波羅蜜多。‘若如是生起概念,則是遠離般若波羅蜜多。

།གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི། བསམ་གཏན་ གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། དངོས་པོ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས་རིང་ དུ་གྱུར་པ་ཡིན།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས པ་བརྒྱད་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་ པར་ཆགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་མེད་དེ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདུ་ཤེས་ན་ ཡང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 遠離般若波羅蜜多者,也遠離禪定波羅蜜多、精進波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、持戒波羅蜜多和佈施波羅蜜多。遠離內空性,乃至遠離無性自性空性。遠離四念住、四正斷、四神足、諸根、諸力、七覺支和八聖道支。遠離四聖諦、禪定、四無量、四無色定、解脫、次第定、空無相無愿三解脫門、神通、三摩地和陀羅尼門。遠離十力、四無畏、四無礙解和十八不共法。乃至遠離一切相智。 為什麼呢?因為般若波羅蜜多不執著于任何事物,般若波羅蜜多中沒有任何執著。為什麼呢?因為其中沒有可執著的自性。須菩提,若菩薩摩訶薩對般若波羅蜜多生起概念,則該菩薩摩訶薩將退失般若波羅蜜多。凡退失般若波羅蜜多者,即退失一切法。

། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ།།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་ པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 若他又這樣想:“般若波羅蜜多攝受其他五波羅蜜多”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。若他又這樣想:“般若波羅蜜多攝受內空性乃至無性自性空性”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。若他又這樣想:“般若波羅蜜多攝受四念住乃至八聖道支”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。若他又這樣想:“般若波羅蜜多攝受四聖諦、禪定、四無量、四無色定、解脫、次第定、空無相無愿、神通、三摩地和陀羅尼門”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。若他又這樣想:“般若波羅蜜多攝受十力、四無畏、四無礙解和十八不共法”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。

།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན་ཡང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གནས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གནས་ ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 若他又這樣想:“般若波羅蜜多乃至攝受一切相智”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。離開般若波羅蜜多,就無法現證無上正等正覺。若他又這樣想:“安住於此般若波羅蜜多,就會被授記成就無上正等正覺”,則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。退失般若波羅蜜多者,不會被授記成就無上正等正覺。 若他又這樣想:“安住於此般若波羅蜜多,菩薩摩訶薩將成就佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和般若波羅蜜多。將成就內空性乃至無性自性空性。將成就諸念住、正斷、神足、根、力、覺支和八聖道支。將成就四聖諦、禪定、四無量、四無色定、解脫、次第定、空無相無愿、神通、三摩地和陀羅尼門。”

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་ན ཡང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པས་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་ མི་ནུས་སོ།།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར པ་དང་།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་ དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་སྟེ།རང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བཤད་དོ། །བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེའོ་སྙམ་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ ཡིན་ནོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 將成就如來十力、四無畏、四無礙解、大悲心和十八不共法。“則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。為什麼呢?因為退失般若波羅蜜多,就無法成就佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和般若波羅蜜多。無法成就內空性乃至無性自性空性。無法成就念住、正斷、神足、根、力、覺支和八聖道支。無法成就四聖諦、禪定、四無量、四無色定、解脫、次第定、空無相無愿解脫門、神通、三摩地和陀羅尼門。無法成就如來十力、四無畏、四無礙解、大慈、大悲和十八不共法。 若他又這樣想:“如來並未執著一切法,而是自己現證正等正覺后宣說、開示、分別。“則該菩薩摩訶薩退失般若波羅蜜多。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་དེ། རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འདོགས་པ་མེད་ན། ཆོས་ལ་ལ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སྤྱོད་པའི་སྐྱོན་འདི་དག་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་སྟེ་ ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པས་ བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 為什麼呢?如來並未現證任何法而成佛。須菩提,這是因為如來不執著任何法,怎麼可能有某法可以現證而成佛呢?這是不可能的。 這時,具壽須菩提對世尊如是說道:“世尊,菩薩摩訶薩如何修行般若波羅蜜多才能避免這些過失?” 世尊回答說:“須菩提,當菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多時,若能如是思維:‘一切法皆無,無所執著。如是一切法無且無所執著,則不能現證正等正覺。‘如果能這樣如實了知並如是修行,就是在修行般若波羅蜜多。如果對這樣無所執著的一切法生起執著,則菩薩摩訶薩就遠離了般若波羅蜜多。為什麼呢?因為般若波羅蜜多不是通過執著而言說的。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ དང་།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་གཟུངས་ ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་ པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་།

這是該藏文段落的完整直譯: (須菩提)問道:“世尊,般若波羅蜜多是否不離般若波羅蜜多?禪定波羅蜜多、精進波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、持戒波羅蜜多、佈施波羅蜜多是否不離佈施波羅蜜多?內空是否不離內空?乃至無性自性空是否不離無性自性空?四念住是否不離四念住?正斷、神足、根、力、覺支、八聖道支是否不離八聖道支?四聖諦、禪定、四無量、四無色定、八解脫、九次第定、空無相無愿解脫門、神通、三摩地、陀羅尼門是否不離陀羅尼門?如來十力、四無畏、四無礙解、大慈、大悲、十八不共法是否不離十八不共法?乃至一切相智是否不離一切相智? 如果般若波羅蜜多不離般若波羅蜜多,禪定波羅蜜多、精進波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、持戒波羅蜜多、佈施波羅蜜多也不離佈施波羅蜜多,乃至一切相智也是如此,”

རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་ཞིག་ལགས་ན་ནི། འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ཤེ་འམ། འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདིའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེ་འམ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེ་འམ། འདི ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ།།འདིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཞེ་འམ། འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།གཟུགས་རྟག་པ་འམ། མི་རྟག་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པར་མངོན་པར་ཆགས་ པ་མེད་དོ།།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ མེད་དོ།།གཟུགས་བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 乃至一切相智也不離一切相智,那麼如何修證般若波羅蜜多?如何修證禪定波羅蜜多、精進波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、持戒波羅蜜多、佈施波羅蜜多?乃至如何修證一切相智?” 世尊回答說:“須菩提,在此,菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多時,不執著色,不執著’這是色’或’這是某物的色’。不執著受、想、行、識,不執著’這是識’或’這是某物的識’。不執著處、界、緣起,不執著’這是緣起’或’這是某物的緣起’。乃至不執著一切相智,不執著’這是一切相智’或’這是某物的一切相智’。 不執著色是常還是無常。不執著受、想、行、識是常還是無常。不執著處、界、緣起是常還是無常。乃至不執著一切相智是常還是無常。 不執著色是樂還是苦。不執著受、想、行、識是樂還是苦。

།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་བདག་གམ། བདག་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ པ་མེད་དོ།།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གམ། བདག་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བདག་གམ། བདག་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ པ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གམ། བདག་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ཞི་བ་འམ་མ་ཞི་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞི་བ་ འམ་མ་ཞི་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞི་བ་འམ་མ་ཞི་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞི་བ་འམ། མ་ཞི་བར་མངོན་པར་ཆགས་ པ་མེད་དོ།།གཟུགས་སྟོང་པ་འམ། མི་སྟོང་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་འམ་མི་སྟོང་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟོང་པ་འམ་མི་སྟོང་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟོང་པ་འམ་མི་སྟོང་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་མཚན་མ་ཡོད་པ་འམ། མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་པར་ ཆགས་པ་མེད་དོ།།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚན་མ་ཡོད་པ་འམ་མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཚན་མ་ཡོད་ པ་འམ་མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མཚན་མ་ཡོད་པ་འམ་མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་སྨོན་པ་ཡོད་པ་འམ་སྨོན་པ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ པ་མེད་དོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 不執著處、界、緣起是樂還是苦。乃至不執著一切相智是樂還是苦。 不執著色是我還是無我。不執著受、想、行、識是我還是無我。不執著處、界、緣起是我還是無我。乃至不執著一切相智是我還是無我。 不執著色是寂靜還是不寂靜。不執著受、想、行、識是寂靜還是不寂靜。不執著處、界、緣起是寂靜還是不寂靜。乃至不執著一切相智是寂靜還是不寂靜。 不執著色是空還是不空。不執著受、想、行、識是空還是不空。不執著處、界、緣起是空還是不空。乃至不執著一切相智是空還是不空。 不執著色是有相還是無相。不執著受、想、行、識是有相還是無相。不執著處、界、緣起是有相還是無相。乃至不執著一切相智是有相還是無相。 不執著色是有愿還是無愿。

།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོན་པ་ཡོད་པ་འམ། སྨོན་པ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྨོན་པ་ཡོད་པ་འམ་སྨོན་ པ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྨོན་པ་ཡོད་པ་འམ། སྨོན་པ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ནི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འམ། བདེ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། བདག་ ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འམ་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འམ།ཞི་ཞེས་བྱ་བ་འམ་མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་འམ། སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འམ་མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འམ། མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འམ། སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་ བ་འམ།སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འམ། དབེན་ཞེས་བྱ་བ་འམ་མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་འགྲོའོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 不執著受、想、行、識是有愿還是無愿。不執著處、界、緣起是有愿還是無愿。乃至不執著一切相智是有愿還是無愿。 不執著色是遠離還是不遠離。不執著受、想、行、識是遠離還是不遠離。不執著處、界、緣起是遠離還是不遠離。乃至不執著一切相智是遠離還是不遠離。 為什麼呢?因為無自性法不能證得為常或無常、樂或苦、有我或無我、寂靜或不寂靜、空或不空、有相或無相、有愿或無愿、遠離或不遠離。自性不能以自性成就。 須菩提,菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多、禪定波羅蜜多、精進波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、持戒波羅蜜多、佈施波羅蜜多,就能安住於一切相智。 須菩提,譬如轉輪聖王的四支軍隊,轉輪聖王去哪裡,軍隊就跟隨到哪裡。

།རབ་འབྱོར་ དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་རྟ་ཟུང་བཞི་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་ ཞོན་ཞིང་ལམ་མཉམ་པ་ནས་འགྲོའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ན་བ་དེར་ལམ་མཉམ་པ་ནས་འགྲོའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་གང་ལགས།ལམ་མ་ལགས་པ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ དྲུག་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལམ་དང་ ལམ་མ་ལགས་པ་སྟོན་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དོན་ཆེན་པོའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་དང་ ལམ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དོན་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དོན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དོན་གྲངས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དོན་དེ་ཡང་བརྗོད་མོད་ཀྱི། གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 須菩提,同樣地,這五種波羅蜜多也隨順般若波羅蜜多,安住於一切相智所在之處。須菩提,譬如駕駛者乘坐四匹馬拉的車從平坦的道路行進。同樣地,以般若波羅蜜多為駕駛者的其他五波羅蜜多,也從平坦的道路走向一切相智所在之處。 (須菩提)問道:世尊,菩薩摩訶薩的道路是什麼?非道路又是什麼? 世尊回答說:對於獲得一切相智而言,聲聞道不是菩薩摩訶薩的道路。緣覺道不是菩薩摩訶薩的道路。對於獲得一切相智而言,以般若波羅蜜多為首的六波羅蜜多是菩薩摩訶薩的道路。這就是菩薩摩訶薩的道路與非道路。 (須菩提)說道:世尊,如此般若波羅蜜多顯示道路和非道路,是爲了菩薩摩訶薩的大利益而存在的。 世尊說:須菩提,確實如此。確實如此。般若波羅蜜多顯示道路和非道路,爲了菩薩摩訶薩的大利益而存在。般若波羅蜜多爲了菩薩摩訶薩無量的利益而存在。般若波羅蜜多爲了菩薩摩訶薩無數的利益而存在。般若波羅蜜多雖然闡述這些利益,但不執著於色。

།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགྱུར་བའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་སྤྲོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན།འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཆོས་གང་ཡང་བསྐྱེད་པ་མ་ལགས། འགོག་པ་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས བརྩམ་པར་བགྱི།ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ལ་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ། བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །རྣམ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ།བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ ཏེ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 不執著受、想、行、識。不爲了獲得聲聞地和緣覺地而存在。這般若波羅蜜多不使菩薩摩訶薩獲得無上正等正覺。不捨棄聲聞地和緣覺地。不與一切相智相應。如此以法性為準則,這般若波羅蜜多不生任何法,也不滅任何法。 (須菩提)問道:世尊,如果這般若波羅蜜多不生任何法,也不滅任何法,那麼世尊,菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多時,應如何佈施?如何持戒?如何修忍辱?如何精進?如何入禪定?如何修習智慧? 世尊回答說:須菩提,以一切相智為所緣而佈施。以一切相智為所緣而持戒。以一切相智為所緣而修忍辱。以一切相智為所緣而精進。以一切相智為所緣而入禪定。以一切相智為所緣而修習智慧。他應將這些善根與一切眾生共享,並回向無上正等正覺。

།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།

這是該藏文段落的完整直譯: 如此,當菩薩摩訶薩將這些善根迴向無上正等正覺時,六波羅蜜多的修習就圓滿了。菩薩摩訶薩修習慈心,那就是一切相智。不離六波羅蜜多的菩薩摩訶薩就是不離一切相智。因此,菩薩摩訶薩若欲現前圓滿證悟無上正等正覺,應當修習六波羅蜜多。 修習六波羅蜜多的菩薩摩訶薩圓滿一切善根后,將獲得一切相智。須菩提,因此菩薩摩訶薩應當精進修習六波羅蜜多。

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན།མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ ཡིན།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་ མེད་པ་དང་།སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལྡན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། གཟུགས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་ བྱའོ།།ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ།

這是該段藏文的完整中文直譯: “問道:世尊,菩薩摩訶薩應如何精進於六波羅蜜多? 世尊回答道:須菩提,在這裡,菩薩摩訶薩應當如此詳細考察:既不與色相應,也不與色不相應;既不與受、想、行、識相應,也不與受、想、行、識不相應;既不與處、界、緣起相應,也不與處、界、緣起不相應;既不與一切波羅蜜多、一切空性、三十七菩提分法相應,也不與它們不相應;既不與聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空性、無相、無愿、神通、三昧、陀羅尼門、十力、四無畏、四無礙解、佛不共法相應,也不與它們不相應;乃至既不與一切相智相應,也不與一切相智不相應。須菩提,菩薩摩訶薩應當如此精進於六波羅蜜多。 須菩提,此外,菩薩摩訶薩不應精進于’我應住於色’。不應精進于’我應住于受、想、行、識’。不應精進于’我應住于處、界、緣起’。不應精進于’我應住於一切波羅蜜多、一切空性、三十七菩提分法’。”

།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ།།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཐམས་ཅད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །སྟོབས བཅུ་དང་།མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲ་འམ། པ་ན་ས་ཟ་བར་འདོད་ན། དེས་ཤིང་ ཏོག་ཨ་མྲ་འམ།པ་ན་ས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་དུས་དུས་སུ་ཆུས་བཅུའོ། །གནོད་པ་གསལ་ལོ།

這是該段藏文的完整中文直譯: “不應精進于’我應住于聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空性、無相、無愿、神通、三昧、陀羅尼門’。不應精進于’我應住於十力、四無畏、四無礙解、佛不共法’。不應精進于’我應住于乃至一切相智’。為什麼呢?因為色不住于任何處。受、想、行、識不住于任何處。處、界、緣起不住于任何處。一切波羅蜜多、一切空性、三十七菩提分法不住于任何處。聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空解脫門、無相解脫門、無愿解脫門、神通、三昧、陀羅尼門不住于任何處。十力、四無畏、四無礙解、佛不共法不住于任何處。乃至一切相智不住于任何處。菩薩摩訶薩應以這種不住的方式證得無上正等正覺。 須菩提,譬如有人想吃芒果或麵包果,他應該種植芒果樹或麵包果樹。種植后,應該定期澆水,清除有害之物。”

།དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་མཐར་གྱིས་འཕེལ་ན། ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲ་འམ། པ་ན་ས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲ་འམ།ཤིང་ཏོག་པ་ན་ས་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དྲུག་ལ་བསླབས་ཏེ།སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ དགྲོལ་བར་བྱའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་འདོད་པ་དང་། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུག་པར་འདོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འདོད་པས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུང་ངམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ།གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་འམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།

這是該段藏文的完整中文直譯: “由於因緣和合的力量,它逐漸生長,最終結出芒果或麵包果,那人就可以吃到芒果或麵包果了。須菩提,同樣地,菩薩摩訶薩若欲證得無上正等正覺,也應學習六波羅蜜多。應以佈施攝受眾生,以持戒、忍辱、精進、禪定、智慧攝受眾生。應當解脫眾生於輪迴。 須菩提,因此,菩薩摩訶薩若欲不依賴他人,欲清凈佛土,欲安住菩提心要,欲轉法輪,就應當學習六波羅蜜多。 問道:世尊,您是說應以般若波羅蜜多學習般若波羅蜜多嗎? 世尊回答道:須菩提,我說應以般若波羅蜜多學習般若波羅蜜多。我說若欲獲得一切法自在,應當學習般若波羅蜜多。為什麼呢?因為能獲得一切法自在的,就是般若波羅蜜多。這般若波羅蜜多是一切法之門。譬如大海是一切河流之門。同樣,般若波羅蜜多也是一切法之門。無論是聲聞乘、獨覺乘還是菩薩乘的人,都應當學習這般若波羅蜜多。 須菩提,因此菩薩摩訶薩應當學習佈施波羅蜜多。”

།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བསླབ་པར་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་བསླབ་ པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ལག་ཚོད་དང་འབྱོར་པའི་གཞུ་ཐོགས་པ་ནི་དགྲ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བདུད་དམ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་འདས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དགོངས་པ་མཛད་དོ།

這是該段藏文的完整中文直譯: “應當學習持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和智慧波羅蜜多。應當學習內空性、外空性、內外空性,乃至無性自性空性。應當學習四念住。同樣地,應當學習四正斷、四神足、五根、五力、七覺支和八聖道分。應當學習四聖諦、禪定、四無量、四無色定、八解脫、九次第定、空無相無愿三解脫門、神通、三摩地和陀羅尼門。應當學習如來十力、四無畏、四無礙解、大慈、大悲和佛十八不共法。應當學習乃至一切相智。 須菩提,譬如善射之人手持適合的弓箭,敵人和對手難以戰勝他。須菩提,同樣地,修行般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩也難以被魔羅或魔羅眷屬所戰勝。須菩提,因此,菩薩摩訶薩若欲證得無上正等正覺,就應當學習般若波羅蜜多。如是修行般若波羅蜜多者,過去、未來、現在諸佛世尊都會予以關注。”

།གསོལ་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད།ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། ཇི་ལྟར་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས པའི་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དོ།

以下是直譯: 問道:諸佛世尊如何觀照菩薩摩訶薩行佈施波羅蜜多?如何觀照行持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和智慧波羅蜜多?如何觀照行內空?如何觀照乃至無性自性空?如何觀照行四念住、四正斷、四神足、五根、五力、七覺支和八聖道分?如何觀照行四聖諦、四禪、四無量、四無色定、八解脫、九次第定、三解脫門(空、無相、無愿)、神通、三摩地和陀羅尼門?如何觀照行如來十力、四無畏、四無礙解和十八佛不共法?如何觀照行乃至一切相智? 世尊回答說:須菩提,諸佛世尊觀照菩薩摩訶薩行佈施波羅蜜多,是爲了使佈施不可得。同樣地,觀照行持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和智慧波羅蜜多,是爲了使智慧不可得。

། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། །ཅི་ནས་ཀྱང་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར དགོངས་པ་མཛད་དོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ།ཅི་ནས་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ ཐར་པ་བརྒྱད་དང་།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་ མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ།ཅི་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་གཟུགས་སུ་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ།།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ།

以下是直譯: 觀照行內空,是爲了使內空不可得。觀照行乃至無性自性空,是爲了使無性自性空不可得。觀照行四念住,是爲了使四念住不可得。觀照行四正斷、四神足、五根、五力、七覺支和八聖道分,是爲了使八聖道分不可得。觀照行四聖諦、四禪、四無量、四無色定、八解脫、九次第定、三解脫門(空、無相、無愿)、神通、三摩地和陀羅尼門,是爲了使陀羅尼門不可得。觀照行如來十力、四無畏、四無礙解和十八佛不共法,是爲了使十八佛不共法不可得。觀照行乃至一切相智,是爲了使一切相智不可得。如是觀照不可得的菩薩摩訶薩。 須菩提,此外,諸佛世尊不觀照菩薩摩訶薩為色,不觀照為受、想、行、識,不觀照為處、界、緣起。

།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ།།ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས པར་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ པ་བཞི་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་སུ་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དགོངས་པ་མི་མཛད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གནས་མང་པོར་ཡང་བསླབ་ པར་བགྱི་ལ།གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གནས་མང་པོར་ཡང་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་མི་དམིགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིའོ།

這是對藏文的直譯: 不思考佈施波羅蜜多。不思考持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和智慧波羅蜜多。不思考內空。不思考乃至無性自性空。不思考念住、正斷、神足、根、力、覺支和八聖道支。不思考聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、漸次等至、空無相無愿解脫門、神通、三摩地和陀羅尼門。不思考十力、四無畏、四無礙解和佛不共法。不思考乃至一切相智。 [有人]問道:“世尊,菩薩摩訶薩應當學習許多處,但又不應學習任何處。” 世尊回答說:“如是,如是,須菩提。菩薩摩訶薩應當學習許多處,但不應學習任何處。為什麼呢?因為菩薩摩訶薩應當學習的那些法是不可得的。” [有人]問道:“世尊,如果如來如此簡略和詳細地教導這些法,那麼爲了證得無上正等正覺,菩薩摩訶薩應當簡略和詳細地通達這六波羅蜜多。”

།ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིས་ནས་ཚིག་གིས་ ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བགྱིའོ།།ཚིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བགྱིས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འདི་དག་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པ་བཞི་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།

這是對藏文的直譯: 通達后應當以言語熟練。以言語熟練后應當以意理解。應當如此理解,使心和心所法不流動。 世尊回答說:“如是,如是,須菩提。學習這簡略和詳細教導的六波羅蜜多的菩薩摩訶薩將會知道一切法的簡略和詳細。” [有人]問道:“世尊,菩薩摩訶薩如何知道一切法的簡略和詳細呢?” 世尊回答說:“知道色的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。知道受、想、行、識的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。知道處、界、緣起的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。知道一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。知道聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、漸次等至、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。知道十力、四無畏、四無礙解和八不共佛法的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。”

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། འཇིག་པ་མི་དམིགས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད དེ།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། འཇིག་པ་མི་དམིགས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། འཇིག་པ་མི་དམིགས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ།།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཐའ་ མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ།མཐའ་འདི་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དབྱིངས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ་ཆད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མི་དམིགས་སོ།

這是對藏文的直譯: 知道乃至一切相智的真如,就會知道一切法的簡略和詳細。 [有人]問道:“世尊,色的真如是什麼樣的?” 世尊回答說:“真如中不見生、不見滅、不見住異,這就是色的真如。菩薩摩訶薩應當學習這個。” [有人]問道:“世尊,受、想、行、識的真如是什麼樣的?乃至一切相智的真如是什麼樣的?” 世尊回答說:“真如中不見生、不見滅、不見住異,這就是受、想、行、識的真如。菩薩摩訶薩應當學習這個。真如中不見生、不見滅、不見住異,這就是乃至一切相智的真如。菩薩摩訶薩應當學習這個。 知道實際,就會知道一切法的簡略和詳細。” [有人]問道:“世尊,什麼是實際?” 世尊回答說:“無邊際就是實際。學習這個際的菩薩摩訶薩將會知道一切法的簡略和詳細。 知道法界,菩薩摩訶薩就會知道一切法的簡略和詳細。” [有人]問道:“世尊,什麼是法界?” 世尊回答說:“無界就是法界。在這法界中不見斷、不見遍斷。

།ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཅི་ནས་ཀྱང་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཐམས་ཅད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ ཀྱི་ཁམས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལྡན་པ་འམ་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དངོས་ པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: 如此了知法界的菩薩摩訶薩將會知道一切法的簡略和詳細。” [有人]問道:“世尊,如何知道一切法的簡略和詳細?” 世尊回答說:“應當了知一切法既非相應也非不相應。” [有人]問道:“世尊,既非相應也非不相應的法是什麼?” 世尊回答說:“色既非相應也非不相應。受、想、行、識既非相應也非不相應。處、界、緣起既非相應也非不相應。一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法既非相應也非不相應。聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、漸次等至、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門既非相應也非不相應。如來的力、無畏、無礙解和八不共佛法既非相應也非不相應。乃至一切相智既非相應也非不相應。有為界既非相應也非不相應。無為界既非相應也非不相應。 為什麼呢?因為能成為相應或不相應的自性是不存在的。不存在自性的就是無實體的。無實體既非與無實體相應也非不相應。應當如此了知一切法。”

།རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མདོར་བསྡུས་པ་འདི་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོས་རྟོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་ཞན་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ།།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་འབྲིད་པོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ བ་སྟེ།འདི་ནི་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འདི་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། དྲན་པ་ཉམས་པས་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན།སེམས་འཁྲུགས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། ལེ་ལོ་མེད་པ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,這是菩薩摩訶薩們的簡略。初學的菩薩摩訶薩應當學習這個簡略的波羅蜜多。安住十地的菩薩也應當學習這個簡略。學習這個簡略的菩薩摩訶薩將會知道一切法的簡略和詳細。” [有人]問道:“世尊,這是利根菩薩摩訶薩所能理解的。” 世尊回答說:“須菩提,這也是鈍根菩薩摩訶薩所能理解的。這也是中根菩薩摩訶薩所能理解的。這也是等持根的菩薩摩訶薩所能理解的。任何想要學習的菩薩摩訶薩都能理解這個,沒有不能理解的。懈怠的人不能理解這個,精進薄弱的人不能理解這個,失唸的人不能理解這個,心散亂的人不能理解這個。只有精進努力、不懈怠、正念現前的人才能理解這個。”

།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་ཅིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ འདོད་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་ཅིང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་ གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ཅི་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཚེ།རབ་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཇི་སྙེད་གཅིག་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དོ།

這是對藏文的直譯: “想要學習不退轉地和獲得一切相智的人將會理解這個。如果按照所教導的那樣學習般若波羅蜜多,並且學習佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多和般若波羅蜜多,然後獲得一切相智,那麼當這位菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多時,即使出現任何魔業,所有這些一出現就會被徹底斷除。因此,想要掌握善巧方便的菩薩摩訶薩應當學習般若波羅蜜多。 當菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多、修習般若波羅蜜多和精進于般若波羅蜜多時,無量世界中所有現住、存活、說法的佛世尊也會關注那些修行般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩們。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལས་བྱུང་བ་ནི། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཏེ།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་གང་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས།བརྙེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བརྙེས་པ་དང་། བརྙེས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ།

這是對藏文的直譯: “為什麼呢?因為過去、未來、現在的諸佛世尊都是從這六波羅蜜多中產生的。因此,修行般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩應當這樣思維:‘過去、未來、現在諸佛世尊所獲得、正在獲得和將要獲得的法,我也應當獲得。‘須菩提,修行般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩應當如此精進。如此精進的菩薩摩訶薩將迅速現前圓滿證悟無上正等正覺。”

།རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་བར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཆུང་ངུ་ན་སེ་གོལ་ གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་ཡང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་གྱི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཁོད་པ་དེ་ དག་སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱས་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ བ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་།རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པས་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཟབ་མོ་འདི་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,因此菩薩摩訶薩不應離開對一切相智的憶念。如果菩薩摩訶薩爲了一切相智而如此修行,即使只是彈指之間修習般若波羅蜜多,這位菩薩摩訶薩的福德也會大大增長。 與三千大千世界中所有眾生通過佈施使他們滿足,安置他們于持戒、禪定、智慧、解脫、解脫知見,安置他們于預流果、一來果、不還果、阿羅漢果,以及安置他們于獨覺菩提相比,僅僅彈指之間修習這深奧的般若波羅蜜多所生的福德更為廣大。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལས་བྱུང་སྟེ། ཕྱོགས་ བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བྱུང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གང་སྐད་འགའ་འམ། ཉི་མ་འགའ་འམ། ཉི་མ་བརྒྱ་འམ། ལོ་འགའ་འམ། ལོ་བརྒྱ་འམ། བསྐལ་པ་འགའ་འམ། བསྐལ པ་བརྒྱ་ནས།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱའི་བར་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱས་པས་བསྒོམ་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་ མ་སྙེད་དག་ན།སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ བ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་།རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང་། རང་བྱང་ ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

這是對藏文的直譯: “為什麼呢?因為佈施、持戒、禪定、智慧、解脫、解脫知見、預流果、一來果、不還果、阿羅漢果和獨覺菩提都是從這裡產生的。十方世界中所有現住、存活、說法的佛世尊也都是從這般若波羅蜜多中產生的。過去、未來、現在的諸佛世尊也都是從這般若波羅蜜多中產生的。 須菩提,此外,無論是幾句話的時間,還是一天、百天、幾年、百年、幾劫、百劫乃至百千萬億劫,以緣一切相智的心修習這般若波羅蜜多所生的福德更為廣大。與恒河沙數世界中所有眾生安置於佈施、持戒、禪定、智慧、解脫、解脫知見,安置於預流果、一來果、不還果、阿羅漢果,以及安置於獨覺菩提相比,這般若波羅蜜多的修習所生的福德更為廣大。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་ འབྲས་བུ་དང་།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་གང་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། གང་ཐབས་མཁས་པ་འདི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བསྙེན་བཀུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་ རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞི་ལ་བསྒོམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་ལ་བསྒོམས་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་ གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་བསྒོམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་བསྒོམས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “為什麼呢?因為那些宣說佈施所生福德事、持戒所生福德事、修習所生福德事,以及宣說預流果、一來果、不還果、阿羅漢果、獨覺菩提的諸佛世尊也都是從這裡產生的。應當了知,安住于如是所說般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩是不退轉的。應當了知,具有這種方便善巧的菩薩摩訶薩是被如來所關注的。 應當了知,這位菩薩摩訶薩已親近供養了數百千萬億諸佛。應當了知,這位菩薩摩訶薩已生起善根。應當了知,這位菩薩摩訶薩已被善知識所攝受。應當了知,這位菩薩摩訶薩正在修行六波羅蜜多。應當了知,這位菩薩摩訶薩已修習十四空性。應當了知,這位菩薩摩訶薩已修習三十七菩提分法。 應當了知,這位菩薩摩訶薩已修習四聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空無相無愿解脫門、神通、三摩地和陀羅尼門。應當了知,這位菩薩摩訶薩已修習十力、四無畏、四無礙解。”

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། མངོན་པར ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཞོན་ནུར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་མི་འབྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཟུངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བསམས་ཤིང་སྲིད་པ་འདོད་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ ཡི་གེ་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “應當了知,這位菩薩摩訶薩具有六神通。應當了知,這位菩薩摩訶薩處於童真位。應當了知,這位菩薩摩訶薩意願圓滿。應當了知,這位菩薩摩訶薩不離見佛。應當了知,這位菩薩摩訶薩不離善根。應當了知,這位菩薩摩訶薩不離佛土。應當了知,這位菩薩摩訶薩具有無盡辯才。應當了知,這位菩薩摩訶薩已獲得總持。應當了知,這位菩薩摩訶薩已圓滿總持。應當了知,這位菩薩摩訶薩已獲得圓滿授記。應當了知,這位菩薩摩訶薩是有意願而求有。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于遍知。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于授記。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于了知無文字。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于菩薩行。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于言說。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于無言說。”

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཅིག་གི་ལྷག་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་དང་། གཉིས་ཀྱི་ལྷག་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་དང་། མང་པོའི་ལྷག་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་དང་། བུད་མེད ཀྱི་ལྷག་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་དང་།སྐྱེས་པའི་ལྷག་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་དང་། མ་ནིང་གི་ལྷག་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། །། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ ཤེས་དང་།འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཕ་ རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于單數詞、雙數詞、複數詞、女性詞、男性詞和中性詞。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於過去、未來和現在。 《二萬五千頌般若波羅蜜多經》第六十卷: 應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於色。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于受、想、行、識。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于處、界和緣起。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於四聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于如來十力、四無畏、四無礙解和十八不共法。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧乃至一切種智。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧乃至涅槃。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於法界相

།འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་དང་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། འདུ་བ་དང་། འབྲལ་བ་དང་། འདུ་འབྲལ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དང་། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། རྐྱེན་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཁམས་ཡོད་པ་དང་། ཁམས་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ དང་།བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་།གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于有為相、無為相、有、無、自性、他性、集、離、集離、相應、不相應、非相應非不相應。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于真如。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不錯誤真如、不異真如、法性、法界、法住性、法無過失性、實際、不可思議界。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于因、緣和無緣。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于有為界、無為界、有界和無界。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意色。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意受、想、行、識。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意處、界和緣起。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意一切波羅蜜多、一切空性和三十七菩提分法。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意四聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意如來十力、四無畏、四無礙解和十八不共法。”

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ ཀྱིས་སྟོང་ངོ་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ལམ་དང་། རབ་ཏུ་མ་སྦྱངས་པའི་ལམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ དང་གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་མེད་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་མེད་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མིང་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མིང་དང་གཟུགས་དང་། དམིགས་པ་དང་། བདག་པོ་དང་རྣམ་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不作意乃至一切種智。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’色以色空’。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’受、想、行、識以識空’。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’處、界和緣起以緣起空’。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’一切波羅蜜多、一切空性和菩提分法以菩提分法空’。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’四聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門以陀羅尼門空’。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’十力、四無畏、四無礙解和十八不共法以不共法空’。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于’乃至無上正等正覺以無上正等正覺空’。 應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于善修之道、未善修之道、生滅住異、貪嗔癡。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于無貪、無嗔、無癡。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于見、無見、邪見、無邪見乃至一切見。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于名。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于名色、所緣、增上、行相和相。”

།སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ གནས་དང་།བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མི་དང་། མིའི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ལ་ མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལྷ་དང་ལྷའི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ལམ་ལ་མཁས་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་བྱང་ཆུབ་དང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ ཤེས་པ་ཉིད་དང་།ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་མྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡངས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདས་པའི་དུས་དང་མ་ འོངས་པའི་དུས་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དང་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་དང་ཡི་གེ་དང་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ལ་མཁས་ པར་རིག་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于苦、集、滅、道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于地獄和地獄道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于畜生界和畜生道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于閻魔界和閻魔界道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於人和人道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于非人和非人道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于天和天道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于預流果和預流果道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於一來果和一來果道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于不還果和不還果道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于阿羅漢果和阿羅漢道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于獨覺菩提和獨覺菩提道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于道相智和道相智道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於一切相智和一切相智道。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于根和圓滿根。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于敏慧、利慧、速慧、抉擇慧、廣慧、無等等慧。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧於過去時、未來時和現在時。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于方便。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于眾生心、意樂和增上意樂。應當了知,這位菩薩摩訶薩善巧于義、文字和三乘安立。”

།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ལ་ལེགས་པ་འདི་དག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསོལ་ པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི།ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཞི་བ་དང་། གཟུགས་རག་ལས་པ་དང་། གཟུགས་གསོག་དང་། གཟུགས་སྙིང་པོ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞི་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རག་ལས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསོག་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྙིང་པོ་མེད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞི་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རག་ལས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གསོག་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྙིང་པོ་མེད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི།བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,應當了知,這位菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多、修般若波羅蜜多、證般若波羅蜜多時,具有這些善巧。 [須菩提]問道:世尊,如何行般若波羅蜜多?如何修般若波羅蜜多?如何證般若波羅蜜多? 世尊回答說:應以色寂靜、色依他、色積聚、色無實性而行般若波羅蜜多。應以受、想、行、識寂靜,識依他,識積聚,識無實性而行般若波羅蜜多。應以處、界、緣起寂靜,緣起依他,緣起積聚,緣起無實性而行般若波羅蜜多。 關於如何修般若波羅蜜多,應如虛空空性修般若波羅蜜多。關於如何證般若波羅蜜多,應以無修之修而證般若波羅蜜多。 [須菩提]問道:世尊,菩薩摩訶薩應行般若波羅蜜多多長時間? 世尊回答說:應從初發心直至坐菩提座期間行般若波羅蜜多。應如是修習。”

།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དང་། མ་བྲལ་བར་སྤྱད་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཡིད་ལ་བྱ་བ་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་མ་དབྱེ་བས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མི་འདོར་བས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་ བསྒྲུབས་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་ཅི་ལགས་མ་བསྒོམས་པས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་ཅི་ལགས། བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམས་ལ། མ་བསྒོམས་ཀྱང་མ་བསྒོམས་པས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་ཅི་ལགས། བསྒོམས་པ་ཡང་མ་ལགས། མ་བསྒོམས་པ་ཡང་མ ལགས་པས་སམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གསོལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ ལྟ་བུ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གསོལ་པ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གསོལ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ ལྟ་བུ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བདག་གི་ཁམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྲོག་གི་ཁམས་དང་། གང་ཟག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།

這是對藏文的直譯: “應如是修習。 [須菩提]問道:世尊,如何不間斷、不離地修行? 世尊回答說:不給其他作意留下機會,應如是行般若波羅蜜多。不捨一切相智作意,應如是行般若波羅蜜多、修般若波羅蜜多、證般若波羅蜜多。應使心及心所法不行,如是修行。應如是修習。應如是證得。 [須菩提]問道:世尊,行般若波羅蜜多、修般若波羅蜜多、證般若波羅蜜多,是否能獲得一切相智? 世尊回答說:不是。 [須菩提]問:那麼是不修而得嗎? 世尊回答說:不是。 [須菩提]問:那麼是既修又不修而得嗎? 世尊回答說:不是。 [須菩提]問:那麼是非修非不修而得嗎? 世尊回答說:不是。 [須菩提]問:世尊,那麼如何獲得一切相智? 世尊回答說:如真如。 [須菩提]問:真如是什麼樣的? 世尊回答說:如實際。 [須菩提]問:實際是什麼樣的? 世尊回答說:如法界。 [須菩提]問:法界是什麼樣的? 世尊回答說:如我界、眾生界、命界、人界。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་ཁམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྲོག་གི་ཁམས་ དང་།གང་ཟག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བདག་གམ་སེམས་ཅན་ནམ་སྲོག་གམ་གང་ཟག་གི་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བདག་གམ་སེམས་ཅན་ནམ་སྲོག་གམ་གང་ཟག་མི་དམིགས་ན། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྲོག་གི་ཁམས་དང་གང་ཟག་གི་ཁམས་སུ་གདགས་པར་བྱ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་ པར་མ་བཏགས་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་བཏགས་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སམ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་གདགས་ སུ་མེད་པའོ།།ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ནི་གདགས་སུ་མེད་པའོ།

這是對藏文的直譯: “[須菩提]問道:世尊,我界、眾生界、命界、人界是什麼樣的? 世尊回答說:須菩提,你怎麼認為?我、眾生、命、人是否可得? [須菩提]回答:世尊,不是。 世尊說:須菩提,若我、眾生、命、人不可得,如何施設我界、眾生界、命界、人界?如是,不施設般若波羅蜜多,不施設一切法,即能獲得一切相智。 [須菩提]問:世尊,般若波羅蜜多是不可施設的嗎?禪定、精進、忍辱、持戒、佈施波羅蜜多乃至一切相智都是不可施設的嗎? 世尊回答說:須菩提,般若波羅蜜多是不可施設的。禪定、精進、忍辱、持戒、佈施波羅蜜多是不可施設的。內空是不可施設的。乃至無性自性空是不可施設的。四念住是不可施設的。四正斷、四神足、根、力、七覺支、八聖道分是不可施設的。乃至十八佛不共法是不可施設的。乃至無上正等菩提是不可施設的。”

།འདུས་བྱས་སམ། འདུས་ མ་བྱས་སམ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ ལགས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མཆིས་པར་གྱུར། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་མཆིས་པར་གྱུར། ལྷ་དང་མི་མཆིས་པར་གྱུར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་མཆིས་པར་གྱུར། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་ བ་དང་།དགྲ་བཅོམ་པ་མཆིས་པར་གྱུར། རང་སངས་རྒྱས་མཆིས་པར་གྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆིས་པར་གྱུར། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཆིས་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་དུ་ གདགས་པ་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་གདགས་པར་བྱ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་ རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ནམ་ལྷ་འམ་མི་འམ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འམ།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ་དགྲ་བཅོམ་པ་འམ། རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་གདགས་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་གདགས་པར་བྱ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། གདགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “有為法或無為法,聲聞法或獨覺法,菩薩法或佛法,一切法皆無二。 [須菩提]問道:世尊,如果一切法都不可施設,為何有地獄眾生、畜生、餓鬼、天人、預流果、一來果、不還果、阿羅漢、獨覺、菩薩、正等正覺佛? 世尊回答說:須菩提,你怎麼認為?眾生的施設是否可得? [須菩提]回答:世尊,不是。 世尊說:須菩提,若眾生不可得,如何施設地獄眾生、畜生、餓鬼、天人、預流果、一來果、不還果、阿羅漢、獨覺、菩薩、正等正覺佛?須菩提,如是菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,應學一切不可施設法。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ སྤྱོད་པས།གཟུགས་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་བསླབ་པ་དང་།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལ་བསླབ་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་འམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་ དང་།བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “[須菩提]問道:世尊,那麼菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,應學色、受、想、行、識,應學處、界、緣起,應學一切波羅蜜多,應學一切空性,應學三十七菩提分法,應學四聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、漸次等至、空、無相、無愿、神通、三摩地、陀羅尼門,應學十力、無畏、無礙解、佛不共法,應學一切相智嗎? 世尊回答說:應無增無減地學色。應無增無減地學受、想、行、識。應無增無減地學處、界、緣起。應無增無減地學一切波羅蜜多、一切空性、三十七菩提分法。應無增無減地學四聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、漸次等至、空、無相、無愿、五神通、三摩地、陀羅尼門。應無增無減地學十力、無畏、無礙解、佛不共法。”

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད ཀྱི་བར་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མ་མཆིས་པར་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མ་མཆིས་པར་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མ་མཆིས་པར་བསླབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདུ་བྱེད་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་འམ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བས། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་ པ་ཐམས་ཅད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་ པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ།

這是對藏文的直譯: “應無增無減地學乃至一切相智。 [須菩提]問道:世尊,如何無增無減地學色?如何無增無減地學受、想、行、識?如何無增無減地學乃至一切相智? 世尊回答說:應學無生無滅。 [須菩提]問:世尊,如何學無生無滅? 世尊回答說:應學修習諸行無作。 [須菩提]問:世尊,如何學無作? 世尊回答說:見諸法自相空,應學無作。 [須菩提]問:世尊,如何觀諸法自相空? 世尊回答說:應觀色為色空。應觀受、想、行、識為識空。應觀處、界、緣起為緣起空。應觀一切波羅蜜多、一切空性、三十七菩提分法為菩提分法空。應觀四聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門為陀羅尼門空。”

།དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །རབ་འབྱོར་ དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྟོང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་སྤྱོད་པ་མ་མཆིས་པ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མི་དམིགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མི་དམིགས། སྤྱོད་པ་ཡང་མི་དམིགས། གང་སྤྱོད་པ་དང་། གང་གིས་སྤྱོད་པ་དང་། གང་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གང་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ།

這是對藏文的直譯: “應觀如來十力、無畏、無礙解、八不共法為佛不共法空。應觀乃至無上正等菩提為菩提空。須菩提,如是菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,應學一切法自相空。 [須菩提]問:世尊,若如是色為色空,受想行識為識空,乃至無上正等菩提為無上菩提空,世尊,菩薩摩訶薩如何行般若波羅蜜多? 世尊回答說:須菩提,無所行即是菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多。 [須菩提]問:世尊,為何無所行是行般若波羅蜜多? 世尊回答說:須菩提,此乃般若波羅蜜多不可得,菩薩不可得,行不可得,能行、所行、行處皆不可得。須菩提,凡所行處一切不可得,是為菩薩摩訶薩無所行而行般若波羅蜜多。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་མ་མཆིས པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་ན།ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱའོ།།བཟོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་ པའི་ཚུལ་གྱིས།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་པའི་ཚེ།མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སྒོམ་པའི་ཚེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྐང་པ་དང་།དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྒོམ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “[須菩提]問:世尊,若如是無所行是行般若波羅蜜多,初業菩薩摩訶薩應如何行般若波羅蜜多? 世尊回答說:須菩提,初業菩薩摩訶薩從初發心開始,應學一切法無所得。佈施時,應以無所得方式佈施。持戒時,應以無所得方式持戒。修忍辱時,應以無所得方式修忍辱。精進時,應以無所得方式精進。入定時,應以無所得方式入定。修慧時,應以無所得方式修慧。修內空時,應以無所得方式修內空。乃至修無性自性空時,應以無所得方式修無性自性空。修諸念住時,應以無所得方式修諸念住。修正斷、神足、根、力、覺支、八聖道支時,應以無所得方式修八聖道支。”

།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་ མེད་པ་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ སྒོམ་པའི་ཚེ།མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་སྒོམ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ མ་འདྲེས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་པའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་ དམིགས་པར་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ཙམ་དུ་གཉིས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་ཞེས་བགྱི་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།ཇི་ཙམ་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ནས། ཇི་ཙམ་དུ་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་བར་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཏེ། རབ་འབྱོར་འདི་དག་ནི་གཉིས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། དམིགས་སུ་མཆིས་པ་མི་དམིགས་སམ། འོན་ཏམ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་མི་དམིགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དམིགས་སུ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། རབ་འབྱོར་དམིགས པ་དང་།མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དམིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

這是對藏文的直譯: “修四聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門時,應以無所得方式修諸陀羅尼門。修十力、四無畏、四無礙解、佛不共法時,應以無所得方式修佛不共法。乃至修一切相智時,應以無所得方式修一切相智。 [須菩提]問:世尊,何為有所得?何為無所得? 世尊回答說:有二則有所得,無二則無所得。 [須菩提]問:世尊,何謂’二’? 世尊回答說:從眼與色乃至意與法,從無上正等菩提乃至佛,須菩提,這些即是’二’。 [須菩提]問:世尊,是有所得不可得,還是無所得不可得? 世尊回答說:須菩提,非有所得不可得,亦非無所得不可得。須菩提,所得與無所得平等性即是不可得。須菩提,菩薩摩訶薩應如是學所得與無所得平等性。如是學般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩即能與無所得相應。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དམིགས་པ་ལ་ཡང་མི་ཆགས། མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པ་ ལགས་ན།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། ས་ནས་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི། ས་ནས་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་། ས་ནས་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སྤྱོད་པའི་ཚེ།དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། ས་ནས་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ ལགས་ན།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་ཕ་ རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ།།འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འདི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པའོ།།འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའོ།

這是對藏文的直譯: “[須菩提]問:世尊,若如是菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,既不執著所得,亦不執著無所得,那麼菩薩摩訶薩如何以行般若波羅蜜多圓滿地至地?圓滿地至地后,如何證得一切相智? 世尊回答說:須菩提,菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,若住于所得,則不能圓滿地至地。菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,住于所得則不能圓滿地至地。何以故?般若波羅蜜多不可得,菩提亦不可得,行般若波羅蜜多者亦不可得。須菩提,菩薩摩訶薩應如是行般若波羅蜜多。 [須菩提]問:世尊,若如是般若波羅蜜多不可得,行菩提者亦不可得,那麼菩薩摩訶薩如何以行般若波羅蜜多了知:此是色,此是受想行識,此是處界緣起,此是波羅蜜多,此是空性,此是菩提分法,此是聖諦、禪定、無量、無色定,此是解脫、次第定,此是空、無相、無愿?”

།འདི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་དོ།།འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་རོ་ཞེས་བགྱི་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་གཟུགས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་ གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དོ།

這是對藏文的直譯: “此是神通、三摩地、諸陀羅尼門。此是十力、四無畏、四無礙解、八不共法。此乃至無上正等正覺。如是通達一切法? 世尊回答說:須菩提,菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,不應以使色成為所得,受想行識成為所得,處界緣起成為所得,一切波羅蜜多、一切空性、諸菩提分法成為所得,聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門成為所得,十力、四無畏、四無礙解、八不共法成為所得,乃至無上正等正覺成為所得的方式來通達諸法。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།གཟུགས་ཀྱང་མི་དམིགས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་དམིགས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མི་དམིགས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་ མ་མཆིས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མ་མཆིས་པར་ཆུད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིས་ནས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བགྱིས་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ བསྒྲུབས་ཤིང་།སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ནས་ཡོངས་སུ་འགྲེལ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ།།སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ།

這是對藏文的直譯: “[須菩提]問:世尊,若如是菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,色亦不可得,受想行識亦不可得,乃至無上正等正覺亦不可得,那麼如何圓滿佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多、般若波羅蜜多,並趣入菩薩無過失?趣入菩薩無過失后,將行佛國土,凈佛國土后,將成熟有情,成熟有情后,將證得一切相智,證得一切相智后,將轉法輪,轉法輪后,將成就佛事,成就佛事後,將解脫有情于輪迴? 世尊回答說:須菩提,菩薩摩訶薩不為色而行般若波羅蜜多,不為受想行識而行般若波羅蜜多,不為處界緣起而行般若波羅蜜多,不為一切波羅蜜多、一切空性、諸菩提分法而行般若波羅蜜多。”

།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་ དག་པར་རིག་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སླད་དུ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ།མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་བྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་བྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་བྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མ་བྱས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བགྱིས་པ་སྟེ།མངོན་པར་འདུས་མ་བགྱིས་པ་ལགས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་དགོད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་མ་བྱས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་དགོད་པ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། །མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་དགོད་པར་མི་དམིགས་སོ།

這是對藏文的直譯: “不為聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門而行般若波羅蜜多。不為如來十力、無畏、無礙解、佛不共法而行般若波羅蜜多。乃至不為無上正等正覺而行般若波羅蜜多。 [須菩提]問:世尊,菩薩摩訶薩為何而行般若波羅蜜多? 世尊回答說:菩薩摩訶薩不為任何而行般若波羅蜜多。為何?因為一切法皆無作、無為。般若波羅蜜多亦無作、無為。菩提亦無作、無為。菩薩亦無作、無為。須菩提,如是菩薩摩訶薩應以無作、無為之方式行般若波羅蜜多。 [須菩提]問:世尊,若如是一切法皆無作、無為,那麼如何安立聲聞乘、緣覺乘、大乘這三乘? 世尊回答說:須菩提,于無作無為法中不可得任何安立。于有為無為法中不可得安立。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ ལྟར་བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས། གཟུགས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་གཟུགས་སུ་དམིགས་སོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རློམ་ སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་དམིགས་སོ།།སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་དམིགས་སོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཆོས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་དམིགས་སོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་དམིགས་སོ།

這是對藏文的直譯: “為何如此?因為如是愚癡無聞凡夫執著五蘊,執著色,執著受想行識,執著處界緣起,執著一切波羅蜜多、一切空性、諸菩提分法,執著聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門,執著十力、四無畏、四無礙解、佛不共法,乃至執著一切相智。 執著色而生傲慢,執著色為所緣;執著受想行識而生傲慢,執著識為所緣;執著處界緣起而生傲慢,執著緣起為所緣;執著一切波羅蜜多、一切空性、諸菩提分法而生傲慢,執著菩提分法為所緣;執著聖諦、禪定、無量、無色定、解脫、次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門而生傲慢,執著陀羅尼門為所緣。”

།སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ པ་བཞི་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པར་དམིགས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ བར་དུ་དམིགས་ཏེ།དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ནས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ རྟོག་གོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་ ལྔས་ཀྱང་མ་དམིགས་ན།སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་ལོང་བ་མིག་མེད་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ནས་དགྲོལ་བར་འདོད་དོ།

這是對藏文的直譯: “執著十力、四無畏、四無礙解、佛不共法而生傲慢,執著佛不共法為所緣。乃至執著無上正等正覺而生傲慢,執著無上正等正覺為所緣。 他們這樣想:‘我應當證得無上正等正覺。我應當解脫眾生出離輪迴。‘如是生起非如理的分別。 為何如此?須菩提,因為色、受、想、行、識,處界緣起,波羅蜜多,空性,菩提分法,聖諦,三摩地,無量,無色定,解脫,次第定,空、無相、無愿,神通,三摩地,陀羅尼門,十力,無畏,無礙解,佛不共法,乃至無上正等正覺,即便以佛五眼亦不可得,而那些愚癡盲目無眼之人卻欲解脫眾生出離輪迴。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ གང་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བགྱི་བ་དེ་ལྟ་བུ་མ་གཟིགས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་ པ་དང་།ལོག་པར་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པ་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ངས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། ལོག་ པར་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ།རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ། དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ལས་གདོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུའི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

這是對藏文的直譯: “白言:世尊,如是如來、應供、正等正覺以五眼亦不見應從輪迴中解脫的眾生,那麼世尊,您如何證得無上正等正覺后,將眾生宣說為正定聚、不定聚、邪定聚三種? 世尊告曰:須菩提,我證得無上正等正覺后,實不見有正定、不定、邪定之眾生。然而,須菩提,對於無實體而執著實體的眾生,從其非如理執著中解脫,僅是世俗諦的說法,非勝義諦。 白言:世尊是依勝義諦而證得無上正等正覺嗎? 世尊告曰:不是。 白言:那麼,是依顛倒而證得無上正等正覺嗎? 世尊告曰:不是。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་འམ།གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ།དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སམ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་གང་ལ་ཡང་གནས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་འདུས་བྱས་ ཀྱི་ཁམས་སམ།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་དང་གནས་ཤིང་འདུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

這是對藏文的直譯: “白言:世尊,如果既不是依勝義諦證得無上正等正覺,也不是依顛倒證得無上正等正覺,那麼世尊如來是否根本沒有證得無上正等正覺? 世尊告曰:須菩提,如來、應供、正等正覺確實證得了無上正等正覺,然而並非安住于有為界或無為界而證得。須菩提,譬如如來的化身,既不安住于有為界,也不安住于無為界,然而如來的化身卻能來去、住立。”

།དེས་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ དུ་ཕྱིན་པ་དང་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱད། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱད། དྲན་པ་ ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བསྒོམས།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་བསྒོམས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ ལ་བསྒོམས།བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས བཅུ་དང་།མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་བསྒོམས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ གྱུར་ལ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ལུང་བསྟན་ ན།རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྤྲུལ་པ་དེས་སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཕུང་པོར་བྱས་པ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་ཅིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ།སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་ནས། སེམས་ཅན་གང་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ།

這是對藏文的直譯: “若他修習佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多、智慧波羅蜜多,修習內空乃至無性自性空,修四念住、四正斷、四神足、五根、五力、七覺支、八聖道分,修四聖諦,修四禪,修四無量、四無色定、八解脫、九次第定,修空三摩地、無相三摩地、無愿三摩地,修神通、三摩地、陀羅尼門,修如來十力、四無畏、四無礙解、大慈大悲、佛十八不共法,證得無上正等正覺。 證得無上正等正覺後轉法輪,如是轉法輪后,化現無量無數眾生,宣說三種根機。須菩提,于意云何?彼化現者可曾真實度化任何眾生?” 白言:“世尊,不曾。” 世尊告曰:“須菩提,如是如來了知一切法如幻化,如是了知后,不見有任何眾生可得。”

།བཏུལ་བ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལྟར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་ཁྱད་པར་དང་། བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་མཆིས། ཅི་ལས་དགོངས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་ཁྱད་པར་དང་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཕྲིན་ལས་གང་མཛད་པའི་ལས་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡང་བྱེད་དོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བཞུགས་ན། སྤྲུལ་པ་ལས་བགྱིད་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བཞུགས་ན། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ལས་བགྱིད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞི་བའི་བློ་གྲོས ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཟིགས་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྤྲུལ་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དེས་དེའི་ཕྱི་ན་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལུང་བསྟན་ ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྲགས་ཀྱང་།སྤྲུལ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་འམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ ཤིང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,如是菩薩摩訶薩應如如來化現般修習般若波羅蜜多。” 白言:“世尊,若一切法如幻化,如來與化現有何差別?有何區分?此有何意?” 世尊告曰:“須菩提,如來與化現無有任何差別可得。須菩提,如來與化現無有差別。何以故?須菩提,如來所作之事,化現亦能做。” 白言:“世尊,如來不在時,化現能行事否?” 世尊告曰:“須菩提,能。” 白言:“世尊,如來不在時,化現如何能行事?” 世尊告曰:“須菩提,譬如如來應供正等正覺寂慧,未見菩薩時,化現如來身而入涅槃。彼化現於其後一劫中行佛事,隨後授記菩薩摩訶薩,雖示現入涅槃,然化現無生亦無入涅槃。須菩提,如是菩薩摩訶薩應信解一切法如幻化,而修習般若波羅蜜多。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་ན། ཡོན་ཕུལ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ འཚལ་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འདི་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོན་ཕུལ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ནམ་ཡང་བས་པར་མི་འགྱུར་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡོན་ཕུལ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་གྱུར་ གྱི་བར་དུ་ནམ་ཡང་བས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་སམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཉིད་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས། སྤྲུལ་ པ་ལ་ཡང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོན་གྱི་གནས་སོ།།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བ་ལྟ་ཞོག་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བ་ལྟ་ཡང་ཞོག་གི་།རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་ བྱམས་པ་དང་ལྡན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།རབ་འབྱོར་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་གི་།རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ ཞིག་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་འཐོར་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།

這是對藏文的直譯: 白言:“世尊,若如是化現與如來無差別,供養如何得以清凈?世尊,若此等求福德、欲涅槃之眾生供養如來應供正等正覺,則彼等眾生未入無餘涅槃界而般涅槃之前,其福德永不窮盡。世尊,如是供養如來化現,彼等眾生亦未入無餘涅槃界而般涅槃之前,其福德永不窮盡耶?” 世尊告曰:“須菩提,以何法性如來成為天人世間應供處,以彼法性化現亦為天人世間應供處。須菩提,且不說供養如來,亦不說供養如來化現。須菩提,若善男子善女人以慈心憶念如來,彼等皆於此善根未盡之前得苦邊際。須菩提,且不說以慈心憶念。須菩提,若善男子善女人憶念如來而向虛空散花,彼等亦皆於此善根未盡之前得苦邊際。”

།རབ་འབྱོར་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་ཡང་ཞོག་སྟེ། ནམ་མཁའ ལ་མེ་ཏོག་འཐོར་བ་ལྟ་ཡང་ཞོག་གི་།རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ནི་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ལེགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། །རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བརྩན་པར་བྱས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་གང་ ཡང་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བྱ་སྟེ་ འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ།།འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་རོ།།འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་ བྱའོ།།འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,且不說以慈心憶念,亦不說向虛空散花。須菩提,若有善男子善女人言’禮敬佛陀’,彼等亦皆漸次得苦邊際。須菩提,如是供養如來有大義利,有如是大善,有如是大功德。須菩提,若以此理趣觀察諸法法性,當知如來與如來化現無有任何差別。須菩提,如是菩薩摩訶薩應通達諸法法性,而修習般若波羅蜜多。 亦不應擾亂諸法法性,不應擾亂說’此是般若波羅蜜多,此是般若波羅蜜多法性’。不應擾亂說’此是禪定波羅蜜多、精進波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、持戒波羅蜜多、佈施波羅蜜多。此是佈施波羅蜜多法性’。不應擾亂說’此是內空,此是內空法性’。乃至不應擾亂說’此是無性自性空,此是無性自性空法性’。不應擾亂說’此是諸念住,此是諸念住法性’。不應擾亂說’此是正斷、神足、根、力、覺支、八聖道支’。”

།འདི་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་རོ།།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་ དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་བགྱི་བ་ལགས་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་ མཆེད་དོ།།འདི་ནི་ཁམས་སོ། །འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པ་མཛད་ན།དེའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མ་གྱུར་ཏམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངས་ཇི་ལྟར་ན་ གཞན་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞེས་མིང་དང་མཚན་མས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་ཀྱི།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དཀྲུག་པ་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཞན་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་མིང་དང་མཚན་མས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ཏེ།ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་མཛད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་མ་མཆིས་ཤིང་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་མིང་དང་མཚན་མས་བརྗོད་པ་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ།རབ་འབྱོར་བརྗོད་པ་ནི་མིང་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་མ་ཡང་མ་ཡིན། མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་གཞན་དུ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བརྗོད་པར་ཟད་དེ། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ།

這是對藏文的直譯: “不應擾亂說’此是八聖道支法性’。乃至’此是佛十八不共法’。不應擾亂說’此是佛不共法法性’。不應擾亂說’此是一切相智’,‘此是一切相智法性’。” 白言:“世尊,若如是不應擾亂諸法法性,然而如來說’此是色,此是受想行識,此是處,此是界,此是緣起,此是諸波羅蜜多,此是諸空性,此是諸菩提分法,乃至此是佛十八不共法,此是一切相智’,如是世尊豈非擾亂諸法法性耶?” 世尊告曰:“須菩提,非也。我以名相宣說諸法法性,為令他人瞭解,而說諸法,實無擾亂諸法法性。” 白言:“世尊,若為令他人瞭解,世尊以名相宣說諸法法性而說諸法,然世尊,一切法無名無相,云何以名相而說?” 世尊告曰:“須菩提,所說非名非相亦非執著。須菩提,否則唯是說苦而已,于名相無所執著。”

།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ འམ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་མིང་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་རམ། མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ན་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།།མཚན་མ་མེད་པ་འང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་འང་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ མཐའ་ཡང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་དེ་དག་ནི་མིང་ཙམ་ལ་གནས་པ་མེད་དོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་གནས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,如來或如來聲聞不會執著于名相。須菩提,若執著于名或執著于相,則空性亦將執著于空性,無相亦將執著于無相,無愿亦將執著于無愿,真如亦將執著于真如,實際亦將執著于實際,法界亦將執著於法界,無為亦將執著于無為。這一切法皆僅是名稱而已,因此它們不住于僅有的名稱中。 須菩提,如是菩薩摩訶薩應住于名相而修習般若波羅蜜多,但不應執著于其中。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་དུ་བས་པ་ལགས་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདུ་བྱེད་རྣམས་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བགྱིད་ པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་། བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་ མེད་པ་དང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་གཅིག་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གང་དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཐམས ཅད་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཟད་ན།འོ་ན་གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མིང་ཡང་ མིང་གིས་སྟོང་།མཚན་མ་ཡང་མཚན་མས་སྟོང་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་།

這是對藏文的直譯: “白言:世尊,若如是一切有為法皆僅是名相而已,那麼菩薩摩訶薩為何發菩提心?發菩提心后,為何經歷諸多行為,修行菩薩行?為何行菩薩行時廣行佈施、持戒、修忍辱、精進、入禪定、修智慧,行一切空性,行四念處、四正斷、四神足、諸根、諸力、七菩提分、八聖道分,行四聖諦、禪定、四無量、四無色定、八解脫、九次第定、空、無相、無愿、神通、三摩地、諸陀羅尼門,行如來十力、四無畏、四無礙解、大慈、大悲、佛十八不共法?” 二萬五千頌般若波羅蜜多經第六十一品 世尊告曰:“須菩提,汝言’若一切有為法皆僅是名相而已,那麼菩薩摩訶薩為何行菩薩行’,須菩提,正因一切有為法皆僅是名相而已,名亦空于名,相亦空于相,是故菩薩摩訶薩行菩薩行。

དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་སྟེ། མིང་དང་མཚན་མ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་གསུང་ངམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་སྨྲའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དང་།ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་མདོར་གསུངས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་གསུམ་ལ་ཁྱད་ནི་ཅི་ཞིག་མཆིས། བྱེ་བྲག་ནི་ཅི་ཞིག་མཆིས། རྣམ་པ་ནི་ཅི་ཞིག་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱའོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ རྣམས་ལ་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བགྱི། ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཇི་ཙམ་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཙམ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས ཏེ།ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

這是對藏文的直譯: “是故菩薩摩訶薩行菩薩行,證得一切種智。證得一切種智后,轉法輪。轉法輪后,以三乘度脫眾生出離輪迴。于彼名相中不見生、滅、住、異。” 白言:“世尊,所謂一切種智即是一切種智嗎?” 世尊告曰:“須菩提,一切種智即稱為一切種智。” 白言:“世尊,如來說一切智性、道相智性及一切種智性,世尊,此三者有何差別、區分、特徵?” 世尊告曰:“須菩提,所謂一切智性是針對聲聞、獨覺而言。道相智性是針對菩薩摩訶薩而言。一切種智性是針對如來、應供、正等正覺而言。” 白言:“世尊,為何稱聲聞、獨覺為一切智性?為何稱菩薩摩訶薩為道相智性?” 世尊告曰:“須菩提,凡是內外諸法,聲聞、獨覺皆能了知,但並非了知一切道。”

།རབ་འབྱོར་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། རབ་འབྱོར་ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ།ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ལམ་ དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལམ་གྱི་བྱ་བ་བྱ་དགོས་ཏེ།ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་འཚལ་ན། འོ་ན་ནི་དེས་ཡང་ དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་དུ་བགྱི་བར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་མ་བྱས་ལ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཡང་དག་ པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལམ་ལ་གནས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བགྱི་འམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ལམ་མ་ལགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་འམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་ལམ་ཡང་ལགས་ལ། ལམ་མ་ལགས་པ་ལ་ཡང་གནས་ཏེ་འམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ། ། གསོལ་པ། འོ་ན་ལམ་ཡང་མ་ལགས་ལ། ལམ་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་འམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བགྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱོད་ལམ་ལ་གནས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།འོ་ན་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,你說’為何稱菩薩摩訶薩為道相智性’,須菩提,菩薩摩訶薩應修一切道,菩薩摩訶薩應知一切道。凡是聲聞、獨覺之道,以及菩薩之道,皆應圓滿,並應以此等道行道之事,但不現證實際。” 白言:“世尊,若菩薩摩訶薩如是圓滿佛道,豈不應現證實際?” 世尊告曰:“須菩提,未圓滿佛土、未成熟眾生之前,菩薩摩訶薩不應現證實際。” 白言:“世尊,菩薩摩訶薩是住于道而現證實際嗎?” 世尊告曰:“不是。” 白言:“世尊,那麼是住于非道嗎?” 世尊告曰:“不是。” 白言:“那麼是既住于道又住于非道嗎?” 世尊告曰:“不是。” 白言:“那麼是既不住于道又不住于非道嗎?” 世尊告曰:“不是。” 白言:“世尊,那麼菩薩摩訶薩如何現證實際?” 世尊告曰:“須菩提,你認為如何?你是住于道而無取證、從諸漏解脫心嗎?” 白言:“世尊,不是。” 世尊告曰:“那麼是住于非道嗎?” 白言:“世尊,不是。”

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོ་ན་ལམ་ཡང་ཡིན་ལ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གནས་ཏེ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོ་ན་ལམ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་བདག་གི་སེམས་ནི་གང་ལ་ཡང་གནས་པས།ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་མཆིས་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་སེམས་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཞི་བའི་རྣམ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་གང་དང་། ཚུལ་གང་དང་། མཚན་མ་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་། ཚུལ་དེ་དག་དང་། མཚན་མ་དེ་དག་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བགྱི་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་འདི་གསུམ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ནི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་སོ།།འདིས་ནི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་སོ། །ཞེས་བགྱི་བའི་བྱེ་བྲག་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་ ནི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་མངའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་མེད་དོ།

這是對藏文的直譯: 世尊告曰:“那麼是既住于道又住于非道嗎?” 白言:“世尊,不是。” 世尊告曰:“那麼是既不住于道又不住于非道,而無取證、從諸漏解脫心嗎?” 白言:“世尊,不是。世尊,我的心不住于任何處,無取證而從諸漏解脫。世尊,我的心因不住于任何處而解脫。” 世尊告曰:“須菩提,菩薩摩訶薩亦應如是不住于任何處而現證實際。須菩提,所謂一切種智、一切種智者,以一相稱為一切種智,即以寂靜相稱為一切種智。須菩提,如是以何種相、何種方式、何種標誌說諸法,如來通達彼等相、方式、標誌,故稱為一切種智。” 白言:“世尊,所謂一切智性、道相智性、一切種智性,此三種一切智性中,以此斷煩惱之相是否有’此斷盡無餘’、‘此未斷盡無餘’之差別?” 世尊告曰:“須菩提,斷煩惱無差別。如來已斷一切習氣相續,聲聞、獨覺則未斷一切習氣相續。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུས་མ་བགྱིས་མ་ཐོབ་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། འདུས་མ་བགྱིས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་དམིགས་སུ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་འདི་ལ་ནི། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་མངའོ། །འདི་ལ་ནི་བག་ཆགས ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་མེད་དོ།།ཞེས་བཀའ་སྩལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་ཞིང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ལམ་ཡང་མ་མཆིས་ལ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཡང་མ་མཆིས་ན།འོ་ན་ཅིའི་སླད་དུ། འདི་སྐད་དུ། འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ།

這是對藏文的直譯: 白言:“世尊,那些聲聞、獨覺是否都未造作、未獲得而斷煩惱?” 世尊告曰:“不是。” “世尊,無為法中是否有差別可得?” 世尊告曰:“不是。” 白言:“世尊,若如是無可得,為何世尊說’此有斷習氣相續,彼無斷習氣相續’?” 世尊告曰:“須菩提,習氣相續雖非煩惱,但聲聞、獨覺有貪嗔癡的身語習氣。他們的習氣相續雖不與凡夫共同造害,但如來應正等覺則完全無有、不可得。” 爾時,具壽須菩提白世尊言:“世尊,若無道亦無涅槃,為何說’此是預流果,此是一來果,此是不還果,此是阿羅漢果,此是獨覺,此是菩薩摩訶薩’?”

། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བཤད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། འདུས་མ་བགྱིས་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བགྱི་བར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་མཆིས་སམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདུས་མ་བྱས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚིག་ཚད་མར་བྱས་ཤིང་བརྗོད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཚིག་གི་ལམ་གྱི་གདགས་པ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་གང་དང་གང་གིས་མཐའ་མ་ཆོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཕྱི་མའི་མཐར་གདགས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་དམིགས་པར འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་གནས་མེད་དོ།།རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མི་ཤེས་པས། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ སྟོང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ་ཕྱི་མའི་མཐའ་དམིགས་སུ་མེད་དོ།

這是對藏文的直譯: “此是如來應正等覺。” 世尊告曰:“須菩提,所謂預流、一來、不還、阿羅漢、獨覺、菩薩摩訶薩、如來應正等覺,這一切皆由無為法分別。” 白言:“世尊,無為法中是否有’此是預流,此是一來,此是不還,此是阿羅漢,此是獨覺,此是菩薩摩訶薩,此是如來應正等覺’的分別?” 世尊告曰:“須菩提,無為法中雖無分別,然而以言語為量而說,勝義中不能分別。為何?彼中無言語道可施設,然而對未究竟者,於後際施設。須菩提,一切法自相空中,前際不可得,后際豈能可得?無有是處。須菩提,眾生不知諸法自相空,故為彼等說’此是前際,此是后際’。自相空的一切法中,前際或后際皆不可得。”

།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱད་ན། ནང་ངམ་ཕྱིའི་ཆོས་སམ། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཆོས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། བཅོམ་ལྡན འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཅིའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་ པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདིས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ དུ་ཕྱིན་པ་འདིས།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཚུལ་ཕྱེད་དེ། ཆོས་དེ་དག་ཀུན་ལ་ཡང་འཁོར་བ་མ་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཆུད་ཡང་ དག་པའི་མཐའ་ཡང་ཆུད།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཆུད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ལྡན་པ་འམ་མི་ལྡན་པ་འམ། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་འམ། བསྟན་དུ་མེད་པ་འམ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་འམ། ཐོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,如是一切法自相空,應當修行般若波羅蜜多。若於自相空的一切法中修行,則于內外法、有為無為法、聲聞法、獨覺法、佛法等任何法都不會執著。” 說此語已,具壽須菩提白世尊言:“世尊,所謂般若波羅蜜多、般若波羅蜜多,為何稱為般若波羅蜜多?” 世尊告曰:“須菩提,此般若波羅蜜多是一切法到彼岸的最勝證得,故稱般若波羅蜜多。須菩提,複次,以此般若波羅蜜多,一切聲聞、獨覺、菩薩摩訶薩、如來應正等覺,已到、將到一切法的彼岸,故稱般若波羅蜜多。須菩提,複次,此般若波羅蜜多能辨別一切法的最勝方式,于彼等諸法中不見輪迴,故稱般若波羅蜜多。須菩提,複次,於此般若波羅蜜多中,通達真如、實際、法界,故稱般若波羅蜜多。須菩提,複次,此般若波羅蜜多不與任何法相應或不相應,不可示現或不可不示現,無礙或有礙。為何?因為此般若波羅蜜多無色、不可示現、無相,以無相為相。”

།རབ་འབྱོར་གཞན ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཐམས་ཅད་དང་།སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བདུད་དམ། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སམ། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་ པ་པ་ནས།མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱི་བར་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིའི་དོན་ལ་སྤྱོད་པས།མི་རྟག་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་དོན་ དང་།འགོག་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང་། ལམ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་དོན་དང་། ཆོས་ཤེས་པའི་དོན་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་དོན་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་དོན་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “須菩提,複次,此般若波羅蜜多能生一切法的一切辯才和一切光明。須菩提,此般若波羅蜜多不為魔或魔眾天、聲聞乘或獨覺乘的人、外道或惡友所分裂或奪取。菩薩摩訶薩的此般若波羅蜜多不可切斷。為何?因為自相空的緣故,此般若波羅蜜多中不見彼等一切。須菩提,如是菩薩摩訶薩應當修行此般若波羅蜜多的義。 須菩提,複次,菩薩摩訶薩修行此甚深般若波羅蜜多義時,應當修行無常義、苦義、無我義、知苦義、知集義、知滅義、知道義、知盡義、知不生義、知法義、知隨行義、知世俗義、知遍知義、知如實義。須菩提,如是菩薩摩訶薩應當修行般若波羅蜜多義。”

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ལགས་པ་མི དམིགས་ན།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ དོན་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པས།འདི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་བདག་གི་དོན་ཅེ་འམ། དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་བདག་གི་དོན་ཅེ་འམ། དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །གཏི་མུག་བདག་གི་དོན་ཅེ་འམ། དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །འདོད་ ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་བདག་གི་དོན་ཅེ་འམ། དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་བདག་གི་དོན་ཅེ་འམ། དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་དོན་ཅེ་འམ། དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལ་ཡང་དོན་དུ་མི་བྱེད། དོན་མ་ཡིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལ་ཡང་དོན་དུ་མི་བྱེད། དོན་མ་ཡིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་བདག་གི་དོན་ཅེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །གཟུགས་བདག གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ།།ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་དོན་ཅེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བདག་གི་དོན་ཅེས་སྤྱད་པར་མི་ བྱའོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་གི་དོན་ཅེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ།

這是對藏文的直譯: “白言:世尊,若於此甚深般若波羅蜜多中不見義與非義,那麼菩薩摩訶薩應如何修行此甚深般若波羅蜜多義? 世尊告曰:須菩提,菩薩摩訶薩修行此般若波羅蜜多甚深義時,應如是修行:不應修行貪慾為我義或非義,不應修行嗔恚為我義或非義,不應修行愚癡為我義或非義,不應修行貪慾、嗔恚、愚癡為我義或非義。不應修行邪見為我義或非義,不應修行一切見為我義或非義。為何?貪慾、嗔恚、愚癡的真如於任何處不作義,不作非義。諸見的真如於任何處不作義,不作非義。 不應修行色為我義,不應修行色非我義。不應修行受、想、行、識為我義,不應修行識非我義。不應修行處、界、緣起為我義,不應修行緣起非我義。不應修行一切波羅蜜多、一切空性、三十七菩提分法為我義,不應修行三十七菩提分法非我義。”

།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་བདག་གི་དོན་ཅེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་བདག་གི་དོན་ཅེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི བར་དུ་བདག་གི་དོན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ།།བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བླ་ ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས།ཆོས་གང་དོན་དུ་བྱ་བ་འམ། དོན་མེད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ནི་གནས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ལ་ཡང་དོན་ཀྱང་མི་བྱེད། དོན་མ་ཡིན་པ་འང་མི་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་ པ་སྤངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།

這是完整的直譯: 不應以”這是我的”的心態修習聖諦、禪定、無量、無色定、八解脫、九次第定、空性、無相、無愿、神通、三摩地和陀羅尼門。也不應以”這不是我的”的心態修習陀羅尼門。不應以”這是我的”的心態修習如來十力、四無畏、四無礙解和十八不共法。也不應以”這不是我的”的心態修習十八不共法。乃至無上正等正覺,都不應以”這是我的”或”這不是我的”的心態修習。為什麼呢?須菩提,這是因為如來、應供、正等覺證得無上正等正覺后,不見有任何法可執為有意義或無意義。須菩提,此外,無論諸如來出世與否,諸法的法性、法住性、法界性都是如此安住的,它對任何事物既不產生意義也不產生無意義。須菩提,因此菩薩摩訶薩應捨棄”有意義”和”無意義”的執著,而修習般若波羅蜜多。

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་ཡང་དོན་ཀྱང་མི་བགྱིད། དོན་མ་ལགས་པ་འང་མི་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡང་མི་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་དོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་འདུས་ མ་བགྱིས།སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདུས་མ་བྱས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཕན་པ་འམ། གནོད་པར་ ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་འམ། གནོད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་ འམ།གནོད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུས་མ་བགྱིས་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ཤིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་བགྱིད་དམ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་བསླབས་ཤིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་ པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བགྱིད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འོ་ན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ།

這是完整的直譯: [有人]問道:“世尊,為何般若波羅蜜多對任何事物既不產生意義也不產生無意義?” 世尊回答說:“須菩提,這是因為般若波羅蜜多不造作任何有為法和無為法的法性。因此,般若波羅蜜多對任何事物既不產生意義也不產生無意義。” [有人]問道:“世尊,那麼無為法不是一切佛陀和佛陀的聖聲聞弟子們的利益嗎?” 世尊回答說:“無為法確實是一切佛陀和佛陀的聖聲聞弟子們的利益,但它並不親近利益或損害。須菩提,就像虛空的真如不親近任何利益或損害一樣。須菩提,同樣地,菩薩摩訶薩的般若波羅蜜多也不親近任何法的利益或損害。” [有人]問道:“世尊,那麼菩薩摩訶薩難道不是通過修學無為的般若波羅蜜多而獲得一切種智嗎?” 世尊回答說:“須菩提,確實如此。確實如此。菩薩摩訶薩通過修學這深奧的般若波羅蜜多而獲得一切種智,但不是通過二元的方式。” [有人]問道:“世尊,是什麼意思?是否以不二法獲得不二法?” 世尊回答說:“不是這樣的。” [有人]問道:“那麼,是以二元法獲得二元法嗎?” 世尊回答說:“不是的。”

།གསོལ་པ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སམ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ནི། ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས པ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ།དེ་ནི་དམིགས་པས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར། མི་དམིགས་པས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་གྱིས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡང་དཀའ་བ་ བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཞེས་བགྱི་འམ། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ནི་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན། དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ ལ་ཞིག་ནམ་མཁའ་གཞི་མ་མཆིས་པ་ལ།ལྗང་བུ་བསྐྱེད་པར་འཚལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ དེ་དེ་བཞིན་ནོ།།དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་ རྣམས་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་འགྲེལ་པ་ནི།དཀའ་བ་བྱེད་པའོ།

這是完整的直譯: [有人]問道:“那麼如何獲得呢?” 世尊回答說:“當不見二元法或不二法時,就會獲得。為什麼呢?不見即是獲得,它既不是通過見而獲得,也不是通過不見而獲得。” 二萬五千頌般若波羅蜜多經第五十三品 然後,具壽須菩提對世尊如是說道:“世尊,般若波羅蜜多甚深。世尊,菩薩摩訶薩為無上正等正覺而發心實在是難行。因為雖然找不到所謂的’眾生’或可被稱為’眾生’的任何東西,他們卻爲了眾生而真正趨入無上正等正覺。世尊,這就好比有人想在無基礎的虛空中種植樹苗一樣,菩薩摩訶薩們也是爲了眾生而欲證得一切種智。” 世尊回答說:“須菩提,確實如此。確實如此。菩薩摩訶薩為眾生而真正趨入無上正等正覺,證得一切種智后,使眾生從執著眾生的觀念中解脫出來,這確實是難行。”

།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ལྗང་བུ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ལ། སྐྱེས་བུ་དེས་ལྗང་བུ་དེའི་རྩ་བ་མ་དམིགས། ཡལ་ག་དང་སྡོང་བུ་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་མ་ དམིགས་པར་ལྗང་བུ་དེའི་སྡོང་བུ་བསྐྱེད་དེ།དུས་དུས་སུ་ཆུས་བྲན་ཅིང་། དེའི་སྡོང་བུ་དེ་རིམ་གྱིས་ཡལ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། མེ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལྗང་བུ་དེའི་འདབ་མ་ ལ་སྤྱོད་པ་དང་།མེ་ཏོག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་རིམ་གྱིས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་ལོ་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། སེམས་ཅན་ རྣམས་ངན་སོང་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་འགྲོལ་བའོ།