d0108聖者入楞伽寶經中一切佛語心要品c3.5s|d0108聖者入楞伽寶經中一切佛語心要品c3.5s
www.rkts.org/etexts/completeu.php?coll=D&id=D108
D108
d0108位於德格甘珠爾第49函,相當於大正藏
0670 16 P0479 楞伽阿跋多羅寶經 (4卷)〖 劉宋 求那跋陀羅譯〗
0671 16 P0514 入楞伽經 (10卷)〖 元魏 菩提流支譯〗
0672 16 P0587 大乘入楞伽經 (7卷)〖 唐 實叉難陀譯〗
註:本篇舊東大目錄標為漢文譯藏,譯者法成,題記顯示為「依據吉祥天王的敕令,結合漢地堪布溫慧所作註釋,譯師比丘吳法成翻譯並校對。」
@#། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས གཅིག་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལང་ཀའི་རིའི་རྩེ་མོ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་ ནས་འདུས་པ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ཤ་སྟག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་གིས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་བ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་དང་། གཟུགས་ སྣ་ཚོགས་དང་།འདུལ་བའི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ། ཆོས་ལྔ་དང་། རང་བཞིན་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།
以下是完整的直譯: 聖者入楞伽寶經中一切佛語心要品。第一卷。 禮敬一切佛陀和菩薩。 如是我聞:一時,世尊在南方海岸楞伽山頂,那裡飾以各種珍寶花朵。與大比丘僧眾及來自各種不同佛土的菩薩大眾共同住在那裡。所有這些菩薩大眾都完全精通無量三昧、諸根、諸力和神通。 其中以大慧菩薩大士為首,他已受一切佛舵手掌灌頂,精通自心顯現境界之義,如實示現種種眾生心、種種形色及無量調伏之門,通達五法、自性、識及二無我。 爾時,大慧菩薩與智慧菩薩及遍游諸佛國土者等,以佛威神力從座而起,偏袒右肩,右膝著地,合掌禮敬,以下列偈頌讚嘆世尊:
།འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འཇིག་ཡོངས་བྲལ་ཏེ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་འདྲ། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ བཞིན།།སེམས་དང་རྣམ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྤངས། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །རྟག་དང་ཆད་པ་ཡོངས་སྤངས་པ། །འཇིག་རྟེན་ཁོར་ཟུག་རྨི་ལམ་འདྲ། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ། གང་ཟག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་དང་། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་རབ་མཁྱེན་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་དག་ཅིང་མཚན་མེད་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཀུན་ལས་མྱ་ངན་མི་འདའ་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་སངས་རྒྱས་མི་དམིགས། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདའ་མི་དམིགས། །བློ་དང རིག་པར་བགྱི་དང་བྲལ།།ཡོད་པ་དང་ནི་མེད་པའི་ཕྱོགས། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་སྤངས། །ཐུབ་པ་ཞི་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །སྐྱེ་བ་དག་ནི་རབ་སྤངས་པས། །དེ་ནི་ལེན་མི་མངའ་ཞེས་བགྱི། །འདི་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་དག་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་ པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་ནས་རང་གི་རིགས་དང་མིང་བརྗོད་དེ་གསོལ་པ།བདག་མིང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཐོས་ཆེན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས། །དེང་འདིར་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དོན། །བླ་མའི་མཆོག་ལ་ཞུ་བར་བགྱི། །འཇིག་ རྟེན་མཁྱེན་པའི་སྐྱེས་མཆོག་གིས།།ཚིགས་བཅད་དེ་ནི་གསན་པ་དང་། །འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་གཟིགས་ནས། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །ཅི་དང་ཅི་འདོད་དྲིས་ཤིག་དང་། །སོ་སོ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། ། ངས་ནི་ཁྱེད་ལ་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་གཏུགས་ཏེ་ཕྱག་བྱས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། ཇི་ལྟར་དྲན་པ་རྣམ་དག་འགྱུར། །ཇི་ལྟར དྲན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར།།ལྟ་རྨོངས་ནོར་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ནོར་པ་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞིང་དུ་སྤྲུལ་རྣམས་ཅི་སླད་དུ། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱང་། །མཚན་མེད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཅི་སླད་མཚན་མ་མེད་པས་བགྱི། །ཅི་སླད་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་ བགྱི།།རྣམ་གྲོལ་གང་དུ་མཆི་བར་འགྱུར། །གང་ལ་འཆིང་ཞིང་གང་དག་དགྲོལ། །བསམ་གཏན་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཇི་སླད་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་མཆིས། །བདག་ལ་བསྟན་ཅིང་བཤད་དུ་གསོལ། །
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 遠離世間生滅法, 恰似空中花朵開。 雖不見有智慧無, 大悲之心卻生起。 諸法如幻皆虛妄, 心識二者悉舍離。 雖不見有智慧無, 大悲之心卻生起。 常斷二見皆遠離, 世間輪迴如夢幻。 雖不見有智慧無, 大悲之心卻生起。 人法二我皆無性, 煩惱所知悉了知。 雖常清凈無相狀, 大悲之心卻生起。 不從一切入涅槃, 涅槃佛陀不可得。 佛入涅槃不可得, 遠離思維與分別。 有無二邊皆遠離, 牟尼寂靜瑜伽士。 已斷一切諸生處, 故說彼無所取著。 此世他方悉清凈。 爾時,大慧菩薩以此偈頌讚嘆世尊已,復說自己種姓名號而白佛言: 我名為大慧, 多聞通達者。 今於此請問, 百八義最勝。 世間解勝者, 聞此偈頌已。 觀察諸眷屬, 告諸佛子言: 汝等諸佛子, 隨意有所問。 各自行境界, 我當爲汝說。 爾時,菩薩大士大慧頂禮世尊足,合掌恭敬,以偈請問: 云何念清凈? 云何念增長? 見惑邪為何? 邪見何增長? 何故現化土? 相及外道等? 無相次第何? 何故說無相? 何故稱佛子? 解脫往何處? 誰縛復誰解? 禪定境如何? 何故有三乘? 愿為我宣說。
།བདག་ལ་བསྟན་ཅིང་བཤད་དུ་གསོལ། །རྐྱེན་རྣམས་གང་ལས་སྐྱེ་བ་ལགས། །བྱེད་ དང་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུ།།གཉི་ག་ཐ་དད་ཅི་སླད་བཤད། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཕེལ་བ་ལགས། །གཟུགས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། །འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཇི་ལྟ་བུ། །འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཇི་ལྟར་སད། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་བྱས་པ་ འབྱུང་།།འགྲོ་བ་དང་ནི་ལུས་འཛིན་ཅི། །ཇི་ལྟར་རྣམ་རྟོག་སྣང་བར་འགྱུར། །ས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྲིད་གསུམ་འཇིག་པ་དེ་སུ་ཞིག་།གནས་ནི་གང་ལགས་ལུས་ནི་ཅི། །སྐྱེ་གནས་གང་དུ་བགྲོད་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། མངོན་པར་ཤེས་དང་དབང་རྣམས་དང་། །ཏིང་འཛིན་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །ཏིང་འཛིན་སེམས་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །རྒྱལ་བས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཅི་སླད་ཀུན་གཞི་ཞེས་བགྱི་ལགས། །ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བུ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཇི་ལྟར མཐོང་ནས་སླར་ཡང་ལྡོག་།ཇི་ལྟ་བུར་ན་རིགས་སུ་འགྱུར། །རིགས་མ་མཆིས་དང་སེམས་ཙམ་དང་། །སྒྲོ་འདོགས་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ། །བདག་མེད་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་མ་མཆིས་ཇི་ལྟ་བུ། །ཀུན་རྫོབ་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཇི་ལྟར་རྟག་དང་ཆད པ་ཡི།།ལྟ་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་མུ་སྟེགས་དག་།མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་འགལ་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མ་འོངས་དུས་དག་ན། །སྡེ་པ་ཐ་དད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་ཅི་ཡིས། །ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་འགྱུར། ། མངལ་གྱི་སྙིང་པོར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གཡོས། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ། །དེ་བཞིན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། །ཆུ་ཟླ་དང་ནི་འོད་དག་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཅི་སླད་གསུངས། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས རྣམས་ཀྱང་།།ཡུལ་རྣམས་ཅི་སླད་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །ཅི་སླད་སྲིད་པར་ལྟ་བར་བགྱིད། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་འགག་མ་མཆིས་ཤིང་། །འཇིག་རྟེན་ནམ་མཁའ་མེ་ཏོག་འདྲ། །འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད། །ཅི་སླད་ཡི་གེ་བྲལ་བར་གསུང་། །རྣམ་རྟོག་སྤངས་པ་དེ་སུ་ ལགས།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ལགས། །དེ་ཁོ་ན་ལ་དུ་ཞིག་མཆིས། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་སེམས་རྣམ་པ་དུ། །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་ས་རྣམས་སྒྲོལ། །ལེན་མ་མཆིས་པར་སུ་ཞིག་མཆི། །བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་གང་ཞིག་ལགས། །ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འདག་།ཡེ་ ཤེས་དག་ནི་རྣམ་པ་དུ།།
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 請為我開示解說。 諸緣從何而生起? 能作所作何關係? 何故說為二差別? 如何增長而發展? 無色定與滅盡定, 其性如何請宣說? 想受滅定復何如? 如何從定而覺醒? 何故有作而生起? 趣與執身為何物? 分別顯現何緣故? 諸地如何而生起? 三有壞滅是何人? 住處何在身為何? 往生何處何趣向? 如何成為佛子眾? 神通諸根及諸定, 如何獲得請開示? 三昧心性復如何? 愿佛為我作宣說。 何故稱為阿賴耶? 意識如何請闡明? 生滅之相復如何? 如何見已而還滅? 如何成為種姓人? 無種姓與唯心義? 增益相狀復如何? 無我之義如何成? 無眾生義復如何? 世俗諦義如何說? 如何不生常斷見? 佛與外道諸相狀? 如何不相違背耶? 未來世中如何有? 部派分裂而生起? 空性因緣復如何? 剎那壞滅復如何? 胎藏如何而生起? 如何不為世間動? 如何如幻夢所見? 乾闥婆城亦復然, 世間如同陽焰現, 水月光影亦如是, 何故說為菩提分? 菩提分法亦復然, 何故諸境成擾亂? 何故觀見有三有? 如何無生亦無滅? 世間如空中花朵, 如何通達世間法? 何故說離文字法? 遠離分別是何人? 如何說似虛空性? 真如法性有幾種? 波羅蜜心有幾種? 以何因緣度諸地? 誰是無取而往生? 二種無我是何義? 所知如何得清凈? 智慧復有幾種類?
ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འདག་།ཡེ་ ཤེས་དག་ནི་རྣམ་པ་དུ།།ཚུལ་ཁྲིམས་སེམས་ཅན་ཉིད་ནི་དུ། །ནོར་བུ་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པའི། །རིགས་རྣམས་སུ་ཡིས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །བརྗོད་པ་དག་ནི་སུ་ཡིས་བསྐྱེད། །རིག་པའི་གནས་དང་བཟོ་ཡི་རྣམས། །སུ་ཡིས་ ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་དུ། །ཚིགས་བཅད་རིང་ཐུང་ཇི་ལྟ་བུ། །རིགས་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་སྨྲ་ཞེས་བགྱི། །སྐོམ་དང་ཟས་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། །ཇི་ལྟར་སྲེད་པའི་འདོད་པ་འབྱུང་། །ཅི་སླད་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བགྱི་ལགས། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་རྒྱལ་ཕྲན་ཅི། །ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བགྱི། །ལྷ་ཡི་རིས་ལ་རྣམ་པ་དུ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་ས་ཞེས་བགྱི། །གཟའ་སྐར་ཉི་ཟླ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཐར་པ་དང་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་དག་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །སློབ་མ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །སློབ དཔོན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར།།སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ལགས། །སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་རྣམ་པ་དུ། །བདུད་དང་སློབ་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །དེ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་དུ། །རང་བཞིན་དང་ནི་སེམས་རྣམས་ཀྱང་། །དེ་དག་ལ་ནི་དུ་ཞིག་མཆིས། །བཏགས་པ་ཙམ་ ཡང་ཇི་ལྟ་བུ།།རྒྱལ་བས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ནམ་མཁའ་སྤྲིན་རླུང་ཇི་ལྟ་བུ། །དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་གསལ་བ་ཅི། །ནགས་ཚལ་ཤིང་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །འཁྲི་ཤིང་དག་ནི་ཅི་ལས་གྱུར། །གླང་པོ་རྟ་དང་རྣམས། །ཇི་ལྟར་གཟུང་དུ་རུང་བར་འགྱུར། ། ངན་པའི་མི་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ། །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་ངན་པར་འགྱུར། །ཚིག་དྲུག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྡུས། །འདོད་ཆེན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་རྣམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅི་སླད་འབྱུང་། །རྣལ་འབྱོར་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ལྡོག་། རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཆོས་གང་གིས། །ཅི་འདྲའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་འཇོག་།སེམས་ཅན་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་རྣམས། །མཚན་ཉིད་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅི། །ཕྱུག་པོར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་ཕྱུག་པོར་འགྱུར། །ཤཱཀྱའི་རིགས ནི་ཇི་ལྟ་བུ།།ཅི་ཡི་རྒྱུ་ཡིས་ཤཱཀྱ་བྱུང་། །བུ་རམ་ཤིང་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་། །བླ་མེད་གཙོ་བོས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཡུན་རིང་དཀའ་ཐུབ་དྲང་སྲོང་གང་། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྟོན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞིང་རྣམས་སུ། །མཚན་དང་དེ་བཞིན་གཟུགས་སྣ་ཚོགས། །རྒྱལ་ བའི་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཡང་།།ཅི་ཡི་སླད་དུ་ཀུན་ན་གདའ། །
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 所知如何得清凈? 智慧復有幾種類? 戒律眾生性幾何? 珍寶珠玉諸等類, 何者能生此種族? 眾生種種諸差別, 言說復由誰所生? 明處工巧諸學問, 何人如何而開示? 偈頌復有幾種類? 長短詩句復如何? 理論有幾種類別? 何故稱為能言說? 飲食如何而生起? 如何生起愛慾心? 何故稱為國王者? 轉輪聖王與諸侯? 如何守護諸國土? 天界種類有幾般? 何故稱為大地耶? 星宿日月復如何? 解脫以及瑜伽士, 彼等復有幾種類? 弟子復有幾種類? 如何成為阿阇黎? 佛陀復有幾種類? 本生故事幾種類? 魔與學人諸差別, 彼等復有幾種類? 自性與心諸種類, 彼等復有幾種類? 假立名言復如何? 愿佛為我作宣說。 虛空云風復如何? 念與正直明瞭何? 林木樹木復如何? 藤蔓從何而生起? 象馬諸畜生之類, 如何能夠被馴服? 惡劣之人復如何? 何因而成為惡人? 如何攝於六種語? 如何成為大貪者? 男女黃門諸種類, 彼等皆因何而生? 如何退失瑜伽行? 瑜伽如何而生起? 瑜伽士以何法門, 安立何等補特伽? 眾生趣生諸種類, 相與特徵復如何? 富貴之人復如何? 何因而成為富貴? 釋迦種姓復如何? 何因而生釋迦族? 甘蔗種族如何生? 愿無上尊為宣說。 長期苦行仙人眾, 如何隨順而教示? 如來佛土諸剎中, 相好及諸種種色, 佛子眷屬圍繞者, 何故遍於諸處有?
རྒྱལ་ བའི་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཡང་།།ཅི་ཡི་སླད་དུ་ཀུན་ན་གདའ། །ཅི་སླད་ཤ་རྣམས་གསོལ་མི་མཛད། །ཅི་སླད་ཤ་ནི་རབ་ཏུ་བཀག་།ཤ་ཟའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས། །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་ཤ་འཚལ་ལགས། །ཉི་ཟླའི་དབྱིབས་ཤིང་ཇི་ལྟ་བུ། །རི་རབ་པདྨ་འདྲ་བ་དང་། །སེང་གེ་ མཚན་མཆོག་ཞིང་དག་དང་།།འཇིག་རྟེན་གཟུར་གནས་སྤྱིའུ་ཚུགས་དང་། །དབང་པོའི་དྲ་བ་འདྲ་བ་དང་། །ཁ་ཅིག་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་ཞིང་། །དགུ་པོ་རྒྱུད་རྔ་འདྲ་དང་། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དབྱིབས་འདྲ་དང་། །ཁ་ཅིག་ཉི་ཟླའི་འོད་དང་བྲལ། །འདྲི་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ མཆིས།།སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ། །རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་སངས་རྒྱས་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཅི། །ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ། །ཅི་སླད་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འོག་མིན་པ། །ཆགས་བྲལ་ ཁྲོད་དུ་བྱང་ཆུབ་བརྙེས།།བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་འདས་ནས་ནི། །ཡང་དག་བསྟན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །ལྷ་ཡི་སྟོན་པ་ཇི་སྲིད་བཞུགས། །ཡང་དག་ཆོས་ནི་ཇི་སྲིད་གནས། །གྲུབ་མཐའ་དང་ནི་ལྟ་བ་ཡང་། །དེ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་དུ། །འདུལ་བ་དང་ནི་དགེ་སློང་རིས། །ཅི་སླད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ ནི་གང་།།རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་དེ་དག་དང་། །རང་རྒྱལ་དང་ནི་ཉན་ཐོས་དག་།རྒྱུ་གང་གིས་ན་འགྱུར་བརྒྱར་འགྱུར། །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་སྣང་མེད་བརྒྱ། །འཇིག་རྟེན་མངོན་ཤེས་ཇི་ལྟ་བུ། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིའང་ཇི་ལྟ་བུ། །སེམས་ནི་ས་རྣམས་བདུན་པོར་ཡང་། །ཅི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་ གསུངས།།དགེ་འདུན་ལ་ནི་རྣམ་པ་དུ། །ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་དབེན་དུ་འགྱུར། །སེམས་ཅན་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས། །དེ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་ལགས། །ཅི་སླད་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །འོད་སྲུང་འཁོར་བ་འཇིག་དང་ནི། །གསེར་ཐུབ་ཀྱང་ནི་ང་ཡིན་ཞེས། །དེ་ སྐད་དུ་ནི་བཀའ་ཡང་སྩལ།།ཅི་སླད་རྟག་དང་ཆད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བདག་དང་བདག་མེད་གསུངས། །ཅི་སླད་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡང་དག་དོན་ནི་གསུང་མི་མཛད། །སེམས་ཅན་དག་གི་སླད་དུ་ཡང་། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་དབྱེ་བ་མཛད། །ཅི་སླད་སྐྱེས་བུ་ན་ཆུང་ཚལ། ། ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །ཀེ་ལ་ས་དང་ཁོར་ཡུག་རི། །རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་རི་བོ་རྣམས། །རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་རབ་བརྒྱན་ཅིང་། །དྲང་སྲོང་དྲི་ཟས་ཀུན་གང་བ། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །བླ་མེད་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཡིས། །ཐེག་ཆེན་སྒྲོལ་བའི་སྒོ་རྣམས་དང་། །
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 佛子眷屬圍繞者, 何故遍於諸處有? 何故不食諸肉食? 何故嚴禁食肉耶? 生於食肉種族者, 何因何緣求食肉? 日月形狀復如何? 須彌蓮花相似者, 獅子最勝剎土等, 世間中立頂髻相, 如同帝網相似者, 或有遍滿諸珍寶, 九種如同琵琶形, 或如種種花形狀, 或無日月光明者, 如是等類不可量。 化身佛陀復如何? 異熟業生諸佛陀, 真如所成諸佛陀, 智慧佛陀復如何? 何故不于欲界中, 現證無上菩提果? 何故唯於色究竟, 離欲天中證菩提? 善逝涅槃之後時, 誰人持守正法教? 天中導師住幾時? 正法住世復幾時? 宗派見解諸種類, 彼等復有幾種類? 律儀以及比丘眾, 何因何緣而產生? 諸佛子等與彼等, 獨覺聲聞諸聖眾, 何因能成百變化? 何因能成百隱沒? 世間神通復如何? 出世神通復如何? 心地七種諸階位, 如何何故愿為說? 僧伽復有幾種類? 如何僧伽成破裂? 眾生醫療諸論典, 彼等因緣復是何? 何故大雄能仁尊, 宣說迦葉壞劫佛, 金仙佛陀即是我, 如是宣說諸教言? 何故宣說常與斷? 如是我與無我等? 何故於一切時中, 不說真實究竟義? 為諸眾生緣故說, 唯心差別諸教法? 何故少年園林中, 訶子余甘子等果, 開羅娑山環繞山, 金剛等類諸山嶽, 種種珍寶嚴飾已, 仙人乾闥婆遍滿? 如何何故愿為說? 無上世間遍知者, 大乘度脫諸門徑,
ཐེག་ཆེན་སྒྲོལ་བའི་སྒོ་རྣམས་དང་། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་།དེ་ཡི་ཚིགས་བཅད་གསན་པ་དང་། །ལེགས་སོ་དྲིས་པ་རབ་ཏུ་ལེགས། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་ཉོན། །ངས་ནི་དེང་འདིར་རིམ་བཞིན་དུ། །ཁྱོད་ཀྱིས་གང་དྲིས་བཤད་པར་བྱ། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས སྟོང་སྐད་ཅིག་མ།།རང་བཞིན་མེད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་དང་། །རྒྱལ་སྲས་དང་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། །རང་རྒྱལ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་། །གཟུགས་མེད་པ་ཡི་སྤྱོད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །རི་རབ་མཚོ་ བྲན་རི་རྣམས་དང་།།གླིང་དང་ཞིང་དང་ས་རྣམས་དང་། །གཟའ་སྐར་ཉི་མ་ཟླ་བ་དང་། །མུ་སྟེགས་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན། །རྣམ་ཐར་དབང་དང་མངོན་ཤེས་དང་། །སྟོབས་དང་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན། །འགོག་དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་གྱི་ཕྱོགས། ། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་ཚད་མེད་དང་། །ཕུང་པོ་ལུས་རྣམས་འགྲོ་འོང་དང་། །སྙོམས་པར་འཇུག་དང་འགོག་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ལྡང་སེམས་བཤད་པ་དང་། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལྔ་དང་། །རང་བཞིན་རྟོག་དང བརྟག་པ་དང་།།སྣང་དང་ལྟ་བ་གཉིས་པོ་དང་། །ཐེག་པ་དང་ནི་རིགས་རྣམས་དང་། །གསེར་དངུལ་ནོར་བུ་ལ་སོགས་དང་། །འདོད་ཆེན་པ་དང་འབྱུང་ཆེན་དང་། །དཀྲུགས་མ་དག་དང་སངས་རྒྱས་གཅིག་།ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་འཇུག་ཐོབ་དང་། །སེམས་ཅན་སྲིད་དང་མི་སྲིད་དང་། །གླང་ པོ་རྟ་དང་རྣམས།།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་གཟུང་དུ་རུང་། །དཔེ་དང་རྒྱུ་དང་གྲུབ་མཐའ་དང་། །བྱེད་པ་དང་ནི་བྱས་པ་རྣམས། །ནགས་ཚལ་ནོར་པ་མངོན་ཤེས་དང་། །སེམས་ཅན་དེ་ནི་སྣང་བ་མེད། །ས་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཕོ་བ་མེད། །འགྱུར་བ་བརྒྱ་པོ་སྣང་མེད་བརྒྱ། །གསོ་བའི་ བསྟན་བཅོས་བཟོ་རྣམས་དང་།།སྒྱུ་རྩལ་དང་ནི་རིག་པའི་གནས། །རི་བོ་རི་རབ་ས་དག་དང་། །རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ཟླ་བའི་ཚད། །སེམས་ཅན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ཡི། །ལུས་ལ་རྡུལ་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད། །ཞིང་དང་ཞིང་ལ་རྡུལ་དུ་ཞིག་།གཞུ་དང་གཞུ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད། །ཁྲུ་དང་གོམ་པ་རྒྱང་ གྲགས་དང་།།དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དཔག་ཚད་ལ། །རི་བོང་ཉི་ཟེར་སྲོ་མ་དང་། །ལུག་གི་དང་ནི་ནས་ཀྱང་དུ། །བྲེ་གང་ལ་ནི་ནས་འབྲུ་དུ། །བྲེ་ཕྱེད་ལ་ཡང་ནས་འབྲུ་དུ། །བྲེ་བོ་གང་དང་བཅུ་དག་ལ། །གྲངས་འབུམ་དང་ནི་བྱེ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཤུ་རྡོག་ལ། །དེ་དག་ གྲངས་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད།།རྡུལ་ཕྲན་དག་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད།
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 大乘度脫諸門徑, 諸佛殊勝心要義。 聞彼偈頌問善哉, 善哉問者甚為善。 大慧善聽我今當, 如次宣說汝所問。 生與無生及涅槃, 空性剎那無自性, 皆當趣入無自性。 諸佛波羅蜜多等, 佛子聲聞諸聖眾, 獨覺外道諸論師, 無色界中諸行相, 如是種種諸事物。 須彌大海諸山嶽, 洲渚剎土諸地界, 星宿日月諸天體, 外道天神阿修羅。 解脫神通諸威力, 禪定三昧等持力, 滅盡神足諸基礎, 菩提覺支道品等。 禪定無量諸功德, 蘊處諸身來往等, 等至滅盡諸境界, 三昧起心諸宣說。 心意識等諸心法, 無我五法等諸法, 自性分別及觀察, 顯現見解二種相。 乘與種姓諸差別, 金銀珍寶等諸物, 大欲大種諸元素, 和合一佛等諸法。 能知所知入證等, 有情有無有諸相, 象馬等類諸眾生, 何故可取可執著? 譬喻因由宗派等, 能作所作諸行相, 林野迷惑神通等, 眾生彼等無顯現。 地位次第無遷移, 百變化相百隱沒。 醫方工巧諸論典, 技藝及諸明處等。 山王須彌諸地界, 大海日月諸尺度, 眾生上中下品類, 身中微塵有幾許? 剎土微塵有幾許? 弓量弓長有幾許? 肘量步量俱盧舍, 半由旬量由旬量。 兔毫日光微塵量, 羊毛麥粒諸尺度, 一升之中麥粒數, 半升之中麥粒數。 一斗十斗諸量數, 十萬俱胝那由他, 如是二十顆豆中, 彼等數量有幾許? 微塵之數有幾許?
དེ་དག་ གྲངས་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད།།རྡུལ་ཕྲན་དག་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད། །རྡུལ་ཕྲན་དག་ནི་དུ་ཞིག་ལ། །ཡུངས་ཀར་འབྲུ་ནི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །ཡུངས་ཀར་འབྲུ་ནི་དུ་ཞིག་གིས། །འོལ་མ་སེ་ནི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །འོལ་མ་སེ་ནི་དུ་ཞིག་ལ། །མ་ཤ་འབྲུ་ནི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །མ་ཤ་དུ་ལ་ནམ་ ནི་གཅིག་།ནམ་དུ་ལ་ནི་སྲང་དུ་འགྱུར། །སྲང་གཅིག་ལ་ཡང་ཞོ་དུ་ཡོད། །རྩིས་ཀྱི་རྩིས་མགོ་འདི་ལྟ་བུར། །རི་རབ་སྲང་ནི་དུ་ཡོད་ཅེས། །འདི་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བའི་རིགས། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་དངོས་གཞན་འདྲི། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རྒྱལ་སྲས ཀྱི།།སྐུ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཡོད་ཅེས། །དེ་སྐད་ཅིའི་ཕྱིར་འདྲི་མི་བྱེད། །མེ་ལྕེ་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དུ། །རླུང་ལ་ཡང་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དུ། །དབང་པོ་གཅིག་ཅིང་རྡུལ་ཕྲན་དུ། །སྨིན་མ་སྤུ་ཡི་བུ་ག་དུ། །ནོར་སྲུང་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་དང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་། །རྒྱལ་སྲིད་དག་ ནི་ཇི་ལྟར་བསྲུང་།།དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཐར་པ་འགྱུར། །ཚིགས་བཅད་རྐྱང་པ་ཇི་ལྟར་སྨྲ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཞུས་པ་བཞིན། །སེམས་ཅན་འཁྲིག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ཟས་སྐོམ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ན་ཆུང་ཚལ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་སྲ་བའི་རི། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ ལམ་འདྲ།།སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་ལྟར། །ཇི་ལྟར་རི་བོ་དྲང་སྲོང་ལྷ། །དྲི་ཟས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་དང་། །གྲོལ་བ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །བཅིངས་པ་སུ་ཞིག་གང་གིས་འགྲོལ། །བསམ་གཏན་པ་ཡི་ཡུལ་ནི་གང་། །སྤྲུལ་པ་དང་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱང་། །ཅི་ཕྱིར་མེད་པའི་ རྒྱུ་ལས་བྱེད།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱེད། །ཡོད་མེད་རྒྱུ་ལས་བྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོད་མེད་མིན་པའི་རྒྱུ། །སྣང་བ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ལྡོག་།རྟོག་གེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འདག་།རྟོག་གེ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །བྱེད་པ་ཅི་ཡིས་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ འདུ་ཤེས་གཅད་པར་བྱ།།ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་། །སྲིད་གསུམ་བཅོམ་པ་དེ་སུ་ཞིག་།གནས་གང་དེ་ཡི་ལུས་ཀྱང་ཅི། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མེད་བཞིན་དུ། །བདག་ཡོད་པར་ནི་རྗོད་པར་བྱེད། །ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་དབྱེར་གསོལ་ཞེས། ། མཚན་ཉིད་འདྲི་བ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །བདག་མེད་འདྲི་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཇི་ལྟར་མངལ་གྱི་སྙིང་པོར་སྐྱེ། །ལུས་ནི་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་དང་། །རྟག་ཆད་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་།
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 彼等數量有幾許? 微塵之數有幾許? 幾許微塵可組成, 一粒芥子種子量? 幾許芥子種子量, 可成一粒豆莢量? 幾許豆莢種子量, 可成一粒豌豆量? 幾許豌豆成一錢, 幾許錢量成一兩? 一兩之中幾許錢? 如是數算之法則, 須彌山重幾許兩? 此等種種諸問題, 何故詢問他事物? 聲聞獨覺諸聖眾, 諸佛菩薩聖者等, 身中微塵有幾許? 為何不作如是問? 火焰之中微塵數, 風中亦有幾微塵? 一根感官幾微塵? 眉毛毛孔有幾許? 毗沙門王帝釋等, 轉輪聖王諸君主, 如何守護其國土? 彼等如何得解
།ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་།བརྗོད་དང་དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་རིགས་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས། ། རིགས་པ་དང་ནི་སྨྲ་བའང་ཅི། །སློབ་དཔོན་སློབ་མ་ཇི་ལྟ་བུ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །འདི་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཟས་དང་སྐོམ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །ཡིད་གཞུངས་བདུད་དང་བཏགས་པ་ཙམ། །ཤིང་དང་འཁྲི་ཤིང་ཅི་ཕྱིར་ཞེས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་དྲི་བའི་རིགས། ། ཞིང་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །དྲང་སྲོང་ཡུན་རིང་དཀའ་ཐུབ་དང་། །རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །བླ་མ་གང་ལས་བསླབ་པ་བླང་། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་མི་དག་ངན། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འཚང་མི་རྒྱ། །འོག་མིན་དུ་ནི་གྲུབ པའི་མཐའ།།ཅི་ཕྱིར་མངོན་ཤེས་འཇིག་རྟེན་པ། །ཅི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་ནི་བརྗོད། །སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ། །རྣམ་སྨིན་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གང་། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་དང་། །དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ། །རྒྱལ་སྲས་དེ་བཞིན་ དྲི་བའི་རིགས།།དགུ་པོ་རྒྱུད་མེ་ཏོག་རྔ། །ཞིང་དང་སྣང་བ་སྤངས་པ་དང་། །སེམས་ཙམ་ས་ནི་བདུན་པོ་དག་།དྲིས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་ཉིད། །འདི་དང་གཞན་ཡང་རབ་མང་བའི། །དྲི་བ་དག་ནི་རྒྱལ་སྲས་དྲིས། །རེ་རེ་མཚན་ཉིད་རབ་ལྡན་ཞིང་། །ལྟ་བའི་ཉེས་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །གྲུབ་ མཐའི་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་སྟེ།།ངས་ནི་ད་འདིར་བསྟན་པར་བྱ། །རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚིག་།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཉོན། །ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་འདི་དག་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་བཞིན་བཤད། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་ གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།
以下是完整的直譯,儘量保持了原文的對仗形式: 如何令心平等住? 言說及同智慧等, 戒律種姓佛子等, 理論及與言說何? 師徒關係何等樣? 眾生種種諸形態, 及此等類何等樣? 飲食之類何等樣? 正念魔障假名等? 樹木藤蔓何因由? 菩薩所問諸問題。 剎土種種何因由? 仙人長修苦行等? 種姓一詞何等義? 從何上師受學處? 何因有人為惡者? 何因瑜伽修行者, 不能成佛欲界中? 色究竟天宗派義? 何因世間有神通? 何因稱為比丘眾? 化身佛陀何等樣? 報身佛陀何等樣? 如是法身佛陀何? 平等智慧佛陀及, 僧眾等亦何等樣? 菩薩如是問題類。 九種相續花鼓等, 剎土顯現舍離等, 唯識七地等諸法, 所問皆為真實義。 此等及餘眾多問, 菩薩所問諸問題。 一一具足諸相好, 遠離見解諸過失。 超越宗派諸言說, 我今於此當宣說。 安立之詞諸菩薩, 善聽我今所宣說。 此等一百零八語, 如諸佛陀所宣說。 爾時,菩薩摩訶薩大慧菩薩白世尊言:
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་བརྒྱ་པོ་དག་གང་ལགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་བའི་ཚིག་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཚིག་དང་། རྟག་པའི་ཚིག་དང་། མི་རྟག་པའི་ཚིག་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚིག་དང་། གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚིག་དང་། གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྐད་ཅིག་པའི་ཚིག་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཆད་པའི་ཚིག་དང་། ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སེམས་ཀྱི་ཚིག་དང་། སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། མཐའི་ཚིག་དང་། མཐའ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དབུ་མའི་ཚིག་དང་། དབུ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཐེར་ཟུག་གི་ཚིག་དང་། ཐེར ཟུག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་།རྐྱེན་གྱི་ཚིག་དང་། རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྒྱུའི་ཚིག་དང་། རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཚིག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྲེད་པའི་ཚིག་དང་། སྲེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཐབས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཐབས་ མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་།མཁས་པའི་ཚིག་དང་། མཁས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དག་པའི་ཚིག་དང་། དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རིགས་པའི་ཚིག་དང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དཔེའི་ཚིག་དང་། དཔེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སློབ་མའི་ཚིག་དང་། སློབ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བླ་མའི་ཚིག་དང་། བླ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རིགས་ཀྱི་ཚིག་དང་། རིགས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚིག་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྲིད་པའི་ཚིག་དང་། སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྨོན་པའི ཚིག་དང་།སྨོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཚིག་དང་། འཁོར་ལོ་གསུམ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། མཚན་མའི་ཚིག་དང་། མཚན་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཡོད་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གཉི་གའི་ཚིག་ དང་།གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཚིག་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཞིང་གི་ཚིག་དང་། ཞིང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྡུལ་གྱི་ཚིག་ དང་།རྡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཆུའི་ཚིག་དང་། ཆུ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གཞུའི་ཚིག་དང་། གཞུ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཡང་དག་པའི་ཚིག་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་།
以下是完整的直譯: 世尊,何為一百語? 世尊答道:生之語與不生之語,常之語與無常之語,有相之語與無相之語,住異之語與非住異之語,剎那之語與非剎那之語,自性之語與離自性之語,空性之語與非空性之語,斷滅之語與非斷滅之語,心之語與非心之語,邊際之語與非邊際之語,中道之語與非中道之語,恒常之語與非恒常之語,緣之語與非緣之語,因之語與非因之語,煩惱之語與非煩惱之語,貪愛之語與非貪愛之語,方便之語與非方便之語,智者之語與非智者之語,清凈之語與非清凈之語,理論之語與非理論之語,比喻之語與非比喻之語,弟子之語與非弟子之語,上師之語與非上師之語,種姓之語與非種姓之語,三乘之語與非三乘之語,有之語與非有之語,願望之語與非願望之語,三輪之語與非三輪之語,相之語與非相之語,有邊之語與非有邊之語,二者之語與非二者之語,證悟聖智安住現法樂住之語與非證悟聖智安住現法樂住之語,剎土之語與非剎土之語,微塵之語與非微塵之語,水之語與非水之語,弓之語與非弓之語,正確之語與非正確之語。
ཡང་དག་པའི་ཚིག་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གྲངས་ཀྱི་ཚིག་དང་། གྲངས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྩིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། རྩིས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། མངོན་པར་གསལ་བའི་ཚིག་དང་། མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ནམ་མཁའི་ཚིག་དང་། ནམ་མཁའ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྤྲིན་གྱི་ཚིག་དང་། སྤྲིན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ཚིག དང་།བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རླུང་གི་ཚིག་དང་། རླུང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སའི་ཚིག་དང་། ས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སེམས་ཀྱི་ཚིག་དང་། སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གདགས་པའི་ཚིག་དང་། གདགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་དང་། རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཕུང་པོའི་ཚིག་དང་། ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚིག་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བློའི་ཚིག་དང་། བློ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། མྱ་ངན་ལས འདས་པའི་ཚིག་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཤེས་བྱའི་ཚིག་དང་། ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚིག་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཁྲག་ཁྲུག་གི་ཚིག་དང་། ཁྲག་ཁྲུག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྒྱུ་མའི་ཚིག་ དང་།སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་ཚིག་དང་། རྨི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཚིག་དང་། སྨིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚིག་དང་། གཟུགས་བརྙན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འཁོར་ལོའི་ཚིག་དང་། འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ དང་།དྲི་ཟའི་ཚིག་དང་། དྲི་ཟ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ལྷའི་ཚིག་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཟས་སྐོམ་གྱི་ཚིག་དང་། ཟས་སྐོམ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འཁྲིག་པའི་ཚིག་དང་། འཁྲིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ལྟ་བའི་ཚིག་དང་། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ དང་།ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཉི་ཟླ་སྐར་མའི་ཚིག་དང་། ཉི་ཟླ་སྐར་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་དང་། བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འབྲས་བུའི་ ཚིག་དང་།འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འགོག་པ་ལས་ལྡང་བའི་ཚིག་དང་། འགོག་པ་ལས་ལྡང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གསོ་བའི་ཚིག་དང་། གསོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཡན་ལག་གི་ཚིག་དང་།
以下是完整的直譯: 正確之語與非正確之語,數量之語與非數量之語,計算之語與非計算之語,明顯之語與非明顯之語,虛空之語與非虛空之語,云之語與非云之語,工藝技術學問之語與非工藝技術學問之語,風之語與非風之語,地之語與非地之語,心之語與非心之語,假立之語與非假立之語,自性之語與非自性之語,蘊之語與非蘊之語,有情之語與非有情之語,智慧之語與非智慧之語,涅槃之語與非涅槃之語,所知之語與非所知之語,外道之語與非外道之語,爭論之語與非爭論之語,幻術之語與非幻術之語,夢境之語與非夢境之語,陽焰之語與非陽焰之語,影像之語與非影像之語,輪迴之語與非輪迴之語,乾闥婆之語與非乾闥婆之語,天神之語與非天神之語,飲食之語與非飲食之語,淫慾之語與非淫慾之語,見解之語與非見解之語,波羅蜜多之語與非波羅蜜多之語,戒律之語與非戒律之語,日月星辰之語與非日月星辰之語,真實之語與非真實之語,果報之語與非果報之語,出定之語與非出定之語,醫療之語與非醫療之語,相之語與非相之語,支分之語與
མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཡན་ལག་གི་ཚིག་དང་། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་དང་། རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཚིག་དང་། བསམ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ནོར་པའི་ཚིག་དང་། ནོར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྣང་བའི་ཚིག་དང་། སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བསྲུང་བའི་ཚིག་དང་། བསྲུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རུས་ཀྱི་ཚིག་དང་། རུས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དྲང་སྲོང་གི་ཚིག་དང་། དྲང་སྲོང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཚིག་དང་། རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཚིག དང་།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཚིག་དང་། རིན་པོ་ཆེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ལུང་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་། ལུང་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འདོད་ཆེན་པའི་ཚིག་དང་། འདོད་ཆེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཕོ་མོ་དང་མ་ནིང་གི་ཚིག་དང་། ཕོ་མོ་དང་མ་ནིང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བྲོ་བའི་ཚིག་དང་། བྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དངོས་པོའི་ཚིག་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ལུས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྟོག་གེའི་ཚིག་དང་། རྟོག་གེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གཡོ་བའི ཚིག་དང་།གཡོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དབང་པོའི་ཚིག་དང་། དབང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚིག་དང་། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཚིག་དང་། འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚིག་དང་། རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་།འོག་མིན་གྱི་ཚིག་དང་། འོག་མིན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་དང་། དུས་ཚིགས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་པ་དང་འཁྲི་ཤིང་གི་ཚིག་དང་། ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་པ་དང་འཁྲི་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་། སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། བསྟན་པས་གཟུང་བའི་ཚིག་དང་། བསྟན་པས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། འདུལ་བའི་ཚིག་དང་། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། དགེ་སློང་གི་ཚིག་དང་། དགེ་སློང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། གནས ཀྱི་ཚིག་དང་།གནས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་ཚིག་དང་། ཡི་གེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ།
非相之語,支分之語與非支分之語,精通學問之語與非精通學問之語,禪定之語與非禪定之語,錯誤之語與非錯誤之語,顯現之語與非顯現之語,守護之語與非守護之語,種族之語與非種族之語,仙人之語與非仙人之語,國王之語與非國王之語,完全掌握之語與非完全掌握之語,珍寶之語與非珍寶之語,授記之語與非授記之語,貪慾之語與非貪慾之語,男女中性之語與非男女中性之語,味道之語與非味道之語,事物之語與非事物之語,身體之語與非身體之語,論理之語與非論理之語,動搖之語與非動搖之語,根之語與非根之語,有為之語與非有為之語,無為之語與非無為之語,因果之語與非因果之語,色究竟天之語與非色究竟天之語,季節之語與非季節之語,樹木灌木藤蔓之語與非樹木灌木藤蔓之語,多樣性之語與非多樣性之語,教法所攝之語與非教法所攝之語,調伏之語與非調伏之語,比丘之語與非比丘之語,處所之語與非處所之語,文字之語與非文字之語。大智慧者啊,這一百零八種語言是往昔諸佛所說,你和諸位大菩薩應當學習。
།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་རྣམ་ པ་དུ་མཆིས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་སྐྱེ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། །གནས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་གནས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གནས་པའོ། །འགག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་འགག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ འགག་པའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མདོར་བསྡུ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། །རྒྱས་པར་ བཤད་ན་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ།རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་མེ་ ལོང་རབ་ཏུ་གསལ་བས་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ནི་འཇིག་པ་དང་། མི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་གོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལེན་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། སྤྲོས་པ་རྣམས་འགགས་པས དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ།
然後,大菩薩大智慧向世尊如是說道:“世尊,諸識的生、住、滅有幾種?” 世尊回答說:“大智慧啊,諸識的生、住、滅各有兩種,非論理者所能知曉。諸識的生有兩種,即:相續生和相生。住也有兩種,即:相續住和相住。滅也有兩種,即:相續滅和相滅。 其中,諸識的相有三種,即:入相、業相和真實相。大智慧啊,簡而言之,有三種識。詳細說來,有八種相。 什麼是三種呢?即:真實識、顯現識和分別事物識。大智慧啊,譬如明凈鏡子能攝取影像,顯現識的顯現也是如此。 大智慧啊,顯現識和分別事物識這兩者是壞滅和不壞滅的相,互為因果。大智慧啊,不可思議的習氣熏習和不可思議的轉變是顯現識的因。大智慧啊,取種種境界和無始時來分別熏習是分別事物識的因。 大智慧啊,當遮蔽真實識的種種非真實和戲論息滅時,一切根識都將息滅。大智慧啊,這就是所謂的相滅。”
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རྒྱུན་འགག་པ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་འགག་པ་ན་རྒྱུན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལས་འབྱུང་བ་འགགས་པ་ དང་།གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་འགགས་ན་དེས་རྒྱུན་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ། མི་ ཤེས་པ་དང་།སྲེད་པ་དང་། ལས་དང་། རྐྱེན་རྣམ་པར་ལོག་པ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་ཡུལ་དང་། རྗེས་སུ་ལྟ་བ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་ནི་ས་བོན་མེད་པའམ། ས་བོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྣང་བ་དང་། དངོས་པོའི་དུས་དང་། གནས་པ་དང་། རྐྱེན་རྣམས་ལས་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པའམ། ཡང་ན་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་བར་འདོད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་རྒྱུན་ནམ། བྱ་བའམ། སྐྱེ་བའམ། སྲིད པའམ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། ལམ་མམ། ལས་སམ། འབྲས་བུའམ། བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པའམ། ཆད་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་འདི་མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་ཤིང་ཐོག་མ་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཆ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་རྫ་མ་ཆག་ནས་གྱོ་མོར་གྱུར་པ་ནི་རྫ་མའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ།།ས་བོན་ཚིག་པ་ཡང་མྱུ་གུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དག་འགགས་པ་དང་། འགག་པ་དང་། འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ས་བོན་མེད་པའམ། ས་བོན་ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྐྱེན་གསུམ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རུས་སྦལ་ལས སྤུ་སྐྱེ་བ་དང་།བྱེ་མ་ལས་ཀྱང་འབྲུ་མར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཏེ། འོ་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅས་པ་ལས་ཉམས་ཤིང་ངེས་པའི་དོན་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་བོན་ཡོད་པ་དང་། ས་བོན་མེད་པར་བཤད་པ་ལ་ཉེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་བྱ་བ་དང་ལས་བྱས་ པ་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་དག་རྐྱེན་གསུམ་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བྱ་བ་དང་། སྣང་བ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གུད་ན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ།
大智慧啊,其中相續滅是指當連線因滅時相續即滅,當所從生者滅和所緣境滅時,由此相續即滅。大智慧啊,為什麼呢?因為那是它的住處。這裡所說的住處,是指無始分別三有苦滅,無明、愛、業、緣轉變,自心顯現幻境,以及隨觀等。 大智慧啊,有些沙門或婆羅門認為,從無種子或有種子之因顯現果,或從事物的時間、住處和緣生起蘊、界、處,或者認為生已即滅。大智慧啊,他們就會成為主張斷滅相續、作用、生、有、涅槃、道、業、果、真實的人。為什麼呢?因為這些不能直接觀察到,也看不到其開始,不是它的部分。 大智慧啊,譬如陶罐破碎成碎片就不能再起陶罐的作用,燒焦的種子也不能發芽。同樣,大智慧啊,蘊、界、處等事物的已滅、正滅、將滅,都是由自心分別所見,因為無因,所以它們並非次第生起。 大智慧啊,如果諸識是從無種子或有種子遇三緣而生,那麼龜毛也應生長,沙子也應出油,這樣你的主張就會失敗,也違背了了義。由於有種無種說有如此過失,所作和已作業都將成為無意義。 大智慧啊,那些外道所說的”從三緣和合而生”,也不是從作用和顯現聚合而生,而是說在別處有各自的因。
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱུ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་དང་། མཆོག་དང་། སྐྱེས་ བུ་དང་།དབང་ཕྱུག་དང་། དུས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་། རྒྱུའི་རང་བཞིན་དང་། རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ལྟ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ལྟ་བ་གཉིས་ལས འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་།སྲས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་བྱོན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་སྙིང་པོའོ།།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་སྙིང་པོ་དེ་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཆོག་གི་ཆོས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དགོད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དགོད་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྨྲ་བ་དང་།ལྟ་བ་ངན་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྨྲ་བ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་ལ་ལྟ་ བ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
大智慧啊,那個因就是主、最勝、士夫、自在、時間和微塵。 此外,大智慧啊,有七種自性:即集合事物的自性、相的自性、大種事物的自性、因的自性、緣的自性、生的自性和顯現的自性。 再者,大智慧啊,有七種勝義:即心的行境、智慧的行境、智的行境、見的行境、超越二見的行境、超越菩薩地的行境和如來親臨的行境。大智慧啊,這些是過去、未來、現在諸如來、應供、正等覺的事物自性勝義之精髓。 具足事物自性勝義精髓的諸如來,圓滿世間、出世間和出世間最勝法的聖智慧眼后,趣入安立自相和共相,如實安立,因此不與外道的說法和惡見相共。 大智慧啊,怎樣不與外道的說法和惡見相共呢?就是因為沒有通達對自境的分別見,沒有了悟自識心只是顯現,所以大智慧啊,凡夫們對有無自性的勝義持二見而說。 此外,大智慧啊,被時間分別所薰染。所謂所緣,即是對自心顯現分別為識的對境。 大智慧啊,譬如泥團和極微既非異亦非不異。
།གསེར་དང་རྒྱན་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ལས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པར དེ་དག་ལས་བརྩམས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་ན་ནི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ དང་།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ལྟར་རང་གི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ ནི་ངེས་པར་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་འགག་པ་མ་ཡིན་གྱི། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགག་གོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འགག་པ་ཡིན་ན་ནི། ཀུན་ གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ ཡུལ་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་འགགས་པར་གྱུར་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་འགགས་པ་ཡིན་ན་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀྱང་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ རྒྱུན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་།ཐབས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ས་བོན་ཡོད་པ་དང་། ས་བོན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་སྔོན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རིགས་པའི་ དངོས་པོ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་རྟོག་གེ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རང་གི་ལྟ་བའི་ཉེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལྟ་བ་ངན་པས་ཟིན་པ་ལོག་པའི་གྱ་གྱུས་རབ་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་མྱོས་པའི་མི་ཤེས་པ་རྣམས་དུ་འདི་ ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
金子和裝飾品也是如此。大智慧啊,如果泥團和極微是相異的,就不會由它們組成,但實際上確實由它們組成,因此不是相異的。如果不相異,泥團和極微就沒有區別了。同樣,大智慧啊,轉識與阿賴耶識的真實相,如果是相異的,阿賴耶識就不是因了。如果不相異,轉識滅時阿賴耶識也應滅,但其真實相實際上並不滅。因此,大智慧啊,諸識的真實相不滅,只是業相滅。如果真實相也滅,阿賴耶識也會滅。大智慧啊,如果阿賴耶識滅,就會與外道斷見無異了。 大智慧啊,那些外道這樣說:如果對境的執取滅了,識的相續就會滅。如果識的相續滅了,無始以來的相續也應斷滅。大智慧啊,外道們說相續生起的因是眼識色等,方法是因果自相,過去、未來、現在是有種無種相。這是遵循從前相傳的論理,被自見過失習氣薰染而如此宣說。大智慧啊,這樣愚夫凡夫為惡見所執,為邪曲所惑,為無明所醉,說這是一切智者所說。
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྤྲིན་དང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚུངས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུའི་ ཟླ་བ་དང་།རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འགགས་ཤིང་ཟད་པར་གྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ མཐོང་བ་དང་།རྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། བརྟག་པ་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ལུས་སུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། མི་འཐུན་པ་དང་། སྣང་བ་མེད་པའི་ སྤྱོད་ཡུལ་སྐྱེ་བ་དང་།གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་སྤོང་བ་དང་། རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་འབྱེད་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། སེམས ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་མཐོང་བས་རིམ་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་སུ་འཇུག་པ་དང་།རིམ་གྱིས་ས་ནས་སར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་མོས་ཤིང་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལས་འདས་ཤིང་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།
大智慧啊,如果有沙門或婆羅門認識到一切法離自性,如雲、如旋火輪、如乾闥婆城,未生如幻、如陽焰、如水中月、如夢境,內外唯是心的顯現分別,無始時來的戲論唯是自心分別,離於分別,因緣滅盡時,見離分別、離言說、離所說、離思維、離所思維,離受用、離身,阿賴耶識安立及識境所取能取,離不順、無顯現行境,離生住滅,隨順僅是自心所生而分別。大智慧啊,這些菩薩不久將獲得輪迴涅槃平等性、大悲心、方便善巧和無勤加行。 大智慧啊,一切有情界如幻,不勤于因緣,離內外境,不見心外,漸入無相處,漸次入地入定境界,深信三界如幻,以別別觀察獲得如幻三昧。超越心的顯現而入無顯,住于般若波羅蜜多,斷除彼等加行,獲得金剛三昧后,將入如來地。
། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ། སེམས་དང་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས པ་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གནས་གྱུར་པའི་རིམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྐུའང་འཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། སེམས་དང་། རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །སེམས་ཙམ་གྱིས་དྲང་པོར་རྩོལ་བས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་ཉེས་པ ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་དག་སྣང་བ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཇལ་བས་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་བགྲོད་པར་ཕྱིན་པ་དང་། རང་གི་སེམས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཞིང་རྩོལ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པར་ ཁོང་དུ་ཆུད་པ།གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ནོར་བུ་དང་མཚུངས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བྱེད་པས་ས་རྣམས་རིམ་གྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་ གཞག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མཁས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་དང་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ དང་།ཆོས་ལྔ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བགྱི་བ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པར་བགྱི་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་འཕྲོད་པ་མ་ལགས་པ། བརྗོད་པའམ། རིགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་སྙིང་པོའོ།
隨順真如的神通變化、威力、悲心、方便莊嚴,同時入一切佛土,趨近外道處所,離心意識,此菩薩以轉依次第獲得如來身。大智慧啊,因此欲得如來隨順身者,應當遍斷蘊界處、心、因緣、作業、加行、生住滅及分別戲論。以唯心正勤觀察無始戲論過失,無分別習氣因,三有無顯現,佛見無生而自證聖者所行,了知自心自在無勤行,如隨種種色相寶珠,隨順有情極細心,以化身隨心意樂而解脫,次第安立諸地。因此,大智慧啊,應當善巧修習自宗。 爾時,大慧菩薩又白世尊言:“世尊,請說心、意、識、五法及自性相。此是一切佛菩薩所行,非自心所見等所緣境界,非言說、正理及真如相所能顯示,是一切佛語心要。”
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལང་ཀའི་གྲོང་རྡལ་དང་། མ་ལ་ཡའི་རི་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་དེ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ།རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ ཆེན་པོ་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་སྟེ།བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་འཛིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བར་འདུན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཞི་པོ་ཆུ་ཀླུང་གི་གནས་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་འབྱུང་བ་ ཞེས་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། སྤུའི་ཁུང་བུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ བཞིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན། རླུང་རབ་ཏུ་དྲག་པོས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་རབ་ཏུ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བསྒུལ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། རྒྱུ་དང་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་འཇུག་གོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན ཅིག་པའི་རྒྱུ་ལ་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེའི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།
世尊,請為住于楞伽城、摩羅耶山、海中的諸大菩薩,宣說諸如來所讚歎的如海波浪阿賴耶識境界及法身。 爾時,世尊告大慧菩薩言:“大慧,眼識生起有四種緣:一者,不了知自心顯現;二者,無始戲論熏習色相執著;三者,識自性體;四者,樂見種種色相。大慧,此四種因緣如河流處,從阿賴耶識生起轉識波浪。大慧,如眼識,一切根塵微細毛孔俱生及次第隨境生起亦復如是,如明鏡中現影像。大慧,譬如猛風吹動大海之水,如是外境風動心海,識浪相續不斷,因業相異不異和合,深著業生相,不了色等自性,故五識身轉。大慧,五識身與俱有因差別了知相,當知意識因隨彼身轉。”
།དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་ཅིང་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་གོ།།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་འཇུག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་བག་ཆགས་ཤིན་དུ་ཕྲ་རབ་འཇུག་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ།བདག་ཅག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཀག་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ བཀག་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་མ་འགགས་པའོ། །ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་འཛིན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་འགགས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མཐར་ ཐུག་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་།ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ།།གཞན་དུ་ན་སའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དག་ཚིག་གི་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་རྒྱལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསགས་པ་དང་། རང་གི་སེམས་ སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་རི་དང་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་དང་།ཤིང་ཁྲོད་ན་གནས་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་། རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུད་མཐོང་བ་དང་། ཞིང་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ བསྐུར་བ་དང་།དབང་དང་སྟོབས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རང་ བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྲོས་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་ཅིང་འཁོར་བ་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་།ལས་དང་། སྲེད་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་རྒྱལ་བར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ བསྟེན་པར་བྱའོ།
它們不認為彼此互為因果,但由於執著自心顯現的分別而轉起,各自與滅相俱轉。對境相的差別辨別,即是它們的轉起。大慧,如同瑜伽師入定時不知極細習氣的轉起,以為已遮止識而入定,實非如此。因極細種子未斷故未斷,不取著境界故已斷。大慧,如是極細阿賴耶識,唯如來及住地菩薩能究竟了知,聲聞、緣覺及外道瑜伽師以三昧智慧力亦不能了知。否則,分別地相、智慧、智、方便善巧等,于言詞義理必定無疑,從無量佛積集善根,離自心顯現分別戲論,住山林樹下修下中上瑜伽,見自心分別相續,得無量佛土諸佛灌頂,獲得神通力、三昧、善知識佛子眷屬等。由此能了知心意識及自心顯現自性境界戲論相,能勝輪迴苦海及業愛無明等因。是故,大慧,瑜伽師應親近諸佛善知識。
།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་རྣམས། །དེ་དག་རླུང་དྲག་དབང་གིས་བྱུང་། །རླབས་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་རབ་བསྐྱོད་པས། །རྒྱུན་ནི་རྣམ་པར་ཆད་ པ་མེད།།ཀུན་གཞི་རྒྱ་མཚོ་རྟག་གནས་པ། །ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་རབ་བསྐྱོད་ནས། །སྣ་ཚོགས་རྣམ་ཤེས་དབའ་རླབས་རྣམས། །གར་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྔོན་པོ་དམར་པོ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །དུང་དང་འོ་མ་ཁ་ར་དང་། །བསྐ་བ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང་། །ཉི་ཟླ་དང་ ནི་འོད་ཟེར་དང་།།གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན། །རྒྱ་མཚོ་རླབས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། །དེ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་བདུན་པོ་ཡང་། །སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་གྱུར་ནས། །དབའ་རླབས་སྣ་ཚོགས་འཇུག་པ་ལྟར། །རྣམ་ཤེས་བདུན་པོ་དེ་བཞིན་ཏེ། །སེམས་དང་ལྷན་ ཅིག་རབ་ཏུ་སྐྱེ།།ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གནས་ལས་ནི། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་རབ་འཇུག་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དེས། །མཚན་ཉིད་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སེམས། །མི་འཇིགས་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་ཡོད་དེ། །མཚན་མ་མེད་པའང་མཚན་མ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་དབའ་ རླབས་རྣམས།།ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་བཞིན། །རྣམ་ཤེས་སེམས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཐ་དད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །སེམས་ནི་ལས་སོགས་བྱེད་ཅེས་བྱ། །ཡིད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེར་སོགས་པ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་དག་ནི་རྣམ་པར་རིག་།སྣང་བའི་ཡུལ་ལྟོས་སྔར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ།སྔོན་པོ་དམར་པོའི་གཟུགས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བགྱིད། །རླབས་དང་མཚུངས་པའི་སྣ་ཚོགས་ཆོས། །ཅི་སླད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ།།སྔོན་པོ་དམར་པོ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །དབའ་རླབས་དག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ལས་སོགས་སེམས་སུ་བཤད་པ་ཡང་། །སྐྱེ་བོ་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་རོ།
爾時,世尊為再次闡明此義,說偈言: “譬如大海波, 因猛風而起, 巨浪動大海, 相續無間斷。 恒住阿賴耶, 境風所激盪, 種種識波浪, 踴躍而轉起。 青紅諸色相, 螺貝乳糖蜜, 苦味花果等, 日月及光明, 非一亦非異, 大海生諸波, 如是七識等, 與心俱時生。 如海起變化, 種種波涌現, 七識亦如是, 與心俱時生。 從阿賴耶識, 種種識轉起, 意識及諸識, 思惟諸相義。 無畏有八相, 無相亦無相, 如海與波浪, 無有差別相, 諸識與心等, 亦不見差別。 心能作諸業, 意廣大等相, 諸識能了別, 依境前已說。” 爾時,大慧菩薩以偈問曰: “青紅諸色相, 能生眾生識, 如波種種法, 何故為我說?” 爾時,世尊以偈答曰: “青紅諸色相, 波浪實非有, 說心作諸業, 為令眾生解。”
།ལས་དེ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་གཟུང་དང་བྲལ། །གཟུང་བ་ མེད་པས་འཛིན་པའང་མེད།།དབའ་རླབས་དེ་དང་རབ་ཏུ་མཚུངས། །ལོངས་སྤྱོད་ལུས་དག་རྣམ་གཞག་པ། །སེམས་ཅན་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན། །དེ་ལས་ལས་རྣམས་སྣང་བར་བྱེད། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་དང་མཚུངས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ།རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་དངོས་པོ་ནི། །གར་བགྱིད་གཡོ་བས་རིག་འགྱུར་ལ། །ཀུན་གཞི་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ན། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་བློས་མི་རིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱིས་པ་བློ་དང་མི་ལྡན་པས། །ཀུན་གཞི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བ་དང་། །ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རླབས་ལྟ་བུའི། །དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། སྐྱེ་བོ་བཟང་ངན་བར་མ་ལ། །གདུགས་ནི་མཉམ་པར ཤར་བ་བཞིན།།བདེ་གཤེགས་འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་པའང་། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་ཆོས། །རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་གསུང་རིགས་ན། །ཅི་སླད་ཡང་དག་གསུང་མི་མཛད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ཅི་སྟེ་ཡང་དག་བཤད་དུ་ནི། ། དེ་ཡི་སེམས་ལ་ཡང་དག་མེད། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་དང་། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་རྨི་ལམ་དག་།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྣང་། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་རྣམས་དང་ནི་མི་ལྡན་ཕྱིར། །རིམ་གྱིས་ལས་དག་འཇུག་ཅིང་སྐྱེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས རྣམ་པར་རིག་།ཡིད་ནི་དེ་བཞིན་སེམས་པར་བྱེད། །ལྔ་པོ་དག་ནི་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་ངེས་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་རི་མོའི་མཁན་པོ་དང་། །རི་མོ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་དག་།རི་མོའི་དོན་དུ་ཚོན་འགྱེད་ལྟར། །ང་ཡི་བཤད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ།
業亦非實有, 自心離所取, 無所取故無能取, 如彼波浪相同。 受用身安立, 是眾生顯識, 從彼現諸業, 譬如海中波。 爾時,大慧菩薩又以偈問曰: 海波之實體, 起舞動可知, 阿賴耶亦然, 何故智不知? 爾時,世尊以偈答曰: 愚人無智慧, 藉阿賴耶海, 及業相如波, 之喻而了知。 爾時,大慧菩薩又以偈問曰: 如日光普照, 善惡中庸人, 善逝世間現, 于諸愚癡者, 應分別正法, 何故不正說? 爾時,世尊以偈答曰: 若說于正法, 彼心實非有, 如海波浪相, 映象與夢境, 彼等皆頓現, 心境亦如是。 由離諸境界, 次第業轉生, 識能了別相, 意則能思惟, 五識現境界, 于彼無定性。 如畫師及徒, 為畫而施彩, 我所說亦然。
།ཚོན་ལ་རི་མོ་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྨྱིག་གུ་དང་ནི་གཞི་ལ་མེད། །སེམས་ཅན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཚོན་གྱིས་རི་མོ་མངོན་པར་བསྒྲུབས། །བཤད་པ་དག་ནི་གཞན་ཕྱིར་སྤྱོད། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་ཡི་གེ་སྤངས། །རྣམ་འབྱེད་ལས་ནི་དང་པོ་པ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡང་དག་བསྟན། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡང་དག ནི།།རྟོག་དང་བརྟག་པར་རབ་ཏུ་སྤངས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་འདི་བསྟན་གྱི། །བྱིས་པ་ལ་ནི་གཞན་རབ་འབྱེད། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་དག་།སྣང་ཡང་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་བཤད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་། །བྱ་བའི་རྗེས་སུ་གཞག་པ་ཡིན། །བཤད་པ་འཐུན་པར་ མ་གྱུར་པ།།དེ་ལ་བཤད་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོ་སོ་ལ། །སྨན་མཁས་དཔྱད་རྣམས་བསྟན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ལ། །མོས་པ་ཇི་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན། །བརྩེ་བས་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཡི། །སོ་སོ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །རྟོག་གེ་པ་ཡི་ ཡུལ་མ་ཡིན།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་སྐལ་ཡོད་མིན། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གིས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདུ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ དང་།གཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །སྲོད་དང་། ཐོ་རངས་དང་། ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ལ་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། གཏམ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཐེག་པའི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ།།རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དགོད་པ་ལ་གནས་ ནས།གོང་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།
彩中無繪畫, 筆與底亦無, 為生眾歡喜, 以彩成繪畫。 說為他而行, 真實離文字, 分別為初學, 瑜伽示真實。 自證之真實, 遠離諸分別, 此示佛子眾, 愚者別分別。 如幻諸種相, 雖現非真實, 如是種種說, 隨事而安立。 說若不相應, 彼即非所說。 如醫師對應, 病者施診治, 如來亦如是, 隨機為眾說。 慈悲所宣說, 自證之境界, 非諸論師境, 聲聞亦無分。 複次,大慧菩薩摩訶薩,若欲了知自心所現能取所取分別境界,應當遠離聚會、喧鬧及睡眠。初夜、后夜、中夜常自警覺,不眠精進。應當遠離惡見論典、言論及聲聞、緣覺乘相。應當了知自心所現分別之相。複次,大慧菩薩摩訶薩,應住智慧般若相,勤修勝進三種智相。
།གོང་དུ་བརྩོན་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་།འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བོང་བུ་ཐེང་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤངས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས།དེའི་གོང་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྣང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ ལས་སྐྱེའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་གནས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སའི་གནས་ལ་བརྩོན་ཞིང་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་སྐྱེ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཞེས་ བྱའོ།།གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་གསུམ་དང་ལྡན་ན་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་ པར་བྱའོ།
上述精進修習的三種智相是什麼呢?即是:無相之相、諸佛自願住處之相、聖者自證智究竟之相。瑜伽行者通達此等,應舍如跛驢之心、智慧及智相,佛子得第八地后,更應精進於此三相。 大慧,無相之相是:由熟習聲聞、緣覺及外道之相而生。大慧,自願住處之相是:由精進于往昔諸佛自願住處而生。大慧,聖者自證智究竟之相是:于諸法相無所執著,獲得如幻三昧之身,精進趣入諸佛地位之行而生。大慧,此即三種聖智之相。若具此三種聖智之相,則能通達自證聖智究竟境界。是故,大慧,應當精進於此三種聖智之相。
། །།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་།རང་བཞིན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་མཐུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། རང་བཞིན་རབ་ཏུ་འབྱེད་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ།ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གནས་གང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ། བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ།རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་མཁས་ཤིང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོག་ པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སེལ་ཅིང་ས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་།གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ལྔ་དང་། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་དང་། འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན པར་ཞེན་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་རྒྱུ་ཟད་པས་རི་བོང་ལ་རྭ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ།ཇི་ལྟར་རི་བོང་ལ་རྭ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
《聖楞伽經》卷二 爾時,大慧菩薩摩訶薩了知諸菩薩眾心之所念,以一切諸佛加持之力,向世尊請問名為”開顯聖智體性”之法門:“世尊,請為我宣說名為’開顯聖智體性’之法門。依此一百零八極為分別之處,如來應正等覺諸佛廣為開示,令諸菩薩摩訶薩深入自相共相分別之自性,以廣分別方式顯示分別自性,故於各別觀察善巧,觀察人法無我,遠離分別,于諸地極為明瞭,超越一切聲聞、緣覺及外道之禪定三昧樂,各別觀察如來不可思議境界,斷除五種決定法及自性,莊嚴如來法身智慧自性,生起幻化境界,遍入一切佛土、兜率天宮乃至色究竟天,並獲得如來法身常住。” 世尊告曰:“大慧,此中有一些外道執著于無分別,以為分別心因盡故,如兔無角,作如是分別:如兔無角,一切法亦復如是。”
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། རྡུལ་ དང་།རྫས་དང་། དབྱིབས་དང་། གནས་བརྟགས་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ཐ་དད་པར་མཐོང་ནས་རི་བོང་ལ་རྭ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་བ་ལང་གི་རྭ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་ལྷུང་ཞིང་སེམས་ཙམ་དུ་མ་ཤེས་པས། རང་ གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕེལ་བ་ནས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་ངོ་།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བྲལ་བས་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ན་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་ན་ཡང་དངོས་པོ་མི་ དམིགས་པས།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་བ་ལང་གི་རྭ་ཡོད་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོབ་ པ་དེས།མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ནས། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤིན་དུ་བསམས་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བར་སོ་སོར་རབ་ ཏུ་རྟོག་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྒྱུ་དེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །འདི་ལྟར་རྭ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བར་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་རྭ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐ་དད་ན་ནི་རྭའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་ན་མི་དམིགས་ཏེ།རྭ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དངོས་པོར་མ་ཡིན་ནོ།
大慧,復有一些外道,見到大種、德性、微塵、實體、形狀、處所等各別差異之法,執著兔無角而分別,遍計牛有角。大慧,彼等墮入二見,不知唯心,故從自心境界及分別增長,乃至身及受用安立之分別顯現。 大慧,一切法之體性亦復如是,離有無故不應分別。大慧,若以離有無故分別如兔角無,是名邪分別。彼等互相觀待為因,故不應分別兔角為無。乃至觀察微塵亦不可得,故大慧,離聖境界,不應分別牛角為有。 爾時,大慧菩薩摩訶薩白世尊言:“世尊,若得無分別者,見無生相已,以比量極思惟已,于無生分別之各別觀察中,是否稱為無耶?” 世尊告曰:“大慧,于無生分別之各別觀察中稱為無者,非也。何以故?分別以彼為因而生,依彼而生分別。如是,依角生分別,故名依止因。又以離異不異故,于無生分別之各別觀察中稱無角者,非也。大慧,若分別與角異,則非從角因所生。若是一,則從彼因所生故,乃至觀察微塵亦不可得。以與角不異故,彼亦非實有。”
།དེ་གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་ཆོས་གང་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བརྗོད། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ན་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ ཅེས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་སྨྲ་བ་གཉི་ག་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅན་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། དབྱིབས་དང་། གནས་སུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ནམ་མཁའི་ཆ་རིས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ།ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་ཆ་རིས་སུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ ཞུགས་པའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཟུགས་ནི་ནམ་མཁའི་འཛིན་པ་དང་། འཛིན་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དངོས་པོར་གཟུགས་དང་། ནམ་མཁའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ན་རང་གི་མཚན་ ཉིད་སོ་སོ་ཐ་དད་དེ།ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བ་ལང་གི་རྭ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བ་ལང་གི་རྭ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་མོར་རྣམ་པར་འཕྱེ་ སྟེ།རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཡང་རབ་ཏུ་བཤིག་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་ཡང་མི་གནས་ན་དེ་ཅི་ལས་ལྟོས་ཏེ་མེད་ཅེས་བརྗོད། གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ལྟོས་པའི་རྫས་ཤིག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་བ་ལང་གི་རྭ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དབྱིབས་དང་། གཟུགས་ཐ་དད་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་སེམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་དང་།རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ལ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ།
若二者皆無實,以何法說何故無?大慧,若因無故兔角無,則不應觀待有而分別兔角無。大慧,以非真實因故,有無二說皆不成立。 大慧,復有外道見,執著於色體、形狀、處所等法,未能善解虛空相者,作如是分別:“虛空離色。“大慧,虛空是色,隨逐色之大種。大慧,應知色以虛空能執所執處安立為體,分別色與虛空之體。大慧,大種生時,各別自相差異,不住虛空中,彼等亦非無虛空。 如是大慧,觀待牛角有故,兔角無。大慧,牛角亦可分析為微塵,微塵復可破壞,剎那亦不住,則依何說無?若謂依他物,彼亦如是。 爾時,世尊告大慧菩薩摩訶薩言:“大慧,應舍離兔角、牛角、虛空、形狀、色等差別之分別,汝等諸菩薩摩訶薩應思惟自心顯現之分別,入一切佛土,為諸佛子說自心顯現觀察之修習。” 爾時,世尊為重宣此義,而說偈言:
།གཟུགས་སོགས་སེམས་ནི་མེད་པ་དང་། །གཟུགས་སོགས་སེམས་ནི་རབ་འཕེལ་དང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་པ། །ཀུན་གཞི་སེམས་ཅན་སྣང་ཡིན་ཏེ། །སེམས་དང་ཡིད་ དང་རྣམ་པར་ཤེས།།རང་བཞིན་དང་ནི་ཆོས་ལྔ་དང་། །བདག་མེད་ཡོངས་སུ་དག་གཉིས་ནི། །རྣམ་པར་འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་གསུངས། །རིང་ཐུང་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་གྲུབ། ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་གྲུབ། །དངོས་པོ་རྡུལ་དུ་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མི་སྐྱེད་དོ། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གནས། །ལྟ་བ་ངན་པས་མོས་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་གསུངས་པ་ཡི། །རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ། །རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ མ་ཡིན།།དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་མིན། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པར་ བགྱི།ཅིག་ཅར་རམ་འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་འདག་གི་།ཅིག་ཅར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ནི་རིམ་གྱིས་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་འདག་གི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་རྫ་མཁན་སྣོད་རྣམས་བྱེད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་བྱེད་དེ། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་འདག་གི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་ལས་རྫས་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེའི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་འདག་གི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་རོལ་མོ་དང་། ཡི་གེ་དང་། རི་མོ་དང་། བཟོ་སྣ་ཚོགས་སློབ་པ་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱིས་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་འདག་གི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ།
這是對原文的完整直譯: 色等心無有,色等心增盛, 身與受用立,阿賴耶顯現。 心意與識性,自性及五法, 無我清凈二,導師善宣說。 長短有無等,互相依而生, 因無故有成,因有故無成。 事物分微塵,不生色分別。 唯心所安立,惡見不能動。 世間怙主說,自己行境界, 非是分別境,聲聞亦非是。 爾時,大慧菩薩為清凈自心顯現相續,向世尊如是請問:“世尊,如何清凈自心顯現相續?是頓時還是漸次?” 世尊告曰:“大慧,是漸次清凈,非頓時。譬如芒果果實漸次成熟,非頓時。如是,如來清凈眾生自心顯現相續亦漸次清凈,非頓時。譬如陶工造器漸次而作,非頓時。如是,如來清凈眾生自心顯現相續亦漸次清凈,非頓時。譬如大地草木漸次生長,非頓時生。如是,如來清凈眾生自心顯現相續亦漸次清凈,非頓時。譬如人學音樂、文字、繪畫、工藝等漸次成就,非頓時。如是,如來清凈眾生自心顯現相續亦漸次清凈,非頓時。”
།དཔེར་ན་མེ་ལོང་རབ་ཏུ་ཕྱིས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ སྣང་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅིག་ཅར་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་འོད་ཟེར་གྱིས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ རང་གི་སེམས་སྣང་བ་དང་།གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅིག་ཅར་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ལུས་དང་། གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུས་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་ཤེས་སོ། །རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ཅིང་གནས་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་འོག་མིན་དུ་གནས་པར མཛད་དོ།།དཔེར་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་སྟོན་ཅིང་འོད་ཟེར་གྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་སོ། །རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་ སེམས་པས་རྣམ་པར་མཛེས་སོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་ཤིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ བར་སྟོན་ཏོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་མི་དམིགས་སོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ མཁན་གྱིས་རྩཝ་དང་ཤིང་དང་གྱོ་མོ་ལ་བརྟེན་ཏེ།སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་། གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།
以下是對原文的完整直譯: 譬如明鏡擦拭乾凈,無有相而能同時顯現一切影像。如來清凈一切眾生自心顯現相續亦復如是,無相無現清凈行境同時示現。譬如日月輪以光芒同時顯現一切色相。如來亦復如是,對於自心顯現及離隨眠習氣的眾生,同時示現不可思議智慧諸佛行境。譬如阿賴耶識同時了知自心顯現之身、處所及受用安立之身。所依諸佛亦復如是,同時令眾產生熟安住行境,使彼等瑜伽士住於色究竟天。譬如法性佛示現所依佛並以光芒莊嚴。自證聖行亦復如是,以法相有實無實惡見分別思維而莊嚴。 複次,大慧,依法性佛示現一切法屬自相共相,與自心顯現習氣因緣相關,遍計所執自性執著因所生。非真實種種幻相執著不可得。複次,大慧,依他起自性執著生遍計所執自性相。大慧,譬如幻師依草木繩索,以種種幻術造作眾生形貌色相差別,生種種分別,彼等分別非真實。
།དེ་ བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་འབྱུང་ངོ་།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་སྣ་ཚོགས་དང་། རྣམ་པ་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ པས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པས་ དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་གཞོག་གོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། སེམས་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ།བྱ་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་པ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་ མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།མངོན་པར་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། འཕགས་པ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ་ཞིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་། དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།
以下是對原文的完整直譯: 如是大慧,依他起自性為依,生遍計所執自性。由種種分別心、多種相、實體分別執著習氣遍計,大慧,此名遍計所執自性從分別生,大慧,此是所依佛所說。大慧,法性佛離心自性相,安立自證聖者所緣行境。大慧,化化佛示現離佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、心、智慧、般若、蘊、界、處,解脫、識相,分別觀察安立,遠離外道見及無色見之相。 大慧,複次法性佛示現無所緣離所緣,遠離一切作用、根、量相,非凡夫、聲聞、緣覺、外道等執著相、貪著者之行境,以聖自證行境相安立。是故大慧,應勤修聖自證殊勝相,應斷自心顯現見。 複次大慧,聲聞乘法分別相有二種:謂得聖自證殊勝相,及執著實體分別自性相。
།དེ་ལ་འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་ལུས ཀྱི་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་དང་།འདོད་པ་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གཏན་དུ་ཞི་བ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅིང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་ནས།སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་འཐོབ་བོ། །སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ནས་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། བག་ཆགས་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཤི་འཕོ་དང་མ་བྲལ་བ།འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་ པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་འགོག་པའི་སྒོའི་བདེ་བ་དང་།མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བལྟ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་མངོན་དུ་མི་ བྱེད་དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་དག་གིས་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ བ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། གཡོ་བ་རྣམས་བྱེད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 其中,何為得聖自證殊勝相之聲聞?謂:了知無常、苦、空、無我身真實諦,斷欲遠離,永息蘊界處,入自相共相而不畏外境相,如實遍知后,獲得心極寂靜。心極寂靜后,未離禪定、解脫、三昧、道、果、等至、解脫、習氣及不可思議變化死生,住于聖自證樂,是名得聖自證殊勝相之聲聞。 大慧,得聖自證殊勝樂之菩薩摩訶薩不住滅定樂與等持樂,因悲憫眾生及昔愿未成故。大慧,此名聲聞得聖自證殊勝相樂,菩薩摩訶薩不應學彼等所得聖自證殊勝相樂。 大慧,何為執著實體分別自性相之聲聞?謂:見大種、青黃赤白、堅濕暖動諸法無作而生,及見自相共相為先佛所善說,于彼等生自性分別。菩薩摩訶薩應了知已悉皆斷除。
།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་བཟློག་ནས་ས་རྣམས་རིམ་གྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་སྨྲ་བའི་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞིག་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས བཀའ་སྩལ་པ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན། རྒྱུ་གང་གིས་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངོན་པར་བྱེད། གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲུབ་ པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ལྟར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མི་འགྲུབ་བོ།། །།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་དོན་དམ་པ་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མ་བྱས་པ་ནམ་མཁའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བ་དང་། མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 隨順法無我相,遮遣人無我相見,住于次第入諸地安立。大慧,此名聲聞執著實體分別自性相。 爾時,菩薩摩訶薩大慧白世尊言:“世尊所說常、不可思議、聖自證行境、勝義行境,世尊,此非外道所說常、不可思議因緣耶?” 世尊告曰:“大慧,外道不能以因緣得常、不可思議。何以故?外道常、不可思議非由因自相成就。若常、不可思議因非自相成就,何因能現常、不可思議?複次大慧,若常、不可思議由因自相成就,則應成常,然由作因相故,常、不可思議不成。 大慧,我勝義常、不可思議由勝義因相成就。離有無,得自證相故具相。為勝義智因故具因。離有無故,如虛空無為、涅槃、滅等故常。是故大慧,此非如外道所說常、不可思議。大慧,此常、不可思議應由諸如來聖自證智證知。”
།དེ་བས་ན་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྟག་པ་དང་།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གིས་བྱས་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོག་གོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལ་རྟག་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་རི་བོང་གི་ རྭ་དང་མཚུངས་ཤིང་རྟག་པ་དང་།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བས་ རང་གི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་རྟག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ རྟག་པ་ཡིན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མི་རྟག་པར་གྱུར་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མི་རྟག་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟག་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ན།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་གི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བཤད་པར་མི་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 是故應當精進于證知常、不可思議聖自證智。複次大慧,外道常、不可思議實為無常,以異相因故,以我作因相力故非常。複次大慧,外道見所作事物無體無常,遂分別為常。大慧,我亦如是見因緣所作事物無體無常,以聖自證智示彼無常因。 大慧,若外道因相成就,則常、不可思議因自相事物無體,如兔角,彼常、不可思議唯成言語分別。外道有如是過失。何以故?言語分別亦如兔角,無自因相事物。 大慧,我常、不可思議因以聖自證智證知相故,離所作事物及無體,是故常,非如外境諸法無體無常而推度為常。大慧,若由外境諸法無體無常推度為常、不可思議,則不知不可思議自因相。大慧,彼等遠離聖自證智行境,不應為說。
།གཞན་ཡང་ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཁོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དབང་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཆད་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདུ་ཤེས་ཏེ།སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གཞི་གྱུར་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བླུན་པོ་དེ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་དུ་སྣང་བ་རྣམས་སྣང་བ་མེད་པར་ནི་མི་སྨྲའོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་འདས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར། འཁོར་བའི་ འཁོར་ལོ་རྟག་ཏུ་འཁོར་རོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ དང་།ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པའི་རྭ་དང་མཚུངས་པའོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རང་ བཞིན་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེ་བས་དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ གྱི་རང་བཞིན་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ ལྟ་བ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་།མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་གི་།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 複次大慧,畏懼輪迴分別苦故,遍求涅槃。不知輪迴涅槃差別,於一切法分別無體,及未來根境斷絕,生涅槃想。非以聖自證智藏為先。是故彼愚者說三乘,不說唯心現無現。是故大慧,彼等不知過去、未來、現在諸如來所說自心所現境界,執著心外所現境界,常轉輪迴之輪。 複次大慧,過去、未來、現在諸如來說一切法不生。何以故?自心所現諸法無體,離有無生故。大慧,一切法不生,一切法如兔馬等角。愚凡夫于非真實遍計自性妄分別故,大慧,一切法不生。于聖自證智境界,一切法自性相不生,非如愚凡夫分別二境界自性身受用安立自性相。 大慧,愚凡夫于阿賴耶識入所取能取相,墮生住滅二見,分別一切法從有無生。非諸聖者。大慧,於此應當精進。
།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ནི་ལྔ་ཡོད་དེ།ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་།གང་དུ་ཡང་མ་ངེས་པའི་རིགས་དང་། རིགས་སོ་སོ་ཐ་དད་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གིས་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་དང་།ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ཐོས་པ་ན། ལུས་ཀྱི་སྤུ་ལྡང་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མོས་ཤིང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ མཚན་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ས་བརྒྱད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་། བག་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཤི་འཕོ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། དངོས་པོའི་འཆི་འཕོ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་སོ། །ཡང་སྲིད་པ་ཕྱི་མ་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སེང་གེའི་སྒྲ་ སྒྲོགས་ཏེ།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་བློར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་། གང་ཟག་དང་། སེམས་ ཅན་དང་།འཚོ་བ་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཞེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་བློས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་ལོ། །གཞན་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་ལ་རག་ལས་པར་མཐོང་ནས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་བློར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་མེད་པས་དེ་དག་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ།
以下是對原文的完整直譯: 複次大慧,證悟種姓有五。何等為五?謂聲聞乘證悟種姓、緣覺乘證悟種姓、如來乘證悟種姓、不定種姓、各別種姓。 其中,云何了知聲聞乘證悟種姓?若聞說蘊界處自共相及遍知斷知,身毛豎立極生歡喜,信解親近相智,不親近緣起了知相,是為聲聞乘證悟種姓。聲聞證悟見第八地,永斷煩惱習氣,未離不可思議變易生死,已離分段生死,正作獅子吼:“我生已盡,梵行已立,不受後有。“如實了知,修無我觀,乃至得涅槃。 大慧,各別證悟者,謂以我、人、眾生、壽者、命者、養育、士夫等心求涅槃。復有異外道,見一切法依作者,謂”此是涅槃”,生如是見。彼無緣見法無我,故無解脫。
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་བློ་ཅན་དག་ཡིན་ཏེ།ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ནི་གང་གིས་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོས་ན། ལུས་ཀྱི་སྤུ་ལྡང་ཞིང་མཆི་མ་ འབྱུང་བ་དང་།འདུ་འཛིའི་རྐྱེན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། རང་གི་ལུས་སྣ་ཚོགས་དང་། འདུ་བ་དང་འབྲལ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་ཅིང་སྟོན་པ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཐོས་པ་ན། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ནས།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། སོ་སོ་ རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཕྱི་རོལ་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནམ་དངོས་པོ་འདི་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟན་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་ བའི་ལུས་དང་།ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་བཤད་པ་ཐོས་པ་ན། མི་སྐྲག་མི་འཇིགས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་གང་བཤད་པ་ན། གང་བཤད་པ་དེ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི་དང་པོ་ ས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་རྣམ་པར་དགོད་པའོ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དགོད་པ་བྱས་སོ།
以下是對原文的完整直譯: 大慧,聲聞乘證悟者及外道種姓,于非出離中生出離想。為遮彼等惡見,應當精進。 大慧,緣覺乘證悟種姓者,聞說別緣證悟時,身毛豎立淚流,于眾緣無著,聞說種種身、聚散、種種神變、變現等,心隨入之。知彼為緣覺乘證悟種姓已,當爲說隨順緣覺乘之語。大慧,此為緣覺乘證悟種姓相。 大慧,如來乘證悟種姓有四種:一、自性法證悟種姓,二、無自性法證悟種姓,三、聖自證智證悟種姓,四、佛土外相殊勝證悟種姓。大慧,若聞說此四法中任一,及自心所現身受用安立、不可思議境界時,不驚不怖者,當知為如來乘證悟種姓。此為如來乘證悟種姓相。 大慧,不定種姓者,于彼三乘中隨說何乘,即入彼乘隨學。大慧,此等為初地清凈,謂種姓安立。為入無相地故,作此安立。
།སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀུན་གཞི་ལ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་དག་ནས། ཆོས་ བདག་མེད་པར་མཐོང་ཞིང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་འདི་དག་གསུངས་སོ།།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ། །དེ་དག་སེམས་ནི་བསླད་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་ཐེག་པ་གཅིག་།ཐེག་པ་མ་ཡིན་ངས་བཤད་དེ། །བྱིས་པ་བློ་གཞོན་རྣམས་དང་ནི། །འཕགས་པ་ རབ་དབེན་མོས་ལ་བཤད།།དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ནི། །བསྟན་པ་གཉིས་པོ་རྣམ་སྤངས་ཤིང་། །སྣང་བ་མེད་ལ་རབ་གནས་ནས། །ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་དགོད། །བསམ་གཏན་རྣམས་དང་ཚད་མེད་དང་། །གཟུགས་མེད་པ་ཡི་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་རབ་དབེན་ པས།།སེམས་ཙམ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདོད་ཆེན་པ་འདི་དག་ནི་འདོད་ཆེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་སུ་ཞིག་ཐར་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདོད་ཆེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་ཚིག་ངན་པ་འདི་སྐད་དུ། འདི་ནི་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཐར་པ་དང་འཐུན པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྔོན་གྱི་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་། ཐབས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱེད་དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འདི་ནི། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ཡང་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།
以下是對原文的完整直譯: 安住自證者,于阿賴耶識中清凈自煩惱習氣,見法無我,得住三昧樂之聲聞,亦當證得如來最勝身。 爾時,世尊為重宣此義,而說偈言: 預流果及一來、不還, 如是亦復阿羅漢, 彼等心意皆染污。 三乘一乘非乘說, 為愚幼稚及聖者, 遠離愛樂者所說。 勝義法門二俱離, 安住無相中, 云何立三乘? 諸禪及無量, 無色定, 受想遠離故, 唯心亦非有。 大慧,此等大欲非大欲,世間誰能入解脫?大慧,大欲有二種:一者斷諸善根,二者為無始來眾生髮愿。其中斷諸善根者,謂誹謗菩薩藏,出惡言曰:“此非契經、律、解脫所說。“以斷一切善根故不般涅槃。第二者,菩薩以往昔自願及方便故,不般涅槃,度脫一切眾生。 大慧,此般涅槃是不般涅槃法相,此亦大欲者所得之法。
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་འདི་ལ་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་ཡང་གང་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཆེན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་ནས་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དགེ་ བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་འདོད་ཆེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་འདོད་ཆེན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བརྒྱ་ལ་གལ་ཏེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་མཁས་ པར་བྱའོ།།རང་བཞིན་གསུམ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མཚན་མ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མཚན་མ་ལས་འབྱུང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ།མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་གི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དངོས་པོའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མིང་གི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དངོས་པོའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་དེ དག་ཉིད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གང་ལ་གནས་ཤིང་གང་ལ་དམིགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 大慧白世尊言:“世尊,何為永不般涅槃?” 世尊告曰:“大慧,菩薩大欲者知一切法本來涅槃,故永不般涅槃,非斷一切善根之大欲。大慧,斷一切善根之大欲者,由如來加持力,或能生善根。何以故?如是如來不捨一切眾生故。是故菩薩大欲者不般涅槃。 複次,大慧,菩薩摩訶薩應善知三自性。何等為三自性?謂:遍計所執自性、依他起自性、圓成實自性。大慧,其中遍計所執自性從相而生。” 大慧白世尊言:“世尊,云何遍計所執自性從相而生?” 世尊告曰:“大慧,依他起自性之事相,如諸行事相顯現。執著遍計所執自性有二種,如來應正等覺立為二種,謂:執著名相之相及執著事相之相。其中執著名相之相者,謂執著內外法。執著事相之相者,謂執著彼等內外法自相共相。大慧,此名遍計所執自性二種相。所依所緣而生者,名依他起。”
།དེ་ལ་ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཐུགས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་པ། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་རྟོག་པ། །རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡང་དག་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཆོས་ལྔ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་འདུས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་དང་སྲེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ།འདི་ལྟར་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྣོད་དང་། ལུས་དང་གཞི་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། འབབ་ཆུ་དང་། ས་བོན་དང་། མར་མེ་དང་། རླུང་དང་། སྤྲིན་དང་མཚུངས་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་ གཅིག་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ།སྤྲེའུ་ལྟར་རབ་ཏུ་གཡོ་བ། སྦྲང་མ་ལྟར་མི་གཙང་བའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་མོས་པ། རབ་ཏུ་འབར་བའི་མེ་ལྟར་ཆོག་མི་ཤེས་པ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་རྒྱུར་གྱུར་པ། ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་ བར་འགྲོ་བའི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་གྱུར་པ།ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་འཆང་བ། སྒྱུ་མ་དང་། རིག་སྔགས་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུར་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་སྟེ། གང་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 其中圓成實自性如何?謂離名因相事之分別,由聖智所得,自證聖智所行境界,此圓成實自性名為如來心要。 爾時,世尊為重宣此義,而說偈言: 名因諸妄想, 二性之相也, 真實智如如, 圓成實相也。 大慧,此名五法及自性相之差別法門,是自證聖智所行境界,汝及諸菩薩摩訶薩應當修學。 複次,大慧,菩薩摩訶薩應善知二無我相差別。何等為二無我相?謂:人無我及法無我。 何為人無我?謂:離我我所,不知蘊界處和合,從業愛而生,執著名色等相而生識。如是一切根及自心顯現器身處,由自分別而分別,如流水、種子、燈、風、云,剎那剎那壞滅,如猿猴動搖,如蜂蠅好不凈處,如熾火不知足,無始時來戲論習氣為因,如轉輪旋轉于輪迴,具種種身形,如幻術、咒語、機關而出入。若於此相善知,是名知人無我。
།དེ་ ལ་ཆོས་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཚོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་དང་། བདག་གི་དང་བྲལ་ཞིང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ དང་།སྐྱེ་མཆེད་འདུས་པ། རྒྱུད་དང་། ལས་དང་། སྲིད་པའི་སྲད་བུས་སྦྲེལ་བ། ཕན་ཚུན་ཀུན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་གཡོ་བ་མེད་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ལྔ་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་འཐོབ་སྟེ། སྣང་བ་མེད་པར་སྒོམ་པའི་སའི་མཚན་ཉིད་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་།རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ས་དགུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ལས་འདས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །དེར་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པད་མའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་རིན་པོ་ཆེ་ཚད་ མེད་པས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པས་རྣམ་པར་བཀོད་པ།སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལ་འཇུག་སྟེ། འཁོར་རྒྱལ་བའི་སྲས་སྐལ་བ་འཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནས་བྱོན་ པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱག་གིས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངའ་ བརྙེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 其中何為知法無我?謂:蘊界處之遍計所執相自性和合,如蘊界處離我我所,蘊界處和合,由相續、業、有之線相連,互為因緣而生無動。如是諸法亦然,離自相共相,非真實,分別相。分別力唯凡夫所生,非聖者,離心意意識及五法自性故。大慧,菩薩摩訶薩應善知一切法無我差別。 大慧,善知法無我之菩薩摩訶薩不久證得菩薩初地,通達無相修地相差別而生歡喜,漸次增勝,超九地相智慧,證得法雲地。于彼大寶蓮華王及大寶宮殿無量珍寶莊嚴所成,修習幻性境界而入。眷屬勝子同分圍繞,一切佛土諸佛手摩頂,如轉輪王子受灌頂。超佛子地,通達聖自證法相故,得如來自在法身,以見法無我故。此名法無我相,汝及諸菩薩應當修學。
།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ། བདག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་ ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས།མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཆད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་པ་ འདེབས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་དང་། །ཡོད་མིན་དེ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་ གཞག་དང་།།སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པའི། །བྱིས་པ་བློ་དང་མི་ལྡན་པ། །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་ འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ།རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། འདི་ ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ།།སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཆ་མ་ཡིན་པས། སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེད་ཅིང་། འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ།འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།
以下是對原文的完整直譯: 爾時,菩薩摩訶薩大慧復白世尊言:“世尊,請說增益與損減之相。我及諸菩薩摩訶薩,舍離增益損減二邊惡見,速證無上正等正覺,證得圓滿佛果后,亦永斷常見增益、斷見損減,不損正法身。” 爾時,世尊了知菩薩大慧所請,而說偈言: 增益及損減, 非有唯心量。 身及受用等, 心亦不了知。 愚癡無智者, 妄作增損見。 爾時,世尊為顯此偈義,復作是言:“大慧,于非有中增益有四種。何等為四?謂:于非有增益相,于非有增益見,于非有增益因,于非有增益事。此名四種增益。 損減者,謂:不能如實分別彼等增益不可得,而生損減。此是增益損減之相。 複次,大慧,何為于非有增益相?謂:于蘊界處非有自相共相中生執著,言’此如是,非余’。此名于非有增益相。
།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ འབྱུང་ངོ་།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བར། སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདག་དང་། གང་ཟག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུར་ལྟ་ཞིང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་ལ། ཕྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་བྱུང་ཞིང་མེད་པ་ལས་མིག་དང་། གཟུགས་ དང་།སྣང་བ་དང་། ཁམས་དང་། དྲན་པ་སྔོན་དུ་འཇུག་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་ མཁའ་དང་།འགོག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །འདི་དག་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པའི་རྭ་དང་། སྐྲ་ཤད་ འཛིངས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱིས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོར་སྒྲོ་ འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 于非有增益相之分別,乃從無始時來戲論習氣種種執著而生。 大慧,于非有增益見相者,謂于蘊界處中見有我、人、眾生、壽者、養育者、士夫等而增益,此名于非有增益見相。 大慧,于非有增益因相者,謂:初識無因而生,后如幻非真實,先無今有,從眼色明界及先行念生,生已覆滅。此名于非有增益因相。 大慧,于非有增益事相者,謂:執著虛空、滅、涅槃為無為法。此等離有無,一切法如兔馬角、空中發,離有無。愚夫分別不了唯心所現,而作增益損減。非諸聖者。此名于非有增益事相。 是故應當精進斷除增益損減惡見。
།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་དང་། ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ལྔ་ དང་།རང་བཞིན་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མཁས་ཤིང་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གནས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་རྟེན་པ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་སྣ་ ཚོགས་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲོ་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་དག་ཉན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། འོད་དང་། གཟུགས་ བརྙན་དང་།ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། བྲལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སྟོང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དག་ཀྱང་ རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །ལྷའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་ཞིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བསྔགས་པ་རྗོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དང་།རང་གི་སེམས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ཟློ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ།
以下是對原文的完整直譯: 複次,大慧,諸菩薩摩訶薩善知通達心意意識、五法、自性及二無我相之理,為利眾生,示現種種色身。如遍計所執性依他起性,譬如如意寶珠現種種色。于諸佛土中,遍往如來眾會,於一切處聞法。所謂:一切法如幻夢光影水月,一切法離生滅常斷,離聲聞緣覺乘法。 獲得百千三昧乃至億萬百千三昧。得三昧已,遍往諸佛國土供養諸佛。生於一切天處,讚歎三寶,示現佛身,聲聞菩薩眾所圍繞。唯心所現,度脫眾生,令得解脫。分別外物非實,教示已,令舍有無見。 爾時,世尊復說偈言:
།འཇིག་རྟེན་དག་ནི་སེམས་ཙམ་དུ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་རབ་བརྟགས་ན། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སྤྲིན་ལ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བྲལ། །སྟོབས་དང་མངོན་པར་ཤེས་དང་དབང་། །དེ་དག་ ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་སོགས་པའི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ དང་།རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ། དེས་བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་། མཆིས་པ་དང་མ་ མཆིས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་།ཁྱོད་ལ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལོ་ཞེས་བཀའ་མཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ བཤད་དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མདོར་བཤད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་ བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།
以下是對原文的完整直譯: 世間唯是心, 佛子善觀察, 種種色如雲, 離諸造作相。 力通及自在, 一切皆成就。 爾時,菩薩摩訶薩大慧復白佛言:“世尊,為我等故,請說一切法空、無生、不二、離自性相。我及諸菩薩了知空、無生、不二、離自性相已,斷除有無分別,速證無上正等正覺。” 爾時,世尊告菩薩摩訶薩大慧言:“大慧,是故諦聽,善思念之,當爲汝廣分別說。” 大慧菩薩白佛言:“善哉,世尊!唯然受教。” 佛告大慧:“空空者,謂遍計所執性。大慧,為執著遍計所執性者,說空、無生、不二、離自性相。大慧,略說空有七種:一、相空,二、自性空,三、行空,四、無行空,五、一切法離言說空,六、第一義聖智大空,七、彼彼空。”
།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ལས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེ་བ་དང་།བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་དེ། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མི་སྐྱེ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །འདུ་བྱེད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་དང་བདག་གི་ དང་བྲལ་ཞིང་རྒྱུ་དང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།བྱ་བ་དང་། ལས་དང་། སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ནི་འདུ་བྱེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་སྟོང་པ་ཉིད་དེས་ན་ཕན་ཚུན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་འདུ་བྱེད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་ པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ལ་གང་མེད་པས་སྟོང་པ་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན། མྲྀ་ག་ལའི་མའི་ཁང་པ་ན་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བ་ལང་དང་། ལུག་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ དེ་དག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཁང་པ་ཁང་པའི་དངོས་པོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན།དགེ་སློང་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ལ། གནས་གཞན་ན་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
以下是對原文的完整直譯: 何謂相空?謂一切法以自相共相空。由互相和合而各別分別,故無實體。以分別無生自相共相,無自他俱實體故,相不住。是故說一切法相空,是名相空。 何謂自性空?謂自體不生,故一切法自性空。是故說自性空。 何謂行空?謂蘊離我我所,從因緣和合而生,有作業因緣。是名行空。大慧,如是行空,由互為緣起,無自性實體,故名無行空。 何謂一切法離言說空?謂遍計所執性不可言說,故一切法離言說。是名一切法離言說空。 何謂一切法第一義聖智大空?謂得聖智自證,離一切見及習氣過失。是名一切法第一義聖智大空。 何謂彼彼空?謂此中彼無故空。大慧,譬如鹿子母講堂中無象馬牛羊等,非無比丘僧。彼以彼空,然講堂非講堂體空,比丘非比丘體空,余處亦非無象馬等。
།དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་ གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ན་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ གནས་པ་མ་གཏོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་མེད་པ་དང་། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གྲིབ་མ་དང་། ཚ་བ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་དང་། ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་ལྟ་བུ་དག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ།འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ སྟོང་པ་ཉིད་དང་།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ངས་ནི་རྟག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་ཆོས། །རྟག་ཆད་ཡོངས་ སྤངས་འཁོར་བ་ནི།།སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲར་བཤད་ཀྱང་། །ལས་ནི་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །འགོག་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བྱིས་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་བརྟགས། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་མེད་སྤངས། །དེ་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འཇུག་སྟེ། མདོ་སྡེ་གང་དུ་ཡང་དོན་འདི་དག་སྟོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། དོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
以下是對原文的完整直譯: 這是一切法的自相。何處何物不存在,即稱為彼彼空。這是七種空性。此彼彼空是空性中最低劣的,你應當完全捨棄。大慧,自身不生亦非不生,除入定外稱為無生。所謂離自性,即是無生即離自性。由無剎那相續及顯現為異體,一切法離自性,故稱一切法離自性。 何謂不二?謂一切法如影、熱、長、短、黑、白等。大慧,一切法不二,涅槃非異於輪迴,輪迴亦非異於涅槃。由異相因有實體故稱不二。如涅槃與輪迴,一切法亦如是。是故應精進于空性、無生、不二、離自性相。 爾時,世尊為重申此義,說偈曰: 我常說空法, 遠離常斷見, 輪迴如幻夢, 業果不壞滅。 虛空及涅槃, 二滅亦如是, 凡夫妄分別, 聖者離有無。 爾時,世尊告菩薩摩訶薩大慧言:“大慧,空性、無生、不二、離自性相,遍入諸佛一切經中,于諸經中皆說此義。諸經隨眾生意樂而分別,為顯示義故,真實義不在言說中。”
།དཔེར་ན་སྐོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྨིག་རྒྱུ་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད ལ་ཆུའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་ཆུ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མགུ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་དང་། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཏམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི།བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱའོ།། །།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ། བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་མཆིས་པར་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་ དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་ཅིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་།ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་ཤིང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྡུལ་གྱིས་གོས་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་ཤིང་།ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཆིས་པར་བཀའ་སྩལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ ཀྱང་རྟག་པ་དང་།བྱེད་པ་མཆིས་པར་སྨྲ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་དང་། ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་དང་མི་འཇིགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་བདག་ཏུ་སྨྲ་བར་བགྱིད་དོ།
以下是對原文的完整直譯: 譬如渴想分別幻現水相,執著為水實體,然彼無水。如是諸經所說諸法,為令凡夫歡喜故,真實義及聖智非在言說中。是故應隨義而行,不應執著言說。 《聖楞伽經》卷三 爾時,菩薩摩訶薩大慧白世尊言:“世尊所說諸經中言如來藏自性清凈,具三十二相,在一切眾生身中。譬如貴重珍寶為垢穢衣所裹,如來藏常恒不變亦復如是,為蘊界處垢穢衣所裹,為貪嗔癡不正分別塵所染,諸佛皆如是宣說。云何世尊說如來藏與外道所說神我相似?世尊,外道亦說常、有作用、離德、遍滿、不滅,世尊,彼等說為神我。”
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངས་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ མུ་སྟེགས་ཅན་དག་སྨྲ་བའི་བདག་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆེད་འགའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ དང་བྲལ་བ་དང་།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་རབ་ཏུ་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་གང་དག་བདག་མེད་པའི་ཚིག་གིས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ།།དཔེར་ན་རྫ་མཁན་ནི་འཇིམ་པའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་མིའི་བཟོ་དང་། ཆུ་དང་། ཐལ་ཞར་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། སྲད་བུའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བདག་མེད་པ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའམ། ཡང་ན་བདག་མེད་པར་སྟོན་པས་རྒྱུ་དང་ རྐྱེན་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མི་འདྲ་སྟེ།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།
以下是對原文的完整直譯: 世尊告曰:“大慧,我所說如來藏,非同外道所說神我。大慧,或以空性、無相、無愿、真如、實際、法性、法身、涅槃、離自性、無生、無滅、本來寂靜、自性涅槃等詞,說示如來藏。如來應正等覺為令怖畏無我之語的愚者舍離,故示現離分別、無所現境界之如來藏門。大慧,未來現在諸菩薩摩訶薩不應執著我見。 譬如陶師以一泥團,借人工、水、灰、輪、繩之和合,造作種種器皿。如來亦復如是,以無我法、離一切分別相、種種智慧方便,說示如來藏,或以無我說,因緣故說如來藏,不同外道神我說,此名說示如來藏。為引導執著我說之外道,說示如來藏,令離不正我見分別,入三解脫門境界,速證無上正等菩提,是故如來應正等覺如是說示如來藏。若不爾者,則同外道。”
།དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང་། །རྐྱེན་རྣམས་དང་ནི་རྡུལ་དག་དང་། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་དག་།སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རྣམ་ པར་བརྟགས།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་ནས། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་ འབྱོར་གྱི་ཐབས་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པ་ཐོབ་སྟེ། འདི་ནི བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་གི་སྣང་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་འདི་ལྟར་ཁམས་ གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་གྱི་ཆ་སྟེ།བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ། གཡོ་བ་མེད་པ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་བཅིངས་ པ།ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོག་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།
以下是對原文的完整直譯: 是故,大慧,為斷外道我見,應住無我如來藏。爾時,世尊為重申此義,說此偈言: “補特伽羅相續蘊, 諸緣微塵主宰作, 唯心所現而分別。” 爾時,菩薩摩訶薩大慧觀未來眾生,復白世尊言:“世尊,請為我說菩薩摩訶薩證悟大瑜伽方便。” 世尊告曰:“大慧,菩薩摩訶薩具足四法,得大瑜伽方便。何等為四?謂:善巧分別自心所現;了知外境無實;遠離生住滅見;證得殊勝聖智自證之樂。菩薩摩訶薩具此四法,名得大瑜伽方便。 云何菩薩摩訶薩善巧分別自心所現?謂如是觀:三界唯心,離我我所,無動搖,無去來,為無始時來戲論習氣所熏,為三界種種色相受用所縛,隨身受用安立分別而現。是名菩薩摩訶薩善巧分別自心所現。”
།ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་།གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་ གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་རྣམས་སྤུངས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྐྱེན་ལས་ཁམས་གསུམ་བྱུང་བར་མཐོང་བས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ མི་དམིགས་པ་དང་།རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བས་སྐྱེ་བར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་ལོག་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་ཏེ།སེམས་དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ལྔ་དང་། རང་བཞིན་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ།
以下是對原文的完整直譯: 云何菩薩摩訶薩善巧了知外境無實?謂如是觀:一切法如陽焰、夢等,從無始時來戲論惡習分別習氣因而生。如是觀察一切法自性,是名菩薩摩訶薩善巧了知外境無實。 云何菩薩摩訶薩善巧遠離生住滅見?謂如是觀:一切法如幻如夢等,不從自他共生,唯隨自心所現,見外境無實,諸識無轉,諸緣無聚,見三界唯從分別緣生,不見內外諸法,見離自性,由是轉倒生見,通達如幻等法自性,證得無生法忍,遠離生住滅見。是名菩薩摩訶薩善巧遠離生住滅見。 云何菩薩摩訶薩證得殊勝聖智自證之樂?謂證得無生法忍已,住第八地,離心意識,離五法、自性、二無我相,亦得意生身。
།བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཞེས་བགྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡིད་ནི་རི་དང་། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཐོགས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དེ་དག་ཏུ་སྔོན་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྒྱུས་མི་བརྗེད་པའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ལུས་ཐོགས་པ་མེད་པས་འཇུག་གོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་།དབང་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། མཚན་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ། འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལུས་དུས་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། ཡིད་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་ པ།སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་ཏེ།སེམས་དང་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ལྔ་དང་རང་བཞིན་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པ་ཐོབ་ པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་བདག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆིས་པ་དང་མ་མཆིས་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་ལྟ་བ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ།
以下是對原文的完整直譯: “世尊,何故稱為意生身?” 世尊告曰:“大慧,意生身者,如意迅速無礙,故名意身。譬如意于山壁等無礙,于百千由旬諸方,由憶念曾見因緣,不忘自心相續無間之身無礙而行。大慧,如是意生身亦同時俱得。菩薩摩訶薩意生身,以如幻三昧力、自在、神通、相好莊嚴,聖種類身同時俱生,如意而行無礙,憶念宿願境界,為成熟眾生故,證得殊勝聖智自證之樂。如是菩薩摩訶薩證得無生法忍已,住第八地,離心意識,離五法、自性、二無我相之身,及意生身,證得殊勝聖智自證之樂。此是菩薩摩訶薩具足四法之大瑜伽方便,汝當修學。” 爾時,菩薩摩訶薩大慧復白世尊言:“世尊,請說諸法因緣相。如是了知因緣相故,我及諸菩薩於一切法離有無分別,遠離次第及頓時生分別見。”
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་དང་། ནང་གིའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། ཐལ་ཞར་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། སྲད་བུ་དང་། ཆུ་དང་། མིའི་བཟོ་དང་། སྦྱོར་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་རྫ་མ་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལས་རྫ་མ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྐུད་པ་ལས་སྣམ་བུ་དང་། རྩཝ་ལས་སྟན་དང་། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། ཞོ་ལས་མར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ སྦྱོར་བའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ།འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་སྔ་ཕྱི་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པས་འདི་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་བོ། །དེ་དག་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ནང་གི་རྐྱེན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་།འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྟོས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་པར་རྒྱུའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཕུང་པོ་དང་། ས་ བོན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་དམིགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེད་པའོ། །བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དབང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་པས་ མཚན་ཉིད་སྣང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ།མར་མེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟོས་པའི་རྒྱུ་ནི་འགགས་པའི་དུས་ན་བྱ་བའི་རྒྱུན་ཆད་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེ་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ པས་རིམ་གྱིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ལ་ཅིག་ཅར་ཡང་མི་སྐྱེའོ།
以下是對原文的完整直譯: 世尊告曰:“大慧,一切法緣相有二種:謂外及內。其中外緣者,如泥團、輪、繩、水、人工、和合等緣生瓶。如從泥團生瓶,如是從線生布,從草生席,從種生芽,從乳生酪等,皆從和合緣生。此名外緣前後變異而生。 內緣者何?謂無明、愛、業等法得緣名,從此所生蘊、界、處等法亦得緣起名。彼等無差別而凡夫分別,此名內緣法。 大慧,因有六種:謂生因、相屬因、相因、作因、顯示因、觀待因。生因者,能生內外諸法。相屬因者,內外諸法蘊、種子等能生所緣。相因者,以次第相能不斷生。作因者,能作自在事,如轉輪王。顯示因者,由分別事生故能顯相,如燈照色等。觀待因者,滅時事斷,生無分別事。 大慧,此等是凡夫各自分別相,非次第生,亦非頓時生。”
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ན་ནི་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ན་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བུ་མ་སྐྱེས་པར་ ཕ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མེད་པ་བཞིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བས་འབྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྒྱུ་དང་། དམིགས་པ་དང་། མཚུངས་པ་མེད་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བས་མི་སྐྱེ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ།གཞན་དུ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་རིམ་གྱིས་དང་། ཅིག་ཅར་གྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་སྟེ། །རྒྱུ་རྐྱེན་འགག་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐྱེ་དང་འགག་པ་དེ་དག་ལ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེད། །འགགས་པ་ལས་ནི་ཡང་སྐྱེ་དང་། །འབྲེལ་པའི རྒྱུ་རྐྱེན་བཀག་མིན་ཏེ།།བྱིས་པ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡིས། །རྐྱེན་དུ་རྟོག་པ་རབ་སྤང་ཕྱིར། །ཡོད་དང་མེད་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས། །དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་རྨོངས་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་།དེ་ལས་སྲིད་གསུམ་སྣང་བ་ཡིན། །ཡང་དག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད། །འགག་པའང་ཡོད་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ།།འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རབ་བརྟགས་ན། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཇི་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་ཡི། །ནོར་པར་མཐོང་བ་རབ་ཏུ་སྤོངས། །སྐྱེད་དང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པས་ན། །དེ་དག་ཀུན་ནི་བརྗོད་པ་ ཡིན།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།
以下是對原文的完整直譯: 何以故?若頓時生,則作者與所作無差別,故不成因相。若次第生,未得自相故,以次第生而不生,如子未生無父名。大慧,次第生亦不成相應,彼是分別。因、所緣、等無間、增上等緣能生所生故。大慧,次第不生,以遍計所執性執著相故。非次第非頓時生,是自心所現身受用故。自相共相及外境無實故,大慧,非次第非頓時生。否則,不了唯是自心所現分別,故生相。是故應斷因緣事業和合相次第頓時見。 爾時,世尊為重宣此義,而說偈言: “諸法皆不生,因緣亦無滅。 于生滅二法,妄起因緣想。 從滅復有生,因緣相續起。 愚癡極迷惑,妄生因緣想。 有無緣起法,彼等無有生。 習氣癡所轉,由此現三有。 真實緣無生,亦復無有滅。 若觀諸有為,如空中華相。 所取能取見,應當速遠離。 能生所生無,因緣亦非有。 一切無所現,彼等皆言說。” 爾時,菩薩摩訶薩大慧復白世尊言:
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་ཚིག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དེས། བརྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས།བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བཀའ་མཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག དང་།རྨི་ལམ་གྱི་ཚིག་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚིག་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། ། རྨི་ལམ་གྱི་ཚིག་ནི་སྔོན་མྱོང་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སད་ནས་ཡུལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚིག་ནི་སྔོན་དགྲས་བྱས་པའི་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚིག་ནི་ཐོག་མ མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རང་གི་ས་བོན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་སྟེ།འདི་ནི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ།
以下是您要求的完整直譯: 世尊,請宣說名為”語言分別相的精要”的法門。世尊,我和其他諸大菩薩通過深入理解名為”語言分別相的精要”的法門,將能領悟表述和雙重表述的含義,迅速證得無上正等正覺,並以雙重表述的方式使一切眾生得到徹底清凈。世尊說道:“大慧,因此請仔細聆聽並牢記,我將為你解說。“大慧對世尊說:“好的,世尊。“他恭敬地聆聽,然後世尊這樣說道:“大慧,語言分別相有四種,即:特徵的語言、夢境的語言、執著于不善習氣分別的語言,以及無始時分別的語言。其中,特徵的語言源於執著于自身分別的色相特徵。夢境的語言源於回憶過去經歷的境界,以及醒來后境界實際不存在。執著于不善習氣分別的語言源於回憶敵人過去所作的行為。無始時分別的語言源於無始以來執著於戲論的不善習氣的自身種子習氣。這就是所謂的四種語言分別相。”
།དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་དུང་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མངོན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ནས་ཅི་སླད། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚིག་འབྱུང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མགོ་དང་། བྲང་དང་། མགུལ་པ་དང་། སྣ་དང་། མཆུ་དང་། ལྕེ་དང་། རྐན་དང་། སོ་རྣམས་འདུས་པ་ལས་སྒྲ་སྐད་འབྱུང་ངོ་། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པའམ། འོན་ཏེ་གཅིག་པ་ཞིག ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚིག་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཚིག་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གསལ་བར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བགྱི་བ་དེ་དོན་དམ་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚིག་ཀྱང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་གིས་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གིས་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་ཚིག་འདི་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་ སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དོན་དམ་པ་གསལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཚིག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གཡོ་བ། ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ།
以下是您要求的完整直譯: 然後,大菩薩大慧又爲了同樣的目的向世尊請求道:“世尊,請進一步解說分別唸的顯現境界。世尊,眾生的分別語言從何處、因何緣由、以何方式、由何因而生起?” 世尊回答說:“大慧,聲音是由頭部、胸部、喉嚨、鼻子、嘴唇、舌頭、上顎和牙齒的組合而產生的。” 大慧又向世尊請問:“世尊,語言和分別念是不同的還是相同的?” 世尊回答說:“大慧,語言和分別念既不是不同的,也不是相同的。為什麼呢?因為它們具有由彼此為因而產生的特徵。大慧,如果語言和分別念是不同的,那麼分別念就不會成為因。如果它們是相同的,那麼語言就不會闡明意義,但實際上它確實能闡明意義。因此,它們既不是不同的,也不是相同的。” 大慧又向世尊請問:“世尊,語言本身是勝義諦嗎?還是語言所表述的是勝義諦?” 世尊回答說:“大慧,語言不是勝義諦,語言所表述的也不是勝義諦。為什麼呢?因為勝義諦是聖諦。雖然語言可以趨入勝義諦,但語言本身不是勝義諦。勝義諦是由聖者各自內證智慧所領悟的,而不是語言分別唸的意識所行境界。因此,語言分別念不能闡明勝義諦。在這方面,語言是由生滅所動搖的,是由相互的因緣而產生的。”
།གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེས་ནི་དོན་དམ་པ་གསལ་བར་མི་བྱེད་ དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བདག་དང་གཞན་དང་། གཉི་གའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་གསལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་དོན་དམ་པ་གསལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན མེད།།ཚིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཟབ་མོ་སྟོང་ཉིད་སྟོང་པའི་དོན། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ནུས། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་། །ཚིག་གི་ཆོས་ནི་མིག་ཡོར་འདྲ། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་མཐའ། །བུ་རྣམས་ལ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།
以下是您要求的完整直譯: 如果是由相互的因緣而產生的,那麼它就不能闡明勝義諦。大慧,因為沒有自性、他性和二者的實體,所以語言的特徵不能闡明勝義諦。此外,大慧,由於僅僅隨順自心顯現,且種種相和外在事物都無實體,所以語言分別念不能闡明勝義諦。因此,大慧,應當完全捨棄語言分別唸的特徵。 然後,世尊爲了再次闡明這個意義,說了這些偈頌: 一切事物無自性, 語言也是不存在, 甚深空性空的義, 凡夫之人難領悟。 諸法自性及語言, 如同幻影不真實, 自證智慧真實際, 我為諸子如是說。 然後,大菩薩大慧又向世尊如是請問:
།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆིས་པ་དང་། མ་མཆིས་པ་དང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ལགས་པ་དང་། མཆིས་པ་ཡང་མ་ལགས། མ་མཆིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ པ་དང་།རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་སྤངས་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བགྱི་བ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ། དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ ལ་འཇུག་པ།ས་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་། རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོལ་བ་མ་མཆིས་པར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ ནོར་བུ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་མཐའ་ཡས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ།རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཚུལ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། རང་ དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་སྤངས་ཏེ།མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ང་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ངས་ ཁྱོད་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས། བཀའ་མཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ པ་དང་།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་འཛིན་པས། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས། མངོན་པར་ཞེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ།
以下是您要求的完整直譯: “世尊,請解說那非有非無、非一非異、非二非不二、非有非無、超越常斷、非一切外道所能趨入、唯聖者自證智慧所能趨入、遠離遍計所執的自相共相、趣入勝義諦、貫通諸地而漸次增上清凈、無勤而隨順如來地、如同往昔願力所成的如意寶珠般境界無邊、一切法皆為自心顯現差別相的特徵,以及我和其他諸大菩薩如何能捨棄這些遍計所執自性和自相共相的見解,迅速證得無上正等正覺,圓滿一切眾生的殊勝安樂。” 世尊回答說:“大慧,善哉善哉!你向我請問這個問題是爲了利益許多眾生,爲了許多眾生的安樂,爲了憐憫一切天人世間。因此,大慧,你應當仔細聽聞並牢記,我將為你詳細解說。” 大慧對世尊說:“世尊,善哉。“然後恭敬聆聽。世尊如是說道: “大慧,凡夫不瞭解唯是自心顯現,執著內外諸法,依於一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等自性的習氣為因,而生起執著分別。”
།དཔེར་ན་སྐོམ་པས་རབ་ཏུ་གདུངས་པ་རྣམས་དཔྱིད་ཀྱི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ནོར་པས་རབ་ཏུ་རྒྱུག་སྟེ། ཆུ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱིས་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་དུག་གསུམ་གྱི་མེས་སེམས་རབ་ཏུ་གདུངས་པ།གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས་པ། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་ཤིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་པར་རབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བློ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འདུ་ཤེས འབྱུང་སྟེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས། བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་མ་ཡིན། གྲོང་ཁྱེར་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་གཅིག་པ་ དང་།ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པས། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མི་ཆུད་དོ། །དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་རྨི་ལམ་ན། སྐྱེས་ པ་དང་།བུད་མེད་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། རྐང་ཐང་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། རི་དང་། འབབ་ཆུ་དང་། རྫིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པར་བདག་ཉིད་ཞུགས་པ་སྙམ་པ་ལས་སད་ནས། དེ་ ཉིད་རྗེས་སུ་དྲན་ན།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྐྱེས་བུ་དེས་སྔར་རྨིས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་ན། ཅི་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནམ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ།
以下是您要求的完整直譯: 例如,極度口渴的人們誤以為春季的陽焰是水而奔向它,不知那並非水。同樣,凡夫眾生被無始以來的戲論分別熏習,被三毒之火極度灼燒其心,對色境深生愛著,執著生住滅見,執取內外諸法,也陷入一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等分別見執。 例如,愚昧無知的凡夫對乾闥婆城生起城市的想法,由於無始以來執著習氣的想法而顯現,然而那既非城市,也非非城市。同樣,外道由於執著無始以來的戲論習氣,安住於一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見解,不瞭解唯是自心顯現。 例如,有人在夢中見到男人、女人、象、馬、車乘、步行者、村莊、城市,以及被各種園林、森林、山川、河流、池塘裝飾的地方,自己似乎進入其中。醒來后回憶起這些,大慧,你怎麼認為?如果那個人回憶夢中所見而不捨棄,他是否具有智者的本性?” 大慧對世尊說:“世尊,不是的。”
།བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བ་ངན་པས་རབ་ཏུ་ཟིན་པ། མུ་སྟེགས་ཀྱི་བློ་ཅན་དག་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མ་ཤེས་པས། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་ པ་དང་།མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟེན་ཏོ། །དཔེར་ན་རི་མོ་བྲིས་པ་ལ་མཐོ་དམན་མེད་ཀྱང་། བྱིས་པ་དེ་དག་མཐོ་དམན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་བག་ཆགས་ ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས།དེ་དག་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་དང་གཞན་ཡང་བརླག་པར་བྱེད་ལ། ཡོད་པ་དང་། མེད་ པ་སྤངས་པ།སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་འབྱུང་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ལྟ་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདོན་པར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། མཆོག་ཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་།གཉི་གའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བ། ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པའི་ལྟ་བ་ངན་པར་ལྟུང་བ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ མཐོང་ནས།སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་འདི་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་ཡང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དེ་ནི་མཐར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་། མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པའི་བསམ་པ་ ཅན་དག་ཀྱང་།གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས། བདག་ཀྱང་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ་གཞན་ དག་ཀྱང་ལྷུང་བར་བྱེད་དོ།།དཔེར་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ནི། འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་ཡང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
以下是您要求的完整直譯: 世尊對大慧說道:“同樣,為邪見所執的凡夫、具外道見解者,不知自心所現諸法如夢幻,而執著於一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見解。例如,畫中雖無高低,但愚者卻分別高低。同樣,未來時外道邪見習氣極為增盛,他們依據一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見解,不僅毀壞自己也毀壞他人,還對遠離有無、宣說無生的其他人說’無’。這些人誹謗因果見,摧毀善根,破壞清凈因,求勝者應當遠離。 如是說者,落入自他二俱見,分別有無後,落入增益損減的邪見,將墮入地獄。例如,眼有翳障者見到糾結髮絲,對眾人說:‘朋友們,你們看這個!‘然而那糾結髮絲究竟非有非無,因為有人見到有人不見。同樣,具邪見思想的外道,也執著於一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見解,誹謗正法,不僅自己墮落也使他人墮落。 例如,火輪並非真實輪子,但愚者認為是輪子,智者則不然。”
།དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པའི་བསམ་པ་ཅན་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཆུ་བུར་ནོར་བུ་འདྲ་བ་ལ། བྱིས་པ་བློ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས། ནོར་བུ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་ཤིང་། མངོན་པར་ཞེན་ནས་རབ་ཏུ་རྒྱུག་ཅིང་ལེན་ཀྱང་། ཆུ་བུར་དེ་དག་ནི་ནོར་བུ་ཡང་མ་ཡིན། ནོར་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལེན་པ་དང་། མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་རྣམས་ཀྱང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྱེ བ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་།རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡང་འཇིག་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། སྨྲ་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་སོ་སོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་ནས། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ། རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ བྲལ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལུས་དང་། སེམས་གནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ ཏུ་སྤངས་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ལ་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་ན།དེ་ནི་གསོ་བར་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
以下是您要求的完整直譯: 同樣,具邪見思想的外道也依據一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等分別,產生一切法。例如,水泡如寶珠,愚昧無知者認為是寶珠,執著后奔跑拾取,然而那些水泡既非寶珠也非非寶珠,因為有人拾取有人不拾取。同樣,被邪見分別習氣所熏的外道,對非有說有生,對緣起有法說滅。 再者,大慧,有三種量和五種言說支分。分別建立這些后,將證悟聖者自證智慧、離二自性之法,如是分別執著諸法實有。大慧,瑜伽行者獲得如來地、自證聖智,遠離心、意、意識、身、心住處,斷除自心所現能取所取分別,不應對此生起有無之想。若瑜伽行者對如是境界生起有無執取相,則會產生我執、人執和眾生執。 大慧,如是所說諸法自性及自相共相,皆是化身佛所說,非法身佛所說。
།གཞན་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ལོགས་ཤིག་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་སྟོན་ པར་མི་བྱེད་དོ།།དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་དུ་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་སྣང་ཡང་དེ་ནི་གྲིབ་མ་ཡང་མ་ཡིན། གྲིབ་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཤིང་གི་དབྱིབས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཤིང་གི་དབྱིབས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་དང་།ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་རབ་ཏུ་ཕྱིས་པའི་ནང་དུ་རྐྱེན་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟེ།དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པ་པ་རང་ གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་དང་།ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟེན་ཏོ། །དཔེར་ན་རླུང་དང་འབབ་ཆུ་ཕྲད་པ་ལས་ སྒྲ་འབྱུང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་ དང་།མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟེན་ཏོ། །དཔེར་ན་རྩཝ་དང་། ཤིང་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ཆེན་པོར་ཉི་མ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་འོད་ཀྱིས་སྨིག་རྒྱུའི་དབའ་རླབས་རབ་ཏུ་གཡོ་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
以下是您要求的完整直譯: 此外,諸多教說是為適應凡夫見解而生,並非單獨建立自性法、證得聖者自證智慧三昧樂住之詳細開示。例如,水中雖現樹影,但既非影也非非影,既非樹形也非非樹形。同樣,被外道見習氣所熏、執著分別者,依一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等想,不了知唯是自心所現。 例如,擦拭乾凈的鏡中,隨緣無分別地顯現一切影像,它們既非色也非非色,然愚者分別見色非色,生起色想。同樣,具邪見外道對自心所現之色分別執著,也依一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見。 例如,風與流水相遇而生聲音,但它既非實有也非非實有。同樣,具邪見外道論師也依一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見。 例如,在無草木的大地上,熾熱陽光照射下蜃氣波動,但它既非實有也非非實有,因為有貪著者和無貪著者。
།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་དང་།རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟེན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་སྨིག་རྒྱུའི་དབའ་རླབས་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྔགས་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་འདྲེ་དང་སྦྱོར་བར་ལྡན་ན་གཡོ་བའི་ལས་བྱེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལྟ་བ་ངན་པའི་བསམ་པ་ཅན་དག་ཀྱང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བས་ན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག གསུངས་སོ།
以下是您要求的完整直譯: 同樣,被無始以來戲論習氣所熏的凡夫,對生住滅執著分別者,也依一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見,所緣自證境界如同蜃氣波浪。 例如,有人以咒語和機關使非眾生之物與鬼相應而產生動作,愚者分別執著其來去。同樣,具邪見思想的外道也依一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等見,執著戲論而妄加增益。 大慧,因此,欲證自證聖智者應當斷除生住滅、一異、俱不俱、有無、非有非無、常無常等邪見分別。 爾時,世尊為再次闡明此義,而說偈曰:
།སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ཆུ་གྲིབ་ཤིང་། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར། །སྲིད་གསུམ་དག་ནི་རབ་རྟོགས་ན། །མཐར་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །སྐོམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི། །གཡོ་བས་སེམས་ནི་བསླུས་པས་ན། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུར་རྟོག་ཀྱང་། །ཆུ་ཡི་དངོས་པོ་ཡང་དག་མེད། །དེ་བཞིན་ རྣམ་ཤེས་ས་བོན་པ།།གཡོ་ཞིང་གྱུར་པས་ཡུལ་དུ་སྣང་། །བྱིས་པ་རྣམ་རྟོག་གང་སྐྱེས་པ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱི་རབ་རིབ་བཞིན། །ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལ། །དངོས་པོར་འཛིན་ཅིང་མངོན་ཞེན་པ། །མི་འཐུན་ཁྱེའུས་ཁྱེའུ་དབྱུང་བཞིན། །འདོད་རྒྱུ་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་སྤོངས། །སྒྱུ་མ་རོ་ལངས་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། ། སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་གློག་ལྟ་བུར། །རབ་ཏུ་རྟོག་ན་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །རྒྱུན་གསུམ་དག་ནི་གཏན་དུ་སྤོངས། །འདི་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད། །སྨིག་རྒྱུ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཤེས་ན། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྟན་པ་དག་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། །དེ་ལ་མཚན ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན།།གང་ལ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེད་པ་ཡི། །ཕུང་པོའི་འདུ་བྱེད་སྐྲ་ཤད་འདྲ། །རི་མོ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་སྨིག་རྒྱུ་དག་། མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་། །རྟག་དང་མི་རྟག་གཅིག་ཐ་དད། །གཉི་ག་གཉིས་མིན་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཐོག་མ་མེད་ཀྱི་ཉེས་ འབྲེལ་བས།།བྱིས་པ་མོས་པས་རབ་ཏུ་རྟོག་།མེ་ལོང་ཆུ་དང་མིག་རྣམས་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། །དེ་ན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཡོད་པ་མིན། །དངོས་པོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །རི་མོ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སྣང་ཡང་། །རྨི་ལམ་འདྲ་སྟེ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་མུ་བཞི་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་སྤངས་པ། ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།
以下是您要求的完整直譯: 幻夢水影木,髮絲纏蜃氣, 若能悟三界,終將得解脫。 渴想心迷惑,蜃氣妄為水, 實無水之體,如是心種子, 動轉現境界,愚者所生分, 如同眼翳者。無始輪迴中, 執實生貪著,如牽牛犢繩, 應斷貪因緣。幻尸機關云, 夢幻如電光,若能如是觀, 解脫斷三流。此中無作者, 如蜃氣虛空,若知諸法然, 更無可所知。諸說唯名相, 其中無實相。所生諸分別, 蘊行如發纏。畫像發纏結, 幻夢乾闥城,火輪旋蜃氣, 雖無眾生見。常無常一異, 俱不俱亦然,無始過相連, 愚者信分別。鏡水及眼目, 如意寶珍珠,現影雖可見, 實則非存在。一切諸所現, 如畫亦如蜃,種種色雖顯, 如夢實非有。 複次,大慧,如來所說法離四句,即:非一非異、非俱非不俱、非有非無、非亦有亦無、非常非無常,遠離有無增益損減。
།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དང་། འགོག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་སྡུད་པར་བྱེད་པས་དེ་དག་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དབང ཕྱུག་དང་།རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་། དུས་དང་། རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བར་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེད་དཔོན་ལྟར་ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་། སྣང་བ་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་དང་། ས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཐར་གྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ བསམ་གཏན་ནོ།།དེ་ལ་བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། དངོས་པོའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀེང་རུས་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་སྡུག་ པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ།འདི་ནི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་ནས་སྔ་མ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདུ་ཤེས་མི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་དང་། གཞན་དང་། གཉི་ག་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཆོས་བདག་མེད་པར་བརྟགས་ནས། ས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བདག་མེད་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་གནས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་ བྱའོ།
以下是您要求的完整直譯: 如來說法是開示、總攝真諦、緣起、道、滅、解脫,以此為前導,而非與自性、自在、無因、微塵、時間、自然相關的說法。 複次,大慧,為清凈煩惱所知二障,如船長般以百八句、無相、乘、地等極細分別相而漸次趣入。 複次,大慧,有四種禪定。何為四種?即:愚夫所行禪、觀察義禪、真如禪、如來禪。 其中,何為愚夫所行禪?即聲聞、緣覺、外道瑜伽行者,執著人無我、法自共相、骨鎖、無常、苦、不凈等相,認為”此是如是相,非他”,從下至上漸成殊勝。不滅想者,名愚夫所行禪。 何為觀察義禪?即觀察人無我、自共相、外道之我、他、俱、無實等為法無我,于彼等地相義從下至上漸成殊勝,名觀察義禪。 何為真如禪?即於二無我分別如實住處不生分別,名真如禪。
།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བྱིས་པ་ཉེ་སྤྱོད་བསམ་གཏན་དང་། །དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་འབྱེད་བསམ་གཏན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་བསམ་གཏན་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་དགེ་བསམ་གཏན།།རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་དང་། །པད་མ་དང་ནི་གཡང་ས་དང་། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མེ་ཟད་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གང་རྟོག་པ། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ལམ་འབྱེད་བསམ་གཏན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་ གྱི།།སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྟུང་བར་བྱེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་ན། །དེ་ནི་སྣང་བ་མེད་པ་ཡིན། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཕྱག་གིས་ནི། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཞུགས་བརྟགས། །དེ་ ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་ པོ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དང་།ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྟ་བའི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ངའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གཞན་ ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།རྟག་པ་དང་། ཆད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར།རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
以下是您要求的完整直譯: 何為如來禪?即入如來地相,安住於三自證聖智相樂,作不可思議眾生利益事,名如來禪。 爾時,世尊為重申此義,說此偈言: 愚夫所行禪,觀察義相禪, 真如所緣禪,如來善妙禪。 瑜伽者勤修,如日月形狀, 蓮花及懸崖,虛空火盡相。 瑜伽者所思,種種諸相好, 外道開示禪,聲聞與獨覺, 亦墮此境界。若能盡舍此, 即是無相禪。一切佛剎土, 不可思議手,摩彼頂而言, 隨順真如觀。 爾時,菩薩摩訶薩大慧復白佛言:“世尊,所謂涅槃,何等法名為涅槃?” 佛告大慧:“一切自性習氣藏、意、意識、見習轉變,名為涅槃。諸佛及我涅槃,是自性空性境界。 複次,大慧,涅槃是聖者自證智境界,遠離常斷分別、有無分別。云何非常?謂離自共相分別故非常。云何非斷?謂過去、未來、現在一切聖者皆得自證故非斷。”
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་འཇིག་མི་འཆི་ སྟེ།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཆི་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཇིག་པ་དང་། འཆི་བ་དང་། བྲལ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་སྐབས་སུ་ འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བློ་ གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་འདུ་འཛི་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བློ་ གྲོས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐོག་མ་ མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་ངོ་།།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པ་གཉིས་ རྣམ་པར་གཞག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་གཏུག་ཅིང་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་འདྲིའོ།།བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྐུ་དང་། ཞལ་དང་། གསུང་ ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་།ཕྱག་གིས་དབང་བསྐུར་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ།
以下是您要求的完整直譯: 大慧,涅槃不滅不死。若涅槃是死,則將再受生相續。若是滅,則墮入有為相。故涅槃離滅離死,是瑜伽師所歸依。 複次,大慧,涅槃非舍非得,非斷非常,非一義非異義,是名涅槃。 複次,大慧,聲聞緣覺之涅槃,是了知自共相,無境界紛擾,不生顛倒見分別,彼等於此生涅槃解。 複次,大慧,自性相有二種。何為二?即:執著言說自性相,執著事物自性相。其中,執著言說自性相,由無始時來言詞戲論習氣執著而生。執著事物自性相,由不了知唯自心顯現而生。 複次,大慧,如來以二種加持建立,令諸菩薩摩訶薩頂禮佛足而問。何為二種加持建立?即:入定加持及示現身口一切加持,手灌頂加持。
།དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུས་ཀུན་དུ་སྐུ་དང་། ཞལ་དང་། གསུང་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་དང་།ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །རིམ་གྱིས་ས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་འཇུག་སྟེ། པད་ མ་ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཁྱད་པར་ཅན་ན་གནས་ཤིང་པད་མ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སེང་གེའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་ལུས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པས་གསེར་བཙོ་མ་དང་། མེ་ ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང་།ཉི་མ་དང་། ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ནས་གཤེགས་པའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་པད་མ་ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྟན་ལ་འདུག་པ་དེ་ལ་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བར་མཛད་དེ། ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ལྷའི་ དབང་པོའི་བུ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ་མཛད་པས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་གིས་དབང་བསྐུར་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གནས་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་ནུས་ཀྱི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ།
以下是您要求的完整直譯: 大慧,諸菩薩摩訶薩于初地時,住于佛加持,如是入大乘普光明三昧。入此三昧已,以十方諸佛加持力,普現身口一切。如金剛藏菩薩摩訶薩及具如是功德相之其他菩薩摩訶薩。大慧,此名初地菩薩摩訶薩得入定加持,乃百千劫積集善根所成就。漸次了知諸地對治及違品相,入法雲地,住殊勝大蓮花宮,坐大蓮花寶獅子座,眷屬同等菩薩摩訶薩圍繞,以種種珍寶瓔珞莊嚴其身,如純金、瞻波迦花、日月光芒。十方諸佛至大蓮花宮,坐于座上,為其頂灌,如灌頂轉輪聖王太子及天王子。此名菩薩手灌頂加持。大慧,此為菩薩摩訶薩二種加持。若菩薩摩訶薩住此二種加持,則能見一切佛,若不爾,則不能見。
།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་སྤྱོད་ པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གནས་པས་སོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་བས་ཀྱང་སྤོབས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས་ ན་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རི་དང་། རྡོ་དང་། ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། ཤིང་དང་། རོལ་མོའི་ཆོས་ཆ་བྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ དང་།གྲོང་རྡལ་དང་། ཁང་པ་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བྱོན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་རོལ་མོའི་སྒྲ་རང་བྱུང་ན་སེམས་ཡོད་པ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་པ་དང་། ལོང་བ་དང་། ལྐུགས་པ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ སྣ་ཚོགས་ལས་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་ལ་གནས་པ་དག་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་བསམ་གཏན་དུ་མི་ལྟུང་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པར་གཞག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དོ།
以下是您要求的完整直譯: 複次,大慧,諸菩薩摩訶薩所有三昧、神通、說法行為等差別,皆由住于如來二種加持。大慧,若諸菩薩摩訶薩離佛加持亦能自在說法,則一切凡夫亦應能說法。何以故?以不住加持故。大慧,山、石、樹木、樂器種種形相、城邑、聚落、房舍、宮殿等,以如來入城加持力,皆能自然出樂音,何況有情?聾盲瘖啞亦能解脫種種苦。如來以如是等無量加持利益眾生。 菩薩大慧復白佛言:世尊,以何因緣如來應正等覺于諸菩薩摩訶薩入定時及殊勝灌頂時而作加持? 世尊告曰:大慧,為斷魔業煩惱,不墮聲聞地及禪定,證得如來自證之地,增長所得法及殊勝。是故諸如來應正等覺以加持建立,加持諸菩薩摩訶薩。
།གལ་ཏེ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།ཉན་ཐོས་དང་། བདུད་ཀྱི་བསམ་པར་ལྟུང་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བྱིན་རླབས་ལྡན་པ་མི་ཡི་གཙོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་རྣམ་དག་པ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་བསྐུར་དག་།དང་པོར་དང་ནི་ས་བཅུར་འབྱུང་།། །། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཀའ་སྩལ པས།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་མཛད་ཀྱི། རང་གི་ཚུལ་གྱི་གཏམ་ནི་མ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཤད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། དུས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་ བརྗོད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཤིང་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་བར་དུ་ཆོད་པ་དང་བཅས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་། བར་དུ་ཆོད་པ་མ་མཆིས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ཀྱང་མཆིས་པ་དང་མ་མཆིས་པ་ ལས་སྐྱེ་བར་བརྗོད།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་ལས་འབྱུང་ལ་བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་གསུངས་པ་འདི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་བརྗོད་ པ་གསུངས་ཀྱི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་གསུངས་པ་མ་ལགས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཡོད་པས་འདི་བྱུང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུམ་པ་འདི་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་གཞག་པ་མ་ལགས་པར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་བཟུང་གི་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནི་དེ་དེ་ལྟ་ མ་ལགས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ལགས་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ།
以下是您要求的完整直譯: 若無加持,則墮外道惡見分別、聲聞及魔意,不能證得無上正等正覺。是故諸如來以加持攝受諸菩薩摩訶薩。 爾時,世尊為重宣此義,而說偈言: 具加持人中尊,大愿清凈者, 三昧及灌頂,初地及十地。 《聖楞伽經》第四卷 複次,菩薩摩訶薩大慧白佛言:世尊說緣起,即說因緣,未說自性。世尊,外道亦說緣起,謂從自在、時、微塵生諸法。世尊說因緣生諸法,有間斷成就及無間斷成就。世尊,外道亦說有無生。世尊亦說從無而生,生已還滅。如世尊說無明緣行乃至老死,此亦是世尊說無因論,非說有因。世尊說此有故彼有之三種安立,非次第生,為外道所執,如來不爾。何以故?世尊,外道以非緣起因成立果。
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས། དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡང་འཆོལ་པར་ འགྱུར་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་དུ་ཐུག་པ་མ་མཆིས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ང་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཆོལ་པོར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡོད་པར་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པ་དང་།རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ གྱི་ངའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྗོད་པ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་དག་མ་མཆིས་སུ་ལགས་ན་ནི་བརྗོད་པ་ ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་བརྗོད་པ་དངོས་པོ་མཆིས་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་དང་། རུས་ སྦལ་གྱི་སྤུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་པར་སྣང་མོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར་བརྗོད་པ་རང་བཞིན་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བརྗོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི་བྱས་པའོ།
以下是您要求的完整直譯: 世尊說因依法,法亦依因,則因緣錯亂,互無窮盡。 世尊告曰:大慧,我非說無因,亦非說因緣錯亂。言此有故彼生者,為令了知能取所取無自性,及唯自心所現。大慧,凡執著能取所取,不了知外境無實、唯心所現者,有如是過失,我所說緣起則無此過。 大慧復白:世尊,若言說無實,一切法亦應無實。世尊,若諸法無實,則言說亦不應生。世尊,是故言說有實,一切法亦有實。 世尊告曰:大慧,無實法亦有言說,如兔角、龜毛等世間言說,然彼非實有非實無,唯是言說而已。若如汝言,言說有自性故一切法亦有,則汝所說成過。大慧,言說于諸佛國土皆無實,言說是所作。
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་ལ་ན་མིག་མི་འཛུམས་པས། ལ་ལ་ན་མཚན་མ་བསྟན་པས། ལ་ལ་ན་སྨིན་མ་བསྐྱོད་པས། ལ་ལ་ན་ མིག་རིག་རིག་བྱས་པས།ལ་ལ་ན་དགོད་པས། ལ་ལ་ན་གླལ་བས། ལ་ལ་ན་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས། ལ་ལ་ན་ཞིང་དྲན་པས། ལ་ལ་ན་བསྐྱོད་པས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མིག་མི་འཛུམས་པ་དང་། སྤོས་བརྩེགས་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཞིང་ཁམས་ན་སྤྱན་མི་འཛུམས་པར་གཟིགས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་ཏིང་འཛིན་གཞན་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་མཛད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡང་སྣང་སྟེ། སྲིན་བུ་དང་། སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པར་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ གསུངས་སོ།།ནམ་མཁའ་རི་བོང་རྭ་དག་དང་། །མོ་ཤམ་གྱི་ནི་བུ་དག་ཀྱང་། །མེད་ཀྱང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟར། །དངོས་ལ་རྟོག་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་འདུས་པའི་ཆོས་དག་ལ། །སྐྱེ་བར་བྱིས་པ་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །ཚུལ་འདི་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས། །སྲིད་གསུམ་གནས་ན་རབ་ ཏུ་འཁྱམ།།དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་རྟག་པའི་སྒྲར་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ནོར་པ་ འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་མཁས་པ་དག་གིས་སྨིག་རྒྱུ་དང་། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དག་ ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་གྱི།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནོར་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་ཡང་ནོར་པས་མི་རྟག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
以下是您要求的完整直譯: 大慧,諸佛國土,或以不眨眼,或以現相,或以動眉,或以目顧,或以微笑,或以欠伸,或以彈指聲,或以憶念國土,或以震動而說法。大慧,譬如不眨眼世界、香積世界、如來普賢世界中,諸佛僅以不眨眼觀察,即令菩薩得無生法忍及殊勝三昧。大慧,是故非因言說有故一切法皆有。大慧,此於世間亦可見,如蚊蟲等眾生亦無言說而作自事。 爾時,世尊為重宣此義,而說偈言: 虛空兔角等,石女兒亦然, 雖無而可說,分別法亦爾。 因緣和合法,凡愚妄分別, 不了知此理,輪迴三有中。 複次,菩薩摩訶薩大慧白佛言:世尊何處說常聲? 世尊告曰:大慧,為遮錯誤。此錯誤于聖者亦有,然非顛倒。大慧,如是世間愚者于陽焰、火輪、發纏、乾闥婆城、幻、夢、映象等顛倒執著,智者則不然,然非不見。大慧,彼等錯誤雖現種種相,然錯誤不成無常。何以故?離有無故。
། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་ནོར་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གང་གཱའི་ཀླུང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནོར་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ སྣང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ནོར་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ནོར་པ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནོར་པ་ནི་མཚན་མ་སྣ་ ཚོགས་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་འཇིག་པས་དེའི་ཕྱིར་ནོར་པ་ནི་རྟག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་ནོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ནོར་པ་འདི་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་བློ་ཡང་མི་སྐྱེད་ནའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་ པོ་འཕགས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ནོར་པ་འདི་ལ་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ནོར་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་རིགས་རྣམ་པ་གཉིས་སྐྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་རིགས་དང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རིགས་སོ། །འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་དག་པས་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནོར་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
以下是您要求的完整直譯: 大慧,云何錯誤離有無?謂一切凡愚行境種種故。如恒河,彼等見不見故,錯誤非有。於他現故,是故亦非無。如是,錯誤于聖者離顛倒非顛倒,是故錯誤常,謂相不壞故。大慧,錯誤非種種相,分別相壞故,是故錯誤常。大慧,云何錯誤即如實?若於此因緣錯誤,聖者不生顛倒智非顛倒智。大慧,除聖者外,於此錯誤唯有想,非聖智事相。大慧,唯是凡夫分別所說,非聖者所說。彼錯誤亦由分別顛倒非顛倒生二種姓,謂聖種姓及凡夫種姓。聖種姓復分三,謂聲聞乘、緣覺乘、佛乘。云何凡夫分別生聲聞乘種姓?謂執著自共相故成聲聞種姓,如是清凈生聲聞乘種姓。大慧,彼錯誤分別生緣覺乘種姓,謂于彼錯誤自共相修時無執著,故生緣覺乘種姓。
།ཇི་ལྟར་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་ པའི་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ནོར་པ་དེ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ནོར་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ ཡང་མ་ཡིན།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནོར་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་འཕགས་པ་རྣམས་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལས་གཞན་དུ་ གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སེམས་ལས་གྲོལ་བའོ་ཞེས་ཚིག་འདི་ངས་སྨྲས་ཏེ། མཚན་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ནོར་པ་མཆིས་པའམ་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ནོར་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་ཟློགས་པར་མི་ འགྱུར་ལ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ནོར་པ་དེ་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་ལགས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་བགྱིད་པར་འགྱུར་ རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ནི་ནོར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ནི་གཞན་གྱི་རིག་ སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་འབྱུང་གི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
以下是您要求的完整直譯: 云何智者于彼錯誤分別生佛乘種姓?謂了知唯自心所現,不分別外境有無,則生佛乘種姓。此名從彼錯誤生佛乘種姓。複次,凡夫分別錯誤為種種事物自性,故生凡夫種姓。彼非有非無是種姓義。大慧,聖者于彼錯誤無分別,超越心意意識故,異於習氣自性法,名為如如。是故我說如如離心,為顯離相故說離一切相。 大慧白佛言:世尊,錯誤為有為無? 世尊告曰:大慧,如幻無執著相。若錯誤有執著相,則不能遣執著事,此緣起亦如外道因生。 大慧白佛言:世尊,若錯誤如幻,則應為他煩惱因。 世尊告曰:大慧,幻非錯誤因,不生過患習氣故。大慧,幻不生過患習氣,無分別故。大慧,幻從他咒力起,非自分別過患習氣所生,是故不能生過患。
།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་པའི་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།འཕགས་པས་ནོར་པ་མི་མཐོང་སྟེ། །དབུས་ནའང་ཡང་དག་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དབུས་དེ་ཡང་དག་ན། །ནོར་པའང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ནོར་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང་། ། གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡང་སྐྱེད་ན། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ནི་ནོར་པ་སྟེ། །རབ་རིབ་ཡོངས་སུ་མ་དག་བཞིན། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་དང་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལགས། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལགས ན་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་གང་ཡང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་ སོ།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ཆོས་འཐུན་པ་མ་མཆིས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཆོས་ འཐུན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་འཇིག་པ་གློག་དང་འདྲ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་གློག་འགྱུ་བ་སྐད་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་ལ། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོ་རྣམས་ལ་མི་སྣང་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པ་མེད་པ་ལས་སྣང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。