菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯

d3791聖八千頌般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論蘇跋喜達 仁欽桑波 燃燈吉祥智 羅丹喜饒c3.5s|d3791聖八千頌般若波羅蜜多釋·現觀莊嚴光明論蘇跋喜達 仁欽桑波 燃燈吉祥智 羅丹喜饒c3.5s(續9)

這樣說:一切法雖本性清凈,然為令具有不了知體性清凈法之眾生,生起如是智慧,以于修習如幻法不怯弱故,於世俗中將獲得力等清凈。 第十、成為佛種性之相的增長義,即說”善現,譬如大地之處”等。咸地即多鹽處。礫地即因地處粗糙。“菩薩少”,此說明于諸佛種性中,堪能獲得頂位現觀增長者甚少。 第十一、獲得佛果之因相增長義,以小中大喻之差別顯示三類,即說”善現,複次譬如眾生類”等。“般若波羅蜜多道”即是獲得如來之因第十一增長之意。 第十二、波羅蜜多違品心不生之自性增長義,即說”善現,複次菩薩”等。其中”荒地”即因善苗不生之義,是貪等煩惱。 第十三、不生執著色等相應之心的自性增長義,即說”善現,如是菩薩”等。其中由遍計、依他、圓成實事執著,依次說將成為”正執取”、“遍執取”、“最勝執取”。以離顛倒故,說”爲了知故當隨行”。 第十四、攝一切波羅蜜多智相增長義,即說”善現,譬如薩迦耶見中”等。六十二見應觀《梵網經》等,此處因文繁恐冗故未寫。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲི་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།དེ་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བཞི་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་རོལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ན་ཉན་ཐོས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་སློབ་པས་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཅུ་དྲུག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རང་གི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ད་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཆིང་བ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དེ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་སྤྱོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཛམ་བུ་གླིང་སོགས་སྐྱེ་བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །རྣམ་མང་དུ་ནི་དཔེར་མཛད་ནས། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་བསླབ་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།

如所說增長明顯,即說”善現,譬如人之命根中”等。 第十五、獲得一切圓滿之自性增長義,即說”善現,是故菩薩摩訶薩”等。如是迎疑問”何以故”而說”因是福德之最勝故”。為廣說其義而作問,即說”善現,于意云何”等。如前迎疑問”何以故”而說”善現,菩薩”等。其中因通達見等四道,故說”欲成無上”等四句。因獲得法身、受用身、化身三身,故說”以佛遊戲”等三句。獲得一切圓滿時,恐疑”亦成聲聞”,故問”世尊,豈聲聞之”等。為利他而學故非聲聞,即說”善現,聲聞之圓滿亦”等。 第十六、趨近正等菩提之自性增長義,即說”善現,菩薩摩訶薩今者”等。其中執著即為束縛,即說”又若菩薩作是念”等。“不行”即意為於事近緣是顛倒。無執著即是真如,即說”彼若”等。如是應知所說即是增長。 如是亦說: “猶如閻浮等眾生, 供佛善業等諸多, 廣作譬喻而宣說, 十六增長之自性。” 《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》修學品第二十五。

། །།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཕེལ་བས་རྣམ་པར་སྤེལ་བའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་སོན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པས་དེ་ངེས་པར་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་གང་ཟག་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེད་པར་གྱུར་པའོ། །མི་མཉམ་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མཉམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་དོན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་འཚལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་སྐད ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་དག་དང་རང་བྱུང་གི་ཆོས་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟུང་བ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསོལ་ བ་ནི་གང་དག་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་བརྒལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

如是通過增長而成為增長頂現觀自性,為顯示究竟相之決定義而讚歎,即說”以菩薩摩訶薩之行亦”等。 “彼等應當希求”此句,顯示頂現觀難得。以生起殊勝信心而呵責慾望,為決定顯示此義,即說”諸菩薩乘補特伽羅”等。 “被載”即被引導。因無不平等過失,彼岸平等即涅槃,意為佛性。 有些認為,因圓滿成就自利、他利、二利圓滿,故依次稱為”彼等之所求、所思、所持”。 其他論師解釋說,因圓滿成就三種一切智性,故如是稱呼。 “彼等佛法”是能詮語。“具一切智性之法、自生法”即”不奪法”,是以三種一切智性差別而說,即一切相智等三種一切智性。 因此,如是宣說三種一切智性無上法圓滿。 又為顯示不捨有情利益之決定,即說”世尊,我”等。 “具大悲”者,即于如是證悟階位中,為斷除墮入涅槃,以現前大悲故,以趣入利益有情等發心,故具大悲。 如是迎疑問”何以故”而說”若有發如是心”等。 以見道、修道、殊勝道、無學道證悟差別,依次說”我已度”等四句。

།འདི་སྐད་ཅེས་ཡང་དག་པའི་ ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་སེམས བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །བསྟན་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་ བརྗོད།།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ངེས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་བསོད་ནམས་ ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།།ཐེག་པ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་དང་། དཔྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཅི་རིགས་པར་སྔར་བཤད་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་ རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པས་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ སའོ།།སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་འཆད་དོ། །སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟོན་པས་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་དོན་གསུངས་ པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྲང་གྲངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་གི་ཚད་ཀྱིས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲང་ཚད་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཚད་གཞལ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གླིང་བཞི་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་ པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ནི་གཟུང་དུ་རུང་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཚད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

如是以善巧方便之力,于無分別位中,以現前大悲等之體性而不捨棄有情利益之相,一切相智等如前所說三種一切智性之法,發心等前述諸法圓滿無上即是決定,如是宣說。 如是亦云: “三種遍智諸法之, 圓滿無上不捨離, 有情利益永不棄, 此即名為所宣說。” 如是顯示決定事相即是心遍住,為顯示此義而請問:“世尊,菩薩”等,即”彼等隨喜者將生幾許福德”相連。 “初入乘者、入行者、不退轉者、一生所繫”,有些說此是以前述見道修道二道,顯示四種分別對治之四種證悟而說四種。 其他論師認為是以相、增長、穩固、心遍住自性證悟差別而說。 其中初入乘者是勝解行地。入行者是住歡喜地等七地。不退轉者是住不動地等三地。一生所繫是第十地,其他論師如是解釋。 顯示心遍住所問之答:“憍尸迦,須彌山王”等。 “稱量”即稱重之量。此說具量之事,瑜伽師能稱量”量為如是”,以此方式,四大洲乃至三千大千世界之量可得,然隨喜福德之量非如是,以義方便說明福德超越限量之自性三昧相即是心遍住。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་ དག་དང་།།སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་ པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་དེས་དེ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ལ་བརྟེན་ པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གང་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བདུད་ཀྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོད་པར་བརྗོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཚིག་ གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་གསུང་བར་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་ བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་མཉེས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

如是亦云: “四大洲與千, 二千三千界, 以此為譬喻, 宣說多福德, 三昧遍稱揚。” 應知彼等相等,依次為頂現觀中暖等四種順抉擇分之自性。 順抉擇分之後為見道,彼時應說所取能取四種分別之對治,故首先顯示依一切初入之分的第一所取分別,即”世尊,若諸有情”等。 “魔所加持、魔之眷屬、從魔界死沒”,此是以小中大三種誹謗差別而說三語。 如是迎疑而問:“何以故”,答曰:“世尊,由此發心等成就”等。 從遮遣門顯示已,復從隨順門顯示彼分別,即”世尊,諸菩薩摩訶薩”等所問。意謂諸菩薩以如幻觀修,遠離二相及無二相之想,應入如是發心及隨喜等。 以善說故隨順宣說:“憍尸迦,如是”等。 顯示依遮遣分之第二所取分別:“憍尸迦,若善男子”等。 “不生不悅”者,意為由遠離所斷事之所取分別力故。 如是以無顛倒故讚歎:“世尊,如是”等所問。

།འདི་སྐད་དུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེན་པ་དང་འདོར་བའི་རྣམ་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དག་ནི་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་ཅན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ནི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་དག་ནི་མི་མཐུན པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ་། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གཉིས་བསྟན་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་གསོལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ འབྲས་བུ་བཀུར་སྟིར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གཞག་པ་དང་པོ་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བཞེད་པས་མི་མཚུངས་སོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་འདུན་ པ་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།

此說應當依次以取捨之相,了知入、出、無所得及無所得自性諸分。入與出分所依之所取分別,因無關實事而起,故為顛倒顯現,非如實境性。將說明之境分別為九種相,因成障礙故,應知彼等如煩惱般為違品。 如是亦云: “于入及出時, 所取諸分別, 各具九自性, 當知非如境。” 如是已說二種所取分別后,當說二種能取分別。首先顯示凡夫補特伽羅實有所依之第一能取分別,即”如是具隨喜發心”等。 如是迎疑而問:“何以故”,答曰:“如是善男子”等。 意為:由於凡夫執著實有我,以分別心執著而隨喜善行,故說獲得供養等果報,而非說得佛果等。 若問:凡夫豈不亦知諸法無我,故第一能取分別安立不周遍耶?答:彼等是增上勝解作意,此處是勝義諦作意,故不相同。 顯示聖者補特伽羅假有所依之第二能取分別,即”世尊,由生欲樂”等所問。

།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཕགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་ སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཙོར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུང་ ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངའ་སྟེ་དགེ་སློང་དག་ངས་མཚན་མོ་འདས་ན་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་སྲོག་ཆགས་ཅེ་སྤྱང་གི་སྐད་འབྱིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་འདི་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྫས་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཟུང་བའི་དོན་དག་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་དེ བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གང་གི་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་ འགྱུར་བ་ནི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོར་དེ་དག་དགུ་བདག་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་ མེད།།དེ་དག་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་སྟོན་པས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ།

我將為您直譯這段藏文: 此說”將證得圓滿正等菩提”,是指聖者們以執著”我是假有能取者”之分別念而隨喜,令發心增長,主要是爲了生起無上正等菩提。 因不違法性,故說隨說:“憍尸迦,以如來威力”等。 以小、中、大差別而隨喜,故說三句。 若問:聖者不是也有如是說:“諸比丘,我于夜過,晨時聞野幹出聲”,又說:“我于爾時為獸王獅子’無損支’者”,故此第二能取分別不周遍耶?答:聖者如是說是世俗諦,非勝義諦,故非真實。 此說:于凡夫與聖者補特伽羅,依次有實有補特伽羅與假有補特伽羅為所依之二種能取分別。當彼等境事所取義不如是實有時,則無任何能取。故彼等離能取自性,因顛倒顯現,非如實境性。將說明之境分別為九種,因成障礙故為違品。 如是亦云: “由凡聖差別, 有情實假有, 許為能取分, 各具九自性。 若所取義非如是, 彼等何為能取耶? 如是彼等即成為, 離能取性之體相。” 若問:以境差別,第一所取分別如何成九種?為顯示趣入分別義,故請問:“世尊,心如幻”等。“如何”即以何種方式。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སླར་ དྲིས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པས་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ ཡོད་མ་ཡིན།།རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་མ་མཆིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ ཏོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་འམ་སྤོང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དོན་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྡུད་པས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས ན་རྗེས་སུ་སྣང་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་བས་སྟོང་ཉིད་ལྟ་ཀུན་ཡང་། །ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་ གསུངས།།གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我為您直譯這段藏文: 實際上,心如幻既非以某種方式現前圓滿成佛,亦非幻化本身,也非其他法。為此通過反問而說:“須菩提,于意云何”等。 “諸法極為遠離”者,謂諸法以自性空故,因無生故不可知為有,且依”于無境之中,遮止之運用不善,若依分別念,唯是世俗非真實”之理,亦不應成無。 如前,若問:“何以故?“為迎疑問而白言:“世尊,無有諸法”等。 因一切法皆遠離,故無因果事,故白言:“諸法極為遠離”等。 “令得或令斷”者,即生起或滅壞之義。 為廣說此義,故白言:“世尊,如何”等。 為總結說明實相中無所證與能證,故白言:“世尊,若時”等。 因善說故隨順開示,故說:“須菩提,善哉善哉”等。 然而,就世俗諦而言,從極清凈因生清凈果,故說:“須菩提,以是因緣”等,意為因果如幻故無顛倒。 說”于遠離亦不應執著”,即”須菩提,若菩薩”等。 依”佛說空性見,能出離一切,若執著空性,說彼不可度”之理,執著遠離亦是顛倒自性,非般若波羅蜜多。 若問:若如是者,了知此已如何現前圓滿成佛?答:“須菩提,如是菩薩”等。意為如是不加觀察,唯一安樂故為世俗自性。

།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་མོད་ཀྱི་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གསུང་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།བཀའ་སྩལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ ཏོ།།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་མི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སུ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་མི་མངའ་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་སྟོན་ཏོ།

我為您直譯這段藏文: 因此,就勝義而言所說的是”須菩提,依般若波羅蜜多”等。 就世俗攝要而言,說”菩薩摩訶薩無上正等正覺”等。 “所說義”者,即”雖不現前圓滿成佛而現前圓滿成佛”。 如是隨順宣說即”須菩提,如是如是”等。 “作難行”者,意為依世俗諦。 因此,就勝義諦而言,白言:“世尊,云何”等。 “所說”者,即”此是難行”。 如是,若問:“何以故?“為迎疑問而白言:“世尊,如是”等。 于顯示無作者、業、作用時不怯等,以自性離分別故,以正趣入故,白言修行佛母:“世尊,若於如是所說”等。 第二分別之義,白言:“世尊,譬如”等。 “以無分別故”,此說遣除種性分別。 第三分別之義,白言:“世尊,譬如幻化人”等。 “作是念:我近無上正等正覺”,此遣除正成就分別。 第四分別之義,說:“世尊,譬如影像”等。以影像喻顯示遣除所緣分別。 第五分別之義,白言:“世尊,譬如如來於何人”等。 “如來已斷一切覺知與分別”,此以如來無愛憎之喻,顯示菩薩亦應遣除對治與所治品之分別。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དྲུག་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་དམིགས་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྤྲུལ་ པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེ་འདིས་ཀྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་གི་ཚོགས་དེ་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་དབེན་པས་དབེན་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་དུ། ས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་།སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ རྟོགས་པ་དང་།དམན་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པས་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ དགོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་ནི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯這段藏文: 第六分別之義,白言:“世尊,如何如來”等。“斷一切覺知與分別”者,顯示不緣自覺分別。 第七分別之義,白言:“世尊,譬如如來應供”等。以如來化身之喻,顯示無與化身相關之作者分別。 第八分別之義,白言:“世尊,譬如彼化身”等。此喻亦顯示遠離作用分別。 第九分別之義,白言:“世尊,譬如巧木匠”等。“彼木聚無分別”者,遣除具果分別。 此說以離而不覺離之方式,由趣入不動地等而定於佛種性,由了知如幻而正成就見等道,由唯是影像而不錯亂知所緣,由見功德過失為先導而應取應舍故有對治與所治品,由遍一切等故有自覺,由卑劣不殊勝故遠離聲聞等地,由隨順意樂故以化身作有情利益,由善巧真實方便力而安立一切眾生於涅槃,由果無過故,應趣入一切應取性。如是所說,第一所取分別九種趣入分位所依,是諸菩薩于頂現觀見道加行位應斷,故由顯示其對治分位而以遮遣門顯示。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་པ་དང་། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་ ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་།།རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ལས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།། །།ལྡོག་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ པའོ།།ཤེས་རབ་དང་ནི་ཐབས་དག་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྟོག་པ་མཐའ་དག་གི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་གཙོ་བོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིས་ནི་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་ནི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ན་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་བརྗོད་ པ་ནི།གང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི། ལྷའི་བུ་རྣམས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯這段藏文: 如是亦云: “自性及正理, 道之真實成, 智慧所緣無錯亂, 違品與對治, 自證及作用, 從彼所作果, 趣入分位所依之, 分別許為九。” 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴光明》之”如幻品”第二十六品。 第二遮遣所依之所取分別云何為九種?其中宣說第一分別之義:“具壽善現啊”等。由智慧與方便不墮輪迴與涅槃故,為一切分別之主,故行般若波羅蜜多者即行根本精要。此遮遣由覺受卑劣之分別。 然于彼亦不應執著為精要,如雲:“具壽舍利子啊”等。精要由空性無所執故非精要。 第二分別之義云:“若於無上正等”等。具善知識等攝持而行般若波羅蜜多者應受禮敬。此遮遣無攝持之分別。 第三分別之義云:“若於此甚深般若波羅蜜多而行”等。“不現證法性”者,此顯示由了知修行差別而無不圓滿修行之分別。 第四分別之義,即”爾時具壽善現”等所說。“不現證”者,謂菩薩不現證真實邊際此非難行,以得自在故。是故遣除由他緣而行之分別。 第五分別之義,即”諸天子當”等所說。

།སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པས་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ཉམས་པས་ན་ཆེད་ དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ལྷའི་བུ་གང་དག་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ནམ་ མཁའ་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་བགོས་པས་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཤེས་པས་སོ། །འདིས་ནི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པས་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྫས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་དུ་བལྟའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ལྷའི་བུ་དག་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་དུ་ བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

我為您直譯這段藏文: “應當調伏諸有情”者,雖然一切法如幻,為調伏諸有情故行不退轉之加行,無有以其他乘而行,為趣入證悟無上菩提故。由退失為一切種智所作故,顯示遣除為所作等分別。 第六分別之義:“諸天子,若作是念應調伏有情”等。如是迎疑而說:“諸天子,何以故?以虛空空故”等。 “為諸有情披甲冑”者,為調伏等同虛空之一切有情界故披甲冑,顯示非區域性道之作用故,以義顯示遠離區域性作用之分別。 第七分別之義,即”與虛空俱”等所說。由了知諸有情許為如虛空故。此顯示無有證悟差別之分別。 第八分別之義,即”菩薩摩訶薩”等所說。由為諸有情義利披甲冑故,以證悟為先導故,顯示遠離住與行不知之分別。 第九分別之義,即”彼等有情亦極無所緣”等所說。如是迎疑:“何以故”而說”以有情空故”等。色等於勝義中無實可緣故,應知如幻。“乃至”者,攝十二處等。如來等所證諸法亦是空性。 總攝云:“諸天子,如是應觀一切法皆空”。 于如是顯示無所緣時,說應無怯弱而行:“諸天子,若如是宣說一切法皆空時”等。

།སྐྲག་པར་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིགས་པ་པོ་དང་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་པར་བྱ་བ་མ་དམིགས་པར་ལེན་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབེན་པའི་སླད་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྲག་པ་དང་། སྐྲག་པར་བྱ་བ་མེད་པས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། དེ་བས་ན་ གཙོར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་།དེ་ལྟར་ན་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ དམན་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མ་ཚང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། ཉི་ཚེ་བའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་།མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བྱུང་བ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

我為您直譯這段藏文: “何因不生怖畏”者,即”須菩提,何以故”等。 無所緣怖畏者、怖畏及所怖畏之請問,即”世尊,為空故”等所請。 總攝即”世尊,以此因”等所請。 此說:由是空性故,無有怖畏者、怖畏及所怖畏,故無怯弱,因此行持以出離為主之般若波羅蜜多。如是顯示遣除隨行分別。 此說:由墮入輪迴或涅槃任一故證悟下劣,由離善知識及方便善巧故無攝受,由非一切所知障對治故道不圓滿,由依賴如來等教誡故隨他緣而行,由不趣入一切有情最勝等故退失所為,由是煩惱障對治故區域性道之作用,由有所緣故見種種初果等,由未斷一切無明隨眠故不知住與行,由攝持一切大乘故一切種智是一切涅槃之後行,由有過失故非所取,故第二所取分別即聲聞緣覺相續中所取之所斷分,以顯示其對治分位,是菩薩見道心心所趣入時應斷,從遮遣門而顯示。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ དང་ནི།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། ། ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྟེན་ཅན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞུམ་པར འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ་འཛིན་པ་དང་གཏང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་ འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྒྱལ་བའི་ ཡུམ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཆར་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་མཐུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞལ་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བས་དགོངས་པས་རྟོག་པར་མཛད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པའོ། །དགོངས་པར་མཛད་པ ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

我為您直譯這段藏文: 如是說: 墮入有寂故, 證悟下劣及, 無有攝受及, 道相不圓滿, 隨他緣而行, 所為退失及, 區域性及種種, 迷惑住與行, 所謂隨後行, 此九分別性, 依止遮遣分, 生於聲聞等心。 第一能取分別即補特伽羅實有凡夫所依,云何為九種耶?第一分別之義,即”世尊,于諸法無有怯弱”等所請,謂無有執取捨離之分別故。為明此義,故請問”何以故”等。 第二分別之義,即”須菩提,然若”等所請。“如是行即行般若波羅蜜多”者,謂于顯示一切法無所緣中,如是無怯弱等所行,由無作意分別故,是正行勝母,此為語義。 第三分別之義,即說”如是行之菩薩摩訶薩”等。“于如是行者頂禮”者,謂由離三界繫縛分別故,得大威力而頂禮。 第四分別之義,即說”須菩提,于無量無數世界”等。“佛眼觀見”者,謂由離住分別故,以欲生殊勝義之意趣而觀察。利益者,謂由圓滿事業故攝受。作意者,謂為決定具緣之自性故。 由如來作利益故讚歎,即說”須菩提,若有菩薩”等。如前引疑問”何以故”,即說”須菩提,三千大千”等。

།འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཉིས་པོ་གཞན་དང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ངས་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དབྱེ་བས་དེ་སྐད་སྨོས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཅུ་གཅིག་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་མཛད་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་[(]ཆད་[,]ཆེད་[)]དུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དེ་བས་ན་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།

廣說此義即說”須菩提,三千”等。 第五分別之義,即說”須菩提,菩薩摩訶薩具法”等。“不捨一切有情”者,此遮遣無事執著分別。“觀一切法空”者,此遣除有事執著分別。 第六分別之義,即說”須菩提,菩薩摩訶薩若具其他二法”等。“如所說而行”者,謂為圓滿”我當永斷法事分別”之所說義故。即是佛之密意。 第七分別之義,即說”須菩提,如是行”等。“謂以此般若波羅蜜多住”者,意趣謂此住能斷除貪著分別故。為明此義,故說”何以故”等。“即住彼而如是行”者,應知由等持與不等持差別而如是說。 “為無怙有情作怙主”等十一句,應當次第配合從歡喜地乃至佛遍光地之證悟。 攝義即說”諸天子,如是”等。如是引”何以故”之疑問已,說”須菩提”等,謂由菩薩以如所說住而住故,諸佛世尊宣說名號等,並以說法為先而作記別,是故增長歡喜,此為語義。以喻明此,即說”須菩提,譬如”等。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲེ་བར་མཛད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་བསྔགས་པར་འོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་གྱི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་བརྩོན པས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་གྱི་ཚིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ངེས་པར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྟོན་པ་ནི་གང་ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་བསྐྱོད་པའི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྒྲི་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེ་ཏོག་སྨོས་པ་ནི་དེ་དང་ རིགས་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

由於一切菩薩名號無量故不能盡舉,故說”其他諸菩薩摩訶薩”等。若問釋迦牟尼佛剎土中豈無應贊菩薩耶?故說”如是須菩提”等。此說:如為令各自佛土中諸菩薩生歡喜故,精勤宣說他佛剎土中諸菩薩名號等並說法,如是不動佛等亦精勤宣說我佛土中諸菩薩名號等而說法。 第八分別之義,即問”彼等諸佛世尊”等。分別”非也”之答語,即說”須菩提,彼等諸佛世尊”等。“須菩提,然彼等諸佛世尊于不退轉”者,語義謂由離對治分別故,住第八地等者已得決定不退轉。 第九分別之義,即問”世尊,諸佛世尊”等。“有”即說”須菩提,菩薩”等。迎遣”彼等復是何者”之疑問而說者,即說”若現在”等。說”不動”者,因於彼佛土中多生相續清凈故。類推其他,即說”須菩提,若”等。說菩薩寶頂者,應知是為顯示與彼同類諸菩薩。

།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་མི་གཡོ་བ་ལས་ཀྱང་སྔར་ཅི་ཞིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྐད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་།ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཆར་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པས་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ དང་།རྫས་སུ་ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པ་འཇུག་པ་ནི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཛིན་པ་དང་ནི་འདོར་བ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །གནས་དང་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།།ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ ཡིན་ཞེ་ན།རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བར་འགྲོ་བའི་བསམ་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཞི་བའོ་ཞེས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ད་དུང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་ཐོབ་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 由殊勝善知識等攝持力故,較不動地更早,如所欲行無礙分別,由離此故得神通自在之菩薩,住不動佛等佛土者,除不退轉者外,有成為宣說名號等之對境。此說:世俗中如實執取捨,勝義中不作意而不作意,法界與三界相關,以不住空性而住,以於事無執著而於一切執著,以無實有故一切法假立,以了真實無著故有執著為先之貪著,以修平等性對治故有對治,以不了知般若波羅蜜多故於如欲行有礙,以勝義事執著故有執取趣入即我實有性。如是與凡夫相關之執取分別初九相,是菩薩見道加行位應斷,由顯示彼彼對治位而從遮遣門顯示。 如是亦云: “執取與舍離, 作意及三界, 相關並安住, 執著及假立, 貪著與對治, 如欲行損減, 當知為初執。” 第二執取分別假立補特伽羅所依如何為九相耶?初分別義,即說”須菩提,複次菩薩摩訶薩”等。“勝解”者,謂以一切有情最勝性等所為意樂,生起無生或寂滅,如是作意一切法,然于無生法尚未獲得殊勝忍或得不退轉自在之證悟。如是顯示無決定所為分別。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་རབ་ འབྱོར་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྤངས་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ནི་ལམ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རེ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་རང་གི་ལམ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པས་རྗེས་སུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་དག་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དམིགས་སུ་མེད་པས་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 第二分別義,即說”須菩提,複次彼等佛世尊”等。“彼等已斷聲聞地、獨覺地”者,此說無有決定執取道之分別。“彼等唯期望佛果”者,此亦顯示離自道決定執取分別,否則成顛倒,佛地將成不可得故。 第三分別義,即說”彼等亦于無上正等正覺”等。如前,迎遣”何以故”之疑問,說”須菩提,彼等佛世尊”等。如是”行般若波羅蜜多”者,即由離生滅分別而隨住之義。 第四分別義,即說”須菩提,複次”等。“當住不退轉”者,謂諸菩薩由不愚癡等故廣聞等,于彼等處修習梵行等,彼等亦由離具足不具足分別故,當住不退轉之義。 第五分別義,即說”須菩提,如是聞般若波羅蜜多”等。“何況”者,由於色等無所緣分別故有勝解,如是住于般若波羅蜜多,為成佛因而為諸有情說法,彼當住極不退轉,如前配合。 第六分別義,即說”世尊,若時如是”等。

།རབ་འབྱོར་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཚིག་བཟླས་ནས་ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དམིགས་སུ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་གང་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱི་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་མི་སྟོན་ ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆོས་མི་སྟོན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ཆོས་གང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་ མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་བསྟན་བཞིན་པའི་ཆོས་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是直譯: “須菩提,如是說”等,重複其語而作答者,即說”須菩提,除如是性”等。一切法皆為法界自性故,除如是性外無有可得其他法,故勝義中實無住于如是性者,然於世俗中由離種姓壞滅分別故而得安住,此為密意。 為顯明勝義,即說”須菩提,且如是性若無所得”等。 第七分別義,即說”須菩提,如是性”等。真實中,非如是性或余法能現證圓滿菩提,然於世俗中由離無所希求分別故,緣于所希求事而現證菩提,如是許也。 第八分別義,即說”須菩提,如是性不說法”。真實中,如是性不說法,然於世俗中由離無因分別故,以有因性而說法,此為密意。 第九分別義,即說”須菩提,所說法亦無所得”。由無緣對治法之分別故,所說法無所得,此為詞義。

།འདི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་འཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གནས པའི་བྱ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་ པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་།སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ནི་བདག་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པའི་ འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་ངེས་འཛིན་དང་། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དང་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་ རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་མུ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་མུ་དང་པོ་ནི་ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཞན་དུའོ།།བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་དང་ལྡན་པའོ། །རེ་ཞིག་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཉེན་ པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་དུས་ཀྱི་རིགས་བཞིན་ནོ།།རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའོ།

以下是直譯: 如是所說聲聞等出離性之所為而不出離,以得失利與不利故而執持道與非道,因果世俗自性生滅,無障礙與他相顯現性之一切事物具足與不具足,如鳥住空性之住於色等,以發菩提心等門而壞聲聞等種姓,無有超勝如是性之法故無所欲求,依勝義諦故無因,以極習慳吝法性故,于魔等對治事所緣執著為真實事而取著,此即是我假立性。如是,與聖者相關之第二能取分別九種,是菩薩見道心心所行位應斷,以彼彼對治位顯示而從遮遣門而說。 如是亦云: “如為而不出, 道非道執持, 有滅及生起, 事物具不具, 安住壞種姓, 義求及無因, 于所緣對治, 是余執分別。” 非所取分別之四句:初句為現為六境之所取相分別識,第二為一剎那能取相,第三為彼之他剎那,第四為離彼相之般若波羅蜜多。 “是種性非種性分別耶”者,是與后句相連。且凡是種性分別者即是種性,如對治圓成時之種性。“是種性非種性分別耶”者,是與前句相連。

།རེ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ ན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ།།དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་འདིས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་བཅས་པར་བཞེད་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན འགོད་པའི་རྒྱུ་དང་པོ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟོན་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་གཞན་དག་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་ནི་དཀའ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གང་དང་གང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ།།རང་གིས་སྨྲས་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ རྟོགས་པའོ།།ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ པ་བསུ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是直譯: 且凡是正成就分別者即是所緣分別,如正通達真實所緣加行。唯是所緣分別而非正成就分別者,如所緣未圓滿。以此類推餘者亦當推知。 如是已說見道違品及對治已,為成就大菩提,今當說見道三因具何,故為顯示見等正道令他立於大菩提之第一因而請問曰:“世尊,般若波羅蜜甚深”等。 如前迎疑問”何以故”而白世尊”于如是性”等。一切法雖無生,然不退怯等而欲於世俗證無上菩提者,此即是難行,以示生起勇悅而以顯示見道等令他證菩提。 依勝義則全無難行,此即是”憍尸迦,如是說”等所說。以善說故而讚歎,即是”聖者善現所說”等。“於一切無礙”者,謂於一切無執著。 顯示自說義者,即是”世尊,我從長老善現”等所白。“法及隨法”者,謂證如所說空性之法。所說”善說”者,即”憍尸迦,汝”等。 如是迎疑問”何以故”而說”憍尸迦,長老善現”等。為何如是之疑問,迎疑問”何以故”而說”憍尸迦,長老善現”等。

།འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་པ་སོ་སོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་དགུ་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ ཅད་དབེན་པར་གནས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་གནས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་རྣམ་པས་སོ།།གནས་པ་འདིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་མཇུག་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།། །།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྷའི་བུ་རྣམས་མན་དཱ་ར་བའི་མེ་ཏོག་ཐོགས་ནས་འཁོར་དེར་འདུས་པ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ བས་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཡང་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་གསོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་འགྲིབ་པ་འདི་ནི་མཚོན་དང་ནད་དང་མུ་གེ་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པས་འགྲིབ་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོའོ།།ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པར་གྱུར་ཅིང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲིབ་པར་གྱུར་པ་ན་ཚེ་ལོ་ བཅུ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དབྱེ་བས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 由於見道空性自性見三界欲等各自小中大煩惱斷除,故次第而言,若不見不緣正隨般若波羅蜜,乃至不緣法性,此等九句。由於一切法因果普遍無所緣故,應如其數知一切法住于遠離、一切法住于無所緣。 若如是,則菩薩應唯與聲聞等同而住耶?說”憍尸迦復”等。“較彼等一切住”者,謂除如來住外之諸住。“應住此住”者,即以顯示菩薩住功德而為大菩提故示現見道等於他,此為結語。 此為般若波羅蜜釋現觀莊嚴光明中名為心要品第二十七。 如所說以正示現菩提見道等為證見道故,說具因圓滿諸比丘作供養者,即”爾時天子”等。諸天子持曼陀羅花集於彼眾,應知是以比丘願力得花之因。 為令證解信解轉更增上故亦當發願,即說”復白如是言”等。“爾時世尊”等已說。“二萬劫”者,謂從人壽無量始至十歲減,此由刀疫饑究竟所減為第一劫。從彼十歲復增至八萬歲,如是復減至十歲,如是以增減分別為十八中劫。

།ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འཕེལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་འཕེལ་བའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་ དུས་ཇི་སྲིད་ཡིན་པ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོ་འགྲིབ་པའི་དུས་དང་ཕྱི་མ་འཕེལ་བའི་དུས་ཀྱང་དེ་སྲིད་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་བཅུ་དགུས་ནི་སྟོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ནི་ འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ།།བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ཞིག་ནས་འདུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅུ་དགུས་ནི་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ཆགས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུའི་གྲངས་ཀྱིས་ཆད་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་གིས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགྲིབ་པའི་དུས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད པའི་བར་ཀྱི་བསྐལ་པའི་ཚད་ཀྱི་དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཡིན་པས་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཚིག་དང་དོན་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོ་སོར་གཏོང་བ་སྟེ་རྒྱུ་གཉིས་པ་བཤད་པའི་ གླེང་བསླང་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སུ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་མི་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྨོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ བདུན་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྨོན་པ་སླུ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་གལ་ཏེ་གཞན་དུ་སྨོན་ པས་སླུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གླེང་བསླང་བ་བྱས་ནས་ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གཏོད་པའོ། །རྗེས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་གཏོད་པར་མཛད་པའོ།

以下是直譯: 從彼十歲復增至八萬歲,此為增長之二十中劫。如是,其他增減時期與第一中劫減時及后增時等長,故皆時等。 如是,以一中劫壞器世間故,以十九空故,二十中劫為世間壞。二十中劫壞已住。如是,以一中劫成器世間故,以十九成故,二十中劫成已住。如是以八十中劫數斷為大劫,此即賢劫等。 星喻劫非如是,以願力及善根力極長故。是故,于減時如所說中劫量時圓滿斷故,說二萬劫。 為菩提因緣義,於他以語義真實等門分別授予般若波羅蜜,說第二因緣之引言,即說”阿難,若諸菩薩摩訶薩”等。如是迎疑問”何以故”而說”如是人等”等。 “不誹謗”等七句,應說依次與一切相智等七現觀不相順故。“愿不虛誑”者,謂于無上菩提境入愿,若以他愿不虛誑,則彼善根不與聲聞緣覺果報之義。 引言已,今說如來相關小付囑義,即說”是故阿難”等。“付”者謂付與,“囑”者謂再付與。

།ཁ་ཅིག་ནི་འཛིན་པའི་དོན་དུ་གཏད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་སྡུད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་འཆང་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་གཏད་པ་ཡིན་པས་སྡུད་པ་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཆུད་གསན་པ་ནི་གཞན་དུ་བྱེད་པའོ། །གཏང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པའོ། །བརྗེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པའོ། །ཚིག་གི་ཡན་ལག་ནི་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །སྐུ་གསུམ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡུམ་སྟེ་བསྐྱེད་པ་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་འབྲིང་གི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ད་ལྟར་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དང་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཕན་པར་སེམས་པ་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་གང་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་འབྲིང་གི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན ནོ།།ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆེས་མང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ པ་སྟོན་པས་ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་འབྲིང་དང་རྟུལ་པོ་ཤེས་པར་བྱ་ བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་མའོ། །དེ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་ལ་ནི་ཐང་ཅིག་གོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ནི་ཡུད་ཙམ་མོ།

以下是直譯: 有些說為執持義故付囑,故聖阿難是佛母結集者。其他認為為持等義故付囑,故結集者是大金剛持。 其中,聽聞即轉他處。舍即一切斷除。忘即不作意。語支即語一分。以得三身故,依次為母、生、出生應知。是故,以正生一切智故為得。 中付囑義即說”阿難,應持此般若波羅蜜”等。大付囑義即說”阿難,今住世存活”等。“彼彼”者,與”作”字相連。“欲利彼”者,謂欲利如來。 與菩薩相關之小付囑義,即說”阿難,若過去世出現”等。中付囑義即說”阿難,若諸菩薩”等。大義即說”阿難,如是此般若波羅蜜”等。 說示較自修般若波羅蜜等更多福德相,得菩提無間第三因,即說”阿難,若汝于聲聞乘補特伽羅”等。 說”剎那、須臾、瞬息”等,依次應知是利根、中根、鈍根補特伽羅義。其中,時際為剎那。又百二十剎那為彼剎那。六十彼剎那為須臾。三十須臾為瞬息。

།ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀུན་མཐར་ཡང་། །མིག་བཙུམས་ཚད་དུ་གནས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་ བའི་ཚུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན་བརྗོད་པ་སྟོན་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་གིས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་ཆོས་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་དེས་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གསུམ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོང་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྣང་བ་ལ་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་མཐོང་བ་དང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་དཔེ་སྟོན་པས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའོ། །དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏ་མག་ལམ་དུ་ཡང་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་ན་མི་སྣང་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ནམ་མཁའ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གཞན་གྱི་དབང་ནི་མཐོང་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དགོས་པ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་པོ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་ བར་བསྡུ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: “一切字型之末尾,如閉眼時間住立”,如何能以一剎那說法?答:由說法者菩薩之力,于聽者生起一剎那所示法顯現之智,故於彼說法時立此名言。 如是所說三者,應知是得正等菩提之因。如說:“示他菩提及,彼因遍舍及,得彼無障因,多福德相也。” 為顯如所說有因見道于無分別有力,故以見不動如來及不顯現之喻而說”爾時世尊”等。其中,以超越一切魔境故為不動。為一切功德生處故如海。通達甚深法故為甚深。 以喻說明義即說”阿難,如是一切法”等。“于道亦不顯現”等四句,為顯示四種所取能取分別于見道不顯而說。 為決定此義,以”何以故”引出,說”阿難,以虛空無作故”等。如是說:遍計所執一切法非能知,因虛空無作故。如是依他起非能見,因如幻人故不可思議。圓成實亦非能作用,因一切法無實故非能受。 攝義即說”阿難,菩薩大菩薩如是行”等。

།གང་གི་དོན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་དོན་དུ་གླེང་སློང་བ་ གསུངས་པ་ནི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་བསླབ་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐེ་བོང་གཅིག་གིས་བཏེག་སྟེ་སླར་གཞག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་ དུ་བཏེག་ནས་སླར་ཡང་དབབ་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱིར་གླེང་སློང་བར་མཛད་ནས་ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་ཟད་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཚད་མའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཟད་པའོ། །དེ་གཉི་གས་སམ་ལུང་གིས་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ ནི་ཐ་མའོ།།དགོངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是直譯: 若問為何所說見道及因所欲大菩提為何?為說明大菩提之義而作引言說:“一切學處之殊勝到彼岸之大菩提”等。如是,以”何以故”迎疑,說”阿難,此學處”等。 “以一拇指舉起復放下”者,即舉起后復下放之意。 “彼等諸佛世尊作是念”等,是就所化眾生顯現而說,諸世尊實無分別遊行。 如是,以”何以故”迎疑,說”般若波羅蜜不可量”等,意為無分別故。 若念佈施等其他學處亦有,為何學習般若波羅蜜?對此說”阿難,過去未來”等。 總說引言后,今為顯示大菩提自性故說”阿難,般若波羅蜜無量”等。“無盡”者,以無盡故,無盡智慧自性之大菩提即是般若波羅蜜。 為說明此義,以”何以故”迎疑,說”以無般若波羅蜜故”,意為無盡故。 廣說此義即說”阿難,若”等。其中,現量自性決定為量。比量悟入離性為盡。以此二者或以教量決定”唯此而已”為邊際。 密意為:如虛空以無實質為自性故不可執為量等,境亦如是。為明此義,說”何以故”等。

།གཞུང་གི་ཚད་བཤད་ པས་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཀུན་དགའ་བོ་ངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཚད་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མིང་གི་ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིང་གི་ཚོགས་སོ།།དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་རྟེན་ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ། །ཚད་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པའི་དོན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་གདགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཚད་མ་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབེན་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དེ་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞལ་ དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཟད་པའོ།།རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 若問論典說量等之量,說”阿難,我”等。意為真實自性之般若波羅蜜。 若問則量等為誰所有?說”名聚”等。其中,諸法體性之假名為名聚。彼等差別之假名為句聚。此二所依為字聚。與量相關之般若波羅蜜是名等自性,然彼非主要般若波羅蜜,此為其義。 為明此義,說”何以故”等。此說:勝義中如來智慧即是般若波羅蜜,而彼能詮故,以假立方式稱論典體性為般若波羅蜜者非真實。 是故,就真實義而說”阿難,般若波羅蜜非有量”等。 問不說真實義中量之因由,說”世尊,何故”等。 為答此故,說”阿難,以般若波羅蜜無盡故”等。“離故”者,意為以無生故是生智之自性。“于離法”者,意為無實法中空性不可得,以無有法故。 “不可量故”者,以盡與不生故是無生智之自性。 說三世如來以盡與不生智慧分別者,即”阿難,過去世時”等。其中,以剎那無常性故為盡。以相續無常性故為遍盡。 總結即說”阿難,是故”等。

།འདི་སྐད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དྲི་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ནི། ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ།།གང་ཕྱིར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པས་འཐད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ནམ་མཁའི་པད་ མ་བཞིན་དུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲི་མ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་མངོན་པར་ཞེན་ པས་ལ་ལ་ཞིག་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང་།མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་ནས་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གསུང་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཟད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསྒོམ་པ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་དུས་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是直譯: 如是說,煩惱障和所知障垢染已生與未生之分別,除法界外別無他法,因為”無有諸法故”。以法界自性如虛空無滅無生故,或因一多自性及因果執行之量等所立實法不存在,如空中蓮花無滅無生故,依次諸垢無盡無生,以盡與不生智慧為自性,通達一切法無顛倒之相,法身般若波羅蜜如實自性即是大菩提。 如是亦說: “盡垢與不生, 智慧名菩提, 無盡無生故, 依次應了知。” 如是顯示真實義時,有些人因極其執著實法,以實法壞滅之想,於盡起儘想之智,以未來實法不生之想,于不生知為不生,故於大菩提自性成邪解之處。為直接顯示此義,故說”爾時具壽須菩提”等。 如是隨順宣說:“須菩提,般若波羅蜜”等。 “以虛空無盡故一切法無生”者,意為如虛空無盡故,以諸法無生,具盡與不生智慧自性之大菩提無盡,此為其義。 初業階段由執著所緣而修時,問如何通達如是般若波羅蜜,即”世尊,菩薩”等。 無此過失,因從修行之時即始,一切法如幻,離生滅,修一切法如幻,此即說”須菩提,菩薩摩訶薩以色無盡性”等。

།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་ གནས་སྐབས་ནི་འདིར་མ་རིག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འདིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མ་དོད་པའི་བར་དུ་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དེ་ ནས་ཇི་སྲིད་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ།།ཇི་སྲིད་དུ་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རེག་པའོ། །འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བདེ་བ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཚོར་བའོ།།ཡུལ་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྲེད་པའོ། །ཡུལ་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ལེན་པའོ། །ཡུལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པས་ཡང་སྲིད་ པའི་ལས་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་སྲིད་པའོ།།ལས་དེས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནས་ཇི་སྲིད་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་རྒ་ཤིའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་བར་དུ་བརྒྱད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དུམ་བུ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།མི་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟའོ།།འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མི་ཟད་པ་ལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是直譯: 以其他方式明示即說”須菩提,菩薩摩訶薩無明”等。其中,前世煩惱之階段即此處之無明。如是,福德等階段即行。如是,此生結生剎那之五蘊即識。從結生以後乃至六處未生之間為名色。從此直至根、境、識三者未和合之間為六處。直至未為三受之因遍斷之義之間為觸。淫慾貪之前領受安樂之階段為受。領受境之階段前,于欲妙及淫慾貪普遍行為之階段為愛。領受境之階段為取。為得境之因而奔走積集後有之業為有。彼業于未來結生為生。從此以後直至受階段之間的階段為老死。如是,前後際各二及中間八即是十二緣起支三分。 “無盡”者,無有窮盡,如前。“離二邊”者,以離常斷故。“觀緣起無始無終”者,應觀彼緣起以如幻故,離生滅住。 說”應如是取緣起”者,即”須菩提,如是觀察之菩薩摩訶薩”等。如是作意即是成就於無盡。善巧方便即是行於緣起。顯示此即說”如何菩薩”等。 若謂如是則世俗成斷,故說”須菩提,複次菩薩摩訶薩如是觀察緣起”等。

།རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་ ན་རྟག་པའོ།།སྐྱེས་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་བརྟན་པའོ། །མངོན་པར་གསལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཇུག་པས་ན་ཐེར་ཟུག་པའོ། །གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པས་མངོན་དུ་བྱ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་བདག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས ཤེས་པ་འདི་མི་རུང་ངོ་།།འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་[(]གགས་[,]གེགས་[)]བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པས་འགོག་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒོལ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་ཟད་པ་ཅི་ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ།འོན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འགོག་ པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ།།མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད་། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པར་འཐད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།

以下是直譯: “無因”者,因為世俗中實有因故。“常”等中,因無生因故為常。因生已無滅故為堅。因不入現明及變化自性故為恒。因離得其他狀態故為無變異法性。 若問:“於色等正緣時,如何以無盡相現前?“故說”須菩提,何時”等。謂以不緣一切色等諸法,斷除一切我執法執,顯示見道之作用。 以是如此不見一切法故,若如彼等以事物壞滅之想,於盡作儘想之智,及以事物不生之想,于不生作不生想之智,說為盡智與不生智者,依彼等見,因離盡及不生,此智不應理。如是,依已生未生之次第,以遮止盡生障礙相而無遮止,于勝義中如是性之自性中,汝等於事物邪執諍論者,以見道力,何有所生分別等性之盡,何有未生之不生法可得?然實全無。是故應知盡智與不生智即如前說。 如是亦說:“于無遮止自性,以所謂見道,何等分別盡?得何無生相?” 若不爾,承許諸法實有,則世尊斷一切煩惱障及所知障分別,極難合理。

།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ཏེ་དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་ནས།དངོས་པོ་དང་དེའི་བློ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ།གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་པ་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ ནས།དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ནོར་བུ་དང་ དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་བློ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་སྤོང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་རྫས་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་སྤང་དུ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ་།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་ལྡོག་པས་ན་གཞན་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས་ཁོ་བོས་ངོ་མཚར་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པར་བརྩིས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 如是,因生滅為空故,思維”無我”,捨棄我執,于離彼之體性蘊等緣起生滅法性正緣已。因事物與其識定為同時所緣故,思維”此等唯是心,無外境”,未斷執著具有能取相之心,斷除外境執著。 思維”無所取則無能取”時,亦除遣以能取相為相唯識,確定”唯有無二智真實存在”。彼亦因是緣起故如幻無自性,究竟離一異有無等分別之體性,如是修習。 修習力圓滿時,如某人珠寶白銀等識,斷除一切錯亂相,如幻自性顯現之無分別智,以各別自證何等真實生起,故瑜伽師能斷所知障。 若不爾,如一切時執持虛空僅為無實體性,因執持不可生不可斷之自性故,若剎那法唯識體性與所知相究竟一向實有,則修對治如虛空于彼等全無作用。是故顛倒執著事物不能翻轉,故他人所許世尊斷一切種所知障,又承許諸法實有,此乃相違之義,我視為稀有處。 如是亦說:“他許法亦有,復說導師之,所知障盡者,我視為稀有。”

།གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འཐད་པ་དེ་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་འགའ་ཡང་བསལ་བ་དང་གཞག་པ་མ་བྱས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ སོགས་པའི་ངོ་བོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོས་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་ཞིག་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྡོག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ ཟད་མེད།།ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ་། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བདུད་རྣམས་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ནི་ རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།གཙོར་མཐོང་བའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བར་བརྗོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས་དཀྱུས་མ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་རེ་རེ་ནས་བསྟན་ནས་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིར་ནི་གཞུང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེའི་སྤྱད་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

以下是直譯: 由於如是不應從執著事物中解脫,故不作遮遣增益與誹謗體性任何法之除立,於色等緣起世俗真實體性此等,當觀察無自性等體性。如是,如幻化王勝伏他幻化王般,由顛倒還滅而見真實性則得解脫,應當了知。 如是亦說:“此中無所遣,亦無少可立,于實性實見,見實得解脫。” 如前所說修習無顛倒真實性,超越一切違品法故,說示諸魔不悅,即說”須菩提,何時”等。如前,迎遣”何以故”之疑,說”菩薩摩訶薩”等。總結即說”須菩提,是故”等。 以見道為大菩提因故,疑問”如何說應行般若波羅蜜多”,以”何以故”迎遣,廣說正見道即”須菩提,菩薩摩訶薩”等。如是各別宣說后,為總攝而說”須菩提,菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多者,一切六波羅蜜多”等。 如前所說”此般若波羅蜜多是六波羅蜜多圓滿之密意”,故行般若波羅蜜多即能圓滿修習六波羅蜜多,此為語義。此中欲略說經義故,應知以表徵佈施等每一波羅蜜多之行亦能圓滿六波羅蜜多之修習。

།དེ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་གཤེ་ཞིང་འཁྱལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་སློང་མོ་པའི་ཁྲོ་ཞིང་མཚང་འབྲུ་བར་ཡོངས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་མི་འདོར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ སེམས་མེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སྒྱུ་མའི་བློས་ཉེ་བར་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ནས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རེ་རེའོ། ། ངོ་བོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་ མ་གཅིག་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བསྡུས་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ རེ་རེར་ཡང་།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས་། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 複次,二十五千頌中說:“須菩提,於此菩薩行佈施時,以慈心之身業、語業、意業親近諸有情,此即是其持戒波羅蜜多。彼之受施者謾罵戲言等能忍,如是即是忍辱波羅蜜多。彼之乞者發怒誹謗等說時不捨佈施歡喜,即是精進波羅蜜多。彼之佈施迴向一切種智,無聲聞緣覺地散亂心,即是禪定波羅蜜多。彼行佈施時以幻化智安住,不見於誰有益或損,即是般若波羅蜜多。” 如是從持戒乃至修習般若,一一皆攝六波羅蜜多圓滿,應如經中所說而說。 是故說此:六波羅蜜多之佈施等各各別別,其體性互攝一切波羅蜜多,即一剎那苦法忍所攝,以三輪清凈所分別,以三十六相而生起,應知此即頂現觀之見道。 如是亦說:“佈施等一一,彼等互攝者,一剎那忍所,攝者此見道。”

།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་ཉིད་སྤངས་པར་གྱུར་པས་ཇི་ལྟར་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ འདི་ལ་སྤོང་བར་བསྟན་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དག་དང་དེའི་ས་བོན་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་སྤོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བཅད་པས་རྒྱུ་ཅན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་ས་བཅུ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་གཞན དག་ཏུ་ནི་རེས་འགའ་བའི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ།།སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་དགུར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་བརྙས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཡང་ཐོག་མ་ མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་པས་དེ་སྤོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པ་ན་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་ ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་ནས་དེ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是直譯: 如是種類分別念已於先斷除,為何於此至極了悟階位中說為斷除?此無過失。以解深密等經中說:“微細秘密隨行及大神通障礙之愚癡及其種子于第十地斷除。“是故如前所說愚癡習氣因完全斷除,則所生能取所取四種分別念如是種類,乃至極了悟之體性,故於第十地相關之頂現觀中必定斷除,于餘地中則為暫時斷除,此乃昔日諸師所說。 為令智慧微劣眾生了解故,以悲憫心將如前所說諸分別念,依境分別各各分為九種。為除利根者輕蔑故,未作極細分別。對治分亦應如是了知。 此中攝義為:如前所說一切能取所取分別念,皆由顛倒所生起,此顛倒亦是無始以來執著事物之相。是故以相違所緣及行相斷除彼等,即以無自性智斷除。若斷除彼,則以彼為根本之能取所取分別念等如何能住?此即是說。 此見道正生起時,以欲界、色界、無色界差別,斷除四種分別念各九種自效能取所取分別念一百零八,由此斷除彼等所攝分別念能生習氣煩惱一百零八,依緣起法性而得。為調伏彼等,應當反覆修習,此即所說:“善巧方便一切修習圓滿”等。

།མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དུས་ཕྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལམ་ རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་འདིར་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེངྒེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཏིང་ འཛིན་ལ།།སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ནས་ནི། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང་། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་བརྗོད་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན་གོ་སླ་བས་ རྟེན་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུས་བསྡུས་པ་ཡིན་ ལ་དེ་ཡང་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ནས་འགོག་པའི་བར་དུ་སོང་སྟེ་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འོངས་པས་དེ་ལྟར་ལུགས་ དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུར་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ།དེ་ལས་ལངས་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་ནས་ཐབས་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལངས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པར་མ་ བཞག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ལའོ།།དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་གཅིག་པུ་བོར་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་གཉིས་བོར་ལ་ཅི་ཡང་མེད་ པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུའོ།།དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་བརྒྱད་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་ལའོ།

以下是直譯: 獲得見道之瑜伽師,因無煩惱障與所知障之怖畏,故入于名為獅子奮迅三昧中。其後,依緣起道智,以”緣無明故行”等順序,及以”生滅故老死滅”等逆序如實觀察,當知此即是此處之善巧方便。 如是亦說: “入于獅子奮迅定, 從此觀察緣起法, 順序逆序皆思維。” 如是宣說見道后,為令斷除違品等所依之了悟易於通達,為顯示所依修道之義,故說:“善現,欲攝一切善巧方便”等。此處一切善巧方便即是修道,彼復為九次第定所攝,亦當知為超越定所攝。 是故如是說:諸菩薩從初禪乃至滅盡定而去,其後從滅盡定乃至初禪而來,如是以順逆二序,於四禪、四無色及滅盡定等九種等至中往返。復入初禪,從彼出已入滅盡定,如是乃至非想非非想處,入滅盡定。從彼出已,緣其後得等至,安立欲界識為中間體性,由善巧方便力而出,現前如是未入定之識,其後入滅盡定。次於未入定中。其後舍一滅盡定,入非想非非想處。次於未入定中。次舍二者,入無所有處。次於未入定中。如是乃至舍八者,入初禪。

།དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་བར་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བོར་བས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ འགྲོ་བས་ན་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བས་ཐོད་རྒལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་ བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་ནས།།འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདོད་པས་དབེན་པ་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་ དང་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སོམ་ཉི་མི་བྱའོ།།གང་ཡང་། ས་བརྒྱད་རྣམ་གཉིས་འབྲེལ་པ་དང་། །གཅིག་རྒལ་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ནི། ། རིགས་མི་མཐུན་པ་གསུམ་པར་འགྲོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ནི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པས་ན་དེ་ལྟར་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་བྱ་རོག་དང་འོ་ཐུག་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ། འཇུག་ཚུལ་འདི་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཁས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྙེད་དུ་འཇུག་ཅིང་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་རྒྱུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཉིན་ཞག་འདས་ཀྱི་བར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ལ་ཡང་ཐ་ན་ སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་གོམས་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 次於未入定中,如是舍一等,直至滅盡定,以不同門而行,故名不同行。由於自在於超越等至,故欲攝持一切修道體性之善巧方便之菩薩摩訶薩,應當修習般若波羅蜜多。 如是亦說: “於九等至中, 順逆二門行, 欲界分別識, 安住未定際, 超越而等至, 越一二三四, 五六七及八, 至滅定異行。” 二萬五千頌中,為顯此義而廣說:“善現,此中菩薩摩訶薩,遠離欲、遠離不善法,有尋有伺,由遠離生喜樂,成就安住初禪”等,故勿生疑惑。 又說: “八地二相連, 越一往返已, 趣異類第三, 是為超越定。” 若問:如是超越三昧云何?豈與烏鴉與牛乳性相同耶?此入定方式實為不同,以得如是善巧方便之菩薩,于無數俱胝那由他劫中修習,承事無量諸佛,因其因大,故修道最為殊勝,是故無過。 所說”應以憶念如來為先而修習修道”者,即”善現,若時菩薩摩訶薩”等。“乃至一日”者,謂至多一日,乃至僅如彈指頃之義。 為顯示于修道中善巧修習之眾多種種利益,故說”善現,若有所緣”等。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་ པར་བསྒྲུབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པས་སོ།།འགྲོ་བ་དྲིས་པའི་ལན་གྱི་དབྱེ་བས་སླར་ཡང་ཕན་ཡོན་སྟོན་པ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ལའོ།།འགྲོ་བ་གཞན་དུ་དོགས་པར་མི་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །རབ་འབྱོར་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་ནས་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོའི་གཉེན་པོ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་གླེང་སློང་བས་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཆོས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་ བྱས་པ་ཕྱི་མར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ གྱིས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: “若證得般若波羅蜜多”者,謂由生起修道。以問眾生之答覆差別,複次宣說利益,即”善現,菩薩摩訶薩為如來所知”等。“於何眾生”者,謂於何等同分中。“勿疑趣入他處”者,然當趣入正等菩提。“善現,若有此等功德及此等利益”者,謂生多福德等功德及如來所知等利益。 此為般若波羅蜜多釋論現觀莊嚴光明之散花品第二十八。 如是說已修道,次當說彼所斷之違品——四種所取能取分別之對治,故以引言說”善現,複次菩薩”等。 其中,初所取分別以境差別有九種。第一分別之義,說”以一切法無著故,當隨知般若波羅蜜多”。為斷法攝分別故,以於一切法無執著而修習修道。如是,后諸分別中亦當知般若波羅蜜多之義即是修道之義。 第二分別之義,說”以一切法不可分故”。為斷廣法分別故,以一切法以法界之理不可分別而為一相故。 第三分別之義,說”以一切法無生故”。為斷無如來教誡分別故,以一切法于真實中無生故。 第四分別之義,說”以一切法無變平等故”。為斷加行道功德無有分別故,以一切法由法界無變異而平等故。

།རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་གི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པ་ལ་ནི་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྨྲར་མེད་པ་ཚིག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རྣམ་ པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: 第五分別之義,說”以般若了知一切法無我及無識”。為斷見道功德無有分別故,以般若了知一切法以無我之理而無識故。 第六分別之義,說”以一切法唯以名稱及假名安立而說故”。為斷修道功德無有分別故,以意言說及外言說,一切法唯於世俗中說故。于外言說有諸執著,故說”假名安立”等。 第七分別之義,說”一切法無言說”等。為斷加行道分別故,以一切法如幻故,以聞思及世間、出世間智皆不能說故,依次配為無言說、不可說、無所說、無言詞。 第八分別之義,說”以一切法無量故”。為斷見道分別故,以法界之理,一切法無量故。為顯明此義,說”色無相故”等。 第九分別之義,說”以一切法無相故”。為斷修道分別故,以一切法是空性故無相故。

།འདི་སྐད་དུ་མདོར་བསྡུས་ པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་ཆོས་རྒྱས་པ་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མགོན་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དང་།བྱུང་བ་འགགས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། སྟོང་ པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་དང་།རང་བཞིན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བདག་གིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང་། །དུས་གསུམ་ ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་།།ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་བསྟན་ནས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: 如是略說,為利益喜好簡略之眾生故說略法,為悲憫喜好廣說之眾生故說廣法。由不精進于所說義故無佛陀攝受,由已生已滅故無加行道功德,由離真實生因故無見道功德,由無未來故無修道功德。由寂靜等故入涅槃道,由現證空性故入見道,由修無自性體性故入如幻之修道。如是依止趣入分之所取分別初九種,是諸菩薩于修道加行位應斷,以說彼彼對治分而從遮遣門而說。 如是亦云: “略說與廣說及佛, 未得攝受故, 三時功德無, 於三種妙道, 此一所取分別, 行境為加行相。” 如是初說已,當說第二所取分別九種。其中第一分別之義,說”以一切法決定故”。為除遣不生菩提心分別故,以一切法以法界之理而了知故。 第二分別之義,說”以一切法自性清凈故”。為除遣不作意菩提心要義分別故,以遍知一切法自性清凈故。 第三分別之義,說”以一切法無言故”。為除遣作意聲聞乘分別故,以一切法超越言詞之道故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་མེད་པས་སྤོང་བ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྤོང་བ་མཚུངས་པས་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འོང་མི་ འགྲོ་མི་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་འོང་མི་འགྲོའོ།།དེ་བས་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་ཤིང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་སྐྱེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འདྲ་ བར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་རང་དང་གཞན་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བསྒོམ་པ་མེད་ཅིང་མི་བསྒོམ་པ་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའོ། །བསྒོམ་པར་ འོས་པ་ཡིན་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁུར་བོར་ཞིང་ཁུར་མི་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ བའི་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཁུར་མེད་པ་ན་ཁུར་བོར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: 第四分別之義,說”以一切法無滅故斷除平等”。為除遣作意緣覺乘分別故,以一切法無生故斷除相等而無滅故。 第五分別之義,說”以一切法得涅槃且與真如平等故”。為除遣不作意正等正覺分別故,以了知一切法與真如平等自性涅槃故。 第六分別之義,說”以一切法不來不去不知不生極不生故”。為除遣修習分別故,以無過去未來時故,依次不來不去。故有法不知,現在不生,如法界極不生故。 第七分別之義,說”以不見自他故”。為除遣無修分別故,以不近取自他故。 第八分別之義,說”一切法稱為聖阿羅漢等”。為除遣無修亦無不修分別故,以無生等過失故一切法為聖。以應修故為阿羅漢,以如幻故自性清凈故。 第九分別之義,說”以一切法舍擔且不荷擔故”。為除遣非如實分別故,以無煩惱所知障擔時即為舍擔故。

།འདི་སྐད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་།དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡང་མེད་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པས་བསྒོམ་པ་ཡང་མེད་བསྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གིས་ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཡིན་བཞེད་དེ།།སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ ལ་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བསྟན་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: 如是說,由離善知識等故菩提心不生,由無殊勝緣佛福德故不作意菩提心要,由是聲聞種姓故不作意其乘,由是緣覺種姓故趣向其乘,由離修行般若波羅蜜多故不作意正等正覺,由有所緣故修習,由無所緣故無修習,由無所緣亦無無所緣故非修習亦非無修習,由顛倒執著故非如實,由執著事物等故成為不善,我當遮止。如是依止遮止分之所取分別第二九種,于菩薩修道心心所轉起位應斷,由顯示彼彼對治位而從遮止門而說。 如是說: “第二心與心所法, 所緣境轉起, 心不生及菩提, 心要不作意, 下乘作意及, 圓覺不作意, 修習無修習, 及彼等遮止, 非如實分別, 當知修道中。” 如是顯示二種所取分別已,當說能取分別第一九種。故第一分別之義,說”以一切法無境無方故”。為斷除假立有情分別故,以一切法自性為法界體性故,離共相別相境故。為明此義,迎疑問”何以故”而說”須菩提,色”等。所謂”自性體性”者,以是空性自性體性離共相別相境之體性故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་རབ་ཏུ་ སིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ གསུམ་པའི་དོན་ནི་དགའ་བ་མེད་ཅིང་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་ དོན་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཁོ་ན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་དང་བཅས་པའི་སྒྲར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་ སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ བདུན་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་གང་གི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།

以下是直譯: 第二分別之義,說”以一切法滅盡極生喜故”。為斷除法執分別故,以一切法滅盡空性及大悲等無量功德心要相應故生喜故。 第三分別之義,說”以無喜亦無離喜故”。為斷除非空分別故,以一切法如幻故,離執著及無執著故。 第四分別之義,說”以無貪亦無離貪故”。為斷除貪著分別故,以一切法為法界體性故,離貪慾及無貪故。為顯此義,迎疑問”何以故”而說”須菩提,色”等。所謂”具真實”者,應視為真實異名之詞。 第五分別之義,說”以自性清凈故”。為斷除擇法分別故,以離貪著及無貪著故,一切法皆無生自性故清凈。 第六分別之義,說”以一切法離貪著無貪著執著故”。為斷除事相分別故,以如幻故離貪著及無貪著故,於一切法無執著故。 第七分別之義,說”佛智”等。為斷除三乘出離分別故,以”除法界外無有諸法”之佛智通達一切法為菩提體性故。 第八分別之義,說”一切法空性”等。為斷除未清凈分別故,以一切法為三解脫門體性故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞེ་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨན་ལྟ་བུའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་། སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་།ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་ པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་མ་དག་པ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ་བསྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་ དང་སྟོང་མིན་ཉིད།།ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་ཏེ་། །ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྟན་ནས།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚངས་པར་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

以下是直譯: 第九分別之義,說”以大慈為先導”等。為斷除行為散亂分別故,以慈心本效能息滅嗔恨等過失,故一切法為藥之體性。 如是說:因實有不成立故假立為有情,因唯是顯現故假立為法,因遍一切故一切種智等法非空,因未斷除一切執著故於法貪著,因通達無自性故擇法,因不作所為故作事,因緣色等故三乘出離,因未正入故未清凈,因緣佈施等修行故行為散亂而執著實有我。如是,依止實有補特伽羅的菩薩們所執持的第一分別九種,于修道加行道位應斷除,以顯示彼彼對治位而從遮遣門而說。 如是亦說:“有情假立境,法假立非空,貪著及擇法,事作及三乘,未清凈功德,及於散亂行,執持為第一,應知如是說。” 如是顯示第一執持分別后,應說第二執持分別九種。第一分別之義,說”一切法住于慈”等。為除遣一切種智障所迷惑分別故,以一切法為四梵住體性故。 第二分別之義,說”一切法成梵”等。為除遣道智障所迷惑分別故,以無一切過失因故不生,故一切法為涅槃體性故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའི་དོན་ནི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་དང་མཉམ་པས་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔའི་ དོན་ནི་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དྲུག་པའི་དོན་ནི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒུལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རི་རབ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་གཟུགས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་མཐར་ ཐུག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མུ་མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།

以下是直譯: 第三分別之義,說”一切法無愿故、無嗔故”等。為除遣一切智障所迷惑分別故,因一切法離希求及嗔恚故。 第四分別之義,說”因海無邊故”。為除遣一切寂靜道所迷惑分別故,因一切法為十力等功德珍寶之因故,以等同大海故為無邊大海故。 第五分別之義,說”因虛空無邊故”。為除遣于真如等相應不相應所迷惑分別故,因一切法等同空性虛空故為無邊虛空故。 第六分別之義,說”因須彌山種種故”。為除遣于不平等所迷惑分別故,因一切不欲降臨皆不能動搖故如須彌山故,一切法以須彌山種種故。 第七分別之義,說”因色無邊故”等。為除遣于苦等諦所迷惑分別故,因色等為法界自性故無有究竟故。 第八分別之義,說”日光”等。為除遣于煩惱自性所迷惑分別故,因一切法自性光明故,如日輪光明生起故,日光輪顯現無邊故。 第九分別之義,說”因一切聲無邊故”。為除遣于無二所迷惑分別故,因一切法唯是名之體性故,一切聲等同無究竟故,因一切聲無故,應了知般若波羅蜜多無邊。

།འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ཏུ་ རྨོངས་པ་དང་།ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་ དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་ མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་།དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་བདག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེའི་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་ རྣམ་འཇོམས་པ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡི་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་ལ། ། མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པར བསྟན་ནས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤངས་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 如是說,不遍知一切相而於一切相智性生障礙之迷惑,不遍知一切道而於道智性生障礙之迷惑,不遍知一切基而於一切智性生障礙之迷惑,不遍知般若波羅蜜多而於一切寂靜道生迷惑,不遍知色等所知真如而於真如等相應不相應生迷惑,不遍知魔等自性而於不平等性生迷惑,如言執著義而於苦等諦生迷惑,不遍知貪等體性而於煩惱自性生迷惑,不遍知所取能取相而於無二生迷惑,於此等假立為有情,及其安立之因唯是顯現境之我執為假有,此即依假立補特伽羅之第二能取分別,修道之心及心所趣入時分之九種所緣,菩薩應斷,以彼彼對治時分顯示而從遮遣門而說。 如是說: “有情假立及其因, 所緣彼能摧滅者, 與修道相聯繫之, 餘九種違品, 如實遍知三智性, 三種障礙復三種, 寂道真如等相應, 及與不相應, 不平等及苦等法, 諸煩惱之自性相, 于無二生迷惑等, 許為最後分別。” 如是已說修道違品及對治后,由斷除彼了知性之四種分別,一切功德圓滿成就,說為”因諸佛法正修無邊故”。

།འདི་སྐད་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ བཞི་པོ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ན་གགས་བྱེད་པ་མེད་པས་དགའ་བས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་འབྲས་བུ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པས་རྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ངོ་བོས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ ཕུན་ཚོགས་ཀུན།།རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྤ་བ་ཡི་། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་དཔེར་མཛད་ནས།དེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མ་ཐག་པ་སྔུན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ་། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 如是說,由修道熟習而損害四種分別之類,此等如同瘟疫之病盡除時,無有障礙而得歡喜解脫氣,如是由大悲他轉,於一切種中善巧生起眾生安樂之圓滿功德,三乘所攝一切如大海之眾流,住于菩薩修道獲得最勝究竟果位者,以一切相現前之相而為莊嚴。如是應知修道即是諸佛法正修無邊之大利益體性。 如是說: “此等瘟疫盡除已, 如久遠得解脫氣, 於一切種眾生之, 安樂成就諸功德, 如眾河流入大海, 以最勝果莊嚴者, 于彼大菩薩之前, 一切種相而依止。” 修道之後為無間道,無間三昧之義,即說”一切有情界”等。如是說,譬如有人將三千大千世界之有情安立於聲聞、獨覺之地及無過菩薩地所生福德,以此為喻,較此更為殊勝眾多福德之一切相智性,即是成佛無間三昧之無間前行,此即名為無間三昧。此即於一切有情界福德智慧資糧最為殊勝,故應以無邊修習般若波羅蜜多。 如是說: “三千眾生聲聞及, 獨覺證悟圓滿與, 菩薩無過地安立, 以彼善業為譬喻, 以眾多福德性故, 佛果無間三昧地, 無間三昧即是彼, 一切種相遍智性。”

།བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་འཕངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བར་ཆད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གནས་འདི་ལ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀླན་ཀའི་རྒོལ་བ་རྣམ་པ་སྣ ཚོགས་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས།ད་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་སའི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཆོས་ཅན་འཐད་པ་ལ་ ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པས་སའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ འཛིན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།

以下是直譯: 此無間三昧之所緣緣是緣一切法無實。增上緣是念。行相應知以義趣而引為自性寂靜性,若非如是,則不能證無間三昧故。 如是說: “此之所緣無實性, 增上緣者是正念, 行相即是寂靜性。” 因甚深難測,於此處諸未證善巧說法者,相續生起種種諍論過失,今當遣除邪解。初邪解之義,說為地界無邊故。 為遣除有為無為界無實性所緣有法之邪解故,以如幻性為一切功德所依,故如地性,世俗中成一切法所緣,以地界無邊性隨證無間三昧,此為語義。如是於後諸中亦應了知般若波羅蜜多之義即是無間三昧。

།ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཆོས་ ཅན་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་བཞག་པས་ཆུའི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་གསུམ་པ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བཞི་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རླུང་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རླུང་ གི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ལྔ་པ་སྦྱོར་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱས་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་མུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་དྲུག་པ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ཡིན་ཏེ།མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: 由一切處無自性故,為遣除第二所緣自性決定執取有法之邪解故,以一切法自性清凈故,以如水性,如其真實安立為所緣自性,以水界無邊故。 以不緣有無故,為欲遣除第三一切相智慧之邪解故,以一切自性光明故,如火性故,如前為一切相智慧自性故,以火界無邊故。 以是真如自性故,為遣除第四世俗諦與勝義諦二諦之邪解故,以一切法無住而行故,如風故,世俗中定為二諦自性之本性故,以風界無邊故。 以佈施等不可得故,為遣除第五加行之邪解故,以一切法唯假立故,如虛空故,如前定為加行自性故,以虛空界無邊故。 以無所證故,為欲遣除第六佛寶之邪解故,以唯是識性故,一切法與識平等性如其真實是如來自性故,以識無邊故,應隨知般若波羅蜜多,如是所說”水界與火界”等。 第七邪解之義,說為”善不善法”等。以唯是名言假立故,為遣除法寶之邪解故,以真實中無生故,一切法離善不善法積聚故,以世俗中安立法性故,以善不善法積聚無量故。

།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་བཀག་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ལག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགེ་འདུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་དགུ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མུ་མེད་པ་ཐོབ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཉི་གར་རྟོགས་པ་བཀག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་དོན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ལམ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直譯: 第八邪解之義,說為”一切法”等。以遮止緣色等故,為遣除僧寶之邪解故,以一切法是幻性故,如前一切法是僧伽自性故,以一切法積聚無量故。 第九邪解之義,說為”一切法三昧”等。以佈施等不可得故,為欲遣除方便善巧之邪解故,以一切法是法界自性故,一切法與無邊三昧平等性如是有方便善巧故,以得一切法無邊三昧故。 第十邪解之義,說為”一切佛法”等。以遮止了知有無二性故,為遣除如來現證之邪解故,以是真如自性佛法自性故,一切法于瑜伽師世俗中安立如來現證故,以一切佛法無邊故。 第十一邪解之義,說為”以一切法無邊故”。以欲遣除於戲論安立無常等顛倒為常等之邪解故,以法性自性一切法是無邊法性自性故,如前一切法無有安立無常等故,以一切法無邊故。 第十二邪解之義,說為”以空性無邊故”。以不現證修道果故,為遣除于道之邪解故,以如幻故,以一切法空性無邊故,以真實中無所證故,以空性無邊故。

།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་།བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པས་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་མེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་དོན་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ པ་བསལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་དོན་ ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་བསྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་མེད་པས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐའ་ཡས་ན་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར བཞེད་པས་སྐྱེ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་སྣང་བའི་དོན་བསྒྲུབས་པས་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་བཅུ དྲུག་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ཅན་གྱི་གླན་ཀ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལན་གདབ་དགོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྟོང་དུ་བསལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ ངེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

以下是直譯: 第十三和第十四邪解二者之義,說為”以心與心所無邊故”。以無取捨故,為遣除對治與所對治之邪解故,以無明所生顯現之心與心所無邊故,於一切法世俗中無有安立之所對治與對治故,以心與心所無邊故。 第十五邪解之義,說為”以心行無邊故”。以無有法相故,為欲遣除法之相之邪解故,以顯現因相諸事物安住一切法是心行所生相故,如是無有安住之相故,以心行無邊故。 第十六邪解之義,說為”以善不善無量故”。以自相共相不成故,為遣除修行之邪解故,以真實際自性一切法是善不善無所緣之自性故,如前無有修行故,以善不善法不可量故,應如是了知般若波羅蜜多。 雖由境之差別故邪解無邊,然為遣除所化眾生近住之邪解故,以諸眾生不知菩薩方便善巧之諸諍論者邪解互相矛盾顯現之義成立不應理故,以所說疑惑體性之所緣性故,是一切相智所依十六種。 是故於世俗勝義門之詰難,應依次以勝義與世俗門作答,故諸求善菩薩應先以千種方便善巧遣除二諦所依,生起一切種決定已,應證無間三昧,應如是通達。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། ། དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོགས་པ། །རྣམ པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་སྐབས་ལྔ་པའོ།། །།རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ ནི་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་རིམ་པས་བཀོད་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་ན་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་འཁོར་གསུམ་ རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ས་བཅུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་རྣམ་པ་དང་འཕགས་ པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་།སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་དང་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་སྟོན་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན པར་རྟོགས་པ་སྟེ་སྐབས་དྲུག་པའོ།

以下是直譯: 如是說道: “諸善辯者次第諍, 所緣正理及彼之, 自性決定執取及, 一切種智之智慧, 勝義諦與世俗諦, 加行及三寶體性, 具方便佛之證悟, 顛倒及與道相合, 對治與所對治等, 相狀以及修行中, 諸論師之邪解者, 一切種智所依止, 共計十六種所許。” 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴論光明》頂現觀分第五品。 獲得頂現觀者,為顯示別相及總相所證義次第安立故是修行,故漸次現觀義為宣說獅子吼故,應了知般若波羅蜜多。 此說以三輪清凈所分別之佈施等六波羅蜜多於一切種圓滿成就十地,及念住等七覺支諸相與八聖道支勝義無念相,三種隨唸佛次第決定順解脫分、見道與修道所顯示,如是隨念善、不善、無記法,如前隨念不退轉聖菩薩僧眾,如是隨念戒、舍、天,以通達一切色等諸法無實體性故,其證悟即是所許漸次行。 如是以顯示無倒義故,等同獅子吼故,一切法宣說獅子吼故,應知是漸次現觀。 如是說道: “佈施乃至智慧間, 佛等念及諸法性, 以無實體性故彼, 許為漸次之所行。” 此為《般若波羅蜜多論釋現觀莊嚴論光明》漸次現觀分第六品。

། །།མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་འཁྲུག་ཅིང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཏེ་།སྤྱིའི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་རེ་ཞིག་དང་པོར། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། ། གང་གི་དངོས་གཅིག་དེ་ བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ།།དེ་ཡིན་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མང་པོས་གཅིག་བསྡུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པོ་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་ རང་བཞིན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་པོའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཐུབ་པ་ཡི། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དམིགས་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ ཞེ་ན།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུས་རྡོག་པའི་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་ན་བཟོ་བོ་མཁས་པས་མངོན་བཟོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་མཐུས་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་འགུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐུས་སྐད་ཅིག་མ་ གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དམིགས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 修習漸次現觀者,為極熟習彼等故,以一剎那證悟彼等,故一剎那現證菩提之義,因一切法無擾亂故,應了知般若波羅蜜多。 於一剎那現證菩提中,不能擾亂及異化故,因無擾亂故,以一切色等諸法無擾亂故,應了知般若波羅蜜多,此為支分義。 總義亦當說:一剎那現證菩提有四種相,首先: “一法即是諸法性, 若見一法真如性, 即見諸法真如性。” 如是不僅是多攝於一,而且佈施等智慧所緣一剎那,遠離執著諸法各別之顛倒自性無漏佈施等,乃至八十隨好之相法攝集,菩薩證悟故,一切非異熟無漏法一剎那相,是為第一一剎那現證菩提。 如是說道: “以佈施等一一法, 攝集一切無漏法, 此證悟是能仁之, 所謂一剎那所證。” 複次,云何緣一無漏智即攝一切無漏?當說:譬如一人以一踏步之方便而動,則以工匠善巧所成之力,令水磨之繩一時俱動。如是以往昔願力所引勢及法界力,唯於一剎那緣一無漏智時,以因果相連之力,令一切同類現前。 如是說道: “如人動水磨繩時, 以一踏步方便動, 一切同時而運轉, 一剎那智亦如是。”

།དེའི་རྫས་ལ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དྲི་མའི་ནག་ནོག་ཐམས་ཅད དང་བྲལ་བས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་བཞིན་དུ་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཉིས་པའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས་། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྔོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གོམས་པས་ཚོགས་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ནས་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབས་པས་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད། ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་བར་ཆད་མེད་པར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྤང་བ་ལ་གོམས་པ་ངང་དུ་གྱུར་པས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ རྨི་ལམ་ལ་གཟུང་བ་དང་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ལ་འཛིན་པར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 當菩薩修習對治,遠離一切違品,清凈分成熟,法性位中遠離一切垢染黑點,如秋月光明般一切白法自性生起之時,唯於一剎那獲得異熟位時,了知一切法之智即是般若波羅蜜多。如是于異熟法性位中,一剎那證悟一切無漏法之相,是為第二一剎那現證菩提。 如是說道: “何時一切白法之, 自性般若波羅蜜, 異熟法性位中生, 爾時即一剎那智。” 其後,先前以一切法如夢修習,經驗二資已,于證悟位中,于如夢之五取蘊等一切法中,以修行佈施等六波羅蜜多而住,以決定了知佈施等自性之相,唯於一剎那了知一切法無相,即知染凈諸法皆無相性。如是一切法無相一剎那現證菩提是為第三。 如是說道: “以佈施等諸行故, 一切法住如夢已, 諸法即是無相性, 以一剎那而證知。” 其後,長久無間修習斷除二現已成自然,拔除二現習氣之菩薩,當於夢中不見能取所取之相時,一切法亦是如是法性,以唯一剎那證知一切法真如無二。如是一切法成為無二相一剎那相,是為第四一剎那現證菩提。 如是說道: “如夢及見夢, 不見為二相, 諸法無二性, 一剎那見真。”

།ཁ་ཅིག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ བྱང་ཆུབ་པ་བཞི་བསྟན་ནས།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྟོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། རྨི་ ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཀ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་གལ་ཏེ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བའི་ངོར་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་ཇི་ཞིག་ལྟར་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་ཡང་ རུང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་བདུན་པ་ཡིན་ནོ།། །།རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཤད་པས་སྔ་མ་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་བཤད་དོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 有些人認為,對於一剎那現證菩提,以因果差別而依次顯示四種非異熟和異熟法性位中一剎那現證無漏法之菩提。如是于殊勝證悟時,由自身真實了知諸法一味性故,為證知諸法成為夢之自性義,顯示第三無相現證。于夢位中亦不得能取所取二者真實,為證知無二義故,顯示一剎那證知一切法無二相。如是以相而言,瑜伽師們應當了知一剎那現證菩提之四種相。 其他人則認為,雖然對所化眾生近前以差別分類而顯示為四種,然某些瑜伽師認為應當現證任一種相。如是為第七一剎那現證菩提品。 “由海無邊故,應知般若波羅蜜多無邊”等,為何如是宣說?若有此疑問,則以”為何”迎之,說”須菩提,色與海相等”等。由何法相應而色等與海相等,如是由”海無邊故”等解釋文句,已於前說故不再說。攝義即說”須菩提,如是”等。

། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པར་ བསྒོམས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པས་དེའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་དང་གཡོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་།ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱི་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སེམས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་འཇལ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཀྱང་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་གི་ངོ་བོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས བླ་ན་མེད་པ་ཕྲིན་ལས་དང་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྙེད་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་དོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་དྲི་མ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་གཉུག་མར གནས་པ་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་མ་བྱས་པའི་དོན་གྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ཐོབ་པ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 修習一剎那現證菩提,于第二剎那即是法身現證菩提,其義即所說”須菩提,當菩薩大菩薩”等。當以斷除一切誑詐等作意,依所說次第,於此般若波羅蜜多中,以一切種智隨知一切法如幻性,以道相智行,以一切智入,以現證圓滿證知,以勝解現證思維,以漸次現證度量,以一剎那現證近證,以法身現證菩提修習時,此菩薩於法身自性一切功德、圓滿受用身相之佛土、化身自性之無上佛法事業與所作圓滿,皆不難獲得。此為文義。 總義亦當說:法身現證菩提亦以自性身等差別分四種。其中,初者念住等智慧自性,出世間法界自性故無漏,諸垢為客塵故一切種清凈,獲得自性空相,其本住自性無生性,此由出世間道所得非造作,以無作義如幻識證知一切法所得,是能仁諸佛世尊之自性身。

། སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་དབེན་པ་དབེན་གྱུར་ལས། །ཐ་མི དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་།ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། ཞེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 其餘三身於世俗諦顯現,勝義諦中依法性自性隨信解而分別,是為建立佛與菩薩及聲聞等法性,故說:“由離與離性,許為無差別”,以此方式,雖與彼無差別,然立為差別,應當了知。如是亦云:“能仁自性身,無漏諸法性,所得遍清凈,彼等自性相。”

།དེའི་འོག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་དང་། ནང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་ བྱ་བ་བཞི་དང་།འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ས་ དང་ཆུ་དང་།མེ་དང་། རླུང་དང་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟད་པར་རྣམ་པ་བཅུ་དང་། ནང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་གིས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་།ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དག་ཟིལ་གྱི་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་།ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་རྒྱུད་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་བྲལ་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཐེ་ ཚོམ་སེལ་བར་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་དང་།སྔར་བཤད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་ཐུགས་དང་ ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་།ཚེ་དང་སེམས་དང་ཡོ་བྱད་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་མོས་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་བཅུ་དང་། སྔར་བཤད་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསྙེངས་པས་བཅབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་མི་མངའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།

以下是直譯: 其後從念住等乃至八支聖道之間的菩提分法,如前所說慈等四無量梵住,以及內有色、無色觀外色二種,及以身證具足住妙解脫一種,以及空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處四種,及滅受想一種,如是八解脫,以及色界四禪,無色界四等至,滅盡等至等九等至,以及地、水、火、風、青、黃、赤、白、虛空、識等十遍處,以及內有色無色想者,以小大相觀外色並勝解了知四種,唯內無色想者勝解青、黃、赤、白四種,如是八勝處,以及能斷除他相續煩惱怨敵相續之三摩地即無煩惱,及遠離一切貪著相而無礙斷疑愿成就,于輪迴中住不等持位之愿智,及前說六神通,四無礙解,所依、所緣、意、智清凈等四清凈,以及壽、心、資具、業、生、勝解、愿、神變、智、法等十自在,及前說十力,四無畏,以及如來身語意業清凈,即無有為避免他人了知顛倒行為而生怯弱之心故而覆藏之想,是為三無護。

དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསྙེངས་པས་བཅབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་མི་མངའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་ ཉན་པར་མི་འདོད་པ་དང་གཉི་ག་དག་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་གཉི་གས་དབེན་པ་ཁོ་ནར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་དུས་ལ་མི་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ངོ་བོའི་ས་བོན་སྤངས་པས་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་ བརྒྱད་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་ སྐུར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གི་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 如來身語意行為清凈,即無有為避免他人了知顛倒行為而生怯弱之心故而覆藏之想,是為三無護。說法時對於欲聞者與不欲聞者二者,依次對治貪著、嗔恚及遠離二者,唯以具念而住,是為三念住。不失時機利益有情之相,即無忘失法性。斷除煩惱障與所知障隨眠體性種子故而永斷習氣,及對一切眾生具利益之心,即大悲心。十八不共佛法,及一切相智,如是道智等亦如前所說,菩提分等無戲論智體性處所轉變所成一切,有謂為第二法身。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་ བས་རྣམ་བརྒྱད་དང་།།ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང་། །མངོན་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་རྣམས་དང་། ། བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན ནོ།།གཞན་དག་ནི། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་།ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁས་བླངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་ དག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་ནས། གང་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་ཟག་པ་མེད་ པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་ཅིག་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གྱུར་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གསུང་རབ་ལས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འདོད་ན། རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

以下是直譯: 如是所說: 菩提分及無量, 解脫及次第, 九等至自性, 十遍處自性, 勝處差別分, 廣說有八種, 無煩及愿智, 神通各別證, 一切種清凈四, 十力與十自在, 四無畏, 三無護, 諸念住, 無忘失法性, 永斷諸習氣, 對生大悲心, 唯佛不共法, 所說十八種, 一切種智性, 是名為法身。 其他論師說: “能仁自性身, 無漏諸法性, 所得一切種清凈, 彼等自性為相”。 如是依文字義,承許出世間無漏諸法,自性身即是彼等自性無生性之相。彼即法性身,而說法身者,是不顯自性緣而說。如是解釋已,復有疑問:何等無漏法之自性相為法身?為斷此疑,即入”菩提分及無量”等偈頌。 其他論師言:依彼等見,瑜伽行者世俗諦中顯現殊勝義,由處所轉變而成說法等事業,不二心及心所法必須承許者,如何攝持? “緣起性空即,是汝所許”之理,所顯法性自性身,即是不二智自性法身。若如是者,以理相同,應成報身及化身亦已顯示,不應別說。若謂由經典所說故,彼等於瑜伽行者世俗諦中顯示,則以此理,不二自性法身亦應如是別說。

། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྐུ་བཞི་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བྱས་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་པ་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི སྒྲ་མི་འབྱུང་བས་སྐུ་ནི་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཉེ་བར་བསྟན་ཟིན་པའི་དགོས་པའི་དབང་གིས་དང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྦྱར་བའི་ངོ་བོར་བྱས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་དང་མཛད་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་ནས་སྐུ་བཞིར་གསུངས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བདག་མཐོང་བ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བར་ གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མིའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་དྲུངས་འབྱིན་ པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཞིང་། །གྲོང་སོགས་སུ་དེའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །རྒྱུན་གཅོད་རྒྱལ་བའི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོས་ནས་ཤེས་པ་ ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་ བྲལ་བ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡང་དག་པར་བརྙེས་པས་འདྲི་བའི་ལན་འདེབས་ པར་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བཞེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 有人說,關於四身之說: “自性及圓滿受用, 如是他化及變化, 法身具足事業故, 如是宣說為四種。” 此偈頌中”自性”之後未出現”法身”之詞,故身唯有三種。 其他論師說:因已顯示之必要,及偈頌配合自性、智慧及事業之故而如是說。因此,不違揹他處所說之四身。 若如是者,聲聞等無煩惱三昧與如來無煩惱三昧有何差別?答:聲聞等無煩惱三昧是為斷除見我而生起的人之煩惱。如來之無煩惱三昧則是于城邑等處斷除一切眾生煩惱相續。 如是所說: “聲聞無煩惱, 永斷人煩惱, 城等諸煩惱, 斷續佛無染。” 聲聞等之愿智與如來愿智有何差別?答:如來愿智自然趣入無相,由無執著實法故離於色等貪著,由斷煩惱障及所知障並諸習氣故於一切所知無礙,由住世間際故恒常安住,由獲得正確簡擇故能答一切問,故勝於聲聞等之愿智。 如是所說: “佛陀愿智慧, 任運離貪著, 無礙常安住, 能答諸問難。”

།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན པས་ཁྱད་པར་གཉིས་པོ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པ་ན་རྟག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་མཐའ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་མི་མཛད་ཅེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ དང་ཕྲད་པས་སྔོན་སྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་ས་བོན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་གྱུར་པ་ན་སེམས་ཅན་གང་ལ་དུས་གང་གི་ཚེ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པས་ཡུན་དུ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས དེ་དང་དེར་སྣང་བ་དང་འཚམ་པར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་གནས་ཀྱང་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་འབྲས་བུ་སྨིན་ པར་མཛད་པར་མི་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དཔེར་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རུལ་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་འབྱུང་ཡང་སྐལ་བ་མེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དང་ནི། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེར་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཡི་ རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་།།ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཆགས་ སུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཟད་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་རྣལ་འབྱོར་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ དང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱའོ།

以下是直譯: 由斷除煩惱障和所知障微細習氣的二種愚癡之殊勝,如來相續中所具有的菩提分等一切法,皆具最極殊勝之特徵,故應知此前所說二種差別僅是略舉而已。 若如是者,常住于具大悲自性法身時,為何不恒時利益一切眾生?答:由遇善知識等,先前所種之善根種子緣佛等而得增長,於何眾生何時以說法等事業而得長遠利益時,以往昔願力成就故,世尊于彼彼處顯現相應之利益事業。 是故,雖住具大悲自性法身,猶如如意寶珠般普遍安住,然由自業過失所生因緣不具足者,則不顯現果報成熟,應如是了知。 是故,譬如天王降雨,然于腐敗等不堪為種子者不生,如是雖有諸佛善能圓滿一切眾生心願,然無緣者不得聽聞正法等善果,應當了知。 如是所說: “諸因圓熟已, 于彼彼眾生, 何時作利益, 彼彼處顯現。 天王雖降雨, 劣種不發芽, 諸佛雖出世, 無緣不得善。” 如是依前所說方式,由於一切處顯現而作廣大利益事業故,及相續不斷住世間際而世尊無有窮盡故,依次稱為佛之遍滿性與常住性。 是故,不應認為瑜伽士各別相續所依中剎那剎那生起的智慧體性身是遍滿及常住。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྐུ་རྣམ་པར་མཛེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།

以下是直譯: 如是所說: “由作廣大事業故, 定說佛陀遍一切, 由彼無有窮盡故, 亦複稱為常住者。” 其後,具足三十二種妙相及八十種隨好莊嚴其身,與住於十地的諸大菩薩共同享受大乘法之喜樂,無有絲毫過失地受用,故此為第三受用圓滿身,應知是佛世尊色身之體性。 如是所說: “三十二種相, 八十隨好體, 為受用大乘, 許為佛受用圓滿身。”

།ཡང་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བླ་མ་རྣམས་ལ་སྐྱེལ་བ་དང་བསུ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རུས་སྦལ་བཞིན་དུ་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ ཉིད་དང་།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། ལྡག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་ པས་ཕྱག་དང་ཞབས་དང་ཕྲག་པར་དང་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་མཐོ་བའི་ཕྱིར་བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དང་།གསད་པར་བྱ་བ་ལས་ཐར་པར་བྱས་པས་སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། འཚོ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པས་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དང་། དགེ་ བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྤངས་པས་ཞབས་འབུར་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྤེལ་བས་སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། རིག་པ་དང་བཟོ་ལ་སོགས་པ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་བྱིན་པས་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུ་དང་། ནོར་བདོག་པ་སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིར་མ་སྤངས་པས་ཕྱག་རིང་ཞིང་ མཛེས་པ་ཉིད་དང་།སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་ཅིང་གསང་བའི་ཚིག་བསྲུངས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཉིད་དང་། གདིང་བ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་མདོག་གསེར་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ཁང་བཟང་ས་ལ་སོགས་པ་དམ་པ་བྱིན་པས་པགས་པ་འཇམ་པ་ ཉིད་དང་།འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀོད་པས་ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་དྲག་གི་ཚིག་གིས་ཁྱད་དུ་མ་བསད་པས་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་ཉིད་ དང་།སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་ལེགས་པར་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པས་དཔུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་ཕྲག་པ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་ནད་པའི་གཡོག་བྱས་པས་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ནགས་ཚལ་ དང་ཀུན་དགའི་ར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་བཅུག་པས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང་།གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་བྱིན་པས་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ལྗགས་རིང་བ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་གོ་བར་བྱས་པས་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང་། ཚིག་འཁྱལ་བ་སྤངས་པས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང་།

若問此三十二相為何,即是: 以恭敬迎送上師等故,具足手足輪相; 以堅固受持清凈戒故,足如龜底安住; 以宣說四攝事故,手足指間如鵝王般網鬘相連; 以佈施殊勝飲食等故,手足柔軟具童體; 以佈施殊勝舐食等故,手足肩背七處高起; 以解救將被殺者故,手指纖長; 以利益眾生生計故,足跟寬廣; 以斷除殺生故,身形高大端直; 以不捨棄善法故,足無隆起; 以增長受持善法故,身毛上向; 以恭敬傳授明咒工巧等故,小腿如伊那耶鹿; 以不拒絕求財眾生故,手臂修長莊嚴; 以令一切眾生受持清凈梵行並守護密語故,陰藏隱密; 以佈施殊勝臥具故,金色面板; 以佈施殊勝宮殿等故,面板細滑; 以遠離喧囂等故,一一毛孔右旋; 以如實安置一切尊長眾生故,面間白毫莊嚴; 以不以惡語輕蔑他人故,上身如獅子; 以隨順愛語善語故,雙肩圓滿; 以佈施藥物等故,雙肩豐滿; 以照料病人故,知味中最勝; 以令造作園林精舍等故,如尼拘陀樹身量勻稱; 以殊勝佈施經堂等故,具頂髻相; 以柔和語故,舌相修長; 以令一切世界眾生了知正法故,具梵音; 以斷除綺語故,頰如獅子; 以恭敬一切眾生故,牙齒潔白。

སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད ཀྱིས་ཚེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།བདེན་པའི་ཚིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པས་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤངས་པས་ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་པར་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ཉིད་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་ པ་མེད་པར་བལྟས་པས་རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་དང་། །ཕྱག་དང་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་།།ཞབས་འབུར་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲའི་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་ སྐུ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ།།འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཕྲག་པ་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་དབུར་ལྡན་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚེམས་མཉམ་ཐགས་ བཟང་དང་།།གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་།འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་གི་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་ འགྲུབ།།བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་བརྟན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་བར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直譯: 以恭敬一切眾生故具足潔白牙齒,以清凈生計故牙齒齊平,以恒常說真實語故牙齒密集,以斷離離間語故具足四十牙齒,以視一切眾生如獨子故具足紺青眼,以無嗔等心觀照故眼睫如牛王。 如是偈曰: 手足輪相及龜足, 手足指間網鬘連, 手足柔軟具童體, 此身七處皆高起。 指長跟廣身高直, 足無隆起毛上向, 小腿似鹿手臂美, 陰藏隱密最殊勝。 金色面板細滑相, 一一毛孔右旋生, 面間白毫身獅子, 雙肩圓滿且豐滿。 味知最勝身量稱, 頂髻舌長皆端嚴, 梵音獅頰及白齒, 齊平密集數四十。 紺青眼目睫如牛, 此等三十二勝相。 於此諸相各各相, 何因何緣而成就? 以其因緣圓滿故, 如是諸相悉成就。 恭敬師長等事業, 堅固受持諸凈戒。 修習四攝諸法門, 佈施殊勝諸資具, 救護將死眾生命, 增長善法等諸因。 此等皆為成就相, 如經所說因緣相。

།ཡང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོའི་མདོག་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། རིགས ཀྱི་མཆོག་སྤེལ་བས་སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་།ཚུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པར་མཐར་གྱིས་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། ལུས་ལ་སོགས་ པའི་ལས་དང་འཚོ་བ་རབ་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་།ཉོན་མོངས་པའི་མདུད་པ་བཀྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། བགྲོད་དཀའ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བོ་སྒྲོལ་བར་མཛད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།མི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཀླུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པར་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངང་ པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། སྐོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང་མཐུན་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པར་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པར་ གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།རྟག་ཏུ་སེམས་གྱ་གྱུ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡོ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། སྡིག་པའི་ཆོས་དང་མ་འབགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བའི་ཕྱིར་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐུའི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྤྱན་རྣམ་པར་དག པ་གཉིས་དང་།ཆོས་གོ་སླ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང་། ཐུགས་རྟག་ཏུ་མ་ཞུམ་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་།

以下是完整直譯: 複次,何為八十種隨好?即是: 以于諸行離貪故,指甲如銅色; 以於一切眾生具增上利益心故,指甲光潤; 以增長殊勝種姓故,指甲隆起; 以無過失行故,諸指圓滿; 以積集善根故,諸指豐滿; 以次第趣入故,諸指纖細; 以善護身等業及生計故,脈絡不顯; 以解脫煩惱結故,脈絡無結; 以具甚深法智慧故,踝骨不顯; 以度眾生渡諸難處故,足無不平; 以善巧降伏人故,行如獅子; 以善巧降伏龍故,行如象王; 以善巧空中行故,行如鵝王; 以善為人中尊故,行如牛王; 以順右繞道而行故,右旋而行; 以善巧莊嚴故,行相莊嚴; 以恒無諂曲心故,行無傾斜; 以善說功德故,身相婉約; 以不染污惡法故,身如新沐; 以隨順所化眾生說法故,身相稱; 以身等諸行清凈故,身極清凈; 以具大悲心故,身相柔軟; 以意極清凈故,身極清凈; 以調伏法圓滿故,相好圓滿; 以宣說廣大妙功德故,身相廣大端嚴; 以於一切平等故,步履平穩; 以說清凈法故,雙目清凈; 以說易解法故,身相年少; 以心恒無怯弱故,身無萎縮; 以善根超勝故,身相豐滿。

དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་།ཚིག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། སློབ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་།འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་སྦགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་སྐབས་ཕྱེད་པ་ཉིད་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་འགྱིང་བ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཟད་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། སློབ་ མ་མཐུན་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་།འཁོར་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་ བག་མེད་པ་ཉིད་དང་།ལུས་ལ་སོགས་པ་ཟོ་མདོག་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། མདངས་ཡོད་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་།ཕྱིས་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། བསླབ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཀུན་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་ འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆུ་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་ཉིད་དང་།ཚིག་འཇམ་པོས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་འཐད་པ་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་ཅན་གྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་།བསྙེངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། སྙན་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྡོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་གདུལ་ བར་དཀའ་བ་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཉིད་དང་།ཆོས་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་དཀར་བ་ཉིད་དང་། མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ ཕྲ་བ་ཉིད་དང་།

以下是完整直譯: 以善根超勝故,身相豐滿; 以盡諸有故,身極堅實; 以善說緣起差別故,支分肢節分明; 以說語義極清凈故,視無翳清凈; 以令弟子戒行圓滿故,腰圓滿; 以不染輪迴過患故,腰腹分明; 以摧我慢高舉故,腰不低陷; 以遮止法滅故,身相端直; 以證悟甚深法故,臍輪深邃; 以弟子和合深固故,臍右旋; 以眷屬莊嚴故,週身端嚴; 以意清凈故,行為清凈; 以離非時調伏法故,身無黑痣; 以說身等安樂法故,手如棉觸極柔軟; 以得大沙門光澤故,手紋有光澤; 以住甚深法故,手紋深邃; 以後亦說清凈法故,手紋修長; 以廣說諸學處故,面不太長; 以證知一切世間如影像故,唇如頻婆果紅; 以柔語調伏故,舌柔軟; 以具足功德故,舌薄凈; 以調伏法難測凡夫貪著故,舌紅色; 以無諸怯弱故,具雷音聲; 以說悅意等故,語悅耳柔和; 以斷諸有結縛故,牙齒圓滿; 以調伏難化眾生故,牙齒銳利; 以調伏法極白故,牙齒潔白; 以住平等地故,牙齒齊平; 以次第顯示證悟故,牙齒漸細。

མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ ཕྲ་བ་ཉིད་དང་།ཤེས་རབ་མཆོག་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་གཙང་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་གཞོན་ནུ་མ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མགུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་དཀར་གནག་འབྱེས་ཤིང་པད་མའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་ཕྱིས་རྗེས་སུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་འཇམ་པོ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བས་བརླན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་།ཀུན་ཏུ་སྐྱོན་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་བཟློག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དང་། ལྟ་བས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཕྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཐོག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བཟློག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་།བསྟན་པ་བློ་འཇམ་པོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཐུགས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མ་འཁྲུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་ཚིག་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་ བ་ཉིད་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་དང་ཞབས་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།