d3788二萬五千頌般若波羅蜜多教授論現觀莊嚴論釋毗目克提塞那 寂賢 釋迦光c3.5s|d3788二萬五千頌般若波羅蜜多教授論現觀莊嚴論釋毗目克提塞那 寂賢 釋迦光c3.5s(續4)
若問忍位如何?如是忍位,所說”自他所依諦”。 “如是”者,如前所說依他差別,以所緣差別分別,即自身亦當遍知苦、應斷集、應證滅、應修道等,乃至自身亦降伏菩薩無過,令他趣入並以讚歎等隨順歡喜彼降伏,所緣行相差別如前所說。此即說明此中加行道抉擇分忍位。 若問世第一法如何?說”世第一法如是諸有情”。如前所說,如是顯示忍位。此中亦配合自他所依。 若問所緣及行相差別如何?“以成熟有情等”,即自身亦令諸有情成熟等,乃至如是學習希求,以此即成無障礙色,因正法住即成無障。 何以故?如是彼菩薩摩訶薩如前從色乃至一切相智皆無所取故。何以故?如是從無所取色乃至無所取一切相智,非一切相智,此為正理。 加行道世第一法亦以其抉擇分下中上品差別,一一分為三種。其中暖位下品如說:“於一切有情生起平等心並以此緣而住”等。此為現世,即攝持無害。中品如說:“生起利益心並以此緣”等。後世攝持利他意樂。
།ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། ཕ་དང་མ་དང་། སྤུན་ཟླ་དང་། སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དེས་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕྲལ་དང་ཡུན་རིང་པོར་ཡིད་དུ་འོང་བས་བསྡུས་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དང་། ཕྱི་མ་གཉི་ ག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།རྩེ་མོར་[(]གྱུང་[,]གྱུར་[)]པ་ཆུང་ངུ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པར་བཞེས་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་འབྲིང་ནི་ཇི་ སྐད་དུ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོད་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུ་ནི་བདག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྲིང་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།
上品如說:“生起父母兄弟姐妹等心並以此緣”。因欲趣入現前與長遠可意所攝,故攝持此世與後世二者。 頂位下品如說:“自身亦斷除殺生”等。因攝持欲令他人遠離苦因。頂位中品如說:“自身亦當圓滿佈施波羅蜜”等。因攝持欲令他人正行樂因。頂位上品如說:“自身亦當等持于內空性”等。因攝持欲令他人斷除于苦樂顛倒執著。 忍位下品如說:“自身亦當遍知苦”等。因攝持欲令他人決定趣入聖道。忍位中品如說:“自身亦當生起證得預流果智而不現證實際”等。因攝持欲令他人正行於果。忍位上品如說:“自身亦當趣入菩薩無過”等。因攝持欲令他人正行於佛果。應知此忍位為一剎那。 世第一法下品如說:“自身亦當令有情成熟”等。因攝持欲以無差別三乘令成熟。世第一法中品如說:“自身亦當生起菩薩神通”等。因攝持欲令諸有情正行於殊勝道中菩薩神通。
།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པ་ལ་འཇོག་པ་བཞེད་པ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་འདི་ལྟར་བཟོད་པའི་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པའི་ཕྱིར་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། འོན་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། འབྲས་བུའི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཟུང བཞི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲི་བ་ཐ་དད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་དང་། གཞན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གང་ཡང་སོ་ སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ དགེ་འདུན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆས་བསྡུས་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། བཟོད་པ་དང་ཤེས་རབ་བསྡུས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་ སྐབས་སོ།།དེ་ཡང་གང་། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་གོམས་པའི་ས་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཤེས་བསྟན་པ་ནི་དགེ་འདུན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རྟགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་རྟགས་ཞེས་བྱའོ།
世第一法上品如說:“自身亦當生起一切種智”等。因攝持欲安立他人于究竟圓滿。如前所說忍位上品為一剎那,世第一法亦復如是。此是就自利而言,此處則說依他小中大差別,故於利他漸次增上,彼此無違。此為加行道決定之解釋。 若問是聲聞僧伽抑或菩薩僧伽?應知彼等是聲聞僧伽。以道果及果道差別,應知為四雙八輩。為顯示菩薩僧伽,就現觀一切相而言,從不退轉相開始顯示各自體相,故問題有別。如說:“世尊,我當如何了知不退轉及不退轉相?“此是請問自他了知之因相。從”善現,凡所謂凡夫地”乃至”不應觀察他人作與不作”,是說彼之相。 就他了知因相而言,依不退轉應知菩薩僧伽有三種:以決定分所攝加行道位、以忍慧所攝見道位、以相續具足修道位。此即所說:“從決定分乃至見修諸地中,諸菩薩安住,是為不退眾,所說即僧伽。” 從色等退轉之二十種相,是住于決定分位者之相。“世尊,所說相為何?“此中以證悟所攝即名為相。
།རང་གི་རྟེན མཚོན་པ་ནི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ་།།དེས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་དག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཉི་ཤུ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཏེ་།གང་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ། རྟགས་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་པོའི་འབྲེལ་པ་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ ལྡོག་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷ་གཞན་དག་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་ཞིང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་མི་སེམས་པ་དང་། གཞན་ ཡང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དང་།བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་། དེ་ཉིད་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་། དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །མཐུན་ པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟོན་ཅིང་བསྒོམ་པ་ལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་བསྔོ་བ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ནེམ་ནུར་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཡིད་གཉིས་མེད་པ་དང་། དེ་ལས་ལམ་གཞན་འདོད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནེམ་ནུར་རོ། །ལམ་དང་འདྲ་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །རིགས་ ཀྱི་ཆོས་དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཕེལ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བས་ན།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་མོ། །བྱམས་པའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་མ་རིག་ པ་དང་།ལྟ་བས་བསྡུས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་ པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཉིད་དང་།གཙང་སྦྲའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་ཉུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཆོས་གོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྨད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲོད་དུ་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།
自身所依即名為相。彼之受用即是行相。如是應知是不退轉菩薩摩訶薩,彼為令他了知而趣入。 何為二十種相?即從色等退轉。如對善現說:“一切法無行相、無標誌、無相”。遮遣所受及能受之關係,從色等乃至正等菩提退轉,即是不退轉性。何以故?以色等諸法無自性住故。 複次,由無疑故不禮余天,不以花等供養。又不受八無暇及女身。自身亦善住十善業道,令他正受持,宣說彼功德,隨順令歡喜。 為一切有情宣說修習六度,以經等法佈施。為圓滿一切有情所愿,迴向無上正等菩提。由不見一切法故,于甚深法無遲疑、猶豫、疑惑。以無餘道所欲及究竟功能故為遲疑。違背似道者為猶豫。種姓善法種種不增長故,有疑惑即是疑。 具足慈心身語意業,不與五蓋俱,一切時中無一切隨眠,即是無明及見所攝隨眠。菩薩雖故意受生,非為貪慾及有漏所攝。 於行住坐臥等威儀正念而住,具清凈行少病,法衣受用無可譏,是屬暖位階段。
།དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་མེད་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་གྱ་གྱུ་དང་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལས་འདས་ནས། གོང་ནས་གོང་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འཛིན་ཅིང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། བློ་བརྟེན་ཞིང་ཟབ་པས་གཞན་ལས་ཆོས་ཉན་པ་ན་ཆོས་ཉིད་སྦྱོར བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་།ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་སྤྲུལ་ཏེ། ངན་སོང་དུ་ལྷུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པས་རྒྱུན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་འདི་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བསྟན་ཅིང་འབྱེད་པ་ན་སེམས་མི་འཁྲུགས་པར་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩེ་མོར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། ། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་དུ་འོངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལམ་གཞན་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པའི་དཔེས་གཞན་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར དེས་གང་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་འགྲོ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པས་རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་ན། འདི་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པས་གནས་ཤིང་།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་སོ།
善根超勝一切世間,故身中無八萬種蟲類。由善根清凈故,遠離心的諂曲,超越聲聞等地,漸次獲得身心清凈,成為其因。不貪著利養恭敬等,如法受持十二頭陀功德並實踐。不生慳吝等違背波羅蜜多的心。 由智慧深廣,從他聞法時即契合法性,故能圓滿修習般若波羅蜜多瑜伽。又魔羅示現八大地獄,以墮惡趣難忍苦惱,恒時受苦時,說此是菩薩不退轉授記。面對此示現分別時,心不動搖而救護眾生,由於不退轉無上正等菩提之心,是屬頂位階段。 又魔羅現沙門相來到菩薩前,從說是此等開始,縱然示以他道,以阿羅漢比丘為例亦不信受他說。何以故?如是于彼所信受之法,皆不見有真實隨順等,是為應理。 又魔羅以世間相示現骸骨想等道之影像時,了知此是魔羅,不生捨棄一切有情之心,故是屬忍位階段。 由不離般若波羅蜜多作意,隨順安住如來正說之行,從佈施波羅蜜多乃至一切相智,以不退失之意樂,是為勝法位階段。
།མདོ་འདིའི་དོན་ཚིག་ལྷུག་པས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དོན་རྗེས་སུ་ དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་སྡུད་པའི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་ནི་དྲུག་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི། །གཟུགས་ལ་སོགས་ པས་ལྡོག་པ་དང་།།ཐེ་ཚོམ་མི་ཁོམ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་དགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་ དང་།།བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པ་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་འཚོལ་དང་།།གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་དང་བཅས། །ཆོས་མཆོག་ རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་ པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གིས་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བསྟན་པ་ལ། བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། དེས་ཆོས་དེ་ཡང་དམིགས་ལ་ དེས་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ།།དེས་ན་སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།
為憶念此經廣說散文義故,相關攝頌偈有六: 以色等返等相, 生起二十種相, 安住抉擇分中, 此不退轉相。 色等之返轉, 疑惑無暇盡, 自住于善法, 安立他于彼。 依他施等行, 于深義無疑, 慈身等五種, 障礙不相隨。 摧滅諸隨眠, 正念與正知, 衣等皆清凈, 身中蟲不生。 無諂心清凈, 受持無慳等, 契合於法性, 為眾尋地獄。 不為他所引, 魔示別道時, 了知彼為魔, 行佛所喜行。 以此二十相, 安住暖頂忍, 及與勝法位, 不退大菩提。 此為安住抉擇分不退轉菩薩相之廣釋。 已說抉擇分位不退轉菩薩相,今當說見道位,故說: 以見道忍智, 十六剎那中, 應知是菩薩, 不退轉之相。 何為十六?即于苦法智忍,就見道位不退轉相而言,以從色等想不退轉相而成不退轉。何以故?如是不退轉菩薩摩訶薩,由諸法自相空性故,無過失而趣入菩薩行,彼雖緣此法而不作意。故此人名為不退轉菩薩摩訶薩無生法忍。從想及作意返轉是不退轉相,故為應理。
།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གང་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།རྟོགས་པ་པོ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལྡོག་པ་ན། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་སེམས་བརྟན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པའི་སྦྱོར་བས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ ལས་མི་ཉམས་པའི་དོན་གྱིས་སོ།།ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སེམས་བརྟན་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་གཅེས་པར་བྱེད་པས་སོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ གང་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དག་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་བར་ལ་ལྡོག་པ་དང་། འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟན་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། འདིར་ལྡོག་པ་དང་། མི་ལྡོག་པར་སྦྱར་གྱི། ལྡོག་པ་ཙམ་མམ་། འཇུག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང འབྲེལ་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ།དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གང་ཡན་ལག་ཟད་པར་བྱེད་པ་སྤང་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མཐར་གྱིས་གནས་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པས་ཡན་ལག་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བསམ་གཏན་ནམ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡན་ལག་གང་ཡོད་པ་དེ་སྤོང་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དཔེར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ ཟད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ནི་གཟུགས་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།
于苦法智者,即魔羅惡者雖來退壞信解,然一切種智如虛空相,無實體性,以自相空為始。能證者、所證及證法不可得,故法隨順返轉時,通達此義,以心堅固、不動搖、不奪取之誓願加行,于所為事不退失之義。 其中心堅固者,由恒時珍重故。不動搖者,由現前作證故。不奪取者,由非他境界故。 于苦隨智忍者,即聲聞、獨覺地及至一切種智之間,由返轉及趣入故,不依止返轉與不返轉二者之菩薩所顯示。 凡於諦有返轉者及從未入諦有趣入者,此中配為返轉與不返轉,非僅返轉或僅趣入。 於三剎那中,由與隨智相應故,不可能墮入聲聞等地,以已得三界對治故。 于苦隨智者,即就住斷支分對治之菩薩而言,漸次入九等至、三十七菩提分法及三解脫門三摩地,然不取其果,為斷支分故,攝受隨順有情自體事,故名斷支分對治。住于斷除禪定或等至中何等支分之義。如初禪有五支等所說斷支分,以隨智了知是色無色界對治故。
།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་མཐོང་བས་ སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལྷུར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བལྟ་བ་དང་།དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ འདི་ལྟར་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་། འོ་ན་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གང་ཡང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལེན་པ་དང་། ཟས་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་མང་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདག་ཉིད་གནས་པ་དང་། གཞན་དག་ ཡང་དག་པར་དགོད་པ་དང་།དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།འཁྲུག་པའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ཞི་གནས་ཀྱིས་རྒྱུད་མཉེན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ཀྱི་བར་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་།ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལྔ་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དེ་ལ་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་བརྫི་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གང་སེམས་མི་གཡེང་བ་ཐོབ་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་དམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། བུད་མེད་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་སྔགས་དང་། རིག་པ་དང་། སྨན་དང་། རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟེ་སློང་བའི་སྦྱོར་ བ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
所謂”攝受隨順自體事”,即于苦隨智時捨棄菩薩離貪。 集法智忍者,即大菩薩具足菩提作意,不離菩提心,由斷除見所斷分別故,身心輕安,不專注於色等,乃至不專注于見佛、生善根等,廣為遮止。何以故?以其一切法等同虛空,無實體性,自相空故,此為合理。如是作意時,於一切威儀中以無迷亂心而行。 集法智者,即在家菩薩以善巧方便受用五欲功德,以眾多種種飲食等資具,自住佈施波羅蜜多,並安立他人,稱讚隨喜。 集隨智忍者,即恒時不斷修習梵行,不作令他不悅之損害。由恒時修習梵行故,斷除染污貪慾;由不損害他故,顯示以止觀調柔相續,從閻浮提乃至三千大千世界,以七寶充滿佈施,隨順金剛手五部族故,顯示不為魔等所屈。 集隨智者,即由得心不散亂故,信等諸根無不圓滿,于不忘失菩提心得自在故,成就勝士,不作女人調伏咒語、明咒、藥物、藥汁等,以及乞求男女等加行。
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་དང་། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཡན་ལག་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྨན་ནོ། །ཡན་ལག་གཅིག་པ་ནི་རྩིའོ། །ཡང་ན་ནད་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྨན་ནོ། །ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་འགེགས་པ་ནི་རྩིའོ། །ཡང་ན་ལུས་ལ་བགོས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨན་ནོ། །མི་རྒས པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩི་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་གཞན་ནོ།།འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་བཀག་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྨོས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་ པ་གཉིས་དང་།འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ཡང་བཟང་ པོའམ།ངན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལྡོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གང་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕྲོག་པའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ གཏམ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་གནས་པ་བཀག་པས་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་གང་ཡང་འཕྲོག་པའམ། སྦྱིན་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པས་སོ། །གཏམ་སྨོས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པའི་དུས་སུ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག པའི་གཉེན་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཇི་སྐད་དུ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་གནས། །བརྗོད་པ་ལས་ནི་གཞན་གྱུར་པ། །བརྗོད་པར་བྱ་ བ་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་སོ།
為什麼呢?須菩提,如是菩薩摩訶薩因自相空故,於一切法不見相,由清凈活命而住,此為所顯。 其中,能聚集諸支分之相為藥;單一支分為藥汁。或者說,能治已生病者為藥;能遮止后不生者為藥汁。又或者,能令身體獲得分配狀態者為藥;能獲得不老特質者為藥汁,此為異名。 滅法智忍者,即須菩提,此中菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時不離菩提作意,乃至遮止於蘊界處之加行及隨加行,為令了知聲聞等顛倒。說加行及隨加行者,為令了知苦集二諦與滅道二諦,如其次第為前後加行及隨加行。 為什麼呢?即如是安住于其自性空性,于任何法都不見為善或惡,此為所顯。因是無顛倒智故為合理。 滅法智者,即遮止於能障礙覺悟之善分的言說加行及隨加行,顯示彼等極不顯現之義。為什麼呢?以其于自相空諸法中,不見任何法可奪可與故,此為合理。說言說者,因事物分別于苦集智時滅故。滅智者,為令了知僅由言說加行即為分別對治故,此為所顯。 依如是情況,如經所說:“此等一切唯名稱,唯分別而安住,離所說外,無所說事。”
།འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མང་པོ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ཡང་ཉུང་ངུའམ། མང་པོར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་འཐད་པས་སོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གང་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གསོད་པ་པོ་དང་། གསད་པར་བྱ་བའི་གཡུལ་གྱི་གཏམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ཡང་ཆགས་པའམ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གང་གིས་འདིར་དབང་པོའི་གྲོང་འགོག་པ་དང་། དེ་ནས་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ལུས་པའི་དབང་པོའི་གྲོང་གི གཏམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ཡང་ཚོགས་སམ། ཚོགས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ གྲོང་ཁྱེར་འགོག་པ་ནི་གང་།དེ་ནས་དབང་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གཟུང་བའམ། མི་གཟུང་བར་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་ལ་འགོག་པ་ནི་གང་། དེ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ཡང་ འཕེལ་བའམ།འགྲིབ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འགོག་པ་ནི་གང་དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བསྒོམས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཡོངས་སུ་ གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པར་གསུངས་པ་ནི་འཐད་པའོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
滅諦隨忍者,即如前所說關於成為菩提資糧的佈施等種種法語言說的加行。滅智者,即顯示暫時與眾多正修相應之義。 為什麼呢?因為安住于其自性空性,于任何法都不見為少或多,此為所說之合理。 滅隨智者,即如前所說關於對治與違品之能殺所殺戰場之言說。為什麼呢?因安住于道之真如,于任何法都不見有貪或嗔,此為所顯。 于如是處,由自身異熟之四種滅中,於此處滅根城,以及其他一切異熟根城之言說如前。為什麼呢?因其安住於一切法空性,于任何法都不見為聚或非聚,此為所顯。 滅根所依大種等城者何?其後根所依之已生及將生城市言說加行如前。為什麼呢?因安住于虛空空性,于任何法都不見為所取或非所取,此為所顯。 滅根境之聚落者何?其後色等境之聚落言說加行如前。為什麼呢?因安住于真實邊際,于任何法都不見為增或減,此為所顯。 滅我執者何?其後由修一切種清凈法界,以成為其本性故,轉變住處,故不住言說加行如前。為什麼呢?由具一切種智作意,說住于般若波羅蜜多言說加行及隨加行為合理,此為所顯。
།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་ཁམས་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ན་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་དབང་པོ་ལ་འགོག་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་གང་ན་དབང་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡིད་ བདེ་བ་དང་།བཏང་སྙོམས་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡིད་བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། །ཚོར་བའི་བྱེ་བྲག་བསམ་གཏན་སྐྱེས། །ཞེས་བཤད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ན་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། །སྲོག་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོད། །ཅེས་ བསྟན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་དེ་དབང་པོའི་རྟེན་འགོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་མཐུན་པ་དང་སྲོག་ལ་འདིར། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འགོག་པ་ཡིན་ ནོ་།།བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་དུའང་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟོད་པ་ བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཐ་མི་དད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དང་།འབྲས་བུའི་ཆོས་དག་འདུས་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོར་བ་དང་། བླང་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ བཤེས་གཉེན་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། གཞུག་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཇོག་པས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་ཐོབ་པའི་ཚོགས་འདོད་པས་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་གྱུར་པར་སྐྱེ་ཞིང་། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
應知此四種異熟滅於三界中每一界都存在。如何呢?首先,關於諸根之滅,在禪定和無色界中有何根?如說:“悅、舍、舍悅及舍受,此等受別生禪定”,又說:“無色界中有舍根,命根及意根”。 如何是彼根所依之滅?如說:“同類及命於此中,了知為心相續”。 根境之聚落,即彼處所有意境諸法亦為滅。 我執遍一切處故,於一切處皆為滅。 道法忍者,爲了知以下諸義:行持六波羅蜜多,遮止精進于慳吝等隨行故;忍為無間道故,應知是離煩惱之因;安住一切法空性,以此法欲而隨入欲求善法應知故;行於法界,以稱讚法無差別故而修行;以有為無為果法,應知依次為所舍所取故;欲現前親近佛菩薩善知識,以令歡喜故,應知是獲得極殊勝位之因;以聲聞等乘勸請、引導、安立諸眾生於無上正等菩提,以殊勝了悟所得資糧欲求,了知于佛現前受生並於生得自在。
།ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གང་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི དཔེས་ཆོས་ཅུང་ཟད་དངོས་སུ་མ་དམིགས་པས།ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་བར་གྱི་རང་གི་ས་ལ་དོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇོམས་པ་དང་། སྲབ་མོར་བྱེད་པ་དང་། བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཚམས་ མེད་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་ཤིང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཞིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ས་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སྦྱོར་བ་འདྲེན་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གམ། གཉིས་སུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཚེ་འཕོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར།སྦྱོར་བ་ཐེག་པ་གཞན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའམ། འགག་པ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོར་རྟོག་པ་ ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དང་པོ་ཉིད་ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོར་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་ཆེན་པོ་བསལ་ནས་ཕྱིས་ཆུང་བ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། མུན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་ཆུང་ ངུས་སེལ་ལ།ཆུང་ངུ་ནི་ཆེན་པོས་སེལ་བའི་དཔེས་ཆུང་ངུས་ཆེན་པོ་སེལ་བའི་དཔེ་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།
對於道法智,即以預流等為喻,由於未實際執著少許法,從內空性乃至無愿解脫門,于自地無疑惑而了知是解脫道,為知獲得離系之因。 住不退轉地者,爲了知清凈佛土、成熟有情、了知魔業並摧毀、削弱、獲得離系。 以造無間罪者為喻,安住于真實,因無分別故,不退轉心連同天人世間亦不能退轉。為何如此?超越天人世間,以入于無過失真實故。 道法智爲了知是三界對治;獲得神通后從一佛土至另一佛土觀見諸佛等;從一佛土往諸佛土,爲了知極善修習成就殊勝功德;以善巧方便於魔業契入真實際;以于自地無動搖故,爲了知清凈非間斷之加行。 為何如此?因於真實際無動搖故,不見為一或二故,縱使轉生亦不生聲聞等心故,爲了知加行決定不趣入他乘而唯一決定。 為何如此?因一切法以自相空故,斷除從大乘道之大至小乘道之小的生滅分別。最初即生大道故,生大道時不可能有大煩惱故。如先除衣服大垢后再凈小垢,又如小光能除大暗而大光除小暗之喻,以小除大之喻即是此理。
།དཀར་པོའི་ཆོས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ནག་པོ་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་བརྟན་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་དུས་མང་པོར་བསགས་པའི་ནད་རྣམས་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཁུ་བ་བཏང་བས་ནད་རྣམས་སེལ་བ་དང་མཚུངས་པ་དང་། སྐད་ ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྒྲོན་མེ་ཆུང་ངུན་གྱིས་མུན་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན། དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབད་པས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནི་གང་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་དེ་སྲིད་དུ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་ཡོན་ཕུལ་བས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །འདིའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ནི་ གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལས་འདས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ འཐད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཅིག་ཤོས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
白法具有力量,黑法則微弱,故聖道一剎那即使是小的,也能從根本拔除從無始輪迴以來相續不斷的堅固大煩惱。 世親論師也說,如同服用吐根汁能除去長期積累的諸病,又如小燈一剎那能破大暗。 其中大分別的大品,即是所說的”離般若波羅蜜多而於恒河沙劫中以財物供養三寶”等。 其對治道的小品之小,即是精進于聽聞般若波羅蜜多等,其福德多增。為何如此?因為這是以精進顯示”此是大菩薩們現證無上正等正覺之道”。 大分別的中品,即是所說的”于如是劫中,以財物供養從預流乃至如來應供正等覺”。“即是”指離般若波羅蜜多,下文亦當如是配合。 此對治道的小品之中,即是若精進于般若波羅蜜多則福德多增。為何如此?所說的道理是”超越聲聞等地,將現證無上正等正覺”。 大分別的小品,即是所說的”于如是劫住于佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧修習”。 此對治道的小品之大,即是另一者於一日一夜具足佈施等,其福德多增。為何如此?所說的道理是”住於此能圓滿一切法,般若波羅蜜多能生大菩薩”。
།ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་ དེ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ལམ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ནི་གང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་ བྲལ་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་པ་ཉིད་འཐད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པ་བས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་གཉེན་པོ་ལམ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱས་ན་དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་གནས་སྐབས་མེད་ཅིང་།གནས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ནི་གང་ཡང་ དེའི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་།ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བས་ཞེས་སྨོས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་གཉེན་པོ་ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཉི་མ་ གཅིག་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་གཉེན པོའི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་གང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཉི་མ་གཅིག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ན་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ།
“另一者”是指具足精進于般若波羅蜜多,下文亦當如是配合。 中分別的大品,即是所說的”于如是劫中以法佈施眾生”。 其對治道的中品之小,即是另一者於一日一夜行法佈施,其福德多增。為何如此?所說的道理是”不離般若波羅蜜多而回向,即是不離一切種智而住”。 中分別的中品,即是所說的”于如是劫精進於四禪、諸念住乃至佛十八不共法”。 此對治道的中品之中,即是另一者於一日一夜精進修習彼等,其福德多增。為何如此?所說的道理是”不離般若波羅蜜多而住,即無有從一切種智退轉之時,亦非非處”。決定出離故為道理。 中分別的小品,即是所說的”于如是劫具足財物佈施及內正止,以彼等作意迴向無上正等正覺”。 此對治道的中品之大,即是另一者於一日行財物佈施,其福德多增。為何如此?所說的道理是”般若波羅蜜多之迴向即是其相”。 小分別的大品,即是所說的”于如是劫隨喜過去、未來、現在諸佛世尊及聲聞僧眾之一切善根,並回向無上正等正覺”。 此對治道的大品之小,即是另一者於一日隨喜善根並回向無上正等正覺,其福德更多增長。
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསྔོ་བ་ནི་ མཆོག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ནི་གང་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པའམ། སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པའི་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མི་ནུས་པས་མི་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནི་གང་རབ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །གསོབ་ཉིད་དང་། གསོག་ཉིད་ དང་།སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྔ་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་བཤད་དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་གསོག་ཉིད་དུ་སྣང་བར་བཤད་དོ། །འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་།དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་གསོབ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་བཤད་དོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྙིང་ པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་བཤད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ ནི་གོ་ཆ་དང་།འཇུག་པ་དང་། ཚོགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ།ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་ ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་གོ་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
為何如此?所說的道理是”般若波羅蜜多的隨喜迴向即是最勝”。 小分別的中品,即是所說”有為法以遍計性生多福德時,以有為法生起正見或無過入無上正等正覺,不能現證菩提,故生不欲”。 其對治道的大品之中,即是所說”須菩提,彼現前亦現為空性,現為虛幻性、積聚性、無實性”。于修道第九階位,非如前者,故如是密意。 答釋:其中以內空性、外空性、內外空性說明有為法現為空性。以空性空性、大空性、勝義空性說明有為法現為積聚性。以有為空性、無始終空性、無舍空性說明彼等現為虛幻性。以自性空性、一切法空性、自相空性、不可得空性、無事物自性空性說明現為無實性。 因此說道:為何如此?所說的道理是”如是從內空性乃至無事物自性空性皆善學故”。 又有為法是就甲冑、趣入、資糧、出離之修行而言,說為現為空性等四相。 又如我所知佛陀所說之義:“應知彼等菩薩摩訶薩著大甲冑,以自相空性是無生法性故。” 由不見小分別的小品等,應知返回聲聞等地,此為道理。
།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་བདག་གི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་ ངེས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་རང་གི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། གཞན་གྱི་ལམ་ལ་རག་མ་ལུས་པ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་གཞོལ་བར་མི་ནུས་པ་ནི་རང་གིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདི་ཉིད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱིས་ཤིག་།ཁྱོད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་ཁྱོད་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཐོབ་བོ།།གང་གིས་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདུད་ཀྱིས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཚིག་ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་མ་ཞུམ་། མི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་ལུང་བསྟན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལ་གནས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བའམ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གང་བདུད་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ན། ཀྱེ་མ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།
道路隨順忍是指不離於決定現前證悟無上正等正覺的修行之智,認為”我將現前圓滿證得無上正等菩提”。 為何如此?因為無上正等菩提以自相是空性故。如是安住于自地即是一切智性。不完全依賴他道即是道相智性。他人不能引導即是自己,此即一切相智性。 又,對於所獲離系,就了知是魔業而言。為何如此?如是安住即具不奪智故,告訴他說:“你應在此獲得阿羅漢果。你于無上正等菩提未得授記。你未得無生法忍,以此得授記。“等等聞此魔轉心之語后,若大菩薩具足不怯、不驚等,則決定得授記。 住於此中,因唯餘一證法剎那,故將墮落或超勝。為何如此?所說是”彼有得授記之因法故”。如是則無過入為得授記之因故。 道隨順智是指若魔說:“無上正等菩提於你何用?此等所行是魔所說。“作如是分別時,了知”嗚呼!使我離無上正等菩提者是魔罪者”,應知此即不退轉。
།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྙེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ཞེས་གཉི་ག་སྨོས་པས་ནི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་།མ་ལུས་པའི་བདག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་དབང་གིས་མཐོང་ནས། སྲོག་དང་བྲལ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་གཞུང་འཛིན་པའི་གཟུངས་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ པ་ཆུད་མི་ཟོས་པའི་ཕྱིར།དེས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་གཟུངས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེན་པ་པོའི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་དང་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་རྙེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འགོག་པ་ཐོབ་པས་ སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་ པ་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་རྣམས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་འདི་ལྟར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཕྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་ཚད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ། རབ་འབྱོར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིས་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་། རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ འཕྲོགས་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟླས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་སྐད་ དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་གཏུགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།
爲了了知獲得不離現前菩提,以及爲了受持如來所說”一切法皆空”之正法,我亦愿捨棄生命。通過說明這兩者,應知是爲了了知自證一分與完全捨棄自我的意義。 見到一切佛及自身皆是此法之義后,即使失去生命也要受持正法,爲了了知同等福分,又獲得持經咒語后爲了不失壞佛所說,爲了了知顯現成就功德差別,又以獲得陀羅尼為因,通過確定了知天等語言及表示等,以獲得不退轉相之止息,爲了了知以成熟眾生方便而作。 所謂”具大功德”是指獲得如前所說之忍,即是具大功德,因為能斷除見所斷煩惱故。 所謂”具無量功德”是指獲得如前所說之智,即是具無量功德,因為三時無量故,以及能令見所斷煩惱不生故。 所謂”具無邊功德”是指由此後來成就一切相智即是具無邊功德,因為不能度量故,是一切相智故。 如是所說:“須菩提,何以故?以此獲得超越邊際、無有究竟之智,獲得不可測知之智,聲聞緣覺不能奪取。“世尊親自隨順宣說。其中無邊是因相無邊故,無究竟是因一切非境故。因此說由現證無礙解故,天等世間不能究竟。
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འདིའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱོད་མོད་ཀྱི།ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ལན་དུ་འགྱུར་བས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་འདི་ནི་དོན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འདིའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལྔས་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་།།སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང་། ། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཕུན་ཚོགས་བར་ཆད་མེད་རྣམས་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་ཚོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད།།ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ བ་ནི།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་སྦྱོར་བས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་གནས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ དང་།འགོག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམས་ནི་ཟབ་མོའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
世尊以智力宣說此不退轉之相等,雖然世尊能夠宣說,但為避免過於深奧的回答,故意趣在修道而說。 此經廣說義理,可攝於五偈: 色等想之轉, 心堅離小乘, 禪定等支分, 完全窮盡已。 身心輕安性, 善巧行欲樂, 恒時梵行性, 活命清凈性, 圓滿無障礙, 資糧與根聚, 對治慳等戰, 相應隨相應, 各別遮止住, 法塵不可得, 自地決定性, 安住於三地, 為法捨生命, 如是十六剎那, 智者住見道, 是為不退相。 此為不退轉菩薩相之廣釋。 已說見道位菩薩不退轉相,今當說修道位不退轉相。 所謂”修道甚深”,即”請世尊善說甚深處”,爲了了知數數修習即是修道,故以重複方式宣說。 若問:住於何處稱為大菩薩?答:謂住于相續修道。 從四念住乃至佛十八不共法皆圓滿修持,此說爲了了知修道是圓滿佛法之因。 若問:云何修道甚深?答:“甚深空性等”,即說空性、無相、無愿、無為、無生、離貪、滅、涅槃、寂靜、真如、實際等是甚深處。
།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཟབ་མོ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་བའི་ལམ་ ལས་གྲོལ་བ་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡང་གཟུགས་མ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡང་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྤང་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྤང་ཞེ་ན། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལས་གཞན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་། གང་གི་ཚེ་གནས་ཟབ་མོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཟློས་པའི་སྦྱོར་བ་ བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་ནི་སེམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།།འཇལ་བ་ནི་བསམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་བོ། །ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། ། ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ ཇི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའོ།།ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བརྩོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་དྲུག་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ གྱི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།
若問:為何稱空性等為甚深?答:“甚深即解脫,增益損減道”。即如”色之真如非是色,離色真如亦無色”等所說,因為甚深的緣故,顯示一切法皆甚深。 如何斷除增益?答:顯示”非從色來,真如中亦無色”。 如何斷除損減?答:顯示涅槃。因為離色亦無真如,顯示遣除一切法即是涅槃。 若問:修道是何等相?答:“數數思及量,決定觀修道”。即”具足此等甚深處”之重複說明:思即聞慧,量即思所成慧,決定觀即修所成慧。 若問:修道所緣境為何?答:“抉擇分及見,道與修道中”。即”我當如何安住”是就抉擇分而說般若波羅蜜多。“我當如何學習”是就見道而說般若波羅蜜多。“我當如何修證”是就修道而說般若波羅蜜多。 因此,就四抉擇分、見道及修道而說”如是修證”、“如是思維”、“如是觀察”、“如是精進”、“如是勤勉”等六種說法。 若問:修道所緣境究竟是什麼?答:“彼為相續故”。因後後所緣即是前前,故無過失。
བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གང་ཚད་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ དང་དུས་བཏབ་ནས་བརྡ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྟོགས་པ་མང་པོའི་དཔེས་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བས་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འཁོར་བ་སྤོང་ཞིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ལས་ཟད་པ་དང་། བསལ་བ་དང་། སྔར་མ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡི། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།འདིར་རྩ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་རེ་རེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་བྱས་པས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་དགུར་འདོད་དོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་ནས། ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའི་བར་དུ་ནི་གྲངས་ཡོད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ཚད་ཡོད་པའི་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས དགུ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུས་བསྡུས་པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པས་བསྡུས་པས་ ཉེ་བར་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་དགག་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ཡིན་ལ། གྲངས་ ཡོད་པ་དང་།གྲངས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དུས་རྣམས་ལ་ཚད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ དེའི་རྟོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།
修道的三種功德是:由攝持無量善根,如同與他人女子約定相會之人的眾多領悟之喻,生起無量福德,于無量劫中遠離輪迴而背棄之。以”業盡”、“遣除”、“先前未生”等詞,是爲了讓知曉這是修道的作用而顯示。 若問:有幾種?答:“彼為相續故,小中及大者,小小等分別,分為九種相”。此處配合”違品及對治分”來理解。 此中根本分類為小、中、大三種,每一種又分小、中、大,故成九種:小之小、小之中、小之大,中之小、中之中、中之大,大之小、大之中、大之大,共為九種。對治分如是,違品分亦當如是了知。 其中,小小道斷除大大分別,乃至大大道斷除小小分別,是就有數、可量、有限之分別所攝修道而言。第九對治即大大道相,謂”住于空性”等,為修道九種所攝。 不離般若波羅蜜多者,由無數、無量、無邊福德所攝,為令了知三者皆無遮而顯示。 若問:無數等有何差別?有何區分?答:為顯其自相而詳問。由有數與無數界中無輪迴與涅槃之相故,以無數性令知彼平等性。由於諸時無量可得,以無量性令知彼為無為性。
།གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ ནོ།།རང་གི་ངོ་བོས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། ཚད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དབྱེ་བ་དང་། དོན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་དགོངས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེ་བའི། །རྒྱུ་མཐུན་གྱུར་པ་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་དོན་ཡིན་པར་ཡི་གེ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མི་དམིགས་ མོད་ཀྱི།གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འདི་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ པ་ཞིག་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་དེ་རྣམས་ ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཉམས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཅེས་བརྒལ་བ་ནི་གང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་བཀག་པས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་གྱི་འཕེལ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་བཀག་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ལན་དུ་བརྗོད་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་ བཞིན་དུ།།དེ་ཡི་འདོད་པ་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་བསྟན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
由不可測量故,以無邊性令知一切相智之境不可思議。此即無數等之表徵。 就自性相而言,由一切法皆空性故,無數、無量、無邊即是空性。若如是,則所說無數等,于勝義中不應理,因空性相無差別故,意為無能詮差別與所詮差別。 “世俗彼等大悲心,隨順因性佛所許”,雖不見義理有文字差別,然從”無數”乃至”涅槃”,此是如來以大悲隨順因而作顯示。 由如來大悲隨順力,此等一切成為境時,如我所解世尊所說義,一切法以一切相現等覺相,如來一切法不可言說,此為顯示。 云何?顯示彼等之空性不可言說。 “不可言說之事物,損減增長不應理,所謂修道之道者,何者損減何所得?“此即顯示大大分別品等九種何所損減。如說:小小道等九種何所獲得之詰難,即由遮止不可言說義中有增減,從波羅蜜多等乃至佛十八不共法,遮止增減,以一切相智圓滿菩提無緣獲得,此為顯示。 對此回答:“如是菩提同,彼欲求成辦”,此即修道之異名。
།གང་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པའི་ང་རྒྱལ་བཀག་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་། གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གམ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་གཅིག་ ལ་གཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་བརྒྱུད་པས།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་གང་། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་།།ཕྱིས་སྐྱེད་པ་དག་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་ འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་མར་མེའི་དཔེ་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྙིང་པོའི་དཔེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉི་ག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཡུལ་ དུ་འགྱུར་བས་ས་བཅུ་ལ་བསླབས་པས།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་དང་། ཕྱི་མ་དག་བསྒོམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཅི་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཞེ་ན། ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །ཤེས དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་མེད་དང་།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ནི་དེ་དག་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་བ་དེ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་འགགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
由遮止一切處覺悟慢心,如實無上正等正覺,以作意等具迴向者即成法器,此為顯示。 菩提復為何等?“菩提即真如相,彼亦許為彼之相”,即從色至涅槃之真如即是無上正等正覺故。如是以許可遮止般若波羅蜜多增減之加行而顯示。 如是因果二者,或果與因二者互為自性相續,因此說明因果關係無顛倒而生起。 複次如是作已,“前心不應成菩提,後心亦復不應理”,初發心與后發心二者互不相遇,於三無數劫中亦不成正等成就善根資糧,故問何眾生將證無上正等正覺而顯示。 今云何生起菩提?以世間所知燈喻法,即以心要喻令知二種發心皆有果故。以彼發心成為境,由學習十地,知獲得無上正等正覺,顯示初發心與后發心若不依止修習則不能證悟菩提。 此中何所應知?“甚深法性有八種”,於此顯示處應當隨順。云何為八種?甚深有八種。何者?“生滅及真如,所知與能知,行與無二性,方便善巧深”,此為顯示。 其中生起甚深,非由彼等,亦非由彼外他者而現證,彼由緣起甚深性,滅心生起即是滅,此為顯示。
།ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་འགགས་པ་དེ་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགག་ པ་ཟབ་པ་ནི་གང་སེམས་སྐྱེས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པ་བཀག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་སྐྱེས་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ན་ དེ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཅི་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་ནི་གང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་དགོངས་པས། ཡང་དག་པའི་མཐའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་གང་དེ་ཟབ་པ་ནི་གང་སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཟབ་པ་ནི་གང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་མཐོང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ སྐད་དུ་མདོ་ལས།ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟབ་པ་ནི་གང་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་གཉིས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་མ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་ནི་གང་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བགྱིས་པར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བ་བཀག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་དངོས་པོ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།
如經中說:“須菩提,于意云何?已滅之心后能生否?世尊,不也。” 滅甚深者,由心生即是滅法性故,遮止彼有法之滅,此為顯示。 如經中說:“須菩提,于意云何?凡所生者是滅法性否?世尊,是滅法性。須菩提,于意云何?若是滅法性者復當滅否?白言:世尊,不也。” 何為其義?僅生之時即趨向于滅故。 複次,真如甚深者,由如其真如而住于彼故,是無分別境界,以成為勝義諦自性故,顯示為真如甚深。 如經中說:“真如如其所是而住”等。 所知甚深者,由心不異於真如性故,此為顯示。 如經中說:“真如即是不可思議,非是他故。” 智甚深者,顯示真如不以真如見。 如經中說:“複次真如不以真如見。” 行甚深者,如是而行即是無所行故,顯示行般若波羅蜜多甚深性。 如經中說:“何以故?由住真如故無授記等所行故。” 無二甚深者,由於勝義中行無二行故,菩薩無有相與無相想之加行故,此為顯示。 方便善巧甚深者,未圓滿十力等乃至佛不共法之前,遮止證得無上正等正覺,以方便善巧遮止一切法有無。
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ ཅན་རྣམས།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་བསྟན་ནས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་བསྟན་པའི་དོན་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། འདི་ཉིད་ཁོ་ན་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན མོངས་པའི་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྫོགས་པས་མི་སློབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕན་ཆད་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ ཞེ་ན།ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་དེ་ནས་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཉི་ག་མཉམ་པར་རྟོགས་པས་ འཁོར་བ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་ནས།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ཉིན་མོ་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། རྨི་ལམ་དང་། ཉིན་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལས མེད་པའི་ཀླན་ཀ་ནི་གང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་དང་།དངོས་དང་མཇུག་གིས་བསྡུས་པའི་ལས་དེ་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲི་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་ནི་གལ་ཏེ་སད་ནས། བླ་ན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པའམ།འབྲི་བར་ཡང་འགྱུར་གྱི། མི་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ནི་བརྡ་ཙམ་དུ་བཤད་པས། གང་ཡང་ཉིན་པར་སྲོག་གཅོད་པར་བྱས་པ་དང་། རྨི་ལམ་ནང་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་མོ་དང་། མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནང་དུ་སྨོས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྨི་ལམ་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།
為何如此?住于了知一切法自相空性者,對於行持種種違品的諸有情,雖安立於種種對治分,然于成熟有情善巧,此為顯示。 此為解釋住修道菩薩學位不退轉僧伽之相。 已說學位不退轉菩薩僧伽后,當說輪迴與涅槃平等性。 若問:何須說無學僧伽之義?此即是所應學,為斷除煩惱分別及清凈分別故。由圓滿彼二平等性而成無學,此後更無所學故。 又問:云何輪迴與涅槃平等? 顯示:“諸法如夢故,不分別有寂。“此是就遠離違品、對治分別之時分的修行而言,由雙方平等了悟,了知輪迴如夢后,于無分別智,遮止日間修習增長故,亦遮止夢中修習增長。 何以故?顯示:“具壽舍利子,夢中與日間無有分別。“由無違品與對治分別故,此為合理。 “無業等誹謗,答如所說盡。“其中,無業誹謗者,即于如夢法性中,以如夢修行及正行後行所攝之業等,顯示無有減損。 其答覆為:若醒后以無上遍知而分別,則彼等可有減損,若無分別則不然。業果相屬唯就名言而說,如白晝殺生與夢中殺生,此為日夜之說法。言”中”者,為區別輪迴之夢故。
།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་དང་། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།དེ་ནི་དོན་དམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ལན་ནི་གང་དམིགས་པ་ལས་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་འགག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྡ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་ དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྒལ་བ་ལ།འདིའི་ལན་ནི་ཇི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མཚན་མར་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ནང་གི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་ཡང་དག་པའམ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྔོས་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། འདིའི་ལན་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ པ།སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཡིན་པས་དོན་འདི་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དྲིས་པ་དེའི་ལན་ལྡོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་པས་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་རྫོགས་པར་གྱུར་ན་ནི་མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མིང་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་ དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་དམ་འཆའ་ཞིང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན།དྲིས་པའི་ལན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་ པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དམིགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།
具壽舍利子,對此你作何說?此是詢問真與不真。雖已證悟對治分,然仍生起隨逐分別,此為顯示勝義之詰難。 其答覆為:已說由有所緣而生業,由無所緣而業生滅。又因具有名言故,無有所緣事物之詰難,其答覆如經云:“具壽舍利子,作為相”。因依止遍計所執事物為所緣故。 若問:夢中佈施等善根迴向無上正等正覺,是為真實迴向還是非真實迴向? 其答覆如經云:“菩薩彌勒現前證得三種一切智之現觀,隔一生即得,當能答此義。” 何義耶?就答覆此問而言,未來佛一個接一個出世之問題尚未圓滿。若已圓滿,則成未來佛出世無義之過。 云何顯示未圓滿?從名字開始,一切法皆無有可答之事物。如是,若自身現前立誓並現證其義,為斷除問答圓滿之過失,故許未來佛相續不斷。 正因如此,顯示大菩薩彌勒於六度無所緣行故,具甚深智慧,證悟未來輪迴涅槃差別無相。 顯示輪迴與涅槃平等性,是就彼時意趣而言,由無所緣而行故,決定現證無畏等菩提。 此為輪迴與涅槃平等性之解釋。
། །།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག རྟེན་དང་།སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི་ལུས་ཀྱི་མ་དག་པའོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་དག་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སྡོང་དུམ་དང་། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་དག་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ནི་མདོ་ལས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལྷའི་རིས་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་།དེའི་འབྲས་བུ་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོ་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ།
顯示輪迴與涅槃平等性之後,現在要說明佛土清凈。此分二種來說明:以有情世間和器世間的差別而言。如說: “如是有情世間, 器世間不清凈, 于彼修清凈故, 佛土即清凈性。” 有情世間的飢餓等是身體的不清凈。其對治是以天界受用等清凈所攝。器世間即此大地上的樹樁、荊棘等是不清凈。其對治是以如掌平等等清凈所攝。這是佛土清凈的略說。 廣說則如經中依佛土清凈而言:見到飢餓等有情后,令自己佛土如同天界受用等一般,如是行持波羅蜜多,圓滿佈施波羅蜜多。其中受用是食物等,遍受用是珍寶、珠寶裝飾等。 如是,以遠離殺生等及其果報所攝為圓滿持戒波羅蜜多。以遠離害心所攝為圓滿忍辱波羅蜜多。以遠離懈怠所攝為圓滿精進波羅蜜多。以遠離五蓋及初禪等所攝為圓滿禪定波羅蜜多。 其中五蓋是:貪慾、害心、昏沉、掉舉與悔、疑。以遠離惡慧所攝為圓滿智慧波羅蜜多。
།ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གྱུར པ་དང་།ཡང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སེམས་ཅན་ལོག་པར་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། ཡང་སྡོང་དུམ་དང་། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ས་ཆེན་པོ་འདི་སའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་ པ་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་། རིགས་བཞིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཅི་ནས་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཆུང་ངུ་ན་རིགས་ བཞིའི་མིང་ཡང་མི་སྲིད་པ་དང་།ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་རིགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་དོན་མེད་དེ། འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་དམངས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
在一切處趨近一切種智,且於自己佛土中無有眾生邪定聚、不定聚、正定聚三種差別的認知,也無有三惡趣的聲音的認知,且遠離樹樁、荊棘等,此大地非由地性所成就,如是遠離我執,遠離四姓執著所攝。 其對治即是:愿我佛土中乃至連四姓之名都不存在。由此說明無有種姓之理,即如所說”此是婆羅門”、“此是首陀羅”等。
།སེམས་ཅན་རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མ་དང་། ཁ་དོག་ བཟང་བ་དང་།ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། ཆོས་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་དང་། འགྲོ་བས་ཕྱེ་བའི་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མ་གཏོགས་པ་སྐྱེ་གནས་གསུམ་པོ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ དང་།བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་འཛག་པ་དང་། འོད་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཉིན་མོ་དང་། མཚན་མོ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚེ་ཐུང་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་བྲལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་ནུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། མི་ལྡན་པ་དང་། ཁམས་མི་མཉམ་པས་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ནད་རྣམས་ལས་བཟློག་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། འདུས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ནད་རྣམས་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས བཞིན་དུ་བསལ་བ་དང་།མི་སྐྱེ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གསོ་བས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ཅན་ལས་བཟློག་པས་ཅི་རིགས་པར་རང་གི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཚེ་དང་། འོད་དང་། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཚད་ཡོད་པ་ལས་གོ་ བཟློག་པས་དེ་དག་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་།ནམ་མཁའ་ལྟར་མུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོས་དེ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཁས་བླངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པས་འཁོར་རྣམས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཐོབ་པར་ཡིད་ཆེས་པས་དབང་པོའི་དོན་གྱིས་དབང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་ པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།
這是完整的中文直譯: 上等、中等、下等眾生,好的膚色和不好的膚色,除了這兩種法之外其他的所依,除了念處等,除了化生以外的三種生處,遠離神通,大小便等排泄物,無有光明,日、夜、日月等,壽命短暫,無有大丈夫相,不具足能供養諸佛的善根,以及遠離諸不調和界所生的疾病。 其對治即是:風、膽、痰及其綜合所生的疾病,已生和未生的按次第消除和不生,以及以相應的療法所攝,遠離貪慾等,聲聞等乘的信解,遠離我慢,隨其所應于自佛土中趣入圓滿的種種行相所攝,行持六度而趨近一切種智,壽命、光明、比丘僧眾無有限量而成就無上正等正覺的發心,以及如恒河沙數佛土所有的世界一切佛土成為一土而現證無上正等正覺的意樂,以如虛空無邊的眾生界中無有輪迴與涅槃的修行作意,圓滿六度,趨近一切種智。 姊妹恒河天女如是發願清凈佛土的善根因緣而得授記無上正等正覺,眷屬們相信如前所說的清凈佛土,以根的意義而成為根,這是解釋。這是佛土清凈的廣釋。 宣說佛土清凈后,當說善巧方便。
།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེའི་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་ནི་གང་ཇི་སྐད་དུ། དེ་དང་དེར་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པ་བསྟན་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྟོང་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་གོམས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདྲིས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་ པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གང་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཉེ་བར་འགོད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།གོམས་པར་བསྒོམ་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན། བཟོད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་བླང་ངོ་། །ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་བས། །དེའི་ཕྱིར། མཚོན་བྱ་རྣམས་ལས་འདས་པ་དང་། །མི་གནས་དེ་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཉིད་དང་ནི་། །མ་ཆགས་པ་དང་མི དམིགས་དང་།།མཚན་མ་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པའི་འདའ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བྱང་བ་ཞིག་།འབྲོག་དགོན་ པར་ཆས་པའི་དཔེས་བདག་གིར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཤེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ།།མི་གནས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། གང་ཡང་བྱ་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བ་ས་ལ་མི་ལྷུང་ བའི་དཔེས་མི་གནས་པ་རྟོགས་པ་ནི།མི་གནས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། གྲོགས་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འཇུག་ པས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།
這是完整的中文直譯: 首先,關於其境和修行,應當說明何者。其中,善巧方便的境界是什麼呢?如所說,以善巧方便在彼彼處所宣說,從開始宣說自境的不同修行,從空性等到菩提分法的修習平等入定,以修習熟練而以義理顯示善巧方便的境界。 如經中說:“世尊,行持般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩,應如何熟習空性?“乃至”如何以熟習空性而入定?“等如是宣說。 善巧方便的修行即是觀察”色是空”等,安立於善巧方便中。如經中說:“須菩提,菩薩摩訶薩觀察具足一切相之最勝空性”等,乃至”知曉非現證之時”。 其中,具足一切相之最勝空性,即如《寶髻經》所說:“不離佈施,不離持戒,不離忍辱”等。 方便有十種,故說: “超越所詮及, 不住與勢力, 不共及無著, 無緣及無相, 愿盡與其相, 無量善方便。” 其中,對於障礙法善巧超越的方便,即如善於技藝的人前往荒野的比喻,以義理顯示瞭解如何令所攝受的眾生超越違逆之法即是善巧方便。 不住的善巧方便,即如飛鳥在空中飛行不墜地的比喻,以義理顯示通達不住即是不住的善巧方便。 “分”即是所成就的相及伴隨的相,“分”字是以趨入而說的。
།སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་པས། མདའ་ནམ་མཁར་འཕངས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལོང་བཏགས་པའི་དཔེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐབས་ ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། གང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བའི་བསམ་པས་དེ་ལྟར་དགའ་བའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་ཤེས་པ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་ པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཆགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། གང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ཤིང་། མངོན་པར་འབྲེལ་པར་བརྗོད་ པར་ཤེས་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། གང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་མི་དམིགས་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། གང་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་། གང་ཡང་ སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ དོན་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་ལྟུང་བ་ཁམས་གསུམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་གཞན་གྱིས་དྲིས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་ལུང་མི་ སྟོན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་།ཕྱིར་ལྡོག་པ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེའི་རྟགས་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་ཡང་གང་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ལན་ལྡོན་པ་དེ་དག་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་ཚད་ མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།
這是完整的中文直譯: 勢力的善巧方便,即如具有威力的射箭老師,以一箭射向空中而連續射中前箭的比喻,以義理顯示由願力而知曉趨入方便。 不共的善巧方便,即以不捨眾生的心而知曉如是安住于喜樂處的修行,以義理顯示是不共的善巧方便。 無著的善巧方便,即未得預流果等果位而不退失禪定等一切善法,知曉明顯相續宣說,以義理顯示是無味著的善巧方便。 無緣的善巧方便,即完全通達修習空性三摩地解脫門,以義理顯示知曉無緣方便。 無相的善巧方便,即完全通達無相解脫門,以義理顯示知曉無相方便。 無愿的善巧方便,即完全通達修習無愿解脫門,以義理顯示知曉無愿方便。 空性等雖與聲聞等共同,但由方便差別的意義,如是行持則無有造作,顯示三界煩惱俱行無有住處。 不退轉相的善巧方便,即對他人詢問不退轉相及隨順授記時不予授記,以義理顯示知曉決定不退轉與退轉之相的善巧方便。 無量境的善巧方便,即如是回答彼等問題而不奪失,以義理顯示知曉善巧方便的無量境界。 這是對善巧方便的解釋。
། །།དེ་དག་དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་དང་ བཅས་པ་དང་།ཡུལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་དང་། བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་བཅས་ པ་དང་།ཉེ་བའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ནི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇུག་པ་ནི་ཐར་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ། ། ཡན་ལག་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བའི་ཡན་ལག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ། །ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པའི་ཡུལ་རེ་རེར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་ པ་དང་།གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་ན། རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་།།སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྟོགས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ནས་ད་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།
這是完整的中文直譯: 如是作時,具有行相、具有加行、具有功德、具有障礙、具有境界、具有差別、具有作用、具有自性、具有趣入、具有成熟、具有所依、具有支分、具有眷屬、具有攝持,顯示成為現證一切行相圓滿。 其中,境界應知是智慧相的對境。趣入是順解脫分,因為趣入彼等教法。成熟是順抉擇分,因為彼等相續將成熟。所依是不退轉菩薩僧伽。支分是輪迴與涅槃平等性。眷屬是佛土清凈。其餘易解故未分別。 複次,一切相智與現證一切行相圓滿有何差別?三種遍智是如前所說諸相各別決定,故於一一行相境界決定。現證一切行相圓滿是以無餘行相為境,此是差別。或者,安立三種遍智是具有相,現證一切行相圓滿是具有加行。 另一差別是,現證一切行相圓滿是由違品與對治位而分別,一切相智則不如是,因為行相是寂靜性故。 如是作時: 具行相加行諸法及, 功德過患具相好, 解脫順抉擇分及, 學者不退轉眾伴, 有寂平等性, 剎土無上凈, 如是善巧方便, 現證圓滿諸行相。 應視為次第生起關聯。 此為《現觀莊嚴般若波羅蜜多教授論》中現證一切行相圓滿之解釋。 宣說現證一切行相圓滿后,今當宣說頂現觀。
། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་གིས་དེ་མཚོན་པར་འགྱུར་བའི་རྟགས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་རྟགས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྟགས་དང་པོ་ནི། གང་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བལྟའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བལྟ་ཞིང་། དེ་ བཞིན་དུ་སྒྲ་བརྙན་དང་།སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་ཞིང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ན་དེ་ནི་རྩེ་མོ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དེ་ལྟར་ཐབས་ དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་བསྒོམས་པས་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་འདི་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ བཞིན་དུ་མདོ་གཞན་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་ནི་གང་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་དང་། ཁམས་གསུམ་པོ་འདོར་བའི་སེམས་དང་། དགའ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་གང་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་ཆེན་པོས་ བསྐོར་བ་མཐོང་ཞིང་།དེ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་འཇིགས་ པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཆོས་སྟོན་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དྲུག་པ་ནི་གང་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤང་བར་བྱ་བ་རྗེས་ སུ་དྲན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། འཁོར་བ་རྨི་ལམ་དང་། རྨི་ལམ་གང་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའོ། །བསམ་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
這是完整的中文直譯: 其中,首先當說能表徵彼之相,其相為何?如說: “夢中亦見諸法等, 如夢所見等, 頂位加行相, 許為十二種。” 其中第一相是:于夢中亦見諸法如夢。其經云:“須菩提,若菩薩大菩薩于夢中亦見諸法如夢,如是見一切法如回聲、陽焰、幻化、魔術、乾闥婆城,而不執著,當知是為不退轉頂位之相。” 其義為何?如是為方便智慧所攝持的菩薩,由修習瑜伽法得頂位者,即使在夢中亦必定見此瑜伽之作意,住于具有對眾生界之觀照。如是于其他經中亦有宣說。 第二相是:不生起捨棄聲聞等地及三界之心與歡喜心故。 第三相是:見如來為大眾所圍繞,隨行其所說正法故。 第四相是:見佛神通變化故。 第五相是:於一切怖畏處,以三界如夢說法攝受發心故。 第六相是:見地獄等眾生后,得憶念于自佛土中斷除惡趣。 何以故?頂現觀是輪迴與夢二者無二無別,以意念不能分為二故。
།བདུན་པ་ནི་ གང་རྨི་ལམ་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་མེས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ནུས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་།དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཞི་བར་མི་ནུས་པ་ནི་ཆོས་སྤོང་བའི་ལས་བྱས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱིམ་ལ་ལ་ནི་ཚིག་ ཁྱིམ་ལ་ལ་ནི་མ་ཚིག་པ་ལས།སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལས་ཚེ་འདི་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །བརྒྱད་པ་ནི་གང་ཡང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པ་ལ་འབྱོར་པ་དང་།བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བསལ་བ་དེ་ལ་རང་ཉིད་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་བརྙས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། བདུད་ཀྱིས་དེའི་མིང་དང་རུས་ ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་སྨྲ་བས་སླུ་བ་རྟོགས་པའི་ངག་མ་རྟོགས་པ་དང་།ཡང་བདུད་རང་གིས་བརྟགས་པའི་སླུ་ཚིག་གཏན་པ་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་། ཕས་ཕམ་པ་བཞི་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བས་ཀྱང་མིང་བསྟན་པའི་རློམ་སེམས་དེ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའི་ལས་ཉིད་དང་ ཡང་བདུད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་དབེན་པ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་ནི་གང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སྤངས་པ་དང་། རང་གི་དོན་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ ཉིད་དང་།དེ་རྣམས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པ་ནི་གང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་གཅིག་པ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། དབེན་པ་དང་། སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
這是完整的中文直譯: 第七相是:于夢醒時,能以諦實加持力完全息滅城市等火災而成不退轉,若不能息滅其一部分,是因造作誹謗法業,有些房屋燒燬有些未燒,是彼等眾生今世業報成熟。 第八相是:對非人加持,為除此故,成就不退轉諦實加持;魔加持后除去彼時生起我慢,輕蔑其他菩薩之相。何以故?因未為方便善巧所攝持,且魔說知曉其名姓等而未能了知魔之誑語,又執著魔自所計誑語,較四他勝罪及五無間罪,此慢心示名更為重業。又因魔示寂靜功德,世尊許可聲聞等心寂靜故。 第九相是:遠離增上慢者,以自通達智降伏他人而精進于自利等加行,應知善知識是獲得一切法之因,諸波羅蜜多及菩提分即是善知識,為知彼等是獲得善法之道故。 第十相是:若欲圓滿一切所愿,當學此般若波羅蜜多,如是廣說一切法。 第十一相是:般若波羅蜜多如虛空無執著相,為知無所取能取分別習氣之義,因是寂靜、空性相故,順次一切法即是無間道與解脫道中般若波羅蜜多之相。
།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ བས་ན།རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་དང་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་གིས་མཚོན་པར་འགྱུར་བའི་རྟགས་རྣམས་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ ཞེ་ན།འཛམ་བུའི་གླིང་གི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་པོ་ནི། གང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ།རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་དང་།མ་བྲལ་བ་ན་དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཞག་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་བས་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།དེའི་མདོ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ།
這是完整的中文直譯: 若如是則無有雜染與清凈,須菩提,于意云何?眾生長久以來行於我與我所等,此已成就。 第十二相是:如是行持不能被勝伏,因已接近一切種智故。 這是標相的解釋。 已說頂現觀所表徵之諸相,今問何為其增長? 以等同贍部洲數量, 供養諸佛善業等, 作為譬喻而宣說, 十六增長之自性。 其中第一增長是:等同贍部洲一切眾生數量的如來,以承事等供養的善根,迴向無上正等正覺,不如為他說此般若波羅蜜多,與般若波羅蜜多相應作意不相離時的福德增長更多。如是,較安立三千大千世界一切眾生於無上正等正覺,並將彼善根迴向無上正等正覺,另一者的福德更多增長。何以故?除彼如來外,無有住于慈、悲、喜、舍等。 其經云:“須菩提,于意云何?贍部洲一切眾生獲得人身已,現證無上正等正覺,某善男子或善女人于彼盡形壽承事供養等”。其他經中亦如是說。
།གཉིས་པ་ནི་གང་སྐྱེས་བུ་ འགའ་ཞིག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་མ་མྱོང་བ་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ཡང་སྟོར་བའི་དཔེས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པས།འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་བཀག་པས་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།རབ་འབྱོར་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་མེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དེ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། བཞི་པ་ནི། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ལགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ།རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྤྱོད་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 第二,以某人得到從未得過的珍寶而又失去為喻,由於專注于般若波羅蜜多的作意,由於一切作意皆自性空,由於不離般若波羅蜜多而生起事物,如是一切法離自性,于彼般若波羅蜜多遮止增減,故成就不相離性。 第三,從”須菩提,菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時無有增減”開始,乃至”須菩提,此菩薩摩訶薩得無生法忍。須菩提,具足如是忍的菩薩摩訶薩,必定證得無上正等正覺的大智慧一切種智,此事決定無疑。何以故?因為他趣入於此,必定現證無上正等菩提”。 第四,從”世尊,云何?從一切法無生性中,菩薩摩訶薩能得授記無上正等正覺耶?須菩提,不能”開始,因為所證和能證之法皆不可得。何以故?行此之菩薩無有如是一切分別故。何以故?于頂現觀中,般若波羅蜜多是無分別的。
།ལྔ་པ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་ བརྩོན་པ་ལས།དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་བཀག་པས། དེ་ལ་སློབ་པ་བསོད་ནམས་མང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པས། ཆོས་ འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དྲུག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འདོང་བ་དང་། སེམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁམས་མི་མཉམ་པས། ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བདུན་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པའི་དུས་སུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སློབ་པའི་སར་ལྟུང་བ་བྱས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདུད་རྣམས་དོགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཟུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དེ་རྣམས་སྐར་མདའ་ལྟུང་བ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མདུན་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་འཚེ་བའི་བསམ་པས་འོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་སུ་ཆོས་འདི་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ པན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་།དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་གང་ཟག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་གཞན་དག་ལ་གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་དང་ ལྡན་པ་ནི།དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་དམྱལ་བར་གནས་པར་གོ་ཆ་བགོ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དང་། འཆགས་ཤིང་སྡོམ་པར་བརྩོན་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལས་ལྡང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 第五,由於精進于般若波羅蜜多,遮止具不堅固善根,故說學此者福德甚多。即使閻浮提眾生獲得十善業道、禪定、無色定,具足精進於此法者福德更多增長。何以故?因為超勝一切世間人、聲聞等及不善巧方便的菩薩,必定出離故。 第六,如是行持時,一切天眾皆來親近、關心,即使遭他人損害,也因諸大種調和而遮止不平衡所生的疾病等。 第七,從”阿難,諸魔不會帶著害心來到一切菩薩面前”開始,于往昔生中對此法生起勝解及懷疑、離善知識、執持順世外道等非法及讚歎彼等,說”你聽聞此般若波羅蜜多有何用”而分別,輕蔑其他菩薩,與聲聞、菩薩諸補特伽羅爭鬥等,對未授記者和已授記者具害心者,魔得其便,彼捨棄一切種智,于爾許時誓願住于地獄,懺悔精進住于律儀,從彼業障中得以出離。
།བརྒྱད་པ་ནི་གང་སྟོན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་གནས་པར་བྱ་བ་དང་།བསླབ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དང་། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསླབ་པ་མཉམ་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཉེ་བར་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དགུ་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་བས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་སློབ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་བརྩམས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་གིས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསླབ་པ་བརྗོད་པ་ནས་བསླབ་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་མི་ཤེས་པའི་འཐད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པའི་འཐད་པས་སོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་པ་ནི་གང་གསེར་ས་ལེ་སྦྲམ་འབྱུང་བའི་གནས་དྲུག་པའི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཐོབ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ནི་གང་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ།གནས་པ་ཉུང་བའི་དཔེས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐོབ་པ་རྙེད་པ་ནི་ཆེས་ཉུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ནི་གང་ཡང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་གསུམ་པ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བཅུ་བཞི་པ་ནི་གང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 第八,如同住于佛陀教法,同樣應住于菩薩乘,以學處相同,從內空性乃至無性自性空性,從”色以色空”乃至”以菩提空”,以平等學處而安立境界。 第九,從”世尊,若菩薩摩訶薩為修色而學,是否是學一切種智”開始,何以故?具足方便善巧者雖入禪定等,亦不為其所轉,乃至宣說清凈學處,為知學處增長,以一切法自性清凈故,說明凡夫眾生不知此之理由,及大菩薩學習一切種智之理由。 第十,以第六處出產純金之比喻,說明能得佛種性頂加行增長之堪能法器極其稀少。 第十一,以轉輪王業已得而住者稀少之比喻,說明獲得頂加行佛果更為稀有。 第十二,說明不生六波羅蜜違品之心故。 第十三,說明不生與色等相應之心。何以故?因為行持具頂加行相之般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩,以一切法無所緣故。 第十四,以薩迦耶見為喻,說明般若波羅蜜多遍攝一切故。 第十五,說明學習般若波羅蜜多是獲得一切圓滿之因故。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཤེས་པ་དང་།མཐོང་བས་དེ་དག་བལྟས་ཏེ་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་དང་མཐོང་ བའི་ཚིག་ནི་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་འདིའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཀག་ཅེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་ དང་།སྤངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འདའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་ དུ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།དེའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ལ་སློབ་པར་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ འཕེལ་བའི་འགྲེལ་པའོ།། །།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། བོགས་དབྱུང་བ་བསྟན་ནས། ད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །ཡོངས སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད།།ངེས་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་པ་ནི་གང་དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ན། བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས།ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ། ངེས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཤེས པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 若如是,則成為聲聞或獨覺耶?為此,應以了知、見到聲聞與獨覺的圓滿而超越彼等。說”見到”是爲了遣除比量知,說”了知”是爲了遣除錯亂顯現。了知與見到二詞,是爲了說明聲聞與獨覺應知菩薩修道。 又問:為何阻止他們入此修道?因為經中說從預流果至獨覺的智慧與斷除,是菩薩的忍辱。此意為主要是其他。又超越是趣入現證一切相。 第十六增長,從”若作是念:此是般若波羅蜜多”開始,說明允許學習遮止其境相分別。因為接近無上正等正覺故。 這是增長的註釋。 如頂現觀的增長,已說修習,今為說如何決定,故說:“不捨有情利,三種智法圓,無上即決定,如是當宣說。“此即從”如是菩薩摩訶薩行持佈施波羅蜜多”乃至”行持佛不共法,勝伏一切有情,現證無上正等正覺,何況”等,及”一切悅意”等,是爲了說明應知獲得頂現觀決定位極難得故。
།དེ་སྟོན་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་མན་ད་ར་བ་ཉེ་བར་གཏོར་བ་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་གཏོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཁྱབ་པར་གཏོར་ནས་མཆོད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བསྔོས་པའི་ཚིག་གིས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། རང་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྔོས་པས་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དགོངས་པས་སེམས་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་བསྒྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ བསྐྱེད་པས།ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས། ཅི་རིགས་པར་རྟོགས་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པས་བཞི་པོ་ དེ་དག་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གླིང་བཞི་པ་ནི་སྟོང་དག་དང་། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་ པ་ཡིན།།ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྲང་གིས་གཞལ་བའི་དཔེ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཆེན་པོ་དང་། སྟོང་གཉིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་ པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆ་གཅིག་གིས།ཆུའི་ཐིགས་པ་བླངས་པའི་ཚད་གཟུང་བའི་དཔེས། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ དང་།སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་དག་ནི། གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །སེམས་མ་ཡིན་པ་ གཞན་ཡང་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་བསྟན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་ མཐུན་པ་བཞི་དང་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 彼教導以天界曼陀羅花散撒、向前散撒、遍滿散撒供養的善根,以菩薩們圓滿佛法迴向之語:“愿圓滿一切相智之法、自生之法、無漏之法”,以迴向三種遍智圓滿而作此說明。 云何不捨有情利益?于如是證悟之位中,為斷除涅槃,以大悲意樂度化未度眾生等發心,令新入乘者、行道者、不退轉者、一生所繫者,隨其所應證悟四種對治分之見道與修道。以顯示四相而說明彼四者。 這是決定的註釋。 為說三摩地故說:“以四洲千界,二三千為喻,以諸多福德,宣說諸等持。“此即從隨喜諸多福德開始,以四大洲世界稱量為喻,如是以大千界、二千界、乃至三千大千世界海水之量,以一毛端分為百分之一所取之水滴為喻,說明彼等隨喜發心之福德眾多,及具此等發心者,從”無論生於何處”開始,乃至”隨喜善根並回向無上正等正覺。應以無他心迴向無上正等正覺”為止,顯示諸多功德。 彼等常等應依次了知為暖等四加行相似之性相。 這是三摩地的註釋。
། །།ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོར་བཅས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་ཏེ་། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་ལུས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དང་པོ་ནི། གང་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་ མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ལུས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི། གང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་དེ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡུལ་མིན་བདག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སོ་སོར་དེ་དག་དགུ་དག་ཉིད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་གང་། ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་བཤད་པ་ལ་མི་ཞུམ། ཡོངས་སུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པས། སྐྱེས་བུ་ རྫས་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐབས་སུ་བཞག་པ་དང་པོ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདིར་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེད་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 現在為顯示見道之違品及對治四種能取所取分別,故說:“于趣入及退,所取分別各,當知有九種。” 其中所取分別有二種:第一是趣入一切方分所依,即以離二及不二想之發心迴向無上正等正覺而作決定。 第二是退離一切方分所依,即從”具壽舍利子,行般若波羅蜜多者是無分別”開始,乃至”以無分別行般若波羅蜜多,證無分別圓滿菩提”為止,遮遣清凈境之分別。 又問:以何因說彼等為分別?答曰:“非如實境性”,以顛倒分別故名分別。 為顯示能取分別二種故說:“眾生實假有,分別為能取,凡聖有差別,彼等各九種。” 其中,凡夫實有所依之能取分別第一,即從”啊!具壽羅睺羅,大菩薩行般若波羅蜜多者即行於心要”開始,乃至說明一切智智等諸法皆空,不怯弱、不畏懼等,遮遣補特伽羅實有所依之分別。 若問:一切法無我之智于凡夫亦有,故此第一能取分別之建立非殊勝耶?答:彼等之真實作意是勝解作意,此中說為無實義。
།བརྟགས་པར་ཡོད་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ནི་གང་སེམས་ཞུམ་པ་དེའི་རྒྱུ་དྲིས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་ པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།གང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་དམིགས་ན་སུ་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ རྒྱ་བར་འགྱུར་བའམ།ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའང་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་འདས་ནས་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་ངས་སྲོག་ཆགས་ཅེ་སྤྱང་སྒྲ་འབྱིན་པའི་ སྐད་ཐོས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ང་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དེ་དག་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐབས་སུ་བཞག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཁྱབ་ པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་བཞི་ཡང་། ། རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་དགུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་རིགས་དེ་དང་ནི། །ཀུན་ནས་ཡང་དག་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དང་། །རང གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་།།དེ་ཡི་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྟོག་པ་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་བསྟན་པ་ལ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་དབེན་པས་དབེན་པ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་མི་འཐད་པ་དང་། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 假有聖者補特伽羅所依之能取分別第二,即于問及心怯弱之因時,從”世尊,以一切法皆無故”開始,乃至”於何處不見生住異,誰能住于真如?誰能住于真如已現證無上正等正覺或說法?“遮遣一切聖者補特伽羅之分別。 聖者亦有如是說:“諸比丘,夜過晨時,我聞野狗吠聲。如是,我于爾時為獸王獅子’無損支’。“此等言說是世俗,非勝義故無實義。能取分別之建立非周遍。 若問:何故說此等為分別?答曰:“若所取境無,彼等何所執?如是彼等執,自性空為相。“如是四種分別,當知各有九種。 其中,第一所取分別九種為何?“自性及種性,圓滿成就及,智所緣無亂,違品與對治,自證及作用,彼業果所依,分別許九種。” 其中,自性分別為何?從”須菩提,于意云何?汝見如幻心耶?“開始,乃至”云何以空證空?“說明證悟亦不應理。“須菩提,如是。”
།རབ་འབྱོར་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དབེན་པར་མ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དབེན་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་ནམ་མཁའི་དཔེས་རིགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་ དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེས་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་དེའི་དཔེས་རང་རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་དེའི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་སྤྲུལ་པའི་རིགས་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་བཀག་པའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་བྱ་བའི་དཔེས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང བཅས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 從”須菩提,般若波羅蜜多極為遠離”開始,乃至”須菩提,若般若波羅蜜多非遠離,乃至一切相智非遠離者,則彼非般若波羅蜜多乃至一切相智”為止,說明現證菩提即具此相。如是行即是行甚深義。 種性分別為何?以虛空喻遮除種性分別故。 圓滿成就分別為何?以幻化人喻遮除圓滿成就分別故。 所緣分別為何?以影像喻遮除所緣分別故。 違品與對治分別為何?以正等覺佛喻遮除對治與違品分別故。 自證分別為何?以彼喻遮除各自證悟之分別故。 作者分別為何?以彼化現喻遮除化現種性作者分別故,以遮遣聲聞緣覺菩提遠近之義故。 所作分別為何?以如來化現事業喻遮除業之行相故。 所作果分別為何?以木製機關喻遮除所作及果之分別故。
།དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། ། རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི་།།ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། དེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཉི་མ་ དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གླིང་བཞིར་ལས་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ བའི་དཔེས་རྟོགས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བུད་མེད་ཁྱིམ་ཐབ་མེད་པའི་དཔེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པ་མ་ཚང་ བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་གཡུལ་དུ་ཞུགས་པའི་མི་དཔའ་བོའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ། ཁམས་ཀྱི་ རྒྱལ་པོ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དཔེས་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་ཆུ་བོ་རྣམས་གང་གཱའི་ཆུ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བའི་དཔེས། གྲོགས་གཙོ་བོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བ་དང་།ཐེག་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཚེ་བ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་གཡས་པ་དང་། གཡོན་པའི་ དཔེས་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པ་ཐ་དད་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཆུ་ཀླུང་ཕྲ་མོ་དང་། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ན་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བའི་དཔེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 其中,所取分別第二類的九種行相是什麼呢? 墮入輪涅故, 及證悟低劣, 無有攝持及, 道之行相不全, 隨他緣而行, 所為顛倒及, 片面及種種, 住入皆迷惑, 隨後而行等, 分別有九性, 依止違品分, 如經中所說。 對此解釋:由於墮入輪迴或涅槃任一而成低劣的分別,即如須菩提,譬如日月輪於四洲執行隨轉。以般若波羅蜜多的智慧與悲心,以及五波羅蜜多不墮入輪迴與涅槃任一,故以轉輪王喻說明通達一切境界之智。 攝持分別為何?以無夫之女喻說明攝持差別之智。 修行不全分別為何?以入陣勇士喻說明修行差別之智。 隨他緣而行分別為何?以諸地方王隨轉輪王而行喻說明證悟自在之智。 所為顛倒分別為何?以諸河流與恒河共入大海喻,以與主要同伴共行之方式而不退轉,無入他乘,故不離一切智性之所為。 片面作為分別為何?以人之左右手喻說明非片面之作為。 證悟差別分別為何?以小河流與大河流之水入大海后成一味喻說明五波羅蜜多成為彼之本性。
།གནས་པ་དང་འཇུག་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གནས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དཔེས་གནས་པ་དང་། འགྲོ་བ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་དཔུང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་མདུན་དུ་འགྲོ་བའི་དཔེས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ ནས་བརྩམས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ལན་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གཅིག་གཙོ་བོར་ གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྒལ་བ་ལ།ལུས་ཐ་དད་པ་རྣམས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པའི་དཔེས་ལྔ་པོ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཐོབ་པ་འདིས་གཙོ་བོར་འཐད་པའི་ལན་གྱིས་གསུངས་ལ། ཡང་དོན་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་པ་མེད་པས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ དང་འབྲེལ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་བརྡར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ཤིང་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ག་ན་བ་དེར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་དགོངས་པ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པར་འཐད་པའི་ལན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ཞིང་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་དགུར་འགྱུར་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་།འཛིན་པ་ དང་ནི་འདོང་བ་དང་།།ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་གསུམ་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་དང་། །འཛིན་པ་དང་ པོར་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་འཛིན་པ་དང་ཐར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འཛིན་པའམ་གཏོང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 住入不知分別為何?以寶輪住與行喻說明住與行隨順五波羅蜜多。 隨後而行分別為何?以其軍隊前行喻說明隨其而行。 若如是,由於一切法本性空故,以諸波羅蜜多無有證得無上正等正覺,對此質疑:須菩提,此中菩薩大士行持六波羅蜜多時作是念:世間住者顛倒,乃至若離智慧義力,不能成熟有情,故行持般若波羅蜜多,此為義答。 對於無差別中無一為主之質疑,以諸異體至須彌山王前喻,說明彼五無差別獲得中此為主要之答。複次,隨入義后無差別智,即與勝義相關別別分別無有行持之義。 然若就世間名言假立,乃至以寶女喻,攝集一切善法而以無住方式,於一切種智所在處以無住方式而住為最勝意趣之理答。 今當說執著分別二者各分九種。其中首先: 執著與趣入, 作意三界中, 三者相連繫, 住與執著及, 法之假立相, 貪著與對治, 如欲而行損, 知為初執著。 其中執著與解脫分別為何?即如世尊所說:般若波羅蜜多於任何法無執無舍等所說。
།ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས།གང་རབ་འབྱོར་ནམ་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པའི་ལན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཁམས་གསུམ་པ་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་འདྲེན་མར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁམས་གང་དུ་ཡང་འདྲེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར། མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོར་བརྟགས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་ཡང་མ་གཟིགས་པས་འདོགས་པར་མ་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྟགས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལས་ཉམས་པའི་ཚིག་གིས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་གཙོར་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་ པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འདི་དག་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ལགས།རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 作意分別為何?從色至一切種智皆不作意,以無完全執取與放舍故無作意而增長諸善根,圓滿諸波羅蜜多,獲得一切種智成為過失,故從”須菩提,若不作意色”等開始,乃至”彼得一切種智。何以故?不作意者現證無上正等正覺”,以此理答而說明。 三界相連繫分別為何?從”世尊,何故如是不作意色”等,乃至以引導作意于任何界中皆不相混。 住分別為何?如是行者乃至於一切種智亦不住故而說明。 法執著分別為何?即”世尊,何故不生執著?以無執著處因故”而說明。 法假立分別為何?從”若復大菩薩作是念”等開始,何以故?如是如來於任何法皆不見故不作安立。如來所證即能詮所詮假立分別之義。何以故?如是如來於任何法皆無現證無上菩提,此為實義。如是從行持執著退失之語,為令知曉無執著為主而說明。 貪著分別為何?即”世尊,菩薩行般若波羅蜜多時,如何令佈施等無有此等過失?須菩提,當如是知一切法無貪無執”等而說明。
།གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ནི་གང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དེ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་།དམིགས་པར་བྱེད་པ་དག་དབྱེར་མེད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་མེད་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ གཟུགས་ཞེ་འམ།འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདིའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འགྲོ་བའི་དཔེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་བར་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ བ་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་ངེས་འཛིན་དང་། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་ དང་།།གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ བའི་དཔེས།དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་མཆོག་གིས་རབ་ཏུ་ཁྲིད་པ་དེས་རང་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་ལམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་། འགོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།
以下是完整的中文直譯: 對治分別為何?即對治分法于彼所緣,以及依平等性故,般若波羅蜜多乃至一切種智皆不離彼故而說明。 隨欲行障礙分別為何?若所緣境與能緣心不可分離,則無修證成就,將成無現證與成就之過失,故從”須菩提,菩薩摩訶薩色耶?此是色,此之色”等開始,以轉輪王隨欲而行之喻,五波羅蜜多為聲聞等道隨欲而行之因,乃至隨順他力故而說明。 今為說第二九種執著分別故: “如實不出離,道非道定執, 有滅及生起,有法與無法, 住處種性壞,希求無因等, 對治所緣境,執著別分別。” 于所為如實不出離分別為何?即以御者之喻,彼等由一切種智殊勝道引導故能自在而說明。 于道執為非道分別為何?即聲聞等道與一切種智道,為菩薩非道與是道故而說明。 生滅分別為何?從”此般若波羅蜜多為諸菩薩摩訶薩大義利故安住”等開始,乃至”此般若波羅蜜多非生非滅”,為令法性成為量故。
།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོད་པར་མི་འདོད་པར་མི་ འདོད་དོ་ཞེ་ན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམིགས་པར་བྱས་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས། ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཞུས་ནས། ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ལྡན་པ་བཀག་པས་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་ མི་བྱ་སྟེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཏེ་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཆར་ནི་གང་ན་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཨ་མྲ་ལ་ སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་དཔེས།ཆོས་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དཔེས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གིས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་འཐད་ པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེས། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ཐུབ་པར་དཀའ་བར་སྟོན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་དགོངས་པ་མཛད་པ་དང་།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མུ་བཞི་ལས་དང་པོ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དག་གོ།།གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གོ་། །གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 若問:“如是則不應不承認有六波羅蜜多”?以一切種智為所緣,與彼等一切善根共同,迴向無上正等正覺,以三輪無所得相修習,於六波羅蜜多精進修持故而說明。 有法無法分別為何?即問其因后所答,從色至一切種智遮止有故,為顯示應當精進而說明。 住於色等分別為何?即從色至一切種智不應精進住于其中。何以故?從色至一切種智,三種一切智於何處亦不住,此為正理而說明。 種性壞滅分別為何?即以庵摩羅等果實為喻,為知諸法不壞滅故而說明。 不希求分別為何?即欲得一切法自在,故應學習般若波羅蜜多而說明。 無因分別為何?即何以故?以大海為贍部洲一切珍寶之因之喻,般若波羅蜜多為聖者所證之因,此為正理而說明。 緣對治法分別為何?即以射箭師為喻,說明對治法難以降伏,如是行無所得菩薩為諸佛以無所得相作意,為知二種執著分別對治分而說明。 四句中,第一是所取分別而非能取分別,即色等境。第二是一剎那識。第三是其他剎那識。第四是離彼等相之般若波羅蜜多。
།རིགས་གཉིས་ཡིན་ལ། རིགས་ ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཅན་ནོ།།གང་དེ་ལས་རེ་ཞིག་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་རིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལྟ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ནི་རིགས་ཏེ། དེ་རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི། རིགས་ ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་དུས་མ་ཡིན་པ་ནི་རིགས་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་ཅན་ནོ། །གང་དེ་ལས་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ།དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ ལྟར་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའོ།།ཕྱོགས་འདིས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཐོང་ བའི་ལམ་དུ་འདོད་ཅེ་ན།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པ་ཡང་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཡིན་ཏེ། ཡང་རྒྱུ་གསུམ་ནི་བྱང་ཆུབ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ དག་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་དགེ་སློང་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལུང་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མང་དུ་གཏད་པས་ གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་མདོ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ངས་ཁྱོད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ། །ཅི་ནས་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མའི་དུས་སུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་ པོའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དཔེར་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་སྐད་ཅིག་དང་ཡུད་ ཙམ་དང་།ཐང་ཅིག་ཙམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 有二種種性,非種性分別者即后句。其中,首先種性相即是種性。如是,正確了知對治分之時即是種性,彼即是種性,而非種性分別。如是,非正確了知之時僅是種性。 是正確了知分別而非所緣分別者即前句。其中,首先是正確了知分別亦是所緣分別,如是正確了知者亦修習所緣。是正確了知分別而非所緣分別者,即如是未圓滿所緣。以此方式推知其餘諸法。 頂現觀見道違品之解釋。 複次,何故許彼為見道?為得大菩提故。得彼復由三因:所謂示他菩提等,即從”世尊,般若波羅蜜多甚深,彼等大菩薩難行”開始,以授記一百六十比丘得見道而說明。 其因謂付囑者,即如對聖阿難多次付囑般若波羅蜜多而說。 其經云:“阿難,我將此般若波羅蜜多付囑于汝,為使后時五百年最後時期廣大弘揚。” 得彼無障礙因,具多福德相,即如三千大千世界所有眾生得阿羅漢果,于彼等作佈施等福德事為喻,乃至廣說剎那、須臾、片刻宣說般若波羅蜜多法,福德增長甚多而說明。
།སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱ་བ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདིར་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཐ་སྙད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་དཔེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཡང་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་ གང་ཞིག་ཡིན་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གང་ཀུན་དགའ་བོ་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ བརྗོད་པ་དང་།ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བརྗོད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་པར་མཚོན་པའི་ལྗགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་ནས། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་གཟུང་བས་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ འཇིག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱང་། རབ་འབྱོར་གཟུགས་མི་ཟད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུག་པའི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟད་མི་ཤེས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་རྣམ་པར་བལྟ་བ་ནི།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་བདག་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་པ་སྤངས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གསལ་བར་བསྟེན་ པའི་དོན་དང་།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་ཕ་དང་མ་ཤི་བའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བདུད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདའ་བར་སེམས་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཟུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 說”剎那”等詞,是爲了依次表明利根、中根、下根諸補特伽羅。此處應知圓滿作業為剎那,因為是同一名言。以見不動如來神變顯現之喻,是爲了表明諸分別非見道智慧之境。如是,圓滿菩提之因即是彼三者。 複次,何為大菩提?所謂”盡垢及無生,智慧名菩提”。又,何為盡智?何為無生智?“因無盡無生,應依次了知”。即如”阿難,若欲虛空盡者,即是般若波羅蜜多盡智”。以宣說廣大智慧及”彼等諸法無有生”之無生智,是爲了表明正等菩提之密意。 於此,如何令人信服?示現廣大真實舌相后,聖阿難決定趣入宣說般若波羅蜜多等,以受持此故即能受持一切陀羅尼、三昧門。 複次,云何無盡相為盡智而有法滅相?因為在修行時,從”須菩提,以色無盡故,應證般若波羅蜜多”開始,乃至菩提心要中不共法,如是觀察緣起如虛空無盡之現證,即是通達一切種智之智慧。如是見解即是以斷除我執及一切法執而明修見道之義。如是行持之菩薩,以父母亡故之人為喻,諸魔思維超越自境界,以憂傷刺痛故。
།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཟད་པ་དང་། མི་ སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ནི་གང་ཡང་ཟད་པའམ།མི་སྐྱེ་བ་མེད་པས། འགག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་འཇིག་པ་ལ་ དགོངས་ནས་ཟད་པ་ལ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ཟད་པ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་ལ།མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ནི་ཟད་པའམ། མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་ཟད་པར་། །སྟོན་པ་གཞན་གྱི་བརྗོད་པ་གང་། །འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་རྩིས་། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། དེས་ན་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། ། ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པོ་འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་བཟོད་པ་ཡིས་། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བསྟན པ་ནི།གང་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་བར་དུ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཞིང་དྲུག་ཏུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོངས་ སུ་བསྔོ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་ལེན་པ་པོ་རྣམ་པར་གཤེ་ཞིང་འཁྱལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སློང་མོའི་མཚང་འདྲུ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་མི་འདོར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 因為如此,以盡智和無生智,既無所盡,亦無不生,故於無滅之自性,以所謂見道,何種分別類能盡?能得何種無生相? 對於此,思及諸法滅時說為盡智,思及未來諸法不生時說為無生智,於此何者能盡?能得何種不生?因此,說”諸法亦有”及”于所知障盡,他說諸教法,於此我稱奇”。 因此唯此為善,於此無所除,亦無少可立,于真實正見,若見真實故得解脫。此一剎那即是見道,因此”于施等一一,彼等互攝持,一剎那忍中,攝持即見道”。 即如”須菩提,於此菩薩摩訶薩行佈施時,迴向一切種智而行佈施”等,乃至行持般若波羅蜜多,圓滿六波羅蜜多。如是從佈施波羅蜜多乃至安住般若波羅蜜多,六者各各成六,以三十六相攝持,於一切處以三輪清凈迴向為主,故一切互相攝持。 此經云:“須菩提,於此菩薩摩訶薩佈施時,于諸有情起慈身業、語業、意業,即是持戒波羅蜜多。於此對受施者謾罵戲言等能忍,即是忍辱波羅蜜多。於此對乞者誹謗、遍語等而不捨佈施歡喜,即是精進波羅蜜多。”
། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་མེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སྒྱུ་མའི་བློས་གནས་པས་གང་གི་ཡང་ཕན་པ དང་།གནོད་པར་བྱ་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ནས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྡུས་པ་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དྲུག་ཚན་ཆ་དྲུག་པོ་འདི་ དག་ནི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བཟོད་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤོང་བར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང་། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བསྟན་པ་ལ། དེ་ལ་ ལུགས་དང་མཐུན་པ་ནི།མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་གང་དེ་རྣམས་མེད་པས། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་འདི་ཕྱིས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མདོར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། འགོག་དང་བཅས་པའི་ སྙོམས་འཇུག་དགུར།།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་ནས། ། འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 於此佈施迴向一切種智,無聲聞、獨覺地散亂心,即是禪定波羅蜜多。於此行佈施時以幻化心安住,不見任何利與害,即是般若波羅蜜多。如是從持戒乃至修習般若,一一圓滿攝持六波羅蜜多,應如經中所說。如是六組六法即成三十六種。 生起此見道忍時,斷除欲界、色界、無色界所攝煩惱中見所斷之四種分別所攝一百零八種。為得彼等自在而入定者,即”爾時入獅子奮迅三昧,思惟緣起順逆”所說。 其中順行即”無明緣行”等。逆行即由彼等無故,“憂悲嘆等不生”等。此為頂現觀見道之廣釋。 宣說見道后,今當說修道之四種違品分別。其中先修習修道,后當說此。修道以九種漸次住等至所攝,彼復為超越等至所攝,故依此宣說而略示修道:“于有滅九等至,以二相往返已,攝屬欲界識,持非等持際,超越而等入,越一二三四,五六七八已,乃至滅定中,漸次而趣入。“二相即是順行與逆行。
།དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་པ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོ་སོར བརྟགས་པའི་རྗེས་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་དང་།ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་།དྲུག་དང་། བདུན་དང་། བརྒྱད་དང་། དགུ་པོ་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པས་དབང་དུ་བྱ་བ་མང་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདོད་པས་དབེན། སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ།དཔྱོད་པ་དང་བཅས། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་ གནས་སོ།།དེ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་ མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ།།དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ། དེ་ནས་གཉིས་པ་ལ། དེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་ པར་ཞུགས་ཏེ།སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནས།དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། ། དེ་ནས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནི་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནི་གསུམ་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནི་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལའོ་། །དེ་ནས་ནི་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག པ་ལའོ།།དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ།
以下是完整的中文直譯: 爾後入獅子奮迅三昧,于緣起各別觀察之後,從九種漸次住等至中等持心,順行逆行一、二、三、四、五、六、七、八、九以超越方式入定時,如是獲得多種自在。此經云:“須菩提,此中菩薩摩訶薩遠離欲、遠離不善法,有尋有伺,具足由遠離所生喜樂,成就安住初禪。如是乃至成就安住滅受想等至。從滅盡等至出定后,入非想非非想處等至。從彼出定后入無所有處等至。爾後入識無邊處等至。爾後入空無邊處等至。爾後入第四禪。爾後入第三禪,爾後入第二禪,爾後入初禪。 分別此獅子奮迅三昧已,入超越三昧。須菩提,複次,云何為菩薩摩訶薩超越三昧?此中菩薩從入初禪乃至如是入滅盡定。從彼出定后成就安住初禪。從彼出定后入滅盡定。爾後入第二禪。爾後入滅盡定。爾後入第三禪。爾後入滅盡定。爾後入第四禪。爾後入滅盡定。爾後入空無邊處。爾後入滅盡定。爾後入識無邊處。爾後入滅盡定。爾後入無所有處。爾後入滅盡定。爾後入非想非非想處。從彼出定后入滅盡等至。”
།དེ་ལས་ལངས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལས་ འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ།།དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ ལ་གནས་སོ།།དེ་ནས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གང་ ས་བརྒྱད་རྣམ་གཉིས་རྗེས་འབྲེལ་དང་།།གཅིག་རྒལ་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ནི། །རིགས་མི་མཐུན་པར་གསུམ་པར་འགྲོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ནི་སྙོམས་འཇུག་མིན་། །ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྭ་དང་འུག་པ་གཉིས་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་ནམ། །དེའི་ སྐབས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྙེད་དུ་འཇུག་ཅིང་། སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ནས་ད་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཞི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །མགོན་ དང་བཅས་པ་མེད་ཉིད་དང་།།དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་དང་། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པ་མི་ཤེས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཆར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་ནས།མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 從彼出定后,入非想非非想處等至。從彼出定后,現前欲界未入定之心。從未入定之心入滅盡等至。從彼出定后,安住未入定之心。爾後入非想非非想處等至。從彼出定后,安住未入定之心。爾後入無所有處。爾後安住未入定之心。如是乃至從初禪出定后安住未入定之心為止。 若問:“如所說’八地二種相連屬,跳越往返后,趣入三種不同類,非為超越等至’是何意義?“烏鴉與貓頭鷹二者豈為同性相?此非其時,以獲得如是善巧方便,于無數俱胝那由他劫中趣入,以供養無量諸佛之廣大故,為令知是修道相續故而說此。此為修道之廣釋。 宣說修道已,今當說其四種違品。其中首先:“略攝廣及佛,有依怙無性,三時功德無,三種妙道及,所取分別一,是為加行相之境。“於此,何為不知諸法略攝之分別?世尊如是以略廣宣說此等諸法,其中菩薩摩訶薩應當略廣通達此六波羅蜜多等,乃至以一證悟顯示三種一切智性略攝已,復廣說每一證悟。
།ད་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་མདོར་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ དབང་དུ་མཛད་ནས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དང་།དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མདོ་དང་རྒྱས་པ་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞུས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་ཤེས་པ་དང་།རྒྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པ་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སློབ་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཚིམས་པར་བྱ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པས་། གང་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་ མོ་འདི་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ འདི་ལས་འཁྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བའི་ལམ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་། དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ནི སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ལམ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་མེད་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 現在對於頂位現觀,依略攝及廣大修道而安立,為令知斷除其所斷分別,世尊,一切菩薩摩訶薩將知略攝與廣大,如是請問后,為令知諸法真如略攝智及廣大智,以及利根等菩薩趣入,即是趣入略說廣說之因故而宣說。 何為無佛意趣之分別?如所說修學一切相智者,不作魔業,不退失,以佛意趣以資具佈施令三千大千世界眾生滿足,安立於戒等蘊、預流等果位及緣覺菩提,若於此甚深般若波羅蜜多修習彈指之頃所生福德增長,為令知是佛意趣之因故。何以故?以一切法是常因故,諸佛亦從此生故而宣說。 何為無加行道之分別?如所說安住者是不退轉,故有佛意趣,于彼承事、生善根、為善知識攝受、修習六波羅蜜多等無量法相,乃至所說”行持般若波羅蜜多者有此等功德”,是為加行道時所說。 何為無見道之分別?即所說現證般若波羅蜜多,此為見道時。 何為無修道之分別?為顯示修習般若波羅蜜多於修道時有諸多心之功德故而宣說。
།སྦྱོར་བའི་ལམ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་དང་། རག་ལས་ པ་དང་།གསོག་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་འགོག་པས་ན་ཞི་བའོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ན་རག་ལས་པའོ། །རང་ བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གསོག་གོ།།རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་ན་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར བྱ།།ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 何為不知加行道之分別?為令如實了知色等寂滅、依賴、積聚、無實質而行持般若波羅蜜多即是加行自性故而宣說。其中,以遮遣諸法故為寂滅,以依緣力故為依賴,以自性空故為積聚,以不能觀察故為無實質。 何為不知見道之分別?為令如實了知以現證虛空空性故,般若波羅蜜多即是見道自性故而宣說。 何為不知修道之分別?為令如實了知以修習虛空空性故即是般若波羅蜜多及修道故而宣說。 又說”虛空”者,為令知修道與見道無異體故。其中”現證虛空空性”是第一,“修習虛空空性”是第二。此說修道之二種違品相,故說:“第二心與心所,許為趣入境。” 此復何者?如說:“心不生及菩提,心要不作意,下乘作意及,圓覺不作意,修與無修習,及彼等對治,如是非義分別,當知修道中。” 其中,不生菩提心之分別即從初發心攝持而說。不作意菩提心要之分別即不作意菩提心要而說。不作意聲聞緣覺乘之分別即因無其他乘作意機會故而說。
།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མི་འདོར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་དང་། དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང་། དེའི་སྤྱོད་པ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། བསྒོམས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པའི་དོན་ཡིན་པར་མི་འཐད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སློབ་པའི་དུས་སུ་དོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།བསྒོམ་པ་ཡང་མེད། བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་དང་། མ་ཆོད་པ་འདྲེན་མར་བསྒོམས་པས་ དེའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་གཞན་ལ། ཐོབ་པ་ཡང་གཞན་པར་སེམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་ བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་།སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ། ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོ་ནི། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་བསྟན པ་ལ།དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བཏགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 不作意正等正覺之分別即因不捨一切相智作意而行持般若波羅蜜多,及心與心所法不行如是行持,如是現證所說,及其行持、現證、修習而得一切相智之遮遣,為令知大乘一剎那現證故而宣說。 修習分別即以如是修習故為相續性故,為令知非所欲義故而宣說。 無修習分別即以如是修習故,為令知無學位捨棄加行故而宣說。 非修習亦非無修習之分別即因非以修習亦非以未修習故,以得一切相智之間斷與未間斷交替修習非為其因故而宣說。 非如實義之分別即依某者涅槃為他、證得亦為他之心而說:“如是如實性即得一切相智”等故而宣說。 今當說修道違品執著之分別。其中首先:“有情假名境,法假及非空,貪著及分別,自性作實事,三乘非凈德,行為諸散亂,執著為第一,當知。” 其中,有情假名分別即因不緣有情等故,為遮遣屬有情界故。若爾,則從地獄乃至正等正覺皆無假名耶?“須菩提,于意云何,有情假名可得否?“等即為令知有情假名無實故而宣說。
།ཆོས་སུ་ བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་འམ་ ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དབྲི་བ་དང་། བསྣན་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས།དེ་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་གྱི་བར་གྱིས་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དག་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི་གང་དམིགས་པ་དང་།མི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཆགས་པ་བཀག་པས་དེ་ལྟ་ན་ནི་ས་ནས་ས་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དམིགས་པ་ལ་གནས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་གང་གསུངས་པའི་ལན་གྱི་འཐད་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པས། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་ དོ་ཞེས་མི་དམིགས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་པར་གནང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་དག་མཛད་པར་མི་རིགས་པས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སུ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ་། མངོན་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 法假名分別即於法假名學習是宣說得一切相智故。“世尊,那麼菩薩摩訶薩行般若波羅蜜多時,應學色否?“等遮遣一切緣取之學習故而宣說。 非空性分別即因說從色乃至一切相智無增無減而學故,以見一切法自相空性故。若以其學習自相為空性,則應成無般若波羅蜜多行持,故從”須菩提,無行即是般若波羅蜜多行”乃至”爾時修習一切相智時,應以無所緣方式修習”之答覆,說二與不二皆為所緣與無所緣故而宣說。 貪著分別即因遮遣于所緣與無所緣之貪著,若爾則無從地至地轉移並圓滿,因住于所緣則不能圓滿故。若問何故?以”般若波羅蜜多亦無所緣”之答理故而宣說。 法極分別分別即因如是無法極分別故,如無所緣般不作法分別,許為無所緣極分別故而宣說。 作實事分別即若爾則不應作諸佛事業,則無人能行彼行。若問何故?以一切法無作、無顯現故而宣說。
།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན ནས་དེ་རྣམས་ལ་རློམ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་མ་གཟིགས་པ་དང་། དེ་ལྟ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ལུང་སྟོན་པར་ མཛད་པ་མེད་པ་དང་།རྫས་མ་ཡིན་པ་ལ་རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་དོན་དང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པས་དོན་དམ་པའམ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཞུགས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བཀག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་འདུས་བྱས་དང་།འདུས་མ་བྱས་ལ་གནས་པ་བཀག་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་དག་མཛད་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་བས།བྱེད་པ་པོའི་སྤྲུལ་པ་དང་བཅས་པའི་དགོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། དེ་གཉི་གའི་དོན་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གསུངས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་དེ་གཉི་གའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པར་མཛད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དཔེས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ཡོན་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡོན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཆོས ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཡོན་གྱི་གནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། དེ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཕུལ་ བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དགུ་པ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་མི་འཁྲུགས་པའི་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་ པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།གཞན་དག་རྣམ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་མཚན་མ་སྟོན་པས་ཆོས་ཉིད་འཁྲུགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་སྨོས་པས་ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། འབྲས་བུ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའམ། གཏོགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 三乘決定出離分別即若如是則無三乘安立,從執著色等而具慢心安立三乘,若問何故?一切法即使佛五眼亦未見,如是則世尊不作眾生三聚授記,為遮除非實而執為實想之義,如是宣說已入勝義或其反面,遮無上正等正覺,以如來化身喻遮住有為無為,說作一切佛事,如是則應成如來與化身無別,為知具作者化身之密意義,說彼二作用差別無異,隨順如來住世愿故說彼二差別,以化現如來與化身喻遣除作者分別之喻而宣說。 功德不清凈分別即若如是則無功德圓滿,以如來與化身法性無別故,功德處無差別性,緣如來之慈心,及作意彼而向空中散花,作意佛等,以彼供養功德作苦邊際性而宣說。 第九行為散亂分別即說六波羅蜜法性不亂之行,如是則由決定了知色等法而成如來法性散亂,為令他入無相故,如來顯示諸法名相,因法性無亂故而宣說。 善男子或善女人即說男女,含括黃門、閹人、顯果等,或為所屬義。
།རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་རིགས་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། བུ་དང་བུ་མོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བོ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རིགས་སྨོས་པས་ནི་རྒྱུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་དབང་དུ་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཡང་འམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྐྱེ་གནས་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དཔེས་ནི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པས་རིགས་ངན་པར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་འདིར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ ཅན་བཏགས་པ་དེ་ཡི་རྒྱུའི།།ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་པ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། གང་རབ་འབྱོར་ཐ་སྙད་དང་། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བསྟན་པའི་བར་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་ མི་ལྡན་དང་།།མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་དང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ཅིའི་སླད་ དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།རྣམ་པ་གང་དང་། རྟགས་གང་དང་། མཚན་མ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་། རབ་འབྱོར་ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་།རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་འདི་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་ ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ལམ་ལ་གནས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ།འཕགས་པའི་ལམ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 說明種姓差別即為令知四種姓清凈之義。說子與女即為令知出家之人與隨順說者之義。說種姓即為令知相續圓滿於正法得自在之義。說”或”字即以生處及他世受報為喻,令知雖因有緣過失成為低劣種姓者,於此亦依具緣分者而說。 今當說第二執著分別,故此:“眾生假立彼因緣,所緣修道相關聯,于彼作障礙,違品有九種。“如是宣說,從”須菩提,不執著名言、名稱、相”乃至”獲得一切種智”而說。 云何為九種?故此:“三種遍智體,如實三障礙,寂靜真如等,相應不相應,不平等苦等,煩惱之自性,于無二愚癡,分別為最後。” 其中於一切種智愚癡即從”何故如來應供正等覺稱為一切種智”開始,以何種相、何種標誌、何種相狀如來證知,故稱一切種智而說。 于道智愚癡即”須菩提,一切道應由菩薩摩訶薩生起”等而說。 於一切智愚癡即”須菩提,一切法即內外自性諸法,彼等一切聲聞緣覺皆知”等而說。 于道愚癡即從住道開始,以聖道是一切補特伽羅趣向涅槃最勝彼岸故即是般若波羅蜜多而說。所緣即所緣。
།དེ་དག་ དང་ལྡན་པ་དང་།མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའི་དོན་དང་། ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་དང་། བདུད་དང་། ཐེག་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ནམ་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་ རྨོངས་པ་ནི་གང་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་དོན་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་གི་ཡང་དོན་མི་བྱེད། དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འཐད་པ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཆོས་གང་དོན་དུ་བྱ་བའམ། དོན་མེད་པར་བྱ་བ་མ་དམིགས་སྟེ་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དང་དོན་མི་བྱེད་པ་བཀག་པས། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ན་དེའི་དོན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་དཔེས་ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང་། གཉིས་ཀྱི་ ཆོས་ཤིག་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང་།གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 于彼等相應與不相應之愚癡即真如、實際、法界所攝之義,以任何法相應、不相應等義即是般若波羅蜜多故而說。 不平等性即不共性。于彼愚癡即以諸對論者、外道、魔及一切其他乘不能損害、不相順之義即是般若波羅蜜多故而說。 于苦等諦愚癡即于苦義或如言了知義應當修習故而說。 于煩惱自性愚癡即于貪慾、嗔恚、愚癡之義修習故。何以故?貪慾、嗔恚、愚癡之真如於任何義不作,于非義亦不作,如是說理。 如是則遮止一切法之義與非義修習。何以故?如來現證正等覺已,不見有任何法可作義或作無義,以不作有為法或任何無為法故,般若波羅蜜多遮止作義與不作義,以一切聖者無為義故,其義如虛空喻無有利害,以無二門得一切種智故而說。 無二即無二,即勝義。于彼愚癡即以無二法不得無二法,以二法不得二法,不見二與無二法時為得,故而說。 以如是廣說分別差別故,於一切事執著即是違品故,“須菩提,一切種智無所緣”而說。如是則于無事所緣智理應。
།འདིར་ལམ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ལ།ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་མར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་ཚིག་ གིས་དོན་དུ་བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པས་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ཞུས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེའི་མཐའ་མི་ཤེས་པས་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ལ་སེམས་ ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་།སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་ བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན།།རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་དཔའ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལྗང་བུའི་སྡོང་བུ་དང་། འདབ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་མང་ཞིང་། སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་དཔའ་ཞིང་མཛེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་པའི་འཐད་པ་དང་། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ན་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ལས་ རང་གིས་བྱས་པ་དང་།སྨོན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 此處以無道與涅槃故一切聖補特伽羅將成無有之問,以一切無為所分別故,無為以無生故為世間相,此為答。何以故?以勝義語無有施設義,此為理。 以知后際而邊際永斷是問,于自相諸法不知其邊際故,對具不知者說此,此為答。是故於無事所緣智理應。 正因此故,世尊,諸菩薩摩訶薩為諸有情趣入無上正等正覺時,不見有情假名,遠離有情執著者即是行難行,如是等而說。 如同疫病盡滅已, 歷經長久得喘息, 一切種中諸有情, 成辦安樂諸功德。 如大海中諸河流, 以勝果故而勇猛, 于彼大士菩薩所, 一切種中而依止。 即以莖葉花果圓滿之喻,菩薩為福田故,具足一切有情安樂受用最勝眾多種種義故,如同妙園莊嚴,以勝果勇猛莊嚴如是者,應執為如來性。 何以故?由一切法真如得清凈一切種智之理,如是于真如般若波羅蜜多學時,圓滿諸根、自作業、愿智、時智清凈、諸有情義、清凈佛土、得一切種智、轉法輪、有情究竟涅槃之利益故而說。
།འདིའི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ལྗང་བུ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ལ། སྐྱེས་བུ་དེས་ལྗང་བུ་དེའི་རྩ་བ་མ་དམིགས། ཡལ་ག་དང་། སྡོང་བུ་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པར་ལྗང་བུ་དེའི་སྡོང་བུ་བསྐྱེད་དེ། དུས་དུས་སུ་ཆུས་བྲན་ཞིང་། དེའི་སྡོང་བུ་དེ་རིམ་གྱིས་ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་རིམ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ལྟར་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ལོ་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་སོང་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བའོ། །མེ་ཏོག་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་ མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ།།དེ་ལ་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས།སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་རབ་ཏུ་ གནས་སོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ འགྲེལ་པའོ།། །།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྩེ་མོའི་དེ་མ་ཐག་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སྟོང་དང་སྟོང་གཉིས་གསུམ་སྐྱེ་བོ། །སློབ་མའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད ལ།།བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གང་དེ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་བས། དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ བསྐྱེད་པ་ནི།བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 此經云:須菩提,譬如有人慾生樹苗,彼人不見樹苗根、枝、干、葉、花、果,而生其干,時時澆水,其干漸次生出枝葉花果受用。如是諸菩薩摩訶薩亦為諸有情趣入無上正等正覺,彼等漸次行持六波羅蜜多,獲得一切種智,彼等如同葉花果令一切有情得以存活。 其中葉者,菩薩摩訶薩所依,令諸有情從三惡趣中解脫。花者,所依而生為如大娑羅樹王種姓乃至無想非非想處諸天。其中果者是此:依止大菩薩故,諸有情安住從預流果乃至阿羅漢、獨覺、一切種智。 須菩提,如是行持之大菩薩成為一切有情最勝果等而說。 頂現觀修道違品分別之廣釋。 以是成佛頂位無間三摩地故,為顯示此故: 無間三摩地, 千二千三千, 聲聞圓滿及, 菩薩無過失。 佈施諸善為譬喻, 以諸眾多福德故, 佛性之中無間隔, 無間三摩地。 所說者,三千大千世界所有一切有情,彼等皆住聲聞地及獨覺地,較彼等,以從菩薩所生故,緣一切有情發無上正等正覺心者,福德增長眾多。
།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་བཀོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་ས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་པའི་ས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ མཐོང་བའི་ས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བསྲབས་པའི་ས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དང་། བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ལ་བཞག་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་ པའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བཞིའི་གནས་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་གནས་ བརྒྱད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁྱད་པར་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་རབ་ཏུ་སྡུད་པ་ ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་བསྟན་པ་ནི་གང་། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱའོ། ། ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེའི་དམིགས་པ་དང་། བདག་པོ་དང་། རྣམ་པ་ལ་ལན་དུ་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། བདག་པོ་ནི་དྲན་པ་ཉིད ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་ཤེས་པའང་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱི་དངོས་པོ་འགོག་པའི་ཞི་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་ལོག་པར་ རྟོག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས།འདི་ལ་ནི། རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་འདི་ལའོ། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་མར་སྣ་ཚོགས་པར་རྒོལ་བའི་ སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་རྟོགས་པའམ།དེ་ལ་སེལ་བ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བར་རྒོལ་ཞིང་། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་ཤས་ཆེར་སྨྲ་བ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ།
以下是完整的中文直譯: 如是三千大千世界一切有情安立於白凈見地,如是種姓地、第八地、見地、薄地、離欲地、已作證地、獨覺地、入菩薩無過失地,較彼等,菩薩入菩提之福德眾多生起故,無間三摩地即其後即成佛,應當了知。 菩薩入菩提者,是入四果位而非八地。云何了知?以其後即說如來殊勝,如是菩薩入菩提者以諸相更多攝集如來福德故而說。 又此三摩地后為無間因故即成佛。何者?即”彼為一切種智”所說者,即”須菩提,如是應當作意一切種智”而說。 “此所緣無實,主爲念所許,相為寂靜”者,即其所緣、主、相答覆:所緣即無實性,主即是念,相即是寂靜而說。 若謂滅智亦是寂靜,說”相即是相”,此說此處為自性寂靜,非事物滅之寂靜。 今當說邪分別故,于”此中諸說者次第諍”所說中,“此中”即此處,“諸說者”即邪入者,以一至一次第種種諍論門入解或於彼唯說遣除,以言說道無有究竟故多作諍論。
།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་བཟུང་བ་དང་། ། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། །ཐབས་དང་བཅས་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། ། སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བསྟན་པ་ལ། དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་པའི་དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ ནི་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་འདུས་བྱས་དང་།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། གཞན་དག་དེ་ ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲི་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པ་ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཡང་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནས། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཞུས་པ་དང་།རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དུས་དེ་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས།བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་སྤངས་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的中文直譯: 云何?為此而說:所緣正理及其體性決定執取,一切種智智慧,勝義諦與世俗諦,加行與三寶,及具方便之證悟,顛倒及道,對治與所對治,相及修習,諸說者之邪分別,以一切種智為所依,許為十六種。 此說分為十六種之義。其中,依一切種智之所緣正理邪分別者,為知一切種智之般若,從彼開始,有為界與無為界亦是無實。何以故?以無其體性故無實,如是說。 他人于彼問無實體性,即”世尊,何故一切種智無體性”之請問,世尊以過去無體性開示:“一切法即無實體性”而說。 無所得體性邪分別者,即彼等於真如等體性中無性,若爾,從菩薩行般若波羅蜜多至得一切種智無有之請問,“須菩提,知一切法無實體性,即是菩薩摩訶薩方便善巧”,此即是答。 又從般若波羅蜜多等乃至得力、無畏等期間,于菩提道中熟習。彼圓滿波羅蜜多,以一剎那正等智慧得一切種智已,由斷除一切隨眠相續煩惱不生,為永斷故而說。
།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ན།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་གཟིགས་པས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་བར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་ཤིང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་དང་མི་འབྲལ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ དང་།།ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མུ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་པར་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཀུན་རྫོབ་དང་།དོན་དམ་པ་དག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ གཟུགས་ནས་འདུས་བྱས་དང་།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས།སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་ལུས་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཉིད་ཡིན་ པ་དང་།ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་མིང་ཙམ་ཉིད་དང་། ཡང་མི་བྱེད་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。