d3803聖八千頌般若波羅蜜多難解釋心要勝義仁欽炯內希瓦 蘇布帝善提 釋迦慧c3.5s|d3803聖八千頌般若波羅蜜多難解釋心要勝義仁欽炯內希瓦 蘇布帝善提 釋迦慧c3.5s(續4)
如《大般若波羅蜜多經》中所說:“不以色起慢心,不以色而起慢心,不以’我的色’起慢心,不對色起慢心。“同樣也應當應用於受等。在此般若波羅蜜多中,論中應當以其他詞說:“於色等無執,八種彼平等。“意思是四種能取分別和四種所取分別即是修行平等性。 從”是故”到”行”之間所說:由於一切法如回聲,“于彼”是指一切法。“不起慢心”是指執著事物。“不如實隨見”是指見。“不知”是指所取。“遍不知”是指分別,即四種能取分別。 四種所取分別如”彼等諸法”等所說:“無”是指無有執著。“不如實顯現”是指見。“如實無”是指無執取。“不緣”是指無分別,如是以八種無所取能取分別。“住”是指行於一切法。 “由此將如何”如”若”等所說,易於理解。這是修行平等性。 在此修行平等性的附帶,也說明說法平等性。為令生起勝解,從”爾時以佛威力”直至品終所說: “於世界”是指此娑婆世界。“千佛”是指於此娑婆世界賢劫中現證菩提者。其中最初拘留孫、拘那含牟尼、迦葉、釋迦牟尼四佛已現證圓滿菩提。為顯示他們說一切智性平等性,故說”此等名號”等。 “彌勒亦”中,“亦”字包含其後其餘九百九十五佛,這是說明教法平等性。
།གཙོར་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཅིང་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།། །།ལེའུ་བརྒྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་ ནས།འདི་ཉིད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་ཆོས་སྟོན་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་འདིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གང་བཤད་པ་དེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཡིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་དང་དོན་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།གཞན་དུ་ན་བདག་ཉིད་ནི་ལྷ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ལྷ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མིང་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ སོ།།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲ་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངག་གིས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དང་བཅས་ཀྱང་རུང་དོན་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། མིང་དེ་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མིང་དང་དོན་ནི་མེད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དེའི་དོན་ཀྱང་མེད་དེ། དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ལས་ནི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་འགྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ལས་དངོས་པོ་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་དང་དོན་མེད་པ་སྟེ།དོན་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདི་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྟོན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།
這是主要顯示清凈並宣說的品,即清凈品。這是《八千頌般若波羅蜜多難解釋》中第八品,由阿阇黎寶源寂所造的《最勝心要》。 在第八品中顯示一切智性的平等性之後,爲了明顯闡述賢劫的說法,此品中由須菩提所說的內容,從”爾時世尊”等開始宣說。 “唯有名”是指僅是名稱而非實義,因為名與義無關聯,故從彼等不能瞭解實義。否則,若說”我是天人”,則應成為天人。 雖然如此,若說唯有名稱存在,故說”彼名亦”等。“此”是指僅由名稱。“不可得”是指因為空無實義的聲音不合理。為何如此?“語言事物”是指能詮與所詮義具足的意思。無論有義或無義,名稱本身不合理,已成立為無。 若說般若波羅蜜多是存在的,故說”彼亦無”。為何如此?說”不可得”,“因為”是餘下的內容。如何不可得?般若波羅蜜多中無名與義,因為與般若波羅蜜多相違。 其中也無彼義,因為從無關聯義的聲音中不能瞭解義。若說因為無實體關聯故無義,如是則不能從聲音理解實體,也不能趣入義的實體。因此般若波羅蜜多無名無義,義不可得即般若波羅蜜多不可得。 為顯示此二平等性,故說”如名”等。若問此二如何平等?故說”此二法”等。如是成立般若波羅蜜多性,為明顯說法平等性。
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། མིང་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ། དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། ། ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ། སོ་སོར་སྐད ཅིག་མ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། །གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ སོགས་དང་།།མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདིའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་ བུ་ནི།།མངོན་དུ་བྱས་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །མཐའ་ལས་ འདས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ།
我來為您翻譯這段藏文: “世尊為何”如是說道。“為何”是指以何種方式現證圓滿成佛,將由”即此名”等來解釋,意思是”皆非”,意指對於無法不能現證圓滿成佛。 “如是啟白已”等是世尊的回答,“如你所說諸法空性,如是現證圓滿成佛后將宣說”,這是”如是”一詞的含義。 因此,依據見道,論中說: “于苦等諦中, 法智及隨智, 忍智剎那性, 遍知道見道。” 這是遍知道見道十六剎那的自性。于苦等諦中,各有四剎那的自性。法智與隨智即是法與隨忍和智。其剎那即是其自性:苦法智忍、苦法智、苦隨智忍、苦隨智。集、滅、道亦復如是。 此即十六剎那,如論中依次說: “色非常非無常, 超越邊及清凈, 無生無滅等相, 如空離貪著性, 解脫遍執著已, 自性不可說及, 由說此義故, 不可予他及, 無所緣作用, 極清凈無病, 惡趣斷及果, 現前無分別, 不繫相為二, 事物與名稱, 無有智生起, 是遍知剎那。” 其中,“非常非無常”是第一剎那。“超越邊際”即”極清凈”是第二剎那。“清凈”即”遍清凈”是第三剎那。“無生無滅”等是第四剎那。“如虛空”是第五剎那。“離貪著”是第六剎那。“解脫遍執”是第七剎那。
།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། ག་ལས་ཤེ་ན། གང་ཕྱིར་འདིའི་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དགུ་པའོ། ། དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ནད་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ངན་སོང་ཆད་པ་དང་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངན་སོང་ཆད་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་།མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དངོས་པོ་དང་མིང་གཉིས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། དེ་དག་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་གསུངས་ ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། བཅིངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་ པའོ།།རབ་འབྱོར་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པས་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། ། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལྔ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད པའོ།།རབ་འབྱོར་གཟུགས་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ ཆོས་ཤེས་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།
我來為您翻譯這段藏文: “自性不可說”是第八剎那。“不可說”和”解脫”相隨。何以故?“由此不可予他”是第九剎那。“無所緣作用”是第十剎那。“極清凈”是第十一剎那。“無病”是第十二剎那。“惡趣斷”和”無分別”中,“惡趣斷”是第十三剎那。“無分別”是第十四剎那。“現證果位覺悟”和”不繫相”是第十五剎那。“於事物與名稱二者無智生起”,這些是遍知性見道十六剎那。 其中,首先”如是”等說明兩個剎那:色等非常亦非無常,非束縛亦非解脫,因其自體本空,故常等不應理,此為苦法智忍。色等恒時極清凈,此為苦法智。 從”如是宣說”至”遍清凈”說明第三剎那,般若波羅蜜多遍清凈是因一切法遍清凈故,此為苦隨智忍。 從”須菩提,色無生”至”遍清凈”說明第四剎那,由彼等清凈故無生滅、無染凈相,此為苦隨智。 從”須菩提,虛空”至”遍清凈”說明第五剎那,一切法如虛空無生等,因如虛空清凈故般若波羅蜜多遍清凈,此為集法智忍。 從”須菩提,色無染”至”遍清凈”說明第六和第七剎那,一切法如虛空無染,因如虛空無染故般若波羅蜜多遍清凈,此為集法智。一切法如虛空無遍執故,般若波羅蜜多遍清凈,此為集隨智忍。
།ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱད་པ་དང་ དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་བསྟན་ཏེ།ཚིག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྲག་ཅ་ནི་རི་དང་། རི་སུལ་དུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནི་ ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་གང་གིས་ཕ་རོལ་ལ་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པའོ། །བྲག་ཅ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། འདིར་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་དང་སྒྲ་བརྙན་གཉི་ག་ལ་འཇུག་སྟེ། འདིའི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གི་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ བསྡུའོ།།བྲག་ཅ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚིག་མེད་པ་ཡང་ཡིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་གསུམ་ཡང་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་དག་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་མཚོན་ཆ་སྔོ་བསངས་ཀྱི་བསྡུ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དངོས་ པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།དེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ན། དེས་ནམ་མཁའ་ལྟར་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གོས་པ་ནི་ཉེ་བར་གོས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པའོ། །ཉེ་བར་གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པ་ནི་ཉེ་བར་ གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཆོས་དེ་དག་གོ། །ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་གིས་གོས་པ་མེད་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པའོ། །གཉི་ག་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉི་ག་ ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དུས་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣ་ལམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའོ།
從”虛空和回聲”到”遍清凈”說明第八、第九和第十剎那。無言說和不可說,如同回聲在山間和山谷中如虛空般毫無言說。同樣,一切法如虛空不可言說,故般若波羅蜜多遍清凈,此為集隨智。 瞭解即是言說,以言說使他人理解義理即是言說。如同回聲如虛空般毫無言說,同樣一切法如虛空不可言說,故般若波羅蜜多遍清凈,此為滅法智忍。 所不緣即是無所緣,此中回聲之聲通於聲音和迴響二者,因不顯示其差別故。既是無言說又是不可說,應如是攝。既是回聲又是無言說又是不可說,應如是攝三者。既是彼等又是所緣,應如是攝。因為虛空亦與彼等相似,此如青色武器之攝。彼等之事即是彼性。由彼遍清凈,故如虛空毫無所緣,如是一切法亦無所緣,由此如虛空無所緣故遍清凈,此為滅法智。 從”須菩提”到”般若波羅蜜多遍清凈”說明第十一剎那。染污法所染即是染著,清凈法無染即是無染。染著和無染即是染著和無染。既是彼等又是法故為彼等法。既是法又是一切故為一切法。彼等無染即是無染。二者所緣即是無所緣,二者無所緣即是二者遍清凈,此為滅隨智忍。 從”如是宣說”到”不作時”說明第十二剎那。何故是善得?說”于耳聞”等。“時”即是死。
།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགྲ་ཇེ་ལྗི་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བདུན་པར་བརྗོད་ལ། འདིར་གཉིས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ དང་བ་དང་ལྡན་ན་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ།།དུས་དང་དངོས་པོ་དང་ལས་དང་འགྲོ་བ་ན་ནི་ལས་མ་ཡིན་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཏེ། ལས་མ་ཡིན་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་ལ་ལ་དག་འདོད་དོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་བསྲུང་བས་ཀྱང་ངོ་། །རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་བསྲུང་བ་ ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི།འདི་ལས་གཞན་པའི་བསྲུང་བ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དགྲ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ། །ཅི་ཙམ་དུ་གཅེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ། །འདིར་བསོད་ནམས་ཁྱད་ པར་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པས་ནི་ངན་སོང་ཆད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ན་དེ་ལྟ་ ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མ་གོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ ཏེ།འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །རྒྱུ་དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་མཚན་མའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའོ། །འདི་ཅི་ཞིག་གིས་མ་གོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།
此為滅隨智。從”彼等天子”到”敵漸增”說明第十三剎那。在諸大般若中用第七格表述,此處用第二格,有人認為具足極凈信故稱為第二。 在時、事物、業和趣處,雖非業而有業名,有人認為雖非業而得業名。“較此”是說較無上珍寶守護。此大珍寶即是大守護,難道除此之外無其他守護嗎?因此說”複次須菩提”等。雖然大珍寶如是,此為”復”字之義。敵即是對論者。“何等珍貴”即是如何殊勝。此中顯示福德殊勝,即隱含說明斷絕惡趣,此為道法智忍。 從”須菩提譬如”到”無有無所緣”說明第十四剎那。為何稱為無上?說”為利益安樂而趣入”,此之解釋即是”一切法”等。“以無畏方式”即是以恒常方式。親近即是親近。若為利益安樂而親近,則成分別,故說”須菩提般若波羅蜜多”等。“不怯弱”即是無執著。“不修習”即是不住。“不執取”即是不如實知,故無分別即是三方面無分別,此為道法智。 現證果位而不繫于相,此為第十五剎那,為此說從”須菩提無生”到”無染”。不緣已生果即是無生。因此緣故,世尊母無已生果相之垢染。此由何無染?說”須菩提”等即是因由。
།གང་གི་ཕྱིར་མ་གོས་ པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་གོས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་གོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་ རྣམས་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མའི་དྲི་མ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གོས་པའོ།།དེ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་དང་མིང་གཉིས་ལ་འདུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལས་ནི་འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་ཤེས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་། དེ་ལྟར་ཡང་མི་དམིགས། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་སྣང་གི་ཆོས ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པས། མིང་གི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་དྲི་མ་མེད་པ། ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པ་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ནི་རིག་པར་བྱ་ བ་དང་།རིག་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་མི་སྣང་བ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་དང་མིང་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་གསུམ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤྲོས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤྲོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ ཤེས་པ་ཉིད་དང་།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།
由於無染故,此即是般若波羅蜜多,因為是超越分別的波羅蜜多。若有染著則不成為般若波羅蜜多。如何是無染?為此說”須菩提如是”等。諸果生起時,一切法相垢染滅盡故無染。此為道隨智忍。 對事物和名稱二者無知生起,此為第十六剎那,為此說從”若”到”行”。“如是”即是對極細事物和名稱二者的了知。“如是”是顯示略義。在諸大般若中廣說此義。如是亦不知,如是亦不分別,如是亦不緣,如是亦不戲論,則行般若波羅蜜多,乃至說”亦不證一切智”。 其中”如是亦不知”是說僅現法性而一切法亦不顯現故,即是不生事物之知。“如是亦不分別”是說一切言說無顯現故,不生名稱之知。無雜染、無垢、如虛空無邊的法性智中,不顯現所知與能知的差別,即無所取能取之知生起。事物、名稱及二相顯現這三者皆是顛倒故應斷除,顛倒即是戲論。因此說彼等之無亦不成戲論。 余易可解,此為道隨智。此一切智若有不住輪迴涅槃等方式,則是諸菩薩的,若無則是聲聞等的一切智分已圓滿。如是顯示三種一切智相后,為總結故說至”無所得”。般若波羅蜜多即是一切相智性、道智性及一切智性。
།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདི་དག་ནི་ལེའུ་རྣམ་པ་དགུས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། ལེའུ་གཅིག་དང་ཕྱེད་དང་བདུན་དང་། ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ།།འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འཇོག་ཅིང་ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ སོ།།ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་འདྲེན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྟོན་པ་ཐོས་ནས་ ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བྱས་པ་དེ་ནི།དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་དག་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་ཅ་ཅོ་ནི་ཀུ་ཅོའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ག་ཞ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོར་འབྱིན་པའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་གཞན་པ་ཡང་ངོ་། །གང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ཞིག་གང་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་བསྟན་པའོ། །སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ ཞེས་དགོངས་སོ།
“彼”即是彼三種。此等由九種品類廣說,即依次以一品半、七品半、二品半來顯示。“任何法”是指心與心所相應。 “趣入”是于所緣作安置。“決定安住”是安住于彼而生止。“正說”是生起觀。“決定顯示”是現證。“圓滿獲得”是獲得果位諸法。“決定獲得”是將彼引至究竟,皆與”無有”相連。 此等從何而來?因一切法無所緣故。諸天聞此教法后所作,即說”爾時天子”等。眾人生喜而發出喧譁即是嘈雜。彼即是大聲,是發出極高聲音。 此非二次轉法輪,因二者皆無所緣故。“于任何法皆無”是說除法輪外亦然。“於一切法無執著”是說離執著所緣故。“無上”等易可了知。 一切法無所緣,為顯示能令證悟之法亦無。因為清凈法於何處為誰所說皆無。“未成就”即是未生。“任何法”是指煩惱。 空性等三三昧是清凈法之譬喻。“教說”是勝義教說。從”無人說”等至”無施處”,何以知之?是因為補特伽羅之事物本身無有故。
།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། སྦྱོར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་སྦྱོར་བ་བཅས་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་ དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་།།སློབ་མ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དག་དང་། སྦྱོར་བ་དག་དང་། ཡོན་ཏན་ དག་དང་།སྐྱོན་དག་དང་། མཚན་ཉིད་དག་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐབས་ལ་ མཁས་པ་སྟེ།དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཤད་པ་ལ། དང་པོའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་ཤེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་ པ་གསུམ་དུ་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞི་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མིང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་མང་པོའི་ཚིག་ཡིན་ཡང་།རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ ནས་བརྩམས་ནས།མི་གཡོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པའི་བར་རོ། །དེ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དག་ལ་བཞི་བཞི་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ནི་ལྷག་མ་བཅོ་ལྔའོ། །མ་མཆིས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ པས་ན།མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ནི་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། མི་རྫི་བའོ།
在顯示三種一切智性的性相之後,當顯示加行。彼即是現前圓滿證悟一切相,為顯示此,論中說: “諸相及諸加行, 功德過患具性相, 解脫及順抉擇分, 聲聞不退轉眾等, 輪涅等性清凈剎, 無上即是現證知, 此具方便善巧性。” 諸相、諸加行、諸功德、諸過患、諸性相、順解脫分、順抉擇分、不退轉僧眾、輪迴涅槃平等性、佛剎清凈、方便善巧,此十一事即是現前圓滿證悟一切相。 如何解說所說?首先解說相,論中說: “事及智慧相, 諸相所知相, 一切智三故, 彼許為三種。” 事即無所緣,即四聖諦等。彼之智慧之相即以何相遍知彼。彼等之相即是名稱。雖說”諸一切相智”是複數詞,但就類而言是”一切智性”之義。 彼三種如何?即一切智性、道智性、一切相智性。其中初一切智性有二十七相,此處論中說: “從無相直至, 不動相為止, 于各諦四相, 道中說十五。” 從說”此是無所有波羅蜜多”之無相開始,至”不動波羅蜜多”即不動相為止。其中苦、集、滅各有四相,道諦則有餘十五相。因為既是無所有又是波羅蜜多,故稱無所有波羅蜜多。下文亦當如是配釋。其中苦諦之事是無、平等性、遠離、不壓迫。
།ནམ་མཁའ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གནོད་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྫི་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །མི་བརྫི་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་བརྫི་བའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་གཞི་ནི། འདི་ལྟར་གནས་ནི་རྒྱུ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་ངག་ གི་ལས་སོ།།མིང་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའོ། །འདི་དག་མེད་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནས་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་། མིང་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མིང་མ་མཆིས་ཤིང་ལུས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །ལུས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་མེད་པ་ནི་མིང་མེད་ཅིང་ལུས་མེད་པའོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །དེ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པའོ། །བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའོ། །འགོག་ པའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟར་འགྲོ་བའམ།ཟད་པའམ། སྐྱེ་བ་འདི་དག་མེད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ།ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཏེ་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་ལྡན་པ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ།
所謂”無虛空”,即如同無虛空一般無色等,如同虛空是無有色法實質的性相一樣,色等無有自性相。“一切法無所緣平等”即一切苦樂諸法無所緣而平等。“極空”即是補特伽羅本性空的意思。能害即是苦。因為是可被損害的緣故,是壓迫的自性。無壓迫自性即是無我,因為是彼相的緣故,是無壓迫波羅蜜多,即一切法能害所害皆無所緣性故為無所緣性。 集諦之事如是:住即是因,即前蘊。自性即自體事,即身業。言說即語業。名即意業及煩惱。這些依次無有即是無住、無自性、無言說、無名,因為彼等無自性故為波羅蜜多。 關於”無名無身”,名即是非色蘊,身即是色蘊,二者無有即是無名無身。來去即是身業,彼無有即是無來去。言說之因即是分別,彼無有即是無分別。 滅諦之事如是:去、盡、生這些無有,依次即是無去、無所取、無盡、無生,因為彼無自性故為波羅蜜多。一切法無去,因為是無去性故。一切法無所取,因為法不執法故。儘性即是法,因為無因故。彼無有即是具無盡故。現前成就即是生,彼無有即是無現前成就。
།ལམ་གྱི་བཅོ་ལྔ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཤེས་པ་ པོ་དང་།མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ དང་།རློམ་པ་མེད་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལམ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་སྟེ་དེས་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་ཤེས་པ་པོ་དང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་སྟེ་དེས་ཤེས་པ་པོ་དང་མཐོང་བ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟེ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་ནི་རྨི་ལམ་ སྟེ་མཐོང་བར་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་བྲག་ཅ་སྟེ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་སྒྲར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་མིག་ཡོར་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །དེ་ནི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སྟེ་ཆུའི་ཕུང་པོ་མེད་ཀྱང་། སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་སྒྱུ་མ་སྟེ་མཚན་མ་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་གོ་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ལྔ་པོ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སྣང་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེས་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་སྟེ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་གོས་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྤྲོས་པའི་ གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་རློམ་སེམས་མེད་པ་སྟེ་རློམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །དེ་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ནི་གང་བསྟན་བཅོས་ལས།རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ།
道的十五種是:無作者、無知者、無見者、無遷移、無壞滅、如夢、如回聲、如幻影、如陽焰、如幻術、無煩惱、無清凈、無染污、無戲論、無傲慢、無動搖。無作者等,因為無作者故,是波羅蜜多。 道是無作者,因為彼不見作者故。道是無知者和無見者,因為彼不見知者和見者故。道是無遷移,因為彼見無死亡遷移和出生故。道是無壞滅,因為通達三時諸法自性無壞滅故。因為如夢等相似故為夢等。 道如夢,因為雖無所見而見義故。道如回聲,因為雖無聲而緣聲故。道如幻影即影像,因為雖無實義而見義故。道如陽焰,因為雖無水聚,而於為渴所逼世間顯現故。道如幻術,因為雖無相而顯現故。 所謂”無生而不了知”,因為道也顯示五者無生,因為雖無顯現因而如是顯現故。道是無煩惱,因為彼不見貪等故。道是無清凈,因為彼不見煩惱眾生故。道是無染污,因為彼見諸法如虛空無染故。道是無戲論,因為是戲論對治故。道是無傲慢,因為完全摧毀一切傲慢者故。道是無動搖,因為是法界自性故為常故。這是一切智性之相。 其次,道智性的三十六相,如論中說:“因道及苦諦,滅諦依次第,彼等八七及,五與十六說。”
།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དག་ནི་དང་ པོར་བསྟན་ཏེ།འབྲས་བུའི་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་ནི་ཕྱིས་བསྟན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྒྱད་དང་། བདུན་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ནི་གསུངས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་ བརྒྱད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་འབྱུང་ནི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཏེ། གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པ་ཉིད་དུ བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ།།ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བ་སྟེ་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡོད་པར་རྟོགས་སོ། །གཞན་ཡང སེམས་ཅན་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པས་ན་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ལམ་གྱི་བདུན་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་པ་དང་། ཐ་མི་དད་ པ་དང་།མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་ཚད་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
如是所說,因即集諦,故先說集諦和道諦,因為是果之方便故。后說苦諦和滅諦,因為是果故。彼等之相依次說為八、七、五、十六,如經中所說。 其中集諦之八是:離貪、無生起、寂靜、無過失、無煩惱、無眾生。云何?所謂無過失即是無貪、無嗔、無癡三者故。集諦是前五蘊。對遍計所執性諸法之貪著即是貪,從彼離貪即是離貪,是為集諦。 “為一切法不顛倒真如”者,即是以顛倒所執自性為空。生起即是煩惱因分別。此中無彼故無生起,是為集諦。“一切法無分別”者,因為無執著故。寂靜即是集諦滅之義。 云何?一切法相即是一切法不顯現,因為勝義中不見顯現故。因此即是無貪波羅蜜多、無嗔波羅蜜多、無癡波羅蜜多。所謂功德波羅蜜多,即是貪嗔癡盡波羅蜜多。一切煩惱無即是無煩惱,是為集諦。“無遍計”者,聲聞了知為有。 又眾生性即是煩惱和苦,無彼故無眾生。所謂真實邊際,即是法和受用空性。道之七者是:無量、不思二邊、無差別、不執為勝、無分別、無量、無著。道是無量,因為一切法之生起無生起是虛妄性故。
།ལམ་ནི་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ པར་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྣང་ཞིང་རྟོགས་པའོ།།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེས་དམན་པའི་ཐེག་པ་ལ་མི་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་ལམ་མོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། བདེ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ནི་སྐྱེ་བ དང་།རྒ་བ་དང་། མི་རྟག་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་ནི་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ པ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་ཅིང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའོ། །དུས་གསུམ་དང་རྒྱ་ཆེར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།དེ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་ ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ།
道是不思二邊,即”於一切法無執著”,是如其所顯現之空性顯現及了知。無差別即是道。所謂”無分別”,因為不見分別故。道是不執為勝,因為不觸及下乘故。無分別即是道。所謂”分別平等性”,因為不見分別故。無量即是道。所謂”為法性無量故”,因為緣于無量法性故。無著即是道。所謂”於一切法無著”即是無所緣。 苦諦之五是:無常、苦、空、無我、無相。苦即是有漏五蘊。其中無常即是非常。苦即是苦,因為是樂之相違品故,如虛空。苦即是空性,因為一切法不可得故。苦即是無我性,因為于如其所顯現之一切法無執著故。有為法三相是生、老、無常。無彼即是無相,是為苦。所謂”無成就”,因為如其所顯現及勝義皆是無為故。 滅諦有十六,因此滅諦是空性之清凈,因為與空性無別且不見能差別故。因此如虛空般無邊無際。因為三時及廣大皆無間斷故有十六空性,故依次配合,此中是一味。因此說是一切空性波羅蜜多,因為無邊無際故。此即是從內空性、外空性乃至無性自性空性波羅蜜多之義。因此滅諦有十六相,此即是道智之相。
།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་བྱེ་བྲག་གིས། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་མཐུན་པར། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དང་།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཏེ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། ། འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་རྣམ་པ་བདུན་རེ་རེ་ནས་ཕྱེ་བས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པའོ།།ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ནི་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཉིས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་གྱིས་གནས་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ནི་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་གནས་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
一切相智的行相有一百一十種。如論中說:“由三種遍智差別,隨順道諦,從念住開始,乃至最後佛相,聲聞、菩薩及諸佛,依次為三十七、三十四及三十九。“依此而言,從”世尊菩提分”等直至品終皆有宣說。 此即是念住等菩提分的波羅蜜多。念住等七類分別開展,成為三十七菩提分,其中每一分皆以無所緣相為波羅蜜多。從”身念住波羅蜜多”乃至”正定波羅蜜多”,是依聲聞道而說。一切相智有三十七相。 其次,三解脫門是空性波羅蜜多、無相波羅蜜多及無愿波羅蜜多,因為解脫門不可得故。 八解脫是:第一解脫波羅蜜多、第二解脫波羅蜜多、凈解脫波羅蜜多、空無邊處解脫波羅蜜多、識無邊處解脫波羅蜜多、無所有處解脫波羅蜜多、非想非非想處解脫波羅蜜多、滅受想解脫波羅蜜多,因為八解脫不可得故。 九次第定是:從”住于初禪波羅蜜多”乃至”住于第四禪波羅蜜多”,以及從”住于空無邊處波羅蜜多”乃至”住于滅受想波羅蜜多”,因為初禪等不可得故。
།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འགོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བདེན་པ་བཞི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །སྟོབས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ།།མི་བརྫི་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ བཞི་སྟེ།མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་ཤིན་ཏུ་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་དོན་ཏོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པར་ནུས་པའོ། །དེ ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མ་འདྲེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའོ། །གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།
我來為您翻譯這段藏文: 苦諦波羅蜜多、集諦波羅蜜多、滅諦波羅蜜多、道諦波羅蜜多,因為四諦不可得故。 十波羅蜜多是:從佈施波羅蜜多乃至方便、愿、力、智波羅蜜多,因為彼等違品不可得故。這是住于菩薩道的三十四相。 力波羅蜜多即十力:從處非處智力波羅蜜多乃至漏盡智力波羅蜜多。“為不被摧伏”即是力之義。 無畏波羅蜜多有四種:正等覺無畏波羅蜜多、漏盡無畏波羅蜜多、說出離法無畏波羅蜜多、說障礙法無畏波羅蜜多。“極不怯弱”即是無畏之義。 無礙解是:法無礙解波羅蜜多、義無礙解波羅蜜多、詞無礙解波羅蜜多、辯無礙解波羅蜜多。了知並通達一切法、義、詞及辯才。“無著無礙”即是于彼無著無礙之能力,此即無礙解之義。 所謂”一切佛不共法波羅蜜多”,既是佛法又是不共,故為佛不共法。因為不與他共,故為佛不共法。“一切”即是十八佛不共法之義。因為是彼等之行相,故為波羅蜜多。
།འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། ཅ་ཅོ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་།ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་།ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གསུམ་དང་། དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་གསུམ་སྟེ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།བགྲང་བའི་ཚུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདྲ་བར་སེམས་པ་ནི་བགྲང་བའོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ་འདྲེས་པའོ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་འདས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ བའི་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀའོ། །དེ་དག་གིས་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།རང་བྱུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རང་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དོན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གཏན་ཚིགས་འདི་གསུངས་སོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དབང་བསྒྱུར་རོ་ ཞེས་བསམས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དོན་གཅིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་ཐ་མར་གསུངས་སོ།
我來為您翻譯這段藏文: 即:無錯亂、無喧譁、念不失三種波羅蜜多;心無不等住、無異想、無不觀察舍三種波羅蜜多;欲、精進、念、定、慧、解脫不失六種波羅蜜多;身業、語業、意業一切智為先導隨智而行三種波羅蜜多;於三世一切無著無礙智趣入三種波羅蜜多,此即是十八佛不共法波羅蜜多。 所謂”超越計數之理”,相似思維即是計數,其理即是相應、和合。超越彼即是超越,此即是不共之義。 如實宣說諸法真如,故稱如來。其真如性即是如來性,其體性即是波羅蜜多。一切法即是諸佛之教法。彼等不顛倒真如即是真實性故。 所謂”自生波羅蜜多”,“生”字義為趣入,屬於趣入他義之類。“自”即是自身,意為心。因為趣入一切心法,故稱自生。其體性即是其波羅蜜多。因此,《般若波羅蜜多經》中說”因為能主宰一切法”,為顯此義,為遮余義,世尊母經中說此因由。 所謂”一切法無自性故”,一切法無自性即是無自性性。若此有自性,則心不應顛倒,因為心有顛倒,所以諸如來主宰。 一切智智即是佛性,是一義。因此,諸《般若波羅蜜多經》最後說”佛性之相”。
།འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་མཁྱེན་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་དེའི་སླད་དུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྣམ་པ་ལ། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་བརྒྱ་དང་བཅུ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་རྣམ་གསུམ་ལ། །བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་དེ་དེས་ན་བསྟོད་པའི་དོན་གྱི་ལེའུ་ནི་བསྟོད་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་དགུ་པའོ།། །།རྣམ་པ་བསྟན་ནས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས ལས།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་དུ་དམ་ པ་རྣམས་བཞེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ འདི་ཉན་པ་ལ་ཐོས་པ་སྣང་བའི་སྣོད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འཛིན་པ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་བར་གྱི་སྣོད་ དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་འཛིན་པ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་དེ་དག་གིས་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།
這裡我為您翻譯這段藏文: 此處說明一切相智波羅蜜多:一切法之體性及一切相即是一切法體性之一切相。了知彼等即是其體性,即是為此。依止佛道三十九即是一切相智之相。 一切相智之相,總攝為一百一十;三種遍智,共一百七十三。以此等相讚歎世尊母,故讚歎義品即是讚歎品。 《聖八千頌般若波羅蜜多難解》堪布寶源寂所造《最勝心要》第九品。 說明諸相后,當說彼等之修行。於此,世尊母聞法尚難得,何況修行?為顯示此義,論中說: “供養諸佛已,由此生善根,善知識攝受,是聞法之器。親近佛問法,佈施持戒等,受持誦等行,諸聖許為器。” 即是說,于往昔諸佛作殊勝供養、積累福德,以持戒聞法等生善根,為善知識所攝受者,即是聞此世尊母法之聞法顯現之器,餘者則非。 又于往昔諸生中,于眾多佛作親近供養、具足熟習,以行六波羅蜜多,如是成為受持世尊母乃至如實修行之器,餘者則非。 因此,從受持世尊母乃至如實聞知,必定具足彼等作殊勝供養等三種功德。
།དེ་དག་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གང་གསུངས་པ་ལ།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །དད་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པའོ། །འཛིན་པར་འདོད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །སྤོང་བར་མི་འདོད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཚིག་དང་དོན་ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་འདུན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གིས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་མོས་པའོ། །མི་འཕྲོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། དེ་གཙོ བོར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དང་། གང་གིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལན་དེ་བྱས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དྲིས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་མཚར་ཅི་ཆེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིར་ཅི་ཞིག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའོ།།འདི་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་འབྱེད་དོ།
我為您翻譯這段藏文: 彼等受持等顯現,及如實修行者,必定具足作殊勝供養等三種功德,並確定于親近供養佛等。從”爾時,帝釋天主心念”乃至”如是當於此般若波羅蜜多作瑜伽”所說: “如實學習”即是奢摩他。“修行”即是毗婆舍那。“作瑜伽”即是奢摩他與毗婆舍那。“無信”等,是因為如來所說故。 于非真實而正確信解即是信。欲受持即是忍。不欲捨棄即是忍。欲聽聞文義即是欲。精進即是勇悅。斷善根之貪、嗔、癡、懈怠之對治即是正知。 以現量、比量、可信教量所確定之事,執持”此即是,非他”即是勝解。具有不被奪取之所依作用,以此為主即是爲了不被他論師等奪取故。 “已問詢”與”被問詢”即是已問詢一切疑惑處,由彼作疑惑答覆即是被問詢。“如是有何稀有”即是此中有何稀有,與”於此不生勝解”相連。 “如是般若波羅蜜多”中,“如是”即是般若波羅蜜多與一切智互為因性之決定顯示,應禮敬之義,此即難得。從”爾時世尊”至”生起辯才”,開啟修行之處。
།སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་གནས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། ། དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི མཐོང་།།གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དག་པའི་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བཀག་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ལ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་ པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྟེ།ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། རྟོག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །གང་སྦྱོར་བ་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ནས་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ངེས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་ས་ལས་ངེས་པར་འདས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བར་ཆད་དང་ལྡན་པ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བར་ཆད་མེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ ཉེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ།
我為您翻譯這段藏文: 依修行而論,論中說: 因不住於色等故, 為遮止住于彼故, 因彼如是性甚深, 因彼等難測其底, 因彼等無有限量, 因長時大難證悟, 授記及不退轉性, 並具決定出離障, 菩提性及速疾性, 因利他無增無減, 不見法非法等相, 不見色等不思議, 色等彼之能相及, 不分別彼之體性, 能施珍貴果報及, 彼具清凈之邊際。 此中”彼”即是修行,因已說諸相而是彼之處故。不住於色等是修行,因遮止住于彼故。不修色等是修行,因遮止於彼修行故。如是性亦因甚深故是甚深修行。如是於色等難測其底之修行。如是因無量故是無量修行。“及”字與”因遮止於彼修行故”相連。 “于彼”即是因甚深故、因難證故、因無量故,遮止於彼等之三種修行:即不修甚深性之修行、不修難證性之修行、不修無量性之修行。由於舍離甚深等修行,長時住于惡趣后以大艱難長時證悟,此即是以大艱難長時證悟之修行。 “授記”即因修行不久得授記,此即是得授記之修行。“不退轉性及”即因得不退轉性,此即是不退轉之修行。“決定出離”即是決定超越長時間斷之地之修行,即是決定出離之修行。具障即是有障之修行。無障授記即是無障之修行。“菩提近及”即因近證,此即是近圓滿菩提之修行。
།མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འདིས་བྱང་ཆུབ་འདི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མྱུར་བར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་གྱི་ དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ།།གང་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མི་མཐོང་ བ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བར་དེ་དག་མི་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བའོ།།གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་ བའོ།།དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ཉིད་དག་པའི་ཕུང་པོའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །མཚམས་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་དུས་ཇི་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་བྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་གང་གིས་ སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ནི་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལྟར་འདི་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་དག་རིམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ།།གཟུགས་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པ་སྟེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ལའོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
我為您翻譯這段藏文: “速疾”與”菩提”相連,因為不久即由此證悟此菩提,此即是速疾圓滿菩提之修行。利他之修行即是利他之修行。於何處見諸蘊等無增無減,此即是無增無減之修行。 “不見法非法等”即當以法性等不見諸法時,即是不緣法等之修行。“不見色等不思議”即從不思議色乃至不思議一切種智,不見彼等,即是不見不思議色等之修行。 “色等彼之能相及,不分別彼之體性”中,色等未來自性之體性即是彼之體性。於此三者不分別空性、無相、無愿,即是無分別修行。 “能施珍貴果報及”即是從預流果乃至正等正覺之珍貴果報,能施與此等者即是世尊此般若之修行,即是施予珍貴果報之修行。“清凈”即是此世尊母清凈蘊之修行,即是清凈之修行。“具邊際”之修行即是于書寫等世尊母所需時間內成就,以堅固精進而修行者,即是具邊際之修行。 如是,此等即是二十三種修行。“憍尸迦,諸菩薩摩訶薩”等即是次第宣說彼等。“行”即是作意。“不住色”等是開示。“色不住”等是解釋,即是執著之義。因不住故而修瑜伽即是得修行。此即是不住色等之修行。“憍尸迦,色”等中不修行名相。如是,“不住”即是不如實知之義。
།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་ནི་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེ་ན། གཟུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་ལས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །འདིར་མི་ གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཟབ་པ་ལས་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མེད་ པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །ལན་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་ པ་དྲན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ནི་དེ་ཐོས་ནས་མ་དད་ཅིང་སྤོང་སྟེ་དེས་ན་ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་བས་ཚེགས་ཆེན་པོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པོ།།དེ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་གམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ།
我為您翻譯這段藏文: 如是不住于般若波羅蜜多,是因為無分別。此即是不修行色等之修行。 從”爾時世尊”等至”甚深”之間,宣說甚深之修行。此中”世尊般若波羅蜜多甚深”者,色等甚深是因真如甚深,此為所密意。此即是甚深之修行。 “世尊般若波羅蜜多難證悟”者,是因色等難證悟故,此為所密意。般若波羅蜜多豈非能確實證悟?為何說難證悟?故說”難執取”等。因為確定即是執相,由此即是分別,而般若波羅蜜多是無分別,故難證悟。此即是難證悟之修行。 “世尊般若波羅蜜多無量”者,因色等無量故,故此即是無量之修行。從”色甚深”等至”如是宣說”之間,是不修行甚深之修行。此中”不住”即是無執著。“不修瑜伽”即是不如實知。“修瑜伽”即是修行,此即是不修行甚深之修行,如是亦是不修行難證悟之修行,如是亦是不修行無量之修行。 從”如是宣說”等至”有何過失”之間,宣說歷經長時大艱難而證悟之修行。此中”有何過失”是發問。答覆是憶念大般若中所說,攝其義而解釋:聞已不信而捨棄,因此長時墮惡趣,以大艱難而現前圓滿菩提。此即是歷經長時大艱難而證悟之修行。 從”如是說已”等至”當知得授記”之間,宣說授記之修行。因此”一或二”即是如實宣說。
།གཅིག་གམ་གཉིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་བརྗོད་པའོ། །མཉེས་པར་ བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཐུགས་དབྱུང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྲིད་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་ མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསགས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུའོ། །མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །གཡོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །རབ་ཏུ་ འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།།རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནོན་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། རབ་ཏུ་གནོན་པ་སྟེ་འདི་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ཚད་ཡོད་པས་ན་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཉན་པ་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པའི་ སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།ལྡུམ་བུ་ནི་ཡལ་གའོ། །ལྡུམ་བུ་དང་དྲི་དག་གིས་མཚན་པ་ནི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྙེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཕྱིན་པ་འམ་ཐོབ་པའོ། །མི་རིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ངོ་། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མགུ་བ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། ལོ་མ་དང་འདབ་མ་ལྷགས་པ་ནི་རྙིངས་པ་སྟེ། གང་དག་ལ་ལོ་མ་ལྷགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལྷག་མ ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། སྦྲུམ་མ་ནི་སྦྲུམ་མའི་བུད་མེད་དོ། །བསྐྱོད་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བའོ།།སྙོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ན་བའོ། །སྨྲ་བ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བའོ། །ཡང་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །སྟོབས་ནི་མཐུའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཚོར་བའོ། །འགྲོགས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་བའོ།
我為您翻譯這段藏文: “非一或二”即是邪說。“令歡喜”即是將獲得。“不令心厭”即是將令滿意。“乃至獲得”中的”后”是剩餘,易於理解。此即是具授記之修行。 從”甚深般若波羅蜜多”至”善哉讚歎”之間,宣說不退轉之修行。“將獲得”即是將得到。“大多”即是眾多。“不相順”即是背離。“將動搖”即是將退轉。“趣入”即是以趣入方式修行。“無分別”即是降伏。如是心趣入與降伏,此即是不退轉之修行。 從”世尊,譬如”至”為獲得”之間,宣說決定出離之修行。此中因有百由旬量故稱”百由旬”。餘者易於理解。此即是決定出離之修行。 從”如是請問”至”為獲得聞法”之間,宣說無間斷之修行。“枝”即是樹枝。“以枝與香為相”即是樹梢等。“若”即是”假使”之義。“親近”即是確實到達或獲得。“不遠”亦然。餘者易於理解。此即是無間斷之修行。 從”世尊,譬如”至”生歡喜”之間,宣說接近菩提之修行。“枯萎的葉”即是陳舊的,凡有枯葉者即如是稱呼。餘者易於理解。此即是接近菩提之修行。 從”世尊,譬如”等至”汝已勇猛”之間,宣說速疾現前圓滿菩提之修行。“孕婦”即是懷孕的女人。“動”即是疲憊。“暈”即是病。“說”即是言說,或者是使說。“力”即是能力。“苦”即是感受。“交合”即是與男子同臥。
།ཇི་ལྟར་འགྲོགས་པ་ལ་དད་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རྒྱུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ དག་པར་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་སྟོན་ པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཅི་ཞིག་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་དག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཡང་ དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་།ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་ནས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་བདག་གིར་བྱ་བའོ། །ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ལས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་གཏོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པའོ།།ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་དེ་ལ་དེ་དག་བསླབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་དང་། གསོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ།
我為您翻譯這段藏文: 若問”為何不對交合生起大信”,則說”如往昔之如理”等。“非如理作意”即是有貪慾因之分別。“普遍顯示”即是為生起彼故。“決定顯示”即是行貪慾。“修習”即是為正相遇故。“多作”即是因反覆如是作故。“歡喜”即是極喜。餘者易於理解。此即是速疾現前圓滿菩提之修行。 從”爾時,世尊”等至”欲說法”之間,宣說利他之修行。因為利益他人而成稀有,若問”於何稀有”,即如是不僅是這些,而是正說、令正受持、正讚歎、正作乃至”善攝受”即是為攝受故及正自作。“善修習”即是為從大菩薩處聽聞故而修習正授予。“善付囑”即是為于彼修學故而修習,此與下文”因悲愍故”相連。餘者易於理解,此即是利他之修行。 從”須菩提白言”至”行般若波羅蜜多”之間,是無增減之修行。從”不見正隨法”至”修習圓滿”之間,宣說不見法非法等之修行。法與非法是譬喻,善與不善及無記等諸法亦不正隨見,此義即是因其空與積聚故。此即是法非法等之修行。 從”須菩提白言”至”行到彼岸”之間,是因不可思議故無所見之修行。
།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ལ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའོ། །ཆོས་གཞན་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་མཚན་མ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དག་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་ དག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་དག་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བར་ཆད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ས་མཚམས་དང་བཅས་པའི་ སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།བྲིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲི་བར་ནུས་པའོ། །བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱིས་བྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་པར་བྱས་ན་བགེགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་། །མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་པ་མེད་པའོ། །ཡི་དམ་མ་ཉམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དམ་མ་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཚམས་དང་ བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ།
我為您翻譯這段藏文: 從”爾時,具壽舍利子白世尊言”等至”般若波羅蜜多是寶聚”之間,宣說無分別修行。“佛法亦是一切智者一切智法”中,“亦”字表示”何況其他法”之意。“于其他法無分別”即是無分別,因不分別色等所取境,因其相不顯現,因不見色等所求,即是依次通達空性、無相、無愿三解脫門之遍計、圓成、依他自性。從”爾時,世尊”等即顯示此甚深性,此即是無分別修行。 “世尊,般若波羅蜜多是寶聚”者,因是從正等覺乃至轉法輪等珍寶果之因故,此即是能予珍寶果之修行。 從”世尊”至”清凈蘊”之間,宣說清凈修行。彼等即是果,因如虛空般見清凈故。此即是清凈修行。 從”世尊,若善男子”至”不能為障”之間,宣說有邊際修行。“書寫”即能書寫。“應書寫”即是僅于彼時應書寫。意為若依誓願則無障礙。“何以故”即是此理從何而來之義。“如是”等是答覆。意為此即是法性。“然而”即是假使。“不能”即是無不能。“誓願未失”即是誓願未破,因未離菩提故。此即是有邊際修行。 宣說修行后當說功德,為此論中說:“摧伏魔力等,功德有十四種。”
།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་ པ་ཕན་ཡོན་བཅུ་བཞིའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དང་པོ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བདུད་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཉེ་བར་མཐོང་བ་མེད་པས་འདྲི་བ་ནི་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྙེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་འཇོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ནི་སྟོབས་སོ། ། བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་ནུས་པ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་དགོངས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་བདག་གིར་མཛད་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་དོན་དུའོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་ གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་ པོ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་རིགས་དང་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།འབད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།
我為您翻譯這段藏文: 如是說道:功德即是修行功德,即摧伏魔力等十四種利益。從”爾時,世尊”至”當得攝受”之間,宣說第一種。“以佛力”意為因彼能摧毀魔力。因未親見而問”何以故”。“當憶念”即是不忘失。“當攝受”即是隨順而住,此即是摧伏魔力之功德。 從”舍利子”至”不能”之間,宣說佛智意趣功德。從”說此語已”至”以佛眼觀察”之間,宣說佛眼觀察功德。佛力即是力量,加持即是增上力,攝受即是攝為己有。為何有佛加持與佛功德攝受?為此說”彼等知”等。知即是正觀,加持即是攝為己有,見即是以肉眼,觀察即是以佛眼。此即是佛觀察功德。 從”諸菩薩摩訶薩”至”當得近”之間,宣說接近菩提功德。“如是”即是為正等覺道之義。此即是接近正等覺功德。從”舍利子,諸”至”近住”之間,宣說大義等功德。“大義”即是后得菩薩地。“大利益”即是菩薩圓滿。“大果”即是后得無上菩提。“大異熟”即是最後有中種姓、時節等圓滿。“精進”即是修行,“運轉”即是作為。此即是大義等功德。
།ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆེས་ཉུང་ བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡུལ་དཔྱད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བ་ར་ཏ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སོ། །ཡུལ་དབུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ན།དེ་ལས་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེའི་སྙིང་པོ་གསར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོ་གསར་པ་ནི་མངོན་པར་གསར་པའོ། །གདུལ་བྱ་འདིས་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་ཡིན།ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཆོས་འདུལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་ནི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ནུབ་པའི་དུས་ནི་དེའི་དུས་དང་ཉེ་བའོ། །དེ་ལས་ ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡང་དབུས་ཀྱི་ཆར་རོ། །རྒྱས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལྷོ་ཕྱོགས་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ངུའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདིར་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་པ་འགྲིབ་པར་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།སྙིང་པོ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ནུབ་པའི་དུས་དང་ཉེ་བ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉུང་བའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ནི་འབྲི་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཐེག་པ་ལ་ཡུན་རིང་མོ་ནས་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་བྱེད་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དྲིས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདྲི་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ཉིད་དོ།།དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པར་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མང་པོའི་ཚིག་ནི་ཚོགས་པའི་དོན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།
我為您翻譯這段藏文: 從”舍利子,此等具般若波羅蜜多之經”至”極少”之間,宣說境界觀察功德。“經”即是般若波羅蜜多等。“過”即是圓寂。“婆羅多”即是東方。世尊于中土十六大城宣說法,于其他處如何出現?為此說”新得心要”等。新心要即是顯新。所化眾生得此調伏法,故稱如是。因是所說法性故為法,因調伏煩惱等故為調伏,故稱法調伏。 世尊圓寂后正法住世時間為五千年。故滅沒之時即是彼時將近。若問將成何等,說”當知”。“北方”即是觀察其他方位。“北方處”即是其中部分。“廣行”即是廣大。以”北方”之語即是為觀察南方等。“多耶”即是對少分而言。“極多”即是特別多。“如何”即是假使。餘者易解。 此中說示因緣衰減:世尊圓寂、新得心要、滅沒時近及說者少。雖然如此,此非教法力減少。此即是教法力功德。從”久入乘”至”當作眾生利益”之間,宣說圓滿白法功德。“問”即是請問。“遍問”即是其因。“作遍問”即是令遍知。“遍知問”即是遍問,因如是作故即是遍問。“作問答”即是作遍問。關於”凈戒”等,複數詞表示集合義,即是戒等之義。此即是圓滿白法功德。
།དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། ཚེ་རབས་འཕོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་འདས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་ སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དབྱེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། འདུན་པ་འམ་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་འམ་ཚིག་གིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུག་པ་ཙམ་མོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ ནི་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ནའོ། །མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ནི་དེ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས།རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།
我為您翻譯這段藏文: 從”何以故”至”歡喜”之間,宣說說法者功德。“雖轉生”即是今生及後世生命過去後仍修習正行。“極喜”即是極欲。餘者易解。此即是說法者功德。 從”般若波羅蜜多”至”何況分別”之間,宣說不可分功德。“愿或咒”即是意樂或言語。餘者易解。此即是不可分功德。 從”何以故”至”生善根”之間,宣說為眾生利益生善根功德。 從”何以故”至”隨喜”之間,宣說如誓願成辦他利功德。“如是”即是”應當正持”即是僅僅攝受。“當正分別”即是為成就修習究竟。“當安置”即是應當顯示。餘者易解。此即是如誓願成辦他利功德。 從”如是”至”具足”之間,宣說攝受廣大果功德。“如是”即是若有如前所說成辦他利。“當具大勝解”即是如《大般若經》所說,略說即是”彼當具大勝解”。佈施具足廣大色、聲、香、味、觸法者,由集廣大善根,攝受廣大異熟,即是為眾生利益而攝受異熟。此即是攝受廣大果功德。 從”彼等佛土”至”當不退轉”之間,宣說成就廣大功德。“何”即是因具大勝解故。“增上緣”即是遍行。餘者易解。此即是成就廣大功德。
།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆེད་དུའོ། །དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་ཆེད་དུའོ། །ཚོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ག་ལས་རྙེད་སྙམ་པའོ།།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཀུན་ཏུ་སོང་ནས་སོ། །ཚོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ། །མདོ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཉེ་བར་འོང་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་ ཡོད་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་གཞག་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །དེའི་ ཡོན་ཏན་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ་བཅུ་བཞི་པའོ།།འདི་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ལེའུ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ ལེའུ་བཅུ་པའོ།། །།སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཅི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ཚིག་གི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཤེས་པར་འདོད་ནས་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །སྤོབས་པ་རིང་མོ་ཞིག་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་ མོ་ཞིག་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ནི་སྤོབས་པ་ཡུན་རིང་པོའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཡེང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པར་འགྱུར་བའོ།
我為您翻譯這段藏文: 從”如是說已”至”品終”之間,宣說必定獲得六波羅蜜功德。“為波羅蜜故”即是為其義,為令彼等清凈故。“為義”即是為利益故。“尋求”即是思惟此般若波羅蜜多何處可得。“遍求”即是往諸方處。“當求”即是將於此處獲得。“宣說經”即是正說。“近來”即是接近。“當得”即是若有精進則當獲得。“當趣”即是無需精進而得。餘者易解。此即是必定獲得六波羅蜜功德。 如是顯示功德后,于如是所說修行中安住心即是受持。其功德即是利益,為第十四。此既是彼等宣說亦是品,故為宣說品。 《聖八千頌般若波羅蜜多難解》,由阿阇黎寶源寂所造《最勝心要》中第十品。 當說修行障礙過失,依此論中說:“過失四十六,當知定為六”,即四十六種過失之義。因此說”世尊”等。“幾許”即是以方便詢問何種義相,義詞聲非所說。“當多起”即是說修行。欲知差別而問即是”世尊”等。“須菩提”等是答,意為將說四十六。“說”即是顯示眾生行。“久遠當生”即是經長時後當證波羅蜜多。此即是久遠勇猛過失。從”須菩提”至”散亂”即是掉舉。
།སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ང་ རྒྱལ་སྐྱེ་སྟེ།དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་བརྙས་པས་འདིའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་སྤོབས་པ་མྱུར་བའི་སྐྱོན་ནོ། །གླལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་གདངས་པ་ལུས་བརྐྱང་བའོ། །དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གད་རྒྱངས་བྱེད་པའོ། །སྟེག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བས་ལངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་ལ། རང་ལ་ནི་དྲན་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། ལམ་ མ་ཡིན་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་ཅིང་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་དེ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ།།རབ་འབྱོར་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅོ་འདྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སློང་བར་བྱེད་པའོ། །མིག་གཡེང་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུའོ། །མི་མཐུན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་གླེགས་བམ་ལེན་པ་ འོངས་པ་དེ་སྲིད་ན་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའོ། །ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ པའོ།།ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇུག་པར་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ལུས་དང་ངག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བ་ སྤངས་ནས་སེམས་དབེན་པའོ།།འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཟན་ནི་ཟས་སོ། །བཏང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བའོ། །ཁམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམ་གཅིག་གོ། །ལོ་མ་དང་འདབ་ མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་མའི་ཚོགས་སོ།།འདབ་མ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །དུལ་བར་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པས་སོ།།དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱ་བའོ། །དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ།
我為您翻譯這段藏文: 太快生起勇猛是由於不善巧方便的善根而生起傲慢,因此菩薩輕蔑他人,不僅善根不生,成佛也唯成為長遠。此即是速生勇猛過失。“欠”即是張口伸身。“笑”即是大笑。“跳躍”即是因喜而起,此是身業過失。“心散亂”即是不得等持。“識相互執著”即是於他人能憶念,于自己則不得憶念,且趣入非道差別而說教法,此是心的過失。 “須菩提互相”等中,“詢問”即是互相詢問。“眼散亂”即是互相。“不和合時”即是說:“乃至取經典者來時,具足眾會”。此是非理所作。是誦經等過失。 從”須菩提,我”至”應知”所說:初發心”如是如是”即是前說。“決定不出”即是將得。此是退轉因緣執著過失。 又從”複次須菩提”至”發心”所說:捨棄身語出離學處圓滿而行,心獨處。此是因緣損減過失。 從”須菩提,譬如”至”不應自高”所說中,“飯”即是食。“舍”即是棄。“團”即是一口。“葉”即是葉聚。于如葉之經典精進。“調伏”即是為調伏五根。“寂靜”即是為心調伏。“般涅槃”即是為盡後有。“造作善根”即是隨順因。“為此修行”即是所作。“彼亦不應自高”即是于彼自性無所緣故。此是殊勝味著失壞過失。
།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟ་བུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་ པར་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།སྣང་བ་ག་ལ་བ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའོ། །བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་དང་རྣམ་པའོ། །འདི་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ།བདག་གཅིག་པུ་དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པ་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་ དང་།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསྔགས་པ་འབྱུང་བའོ། །དེའི་འོག་མ་རྣམས་ནི་རྟོགས་སླའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚེ་འདི་ཉིད་ནི་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བའོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་སོ་སོ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུའོ། ། ཉིན་རེ་ཞིང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །འདི་ནི་བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཤིང་མཁན་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཐིག་སྐུད་འཆད་པའོ།།རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་དེའི་དབུས་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཁང་བཟངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ངོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ་མཐའ་སྐོར་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཡོད་དོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་ཕྱེད་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་སྟེ།ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ཟླུམ་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། ལྔ་བཅུ་སྟེ། དབུས་ཐིག་གིས་བཅལ་ན་དེ་དག་གི་དབུས་པས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སའི་ཚད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེའི་ ཚད་ཀྱང་བོར་ནས་དེ་དག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྤྲུལ་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འཇིག་ རྟེན་དུ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ།།འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་ལྕགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ། ལྟེ་བ་དང་། མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། ལྕགས་སམ། ཟངས་མ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་ཅི་རིགས་པར་རོ། །ཁ་དོག་ནི་འཛམ་བུ་ན་དའི་འོད་ལྟ་ བུའོ།
我為您翻譯這段藏文: 從”須菩提,如是”至”應知是為魔業”所說:有顯現即是具顯現。“觀察”即是見。“色與形”即是顏色與形狀。此是從勝乘退失過失。 從”須菩提,如是”至”應知是為魔業”所說:唯自調伏、寂靜、般涅槃即是隨順讚歎。“此亦”等中,內正安住即是三昧。“彼”即是自身調伏、寂靜、般涅槃讚歎生起。其餘易解。 “於此生中”等,此生即是所得生。“無所取”即是全無執取。因於各個眾生皆有故為恒常。因日日皆有故為相續不斷,即是恒常相續不斷故。餘者易解,此是所為損減過失。此是第一個十過。 從”須菩提,譬如”至”應知”所說:“木匠”即是拉線。須彌山頂有名善見城,以金所成,其中央有帝釋勝殿,每邊各二百五十由旬,周圍千由旬。日月從須彌山外半處行於虛空,依次為水晶性圓形宮殿五十一由旬與五十由旬,以中線度量時,彼等中央勝殿地基量極大,舍其量而當說彼等宮殿量。“化現”即是令殊勝。“獲得”即是現證。此是于方便愚癡過失。 從”須菩提,譬如”至”不也”所說:因於世間轉輪故為轉輪王。其輪亦是鐵性具千輻,有輪轂及輪圈,行於虛空,或鐵或銅或銀或金隨宜。顏色如閻浮檀金光。
།དབྱིབས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་མི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འོད་དང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའོ། །བུལ་བ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བློ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བུལ་བའི་རྒྱུ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང བའོ།།ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །བསྒྲུབས་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བོར་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།རོ་ནི་རྫས་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་སྟེ་ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ལས་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པའོ། །དྲུག་ཅུ་པ་ཞག་དྲུག་ཅུས་སྨིན་པའོ། །དེའི་ཆ་ནི་ཞག་དྲུག་ཅུའི་འབྲས་ཆན་ནོ། །བཏང་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །བོར་བ་ནི་ ལུས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ནི་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། དོན་དམ་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་བའོ།།འདི་ནི་རིན་ཐང་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས། ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྔ་བཀག་སྟེ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།སྤོབས་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤོབས་པ་རྣམས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་པོའི་ཕྱིར་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་དེའི་དངོས་པོ་ལ་སྤོབས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།གང་སུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིག་འབྲུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མེད་པ་དག་ཡི་གེ་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་དག་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་བྲི་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།
我為您翻譯這段藏文: 形相即具足三十二大丈夫相。威光即是勝過一切人的光明和光輪。神通即是圓滿。七寶差別即是:輪寶、象寶、馬寶、女寶、大臣寶、居士寶、如意寶。遲鈍即是愚癡,因不明瞭故,因智慧小故。彼遲鈍因所生菩提,即是正等菩提。獲得即是僅得。成就即是獲得等。捨棄即是斷除,即是背轉。此是與轉輪王相應故,是從化身退失過失。 從”世尊宣說”至”應知是為魔業”所說:味即是六種物質差別,相互和合成百味。此即是百味飲食。六十即是六十日成熟。其分即是六十日之飯。舍即是以心。棄即是以身,此是與百味飲食相應故,是從受用身退失過失。 從”須菩提,譬如”至”應知是為魔業”所說:因是勝義中最勝故為甚深。因最極無垢顯現故為光明。此是與無價如意寶相應故,是從法身退失過失。其後于般若經中以二偈遮止五顛倒。 從”複次須菩提”至”應知是為魔業”所說:多辯才即是從色至一切種智的諸多辯才。因世尊眾多故令心散亂,此是于彼彼事物辯才過失。 從”如是說已”至”應知是為魔業”所說:若有于般若波羅蜜多文字及無文字執著,彼一切皆是魔業。如是不應書寫,因離色等故。
།མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ནི་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་འདི་དག་གིས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་ གཉེར་བ་དང་།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་བཞིའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་ནི་མང་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡུལ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་གྲངས་དང་ལྡན་པའོ།།གྲོང་ནི་ཁྱིམ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གནས་པའོ། །སྟོང་ངམ་གྲངས་བཟུང་བ་ན་དམ་པ་རྣམས་གནས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་ཀྱི་ཚོང་པའི་ལམ་ནི་གྲོང་རྡལ་ལོ། །ཡུལ་ཀ་ཤི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྗོངས་སོ། །དེའི་ཚོགས་ནི་ཡུལ་ འཁོར་རོ།།རྒྱལ་པོ་བཞུགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ངོ་། །ཀུན་བསྟན་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་སྙན་དངགས་སོ། །ལ་གཅན་ནི་ཤོ་གམ་གྱི་གནས་སོ། །སྲང་ནི་ལམ་པོ་ཆེའོ། །ཁྱོགས་ནི་བཞོན་པའི་གཞིའོ། །འཚོ་བའི་དོན་གྱི་ཡོ་བྱད་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་ བྱད་དོ།།དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་བྱུང་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །འདི་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། མེ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ ལ།བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་བགེགས་སོ། །རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་སྙན་པའོ། །དེ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །སེམས་ལ་གདུང་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་བྱ་བ་འདི་ནི་གདུང་བ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ངོ་། །ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷུང་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་ན་མདོ་སྡེ་ཟབ་ མོ་དག་དང་ལྡན་ཡང་ལམ་དེ་སྤངས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།
我為您翻譯這段藏文: 非無,因為勝義中實有故。無文字,因為一切法無文字故。也非無文字,因為以此等文字生彼故,以此等顯示彼故,以此等為所求及所證故。執著于書寫文字、執著于無、執著于文字、執著于無文字,此即是四種過失。 關於”複次”等:地域即是具足千百等數量的眾多地方。村即是有家宅和園林處。城或數量所攝之聖者所住處即是城市。城市之商道即是市鎮。迦尸等地即是地區。其聚集即是地方。王所住城即是王宮。總說即是偈頌相應詩歌。關卡即是稅關處。街即是大道。轎即是乘具。生活資具即是生活用品。如是所生即是往昔所生。餘者易解。“如是應作”即是種種作意散亂過失。此是第二個十過。 從”複次須菩提王”至”應知是為魔業”,顯示散亂過失。關於”複次須菩提”等,作意獲得火等即是散亂過失。 從”複次須菩提”至”複次須菩提”所說:障礙即是魔障。利養即是獲得衣服等。恭敬即是尊重。偈頌即是讚美。領受彼即是歡喜。心中憂惱即是衣服等障礙,此是憂惱和領受過失。 從”複次須菩提”至”應知是為魔業”所說:複次即是任何。方便善巧即是不墮小乘菩提。彼等若離方便善巧,雖具甚深經典,舍離彼道即是過失。
།དེའི་འོག་ཏུ་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བླ་མའོ། །འདི་དག་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་དགོངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉན་པ་ སྟེ་སློབ་མའོ།།ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་ཀའི་ཡང་སྙོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོའོ། །བྱ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་སྟེ། དེ་ཡང་ལེ་ལོ་ཉིད་དོ། །འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ ལ་ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་བར་འདོད་པའོ།།སྒྲ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་ཀ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་སྨོས་པ་བྱས་ན་ཁྱད་པར་ཤེས་ པའི་ཕྱིར་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བའོ།།ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་བཤད་པས་མ་ལུས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་ཀྱི་ལྷག་མ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདུན་པས་ ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་།མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འདི་ནི་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།ཟང་ཟིང་ནི་རྫས་སོ། །དེ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་འདི་དག་ལ་འདུ་བ་ནི་ལྷུར་ལེན་པའོ། །ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་འཚོ་བ་དེ་ཙམ་འདོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ནོར་མི་འདོད་པའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་ འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབེན་པའོ།།དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སྦྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྣས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ནོར་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ནི་ཟང་ཟིང་དོན་དུ་གཉེར་ལ་སྦྱིན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།།དད་པ་ནི་དད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་ཉན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ནོ། །ནོར་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ནི་ནོར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འདོད་པ་སྟེ། ལྟོས་པ་ནི་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།
我為您翻譯這段藏文: 其後當說大多不具足會眾,即彼等說法者與聽法者無共聚會。說法者即是教授上師。於此等有聽法意樂者即是聽法者,為弟子。會眾之事即是會眾。于彼二語懈怠即是懶惰。具多事務即是在家,彼亦是懶惰。以欲樂與懈怠故不具足會眾。 其後所說”複次”二語中:“乃至”即是雖無他者亦欲智慧遊戲。因知聲故具領悟。因知義故具慧。因持二者故具念。“放”即是將去之義。說總則知別故,由說首而了知。略作分別則遍知故,由廣說而了知。不知即是執著文字,彼亦唯知所說彼義,余則不知。 不具足會眾有四:以欲往他處故不具足會眾,非由說首而了知故不具足會眾,非由廣說而了知故不具足會眾,非不明瞭故不具足會眾。此是第三個十過。 關於”複次須菩提”等:資具即是物品。執著彼即是執著此等資具。執著衣服等亦復如是。欲求僅能自活之量即是少欲。知足即是不求財。因無關聯在家故極為遠離。以上顯示出家人無佈施能力。或”不欲佈施”即是雖有財物為慳吝所執。彼即是追求資具而不追求佈施之不具足會眾。 從”複次須菩提”至”應知是為魔業”所說:信即是生信。從彼聽聞即是聲。通達即是義。欲施財即是欲舍財物,無所顧慮故施。
།ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་འཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ནོར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། །ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། དད་པ་མེད་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ལེན་པ་ དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་།ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མདོ་སྡེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་མཉན་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་སྟེ།སྐྱེ་བ་སྔ་མར་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པའོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་གཞན་འོང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྨྲ་ བ་ལ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའོ།།བཟློག་པ་ནི་གཏང་བའོ། །མདོ་སྡེ་མེད་ན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གང་ཉན་མི་འདོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་ལ་ཆགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་འདུན་པ་དང་ལེ་ ལོས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ།གཞན་ལ་འདུན་པ་དང་མི་འདུན་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིད་དང་ལུས་ལྕི་བའི་འདུན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ངན་ སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིག་པས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ་ལ། བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་མ་བལྟས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་གིས་ནི་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་།བསྙེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། མུ་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་ པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བཅུ་ཚན་བཞི་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱིམ་ ལ་ལྟ་བ་དང་།བྱ་བ་མང་བས་ཆོས་ཉན་པ་སྤོང་བའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ།
我為您翻譯這段藏文: 說法者將不作解說,因為無信心,或因不欲財物,或因對法吝嗇。此三者是不具足會眾:以無信心故不具足會眾,于求佈施而不求受取故不具足會眾,于欲聽聞者吝嗇大法故不具足會眾。 關於所說”複次須菩提”等:所謂”諸經”即是欲聽聞者。所謂”法障”即是缺乏正法,因為前世捨棄正法,此世有此故。彼法障之事即是彼自體。“無”即是真實無。不入即是他不來。“未得說法者”即是未得於說法者。違背即是捨棄。若無經典則以求彼故不具足會眾。 關於所說”複次須菩提”等:“將不欲聽”即是貪著他法故。因此此處是以欲樂與懈怠故不具足會眾,即是於他欲樂與不欲樂故不具足會眾。其後”複次須菩提”二語即是以睡眠與身重之慾樂故不具足會眾。 關於所說”複次須菩提”等語即是以惡趣苦逼迫故有輪迴苦之過患。關於所說”複次須菩提”等語,善趣樂亦是苦故,未背離輪迴之過患。 其後所說”複次須菩提”等語即是獨處與眷屬執著故不具足會眾,于不親近彼等者不開許故不具足會眾,往或不往饑饉等處故不具足會眾。其中獨處與眷屬執著故不具足會眾是第四個十過。 以一句”複次須菩提”說明往或不往有怖畏處故不具足會眾。關於”複次須菩提比丘說法者”等,說明觀察家庭及多事務故舍棄聽法之過患。
།དེ་ལྟར་དེ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་མང་པོ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱས་ཏེ། བདུད་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདུད་རང་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་སྤྲུལ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་དམན་པར་ལུང་ སྟོན་པའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི་དོན་བཞི་གསུངས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་མང་པོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་རྣམས་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉན་པ་དང་། བློ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ཉིད་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་འོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་ དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།སྐྱོན་བསྟན་ནས། མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། གང་གིས་མཚོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ དང་།།ཁྱད་པར་བྱེད་དང་རྣམ་གསུམ་དང་། །མཚོན་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། བྱེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོ་ཤེས་ པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་ དང་།།ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་ལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོག་དང་། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ།
我為您翻譯這段藏文: 如是了知諸如是等眾多魔業后當斷除,為顯示彼等魔亦于彼等精進故,以”複次須菩提如是”等說明以沙門形相破壞教規之過患。 以”複次須菩提”等說明魔自身化現為具比丘僧伽之佛陀形相,對修行甚深法者授記小菩提之過患。 從”須菩提如是”至品終說明四義:眾多魔業及其因緣、從魔等處聽聞、信任小智等、魔如何于彼等精進,諸佛菩薩亦不攝受。 此即四十六種魔業,魔業即是障礙。顯明此義之品即是此品。 《聖八千頌般若波羅蜜多難解》堪布寶源寂所造《最勝心要》第十一品。 說明過患后,當解說相,依此而於論中說: “能表示為相, 所知亦知及, 差別作三種, 所相自性等。” 能表示者即是相。彼亦有三種:知、差別、作用。自性相為四種。其中首先當說知,其中先依一切智而言: “如來出現及, 世間壞無我, 有情心行及, 彼攝及返觀, 無盡諸行相, 有貪等廣大, 成大及無量, 識不可顯示, 如心無所知, 動等諸所知, 彼外諸法亦, 如是性了知, 牟尼真如觀, 說示他等此, 以一切智分, 攝為知之相。” 所說”知”與”如來出現”等相連。
།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་དཔེ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །མན་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་བར་གྱུར་པ་ཡོད་ནའོ། །རེག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རེག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །མི་བདེ་ བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཟུང་བས་འཛིན་པ་ནི་གསོ་བ་ལེགས་པར་གོམས་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉམས་བརྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྦ་བ་ནི་སྲུང་བའོ། །བཅོས་པ་ནི་དག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ནད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རེག་པ་འམ་ཞེས་པ་ལ་ དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རེག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཡེ་འདྲོག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ནས་འབྱུང་བའི་གློག་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གིར་བྱེད་པ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པས་སོ། ། དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་ཡང་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའོ། །བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །འཚོ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །གཞེས་པ་ནི སྐུ་ཚེ་ཇི་སྲིད་ཡོད་པའི་བར་དུའོ།།དགྱེས་པ་ཐོབ་ཅིང་དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡུམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདིའི་སྟོན་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་དེའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་གསུངས པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུན་འགག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ན། དེ་འདི་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ཡང་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལས་གཞན་པ་གང་གི་ཕྱིར་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལམ་ནི་རབ་འབྱོར་མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།
我為您翻譯這段藏文: 從薄伽梵母生如來智慧,因此”爾時世尊”等乃至”顯示世間世俗”之間作如是說。 其中首先譬喻說至”執為我所”。“若有下賤”即是若有下賤者。住于觸即是行於觸。不悅即是不可意,因為是苦因。善執持即是善修習療治以至於得安穩。藏即是守護。治療即是清凈,為除病故。 關於”苦觸”,根境識和合所生即是觸,彼亦是苦因故為苦。“于眼”是第五。雷電即是人後所生之閃電等。執為我所即是以我所執。 若問”思惟”從何處得知?說”彼等”等。如來即是釋迦牟尼。“何者”即不僅是釋迦牟尼。“住”即是有。存活即是正住。在世即是壽命所及。 若問獲得歡喜有何必要?說”乃至”等。若問何等是佛母?為此說”生”,即是獲得一切智之教授。“如是”即是生itself。此即是了知如來出現,為第一。 從”顯示此世間”所說而問,故說”爾時世尊”等。答即”作是言”等。所說”世間”,世間即是壞滅。因為是剎那性故,壞滅與遍壞即是相續滅,即是世間。 云何顯示世間?若壞滅即是世間,則此與彼有何差別?如是思惟。若說”亦復顯示”,即是除世間義外更有殊勝之義。道即說”須菩提不壞”等。
།འོ་ན་འདི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ དང་འགལ་བ་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་འཇིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །སེམས་ཅན་སེམས་ ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ།སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ནས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མེད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་གསུངས་པའོ། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །དེའི་ སེམས་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། བསྡུས་པ་ནི་ཟད་པའོ། །གཡེངས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་དེ་ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའོ།།བསྡུས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཟད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། གཡེངས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ།།ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའོ།
我為您翻譯這段藏文: 若問此豈非相互矛盾?說”不壞極不壞”。因此與世間無矛盾,因為此亦當配合:世間即是彼五蘊。諸如來之波羅蜜多是不壞極不壞,如是顯示。 “何以故”等是問。“須菩提五蘊”等是答。如同空性,說”須菩提無相”等。對於如何不壞所說,故以”如是”等作結。此是第二之了知世間。 “眾生心行”此說顯示無量無邊眾生之行為智,無有了知無量眾生則無此智。因此以”須菩提複次”等顯示了知無量無邊眾生已,以”複次須菩提”等說明了知彼智之行為。 若問如何是了知無量無邊眾生?因為真如是無實故為無量無數。若問如何了知心行?因為是無眾生彼等之行故。因為是眾生之世間故顯示世間。此說了知無量無邊眾生之行為。 關於”彼攝及回顧”,回顧即是散亂。彼攝及回顧即是具攝心及回顧。因此是了知心攝及散亂。 于所說”複次須菩提”等二句中,攝即是盡。散亂即是無盡,如實了知彼。攝即是住于智慧自性,彼即是儘性。心之自性彼亦無盡,因為是無盡性故。因此如來如實通達攝為儘性,散亂為無盡性。 關於”法性”等,依法性而散亂,因為向外觀故。遍知即是依自相。
།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཟད་པ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའོ། ། རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་བསྡུས་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སྟེ་དེ་མེད་དོ། །གཡེངས་པ་མེད་པ་ཡང་ག་ལས་ཤེས་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་པ་ཤེས པ་དེ་ནི་བཞི་པའོ།།མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་འདོན་པ་ནི། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་བཤད་དོ། །འདི་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བརྗོད་དེ། སེམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཞན་ལས་རབ་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའོ།།གནས་མེད་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་དབང་པོ་དྲུག་གི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་ངོ་།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལྔ་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མ་གསུངས་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི དེས་ན་གནས་མེད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་མེད་དེ།དེ་དག་ནི་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་འོད་གསལ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ།
我為您翻譯這段藏文: 若問其如何,說”無盡”等。無盡即是無有窮盡。亦非遍無盡,因此無心攝即是散亂,彼亦無。若問何以知無散亂?說”無相”,意為以自相空故。了知心攝及散亂,此是第四。 論中所誦”無盡相”,于諸《大般若經》中說明。此說無量、無邊、無盡,心無量及無盡此之解釋,於他處說”須菩提”等。“云何”是問。“須菩提彼”等是答。 “加持”即是從不住,意為法性無始無終。因此即無有為相故無生滅。無住無依即是于彼無六根作用故。因無量故不可量。因無盡故不竭。“由何”即是加持等。 關於”虛空”等,如虛空無量且無盡,如是心亦然。“須菩提如是”等是結語。了知不可量及無盡,此是第五。 以”不可量及無盡”之聲,是攝未說之義,故攝受了知染污及非染污、了知怯弱及攝持、了知有漏及無盡。 其中首先以”複次須菩提”等二者說染污及非染污。染污即是煩惱。以煩惱法成染即是染污。無染污即是無煩惱。因為諸煩惱故無住處,於心法性中實無住處,因為彼等是客塵性故。 關於”自性光明”等,心之法性唯以自性光明即是無垢。
།འདི་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞི་མེད་པ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞི་མེད་པ་ནི་གནས་མེད་པའོ། །གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཞུམ་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་སེམས་དེ་དག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཟུང་བ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །རབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དགག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་འམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་དང་གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པེ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །འདི་དག་གི་སེམས་འཛག་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་དང་ལྡན པས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ།།འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་ཟག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། ། ཆགས་བཅས་ལ་སོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་སེམས་ཀྱི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་གཉིས་གསུངས་ པ་ལ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།
我為您翻譯這段藏文: 此是了知心非染污,為第六。 以”複次須菩提”等二者說第二,關於”無基怯弱”,無基即是無住處。無基即是怯弱。心怯弱無自性,因心之自性無生無滅故。不可執即是彼等諸心非所執故。不執即是不可執。“極”字即是否定義故。意為趣入或生起。此是了知心怯弱及無執,為第七。 以”複次須菩提”二語說第三,無自性即是無事物性,彼無即是無自性。由此等心漏泄故為漏,即是于非有中遍計。與彼相應故為有漏。何以故?因為非有之遍計是于欲界、色界、無色界中計度故。 關於”無事物性相”等,無事物即是空性。於此有如是性相,故稱彼名,因此是任運成就。因離欲界、色界、無色界諸有漏故,故說”離漏”。此是了知有漏及無漏心,為第八。 關於”有貪等”,即是了知有聚及離貪、有嗔及離嗔、有癡及離癡。其中”須菩提複次”等前二語說”心有貪”等,心有貪非心之自性,故無貪即是有貪義。 關於”心之離”等,離即是空性。彼非有貪,即是離貪之義。此是了知心有貪及離貪,為第九。 所說”複次須菩提”等二語,彼易解。此是了知有嗔及離嗔心,為第十。
།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།རྒྱ་ཆེན་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ ཁམས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་ དང་།སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་གིས་མ་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དེ་ནི་འདིར་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས གསུངས་པ་ལ།ཡོངས་སུ་མི་ལྡོང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཚུལ་ལོ། །སོ་སོར་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་མི་ལྡང་བའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་དེ་དག་མི་འབྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ལ།མི་འབྲི་བ་ནི་འགྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་འཕེལ་བ་ནི་འཕེལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། འོང་བ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཉེ་བར་འོང་བའོ། །ཉེ་བ་ ནས་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ།།འདི་དག་རྣམ་པར་དགག་པ་ནི་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའོ།
我為您翻譯這段藏文: 以”複次須菩提”等二語說第三,此是了知心有癡及離癡,為第十一。 論中說”廣大、成大、無量”。廣大即是寬廣,即緣欲界一切所緣處等。成大即是緣色,因色界較欲界殊勝故。緣無色及三種緣與不緣為無量。因此,三種了知即如《大般若經》所說:“了知心廣大、了知心成大、了知心無量”。 此《世尊母》中以無量之力攝未說者,應配合”依此”。廣大與非廣大、成大與非成大、無量,此處為三種了知:了知廣大與非廣大、了知成大與非成大、了知無量。 關於所說”複次須菩提如來”等前二語,遍不退即是廣大。否定與彼相應即是不相應之理。以否定各別隨行,法爾攝入遍不退中,故為非廣大。 關於所說”彼等諸心不減”等,不減即是無減,故為非不廣大。不增即是無增,故為非廣大。無解脫即是不殊勝,故為非廣大與非不廣大。“以無解脫”即是唯無變故。心以心之法性故。此是了知心廣大與非廣大,為第十二。 關於所說”複次須菩提”等二語,來即是從遠處近來。從近處往遠去即是去。否定此等即是非入大。
།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།།འདི་ནི་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་བཅུ་བཞི་པ་གསུངས་ཏེ། རྟེན་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བུམ་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བུམ་པ་དེ་དག་ནི་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་བརྟེན་པ་མེད་དེ་དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་སོ།།ཡི་གེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་པ་ལྔ་བཟུང་སྟེ། སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་ པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་དང་།སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། མཉམ་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་དང་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་བས་ན་མཉམ་པར་ སྟོན་པའོ།།དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དོན་ནི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །སེམས་ལ་མི་སྣང་བའི་དོན་ཡང་འདིར་སྤྱན་གསུམ་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གསུམ་ནི་ཤའི་དང་། ལྷའི་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་དང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཡང་བསྡུའོ།།འདི་ནི་སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་འདི་དག་གིས་དེ་ གསུངས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ།།དམིགས་པ་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་གསོ་བ་དག་གོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ།
我為您翻譯這段藏文: 關於”以平等性平等”等,心的平等性是以法性,彼等平等性也以自性而有,因此自性平等性,故為成大。此是了知心成大與非成大,為第十三。 以”複次須菩提”等語說第十四,關於”無所依故無量”,如依于瓶及屬瓶範疇之瓶等是可度量的,而心之法性因與虛空等故無所依,因此是無量。此是了知智慧無量,為第十四。 關於”識無所示”等,識即是心。文字攝五種了知:了知心有所示與無所示、了知心有礙與無礙、了知心有上與無上、了知心不等住與等住、了知心未解脫與已解脫。 其中關於所說”複次須菩提”等前二語,平等示現即是示現與決定示現是一義。因此是平等示現。云何得知?因為心之自性即是心之法性。此即有彼自性者稱為彼,是略去中間語詞。 關於”無相”等,心之相即是能取性,因為無彼故。義即是實體之自性。因離彼故是心之顯現。關於心不顯現之義,此處說”於三眼不顯現”,三即是肉眼、天眼及慧眼。“一切”則攝法眼與佛眼。此是了知心有所示與無所示,為第十五。 關於所說”複次須菩提”等二語,關於所說”于無遍計”,以此等於無遍計而說彼故稱為彼,正因此故是空。緣即是自在,即是救護等。因量所害故意為無嗔。
།གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་མེད་པར་གྱུར་པ་ དང་མ་སྐྱེས་པའོ།།གྱུར་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བླ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་ མི་མངོན་པར་བྱས་པས་སོ།།འདི་ནི་སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བཞི་པ་གསུངས་ཏེ། རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཉམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། ། དེ་དང་མཉམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་། མཉམ་པའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་བས་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའོ། །མཉམ་པ་དང་མཉམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་འདི་ནི སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལྔ་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཚིག་འོག་མའི་དོན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།སེམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ལྟར་མེད་དང་ ཤེས་པ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ ལས།གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་དེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱེ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །བཙུམས་ པ་ནི་དགག་པའོ།།དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ཕྱེ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ།
我為您翻譯這段藏文: 關於”無二”等,二即是所取能取二種分別,成為無彼與未生。成即是空於二性。此中生起即是”從彼”之義。因此因量能害故,是無嗔,此是了知心有嗔與無嗔,為第十六。 以”複次須菩提”等二語說第三,關於”須菩提”等,無有上者即是于彼無有慢心。關於”乃至微塵”等,因殊勝無所緣故無上即是無戲論,是略去中間語詞。此是了知心有上與無上,為第十七。 以”須菩提複次”等二語說第四,關於”須菩提彼等心”等,平等即是法界。與彼平等即是入于彼性。非如是即是不平等與平等。不等住即是凡夫無等住故,因此是不等住。關於”與平等平等”等易於瞭解,此是了知心不等住與等住,為第十八。 以”複次須菩提”等二語說第五,關於”自性”等,以自性解脫即是后語之義,無自性即是無之義。關於”心亦”等,因如來無所緣故是無,因此即是解脫性。此是了知心解脫與未解脫,為第十九。 論中說”如心無等了知”等,彼亦說”複次須菩提”等,關於”從無”等易於瞭解。世間即是有情世間。此是了知心顯現,為第二十。 論中說”動等”等,彼心動等想即稱為動等,與”了知”相連。動等四者于薄伽梵大般若中所說,其中開即是作用,閉即是遮止,彼二正開即是攝。
།དེ་གཉིས་བརྐྱང་བ་ནི་དགག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་ཡང་འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྱུང་ཡང་མི་འབྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ནི་འདིར་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ དང་།འབྱུང་ཡང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་ལ་བྱ་བ་ཡོད་པས་ན་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ན་བཙུམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ གིས་ཕྱེ་བ་དང་།བཙུམས་པ་ཤེས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནི་ལན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཡང་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་དག་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའི་གསུམ་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱེ་བ་དང་། བཙུམས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ། གཞན་བསྟན་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི་མཆོག་གོ། །ཐུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཡང་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་པ་ནི་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་འདི་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ ལ་བྱའམ་བྱེ་བྲག་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རི་འབིགས་བྱེད་བཞིན་དུ་གཅིག་གི་གྲངས་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དུ་མའི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུ་མའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དང་། གཅིག་ཉིད་དང་། དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ ནི་དེ་དག་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཙམ་དེའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
我為您翻譯這段藏文: 彼二伸展即是遮止,例如生起、不生起、生亦生、不生亦不生。于薄伽梵母中遮止此處第一與第三,即”生起”與”生亦生”。於此薄伽梵母中因第一與第三有作用故是開,因第二與第四無作用故是閉。因此以”複次須菩提如來”等語說了知開與閉,彼一切依於五蘊,因此如實遍知之義。“須菩提云何”等是請問。“如是去世后”等是回答。余易瞭解,此是了知開與閉,為第二十一。 論中說”復彼等即是如是性了知”,彼等即是開與閉二者,即是彼之體性之義。以”複次須菩提”等語說至遍知第三,此是如實了知開與閉,為第二十二。 從彼余”牟尼如是性證悟,了知教示他”相連。如是了知即是殊勝。牟尼即是如來。現證已亦了知教示他人之義。彼由”須菩提如是”等至”示為無盡性”所說。如是性即是般若波羅蜜多,是唯一安立如是性。“何者”即是”唯彼”之義。“如是性一”即是如是廣說之如是性唯是一。 此中一性是無差別耶?抑或僅是差別?抑或如須彌山般是數之一?因此說”離多事與無事”,多事與無事即是多性與一性,離彼等即是彼等是實法性故,無差別即是彼一性之義。
།དེ་དག་གི་ལས་ཤེ་ན། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཉིས་ཀ་མེད་པའོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་ནི་དེ་མེད་དོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དངོས་པོ་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིངས་གཅིག་ཡིན་ཡང་གཅད་ན་དུ་མར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་དེ་གཞན་ བསྟན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཞན་བསྟན་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།འདི་ཙམ་ནི་རྒྱས་པར་བསྡུས་ཏེ། གང་གིས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ ཉིད་དང་ནི་འཁྲུག་མེད་དང་།།འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་བདུན་པའི་ མཐའ་ཅན་ནོ།།འདི་ཉིད་ནི་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །འདིར་ཤེས་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་དེའི་དམིགས་པ་དག་བརྗོད་དེ་དེ་བརྗོད་ པས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པའོ།
我為您翻譯這段藏文: 若問彼等之業,因是多性故,因是種種性故,彼二者皆是實法性故。“因無盡”即是二者皆無。若具彼則有人、象、馬等差別,然如虛空般之如是性中無彼。 若謂由階段差別有差別與無差別,說”因無變異故,因無二故”,離事之相中無事法差別故。雖是一界,若分則成多,如是蘊等世尊亦是如是性耶?說”因無二故”。意為因無自性故不應分割。 以”須菩提如是”等說現證菩提智。以”須菩提如是”等說了知教示他。余易瞭解。此是如是性現證菩提教示他,為第二十三。 論中說:“由一切智性分,攝知之相”即是結語。此即廣略,由何?由一切智性攝持知相之義。 “空性及無相,遠離諸愿求, 無生無滅等,法性及無亂, 無為無分別,廣分無相性, 由道智分故,攝持知相性。” 道智之知有九種,此等依知而言至第七。此即由”爾時帝釋天主”等所說。“法”即諸智。“此中”即道智性諸知相。此中雖應說諸智,然說彼所緣,因說彼亦能瞭解故。其中”空性及無相,遠離諸愿求”即是了知三解脫門。
།དེ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཅིག་གི་ཚིག་སྟེ་དམིགས་ པ་ནི་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོའི་ཚིག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དག་གོ།།སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འགག་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་འམ་འགག་པ་འམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་འམ། དངོས་ པོ་མེད་དོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཇི་སྟེ་མཚན་ཉིད་དག་ལ་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བློ་དམན་པས་དྲིས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང་། སུས་ཀྱང་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་སུ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་རྣམས་སུའོ།།མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་འགོག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།
我為您翻譯這段藏文: 說”諸天子”等。“空”等是單數詞,因所緣是一性故。“相”是複數詞,因智慧以相差別而有差別故。“安立”即是建立,是以世間言說而非勝義。此是了知空性、無相及無愿。 “無生無滅等”,即諸天子無生、無滅、無煩惱、無清凈、無實體、涅槃、法界、真如,於此安立相。將無生等八者合為一,是僅為空性故。空性即無自性。于無自性中無生、滅、煩惱、清凈或實體。無實體性即是涅槃。空性即法界,因是諸法之因故。因不變異故常住如是即是真如。 若執著諸相而問:“捨棄無常、苦、空等有何用?“以劣慧問:“為何?“即是問為何要此空性等相之義。“諸天子”等是答,“即”是”因”之義。因無住、如虛空、無人安立故。 為成立如虛空性故說”此等相”等。“色數”即色等諸相。為成立無住性故說”此等相”等。亦不依色等,因色等自性本無故,彼等亦無色等相故。如虛空之滅即如虛空。
།མ་བཞག་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་ སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱིས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འཁྲུག་མེད་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྐྱོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པའོ། །གང་དང་གང་མཚན་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་གནོད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།མཚན་ཉིད་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུས་ཀྱང་མ་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །འདུས་ མ་བྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཞག་ན། དེ་ལྟར་ན་དེས་ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་ལ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དག་ནི་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བདུན་པའོ། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་ བརྒྱད་པའོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ།
為成立無安立性故說”此等相”等。因色等無自性故無住處,無常、苦等亦如是非有,因是凡夫遍計故不應恭敬彼等。此是了知無生、無滅等之第四。 “法性及無亂”,此說”諸相”等。“動搖”即擾亂及了悟之義。“唯此等相”即如是了知。若某相違背彼相即是能害,而此相非如是。此是了知法性及無亂之第五。 關於”不造作”,說”此等相”等。“無人安立”是宗。“因無為故”是因。“如虛空”是喻。若彼等非如來所立,如是則如何成辦自利他利,如來又如何成立?故說”爾時世尊”等,易解。此是了知不造作之第六。 關於”無分別”,從”爾時世尊”至”成佛”所說中,諸正等覺者是無分別者,故甚深。此是了知無分別之第七。 “分別無相性”,即了知相之分別及了知無相性之義。其中關於相之分別,說”譬如”等。於一切無礙智即無著智。因彼等自身分別一切法相故。此是了知分別之第八。 關於無相性,從”無著智”至”是說者”所說中,無著智即無所緣。
།དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སམ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཚོར་བའམ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་ རྟོགས་སླའོ།།འདི་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། ། དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱད་མེད་དང་། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །བསམ་པའི་ཁྱད་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན ཚུལ་ལ་ནི།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་བདུན་པར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ།།ཆོས་གནས་པའི་གཞི་ནི་རྫས་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའོ། །བླ་མར་མཛད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མར་མཛད་པའི་ཤེས་པའོ།།རི་མོར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མཆོད་པ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། །དེ་ལ་མཆོད་པ་ཤེས་པ་ནི་མཆོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱས་པ་ཚོར་བར་ རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྟག་ཏུ་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས།གསོལ་བ་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསམས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།
其境界是般若波羅蜜多,住于彼等者,於色之可見相為色,或受之領納相為受,乃至一切相智之現前相等一切相皆無所緣故。餘者易解。此是了知無相性之第九。 “由道智分位,攝諸智相”者,是總結。“由彼依於法,住處及恭敬,尊上性歡喜,供養彼無為,遍入智所有,未見為開示,世間空性相,言說智現前,意樂差別寂,世間想滅中,一切智方便,說為智相”。此從”如何須菩提”至品終所說,此亦依智配為第七。 “於此法”是所詮。“般若波羅蜜多”是能詮。法住處之基是實體,虛空則非。故唯依法而住。此即依法而住之智。“恭敬法”是恭敬智。“尊重”是尊重智。“承事”是歡喜智。“于彼供養無為”者,即于彼供養及無為性。供養智從”供養”至”應知感受”所說。若問於此諸如來恭敬之因為何?故說”須菩提般若波羅蜜多”等。“何以故”者,雖彼即是諸法法性,然常恭敬此,從”恭敬”至”祈請”是思維。“須菩提”等是答,遍分別即圓滿。
།གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ལས་རབ་ཏུ་འབྱེད་ པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཅི་སྟེ་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རབ་འབྱོར་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་དག་ཉིད་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དེའི་བྱས་པ་གཟོ་བ་ ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་དེ་ལ་མཆོད་པ་ཤེས་པའོ། །བྱེད་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་མ་བྱས་པ་ཤེས་པ་དེས་ན་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། བྱས་པ་ཚོར་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ན་དགག་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་དང་།མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ། །གང་ཡང་ཤེས་པའི་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོར་ཡང་འགྱུར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་མེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་མི་གནས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་མ་མཐོང་བ་སྟོན་པའི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ གང་གིས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཁ་ཅིག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ།ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཤེས་མཛད་དེ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེའོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེའོ། །འདིའི་ཤེས་ པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲིས་པའོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྨོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།
雖然從此中有如是分別,然為何於此恭敬?為此說”報恩”等。“須菩提,若”等即以報恩而成就彼等。“于如來”是限定。其報恩如何?為此說”須菩提”等,易解。此是供養智。“無為”者,說”須菩提複次”等,由知諸法無為,故報恩及感恩之定語是后否定,此是意趣。此是無為智。 從”須菩提”至”示現世間”是顯示遍行智。從”如是說已”至”安住”所說中,一切法空,故無知者、見者。若有所知處,則應有知者、見者,然一切法無住處,以不住有無故。是故一切法無知者、見者。“如是”者,即無知者、無見者,余易解。此是開示未見智。 說法者以何智于某些所化世間以空性相而示現是言說,生聞所生智。于某些是智作,生思所生智。于某些是現前,生修所生智。此智于論中以”世間空性相,言說智現前”而說。 是故須菩提問”世尊”等是問。此中”世間空”、“示現世間”、“如是說世間”、“正示”是答。“世間”是五蘊相。“空”是無自性。如是”如是示現世間”、“如是說世間”、“如是正示”。
།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་། ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བར་མཐོང་ བའི་ཤེས་པའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དབེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དབེན་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་འདིས་འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་དང་། ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འགོག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདིའི་བྱེ་བྲག གཟུང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཤེས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ།སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བསམ་ མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས།།ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལམ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་མདོར་བསྟན་པའོ།
這是世間空性相、言說、智作及現前智。“如是世間不可思議”是見不可思議智。“如是世間寂靜”是見寂靜智。 論中說”世間滅除妄想”,即說”如是世間遠離”等。如是世間遠離即是空。如是以此理趣說世間、智作及正示,如前。 以何因故世間清凈?此中以世間聲顯示世間名,故其清凈即是滅除。如是,由世間是空,此世間與彼世間之差別不可得,以見平等故。此是滅除世間妄想智。 論中說”於一切相智理中,智之相”是趣入,意為一切相智之智相有十二種。如來於般若波羅蜜多中示現世間是示現世間,于顯示彼品中如是說。 《聖八千般若波羅蜜多難解》中阿阇黎寶源寂所造《最勝心要》第十二品。 說完智體相后當說殊勝相,故論中說:“以不可思等殊勝,入殊勝四諦境,十六剎那,說殊勝相。“此是總說將要解釋的不可思議等殊勝,以彼殊勝異於其他道,具四諦境十六剎那殊勝相。
།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རེག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། ། ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གི་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ལས། །ཞེས བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འདི་ རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་།།མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་དོ། །ཚད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གྲངས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་ བགྲང་བ་ལས་འདས་པའོ།།འདི་དག་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་ བའོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །དོན་ འཆད་པར་བཞེད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པའོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་འདིའི་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །རང་བྱུང་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དག་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་སོ།།ཇི་ལྟར་འདི་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གང་ལ་སེམས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།
不可思議等是什麼呢? 不可思、不等同, 超越度量與計數, 聖者攝集諸智者, 了知無共觸對性。 智慧迅速與減少, 修行及以正成就, 所緣依處皆具足, 周遍攝持無味著, 殊勝自性有十六, 以此道勝餘道故, 從殊勝中而宣說。 其中,首先緣苦諦的見道剎那有四:苦法智忍、苦法智、苦類智忍、苦類智。這四者的殊勝依次是不可思議性、不等同性、不可度量性、超越計數性。超越限量即是不可度量性,超越數量即是超越計數。 這些即是從”爾時”等所說。“甚深”等從何而知?說”以大事而安住”等。因為以大事安住,所以甚深。“嗚呼”聲表示歡喜。 由何故?故說”不可思議”等。因為不可思議等具有作用,不等同與平等的作用是第五殊勝。“如是”等是允許。為解釋義理,自問”須菩提云何”等。 以”不可思議”等解釋,以”如來性”等詞顯示此作用。其中,如來性是如實宣說法。佛性是自己現證菩提。自性是於一切法得自在性。一切智性是於一切法的一切相中清凈無礙智。“如是”即是如此。 此作用如何是不可思議?說”此心”等。“此心”等所緣境是決定思維等境。
།འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་སྨོས་ཀྱི།ཡང་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སེམས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་སོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་གི་ཅིག་ཤོས་ནི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་ཏེ། གང་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་འམ། གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་བསམ་པ ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་བསམ་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པ་ལ་ཡང་ལན་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བསྟན་ནས།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐབས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དུ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡང་གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོ། །འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་ཤེས་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་ ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་གྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།
這是說”此不能以心思維”的詞句,表明依賴於心,而不是要建立排除其他的論證。關於”於此心或”等,心即是識。識有兩種:現量和比量。其中世間現量不能趣入如來性,而比量可以。但它也不能執取其自性,因為任何心的境界都不能以思維等相應的心去思維或度量。 為何又說”思維”?是爲了表明連思維都不能,更不能度量。對於不可度量等的問題,答案也應如是了知。 因為這是不可思議的果,所以宣說不可思議性的見道剎那后,爲了說明不可思議的所緣,長老須菩提等開示說:須菩提,一切法無量故,意即色受等每一法。否則,所證和能證將無差別。 “與虛空等故”是不等同和平等的理由。為顯示這就是不可思議等的理由,說”須菩提,于意云何”等。以”此等”等說明另外成立一切法不可思議性。“此等”指色等這些。“以此亦”是指以如來法性。 若說如來法不可思議性未成立,則說”此等法”等。雖知此理,但如何成立?說”不可思議、不可度量”等。“成為識”即是以量成立。“如是”即是如不可思議、不可度量那樣。 若說只顯示不可思議和不可度量的理由,而未顯示無量等的理由,則說”無量”等。
།འདི་ཉིད་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མི་མཉམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་གཞལ་ དུ་མེད་པ་དང་།མི་འཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་རིགས་པའོ། །འདིས་འདི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ནི། ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་བས་ནི་མི་མཉམ་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ན་གང་དང་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གྲོལ་བའོ། ། ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལའོ། །ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལམ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། མིག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མིག་འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་རྡུལ མེད་པའོ།།ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདིས་བྱ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ དེའི་ཕྱིར།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ལ། འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་ པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། །གཟུགས་ཡོངས་ སུ་མི་བཟུང་ཞིང་མངོན་པར་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།
若說這僅僅是言說而非量,則說”虛空不等”等。如是思維:因為法界是極清凈的自性,所以如來一切法如虛空。因此,如同虛空無等、無數、無量,這些法也是不等同和平等、無數、無量的。 同樣,虛空不可度量、不相遇,這是答覆的道理。若有”此與此平等”的兩者相近,則會存在,但相近也不存在,所以是不平等。“須菩提,因此”等是爲了總結而說”虛空不可思議”等。 在此說法時,爲了說明任何能利益眾生的法,所以說”爾時世尊”等。漏即是煩惱。從彼等解脫心即是解脫。無取即是由斷除煩惱種子。“于諸法”是指於四諦。因為既是法又是道,既是眼又是見,所以法眼即是見道。在其忍剎那是無塵,在智剎那是離垢清凈。 “無生法忍”是指於一切法無漏智的忍。獲得此即是第八地,其所作大事前已說明。為說明殊勝,因此以”爾時具壽須菩提白世尊”等開示。世尊所說”此是一切智”等中,“此是正具”是指與彼相應。“譬如”是比喻。“須菩提如是”是以此表示。“以此法門”等是總結。 這是以不可思議等殊勝的苦諦四剎那。“不執著色無貪著”等應與下文”般若波羅蜜多現前”相連。
།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། ། གང་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འམ། མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པར་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་།མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ དག་གིས་ནི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པའོ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་ པོའོ།།བསྐྲུན་པ་ནི་བསགས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གིས་དེ་དག་བསྟན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།བལྟ་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་མཁས་པ་འདི་ཉིད་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་གོ། །དེའི་ས་ནི་སའོ། །བསྐལ་པ་བས་ལྷག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྐལ་པའི་ལྷག་མའོ། །བཟོད་པ་ནི་ཟག་ པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ།།སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་པའོ། །སེམས་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སོ། །འཇལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཉེ་བར་སེམས་པ་ནི་མང་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་དེ་དག་པས་མཆོག་ ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའོ།
“世尊,如何”等是提問。“於此汝意云何”等是回答。“執著或貪著”中,執著是了知為有,貪著是了知為實有。說明這兩者的自性即是”阿羅漢”,如是阿羅漢性是因為以無執著、無貪著正持一切智等一切法。這是以聖者攝集殊勝的集諦第一剎那。 “須菩提白言”等是說明無緣者。“然而”等是說明有緣者。“因圓滿”是指具種姓。“于昔諸佛已作”是指作利益福德。“長時”是指長久時間。“積集”是指積累。“善根”是指獲得世尊般若等。對於宣說彼等者稱為如是。 此即說”爾時世尊”等。為何甚深?因此說”難見”,因難見故非所修,此是正見。“難解”是因難知故不知。雖然如此,因為具有因等功德,智者於此生信解,這是以智者所知殊勝的集諦第二剎那。 “世尊,若”等中,信隨行是順抉擇分。其地是地。“過劫餘”是劫的余分。忍是無漏智慧。愛是希求。尋是問”此如何有”。思是以四種道理。量是決定。觀察是別觀。思惟是多作。此即”彼等最勝”是不共智,智是了知。不共是因其殊勝性,智是因其見性,這是不共智。
།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པ་དེས་སོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་མྱུར་བར་མྱ་ ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་རེ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་མྱུར་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསོལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ཁོ་ནས་སོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་དེ་དག་རང་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་མི་སྣང་ཞིང་རང་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བྲི་བའམ། གང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་སྣང་བ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་དང་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་བྲི་བ་འམ། གང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། ཐོས་མ་ཐག་ནི་ཐོས་པར་འགྱུར བའོ།།མོས་པ་ནི་མོས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྤྲོ་བའོ། །ཀུན་དུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྤྲོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རྨོངས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །སོམ་ ཉི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ།།འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། སོམ་ཉི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །མི་སྤོང་བ་ནི་མི་འདོར་བའོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པའོ།
其事是不共智的事性,這是以不共智殊勝的第三剎那。 從”如是白已”等到”非以彼等增上行”所說中,“彼”是指殊勝菩薩。“圓滿菩提”即”愿速入涅槃”是指應獲得。這是以速得神通殊勝的集諦第四剎那。 其後說”欲界天子”等中,“大波羅蜜多”是以等同虛空性。為顯示此義而說”白已”等,“行不遠處”是僅以兩足。“不現”是指隱沒,因唯現於虛空故。“欲界天子等”是說示彼等各自返回住處,於此,如彼等於虛空中不現而返回各自住處,虛空無有減少或增加,如是般若波羅蜜多不現,獲得最上乘和下乘菩提,無有減少或增加性。這是以無減無增殊勝的滅諦第一剎那。 不可思議等品是不可思議品。《聖八千頌般若波羅蜜多難解》中阿阇黎寶源寂所造《最勝心要》第十三品。 從”爾時世尊”等到”應知具足此等功德”所說中,“聞已”是將聞。信解是將信解。不怯弱是于非道不歡喜。不遍怯弱是非無歡喜。不住是不退轉。愚癡是無定解。疑是二意。猶豫是顛倒。因無此等故不愚癡、不疑惑、不猶豫。歡喜是希求。不捨是不棄。背離是背向。
།འདོད་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་སྐྱེད་ པར་འགྱུར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། །བེའུ་གཞོན་ནུ་ནི་བཙས་མ་ཐག་པའོ། །ལུས་ལ་ཐོགས་པ་ནི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་ཐོགས་པའོ། །བཙམས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཅིག་ཏུ་ རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུའི་སྒྲ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ།།གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོ་བའོ། །རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་མགོ་འདྲ་བའི་རྩཝ་ལྟ་བུའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །འཇུག་པ་ ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའོ།།འཁོར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་འཁོར་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་སྔ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ས་གསུམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་མི་འཇུ་བ་ཤིན་ཏུ་མི་འཇུ་བའོ། །དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ནི་བགེགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །མ་སྨས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུར་མ་གྱུར་པའོ། །མ་སྨད་པ་ནི་འཚེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་འཇུས པའོ།།ཉམ་ང་བའི་ལམ་གྱི་དབུས་ནི་བར་མ་དོའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཁུར་མི་འདོར་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན།དེ་དག་དད་པ་ཡོད་པ་ནས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བའི་བར་འདིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ།
為欲生起信解是為隨順所信解故。“隨從”是隨順教示。“跟隨”是決定教示。“幼犢”是剛出生的。“依附身”是依附於心間方向。“繫縛”是攝受。如是菩薩三種種姓的修行,是以隨行殊勝而成就。這是以修行殊勝的滅諦第二剎那。 從”複次須菩提,若菩薩”到”一心希求”所說中,“遍”字是真實義。“散亂”是流散。“如棉絮”是如沙門頭髮般的草。“執持”是了知。“趣入”是隨行。“眷屬”是與五波羅蜜眷屬。“隨彼等”之”隨”字是隨入之義。所說此即前者唯于佛地證悟。因是三地圓滿成就之果故,這是以正修殊勝的滅諦第三剎那。 從”須菩提,譬如”到”安住”所說中,“不執著”是極不執著。“時至”是將死。“安樂”字是詞綴,義為安樂。“無障礙”是無礙事。“無損”是未破碎。“無害”是因無他害事故。因無作意故不執著般若波羅蜜多。“險道中”是中陰。“毀壞”是正具足。“於世尊母有信等”中,有不捨精進是不捨取正等菩提重擔。若彼等如是趣入般若波羅蜜多,彼等從有信乃至不捨精進,以此獲得圓滿菩提而安住一切智性。這是以所緣殊勝的滅諦第四剎那。
།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། གཞི་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལེགས་པར་སོ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་སོ། །ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱེར་བ་ ནི་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ གསུངས་པ་ལ།ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་བཤད་པ་སྟེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པའོ། །མཐུན་པའི་རླུང་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རླུང་ངོ་། །གྲུ་ནི་གྲུ་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་མཁས་པ་མ་ལུས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མཐའ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ གཉིས་པའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ལ་ཉི་ཤུ་དང་བཅས་པའི་ལོ་བརྒྱའི་ཚད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་བརྒྱ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་ནས་ ལོ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །ཁྲི་ནི་ཁྲིའོ། །འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །བཅོམ་པ་ནི་ཟད་པའོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གང་དུའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཙམ་རིང་བར་རོ། །གནས་དེར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ། །དཔེ་ནི་དཔེ་ཉིད་དེ་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་དོན་གྱི་ལེའུ་ནི་དཔེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ ཤེས་པར་བགྱི་བའོ།།བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །བསྙེན་བཀུར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པར་བྱ་བའོ། །དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།
從”須菩提,譬如”到”辟支佛地”所說中,“與基俱”是所依。“善巧方便”是因遍攝五波羅蜜故。“如善密封瓶”是心。“如水”是信等。“運載”是如是不壞而安住一切智性。這是以具依殊勝的道諦第一剎那。 從”須菩提,譬如愚癡人”到”不修辟支佛地”所說中,“善”是無餘宣說即做一切事。“順風”是隨順風。“船”即是船。般若波羅蜜多與方便善巧是無餘。這是以圓滿殊勝的道諦第二剎那。 從”須菩提,譬如”到品終所說中,此有一百二十年壽量者是年滿一百二十者。若問豈非百為多數?“生處”義為出生。“生已若干年”是攝義。“為他善侍”是為他攝受。“床”是床。“行”是行。“壞”是盡。“何處”是於何方。“所行”是多遠。“彼處”是彼城。余易解。這是以攝受殊勝的道諦第三剎那。 “譬喻”即是譬喻,即大海與船等。其義品是譬喻品。《聖八千般若波羅蜜多難解》中阿阇黎寶源寂所造《最勝心要》第十四品。 從”爾時具壽白世尊”等所說中,“住”是修行。“學”是遍知。“宣說”是不捨棄。“承事”是令歡喜。若問由此做什麼?說”若有”等。此善知識又是誰?為此說”彼等”等。
།འདི་ལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དོན་ལུང་འབོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་འདོད་པར་མ་བྱེད་ ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།རྣལ་འབྱོར་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ། མངོན་པར་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་མ་བསྙེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ལ་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་པའོ། །མི་བསྙེམས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ནི་གོམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ནས་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟན་ བཅོས་ལས།ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་དག་།ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་འཇིགས་པ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་བཀྲོལ་ཏེ་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་བྱེད་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ལས སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ།
此處如何為他們開示義理?為此說”般若波羅蜜多義如是”等。“如是”是以此方式。 從”善男子來”到”莫愿辟支佛地”所說中,“瑜伽”是極加行或現加行。“莫執著彼”是莫執著彼事。“不執著”是於一切法無分別。“清凈”是熟習。“如是”等是結尾。 于正等菩提正迴向是無染著,這是以無染著殊勝的道諦第四剎那。 已說十六種殊勝后當說十種作用。論中說: “利益與安樂護, 人之救護等, 住處友軍島, 及名普引導, 任運及三乘, 果不現前等, 最後依作用, 此是作用相。” 為顯示此義,從”須菩提白”等到”行難行”是須菩提開示處。“如是”等是世尊所說。 “為利世間而趣入”是現證菩提后令五趣眾生解脫,令彼等住無畏涅槃,此是彼作用。“為世間安樂及悲愍世間”是菩薩現證菩提后,令眾生解脫苦惱憂擾,令彼等住涅槃安樂,此是安樂作用。 關於”當爲世間救護”等,宣說救護等作用。應與”發起如是本性精進”相連。如何解說如所示八種詞?“從彼等”是從彼等苦。“此”是世間。
།འབད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །སྐྱོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཅན་ནོ།།སྐྱབས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །གང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །གང་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པར་སྨྲས་ནས། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའོ། །དེ་བས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་མཐོང་བས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་སྦྱོར་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞུམ་པར་བྱེད་པས་ན་གནས་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གནས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཇི་ ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔུང་གཉེན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་འདི་ནི་དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པའོ། །སྔོན་ གྱི་མཐའ་ནི་སྐྱེ་བའོ།།ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་འགག་པའོ། །འདི་དག་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་ཞི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ གཙང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ།
“精進”是披甲。“勤勇”是極加行。“救護”是為救護,此是救護作用。生等即是法,與彼相應故為生等法者。“作救護”是救護作用。 無繫縛即是無加行。凡無加行者即是無繫縛,說二者互不相離后,說無繫縛相為無生無滅。無生是因為本來未生。由無生故無滅。因此由無生滅故無加行。彼等無繫縛即是唯法性故,此是密意。 如是由智見而成加行,加行故為加行。因此由退怯故為住處,開示即成住處,此是住處作用。 “色之彼岸”是色空性。“彼非色”是因為相違。“如色之彼岸”是色空性。“色亦如是”是彼即色之勝義。如是受等及一切法亦復如是。 關於”須菩提白”等所說,若一切法之彼岸是一切法之真如,了知彼已,諸菩薩將證得正等菩提,因為法性無分別故。“此亦”等是世尊答。 若問如何了知?為此說”如是我亦”等。“須菩提如是”等是結尾。 友軍是智慧,由彼開示法故成為友軍,此是友軍作用。前際是生。后際是滅。斷除此等是舍離一切法,因為勝義中唯是法性故。由彼等斷除彼等故此是寂靜,因為苦寂滅故。因不凈相繫縛寂滅故此是殊勝。
།ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གླིང་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་གླིང་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་གླིང་ངོ་། །འདི་ནི་གླིང་གི་བྱེད་པའོ། །འདིར་སྒོ་ངའི་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནི་སྦུབས་ཏེ་འདིར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལིང་ཏོག་སྟེ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ རིག་པ་ཉིད་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དང་ལིང་ཏོག་སྟེ།དེས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པ་ནི་གཡོགས་པའོ། །མུན་པ་ནི་གཏི་མུག་གོ། །དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་ལོག་པར་བྱས་པའོ། །སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་སྣང་བའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པས་ན། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ།།འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱིས། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་བྱེད་པའི་བདག་།ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་པ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སམ། སེམས་ཀྱིས་སོང་ནས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་སོ། །འདི་ ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་རྟེན་ཅན་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འོང་བའམ། འགྲོ་བ་མེད་དེ། འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་རྟེན་ཅན་ནོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའོ།།གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བྱས་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པས་མ་བྱས་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་འཇུག་པའོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་ཀུན་ནས་གནས་པས་སོ། །རྣམ་པར་གནས་ པ་ནི་ཁ་ཅིག་ཉིད་དུ་གནས་པས་སོ།
由於有漏盡故為涅槃。因為是勝義故此如實。無顛倒即是不顛倒,因為無所緣故。由彼與洲相順故為洲,由開示法界故為洲。此是洲的作用。 此中蛋殼內部分為殼,因為此中成為安置處和受用處故。彼即為膜,因為與見相違故。無明即是蛋殼與膜,為彼所覆即是遮蔽。黑暗是愚癡。為彼所勝即是顛倒。照明即是明顯。破壞即是毀滅。如是由照明故成為光明,此是光明作用。 無生與無滅是一合相對分別。自性是一切法之法性。由彼了知彼等無生無滅義故說法,故為引導,即是令通達無上勝義之義。此是引導。 “任運成就與三乘,現前果報之自性,最後所依之事業”,意思是以三乘任運成就現前果報是所依作用之義。因為如同到達村莊一樣,以任運成就之行進而得三乘果報。彼亦是任運成就,非由身色或心前往而得,而是唯由任運成就。 如是一切法是虛空所依,虛空中無來去,此唯由自性而住。故為虛空所依。云何等同虛空?由”如虛空”等所說,因無生故為無作。因無他時生故為無造作。因非因緣和合所作故為無生起。住是生之趣入。正住是普遍而住。別住是於一分而住。
།འདི་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དང་། མཁའ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་ མཁའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྟེན་ཅན་དང་དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་རྟེན་ཅན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པའོ། །བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ ལས།ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་ དང་།།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚན་གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བཞི་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་མཚན་ཉིད་ དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བཤད་པ་གཞན་ཡང་གསུངས་པ་ལ། མཚན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་མཚན་གཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ རྟགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་སྐབས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སྤྱད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །སྤྱད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ལ།ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེན་ནོ། །འདུལ་བ་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་འདུལ་བར་འོས་པའོ། །དེ་དག་ལ་འདིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞི་བརྗོད་དོ།།ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པ་དང་། རྟགས་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མས་དབེན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོས་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྟགས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ ལུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།
爲了遮遣這些,故有不住、正不住、別不住,由觀察虛空故無分別,任運成就,即是諸法之法性而已。如同是虛空所依一樣,也是空性等所依及彼即是眾生所依。如是開示及了知一切法,此是所依作用。 說明十種作用后,當說明體性,依此論中說:“煩惱相及標誌,違品與對治品,遠離及艱難定,所為及無所緣,遮止執著相,所緣及無礙,彼無基無行,無生如是性,無所緣十六,自性為體性,由標相所顯,許為四種相。“即體性也許為四種相。彼有十六種,又由成就業而應顯示彼相故說為標相。 其他解釋中說,標相即具相故為標相,意思是具相者稱為相。云何為十六自性?故說”煩惱相”等。因此此處從”須菩提請問”至”具自性”所說,行即是守護六波羅蜜。何為彼行?于”何為此”等所說中,以”何等體性”之語請問體性。“世尊告曰”等是領受。調伏即應當調伏非理。由彼等有此遠離體性故如是說。僅此即說四種體性。 即煩惱遠離、相遠離、煩惱標誌遠離、違品對治遠離。其中煩惱是貪等。煩惱相是煩惱所造身等習氣。煩惱標誌是非理作意等。
།མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་གཏི་མུག་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཏེ་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །རབ་འབྱོར་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ་རེ་བར་མི་བགྱིའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུམ་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དཀའ་བ་དང་བཅས་པའི་ངེས་པ་ནི་དཀའ་བ་དང་ངེས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ མ་ཡིན་གྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།མངོན་པར་འདོད་པ་ན་དོན་གྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་ངེས་པའོ། །འོན་ཀྱང་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་ པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །འོག་མ་བཞིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་བསྒོམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་དུ་བསྒོམ་པ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་དང་།བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་སོ། །མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོར་ གྱུར་པའོ།།ནམ་མཁའ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
違品與對治品是貪慾與離貪、嗔恨與無嗔、愚癡與無癡。從”須菩提請問”至”成為所依”所說中,此自體即是所依,謂成就正等覺后成為開示眾生之所依。 從”須菩提請問”至”佛”所說中,此中說”亦不與色等相關”者,即無色等自性。又”為菩提故亦非為色等”者,即非為色等自性一切義。如是,為菩提故亦非三世自性,三菩提自性亦非為眾生義。“何以故”者是問。“須菩提啊”等是答,“不應希求”者應視為無所得。故不應觀三。如是應觀住,此是意趣。此是艱難體性。具艱難之決定是艱難與決定。 從”如是請問”至”非”所說中,若有所欲求即是義力。彼亦由世尊說”非處”等,即決定於佛地。然”為一切眾生義故披大鎧甲”者是所為體性。 從”須菩提請問”至”應觀察”所說中,“甚深”是立宗。下四者是因,即因不見修故,因不見三時修故,因不見所修般若波羅蜜事故,因不見彼所緣故。為顯因不成立之答故而問。“以無故”是答,即成圓成實性。 此修虛空即是不修一切法,因唯見法性故,因不見一切法故。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་ ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེ་བར་བརྟག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ པའོ།།གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་། བབ་པའི་སྒྲ་ནི་གཞིའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲུ་མང་པོར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ་ག་ལས་ཤེ་ནའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལས་དཔག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཚད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། ། དེ་ནི་གཟུགས་ནས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡུལ་དང་། དུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཅན་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །སུས ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་ དོ།།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་ དུ་གསུངས་པ་ལ་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ།།གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །བལྟ་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。