菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d3806聖八千般若波羅蜜多註釋精要月光論無畏生藏c3.5s|d3806聖八千般若波羅蜜多註釋精要月光論無畏生藏c3.5s(續6)

此處六波羅蜜多即是見道,此處僅說其性相,而《般若波羅蜜多》以廣大攝一切。如此論中說:‘佈施等每一度,若攝彼等為一,以一剎那忍,攝此即見道。‘一即是一個,彼義之佈施等六法之事一者,以佈施等六度,即以自身之外五度互相攝一而安住,此處頂現觀見道之道中以法智忍所攝即是一剎那,非十六,如《中般若》中說:‘住于佈施波羅蜜多’乃至’住于般若波羅蜜多’等。 因此,說’苦法智忍所攝’之獅子賢有大過失,此處非法智忍位欲界煩惱差別,因其習氣早已斷除。此無分別位中,大悲等現前而真實成辦有情利益之見道證悟,即獅子奮迅三摩地,修道中為超越三摩地,欲說彼等而說’一切’等。方便善巧即方便,依彼故為方便,即獅子奮迅與超越三摩地。 善巧緣起順逆觀察,即’無明緣行’乃至’生緣老死、愁、苦、憂、惱’為順觀,‘無明滅則行滅’乃至’生等滅’為逆觀。其中從初禪乃至滅盡定九種順入,從滅盡定出定后從非想非非想處乃至初禪九種逆入,此為獅子奮迅三摩地。 超越三摩地即入初禪,二禪、三禪、四禪、空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處、滅盡定。從彼出定后入初禪,從彼出定后入滅盡定與第二禪,滅定與第三禪,滅定與第四禪,滅定與空無邊處,滅定與識無邊處,滅定與無所有處,滅定與非想非非想處,滅定。 從彼出定后入不等引心,從彼入滅定。從彼出定后住不等引心。從彼出定后入非想非非想處。從彼入不等引。從彼入無所有處。從彼入不等引。

།དེ་ལས་ལངས་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་ བཞི་པ་ལའོ།།དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གསུམ་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་ བཞག་པ་ལའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནས་འགྲོ་བ་ནས་གནས་རྒྱུ་ལ་གཉིས་པ་ལ་བཅུ་བདུན་འོང་བ་ལ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འདི་ལས་གཞན་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང་། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་ནས། ། ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པས། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་བརྒལ་ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་མཉམ་འགྲོ། །ཞེས་ཏེ། དང་པོ་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་རིམ་གྱིས་སོང་ནས། ཡང་གཅིག་ལ་སོགས་པར་རིམ་པ་ལས བཟློག་ནས་འགོག་པ་དང་བཅས་པར་བྱས་ཤིང་།ཅིག་ཤོས་བརྒྱད་པོ་ལ་བགྲོད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའོ། །དེ་རྗེས་ལ་འདོད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་མཚམས་སུ་བགྲོད་བྱར་བྱས་ནས་འོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་ཞེས་པ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ ལས་མཉམ་པར་བཞག་ལ།མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཇི་ལྟར་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་འཕོས་པས་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ཞེས་ པས་འགལ་བ་མེད་དོ།།གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཅུང་ཞིག་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་ བས་ང་རྒྱལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱེད་ལ།གཟུགས་མེད་པར་ནི་ཐར་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཅན་གྱིའོ་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གལ་ཏེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་བཞི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་ནི། འདིར་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེར་གསུངས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས།།བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།།རྒྱས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐོག་མའི་ཤེས་བྱ་ལ་འཇུག་པའི་ངོར་ཡིན་པས་གཞན་དུ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྟོབས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པའོ།།མདོར་བསྡུས་པ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམ་རྟོག་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།

從此起來進入識無邊處。從此進入不等持。從此進入空無邊處。從此進入不等持。從此進入第四禪。從此進入不等持。從此進入第三禪。從此進入不等持。從此進入第二禪。從此進入不等持。從此進入初禪。從此進入不等持。 其中從初始而行至住因中第二有十七來處有十八。除此聖者密意外,獅子賢所作安立不應理。對此論中說:‘從此入于獅子奮迅三昧已,思維緣起順逆理,入九等至滅盡定,二種往返而趣入,欲界所攝諸分別,不等持位為界限,超越等至而趣入,超越一二三四五,六七八種諸等至,乃至滅定不等行。’ 即從初始次第趣入九種等至,複次第逆轉從一等開始,包括滅盡定,趣入其餘八種,是為二種趣入。此後以欲界遍行不等持為界限而來去,稱為不等行,即從不等持入等持,從等持入不等持之義。 超越等至三昧如何從不等持心入定時,由等至轉起而觀察,故無相違。又菩薩入禪定及無色定時,彼非貪著之處,故無其煩惱,少許以禪定樂而調伏慢心眾生,無色定則為調伏執著解脫者,此為頂位現觀修道。 其圓滿即是若修斷九組四種分別,彼等對治大般若經中所說,此中以理可知,彼處所說略說之。其中依初九種分別,論中說:‘略廣佛所說,未攝三世德,善妙三種道,此一所取分別,行相瑜伽境。‘即般若波羅蜜多瑜伽差別境之分別即愚癡。 所說廣者是就初入所知而言,他處所說廣大即于廣大愚癡分別,其對治即菩薩不應學眾多,即從佈施乃至力等。略攝愚癡即略攝分別,其對治即于任何皆無所學,眾多亦即彼等分別,以與空性一味故自性即一。

།རྫོགས་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟང་བས་བདག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་སྟེ།རང་གི་ཡུམ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་བསྔགས་པ་ལ། དེ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གསུམ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་མེད་པ་རྗེས་སུ་གསུངས་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེགས་པའི་ལམ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་སྟོང་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེད་དང་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི།།སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་ཇི་ཙམ་དུ་སྤྱོད་པས་ འདིར་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་འདྲི་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།ལམ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་བ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་སྤྱོད་པར་བྱ། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད ལ་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་རྣམ་པར་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིན་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་དེ་ཅི་དམིགས་པ་མེད་པས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་མ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མིན་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམས་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒོམ་པ་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།དེ་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ ན་དེས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི། གཉེན་པོ་ལ་གང་གིས་གཞན་དུ་ཐོབ་པར་རློམ་ཞིང་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

諸佛所說法,于未完全執取者,彼即是分別,其對治即是以學習般若波羅蜜多而修習佈施波羅蜜多乃至獲得一切種智,應當如是了知:十方諸佛所說皆未執取,于自己的佛母應當報答彼等恩德。 功德即是讚歎,彼之無即是在修行、見道與修道時所生起,是具三時之彼三種分別,彼等之對治即是無隨贊而隨說。 彼之隨贊即是于般若波羅蜜多之行持、修行、現證與修習,依次為善妙之道,即涅槃道之修行等差別分為三種分別,彼等之對治依次為色受等寂靜、自在、空無自性而於彼等應當修行,以虛空空性現證而應當現證,以虛空空性修習而應當修習。 依第二而論典中說:‘第二心與心所法,是趣入境者所許,不生心與菩提心,不作意及小乘作意,圓滿菩提不作意,修習與無修習等,從彼等返即是,如實義非分別,應知修道。‘即是問於此長時修行將成何等,是菩薩不生分別,道即從初發心而執持。 乃至菩提心之作意即是此之違品,如何於此修行、現證、修習即是乃至菩提心作意之分別。不開小乘作意等之機會即是對治,于小乘作意是分別,一切種智作意完全不安立即是於此修行如是應當修行,如何令心與心所不趣入即是對治。 如是則是完全不趣入即是圓滿菩提不作意之分別。如何修習而獲得一切種智即是修習分別。非即是對治,彼若無所緣則如是無實物而得,即是無修習之分別。 如是以無所緣與非無所緣修習亦非,不修習亦不能獲得,即是非修習亦非無修習之分別,彼等非即是對治。 彼如何而得彼隨得,以真如、實際、法界故,即是對治,若執著以他而得則顛倒,是非如實義之分別。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་གསུམ་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་པར་ནི། །གསུམ་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲགས་པ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། ། འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྗེས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་བཀག་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ འཇིག་པའོ་ཞེས་པ་ནི།འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་དག་ལ་འདིར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ།འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་ པའི་སྦྱོར་བས་ཏེ།འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པས་འདིའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་བྱས་ལ་དེ་ལ་འདིར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་མ་བྱས་པ་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ། འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ལམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའོ་ཞེས་པ་ནི།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ཡོན་ ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་མི་ཟད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡང་སྟེ། གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་ཡང་སྟེ། འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡོན་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་འབྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ རྣམས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

關於三組九種分別唸的論述中說: ‘眾生假立境界和,法假立及非空性,貪著及分別自性,作為事物及乘中,如是宣說為三種,功德非清凈以及,行為散亂執著等,應知為第一執著。’ 由於不見眾生而不應假立,這裡的違品是隨後存在的眾生應當假立,這是眾生假立的分別念。 從色等乃至一切相智之間應當修學,這是法假立的分別念,對此以自相空故遮遣一切法的執著,以不造作而修學是對治。 由自相空故一切法皆壞,這裡的違品是一切法非自相空,這是非空性的分別念。 諸法及緣諸法者,於此行持亦無所緣無所得,是般若波羅蜜多。其違品是以緣諸法故諸法不可得,這是貪著自性的貪著分別念。 應當遍分別諸法,且以無所得之體性相應,其違品是以體性執著,從’此是色’乃至’此是一切相智’,這是分別自性的分別念。 作為無實,於此應當行持,其中一切法皆非所作、非所造、非所集是對治。其違品是作為色等事物而行持佛母,這是作為事物的分別念。 雖然一切法皆非所作,然如來化身現證菩提後轉三乘法輪,成熟世俗名言眾生,勝義中如是如來亦不存在,這是對治道。其違品是三乘在勝義中安立,這是三乘的分別念。 如來安住性中功德涅槃亦不盡,如是于化身亦然,即法性如來之性即是化身之性。其違品是若如來如化身,其功德如何清凈,這是功德非清凈的分別念。 行為是趣入佈施波羅蜜多等法性,其散亂是從法性中分離,其對治是世尊所說化身法,彼等之體性不令散亂,這是行為散亂的分別念。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་བའི། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་པ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡི། །མི་མཐུན་ ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གིས། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་ བཞེད།།ཅེས་ཏེ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དག་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གསུམ་དུ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་འདིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱ་ལ།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེས་ན་ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དེས་ཀྱང་ ཤེས་ལ་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །གང་ལ་གནས་ནས་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞི་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་ཀུན་དུ་ རྨོངས་པ་ལ།གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ནི་དེ་ བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་པ་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་གཞན་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་གཉེན་པོ་ལ། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་དང་ཐེག་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྟོག་པའོ།།སྤྱོད་པ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་ སུ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་གཉེན་པོ་ལ་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པ་གཉིས། དེ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

關於四組九種分別唸的論典中說:‘對於有情假立和其因,所緣修行道相關,對此造成妨害的,其他違品共九種。以三種遍智,如實了知三種障,寂靜道如是性等,相應與不相應,不平等苦等,以及於無二愚癡,許為最後分別念。’ 即是對有情的假立,以及對佛和菩薩等的假立,以及其因的一切種智等修行道的所緣境上,違品三種障礙即是三種愚癡分別。 由於以一切行相了知諸法,故如來是一切種智者,這是對一切種智的愚癡分別。 菩薩應圓滿聲聞、緣覺和菩薩諸道,並且應做這些道的事業,但不現證真實際,因此說道智是菩薩道智,這是對道智的愚癡。 某者雖然了知一切內外諸法,但並非以一切道和一切行相了知,因此稱聲聞緣覺為一切智者,這是對一切智的愚癡。 安住於何處而現證寂靜,即是寂靜道,這是對寂靜的愚癡。不住于任何處而不現證真實際,這是對治。 正因為此,如同般若波羅蜜多一樣,說是于寂靜中不住于任何處,這是對道的愚癡分別。 此非與真如相應或不相應,如是此乃無自性、不可說示、無障礙之一相,即是無相故,其違品是與真如等相應與不相應的般若波羅蜜多,這是與真如等相應與不相應的分別。般若波羅蜜多與其他道不平等,這是其對治。 魔、外道和其他乘都無法障礙,因此是不共的,這是對不平等的愚癡分別。 以此行為應行於苦、集、滅、道等義,這是其違品,即不應行,這是對苦等的愚癡分別。 不與貪等義相應,彼等自性即是真如,以真如於貪等中不作任何利益或損害,這是對此的愚癡分別。 如何能見到二與不二之法,如是則將隨得二與不二之法,這是其對治。二與非二,彼等之無,是愚癡分別。

།འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་ ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྔ་ནས་སྤངས་པས་ཇི་ལྟར་ན་འདིར་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྐྱོན་མེད་དེ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་གཏིང་རིང་པོར་ཞུགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་གེགས་བྱེད་པ་པོའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ས་བོན་ནི་བཅུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པས་སོ།།ཡང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་སྟོབས་ཆུང་ནས་བག་ལ་ཉལ་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལས་ ཉོན་མོངས་པའི་མངོན་དུ་རྒྱུ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཙམ་ཉིད་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་དང་།གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ས་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མངོན་དུ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོའི་མ་རིག་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་པའི་ཤེས་པས་སྤོང་ཞིང་དེའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་གིས་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་གཞན་དུ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་འདུན་པ་ནས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པོ་རྣམས་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ ཞིང་སྦྱོར་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས།སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཉིད་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཉི་ཤུ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་གོ་རིམས་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལམ་གྱི་རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ངོ་བོ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་མངོན་པར་རྒྱུ་རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་ངོ་བོར་ལྡོག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ།ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞན་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་ཡང་བཤད་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་འདིར་བཤད་ཅེ་ན་དང་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ཡང་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བསྡུ་བ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ན་འདིའི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་སྤང་བྱར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ བསྟན་ཞེ་ན།དེ་དང་དེར་འདུལ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་མེད་པས་ཞེས་པ་སྟེ་རྒྱ་ཆེར་སྤོང་བའི་དགོས་པ་མེད་དེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ནི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་ ཞེས་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ལ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་རྣམས་དང་གཞན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལྷག་མ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་ བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ།

那麼,如此這般的分別念既然早已斷除,為何此處又說在證悟最究竟的階段中斷除呢? 這並無過失,因為《解深密經》等經中說道:‘為大神通造成障礙的微細深入的愚癡種子,將在第十地中徹底斷除’。 又《解深密經》中說:‘從第六地和第七地開始,煩惱現行力微弱而成為種子,到第八地時,煩惱現行僅僅是以所知障的形式存在。’ 論釋中也說:‘第八地的菩薩已經沒有極其微細的煩惱現行。’ 因此,無始以來的執著無實之體性的無明,將被與之相違的智慧所斷除,由此而起的所取分別等也將斷除。 為什麼呢?因為這是爲了顯示菩薩們應當修習與無明直接相違的菩提心。 有些人對上述安立另作別解,對於具有圓滿現觀一切相之特徵的修行,從發心開始的十九種發心,每一種發心都有修行究竟的階段,這是加行現觀;修行次第的階段是漸次現觀。 第二十發心是修行究竟和次第圓滿的階段,即一剎那現證菩提。 由加行現觀的差別而有道相、增長、穩固、心住,這依次是暖位、頂位、忍位和世第一法的體性,以及歡喜地見道中苦法忍的特徵,在一剎那中斷除四種分別唸的現行,以此差別分為四種。 就在這一剎那中,斷除欲界如是見苦所斷的諸分別念,而上二界則隨應由其他剎那斷除,如是在其他現觀中解說。 既然如此,在第一剎那也已說過,為何此處又說呢?雖然在最初已見真如,但因為想要修習佈施等諸法互不相違且極為攝略,所以此說非無意義。 那麼,為何不像在一切相智品中所說的四種分別那樣,說明見道一剎那所斷的諸分別呢? 因為在彼處不欲說明所化眾生的證悟,即廣說無必要。修道中有八十一種證悟差別,其中以無垢等六種差別斷除四種分別唸的現行。 這些也以返體分類為四種,以不動等差別斷除八種分別念,其餘習氣也如是斷除。第八十種差別是無間三昧,即金剛喻定和無間道。

།བྱེ་བྲག་གི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་བསྒོམས་པས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདིར་ ཇི་ལྟར་རིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པའི་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེའི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ཚུ་རོལ་པ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེས་བཤད་དེ། བཞི་པའི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་ བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་དང་རྟོགས་པས་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ལྟུང་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པས་སོ་ཞེས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་། གཉེན་པོ་དག་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་རྣམ་པ་བཞི་རྟོགས་པ་པོར་རྣམ་པར་བཤད་པས་ཀྱང་དེ་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་ཅིག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ ན་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བཟོད་པ་སྐྱེས་པས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པར་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྡུས་པའི་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་གང་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་དེའི་འདིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ།རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤོང་བ་ལ།རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་ཁམས་གོང་མའི་འོ་ཞེས་པས་ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་གིས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤོང་སྟེ་ཞོག་ཅིག་།སྐབས་སུ་བབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེས་པ་འདིའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྒྱུན་ གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་གཞན་དུ་ནི་ཅི་ཞིག་འདིས་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟུང་བ་ནི་ དོགས་པ་ཡང་མེད་ལ།ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པ་པོ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་གང་གིས་དེའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡང་མེད་ལ།དེ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་གཞན་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་ ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ལྟོས་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཚིག་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ལ།དེའི་སུན་འབྱིན་པ་ནི་སྔ་ནས་ཀྱང་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

第八十一種差別是通過修行所趨入的道,如是安立修道、解脫道、異熟和法身。其他現觀的解說安立,在此應當如理了知。 此處所說初始階段的諸位,並非聖解脫部的所需,乃是此岸者所作的安立。如是彼亦說道:‘第四勝解現觀的增長即是無分別,是般若波羅蜜多’。若了知此,為何不捨棄有情利益?為阻止如是正覺階段的菩薩墮入涅槃,是以大悲現前而作意。 如何了知四種有關輪迴的分別以及對治,即見道和修道的四種行相,由解說能證者的四種行相而作闡釋。所謂’某一’等,即是遠離障礙。 此處由見道生起忍時,斷除欲界、色界、無色界所攝的一百零八種煩惱,見道所斷的分別所攝,即是所謂欲界等所攝的一百零八種世間抉擇分相應的結使,於此如理斷除。 此解說的廣義,于勝解現觀等中,由他人解說,法智忍斷除欲界所屬,類智忍斷除上界所屬。如何以一斷除一百零八?且止。 論及目前所說,即勝解現觀的增長階段是相續無分別,此是所許。否則,於一切地中皆無分別又是何義? 如是,分別的證悟於世間忍的階段絕不可能具足一切行相。因此,既無墮入涅槃的憂慮,三種遍智的諸法亦非圓滿無上。 又如何於一剎那見道中有四種能證者而成為四種對治,以法智忍於色界、無色界煩惱亦不存在。若以圓滿此的現觀另作安立則成相違。 於何處道類智剎那即是此處見道,以法智忍諸剎那斷除欲界煩惱,對應三界分別的斷除之語是合理的,其破斥已如前所述。

།འདིར་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ ངུའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་ཆེན་པོ་དགུ་ལན་ཅིག་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དགུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་ པོ་རྣམས་ཀྱི་ས་དགུའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་མ་ལུས་པས་སྤངས་པའི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་པོ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་བས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུར་མི་འགྱུར་ཏེ།སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་བསྒྲུབས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དགྲ་བཅོམ་ པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ན། སྔོན་བཤད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྗོད་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་དོགས་པ་མེད་ དོ།།དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ། ཡམས་ནད་འདི་དག་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་ གིས་སྤ་བ་ཡི།།སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་བགྲོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་སྐྱོན་ཟད་པར་རབ་ཏུ་རྟེན་པ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ སྤང་བའོ།།ཆུ་བོ་ནི་ཚོགས་སོ། །དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཐ་མ་སྟེ། བྱེ་བྲག་དེ་གོང་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ རྟོགས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུ་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཐོབ་བར་མེད་དེ།།བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་ཏེ་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་དེ། བར་མ་ཆོད་པའི་དགུའོ། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་ཞིག་བསོད་ནམས་བྱིན་པ་བས།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེ་གོལ་དང་ཡུད་ཙམ་དུ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པར་ནི་ཀྱང་གིས་བརྗོད་དོ། །དོན་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་གསུངས་ལ། དེ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། འདི་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་སོ། །དམིགས་པ་དངོས་མེད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དྲན་པ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ། རྣམ་པ་ཞི་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལའོ།

這裡有些人認為,在修行道中有九種證悟的差別,即在欲界等九地中,想要證悟小小品等差別時,一次性斷除九種大煩惱差別。直至以大大品證悟斷除小小品等九種煩惱差別。如是以九種證悟差別斷除九地中八十一種煩惱差別。 這種說法是不合理的。因為如果這樣,已斷除三界一切煩惱及習氣的九種證悟差別就成為法身,就不會成為菩薩十地,也就沒有十五種發心等。 修行道的第九種證悟差別中,已成就不還果的菩薩將受到損害,也將沒有阿羅漢果位的安立,其他補特伽羅等的安立也將崩潰。因此,應當依前所說安立諸法,對如是論述歡喜者無有疑慮。 如是於色等分別唸的自性諸地中,‘如同瘟疫消除后,經久得以喘息般,為利益一切眾生,圓滿功德諸善法,如江河入大海般,以最勝果莊嚴者,于彼大菩薩之前,一切時中當親近。‘如論中所說。 自性成就的功德唯一趣入無過失蘊,長時斷盡過失而依止,如是依止后斷除一切過失即是斷除。江河即是資糧。‘彼’等詞是利益。 此處是指修行道差別的最後,其上品差別是金剛喻和無間道。從無間三昧直至證悟佛果之間的安立。依此而論中說:‘三千世界諸眾生,聲聞獨覺圓滿智,無垢菩薩眾安住,以此善業為譬喻,縱以眾多諸福德,無間得證佛果位,無間三昧於此中,即是一切種智性。’ 無間即是于證得佛果時無有間斷,是第九無間。眾多福德如《大般若經》中所說,此處是指有所緣的菩薩,較佈施福德,即使在彈指剎那入定的福德更多,偈頌中以’亦’字表示。為攝一切義故而說此,‘彼’即是佛果,具一切種智相。 ‘此中所緣無實性,意為正念所認許,寂靜相為此體性,諸說法者相續諍。‘如論中所說。這些是一切種智性。所緣無實性即是諸法無自性空性。正念是增上緣。寂靜相即是一切分別念息滅的自性。‘於此’即是於一切種智性。

།རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོད་པ་སྟེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལས་འབྱུང་བས་ཐབས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ། དེའི་མཁས་པ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་སེལ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ།།སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་སོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བསྒོམས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། ། མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཀློང་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་པ་སྟེ་གང་གིས་ནི་མཚམས་སོ། །སྐལ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་ཀྱི། བར་ཆད་མེད་པའི ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་ངན་འགྲོ་འམ་བདེ་འགྲོ་མེད་དེ་བར་ཆད་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ པའི་ཚུལ་དང་ནི།།དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་པ། །རྣམ་པ་ ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་ཏེ་ཇི་ལྟར་བཅུ་དྲུག་ན་གང་དུ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་དུ་སྟེ། དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ ཏེ།ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གཉེན་པོ་གསུངས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་དེ་ལ་དང་པོའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་པས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ལ་ཇི་ ལྟར་དམིགས་པ་གང་གིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་པས་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་འཐད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ལས་དང་པོ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལན་ནི་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་བདག་དང་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ འདྲིས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།བདེན་པ་མཐོང་བས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཀུན་དུ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་ སོར་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ་དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་ནམ་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བ་ལ།ལན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ། །གང་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་ དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ།

諸多善辯者相繼論難是爲了徹底奪取而斷除。對此所說:‘欲全面掌握一切善巧方便’等。方便是從方便而生,即一切種智,其善巧是因為能遣除諸多錯誤修行。‘于般若波羅蜜多’是指無間三昧的特徵。‘應當修行’是通過加行和現前成就。現前成就后應當修習。對於諸多修習者,其後獲得一切種智,由此一切錯誤修行皆盡,此為其密意。 現前成就是現前造作。應當現前成就是應當融入。‘由何’即由何為界限。‘無緣’等說明如來所說的密意利益,而非入無間三昧者的利益,因為對他們而言既無惡趣也無善趣,無間得菩提,其餘易解。 依據錯誤修行,論中說:‘所緣正理及其體性之決定,一切種智之理,勝義及世俗,加行與三寶,具方便佛智,顛倒及其道,對治違品等,相及修習中,諸欲者邪執,一切種智依,十六種說者。‘云何為十六?彼等十六即是自利,即所緣正理等。 云何依於一切種智?以此等所緣等為境,由境之關聯而計度為一切種智之境,此即錯誤修行。大多可由所說對治而了知。如《大般若經》中說:‘其中最初的有為法和無為法也是自性空’,于毫無所有中如何有所緣而能詮說?‘須菩提,一切種智緣于無事’,此是對錯誤修行的回答:‘世俗中一切法皆可緣’,此即所緣正理。 若一切法皆無實事,初學者如何能行佈施等?答:以善巧方便決定佈施、施主、施者諸法無實體性,於世俗中行持並熟習,此即其體性決定。 見諦者如是于有無不可得中,云何能知無實事?此為錯誤修行。答:於世俗中觀察佈施等,了知佈施等各別皆無,然非勝義。此中佈施等一切道之差別及一切行相,以智慧于智中不得有無,此即一切種智之自性。世俗是一事,勝義是他事耶?此為問。答:世俗即是勝義,彼等之真如唯一。如聖龍樹說:‘世俗即空性,空性即世俗,因定無離故,如所作無常。’

།ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཞེས་པའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལའོ།།སྦྱོར་བ་དང་སྤྱོད་པས་འདིའི་ཚུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གང་གིས་གང་ལ་སྦྱིན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ལན་ནི། སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གསུམ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལའོ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་སངས་རྒྱས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ལ་མི་འགྲུབ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་ནས་རྟོགས་བྱ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཏེ། འདིའི་ལན་ནི་རྟོགས་ བྱ་དང་རྟོགས་བྱེད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལའོ།།ཡང་གསུངས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་ པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་གང་གིས་མངོན་སུམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་དེ་བརྗོད་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པས་དེ་ལྟར་སངས་ རྒྱས་ཞེས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ དེ་ལྟ་བ་ལའོ།།འདིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་གཟུང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བརྟགས་པ་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལའོ། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་ཉིད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་གོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟེ།གཙོ་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་ བརྗོད་དེ།གང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ། གཙོ་བོའི་ཆོས་འདིའི་ཡུལ་ཉིད་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་བརྟགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལ་ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོའི་ ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

如是所說,然而幻化的蘊體們並沒有勝義實在的想法,這是從世俗諦而說的。世俗諦中也無實在的想法之實在的意思。勝義諦中非實在也非無實在,這是關於二諦的。 由修行和行持而緣於此法,否則’誰向誰佈施’這一問題的答案是:如同幻化一般,一切法空性中的佈施等,皆是三輪無所緣執,這是關於修行的。 若說由證悟而成佛,則一切智者不能成立,因為有所取和能取。若無所證,則如何能說由證悟而成佛?對此的答案是:所證和能證完全通達的真實智慧中極無所有,這是關於證悟的。 又說:真實義即是佛。如是,世俗五蘊的本性即是勝義無自性,這是說二諦的本質即是真實義的境界。 與空性融為一味者即是現前,故不可言說。另外對此的說明是:如實現證一切諸法故稱為佛。如實與真如融為一味,以遍一切無餘且離障礙的智慧,此佛性極為具足故稱為佛。 由證悟而成佛,是關於能作者和如是見的。 此中一切諸法勝義無自性故,能取所取一切相皆不可得,世俗諦中未經觀察則如其所現,這是關於佛寶的。 法即法性無自性,五蘊自性是勝義故,斷除二障及習氣后,成為無上菩提清凈所依故稱為珍寶,這是關於法寶。 由證悟主要而稱為菩提。於何處證悟無自性,即是其如來智慧,超勝一切世俗諸法故為法寶。因為是主要法的境界,故也觀察為無上菩提。 其中從法性方面而言所說:菩提即是空性、真如、實際、法性和法界。空性是本性,真如是不變故。實際是真實的究竟故。法性是諸法自性故。法界是聖法之因故。 從智慧方面而言所說:菩提即是真如、無顛倒真如、非他真如、不與他相應之事即是菩提。菩提是所證真如,其勝義無自性,世俗本性的事物中無實在的本性故。顛倒即是有無等顛倒,真如即是無迷亂性。

།གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་དུ་མ་རིག་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་པས་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་སྟེ། བདེན་པ་ཉིད་དང་མི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་སྤྲོས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཟད་པས་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་ལ་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།འོ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་དུ་མེད་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་དེའི་དེ་རྣམས་དང་རང་རང་གིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གང་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱེ་བ་མེད་ཅིང་དབྱེ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ པ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། བདེན་པས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤོང་གི་།དོན་དམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཐ་དད་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་པའི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་གདུལ་བྱ་ཁ་ཅིག་ལ་ཡང་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ནས་ རྣམ་པར་གཞག་པའོ།།མ་རིག་པ་དང་བཅས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ཚད་མས་ངེས་པས་མ་བརྟགས་ཉམས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།མ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཅུང་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་གཞན་དུ་འདིར་ཅུང་ཞིག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་ཅུང་ཞིག་ནི་དངོས་པོའོ་ཞེས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པས་དགོས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ།།འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ།ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་འབྲལ་བ་དང་མི་བྱེད་པ་དང་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་རྟོགས་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་ནི་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པ་བདུད་དང་བཅས་པའི་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་གཞོམ་དུ་མེད་ཅིང་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལའོ།

非他性的真如,在世俗諦中遠離不了知為他性的本體增益,因此不是他性,唯世俗的本性即是其真如和勝義,是空于真實性和非真實性等戲論。 所謂’非具他性的事物’,是指菩提的自性在勝義中無有自性,于彼處真實事物和了知真實事物的無明習氣所造作是具他性事物,由無明習氣滅盡而遠離彼者是非具他性事物,意即遠離一切迷亂的世俗諦和勝義諦一味的智慧即是菩提。 又說:諸佛所證即是菩提。又從法性方面而言:由諸佛現證故稱為菩提,是指將證得的菩提之業,究竟圓滿者應執為如來,彼唯是五蘊的空性。 那麼,由於五蘊無自性故,其空性亦不可執取,菩提是彼等諸法及各自皆為空性故非能取,于無有任何所取能取之分別且無分別性中,差別與無差別二者是事物之法性故。 因此非無相亦非有相,如是所說相即是菩提,于善成就中,以真實斷除具無明習氣,勝義中遠離五蘊等諸法的所取能取差別無差別等一切戲論的邪分別,于未觀察時悅意的世俗諦中證悟真如即是菩提。 在世俗諦中也是對某些所化根機以返體分別而安立。具無明而生的一切諸法,由於勝義中以自性空故,以所取等返體及自證等返體由量決定,未觀察時愉悅的所取等及自證等是於世俗諦中安立。 于未證悟者,具有稍許通達事物的量者,此處另說稍許是世俗,稍許是事物,廣說無有必要。因此以空性一味的空性對境清凈的智慧證悟空性即是法寶。 此處菩薩僧即是僧寶,彼亦一切發心菩薩皆歸屬其中之說不應理。由於真實降伏故,以及不相離、不造作、不奪取故之義。 所謂何故何者證悟,是對邪行的回答:正等正覺菩提是天魔世間所不能摧毀,不被下劣菩提法及不善法奪取,如所說從抉擇分開始等是對僧寶而言。

།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ ཐབས་སུ་བཤད་པ་ནི།ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བཤད་ནས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་སྲིད་དུ་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་ མེད་པས་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་།དོན་དམ་པར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་ཤིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལའོ།།རྟོགས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ། ཐུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་།གཉི་གའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་བཀག་པས་དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ། ལན་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། གང་དུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལན་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྤྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་དེ།གཉི་ག་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ལམ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་ཅིང་།དེའི་ལམ་དེའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ལན་ནི། སེམས་ཅན་གང་ཞིག་གང་གིས་འབྲས་བུ་ལ་ རྣམ་པར་དགོད་པར་བྱ་བ་དེ་དེའི་ལ་རྣམ་པར་དགོད་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྟེ།རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་མི་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལའོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དེ། དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྡན་པ་འམ་མི་ལྡན་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་ལན་ནི། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མིན་ལ་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདུལ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པ་འདུལ་བས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་སྟེ།ཆོས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལ། དོན་དམ་ པར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་ཞིང་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།གང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལའོ།

從偈頌中對方便善巧的解說:以境顯示有境,即使已說明見到真諦與未見真諦者的方便善巧,然而如此仍未從下劣菩提中退轉。佈施等諸法以無所緣而無之,對此邪執的回答是:以一切智心行持佈施等諸法是世俗諦,勝義諦中不執著三輪,為使一切眾生解脫而將佈施等諸法之果報迴向于圓滿菩提等,這就是方便善巧。 關於證悟,即現證:‘能仁’是指趣向能仁自身證悟的正確證悟。以遮遣實有、無實有及二者自性的證悟,故無現證之說是邪解。回答是:有現證,即于無戲論之中,非是實有亦非無實有,這就是現證。 若謂般若波羅蜜離四顛倒戲論,故是聲聞道而非佛道,對此回答:只要有分別戲論即是顛倒,其對治即是無戲論法界,因無分別故不起戲論分別,無實有無實有之戲論,因二者皆無自性,這是顛倒。 此中菩薩道智使一切道及其果實現,圓滿其道而現前其果,由此將成為第八地、第九地、預流等之過失。對此回答:應當安置何等眾生於何等果位,即安置於彼道直至成佛,自性即以智慧見一切下乘地位而不住,安住于無過失菩薩位,這是關於道的。 若有調伏煩惱對治法,則眾生應無煩惱,不應承認其相應或不相應。對此回答:如是一切聖者與煩惱及隨煩惱等非相應非不相應亦非遠離,具有同一特徵,即無相。此即是調伏法,因調伏相應與遠離的分別。這是關於對治與所對治。 法無實有是法的特徵,對此邪執的回答:世尊宣說諸法各別特徵是為引導眾生故是世俗諦,勝義諦中因一切法相不可得故不應學習特徵,亦非無相。如來出世與否,此相之界如是安住,這是關於特徵的。

། གལ་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་མེད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕྱིར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ལན་ནི་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་བསྒོམ་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་ པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་སྟེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་ བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ལེའུ་ཕྱེད་དང་དགུ་རྣམས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།མེ་ཏོག་བཀྲམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་ལེའུ་འདིར་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། འདིར་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།བསྟན་བཅོས་སུ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་མཐར་གྱིས་པ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར རྟོགས་པ་སྟེ།རྩེ་མོར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གསུམ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས། མཐོང་བའི་ ལམ་ལ་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱེ་བྲག་དགུའོ་ཞེས་པས་ན་བྱེ་བྲག་བཞི་བཅུ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་བཅུ་གསུམ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔས་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་།མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཤེས་ལ། བསླབ་པར་སྨོས་པས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་སྨོས་པས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ གིས་ཏེ་གསུམ་སྨོས་པས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བཤད་དོ།།དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། །སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །བྱ་བ་དང་བསླབ་པ་དང་སྒྲུབ་ པའོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཏོ།།འདིར་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ནི་འདི་ལྟར་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་གེགས་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་གྱིས་བྱ་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་སྟེ།སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ བྱ་བ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ།

如果由於無有自相和共相而一切法無相,那麼怎樣修習這些呢?須菩提,以無實體性對諸法起實有想而修習般若波羅蜜多是不對的,因為這是顛倒的。同樣,以無實體想也是不對的。 答案是:遠離以法想修習的修習,才是修習般若波羅蜜多。見到真理就是以一切法無實體性而修習,不是以實有想,也不是以無實體想,因為完全遮遣了一切實有和無實體的想,想是戲論,般若波羅蜜多是無戲論。這是關於修習的。從第二十品後半開始直到二十九品半都是頂現觀,是第五。 散花如來在菩薩階位時在此品中得授記,此品以彼為表徵。《八千頌般若波羅蜜多要義月光釋》由大班智達阿巴雅嘎爾巴所造,第二十八品。 論中說:‘三種十種漸次’,是漸次現觀。頂現觀之後的三十一種差別開始,遮止頓時生起而宣說的內容中:順解脫分有三種,如前所說順抉擇分有十二種差別,見道有十六種差別,修道有九種差別,故有四十種差別。其中每一種差別又各有佈施等十三種差別應當了知。 如聖解脫軍所說:‘世尊,菩薩如何了知漸次所作、漸次學處、漸次成就’的註釋中,說’所作’表示發心,說’學處’表示順抉擇分,說’成就’表示見道和修道二者,以說三者表示漸次現觀。 其廣說為:‘佈施乃至智慧,以及唸佛等法,以無實體性,是為漸次所作’,即所作、學處、成就的意義。 此處所說:‘複次’等,如是應知所將宣說的般若波羅蜜多漸次所作。一切法即是六波羅蜜多。法即是道,菩提即是彼性。無執著即是無障礙性。菩薩們漸次所作是從初發心等開始,即是菩薩從初發心開始行持佈施波羅蜜多,也令他人趣入彼中。 以彼佈施獲得廣大受用蘊后而行佈施,並清凈佛土,安立眾生於三乘而解脫輪迴,這一切都是無所緣的行為,因為無自性的緣故。這是以佈施波羅蜜多的漸次所作。

།དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱང་དྲུག་ཅར་མཐར་གྱིས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཕྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་རྣམས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ལྷག་པར་མོས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་།གཞན་ཡང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ།དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ ཇི་སྲིད་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ།དེ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་ འདུན་དང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ན། མ་ཉམས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་ལ་མ་འདྲེས་ཤིང་ལྷད་མ་ཞུགས་པ། གཞན་དུ་རྙོག་པར་མ་གྱུར་ཅིང་འདྲ་འདྲེར་མ་སོང་བ་ལ་སྨད་པའི་མཁས་པས་བསྔགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན པའོ།།དེ་ལ་མ་ཉམས་པ་ནི་མི་འཕྲ་བ་སྟེ། བསླབ་པ་མང་པོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་ལ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་འདའ་བའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་སྲིད་པའི་སྤྱོད་པ་ཕྱིར་མ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷད་མ་ཞུགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཉིད་དང་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གང་དེ་རྙོག་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། སྲེད་པ་ལེན་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཏེ་བདག་གི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཀྱང་གཏོང་ཞིང་། དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།།དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཏེ།ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མང་དུ་བྱུང་བར་ཤེས་པས་ནི་མཐར་ གྱིས་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ།

如是持戒等六波羅蜜多亦皆次第而行。‘一切法不分’即是六種隨念。因為一切法為心所持,彼等不可分故,以無實性為體性故。如是,從菩薩初發心開始,以具一切種智作意,修習一切法無實性體性增上勝解之法隨念,並令他人安住其中。彼亦以無實性為體性,現證一切法已,以說法度化眾生亦無所有。 其中,諸佛世尊於色等諸蘊緣起作意,就勝義而言,以無實性為體性故,于彼等無念無作意,是為佛隨念。彼于修行般若波羅蜜多時,乃至不作意有為無為諸善法,以彼等無實性為體性故如是不作意,是為法隨念。 此中世尊之不退轉菩薩僧伽及聲聞僧伽八大丈夫補特伽羅,彼之體性亦非有,於此不作意,是為僧隨念。其次,于修行般若波羅蜜多時,住于不毀無垢、不雜無染、不濁不混,為智者所讚歎、極為清凈三昧中之戒,于彼戒及無實性體性不作意,如是不作意即是戒隨念。 其中不毀即不破,謂不違諸多學處。無垢即如所受不違一學處。不雜即不迴向有為行故。無染即不與不善相雜故。具足不毀等功德者即是不濁,為令眾生解脫貪取故。是故不退轉于諸聖者所讚歎三昧中,以具戒心等持故。 彼于修行般若波羅蜜多時,舍施資具及法,乃至自身支節,彼一切以無實性為體性作意,如是不作意即是舍隨念。凡預流果及四大王天乃至他化自在天所生諸天,彼等一切皆無實性體性,無念無作意,是為天隨念。 如是六種隨念即是六種次第行。‘一切法無生故’即是持自相故為法,從五蘊等乃至一切種智,如是於一切諸法,以彼等無生無實性體性多所了知,即應知為次第行。

།དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྨོས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅིང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ གསུམ་མོ།།འདིའི་གང་གི་ཀླན་ཀ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་། ལན་ནི། རྒྱུས་ཀྱིས་བཏབ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན། དེ་ན་ནི་དེ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་དོ། །རི་བོང་གི་རྭ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ལན་གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེ་མཉམ་པ་སྟེ་རོ་གཅིག་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ ཀླན་ཀ་ལ།ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་རྟག་པ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་པ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་ངེས་ ལ།འདིར་འཛིན་པ་པོ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་པ་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ཡོད་པས་གང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། མིང་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་ནི་མིང་ཙམ་ལ། དེས་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེ་ རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།མིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ། དོན་མེད་པས་གང་དུ་ཡང་རྗོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ། ལུས་ཀྱི་འམ། སེམས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་བྱེད་དག་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།།ཐ་སྙད་མེད་པར་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །འོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་ཞེས་པ་ལ།ལན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚད་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མེད་ལ། དེས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

再者,從初發心修行般若波羅蜜多開始,由於特別宣說一切法無實體性,從修習念住乃至一切相智之間,雖然修習,但由於是無實體性,一切法無有現前證悟,而轉法輪並以三乘使眾生從輪迴中得到解脫,這就是一切法無實體性的漸次第十三。 對此的詰難是從自性上思維的,答覆是從因上安立的。如果修習空性等般若波羅蜜多,那麼修習它就沒有意義,如同修習兔角一樣,這是詰難。 第三個答覆是:一切法無變化平等性。無變化即法界,由於自性無實體性而平等,即一味,對於世俗本性的一切法,以及其本性的勝義法性,雖無所修,卻能成為聖法之因,這怎麼會變成無意義呢? 那麼,既有各別自證的本性和能取的識,由此也有所取,說一切法無實體性不合理,這是詰難。 答覆是:一切法無我且無識。常一自性的我,即使在世俗諦中也不存在,而分別識在勝義諦中不存在,這是由智慧隨覺的量所決定的。此中無有能取者,故無所取和能取,因為是從緣起而生,遠離一多,所以一切法成立為無實體性。 色等聲音所詮的即是色等,這些既然存在,怎麼會是無實體性呢?這是詰難。 答覆是:僅是名稱等。空無實義的名是僅有的名稱,以此遍詮那些法,因此它們在言說中存在。不是這樣的,因為它在任何處都不存在,由於無實義故,任何處都無有能詮者,能詮也在任何處都不存在,因為身體或心中都無有所詮和能詮。‘一切法’等是總結。 無有言說即無有表述,因為這些中沒有那些。因此是不可言說的。 那麼,由於色等具有量,空性也具有量,如是緣于彼的般若波羅蜜多應成為具量,這是不應理的,這是詰難。 所說的答覆是:一切法無量。一切諸法皆無量,因為無實體性故如虛空,因此其空性等也無量,由於緣于般若波羅蜜多而無差別的緣故。

།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་གང་གིས་འདི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། མཚན་མས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་གི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་མ་ནུབ་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་ལ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་དེའི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོས་པ་དང་བསྒོམ་པས་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྟོགས་པའོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སུ་ཞིག་དག་ པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་མེད་པས་དེའི་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་མེད་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཡང་མི་དག་པའམ། དག་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་དེ་ལ་དག་པར་མེད་དེ། སོལ་བ་བདར་ བར་བྱེད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ན་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དེའི་དེ་ཡོངས་སུ་ དག་པར་བྱ་བ་དགོས་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱ་བའོ།།འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་མ་ངེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ལ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཕྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བཟློག་ནས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ན།མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོར་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སྨོས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་དམ་པར་མཐོང་བས་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་སུ་ཞིག་འདི་དག་སྟེ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་ ཟད་པས་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ན།དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཚེའི་བར་དུ་གནས་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ། ལན་ནི། ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྲོས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས། སྤངས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལས་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེས་སོ།

對於’如果沒有蘊等,那麼誰來說這些’這個質疑,回答說:‘一切法無相’,即沒有由相所增益的自相,相息滅,一切法如幻無自性。在此,那就是般若波羅蜜多,由此緣起的蘊等如同幻化人一般無戲論而顯現。 對於’此處捨棄分別相的法界真實作意,而非般若波羅蜜多’這個質疑,回答說:‘一切法無決定’,即一切法自性現證即為決定,因此即是般若波羅蜜多。如是,聞思修習其真實作意后,自然成就一切法空性無戲論智慧的生起,那就是其證悟。 對於’般若波羅蜜多誰能清凈,因為無我故無其意願,心無分別剎那差異,如此則心相續不清凈,或清凈也不成自性’這個質疑。如第一種情況則無法清凈,如同擦拭炭黑一樣。如第二種情況則無意義。當其心性清凈時,非是無有改變的回答說:‘一切法自性清凈’,一切法無自性,其清凈所需,因此應隨順般若波羅蜜多。 對於’無改變’的不定,法性自性本來清凈,暫時障垢所染並非其自性,如同虛空中的雲霧等,後來由般若波羅蜜多遣除這些而成清凈,如同風等除去云等的虛空一樣。 對於’世尊宣說般若波羅蜜多時,會生起有相智慧,因此其般若波羅蜜多應當是無相’這個論難,回答說:‘一切法不可言說’等,因為一切法不可言說,故無法以言詞自性表示其本質,僅是言說而已,勝義見則隨之了知。 對於’誰是這些,如果煩惱盡則如是轉生,此處因盡則生盡,其想的余習直至壽盡而住,自然滅盡,如是成為聲聞菩提’的問題,回答有三句:‘一切法無滅’即無漏法無盡故,如何能滅,以住於戲論平等性、無過性、一味性,斷除無差別故。一切法從煩惱得涅槃,如是彼等真如即是智慧真如平等性。

།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བས་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེས་སོ།།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བས་དུས་མེད་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་བ་ནི་འདས་ པའི་དུས་མེད་པ་སྟེ།གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། གང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དུས་མེད་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་ལ་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་ ཞེས་པའོ།།གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ན་ནི་འདིར་འདི་རྣམས་རང་གི་དོན་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་དཀའ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་མཆོག་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལོག་ པར་སྒྲུབ་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ལན་ནི། བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་གོང་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་ ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པས་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲས་སོ།།དེ་ལ་ཚུ་རོལ་གྱིས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འཕགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ།གང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་བསྒོམ་པར་རིགས་པའོ། །ཁུར་རྣམས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཁུར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བའི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པས། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕྱོགས་ ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་རབ་ཏུ་ཚིམ་པ་ཉིད་དང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་དེ། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ མི་རྟག་།སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། །སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དགའ་བ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་མྱ ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་དགའ་བ་མེད་པའོ། །དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ།།ཆགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ དང་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་ས་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྔ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

如同真如平等性中所說的,‘一切法’是指由於無來無去故無有時間。一切法從一切煩惱中獲得涅槃,如同那些的真如一樣,以此智慧的真如平等性。 如同真如平等性中所說的,‘一切法’是指由於無來無去故無有時間。無去是指無過去時,因為無有所去之處及所去之事。由於無有任何生起,故彼等無生之時,無有時間,因為無有認知,而來去則是以認知為先導,因此說’不生且極不生’。 若菩薩們圓滿成就自利,則於此處由於他們喜愛自利而有所緣之喜,然究竟而言是困難的,因為眾生無量無邊且邪行眾多,這是對難題的回答。‘我’等是指由於不見自他差別,意即見一切眾生與自身平等。 此前對治歡喜想,如何各別了知,對此以海之聲說明。對此,凡夫眾生對阿羅漢等的歡喜想的遮除說明為:‘一切’是指一切法超越眾生言說境界故為阿羅漢,由於與自性清凈法性同味,故應修習。無有擔負執著,如是擔負亦無自性故。 爲了遮除為調伏眾生而往十方佛土的艱難想而說:‘一切’是指色等諸法的自性真如無有自性,故無有彼境界之法,方位亦非,因為無有部分故如虛空。 爲了遮除對輪迴諦的歡喜想而說,對一切法中輪迴的滅除極為滿足及生起安樂想,‘嗚呼諸行無常,是生滅法,生已歸滅,寂滅為樂’,這是聲聞律。 依菩薩律而說:‘無喜’是指喜即是速疾涅槃,菩薩們無有彼故為無喜。無離喜是指對輪迴極生厭離,無有彼即是他們無有離喜,因為般若波羅蜜多於輪迴涅槃皆不住故各別觀察。 ‘無著’等是為離貪慾故各別觀察。‘於一切法無著’是指無有諸執著,因為無有所緣之貪著、無貪著及離彼等貪著故,這是為斷除故各別觀察。 一切法即一切道,於七現觀地中,菩提已如前說。

།དེའི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསླང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་དོན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་སྨོས་པ་མེད་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི། དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒོམས་ན་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས ཅད་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་སྨན་ཏེ།ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ནད་ཆེན་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་དུ་བྱམས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་ཚངས་པར་ འགྱུར་བ་སྟེ།ཚངས་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་དེའི་སྐྱོན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་དགའ་བ་མེད་པ་དང་ ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལོ།།སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། སྐད་ཅིག་ གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ།།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཅེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ།ཅིག་ཅར་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྨི་ལམ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེས་མ་འོངས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་སློབ་ཅིང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་སྒྲིབ་པ་སྐྱེས་པ་ནི་འགག་པར་བྱེད་ལ་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ནི་སྔ་ནས་བཤད་པའོ། །འདིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡིས། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་ བསྡུས་པའི་ཕྱིར།།ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པའི་ཐུབ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་འཕགས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྔོན་དུ་བྱེད་དེ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་མཐུས་དྲངས་ནས་ཟོ་ཆུན་ལ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ།

因此所說:爲了通達佛陀智慧而說,由於獲得通達而如是獲得菩提,爲了引導故而分別觀察其義。一切法即是空性、無相、無愿,遠離自性、一切相寂滅、三界無所愿求,如是次第即是略說道。 若離解脫門外的其他道,如是修習則會墮入小乘菩提。‘一切無’即是一切諸法,這一切是菩薩道之藥,能除去傾向小乘的大病,即是慈愛,以此為前導。然而對於一切,安住于慈等四無量,即成梵行,因為與梵天相似而不生其過失,此是廣說。 ‘一切’即是一切過失,是慈等的違品,依次為害心、損惱、不喜、忿怒隨眠。無愿是因為遠離對涅槃的欣求。無忿怒是因為對輪迴無有極度厭離,這是第十三漸次證悟及其附帶內容。 論中說:‘剎那圓滿菩提,以相而分四種。‘這是略說。此即是十六殊勝道發心的七十一種差別自性,為斷除一切隨眠,如金剛般修習真實義至究竟位,由頓時成熟而如夢般悟入二諦一味的無間道與佛地解脫髮心之體性。 由此于未來發心不再學習,從諸障得解脫。其所生障礙得以遮止,現在所起則由道斷除,此相已如前說。此處廣說剎那現證菩提:‘由佈施等一一,攝一切無漏法,應知此即是,佛剎那一證悟。如人推磨時,一推動之力,令一切同時轉,剎那智亦如是。’ 即修習般若波羅蜜多的聖者與菩薩,以佈施等一一心剎那緣空性體性,攝集一切無漏法而超越,以一心剎那證悟。即以緣一無漏佈施等心,亦能同時引發無漏法聚,由往昔願力牽引,如推動磨輪。

།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་མུ་མེད་པ་ནི་མུ་མེད་པའི་ ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་དྲངས་པ་ཉིད་ལ།དེ་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཅིག་ཅར་གཞོལ་བར་འགྲོ་བའི་ཆུ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་ པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་དཔེས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་འདིའི་འོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་མི་གཡོ་ བའི་གནས་སྐབས་ནས་བརྩམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ།ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་གང་འདིས་སྔོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ནས་གང་ཡང་ཕྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ལུས་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ སྨིན་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ།དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ ཞེས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་དང་ཐམས་ཅད་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་ མུ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་མུ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ས་ལ་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།གཉིས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟར་གནས་པའི། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་བློས་ཏེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་དྲི་ཟའི་ གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ།བསྟན་བཅོས་སུ་ཚིག་གཅིག་ཉིད་དེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་དོན་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་ བར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ།འདི་དག་ནི་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། རི་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཁ་དོག་བཞིའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ།

對此所說:‘無邊大海’,由於為般若波羅蜜多所攝持,以及不離一切種智作意,故與空性一味的深廣佈施等心剎那,稱為般若波羅蜜多。其無邊即是引生無邊無漏法,彼等法相互關聯長期熟習的緣故。如何了知此義?深廣無邊大海本性即是同時流入諸水的牽引,由其本性彼等也相互關聯。如是以無邊大海為喻的意義,即是一切無漏法由心剎那現證,此為第一。 論中說:‘若時一切白法,本性般若波羅蜜,異熟法性住位生,彼時一剎那智慧。‘異熟所生法即異熟法,其住位即是此處所說。彼般若波羅蜜多從不動位開始,即一切善法,有漏無漏諸法,由此先修無自性,后離一切違品,圓滿清凈分位異熟所生無漏諸法,于彼等法通達無自性的一切白法本性,於一心剎那中於彼等法任運成就。 此處所說:‘虛空’,般若波羅蜜多即異熟法性住位及一切白法本性,故為無邊,彼等法與無自性一味任運成就的異熟所生故。其無邊如何?以虛空無邊為喻,如虛空無邊際,無自性與任運成就無有變異,即是異熟所生白法於一心剎那位現證,此為第二。 論中說:‘諸法如夢住,行佈施等行,無相性諸法,一剎那了知。‘了知即是以智慧瞭解之義。如夢、如乾闥婆城、如影像等,此于《大般若經》中所說,論中則為一句,此等皆是同一義故。彼復以種種相各別顯現諸法,此等由無相無自性故為無相性。彼五蘊法由如幻如夢等本性故,住于無相性中圓滿六波羅蜜多,於一切法染凈本性無相性於一剎那了知。 對此所說:‘須彌’等,須彌差別性即是由四寶所成本性故。

།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི།།སྟོང་པ་ཉིད་པས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། གསུམ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། རྨི་ལམ་ན་ ནི་དེ་མཐོང་ཉིད།།གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་མི་དང་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་རྨི་ལམ་སྟེ། དེས་དེ་མཐོང་བ་དང་། སད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། དོན་ དམ་པར་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་སྟེ།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མུ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ཡང་མཐའ་ལ། དག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ མཐའ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་མཐར་ནི་རྣམ་པར་སྤང་བ་ཉིད་བྱས་ཤིང་། མཁས་པས་དབུས་ལ་ཡང་ནི། གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕུང་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ངོར་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་སྣོད་ཐ་དད་ཀྱང་དེར་སོན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད་དེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ ཉིད་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་དེར་སོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ རྟོགས་པ་བདུན་པའོ།

同樣地,對於般若波羅蜜多,應當了知以空性為幻化自性的諸法是一味性,以及其種種差別相。這是說明一切無相法在心的一剎那中現前證悟,這是第三。 論中說:‘如同夢中所見,不見為二相,諸法無二性,一剎那即見。‘這是說,如同夢中所見的人、象、馬等是夢境,見到這些時,醒來后並不見其差別,因為勝義中這些都未生起。 如是一切諸法亦然,即諸法,色等諸法中能取所取、常斷、始終二者皆空,以空性故無自性,在一剎那中見到。 對此所說:‘色’等,‘無邊’即常等。如是解釋:有與無二者皆是邊,凈與不凈這也是邊。因此應當遠離二邊,智者于中亦不住。由離彼等故說無邊。 對於色等諸法與般若波羅蜜多蘊所攝諸法,即是說一切法無二真如在心的一剎那中現前證悟,這是第四。雖然依所化眾生的根基差別分為四種,但都是在一剎那中現前。 譬如雖有不同容器,但其中的虛空並無差別,因為無障礙故平等。同樣,雖有色、受等諸法差別,但其所顯真如無生之相中並無差別,故應知真如唯一,這也是在智慧一剎那中現前證悟,是為第七現觀。

།མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ། གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་ངོ་ བོའི་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བསྒྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་སྐུ་གསུམ་དང་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་ལས།ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་དང་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཆོས་སྐུ་མཛད་དང་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་ པ།ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། སྐུ་ནི་ལུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་རང་ བཞིན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་ བ་དང་མགུ་བ་དང་སེམས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་སྐུ་མདོར་བསྡུས་ནས། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རྟེན་དང་རང་གཞན་དོན་དུ་འདིར། །སྐུ་གསུམ་རྣམས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་ དུ་བསྟན་ཏེ།གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཞན་ དུ་མི་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ། གཞན་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དེའི་ལུང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ ཡང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཉེ་བར་བཏགས་ཀྱི་གང་དུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འདོད་པ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྐུ་བཞི་པ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་རང་བཟོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་ པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དམ་སྲིད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གཞན་དུ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཟད་ཅིང་སྒྲིབ་པའི་འཆིང་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡང་བརྗོད་དེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ། བཅོས་མ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

第八現觀即是法身,在無想非無想的小小違品差別上,以二十一心和二十二心的本體之大大對治差別正行與后得,名為普光佛地,住于彼處的實物三身及事業,如前略說:‘自性圓滿俱,化身如是三,法身及事業,如是說四種。’ 以七現觀本體之法所應得之身即是法身。身即是體,諸佛之身有三種。如《般若佛母》中說:‘應知一切種清凈無漏諸法之自性即是如來,為證悟彼等諸法故,以三十二相及八十隨好莊嚴之如來身,為諸菩薩宣說大乘最勝無上之法,令生歡喜、適意、思維及安樂受用。由證悟彼等一切諸法故,如來於十方無邊無際世界中,恒時以種種化身云作諸有情利益。’ 《經莊嚴論》中亦云:‘諸佛身略攝,應知有三種,依及自他利,此中說三身。‘聖龍樹亦說三身:‘非一亦非多’等。聖解脫軍亦說:‘法身有三:自性身、受用身及化身。’ 凡是不入他五蘊之一切種清凈世俗本體無戲論證悟之自性菩提分等佛法,彼等即是自性身所攝,因為法與法性無有差別,且世俗諸法是法性之境故。 其性相差別是隨順彼等因位,於世俗中,有人說此等法聚是諸佛受用圓滿身,此非其教證,因為在密法中亦未曾說證悟自性之法聚是受用圓滿身,而是因為是法身境之主要故假立為法身。 獅賢于波羅蜜多乘中自創安立彼等法聚為第四身者應當捨棄。其中自性即是以自性體性本身,遍及所化等。自性或清凈輪迴究竟圓滿之自性身,以離一切戲論之無自性故而涅槃。 此中一切分別如是盡除,永斷障礙束縛后,解脫身與法性身亦稱為法身,因為是無邊法之處故。于彼中無有以道所得與能得者,因為非造作故。

།འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་མེད་ཆོས་རྣམས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་གང་དག་ཡིན། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ། དེ་ཉིད་ནི་འདིར་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་དག་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་འདིར་གསུངས་པ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ ཉི་མ་ལྟ་བུ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པའི་ནི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་བཞིན་ཏེ།དེས་གང་ཞིག་གི་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་སྣང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱད་པས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་རབ་དུ་བྱུང་བས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བས་ཀྱང་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐུ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ན། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱའོ ཞེས་པས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོན་པས་བསྟན་པ་ལ་ཉན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ལ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྗོད་དོ། །གང་ ཡང་དེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཡིད་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དང་རབ་ཏུ་སིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །གང་དུ་དེ་དག་ལ་སྟོན་ པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་དང་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པའི་སྒྲ་དང་བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ནི་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་ པ་ནི་ཐ་མ་མེད་པའི་སྐུས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ།གང་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ། འདིར་བསྟན་བཅོས་སུ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་ དང་མཐར་གྱིས་ནི།།སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དང་། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མེད་མཁྱེན། །མངོན་ཤེས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་ སྟོབས་བཅུ་དང་།།མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ ཡིན་དང་།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། མཐར་གྱིས་ནི་མཐར་གྱིས་ཏེ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྲུང་བ་མེད་པ་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་མེད་པའོ།

在論典中說:‘能仁的法身性,是無漏諸法於一切相,成為清凈者,即是自性之相。‘自性是指未生的法性法界,此處即是果位時的法界清凈,以極其清凈的法界,所謂極其清凈和諸法的法性在意義上無有差別,此處所說如同日輪光明等,諸佛法的極其清凈法界猶如日輪,其自性般若波羅蜜無邊智慧的本體遍及十方如同光明聚,由此顯現無邊所知,如同其光輪顯現無邊所知一切,這就是法身。 遍受用故為受用,即是體驗。從受用中出生故,以及由受用者與所受用故,于身受用故,此身即是圓滿受用身。由諸菩薩領受所說法故,應當受用,故亦為圓滿受用身。關於此,所說的是’一切聲’等,由聽聞導師所說,諸菩薩通達大乘殊勝法,此處稱為受用般若波羅蜜多。 又于諸生中小中大喜悅相的歡喜、滿足、極其安樂等樂受,也是受用。其無邊即是一切聲無邊性,成為其因故。于彼等中,導師對菩薩諸證悟如其次第無邊智及生起宣說之聲、所生能生等。如何是一切呢?即隨順種種事業,以一切相明顯故。無邊即以無盡身示現故無邊,如來正覺亦無邊。於何處?所說即’一切佛’等,如前所說導師即是此處大乘法正覺般若波羅蜜多。其無邊性即是一切佛法正修無邊故。 這些法在世尊般若波羅蜜多母中宣說,此論中則說:‘菩提分、無量、解脫、次第九等至自性、十遍處自性、勝處分別八種、無煩惱、無愿智、神通、正解、一切種清凈四、十力、四無畏、三不護、三念住、無忘失法性、永斷習氣、對眾生大悲、唯佛不共法十八種所說、一切種智,稱為法身。‘次第即是次第,與他相關。不護即是無需守護。

།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ། བཞི་ཞེས་པ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་ དག་པ་དང་།དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་མཐར་ཐུག་པས། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལེན་ཅིང་གནས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།དམིགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།བཅུ་ཞེས་པའི་ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཚེ་གནས་པ་དང་གཏོང་བས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཉེ་བར་ མཁོ་བའི་རྗེས་སུ་གནས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དུ་མའི་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ་སོར་བརྒྱན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་སོ། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལུས་དང་ངག་གིས་ལས་འགྲུབ་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲུང་བ་མེད་པ་ གསུམ་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྩ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་གཤེ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་གསུམ་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་མི་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ།གཉི་ག་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་ལ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའོ། །བསྙེལ་ བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དུས་ལས་མི་འདའ་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་གང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་སྤྲེའུར་སྔོན་གྱུར་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་མཆོངས་པས་ཡུར་བ་ལ་རྒལ་ བ་དང་སྔོན་དུ་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་པུ་ལིན་ད་བད་པས་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལ་དམངས་རིགས་མོར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྲལ་བ་ཉིད་ལ།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཐམས་ཅད་དུས་དྲུག་ཏུ་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཏེ་སུ་ ཞིག་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་སུ་ཞིག་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

所謂法身,在此是指無漏法的聚集。四者,即是處所圓滿清凈、所緣圓滿清凈、心圓滿清凈、智慧圓滿清凈。于彼等中,不住於一切煩惱分及習氣的過患,究竟圓滿,能隨意自在地受取自身、安住、死亡轉生,此為一切處所圓滿清凈。 於一切種類所緣境中,能以變化自在轉變所觀察的一切,此為一切所緣圓滿清凈。如前所說,遠離一切心的過患,於心具足一切善根積聚,此為一切心圓滿清凈。如前所說,遠離一切無明分的過患,于所知與能知得自在,此為一切智慧圓滿清凈。 所說十種,于壽命得自在,即隨意安住與捨棄壽命。於心得自在,即隨意進入禪定等三昧。于資具得自在,即隨意受用所需資具,於一切世界以種種莊嚴裝飾加持等示現。于業得自在,即隨意成就身語之業。于生得自在,即隨意於一切生處受生。 于神通得自在,即隨意顯現神通。于愿得自在,即一切願望圓滿增長。于勝解得自在,即隨所勝解即成其事,如觀想一切世界充滿佛陀等。于智慧得自在,即欲知何事即能了知。於法得自在,即通達經典等法的建立。此十種自在於不動地等生起。 三種無護,即如來身業圓滿清凈,於此以不清凈行為為根本,無有’將被他人誹謗’之想,此為第一。如是語業為第二。如是意業為第三。三種念住,即如來說法時,于恭敬聽聞者無貪著,于不聽聞者無嗔恨,於二者皆無,一切時處住于舍心,具足正念與正知。 無忘失法性,即諸佛利益眾生之事不失時機。雖斷煩惱,于有煩惱習氣未斷處,如同未斷煩惱般示現。如昔為猴子的阿羅漢跳躍渡溝,及昔為婆羅門的聖者布林達跋陀稱恒河女神為首陀羅女等。如是如來雖已遠離,以大悲心於一切時中六時觀察世間:何者將退失,何者將增長等。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཐབ་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་ལ།བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ལས་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་ནས་གྲོང་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པ་ན་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པ་དེ་ནི་བྱམས་པ་གཙོ་བོའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྷ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཉིད། །རྒྱལ་བས་གྲོང་སོགས་དེ་རྣམས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ པའི་རྒྱུན་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཀྱི།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ནི་རང་གི་ཡང་མཐོང་ལ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་རྒྱུན་གཅོད་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ ཞེས་སྨོན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྔོན་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་།།ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྟག་པར་ཐུགས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པ་ནི་འདྲི་བ་ཀུན་གྱི་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་བདག་པོར་གྱུར་ནས།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་དོན་གང་ཚེ་ལ། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། ། ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་སྣང བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ་ནི། ཆར་ཕབ་ཅེས་པ་སྟེ། ས་བོན་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་པའི་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་ བ་མེད་དེ་རང་གི་ལས་ཀྱི་གནོད་པ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཟང་པོ་དེ་ནི་ཕན་པ་ལ། མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཛད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འོག་མིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ སྣ་ཚོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་མཐའ་ཡས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་ཏེ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྲིད་ལྟ་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འཐད་ན། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།

一切種智即是通達一切法之本性差別和特徵分類究竟的智慧。煩惱即是爭鬥、紛爭等,此處煩惱的因即煩惱的煩惱,由執著我而生起這些,以此入於此等持中,從彼起定後進入城鎮等處時,對彼所緣,彼等煩惱不會生起,此無煩惱即是以慈為主。論中說:‘聲聞無煩惱天眾,永斷人之諸煩惱,佛于城等彼等處,斷煩惱流即無染。‘聲聞的無煩惱是指聲聞完全斷除見到眾生煩惱相續,而非現證無有一切煩惱,如來則見自己的同時也斷除他人煩惱生起相續,即使未見到的也是如此。 了知此後入于禪定,對世間過去等生起智慧,即是聲聞們的愿智。就如來而言,論中說:‘佛陀愿智有五相,任運及離貪著性,無礙常住並善答,一切問難皆通達。‘任運是因為無分別,離貪著是因為無所依,無礙是因為一切無障礙,常住是因為恒時安住等持,善答一切問難是因為能回答一切提問。 此處菩提分等法蘊與圓滿報身、化身同一味性,以法身為主而遍及眾生利益即是常性。就此論中說:‘因已成熟故,何處何眾生,何時作利益,彼處彼顯現。天王降雨時,不良種不生,諸佛雖出世,無緣不得善。如是廣大行,佛遍滿決定,彼即無漏故,亦說為常住。‘如是即法身。彼顯現即是報身和化身,因為是顯現。 為何不是恒時有益?對此說道:‘降雨’等,如同不適合作為種子的稻穀等,對諸佛的報身和化身無緣分,因為已造作業障而失去生起之因。善即是利益,廣大行即是利益一切具緣者。即彼所作的報身於清凈佛土中,於色究竟等處,種種不可思議無邊珍寶自性宮殿中,眷屬等得以生起,恒住如虛空際。其佛土際如何,于彼佛土中如何為主要,世間有二種:有情世間和器世間。

།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣོད་དུ་སེམས་ཅན་གང་ཅུང་ཞིག་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ།དེའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སའི་ཁམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ལ། ཁང་བཟངས་དང་། ལྡུམ་ར་དང་། ལྡིང་ཁང་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཏུ་འབར་བའི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་མཐིལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་།འཕགས་པའི་དགེ་སློང་ དག་ཁམས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དྲུག་ཅར་ལ་ནི་འདིར་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ལུས་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་དེ་ས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབད་པ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་།གང་དག་འདི་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ངེས་པར་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ངེས་པར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་དབང་སྒྱུར་བ་སྟེ། འདི་འདྲ་བར་ཁམས་དྲུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་མུ་མེད་ཅིང་ མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤིན་ཏུ་རོལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དེ་མུ་མེད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སོང་ནས། སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བསགས་པ་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་།དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་བསགས་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་པས་དེའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་པོའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལས་ཚད་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དེ་རྣམས་ཚད་མེད་པས་སོ།།དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སེམས་གནས་པ་ཉིད་དེ་མུ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་སྟེ།ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་པོའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པར་མཉམ་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་ལ་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་དང་འདྲ་བ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གང་གང་གིས་དེའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པས་སོ།

關於從清凈眾生的角度所說的:從’一切眾生’等開始。其中,凡是在器世間中稍有所生的眾生,他們全都是獲得聖地的菩薩。由於他們的眾生界一切眾生蘊的福德和智慧資糧無量無邊,以般若波羅蜜多,世尊在此爲了使那些眾生覺悟,如虛空般廣大地令其成熟。從’地界’等開始,乃至識界為止。 如是,其中器世間是平坦如掌的大地,為宮殿、園林、樓閣和如意樹等所環繞,是眾生的殊勝住處,以閃耀的金等七寶為自性,放射出照亮其他眾多世界的大光明,向上與虛空相應而發光。 聖比丘們說此處六界眾生的六界皆是’人’,因此在此他們的身體具有光澤,有光明輪,與大地相應的顏色和形狀。他們無需努力即可受用享樂,超勝天界眾生。凡是受用這些的必定是善、樂、無過失和自在的。如是六界清凈無邊無盡,極為殊勝。 此處由於無邊,故為其因,應當了知世尊的智慧是無邊的。那些出生的菩薩們前往無量世界,為摧毀眾生所積累的不善業,了知其對治善業的積累,由於這些無量,故說他們能決定這些的智慧無量。 從’善’等開始,乃至他們為其說法,一切都是無量的善法積累。說其安立者的智慧無量,即從’一切法’等開始,以及’一切法三昧’等,是對諸法的執持和心住於三昧,各別獲得無邊性。 由於菩薩們獲得這些,故世尊的智慧無邊。從’一切佛’等開始,佛是指圓滿報身,其一切法即是相好,這些無邊平等而無有窮盡。除如來外其他眾生沒有如是相好,因此以隨順了知其因的智慧,世尊的智慧是如是無邊的。

།འདི་ ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས།མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་ འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས།།འདི་ཡི་སྐུ་ཡི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། ། སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིངས་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ པ་སེང་གེ་འདྲ་དང་ཚེམས།།ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཐགས་བཟང་ཚད་མཉམ་དང་། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་།འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་ཏེ། འདི་གོམ་པ་སྙོམས་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་དག་མཉམ་ཞིང་འཁོར་ལོས་མཚན་ པའོ།།ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རུས་སྦལ་ལྟ་བུའི་ཞབས་སོ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་ལ་དྲ་བས་སྦྲེལ་བའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་དག་གི་རྒྱབ་དང་ཕྲག་པ་དག་དང་མགུལ་པ་ལ་སྐུ་ཤ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐུའི་བདུན་མཐོ་བའོ། །ཆེ་བ་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་ མི་མངོན་པ་དང་།དེ་ཡང་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་ལའོ། །འདིར་བརླའི་རྩ་བ་མན་ཆོད་ནི་ཐམས་ཅད་ཞབས་སུ་དེ་ལྟར་གཏང་བར་བྱའོ། །ཕྱག་རིང་བ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་བརྐྱང་བ་ནི་བརླབས་རིང་བ་ཉིད་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་སྟེ། སྦུབས་ཀྱིས་གཡོགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བཀབ་པས་འདིའི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་གོ། །མཛོད་སྤུ་ནི་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་དཀར་པོའི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་བསྟན་པའོ། །འདིའི་རོ་སྟོད་ནི་སེང་གེ་ལྟ བུའོ།།ཟླུམ་པ་ནི་མགྲིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པ་སྟེ། ལེགས་པར་འབྱོར་བའི་མགྲིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཐལ་གོང་དག་ནི་ནང་གི་བར་གང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེར་ཉེ་བར་བསགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་འདོམ་གང་བ་སྟེ། ལྟེ་བའི་གོང་དང་འོག་གི་རྐང་པའི་མཐིལ་ ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མགོ་བོའི་བར་དང་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་འདོམ་གང་མཉམ་པའི་སྐུའོ།།གཙུག་ཏོར་ནི་དབུ་ལ་དཀྲིས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚེས་བཅུ་གཉིས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་བཅུའི་ཚད་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྒྱུར་བས་སོ་ཞེས་ པ་ནི་བཞི་བཅུ་པ་རྣམས་སོ།།བ་མཆོག་ནི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ་བ་ལང་གི་མཆོག་གོ། །འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་གིས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པར། །མཚན་ནི་འདི་རྣམས་ཡང་དག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ སྟེ།ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླང་བ་བསྟེན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པས། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཅེས་ཏེ། བླ་མ་རྣམས་ལ་བསུ་བ་དང་བསྐྱལ་བ་དང་ཆོས་མཉན་ནས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བླངས་པ་ཡང་དག་བསྟེན་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བསྟེན་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如此論中說:三十二種相,八十種隨好,以大乘受用,許為佛報身。手足輪相及龜足,手足指間有網連,手足柔軟具童體,此身七處皆高聳。 指長跟闊身廣直,踝骨不顯毛上向,小腿似鹿臂長美,陰藏密隱最殊勝,面板金色面板薄,毛孔一一右旋生,眉間白毫獅上身,雙肩圓滿腋下豐。 能嘗一切上味味,身如尼拘律樹相,頂髻高顯舌長美,梵音頰似獅子齒,極白齊整密集生,數量具足四十齒,眼睛湛藍眼睫如,最勝牛王此三十二相。 此即步伐平穩,手足相稱並有輪相。因極安住故有如龜足。如鵝王般手足間有網相連。手足背部、雙肩及頸部積聚肉身故七處高聳。大即因其廣大。踝骨不顯,且毛向上,極密藏之踝骨不顯等,如經所說。此中從大腿根部以下皆應如是歸為足。 手長即伸展時長,因腿長膝蓋隱沒故。陰藏密隱即陰藏隱入,以密藏而極遮蔽故此陰藏密隱最勝。白毫即在圓點處白色右旋,尖端向上。此上身如獅子。圓滿即頸部極圓滿,因善妙圓滿之頸故。其腋下即內間充實,彼處積聚故謂腋下豐滿。 尼拘律樹即一庹量,即從臍上下至足底乃至頭頂及兩臂之間一庹相等之身。頂髻即頭部纏繞形狀。頰如獅子即如十二日之月輪故。此十數遍轉故為四十齒。牛王即群牛中最勝之牛。 於此何何相,成就之因何,彼彼圓滿已,此等相成就。如論中說:能成因相即報身。 又論中說:送迎上師等,善受依止及,依止攝受及,以勝妙佈施,將殺者解脫,增善受持等,此為能成就,因相如經說。 即于上師迎送及聞法后佈施法輪等為第一相。善受依止為第二。依止攝受事為第三。勝妙即因佈施飲食等故。

།བཅིངས་པ དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་།སྲོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟེན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་སྤེལ་བ་སྟེ། དགུ་ནི་བཅུའི་འོ། །བསྙེན་བཀུར་དང་རིག་པ་བཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ལ་སློང་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྤོང་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལན་དུ་བཅུག་པ་དང་།གསང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་བསྲུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་སྟན་གྱི་གདིང་གཡོགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁང་བཟངས་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ཇི་ལྟ་བའི་གནས་ལ་ འཇོག་པ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངག་རྩུབ་པོའི་ཚིག་གིས་མི་སྨོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། སྨན་སྦྱིན་པ་དང་ནད་པའི་ཉེ་གནས་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་།འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་སྤངས་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་བདེན་པར་སྨྲ་ བ་ཉིད་དང་།ཕྲ་མའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པར་སྟོན་པ་དང་། བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །མཚན་རྣམས་ལས་གཞན་ པའི་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སེན་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། ། ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པ་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན མདོག་ཅན་ཉིད་དང་།།སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་མུ་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱམ་མེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་དང་། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། ། སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིངས་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་མཉམ་དང་མཆེ་བ་ནི། །ཟླུམ དང་དཀར་དང་རྣོ་བ་དང་།།བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་།པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིག་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་ པར་སྤངས་པ་དང་།།དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་དབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་འཇམ་མ་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །མི་བཤོར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བས་བརྒྱན་ པ་སྟེ།།སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་འཆར་བ་དེ་ལྟར་འདིའི་སྐུ་ལ་འདིར་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའོ།

爲了解除束縛,爲了護持生命,遠離殺生,這是第三。增長正法所受持,這九是十之一。 供養和傳授知識技藝等佈施,對於乞求財物的人不予拒絕,令一切眾生行持清凈梵行,守護秘密言語,佈施精美的坐墊和鋪具等,佈施精舍和衣服等,遠離喧鬧等,令一切眾生安住于如上師般的地位, 永不以粗惡語言誹謗,以悅耳語和善語隨順,佈施藥物並照料病人,令修建園林等處所,對住處等廣行佈施,說柔和等語,令一切世界眾生了知正法,遠離綺語令一切眾生獲得珍寶等, 清凈生計、說真實語,無離間語等,視一切眾生如獨子,遠離嗔恨等而教導,佈施如象牙般等,如是次第有二十二種因。 關於莊嚴相好之外的隨好,論中說道:‘佛陀指甲銅色,光澤高聳,指甲圓滿,纖細莊嚴,脈絡不顯,無關節突起。 踝骨不顯,雙足平正,如獅子、大象、飛禽、公牛般行走,向右側行,優雅行進,端直行進,莊重可愛。 如經清潔,次第相稱,清凈柔和,身相清凈,隨好圓滿,身形寬廣端嚴。 步伐均勻,眼目清凈,極顯年輕,身無怯弱而豐滿,肢體分明, 目光無限清凈,腰圓,腹部適度不凸,端莊,臍深右旋。 觀之悅意,行為清凈,身無黑痣, 手如棉絮般柔軟,手紋光澤深長,面容不過長, 唇如頻婆果般紅艷,舌柔軟纖薄,紅色,具雷音, 語音柔美和諧,牙齒圓整潔白鋒利,纖細莊嚴,鼻樑高聳, 極為清凈,眼目寬廣,睫毛濃密,如蓮花瓣, 眉毛長而柔順,潤澤,毫毛右旋,手臂修長豐滿,雙耳對稱, 遠離衰損,額部分明,額廣,頭部豐滿, 發如蜜蜂般漆黑,濃密柔順不亂,本性不散亂奪人心魄, 以吉祥海螺、卍字紋裝飾,此即佛陀所具之殊妙隨好。’ 如是諸相之影像顯現,即是其身相之顯現。

།སྤུ་མཉམ་པ་དང་དེ་ལ་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ཉིད་དང་། སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། རྩའི་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ལོང་བུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དང་། ཞབས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེང་གེའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ངང་པའི་སྟབས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་ཞིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། འཁྲིལ་བག་ཆགས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཉིད་དང་། རིམ་པར་འཚམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། གཙང བའི་སྐུ་ཉིད་དང་།འཇམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། དག་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་གྱི་སྐུ་ཉིད་དང་། མ་ཞུམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །རྒྱས་པའི་ སྐུ་ཉིད་དང་།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྐུ་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཉིད་དང་།ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སྨེ་བའི་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། མཆུ་བིམ་པ་ ལྟར་དམར་བ་ཉིད་དང་།ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། དཀར་བ་དང་གནག་པའི་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་ཉིད་དང་། སྨིན་འཁྱུགས་རིང་ བ་ཉིད་དང་།སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དབུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ ཉིད་དང་།དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བ་ཉིད་དང་། དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པ་རྣམས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པའི་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་དང་། མཚན་རྣམས་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དད་པ་མངོན་ པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ།འདི་དག་ལ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་མདོ་སྡེ་ ཡང་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་པོ་དང་། རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །མཚན་དང་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི།ཅུང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའོ།

毛髮均勻,指甲呈銅色,潤澤,指甲高聳,指甲圓潤,手指纖細優美,脈絡不顯,脈絡無結,踝骨不顯,雙足平正,如獅子般行走,如大象般行走,如天鵝般行走,如公牛般行走,向右旋轉而行,優雅行走,身體不歪斜,身體端莊,身體如經擦拭般潔凈,身體勻稱,身體清凈,身體柔軟,身體純凈,相好圓滿,身體寬廣莊嚴,步伐均勻,眼目清凈,身體極具青春之態,身體不萎靡,身體豐滿,身體各部分分明,肢體與支分極為莊嚴,目光無翳,腰身圓潤,腰身適度,腰身不凹凸,身體均稱,臍部深邃,臍向右旋,觀之悅意,行為清凈,身無黑痣,手如棉絮般柔軟,手紋潤澤,手紋修長,面部不過長,唇如頻婆果般紅艷,舌柔軟,舌薄,舌紅,鼻高聳,鼻清凈,眼目廣大,睫毛濃密,眼如黑白蓮花瓣,眉弓修長,眉毛潤澤,眉毛柔順,手臂修長豐滿,雙耳對稱,額頭端嚴,額頭開闊,頭部圓滿,頭髮如蜜蜂般烏黑,頭髮濃密,頭髮柔順,頭髮不纏結,頭髮不散亂,手掌足底有吉祥標幟、祥瑞和卍字等八十種好相。 這些相好是爲了增長所化眾生的信心而建立的,對此無法說’就是這樣’。 在報身和化身中,爲了廣泛顯示無上的方式,示現了種種不可思議的色相和形狀等,如經中所說:‘如同無分別的如意寶珠之如來主尊,依各自的信解力而見到如來金色等身相。‘雖然這些最初的相好在菩薩和轉輪王身上也有,但在如來境界中的安住、明顯和圓滿性是無上的。

།སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་དེས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མཐའ་དག་གི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུར་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐུ་ཡང་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ བཅོས་ལས།གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་།མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད། །འདི་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མཉམ་པོ་ལ་མི་ མཉམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོའི་དབང་གིས་ཏེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཆུ་དང་། ཐང་དང་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བའི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་གིས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་ བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ།དེ་རྣམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མུ་མེད་པ་སྟེ་དེས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་མཐའ་ ཡས་པ་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུད་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཏེ། མུ་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་སྤྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པར་མ་གྱུར་ན།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ བདེན་པར་འདོད་དེ།འོན་ཀྱང་བདེན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ལྷའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། ངག་གི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པའི་ སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་ དམིགས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་ གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ནི་དེའི་སྐུར་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།རང་གི་ལུས་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་སྤྲུལ་ནས་རང་གི་ལུས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་དང་དཀའ་སྤྱད་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་དེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་པོ་ འདི་རྣམས་ཀྱང་ནི་རྟག་པ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་རྟེན་པས་རྟག་པས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་འདོད་ཀྱང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་། །སྤྲུལ་ པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་རྟག་པ་སྟེ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ནུབ་པ་དང་།ནུབ་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་ན་དེ་ལྟར་མཛད་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དོ།

化身即是化現,因此化身涅槃后,於一切時處乃至虛空際,隨順所化眾生之意樂,示現釋迦牟尼如來等身,圓滿成就一切增上生與決定勝之化身事業。所謂化身亦是化現亦是身故稱為化身。 關於此,論中說道:‘乃至世間住,廣作諸利益,此身恒相續,是為佛化身。如是業亦然,此即是輪迴。’ 如是于平等眾生前顯現不平等,是由眾生各自業力所致。對此所說:‘一切法’等,即是乃至水陸空行之動靜諸眾生身語所攝,為調伏眾生,世尊于無邊世界所化現即是一切法。由彼等無邊故,世尊般若波羅蜜多亦無邊,由此而有化現。 ‘空性’等,即如化身無邊,彼等之空性亦復無邊。其空性中,自性心與心所自性相續諸識,如幻化人,無邊如前。如彼等身語化現,心與心所若不化現,則無所依因,以無先前不存在之眾生出現故。 若謂諸佛具有身語意化現加持力之事業,此說雖然正確,然具有真實所依因,如天加持而見夢境,如了知語義。對此所說:‘心’等,即于種種世界無邊眾生行為觀察后,以種種化現世尊為彼等說法。 對此所說:‘心行’等。彼等眾生如是緣于所示法,生起具對治之善法后,斷除不善法分。對此所說:‘善’等。 化現即是如何為世尊身,如幻師所化現象等幻相非彼之身。加持自身而化現后,如自身般示現行走、言說等及苦行,此即是世尊身,此即化身。 此三身亦是常,自性以自性常故為常,以無始無終故。受用圓滿身以依彼故為常,雖有始而無終故。如是菩提分等法聚亦然。化身則是相續常,以恒時生滅,滅已復于異處恒時顯現,故如是事業亦是常。

།དེ་ལ་དྷྲྀང་ནི་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ཉིད་ལ་གང་དུ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་འདི་ལ་སྐུ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུམ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་དོན དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་།ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྩེ་མོ་ལ་འདི་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་དེར་འབྱུང་སྟེ།ཅུང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པ་དེའི་འོད་ཟེར་དག་ལས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ།དེ་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་དུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མུ་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ ཅན་དང་།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་དང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སོ་སོར་གནས་པ་མེ་ལོང་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་ ལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པར་ངེས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བདག་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ།།སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའོ། །བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མཛད་པས་གནས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་དང་། །གཞན་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ལྷན་ ཅིག་སྤྱོད་དེ།གཟུགས་དང་རོ་གཅིག་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་དང་གཞན་པའི་ཆ་མེད་པས་གནས་པ་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཚུན་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་དེ། ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ནི་དབྱེ་བ་དང་ དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

關於’持’即是普遍安住,這意味著在任何情況下都不會毀滅,這就是法。法即是身,因為是身體之故。 法身是諸佛世尊無為的勝義,依此菩提分等,以及圓滿受用身和化身三者,如是為世俗本性,由出世間道所造作的勝義中,是無自性相的法身本性。依次序而言,現見於諸正等覺佛、十地菩薩、其他菩薩等。 如同依止法身時,證悟法身後,在受用身的頂端,從此化現化身於各處。少許從法身、受用身和化身的光芒中也化現為化身。 此處發心的正行與後行是五智的本性。如是在佛地經中說道:‘佛地極清凈法界所攝的如鏡智、平等性智、妙觀察智和成所作智。’ 其中,從二障及習氣解脫的悲智無二所遍知法界,即是極清凈法界智。 如鏡智是如同鏡子般清晰顯現虛空所及的無邊三界眾生及其他一切事物,無論遠近處所和過去、未來、現在時間中各別安住的影像。 平等性智是由此見到的諸眾生於法無我中平等決定,以及思維一切眾生與自己平等性的心而獲得。 妙觀察智是如是等持時,雖然世尊無分別,但由自己往昔願力和眾生福德力,觀察一切眾生心行。 成所作智是如是觀察后,隨眾生根機而作利益安住。 這五智以及其他神通、力、無畏等無量佛智世俗無分別,即是如《世尊母經》中所說的正等覺佛之樂,是大樂自性。 與受用身同時受用,如同色味一致,依一聚集相關而無他分安住,頓時相續中以互相區分而安立,于任何處都無區分。意趣是以返體區分而安立,勝義則是空離一切區分無區分等戲論。

།དབུ་མ་པ་གཞན་གྱིས་འདོད་པས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ན་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཆད་པའི་ལྟ་བས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ནི་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ།སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདིར་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ནས་བརྩམས་ནས།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མུན་པ་འགྲིབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་མུན་པ་མེད་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྱེད་པས་བཅུ་གཅིག་པ་ ལ་མེད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་རིགས་ཏེ།དེ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པའི་མུན་པའི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ནས་དང་། མ་འདྲེས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མུ་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ན་མཚམས་མེད་པ་འཕྲོ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་ ཀྱི་ཆད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་མུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་གང་གིས་མཁྱེན་ཅིང་གང་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་ རྣམས་ཀྱི་གཞན་དུ་དོན་བྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རབ་ཏུ་སད་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེ་ན།གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་པ་དེས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མྱོང་བའི་བདག་ཅན་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།།དེའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་པའི་ཡང་དག་དོན། །རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། །ཆད་པ་མེད་དེ་བདེ་གཟུང་དང་། །སྙིང་བརྩེ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རིགས་པས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ན་དེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མཐའ་མེད་དེ།དཔེར་ན་བདེན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཕྱོགས་བཅུར་ ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་བྱུང་ཟིན་པ་དང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེའི་མངོན་སུམ་ནི་གང་ཡང་སླུ་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྣམ་པར་གཞལ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ དངོས་པོར་ནི་དེས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ།།དེ་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར། མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི། མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མདོའི་དོན་ཏོ།

其他中觀派所承許的那種真實性並不存在,因為在如來智慧中,以斷見誹謗如是清凈的世俗,因此世尊說世俗本性的各別自證並非斷滅。 由於帶有遮蔽的五蘊特徵的所依不轉入他處的自身福德和智慧資糧力,無遮蔽的五蘊在世俗中存在於他處。 此處從歡喜地等開始,由於無明等違品黑暗逐漸減弱,以無量神通等智慧光明積聚的次第,無有黑暗,在第十地成為無量自性,為何說在第十一地不存在是合理的? 因為在彼地已斷除無明等一切黑暗迷亂,且無量三界中無間斷地放射無雜染、無上、不可思議的神通等智慧光明是合理的,而非斷滅。 若在極清凈覺悟相續中無有世俗本性,則無量眾生相續中的智慧、神通、力、無畏等法蘊以及五智如何能知,又以何說法,以大悲願力清醒而顯現色身利益他眾? 若問,任何世尊此般若波羅蜜多回向品中所說’圓滿菩提之樂’即成相違。因此,具有領受自性即是世尊。 因此:‘無害真實義,證悟極廣者,無有斷滅故,當取樂攝受,悲心樂自性,如所說正理,一切皆生起。’ 如何以彼遍知諸法無有邊際,如真實夢境智不欺惑。如是瑜伽師以般若波羅蜜多方便善巧修習力,斷除無明等障礙, 於十方盡虛空際已生、正生、當生世俗本性的器世間、有情世間無量無邊,如是彼現量毫無欺惑,以現量量度,然于本性事物彼全無所緣。 此復如《正法集經》云:‘無見即是諸法最勝見。‘如是諸法無我是瑜伽師現量。若謂彼即是無事,則不然。 以如影像五蘊現證無我真實的智慧生起,說彼即是無見,並非以遮遣無的方式。如是復云:‘大慧,菩薩應如幻夢顯示一切法,因具見與無見相故。’ 其中見相即是世俗,無見相即是勝義,此是經義。

།གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་པས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་རིག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་པའི། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆུ་བོའི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འཇུག་།ཅེས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། མ་ལུས་ པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྣམས་ལྟར་བདག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་ཕན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།འདིར་དེ་ ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་གཞན་དབང་གིས་འཇུག་སྟེ།དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་སྟེ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྣ་ ཚོགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་བཞིན་དུ་དེས་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་རྣམས་ལ་བྱིས་པས་རྟོགས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བགྲོད་པའི་ལམ་གསུངས་པའོ།།འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་ཁ་ཅིག་ཏུ་དགག་པར་བྱེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ནི་མི་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ།།དོན་དམ་པར་དགག་པ་བྱེད་དེ། བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྗེས་ སུ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་དེ་ལྟ་བུ་བློ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཏེ། དེས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་མཛད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

雖然一切諸法勝義中無生且為一味,現見其勝義中無自性,但在世俗中安立為現量等。因此,世尊如同手掌中放置庵摩羅果般,明瞭現見一切無餘事物所生之相。因為瑜伽士三摩地與不可思議相應。 又說:‘於一剎那智慧中,遍及一切所知界,功德珍寶不可思,乃至輪迴水流轉。‘此處世尊安立一切種智為智慧,雖已斷盡一切顛倒,但由大悲本願力故,乃至有情業惑與虛空住世之間皆恒住。 世尊為菩薩時亦發願:如同諸佛世尊般,愿我如同無分別之如意寶珠,隨順成辦有情利益,究竟圓滿佛陀事業亦住世直至虛空際而作利益。 此處如是幻等由咒藥等自因聚集他緣而轉起。如是瑜伽士之智慧等亦是幻化,未經觀察則令悅意者趣入。因為依各種緣力,幻化亦顯現種種相故。 瑜伽士如同幻師,如實遍知彼幻化后不執著為真實。若有如同愚童般執著所見幻化生等為真實者,即稱為愚者。 於此,瑜伽士智慧等幻化乃隨順自身福德智慧資糧之因。諸佛世尊不住涅槃之因即是大悲與智慧。因此對諸菩薩宣說方便智慧雙運之道。 若問:見一切法空性真如之世尊,如何于某處說外境與識,某處說如前所說三身自性之法身存在,某處又作遮遣?答:世俗中說為有,不說世俗二字是為令執著真實之所化眾生趣入。勝義中作遮遣,因為見空性者無增益顯現故。 隨順世間心而說,此等世間心由無始無明力故,如同貪著等心般,以智慧隨說後世尊作遮遣。雖無分別,如同輪子轉動般,由往昔願力,對具緣所化眾生顯示為能說者故。

།སྐྱེས་བུ་ནོར་ བུ་རིན་ཆེན་བཞིན།།ཀུན་དུ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྩིག་སོགས་ལས། །སྟོན་པའི་སྒྲ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ནི། །སྔོན་གྱི་འཕེན་པས་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཀུན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཐ་དད་དོ། །ཞེས་ཏེ་ཞར་ལ་འོངས་ པ་སྤྲོས་པས་དགོས་པ་མེད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་དགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སེང་གེ་ལ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེས་ བུའི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ།དེས་ན་སེང་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཆོས་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བའི་རི་དགས་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སེང་གེའི་རྒྱལ་མཚན་བཞིན་ལ། དེའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟེ། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དགོངས་པར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲས་ནི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བསྟན་པ་ལ། དེ་ནི་རྒྱས་པར་ཡུམ་ཆེན་མོར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། འགྲོ་རྣམས ཞི་བའི་ལས་དང་ནི།།བསྡུ་རྣམས་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱི། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་ མེད་པ་དང་།།ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། །ཚད་མེད་པ་དང་སེམས་ཅན་དོན། །སངས་རྒྱས་རྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ ལག་ལམ་རྣམས་ནི།།ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང་། །དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ཡང་། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་དགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི། །རྣམ་ པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད།།ཅེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་གཟུང་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། གང་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བའི་མེ་ཞི་བ་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཡི་དགས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ སེམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནས་ལྷ་ནས་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པས་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་སོ།། གང་ཡང་མི་རྣམས་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ།རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དེ་དག་འགགས་པའི་རང་བཞིན། དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་ཡང་ འཇིག་རྟེན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་རྫས་མེད་པའོ་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ།གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

如同珍寶般的人,僅僅以觀想,就能從如意的墻等處,發出教法之聲。雖然它無有分別,但由往昔願力而趣入。為一切眾生利益,於一切方向皆有差別。這是附帶而來,無需贅述。 對前述三身自性的法身之事業略說如下:所謂’獅子吼’等,獸中之王為獅子,與此相應,在天人等一切眾中最勝者即是如來,故稱’獅子’。其法能圓滿一切意樂,令諸外道獸類恐懼,故稱’獅子吼’,如同獅子王幢。其聲即是教導者,即是世尊。以智慧觀察而到彼岸,故知為波羅蜜多。 其中獅子吼表示二十七種事業,詳見《大般若經》。依此,論中說:‘令諸眾生寂靜業,安立四攝事,了知煩惱及清凈,如實知眾生利益,六度及佛道,自性空性及二盡,了知標識及無緣,成熟眾生及菩薩道,遮止執著及得菩提,清凈佛土及無量,眾生利益佛功德,菩提分及道不失,見諦斷顛倒,了知無基理,清凈及資糧,有為無為中,不知差別相,安立涅槃中,法身事業有,二十七種相。’ 世尊為攝受彼等而示現:從令地獄眾生的地獄火息滅,對旁生布施自身血肉等,對餓鬼佈施飲食等,以此令其對法生起凈信,使其轉生天人之中,乃至對天人宣說小乘法令其生信而轉生人中,直至安立於聲聞菩提,此為令眾生寂靜的事業。 又於人間以內外財物佈施及世間出世間法佈施,以利行、同事攝受教導,此為安立四攝事的事業。煩惱障和所知障的清凈即是彼等息滅的自性,以人法二無我智而了知,此為安立了知煩惱及清凈的事業。 譬如幻師變現種種事物,世人不知彼等皆無實質。若行般若波羅蜜多者,則見蘊等與空性無二,勝義中無有眾生,因假立諸法無有自性,此為如實安立眾生利益的事業。

།དེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་ པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅིང་།དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་བར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ ཅེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བརྡ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་དང་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་མངོན་ པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ་དེ་རྣམས་དང་ དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་ལམ་ལ་ལམ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ཏེ་དེ་ཉིད་གཤེགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་བཟློག་ཅིང་རང་དང་གཞན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོད་དེ། དེའི་དགེ་བས་རང་དང་ གཞན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་ལྟར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་ལ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་མི་སྲིད་དོ།

他佈施並引導他人行佈施,同樣守護戒律等這些話語,是引導趨入六波羅蜜多的事業。 他善加受持十善業道等,是引導趨入佛道的事業。 菩薩們的波羅蜜多等諸法,宣說彼等的三輪及果自性本空,並且他們修持直至證得無上菩提為止,這是引導趨入空性的事業。 一切法自性本空,自性空性諸法也自性本空,這是引導趨入無二法的事業。 諸如來正等覺佛世尊于勝義中未曾得見任何法,但於世俗中證得圓滿正覺后宣說諸法,即蘊界等、波羅蜜多等以及一切種智等,這是引導趨入具相智的事業。 若於波羅蜜多等諸法中,不執著彼等的三輪及果,則能成就正等覺,這是引導趨入無所緣的事業。 若菩薩行持般若波羅蜜多時,雖然勝義中眾生不可得,但世俗中仍觀待眾生。眾生執著實有而成雜染,爲了斷除彼等雜染,以三乘令其成熟,這是成熟眾生的事業。 他令眾生修學波羅蜜多等一一白法,並修學一切法空性,這是引導趨入菩薩道的事業。 他如是觀察空性,於一切法空性中不執著空性,而行持佈施等,並遠離彼等及其果,這是引導斷除一切執著的事業。 菩提即是道,道即是菩提,如是菩薩成佛,由圓滿一切佛法而證得菩提,即是如來,這是引導證得菩提的事業。 他遮止蘊界等一切法的想蘊隨眠,並引導自他趨入波羅蜜多等一切善法,以此善根為自他圓滿菩提清凈佛土而作迴向發願,這是引導清凈佛土的事業。 如是初發心菩薩雖決定無上正等菩提,為何會轉生惡趣呢?若發無上正等菩提心後行持六波羅蜜多等,則不可能有八無暇。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དུད་འགྲོའི་སྐྱེས་གནས་སུ་སྐྱེ་ན། དེས་ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་བསམས་བཞིན་དུ་ལེན་གྱི་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཆོག་ལ་དབང་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ནས།ཅིག་ཅར་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་བདག་གི་ལུས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ངེས་པར་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ གྱི་དོན་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེས་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའི་ཀླུང་གཱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དབྱངས་དེས་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ སྟོན་པར་བྱེད་ལ།གཞན་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའམ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ཡུལ་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བཞོན་པ་དང་གོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བ་དེ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་མཉན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མི་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེར་སོང་ནས་ཁྱབ་བདག་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ལྷའི་རྣ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་དེ་ལ་དེ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེས་རྣམ་པ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་དང་གཞན་དག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེའི་གདུལ་བྱའི་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཟག་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་ བྱེད་དོ།།གང་ཡང་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པར་མི་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་བོ་འགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས་ནས་བསྐུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་འདོད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བདག་གིས་ལུས་འཛིན་ པར་བྱེད་དོ།

那麼,如何在畜生道中轉生呢?他具足一切有漏無漏善法,爲了眾生利益而自在轉生,是以發願而受生,並非感受畜生的痛苦。 比如,如來獲得最勝自在,進入一切世界微塵輪中,同時為他人利益化現無量身,這是安立於正等正覺的事業。 他住于般若波羅蜜多,在十方無量世界中利益眾生而無染著,住于空性中安住一切白法,因為一切法不離空性,這是安立無量眾生利益的事業。 應當如是宣說:十方世界如恒河沙數諸如來,彼等一切皆以自性空,若非空性則成一邊,故其一切法皆以一切法空。住于般若波羅蜜多,現證六神通后,如是於十方無量世界,在一剎那中以六道眾生種種色相變化,真實成辦眾生利益。 對於天等聲聞菩薩眷屬,乃至十方無量世界中以化現音聲令其瞭解,以彼音聲宣說種種法,令其他化現行事,或於虛空中發出說法聲音,為眾生利益化現種種地方、飲食、乘騎、衣服、珍寶等,以神通親近十方如來,承事供養彼等,聽聞法要後生起其他善根,而不執著,因為空性于空性中無有執著。 以天眼見到十方世界眾生后,以神通智前往遍及,獲得自在後為彼等說法。以天耳聽聞十方諸佛說法,受持后為彼等宣說。 了知種種心念及眾生行為后,隨其所思而為其說相應之法。以種種方式憶念前世及他人宿命,憶念往昔如來及法后,為其所化眾生宣說。 以漏盡智自性及他人煩惱盡后,乃至了知一切法皆以一切法空如實義后,為眾生宣說相應之法。 對於不願安住其言教者,以頭裂等威脅勸誡,令其受持自身言教。以彼等神通,隨欲何處攝受身體以利益眾生。

།དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་དེ། འདིའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་སོ་སོ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་ སངས་རྒྱས་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ན་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་རང་དང་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པར་གྱུར་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པ་ན།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་ཡོད་ཅིང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ལ།མ་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེའི་ངན་དུ་སྤྱོད་པ་དེས་ངན་འགྲོ་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་བྱེད་ཅིང་ལེགས་པར་སྤྱད་པས་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཉི་གའི་བདག་མེད་པ་ཤེས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་ རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས།རིམ་གྱིས་ས་བཅུ་རྟོགས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་བཞི་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེས་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བདེན་པའམ་མི་བདེན་པར་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་བདེན་པར་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། ། བྱམས་པས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་བསླབ་པར་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པ ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་བས་ཉེ་བར་དམིགས་པར་གྱུར་ནས། དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོའམ། གསོལ་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། བྱམས་པ་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དང་།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཏེ། གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་གང་ དུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དམ།མེད་པ་ཉིད་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ།

對於快樂和痛苦沒有貪著和嗔恨的染污,此人的一切神通也將在各類眾生中顯現,並且不會有畜生道等處的死亡,這是親近十方諸佛等的事業。 什麼是菩薩的菩提分?從六波羅蜜乃至佛不共法,如果修行這些法,因為無有三輪執著而如實觀察自他,因此迴向。 如果這些是菩薩法,那麼什麼是佛法呢?為此,當完全斷除了這些習氣的相續,於一切法現證菩提時,即不是菩薩,這是安立菩提分的事業。 雖然一切法勝義中以自相空,然而世俗中有業及業果。眾生們不了知諸法以自相空,由於不了知而執著人法,造作諸業。由此惡行墮入三惡趣,善行則生於天人中。 有些人完全了知人無我后,舍離善趣惡趣而趣入涅槃。諸菩薩則了知二無我,圓滿六波羅蜜等善資糧,次第證得十地,在一剎那以正等智慧現證一切法而成為佛世尊,這是安立業果不失的事業。 菩薩不以諦智而涅槃。如何呢?因為四諦也無自性,故不見任何法為真實或不真實。由見一切法空,而了知苦、斷除集、證滅、修道,無有執實之發心,以見一切法空性的方便善巧而說法,這是安立四諦的事業。 彌勒問:如果一切法無實性,那麼菩薩如何從蘊乃至佛法學習?如果有為相的事物即是不可言說界,則成為損減。 世尊答:以智慧所緣而了知不可言說界,那是否為有為相的事物?答:不是。彌勒,相有三種:遍計所執性、依他起性、法性的自性。依次即是遍計、依他起、圓成實性。 對於如幻人等的五蘊,凡是勝義中增益為有、無、非二者,以及常等的一切,都是遍計性,是遍計的自性。

།ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་ རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་དབང་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་པ་གང་ཞིག་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ།རྟག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། རྟག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་ འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། འདིར་གང་ཞིག་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ བྱེད་དེ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ནི།བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །གང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །གང་ ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འདི་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པས་ཞེས་པས་དབུ་མ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།གཡང་སའི་གནས་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། །བརླག་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་གང་ཞིག་དེ་དང་དེར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། བྱིས་པ་རྣམས་གཞུག་པ་ལ དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་དེ་བཀག་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བྱས་ནས། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་མེད། །གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་བློ་ནི་རྣམ་བརྟགས་ མིན།།ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །དངོས་པོ་དང་ནི་གནས་མེད་དེ། །རྟོག་གེ་ངན་པའི་དབང་གྱུར་པའི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་བརྟག་།ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་དངོས་ལ། །སེམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་བརྟགས་པ་སྟེ། །བརྟགས་ པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་།།དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཉིད་དེ། །མ་སྐྱེས་པས་ན་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་ བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་བར་དུ་གནས་ཏེ།དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་དབང་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ནས།དེ་འཁོར་བ་འདི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །གསོལ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད།གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་དང་། གང་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

五蘊等諸法如同幻化人一般,在世俗諦中依賴因緣而生起,這是依他起性。這些法安住於世俗的本性中,遠離遍計所執性,即是遍計所執性和依他起性。 這些五蘊等諸法如同幻化人一般,其自性安住于勝義諦中,恒常無自性即是空性、無我性、真實邊際、法界和法性的勝義,這就是圓成實性,因為是恒常的。 如此,《聖楞伽經》中說:‘遍計所執性無體,依他起性是實有,遠離增益與損減,二邊分別皆破滅。’ 此處所說的遍計所執性對諸法增益實體性,爲了遮遣這種增益而說’遍計所執性無體’。所說的世俗諦中依他起性並非不存在,為此而說’依他起性是實有’。 如前所說,通過觀察二邊而趣入中道,因為處於險地,所以說’遠離增益與損減,二邊分別皆破滅’。 此處所說的依他起性存在以及諸法的生起等,這一切都是就世俗諦的本性而言,是爲了斷除凡夫的恐懼而說,應當了知這是爲了引導凡夫而宣說的。 在勝義諦中則不然,諸經中否定了這點,如《聖楞伽經》中說:‘以智慧分別時,依他起性不存在,遍計所執性亦無,圓成實性亦非有,如何能有分別智?自性、識及諸法,一切皆無所依處,為諸惡慧所轉動,愚者妄加分別耳。’ 聖龍樹也說:‘空性為一實體,心識遍計諸法,遍計及依他起,如是圓成實性,諸法因無生故,宣說即是空性,五蘊若總略說,即是一切諸法。’ 如是,在勝義諦中與世俗諦一味的本性是無自性的,因此遠離異同、能所、常斷等二邊戲論的清凈狀態下的五蘊將恒住如虛空般。 如此遠離二邊而安住中道的菩薩獲得自在,以善巧方便觀見輪迴,既不捨棄輪迴,又不執著空性而安住其中,這就是不捨涅槃。 問:由於無分別,如何理解無餘相?答:一切色等諸法的空性,以及它們的有無二邊,還有無戲論性,于這些無分別即是無餘相。

། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས བསླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བཞི་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ལས་དང་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བྱེ་བར་གཤགས་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གང་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་མ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པས་ལས་བྱས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་དག་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་དུ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་ ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལ། ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉི་གར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ལ།མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐ་མི་དད་དོ། །མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་པ་སྟེ། གང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་ནས་ཟད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།མཛད་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་པ་སྟེ། མཛད་ པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ་དེ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེས་ཤེས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣོད་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པས་ནམ་ མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་འདྲ་བ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པའོ།།རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཕས་ཀྱི་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ངག་གི་ མཐར་ཐུག་པ་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསུངས་པའོ།

如是,具壽羅布作如是請問:‘對於無實體性的諸法,如何安立業果?’ 世尊告曰:‘由於不知一切諸法皆無實體性,眾生由顛倒所生的分別念造業,從而獲得業果。其中常、樂、我、凈四種顛倒是人無我的違品,對事物的執著是法無我的違品。‘此為安立斷除顛倒的事業。 顛倒的眾生造作諸業,由此產生煩惱,這是世俗諦中的業,勝義諦中則非如此。如同一絲毫的發端也不存在實體,依此而造業,如同夢幻等。此為安立了知顛倒與無實性的事業。 諸法平等性、真如、實際、涅槃,這也僅是世間言說的施設,勝義中則非如此,因為不可言說。此為安立清凈的事業。 雖然一切法如夢幻般無實,但由於不知此理,眾生執著實有而造業,因此往生善趣惡趣。為斷除彼等顛倒,菩薩行菩薩道直至證悟菩提,令眾生得以成熟。此為安立清凈資糧的事業。 世尊告曰:‘此等即是現觀,于其中無有二與不二的戲論,法性平等。彼即一切法,彼即凡夫與聖者,彼即佛寶、法寶、僧寶。由於平等性故,法性中法性無有差別,非有為亦非無為,非具有為界與無為二者,亦非不具足,此為其相。‘此說明有為與無為無別。此為安立不知的事業。 羅布,一切法本性空,此非如來所作。若以本性空性執著有無二邊,其滅盡即是涅槃。此為安立涅槃的事業。 為顯示遍行事業而說:‘於一切法中無有障礙’,此乃遍行之行。 一切法即二十七種事業,無障礙即無有違品。了知此理后,於十方世界所住一切眾生,以一切方式如器皿般相續不斷,乃至虛空際恒時趣入,故世尊說般若波羅蜜多中無有障礙,應如是了知。此為法身事業。 無邊大海等即無障礙語之究竟。‘于般若波羅蜜多中’即說明其殊勝性。

།དེ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐར་གྱིས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རྒྱ་མཚོ་ནི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ་ སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་པའོ། །འཁྲུག་པ་མེད་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ ལྟར་འདིར་རྗེས་སུ་ཚོར་བར་བྱ་བའོ།།རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་གྱི་ཁོག་གིས་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་དང་བར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་པ་ནི་རིག་ པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པར་བྱེད་པའོ།།འཇལ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེས་གནོད་པ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པ་ལ་བྱིས་པ་ནུས་པ་ཟད་ནས་དུབ་ནས་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་འམ་འཆི་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དུ་སེམས་པས་དེ་རྣམས་ལ་འཇལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདི་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་སྟེ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་འདི་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཅོད པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་སོ། །ཇི་ལྟ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་རྒྱུ་ཐམས་ ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདག་ཅེས་པ་དང་། བདག་གི་ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཞེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་བདུད་རྣམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ བསྐྱོད་པའོ།།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་ གཞན་དེ་རྣམ་པ་དྲུག་།ཅེས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། གསུམ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ རྟོགས་པ་ནི་འདི་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ།།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་རབ་ཀྱིའོ། །མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་གོ་རིམས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། ། ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །གཞན་དུ་དོན་བསྡུས་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ཡུལ་ནི་ཀུན མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ།དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གསུམ་ནི། གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པས་མ་བཤད་དོ། ། རྗེས་སུ་རིག་པའི་བརྗོད་པའི་ལེའུའོ།

爲了逐漸顯示這些是勝義自性而說的,即’為什麼’等。此處,海洋是無邊際的,如是五蘊如同海洋。 同樣,蘊中所入的般若波羅蜜多,以及色等一切法皆為空性。從此既非相應亦非分離,是一相,即是無相等。 同樣,應知如虛空等,乃至無所緣。無擾亂即是無知。如是,即如所欲顯示八種現觀及其眷屬廣說,於此應隨感受。 隨覺知即是以文字聚聽聞。觀察即是以義理了知。趣入即是生起信解。證悟即是通達。思維即是以諸智慧觀察。 衡量即是如是性無害,即于所住處凡伕力盡疲憊而昏醉、昏厥或死亡,于彼安住后思維他處,對彼等進行衡量。 如是這些是世尊瑜伽自在者所見而宣說,我等不作他想,因非尋思境界。近觀即是對這些如是一切決斷故,以如是性遍觀察。 如是極為斷除疑惑后所修之修有四種:奢摩他、毗婆舍那,以及喜愛奢摩他毗婆舍那。 如何作意?所說即’一切因’等。我、我所,從色乃至識等一切戲論執著的作意皆為諸說者、諸魔及諸煩惱所動。 一切功德是菩薩的。如是以八種現觀廣說后,如是略說即論中:‘彼相及彼行,彼勝彼次第,彼邊彼異熟,攝義餘六種。’ 或經義有六種:一切相智性、道智性、一切智性,此三是般若波羅蜜多相,一切相現觀即是此加行。 頂現觀是此加行之勝。漸次現觀是此加行之次第。剎那現觀是此加行之究竟。法身是此異熟。 複次論中:‘三種是境因,四種行本體,法身事業果,余攝義三種。‘或經義有三:因、加行及果。 其中加行因之境是三種遍智,其加行有四種,為總加行故。因之果是法身及事業。 此外其他常啼等三品,因易解故,現觀莊嚴論頌未釋。隨覺宣說品竟。

།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་རྗེས་སུ་རིག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ནི་དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་གོ། །ལུས་ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་རྣམས་དགག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་ཡང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དགག་པ་སྟེ། སྨོན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཡོན་ཕྱོགས་ནས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དགག་པའོ།།བདག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་མ་གཡོས་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་པ་ལ། བསགས་པས་ཚོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ནི་གང་ཟག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་སྟེ། འདིར་གང་ཟག་རྫས་ སུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གཡོས་པ་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།གཉི་ག་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་སུ་ སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཡོ་བའོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །སྣང་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མོས་པའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། བཤད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ནི་ ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་།སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཏེ་རྗེས་སུ་གནས་ནའོ། །བྱས་པ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ཤེས་པས་སོ། །བྱས་པ་ཚོར་བ་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ནི་གོས་སར་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟེན་པར་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ལོངས་སྤྱོད་པར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ།།ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཏེ། བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རོལ་པ་སྟེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་མ་ཐོབ་ན་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་ལ། ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་ཡོན་ཏན་ ཏེ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ། སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གསུངས་པའོ། །ཡིད་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ལོ་ བདུན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སྒྲ་དེ་ལས་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་སྒྲོགས་པའི་ཚིག་ལ་སྟེ། སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་དུབ་པ་མེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་གདམས་པའོ།

《聖般若波羅蜜多八千頌釋·要義月光論》由大班智達無畏生藏所造,此為隨覺品第二十九。 如何尋求世尊佛母本身,對此所說的解釋是:‘複次’等。常啼菩薩即是住于資糧地,從諸佛獲得法流教誡者,如是即是第十地自在者。 遮止身疲等作意,是極大精進之義。‘於何亦不希求’等,是遮止散亂,不希求即是不執著。‘從左方及如是’等,是遮止非真實作意。 ‘不動自我亦不動薩迦耶見’中,以壞故為壞,以積故為蘊,無常色等即是薩迦耶,薩迦耶即是補特伽羅假立,此中不動于補特伽羅實有之理,亦非假有,因二者皆不可得故。‘亦不動於色’等,一切諸法皆不可得故。此中由此等增益為此等而動。 清凈即是不退轉。顯現即是由諸顯示解脫道者。‘以此勝解心如是’即是遍計。‘遍斷諸相’是所說,解釋為’事物’,事物即是法見、有情見、我見無自性,即是無生無滅。任何無生無滅者即是無事物,故說’無事物’,開示此者即是善知識,開示與此相違者即是惡友。 成辦即是隨住。知恩即是由聞法知恩。感恩即是由知聞法果。‘遍知’即是思維。世間資具即是新衣等。‘親近’等三詞,是以小中大差別受用之義。 降伏即是令成過失。為調伏有情即是為護持有情心之義。‘攝受為攝持’即是為攝受。 貪著即是愛著。所緣即是近緣。開示安住世俗方便后,從安住勝義而說:‘其剎那’等,比丘即是聖者法上,與六萬八千女人共同不間斷享受五欲功德,即色聲香味觸等。未得彼即希求歡喜故為欲,得已作為功德而再再受用故為功德,欲功德及真實理趣即是勝義抉擇。 一切法即是五蘊,由無有情等說明補特伽羅無我,由如幻等說明法無我。心不厭倦即是由入定七年。‘從彼聲’即是于別別宣說語,無厭即是無疲。隨教即是教誡。

།ཚོགས་ཀྱིས་པ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དམ་པ་མེད་ཀྱང་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ སོ།།མཐོང་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་པའོ། །ངུ་བ་ནི་འཆི་མ་འཛག་པའོ། །ཆོ་ངེ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་སོ། །མྱ་ངན་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པས་སོ། །སྨྲེ་སྔགས་ནི་བརྗོད་པས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་ཀུན་དུ་ལྡན་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ དོ།།བསྐོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འོབས་ནི་འོབས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འབྱོར་པ་ནི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱས་པ་ནི་ཁང་པ་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པའོ། །བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོ་ལེགས་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་རྙེད་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །མང་པོ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །འཁོར་གང་དག་དེ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱང་གང་གིས་དེ་བཞིན་ནོ། །བར་ནི་ནང་ལ་ཚོང་ཁང་ནི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་གནས་ཏེ་དེར་ཁྱམས་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་སུ་མ་ལུས་པ་བཀྲམ་པའོ། །ཁྱམས་རྣམས་ཀྱི་ར་བའི་བར དུ་གཉི་ག་གནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རི་མོ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྲིས་པ་ནི་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པས་རྨད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བུ་ནི་གྲོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛེར་དོགས་མེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཁྱོགས་ཁྲིའི་བཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འོང་བའི་ གནས་དང་།ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་སྲང་བར་ཡངས་པ་དེར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་པས་ལེགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྱོགས་ཁྲི་ནི་བཟུང་ནས་བགྲོད་པའོ། །བཞོན་པ་ནི་ཤིང་རྟའོ། །མཐོན་དམན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཟླུམ་པོའི་ མདའ་ཡབ་སྟེ།ར་བ་ལས་ཅུང་ཞིག་མཐོ་བར་སོན་པའོ། །ཟླུམ་པོ་ལས་ཤིང་བཟུང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་འདིར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁའི་དྲ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བས་སྦྲེལ་བས་མདའ་ཡབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྦྲེལ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཆུན་འཕྱངས་དུ་མས་འཕྱང་ངོ་། །སྙན་པ་ནི་སྒྲ་ ཐོས་ནས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་སེམས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །རོལ་མོ་མཁན་ནི་དྲི་ཟའི་གར་གླུ་མཁན་གྱིས་སོ། །རྩེ་དགའ་བ་ནི་ཐོས་པས་སོ། །དགའ་མགུ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་ སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཡོངས་སུ་དགའ་བས་སོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཆུ་འབབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མངོན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆུ་ཞེང་ནི་ཟླུམ་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ།།སྔོན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་སྔོན་པོའོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པའོ། །གཉི་གའི་འོད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པས་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དང་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ལེགས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །ཐོས་པ་ནི་གང་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དབུས་ཀྱི་བཞི་མདོ་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱིའོ། །ཁོར་ཡུག་ནི་སོ་ སོར་ལོགས་ཀྱིའོ།།ཁང་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཁང་པའི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་ནགས་དང་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །བར་ནི་མཚམས་སོ། །དེ་བར་ནི་སྐབས་སོ། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་ པར་འདུ་བ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་བཟུང་བའོ།།ལྡན་པ་ནི་དེ་དང་སྦྱོར་བས་ལྡན་པ་ཅན་ནོ། །རྩེ་བ་ནི་ངག་གིས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དགའ་དགུར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ།

雖然眾人沒有殊勝的神通,但由於聖者法賢的加持力量。失去見的能力后所說的是’完全未見’。哭是流淚。號是用聲音。憂是痛苦。嘆息是言說。隨逐是普遍具有。雖有隨逐的詞語但就是那個。 環繞是周遍環繞。壕溝是以壕溝環繞。富足是財富圓滿。廣大是以房屋和園林等莊嚴。安樂是因為無有損害。豐年是因為飲食易得。寬廣是廣大。眾多是各種各樣的生。眷屬中那些如是相似的人們也是如此。中間是內部,商舖是買賣之處,那裡五百廊院全部陳列。 直到廊院圍墻之間,因為兩者都有所在。繪有各種圖畫是因為其中種種稀有。如是是因為與城相應。無有障礙是完全無害,即人們的轎子、車乘、步行者們來往之處,以及遍行之處的寬闊街道,他們在那裡安住而善作。轎是抬著行走。乘是車乘。因為無有高低,彼此相似,故由相等者。 圓形欄桿,即稍高於圍墻。由圓形所持木,此處一切具足故具一切。鈴鐺網飾是以寶珠串聯,以欄桿木相連的眾多垂掛的寶珠串。悅耳是因為聽到聲音安樂。悅意是因為心安樂。柔和是因為攝心。五支是琵琶笛子等。樂師是乾闥婆歌舞師。嬉戲是聽聞。歡喜是意。 受用是身語歡喜。隨順是與河流等相隨順而具水流。顯現是以顯現者。殊勝是以殊勝者。水面是圓形的。青色等是略說,因與青色俱生故為青色。因遍行所生故示現如青色。因二光所化而明現於眼前故生青光。如是于黃色等亦當了知。 佛法是般若波羅蜜多,于其作畫是對其最勝凈信。隨行是善行。聽聞是由彼等。中央四街是表徵處所。周邊是各方位。房舍受用是房舍環繞。近用是花果等。遍受用是一切林地等。間是邊際。其間是時分。自在是正聚,即以彼五欲功德攝持一切根。具足是與彼相應而具有。嬉戲是語。歡喜是意。隨意受用是身。

།དེ་སྲིད་དུ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་ ནས་སོ།།བསྟན་པས་མཚམས་ནི་ཟླ་བའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་སོ། །སྟེང་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་རྒྱ་ནག་པོའི་དར་ཏེ་གདན་དེའི་སྟེང་དུ་འདི་བཏིང་བའོ། །ཤིང་བལ་གྱིས་བཀང་བའི་སྔས་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་དག་གིའོ། །ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་ནི་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གོས་བཟང་པོ་བཏིང་བའོ། །དགའ་ བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པའོ།།མུ་ཏིག་ཅེས་པ་ནི་དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པ་རྣམས་འཕྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་བཀྲམ་པའོ། །རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་གསུམ་དུའོ། །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་བཞི་ཀར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ ལ་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཆོས་ལ་གུས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྟེན་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ལོག་པར་མི་ལྟུང་བ་ནི་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་བའོ། །རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཚིམ་པ་ལ་མགུ་བ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་རང་བའོ། །དགའ་བར་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དགའ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་དང་བའོ། །དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ནི་འདི་ལས་དེ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལས་སོ། །རྒྱུ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་སོ།།དེའི་མཐུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་བལྟ་ བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་བལྟ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་ བཏགས་པ་དེའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལ་ལོག་པའོ།།གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྲི་བ་དང་བསྣན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས ཐམས་ཅད་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་བདག་གི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྱུ་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་དགོངས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མེ་ལོང་ གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྣང་བ་བཞིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་རྡུལ་ཡང་དག་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

從無量時間以來。教法的界限是月份的特殊差別種類。 上面的精華是黑色綢緞,在座墊上鋪設這個。 棉花填充的枕頭是其他人的。 迦屍衣是波羅奈的上等衣服鋪設。 歡喜是心一境性的安住。 珍珠是因為懸掛網和半網的緣故。 遍撒是鋪展。 廣撒是在三面。 普遍廣撒是在四面。 法的意樂清凈是對法的信心和欲求清凈。 恭敬法是爲了善知識。 依止是具有福分。 不墮邪是不去惡趣。 相續不斷是不間斷。 歡喜是滿足,隨喜是以大歡喜為先導。 因為是一性故隨喜。 歡喜究竟是極喜。 與歡喜俱是凈信。 歡喜和悅意是從此生彼。 ‘彼的’是從彼。 不住于因即是未生。 ‘一切法’是由想極為等持的緣故。 彼力的三摩地是因為是如是現前的大方便。 如是觀察一切法自性等,一切法的自性是勝義無自性性,以無見的修行而觀察。 一切法自性不可得是因為一切法的自性勝義中無所得。 從一切法自性智出離是因為通過智慧了知一切法自性勝義中存在等增益,對彼執著遠離。 有些論典中也說’從不知一切法出離’。 一切法無差別性是一切法空性。對於所應平等成就。 見一切法無變異是因為一切法差別的減增等無故。 顯現一切法是因為見一切法的世俗諦與真如一味故。 一切法離暗是一切諸法離無明等。 遣除一切法無知是因為一切諸法無明滅等分別破壞故。 遣除一切法無知是因為使一切法與空性一味故。 一切法無所緣是因為一切諸法染凈自性無所得故。 散花是爲了修習菩提分花故。 成就一切法我事是爲了以一切諸法的事性成就神通等義故。 以離幻的悲心如實觀察而作言說故。 成就鏡輪光明是因為如鏡輪顯現般成就圓滿報身等故。 成就一切有情聲是因為以利益有情的意樂成就一切有情聲故。 離塵是因為完全斷除貪等塵垢故。