菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s|d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s(續27)

對於實有自性才能獲得涅槃這一推論的立宗,有法為獲得涅槃,所立法為實有自性,這其中存在尋求自性的過失,爲了說明這一點,以推論獲得涅槃,因為有生滅,由於無自性尋求實有自性的緣故。對於推論自性的立宗,有法為獲得涅槃,所立法為實有自性,存在尋求自性的過失。 或者對方說:‘如果這一切都是空,則無生無滅,因此,何者從斷除和滅盡中,而得以涅槃?‘如果認為這些有為法能夠涅槃,就應當知道這些有為法在勝義中確實有自性,因為通過斷除煩惱和名色的滅盡而獲得涅槃。對於騾子等無角者則無此等。 這是對空性相違品差別的前說以另一種方式解釋的文字。這是說某些自部宗派主張有為法涅槃者說,如果如中觀派所許一切皆空,則因為無生無滅,有為法中何者煩惱和蘊的斷除和滅盡而得涅槃呢?對他們來說涅槃不合理。如果承認這些有為法能涅槃,就應當知道這些有為法在勝義中確實有自性,因為通過斷除煩惱和名色的滅盡而獲得涅槃。對於騾子等無角者則無此等。這是破他宗和立自宗的文字。 這些也應當依次配合有法、所立法、能立法和異品喻。此中,凡是騾子等無角者,皆無通過斷除煩惱和名色滅盡而獲得涅槃,它們是無自性的。凡是有為法通過斷除煩惱和名色滅盡而獲得涅槃者,應當知道它們在勝義中確實有自性。 對於如此所說,作為回答,此處論師說:‘如果這一切不空,則無生無滅。‘因為對於實有自性而確定安住、自性不變者,這些都不合理。因此說:‘何者從斷除和滅盡中,而得以涅槃?‘這也是對空性相違品差別遮破前說以另一種方式解釋。

།དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་པར་ཡང་འགྱུར གྲང་ན།དེ་ཡང་མེད་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་འདུ་བྱེད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྨྲ་བ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེ་འདུ་བྱེད་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་ནུས་པར་ཡང་འགྱུར་གྲང་ན།དེ་ཡང་མེད་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲུབ་ན་ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ ཏོ།།ད་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་བདེན་པ་གཉི་གར་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དྲི་བར་ཡང་བྱ་སྟེ། ཇི་ཐ་སྙད་ དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རམ།འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྟག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བརྟག་པ་དང་པོ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །བརྟག་པ་ གཉིས་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་།སྤང་བ་མེད་པ་འཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ ཚིགས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་།ཕུང་པོ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ པར་འདོད་པས་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་གཞན་ཡང་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྨྲ་བ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ། གཞན་དག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་ ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ་གྲངས་ཅན་དང་། བྱེ་བྲག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ།གོས་དམར་སྡེ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ།

因此,如果你所說的因有周遍,則能成立所立。然而,這也是不存在的,所以對我方而言,你說有自性的因既是不共,也是義相違。這裡說的是,對於那些說諸行涅槃的人們所說的因:‘由於斷除煩惱和名色滅盡而得涅槃’,如果有周遍的比喻:‘諸行在勝義中應知唯有自性,如某某’,則能成立’諸行在勝義中應知唯有自性’這一所立。然而,這也是不存在的,所以對我方而言,你的因是不共的,因此在勝義中不成立,若在世俗中成立,則是義相違。 現在爲了顯示對方的因:‘由於斷除煩惱和名色滅盡而得涅槃’在二諦中都不成立,因此應當詢問因的含義:‘是在世俗中得涅槃,還是在勝義中得涅槃?‘這樣提出兩種觀察。其中,首先爲了顯示第一種觀察不合理,所以說:‘若是在世俗中,則是成立已成’。爲了顯示第二種觀察不合理,所以說:‘若是在勝義中,我們認為:無所斷、無所得,無斷滅、無常住,無滅盡、無生起,這才是涅槃。‘因此,所說的因:‘由於斷除煩惱和名色滅盡而得涅槃’,其義不成立。 這些偈頌的含義應當互相解釋。現在對方爲了證明諸法在勝義中有自性而說的因:‘由於斷除煩惱和蘊滅盡而得涅槃’,在說有得涅槃的人中,有些認為涅槃是實有,有些認為涅槃是非實有,爲了顯示這兩者都不合理地說有得涅槃,所以說:‘複次,在這裡,說涅槃的人中,有些說涅槃是實有,其他人說非實有,應當觀察這兩者如何都不合理。‘說實有的是說是事物的,即數論派、勝論派、說一切有部、瑜伽行派等。說非實有的是說是無事物的,即赤衣部、經部、順世外道等。

།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་གི་གཞུང་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། ། རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་མྱ་ངན་ལས འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ནི་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ད་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ནི་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ རྒ་ཤི་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྒ་ཤི་མེད་པར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།རྒ་ཤི་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་རྒ་ཤི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྒ་ཤི་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་ སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ། །ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་ན་སུན་དབྱུང་བའི་ལམ་གཞན་ཡོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །འདུས་བྱས་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིས་ ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་འདུས་བྱས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་ ཞེ་ན།དེའི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིས་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འོག་མ་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ནི་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

現在應當觀察主張涅槃是實有的那些論師的主張為何不合理。因此說:‘涅槃非是實有,將有老死之相故。‘說此是因為沒有能證明涅槃是實有的推理,若推理為實有,則將導致涅槃具有老死之相的過失。 這表明涅槃不是實有,因為沒有能證明其為實有的推理,若推理為實有,則將導致具有老死之相的過失,所以不是實有。 若問:為何推理為實有就會導致具有老死之相的過失?為此說:‘無有老死相之實有法。‘意思是說實有法必定不離老死之相。 現在爲了說明涅槃因無老死故非實有,說:‘此非所欲,因為承許涅槃無有老死,所以此說不成。’ 爲了說明這個推理,說:‘勝義中涅槃非是實有,因為無有老死故,如石女兒。因此你的立場中也有因不成立的過失。‘這些按順序配合能表、所立法、能立法、譬喻和結論。 如同石女兒因無老死故非實有,同樣涅槃也因無老死故非實有。因此在你主張實有的立場中,‘應當了知諸行在勝義中唯有自性,因為斷除煩惱及名色滅盡而得涅槃’這一推理的內容不成立。 現在爲了說明若涅槃是實有則將成為有為法的過失而證成非實有,說:‘或者還有另一種破斥方式。對於說涅槃是實有的人們而言:若涅槃是實有,涅槃將成有為法,而這是不承許的。’ 這表明涅槃法非是有為。此偈頌上半句是以非有為性作為能立因來成立涅槃非實有。 若問:為何是實有就將成為有為?爲了說明其理由說:‘實有非有為,如何有是事?‘這是說明相違品的譬喻。此偈頌下半句是通過無有非有為的實有來說明如虛空花般非有為的譬喻。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་ བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་ དེ།།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བསྟེན་མིན། །དངོས་པོ་ནི་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ན་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མ་བསྟེན་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འོག་མ་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ནི་དངོས་པོ་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དཔེ་དེ ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་རྭ་ནི་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་གི་གཞུང་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པ་བསྟན་ཏོ།

爲了說明彼之量,故說’涅槃非實有,因為是無為法,譬如虛空花’。這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。譬如虛空花因為是無為法故非實有,同樣涅槃也因為是無為法故非實有。 現在爲了說明若涅槃是實有則應成依他施設,故證成非實有,又有其他修道方式。‘若涅槃是實有,如何涅槃非依他?‘意思是實有必定是依他施設,若無則不生。 此說明涅槃法非依他施設性。此偈頌上半說明涅槃非實有的能立法因是非依他施設性。 若問為何實有則成依他施設性?為說明其理由,故說:‘實有非依他,任何皆不存。‘意思是沒有任何不依他而存在的實有。 此說明同品喻非有,即此偈頌下半說明涅槃非實有的同品喻是通過實有無有非依他施設而說明如兔角般非依他施設。 爲了說明彼之量,故說’涅槃非實有,因為非依他施設性,譬如兔角’。這些也依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。譬如兔角因為非依他施設性故非實有,同樣涅槃也因為非依他施設性故非實有。 如是首先說明觀察認為涅槃是實有者的主張如何不合理。

།ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་གི་གཞུང་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གོས་ དམར་སྡེ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་གོས་དམར་སྡེ་དག་གི་གཞུང་ལས། ཇི་ལྟར་མར་མེ་ཤི་བ་ནི། །ས་ལ་མི་འགྲོ་མཁའ་ལ་མིན། །ཕྱོགས་སུ་མི་འགྲོ་ཕྱོགས་མཚམས་མིན། །མར་ཟད་ཉི་ཚེ་ཤི་འགྱུར་ལྟར། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡང་། །ས་ལ་མི་འགྲོ་མཁའ་ལ་མིན། །ཕྱོགས་སུ་མི་འགྲོ་ཕྱོགས་མཚམས་མིན། །སྲེད་ཟད་ཉི་ཚེས་འདའ་བར འགྱུར།།ཞེས་སྨྲ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐ་སྙད་གདགས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་ལུང་དེ་དག་མི་འཐད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་གཞན་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པས། །གང་ལ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། །མར་མེའི་དཔེས་མར་མེ་ནི་ དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཏེ།ཕྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གོས་དམར་སྡེ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེས་ན། དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མར་མེའི་དཔེས་མར་མེ་ནི་ཕྱིས་ཤི་བ་ན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་ཤི་བའི་དུས་ན་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།

現在應當觀察認為涅槃是無實體的那些論點如何不合理。為此, 對於紅衣部所說’涅槃如燈火熄滅’的說法,以及經部派僅僅將無生稱為涅槃的說法,為此而說: 若說涅槃非實有,無實體如何能成? 如果涅槃是無實體,那麼毗婆沙師等所說的無實體即無物質的同義詞,怎麼能成為勝義善和煩惱寂滅的特徵呢?因為無實體如同虛空之花一樣,善等是不合理的,而且沒有能證明涅槃是無實體本性的推理,所以涅槃不是無實體。 如紅衣部的論典中說:‘如同燈火熄滅時,不往地上不往空,不往方向及四隅,唯因油盡而熄滅。如是佛入涅槃時,不往地上不往空,不往方向及四隅,唯因愛盡而涅槃。‘他們主張涅槃如同燈火熄滅般是無實體。 經部派則說煩惱、名色無生即是涅槃的假名安立,而涅槃本身是無實體。為此而說,如果涅槃是無實體,那麼毗婆沙師等所說的無實體即無物質的同義詞,怎麼能符合’涅槃是勝義善和煩惱寂滅為相的大解脫樂’等教證呢? 因為主張涅槃是無實體的說法與這些教證相違,而且沒有能證明涅槃是無實體本性的推理,所以涅槃不是無實體。 又如前所說的論證:‘于彼涅槃非實有,于彼無實體亦無。‘以燈火為喻,世間共許燈火是實有,因為後來才成為無。這是說,對於紅衣部所說’涅槃如燈火熄滅’的論證, 在他們的觀點中,涅槃是依于實有的,因此于彼不存在無實體。以燈火為喻,世間共許燈火在熄滅時成為無,說明未熄滅時是實有,同樣,這也表明涅槃不是無實體。

།གལ་ ཏེ་འདིར་གོས་དམར་སྡེ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་མར་མེ་ལས་བླངས་པ་དེས་མར་མེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་སྨྲས་ཀྱི་མར་མེ་ཤི་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲས པས།དེས་ན་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ཡང་། གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །ཇི་ལྟར་མྱང་ འདས་དེ་བསྟེན་མིན།།མར་མེ་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྟེན་ནས་གདགས་པ་ནི། བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བཤད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་བསྟེན་ནས་གདགས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་མར་མེ་ཤི་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བས་དེ་ལྟ་ན་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་བསྟན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་བསྟེན་པ་མ་ ཡིན་པའི།།དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མ་བསྟེན་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདིར་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་སངས་རྒྱས་པར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚུལ་གཉི་གར་བརྩལ་བས་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་ཁས་བླངས་ པ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ།འདིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འོང་བ་དང་ནི་འགྲོ་བའི་ དངོས།།བསྟེན་ཏམ་རྒྱུར་བྱས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བསྟེན་མིན་རྒྱུར་བྱས་མིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན། །འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་བསྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་ མེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པས།དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཀག་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའི་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་བསྟེན་ ནས་འབྱུང་བ་དང་།རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་དེ་ཉིད་བསྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཀག་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའི་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་འོང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། འགྲོ་བ་ནི་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ འགའ་ཞིག་རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྐྱེན་འགག་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏམ། ཉེ་བར་ལེན་པ་འགའ་ཞིག་རྒྱུར་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་ པར་འགྱུར་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

假如在此紅衣部眾如是說道:‘我等從涅槃的燈喻中所取,並非如燈是實有而說涅槃是實有,而是如燈滅為無實,說涅槃為無實。因此,如同燈滅一樣,涅槃是無實已成立。‘對此前主從中引出的回答,此處造論者又說:‘複次,若涅槃非實,如何非依止涅槃?’ 如同無實之燈依止而假立,正是依止而假立之故。如是解釋說:若涅槃如燈滅般無實,則應成為依止而假立,譬如燈滅無實是依實而假立一樣,涅槃無實亦應是依實而假立,如此則與涅槃非依止假立的教言相違。 若問:為何若是無實則成為依止而假立?為顯示其理由故,即說:‘若非依止者,無實亦非有。‘說無有任何不依止而有的無實。此中亦以比量:涅槃非無實,以非依止假立故,如兔角。 此處若諸他方說道:‘若一切佛教徒皆應許涅槃,而你以有實無實二理推求,是故於你則成違背所許之過。‘對此前主從中引出的回答,此處造論者以如是所說之理,勝義中涅槃非有實亦非無實故: ‘來去之諸實,依止或因作,彼非依非因,說為即涅槃。‘來去諸實依止而生及因作假立者,彼等無依止而生及因作假立,世俗中說為涅槃,故勝義中遮遣涅槃為有實無實,亦無違背所許之處。 此說世俗中來去諸實依止而生及因作假立者是輪迴,彼輪迴無依止而生及因作假立者即是涅槃,故勝義中遮遣涅槃為有實無實,於我等無違背所許之處。 其中,來為生,去為滅,彼生滅諸實亦依某緣而生,依某取而假立,即名輪迴。如是諸行蘊依某緣或依某取為因,以來去方式於五道輪迴中如輪形相生滅,故是輪迴。

།དེ་ཉིད་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་ཏམ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྒྱུར་མ་བྱས་པས་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབུ་ མ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་འཁོར་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་ག་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ད་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ཕུང་པོ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་། གཞན་ཡང་། འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དང་། །སྤང་བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འབྱུང་བ་ནི་སྲིད་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ལ་འཇིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ཕུང་པོ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད པའི་མཐར་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ཕུང་པོ་འགགས་པས་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ཕུང་པོ་འགགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གང་དག་འབྱུང་བའམ། འཇིག་པས་སྲིད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ དག་གི་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན་པར་རིགས། །ཞེས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉི་གར་དགག་པ་མཛད་ པས།དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རིགས་པས་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དགག་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་འབྱུང་བ་ནི་སྲིད་པར་འཁོར་བ་སྟེ།དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་དགག་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འབྱུང་བ་ཡང་འཁོར་བའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་དུ་མེད་ཅིང་སུན་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཀག་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ པར་འདོད་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པ་བསྟན་ཏོ།

由於彼不依緣或不以取為因,五道輪迴的來去,以及以輪迴方式如輪形般生滅不變,此即是涅槃。如是中觀派於世俗言說中承許輪迴和涅槃二者皆有,故雖然已遮破勝義中涅槃非是有實無實二者,但于所許亦無有過失。 今為破除前述他方所言’諸法若有自性,則由斷煩惱及蘊滅而得二種涅槃,故說有自性者有得涅槃’之說,故又說:‘生起以及滅盡,佛說應當斷。‘生起即是輪迴,滅盡即是斷煩惱及蘊滅之涅槃,此二者皆是有無二邊見故,佛說應當斷除。既無有實法相之斷煩惱及蘊滅而得實法相之涅槃,亦無無實法相之斷煩惱及蘊滅而得無實法相之涅槃。 為顯示此之依據,故說:‘如經中所說:凡是以生起或滅盡而求出離輪迴者,彼等即是不了知者。’ 是故涅槃非有實,亦非無實理。此為總結,即由如是世尊自身遮破二種涅槃,故涅槃非是有實亦非無實,于理亦無過失。 若謂生起以應斷故當破除,故不應破實有者,此乃他方所說:生起即是輪迴,以其應斷故當破除,故是實有,不應破除實有為無實。 對此答覆,註釋者說:‘生起亦是實法體性故無過。‘生起亦是輪迴實法體性,故以無自性故不可斷亦不可破,故破其非實有無過失。 暫且以上已說明涅槃是實有及無實二者皆不應理。

།ད་ནི་མུ་སྟེགས་འོས་པ་པ་དག་གི་གཞུང་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་གཞུང་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་ དག་གི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཐར་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་མུ་སྟེགས་འོས་པ་དག་ན་རེ་ཐར་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་ པའི་ཞིང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོད་ལ།དེ་ལ་སྲོག་གི་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཐར་པ་འཚོ་བྱེད་པ། །རྒྱ་སྤོས་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོག་དང་ནི། ། འོ་མ་མུ་ཏིག་བ་མོའི་མདོག་འདྲ་ཞིང་། །དབྱིབས་ནི་གདུགས་ཟླུམ་བཀན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་ཐར་པ་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཞིང་གི་མཚན་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་པ་དེའི་ཁ་དོག་ནི་རྒྱ་སྤོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དང་། འོ་མ་དང་། མུ་ཏིག དང་།ཁ་བའི་མདོག་འདྲ་ལ་དབྱིབས་ནི་གདུགས་ཟླུམ་པོ་བཀན་པ་ལྟར་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྲོག་གི་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་གནས་པས་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་ དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བཀག་པའི་སྐྱོན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ ན།།དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་།ཐར་པར་འགྱུར་བ་དེ་མི་རིགས། །དགག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན། ཇི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་ མས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་བསྣན་པ་བསྟན་ལ་ཕྱེད་འོག་མས་ནི་དེ་མི་འཐད་པར་སུན་དབྱུང་བ་བསྟན་ཏེ།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་ཐར་པ་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཞིང་གི་མཚན་ ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་མི་རིགས་ཏེ།ཁྱོད་ཕྱེད་ནི་ཡོད་ལ་ཕྱེད་ནི་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཐར་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་དེ་ཡང་ཕྱེད་ཡོད་ལ་ཕྱེད་མེད་པས་ཕྱེད་དཀར་ཕྱེད་གནག་དང་ཟླ་གམ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་སྲོག་གི་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་ཕྱེད་ཡོད་ ཕྱེད་མེད་པས་ཕྱེད་ཤི་ཕྱེད་གསོན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་ཡང་ཕྱེད་ཡོད་ཕྱེད་མེད་པས་ཕྱེད་སྡུག་ཕྱེད་སྐྱིད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པ་དེ་ནི་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ།།ཇི་སྟེ་ཡང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་བཟླར་མེད་པ་གཏན་དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོས་པ་པ་དག་ན་རེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་གཉིས་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི གའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།

現在要破斥外道奧薩派論典中認為涅槃是有和無二者本性的論點。首先爲了說明他們的前宗以及其他人所說:‘解脫既是有又是無,是二者的本性,所以無過失’這種說法。那些外道奧薩派說:‘解脫是世間集聚這種成就界的特徵所以是有,因為在其中生命語義確定安住所以是有,因為輪迴痛苦斷絕所以是無。如同所說:‘勝者所說的解脫能活命,如同鬱金香無垢之色澤,又如牛奶珍珠白雪色,形狀猶如撐開的圓傘。‘其義是說解脫世間集聚這種成就界的特徵安住於一切世間之上,其顏色如同鬱金香花、牛奶、珍珠和白雪的顏色,形狀如同撐開的圓傘。因為在其中生命語義確定安住所以是有,因為輪迴痛苦斷絕所以是無,因為是二者的本性,所以你們中觀派破斥有無的過失在我們的觀點中是沒有的。‘這就是他們所說的話。 對於他們如此所說的論點,應當觀察其如何不合理,為此而說:‘若涅槃是有無二者,有和無二者成為解脫是不合理的。‘因為否定相違的緣故。若是有怎麼會是無?若是無則不能說是有。這是所說的意思。頌詞的上半部分顯示對方的論點,下半部分顯示破斥其不合理。 若涅槃是有和無二者,那麼這些相違的有和無成為解脫世間集聚這種成就界的特徵是不合理的。你認為一半是有一半是無,如此你所說的白色圓形解脫也將一半有一半無,變成一半白一半黑、如同月牙形;你所說的生命語義確定安住也將一半有一半無,變成一半死一半活;你所說的輪迴痛苦斷絕也將一半有一半無,變成一半苦一半樂,這樣的解脫是不合理存在的。 如果又說依靠觀待的力量而是有和無的特徵,因為無有身體、根和識所以是無,因為具有永恒無可比擬的快樂所以是有。這是奧薩派說:‘涅槃如前所說,依靠觀待的力量而是有無二者的特徵。‘這就是他們所說的話。

།དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་དེ་དག་མེད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བ་ལ་བཟླར་མེད་པ་གཏན་དུ་བ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་སྔ་མ་གཉིས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཁྱེད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དགག་པའི་འཐད་པ་ལྷག་མ་ནི་སྔར་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་འདོད་པ་དགག་པའི་ ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་གཉི་གར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་ པ་འདུས་བྱས་འགྱུར།།དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །དངོས་པོ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་ གྱིས་འོས་པ་པ་དག་གི་ཐར་པ་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཞིང་གི་མཚན་ཉིད་སྲོག་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་།འདུས་བྱས་དང་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་ དངོས་མིན།།དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ཡིན། །དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །གང་ཞིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ འོས་པ་པ་དག་གི་ཐར་པ་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཞིང་གི་མཚན་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དག་མི་རུང་བ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རུང་བ་དང་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ད་ནི་འོས་པ་པ་དག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་ དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན།།མྱ་ངན་འདས་པ་མ་བརྟེན་མིན། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པར་ནི་མི་འདོད་དོ། །རྣམ་པ་ དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ད་ནི་འོས་པ་པ་དག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་གཉིས་འགལ་བས་མི་རུང་བར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། གང་ཞིག་གང་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། མེ་ཆུའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཆུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།

對此回答解釋說那並不好,因為僅僅遮遣身等的生起就已遮遣了它們的無,對於無可比擬的永恒安樂也僅僅通過遮遣有為法的生起而遮遣,又因為沒有能證成無為安樂存在的推理,所以這是不合理的。 因為勝義中遮遣了生起,所以前兩個所依不成立,又因為你們沒有能證成無為安樂存在的推理,所以這也不合理。 ‘其餘如前’是說涅槃是有和無二者自性這種主張的其餘過失,如前面破斥實有論和實無論時所說的過失二者都會產生。 這樣配合:‘涅槃非是有,將有老死相,無有老死等,諸法之體性。若說涅槃有,涅槃成有為,無有諸體性,非是有為法。若說涅槃有,云何非所依,無有諸體性,非是所依者。’ 以此理趣,如果優波底派所說的解脫即世間集聚這一成就田的本質,是生命言語之義決定安住,若是實有則有老死之相、有為法及依他假立之過。 ‘若說涅槃非是有,云何得有無體性,若有涅槃是實有,彼即不應有非有。若說涅槃非是有,云何非是所依止,無有非所依止法,而是無體之存在。’ 以此理趣,如果優波底派所說的解脫即世間集聚這一成就田的本質,是輪迴痛苦的斷絕,若是實無則不應有勝義善及煩惱寂滅之相,不應是無實有,且成依他假立。 現在為顯示優波底派所說的涅槃若是有無二者的自性則成依他假立故說:‘又復若涅槃,是有無二者,涅槃非無依’,那又如何呢?是有所依,為什麼呢?‘以依於二故’。因為依于有和無二相。不承許涅槃依於二者,因為難以說明有這樣的情況。 現在為顯示優波底派所說的涅槃若是有無二者的自性,則有為無為二相相違而不應理故說:‘又復若涅槃,是有無二者,涅槃是無為,有無是有為。’ 如此,這是顯示涅槃法異於有無二相。凡是與某法相異,則不應是彼法的自性,如火與水相異則非水的自性。

།གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པ་དེ་དག མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ལ་མི་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། གཞི་གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པའི་གཞི་དེ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མི་འཐད་པས། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་ན། །ཁྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་གཉིས་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་མི་ རིགས་པས།དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་བཞིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད། །ཇི་དངོས་པོ་ལ་འམ་འོན་ ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞི་གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པའི་གཞི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན།དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཞིག་ཡིན།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། འདུས་བྱས་དང་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དག་མི་རུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་ པ་མི་རུང་བ་དང་།བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བདག་གིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ པར་འདོད་པ་དག་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པ་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་གིས་གཞུང་ཇི་ལྟར་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ ཡང་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ།དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ། །མྱ་ངན་འདས་པར་གང་སྟོན་པ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དག་།གྲུབ་ན་དེ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །གཉི་ག་བཀག་པས་དངོས་པོ་ཡང་ མ་ཡིན།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་བཀག་པས་གཉིས་ག་མ་ཡིན་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པ་ཞིག་ན།དེ་གཉིས་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ག་མ་ཡིན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཤེས་པའམ། བརྗོད་པ་གང་གིས་མངོན་ པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་འམ།བརྗོད་པ་དག་དོན་དམ་པར་དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་མངོན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ན། ཁྱེད་ འདོད་པ་ལྟར་རོ།།དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས། །གང་ཞིག་གིས་ནི་དེ་མངོན་བྱེད། །དེ་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའམ། བརྗོད་པ་དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་སོ།

他人說道:‘凡是有事物和無事物二者存在的地方,那就是涅槃,而不是事物和無事物的本性,因為一個事物中不可能存在兩種相互矛盾的本性。‘這是說,主張涅槃實有本性的人們說:‘某個基礎上存在事物和無事物的那個基礎就是涅槃。‘這種說法也不合理,爲了破除這種說法而說:‘如果涅槃中,有事物和無事物二者存在,按照你們的觀點。這二者是相互矛盾的,相互矛盾的兩者不可能同時存在於一處,因此說:這二者不可能同時存在於一處,如同光明和黑暗一樣。‘因此這種說法也不合理。 由於這與前面的觀察推理相同,即’何處有事物和無事物存在?是在事物上還是在無事物上?‘這兩者都如前所述的方式不合理,所以這也是沒有實質的。這是說,如果認為某個基礎上存在事物和無事物的那個基礎就是涅槃,那麼這個基礎本身是事物還是無事物?如果是事物,則涅槃就會具有老死的特徵,是有為法和依緣而施設的;如果是無事物,則不應該具有勝義善和煩惱寂滅的特徵,無事物不應理,也成為依緣而施設的。由於這與前面的觀察推理相同,所以這也是沒有實質的。 如此,我已經說明了為什麼不能接受那些認為涅槃是事物和無事物二者本性的觀點。現在要觀察為什麼不能接受那些說’涅槃既非事物也非無事物’的人們的論點。因此,爲了破除那些說’涅槃既非事物也非無事物’的人們的觀點而說:‘對於那些宣說涅槃既非事物也非無事物的人們,我要詳細說明。如果事物和無事物成立,那麼這種說法才能成立。‘由於否定了兩者,所以說既非事物也非無事物,而且沒有能證明事物和無事物存在的推理,這就是所說的意思。 如果事物和無事物二者成立,那麼通過否定這兩者而說的’既非二者的涅槃’也可能成立,但是由於沒有能證明這兩者存在的推理,所以涅槃也不能成立。現在,由於前面已經從勝義諦的角度否定了能夠認知或表達’既非事物也非無事物的涅槃’的認知或言說,所以由於沒有能顯現的方式,涅槃也就不存在。爲了說明這一點,又說:‘如果涅槃是既非事物也非無事物,如你們所承許的那樣。既非事物也非無事物,究竟由什麼來顯現它?‘因為前面已經否定了能顯現它的認知或言說,所以應當這樣理解。

།ད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་གཞན་ ཡང་།བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ནས། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་ལྟར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་།ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ན་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བར་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྲོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་དེ་དག་མ་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་ པོ་བཅུ་བཞི་པོ་དག་དེ་དག་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཞིང་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མངོན་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། གཉི་ག་ ཡིན་པ་དང་།གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པས་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་ན་ནི། འདུ་བྱེད་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་དོ།།འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིས་འཇིག་པ་རྣམས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་ པར་ཅན་རྣམས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མ་མཐོང་སྟེ།དཔེར་ན་རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་བཞིན་ནོ།

現在以十四種不可言說之法,說明涅槃非是實有,亦非無實,不可言說。涅槃既非實有亦非無實,因為無法顯現,所以說明涅槃非是存在。為此,又說: ‘世尊入涅槃之後,不顯現為有,如是,亦不顯現為無,或二者皆是,或二者皆非。’ 如來涅槃之後,不顯現為有,為無,亦有亦無,非有非無。因為這些都是不可言說的。這是說明無餘涅槃既非實有亦非無實的觀點的否定。 ‘世尊住世之時,不顯現為有,如是,亦不顯現為無,或二者皆是,或二者皆非。’ 如來住世之時,不顯現為有,為無,亦有亦無,非有非無。因為這些都是不可言說的。這是說明有餘涅槃既非實有亦非無實的觀點的否定。 如是,‘生命即是身體’與’生命與身體是別異’等不可言說之法,正因為未被否定,所以涅槃不成立,因此能立之義不成立這一過失並不存在。這是結論。 十四種不可言說之法,因為是不可言說且被否定,所以涅槃既非實有亦非無實這一點因為無法顯現而不成立。 如是,涅槃為實有、為無實、為二者皆是、為二者皆非都不成立,所以先前對方說:‘若認為這些有為法是涅槃,則應知這些有為法在勝義中確實有自性,因為斷除煩惱、滅盡名色而獲得涅槃’的能立之義不成立這一過失並不存在。 此處有人說:‘在勝義中涅槃確實存在,因為殊勝者們為獲得涅槃而趣入斷除生老死等。對於不存在的事物,未見殊勝者為獲得它而趣入,如龜毛一般。’

།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་དེ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་འཁོར་བ་ནི་སྤོང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ལེན་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ན་རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ གང་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདིར་བཤད་པ། ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་གཞན་གྱིས་གཞན་འཐོབ་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ལག་པས་རྐང་པ་སླེབས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མེད་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །དམིགས་སུ་མེད་པར་ མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས།གཉི་ག་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་དམིགས་སུ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་འཐད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །མཐའ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པ་ཉིད་དུ་བཤད་པས་མེད་པ་ནི་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ལུང་ལས།མདོར་ན་ཆོས་ནི་མི་འཚེ་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །འདིར་ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་ཅེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་བས་ སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།

爲了證得涅槃,殊勝者們修習道路,因此勝義中涅槃確實存在。這是說外道認為瑜伽師爲了證得涅槃而修習道路,捨棄輪迴而取涅槃,以輪迴和涅槃有差別的理由,認為勝義中涅槃確實存在。 這些是有法、所立法、能立法、異品喻、合說和結論的次第。如同龜毛這樣的不存在者,殊勝者們不會爲了獲得它而趨入;而對於涅槃,殊勝瑜伽師爲了證得它而修習道路,因此勝義中涅槃確實存在。 對此論釋者回答說:若有差別則可見以此得彼,如以手觸足。但在我方勝義中輪迴和涅槃無有如此差別,故無為證得涅槃而趨入。由於勝義中輪迴和涅槃無差別,故無為證得涅槃而趨入,因此外道的因不成立,勝義中涅槃不存在。 為說明此義,為何呢?如是:輪迴于涅槃,無有少差別;涅槃于輪迴,無有少差別。以無所得平等性,二者皆無所得故。 若問如何無所得?為此說:如彼等所計自性無所得,如是已說。因此’為證得彼而趨入故’此因義不成且義相違,此為結論。 為顯示涅槃與輪迴無差別之理,為說明涅槃與輪迴無差別而說:涅槃邊際即,是為輪迴邊,邊際即是真如、法性、空性等異名。彼二少許差別,極微亦非有。以法性無差別故,如虛空雖有方位差別而性相無別。 此中有說:經中說空效能出離一切見,而你說涅槃無自性,無性不應是見的對治。這是外道說:經中說’略說不害法,涅槃即空性,此二唯獨是,諸如來所說。‘故空性即是涅槃,經說彼能出離一切見,因此彼確實存在。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྣང་བ་ནི་མུན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མར་མེ་སྣང་བ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར།དཔེ་མེད་པས་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྔར། མར་མེ་དག་ནི་གང་དང་ནི། །དེ་འདུག་པ་ན་མུན་པ་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་མུན་པའི་གཉེན་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ ཁྱེད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རུང་ངོ་།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དམིགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་པས་དེ་ལ་དེ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་།དམིགས་པར་བྱེད་པ་གཉི་ག་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ ཏེ།དེས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་དམ་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་འོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས།ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་ འདིས་ནི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་བཀག་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། འདིར་དངོས་པོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་བཀག་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་དབུ་མ་པ་ནི་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་ ཡིན་གྱི།མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེས་དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ནི་མེད་པར་ལྟ་བ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བགེགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །མི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་དོན་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་འོད་སྲུངས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ མ་གྲུབ་པས་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་།ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ སྨྲས་པའི་དཔེ་དང་དམ་བཅས་པ་དང་།གཏན་ཚིགས་དག་མ་གྲུབ་པར་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།

爲了說明對此的推理,因此涅槃確實是存在的,因為是對治,如同光明一樣。這些依次是有法、所立法、能立法和譬喻。如同光明因為是黑暗的對治而確實存在一樣,涅槃也因為是一切見的對治而確實存在。 對此所說的回答,此處論釋者說:‘這是不好的,因為勝義中燈光的光明性和實有性都不成立,由於無有譬喻故能立不完備。‘如我們先前所說:‘燈與其所在處,黑暗皆不存。‘由於已遮破諸法生起,光明作為黑暗的對治不成立,因此你的能立中有無譬喻的過失而不應理。 一切法不可得即是空性,它也被說是執著的對治,若所緣義不可得,則于彼境的能緣也不存在。由此說明涅槃即是空性,它也是出離一切見的對治,由於能所二者皆不可得,故不應執著所取能取的自性。由此說明對方的宗不成立。 此處若對方說:‘那麼所說的涅槃空性是有還是無?‘作為前主張的隱含問題,對此論釋者回答:‘非有,因為無生,如同虛空花。亦非無,因為已說遮破故。‘以此能立’空性非有,因為無生,如同虛空花’說明遮破有見。 空性也非無,因為遮遣事物而說無事物,此處事物本身不可得,故非遮遣它而成立無事物。中觀者是顯示無遮的方式,而非說非遮,因為已說遮破故,由此說明遮破無見。因此執著空性是不應理的,這是總結遮破對空性二邊的執著。 為說明此理由,智者們爲了遣除一切法一切相不可得的障礙而斷除空性見。愚者們則執著它為有無,成立無義。 為說明此教證,如說:‘迦葉,我說執空性見者不可救藥。‘如《聖寶積經》中如是說。因此如是空性不成立,故’因為是對治’的因不成立,這是總結及量果。首先由此依次說明了對方先前所說’涅槃確實是有,因為是對治,如同光明’的譬喻、宗和因皆不成立。

།ད་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པ་བཤད་པས་མེད་པ་ནི་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ལྟ་བ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་དག་ཡོད་ན་ནི་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡང་རིགས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། ལྟ་བ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ དེ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ།འགགས་པར་གྱུར་དང་མཐའ་སོགས་དང་། །རྟག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དག་།མྱ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགགས་པར་གྱུར་ན་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ དང་།འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའོ།།མཐའ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་།རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ།མཐའ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཐའ་མེད་ཅི། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ཅི་ཞིག་ཡིན། །མཐའ་མིན་མཐའ་མེད་མིན་པ་ཅི། །དེ་ཉིད་ཅི་ཞིག་གཞན་ཅི་ཡིན། །རྟག་པ་ཅི་ཞིག་མི་རྟག་ཅི། །རྟག་དང་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་ཅི། །གཉི་ག་མིན་པའང་ཇི་ཞིག་ཡིན། །རྣམ་ པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ན་གཞི་མེད་པ་ལ་དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། །གང་ལ་རྣམ་རྟོག་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་ག་ལ་ཡོད། །རྣམ་བརྟག་ རྣམ་རྟོག་ཟད་གྱུར་པས།།བསྟན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཐ་སྙད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་ན་ནི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་ན་ ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དབང་པོ་དང་བསམ་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དུས་དང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་མེད་ན་སྒྲུབ་པ་དེ་མི་འཐད་[(]ཏེ[,]དེ[)]། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ།

現在,對方說道:‘既然說空性是能從一切見解中出離,而你說涅槃無自性,那麼無就不應該是見的對治。‘爲了說明這些見解勝義中並不存在,因此其對治也不合理,或者說,如果勝義中這些見解存在的話,其對治也應該合理,但是這些見解並不存在,爲了觀察這一點而說: ‘滅與邊際等,常等諸見解,依于涅槃及,后際與前際。’ 也就是說,如來滅後有等見解,世間有邊等見解,世間常等見解,這些都是見解的形態。這些也都是依于涅槃、后際和前際,因為無自性的緣故,其對治空性也不存在。爲了詳細說明這一點: 所謂’滅’是指如來涅槃後有、無、亦有亦無、非有非無的見解。‘邊際等’是指世間有邊、無邊、亦有邊亦無邊、非有邊非無邊的見解。‘常等’是指世間常、無常、亦常亦無常、非常非無常的見解。這些見解依次依于涅槃、后際和前際,無自性,這樣說。 如此,這些見解若無自性,為何顯現?為此,由於顛倒分別串習過患,已經說明分別和所分別事物無自性,因此一切事物皆空: ‘何有邊何無邊際,何為有邊無邊際,何非邊非無邊際,何為此性何為他?何為常何為無常,何為常與無常二,何為非二皆非者?’ 因為無有所分別事物,無有所依,故無彼等分別,如是密意而說。 爲了說明此理據,經中也說:‘于彼無分別者,彼豈有分別?所分別分別盡,教法得解脫。’ 若理解為世俗因,則如前過失。也就是說,對方的因’是對治故’若理解為世俗因,則如前相違之過。 其他人說:‘勝義中涅槃確實存在,因為爲了證得彼果,世尊也觀待根基、意樂、信解、時間和處所而說法的緣故。若無彼果,則修行不合理,如兔角。’

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱད་པའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དང་།བསམ་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དུས་དང་། ཡུལ་ལ་ལྟོས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་གང་མེད་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པས། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་འདོད་ན་ནི་མི་རུང་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་ བ་སྟེ།།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མས་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ལ་ཕྱེད་འོག་མས་ནི་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་ པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

世尊爲了獲得涅槃而宣說八萬四千法蘊作為對治,因此由於其存在,勝義中確實存在涅槃。對方說,以世尊根據眾生根器、意樂、信解、時節、地域而宣說佛法存在的理由,來證明涅槃存在的論據。這些依次是有法、所立法、能立法、異品喻、合說和結論。譬如兔角這樣的不存在之物,世尊並未為獲得它而宣說佛法。爲了獲得涅槃,世尊宣說八萬四千法蘊作為清凈行為的對治,因此涅槃確實存在。 對於這種說法,此處論釋者回答說:此處若認為’因為勝義中宣說佛法’這一能立是勝義諦,則不應理。在我方,‘一切所緣悉寂滅,諸戲論皆寂靜,佛於何時何處,未曾為誰說何法。‘上半偈頌顯示勝義諦的特徵,下半偈頌顯示佛陀在勝義中於任何時處都未對任何補特伽羅宣說任何法,因此顯示對方能立義不成立。

།དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་བྱ་བ་ བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།དེས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་གང་གི་ཚེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། གང གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་ དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡང་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་དག་གི་གཞུང་དགག་པ་བསྟན་ཏེ།འདིར་དབུ་མ་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་གཉིས་ཀ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་ལས་འབྱུང་བས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང་། བསམ་པ་ལས་འདས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་ པ།།མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་ལ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་ བར་ཞི་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་།ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་སྟེ། དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་པའི་དོན་དམ་པ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས་ཏེ། །སེམས་ ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞི་བ་ནི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ལས་འབྱུང་། སྤྲོས་པ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པས། གང་གི་ཚེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི གང་དུ་ཡང་།།སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། བརྗོད་ པའི་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར།དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུའང་གང་ཟག་སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་ འགའ་མ་བསྟན་ཏོ།

爲了說明其詳細內容,說道’一切所緣寂滅’是因為當無所緣境時,無境就無所緣,以及因為是有為法,如同所緣等等。這說明了瑜伽行派認為,當遍計所執性因無自性而不可得,且依他起性也不作為根據而不被如實見到時,一切所緣即為寂滅。這僅是遍計所執相無自性,而依他起相是存在的。 只要對依他起執著遍計所執自性,就屬於雜染分;當對依他起不執著遍計所執自性時,則是清凈分。依他起自性的轉依無變化圓成實,無顛倒圓成實即是真如和真實智,這些在勝義中也存在的主張應予以破除。 在此中觀派的立場,勝義中能緣所緣二者都是無自性的。這二者在世俗諦中是緣起的方式所成的有為法,因從他緣而生,無有從自性生,如同所緣境無自性一樣,能緣心也無自性,因此依他起和圓成實的一切所緣都已息滅,這就是一切所緣寂滅。 這就是勝義諦離相無相、不二、不可言說、超越思維言說、無生,是聖者們各自證悟的’不生不滅,法性等同涅槃’之義。 ‘寂滅戲論’是因為既無所緣境,于彼境界中言說相的戲論也不起故。這表明由於一切所緣寂滅,于不可思議界中,意言和語言相的戲論不起,故為戲論寂滅。這就是所說境和心行處滅的勝義,‘由所說滅故,由心行處滅故’之義。 ‘寂靜’是因為遠離一切損害。業和煩惱的損害從分別生,分別從戲論生,戲論被空性所滅。當所說和心行處滅時,證悟不生不滅的法性等同涅槃時,遠離一切損害即為寂靜,這就是說明了勝義的特徵。 ‘諸佛於何時何處亦未對任何人說任何法’是因為勝義中一切法皆非遍計所執性而不成立,且不可言說。這說明了勝義中無遍計所執性和言說性,所以勝義中佛于任何時處對任何補特伽羅都未說任何法,從而顯示對方的因不成立。或者,‘諸佛於何時何處亦未對任何人說任何法。’

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ནི་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ནི་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ བརྟགས་ཀྱི་བརྗོད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས། ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་ན།མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་དུ་ནི་སྟོན་པས། ཐམས་ ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་བསྩགས་པ་ལས་ངེས་པར་འཁྲུངས་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་སེམས་ཅན རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་པ་ལྡན་པའི་གསུང་འབྱུང་ཞིང་།དེའི་དབང་གིས་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྟོན་པ་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་གསུང་གི་ཁྱད་པར་ དང་།གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་མིན་སྐུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ལས་སྐུ་མེད་དེར་དེ་མེད། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་སྐུ་ལྡན་མིན།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་ལ་གང་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་དེ་དག་ རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟགས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པ་དང་།གནས་སྐབས་དང་ཉན་པ་དང་། ཆོས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ ཡང་།གང་ཟག་སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཟག་ པ་མེད་པ།སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད་པས་སྟོན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་ པ་ཡིན་པས་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པས་དོན་དམ་པར་ཉན་པ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།གང་དུ་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་། དོན་དམ་པར་བོང་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། སྟོན་ པ་དང་ཉན་པ་དང་གནས་སྐབས་དང་།ཆོས་དག་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས། ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ།

所謂’法性真實唯是自證,而言說是遍計所執的共相境,因此法性真實不是所說的對象’,是說法性真實唯是自證,而不是遍計所執的言說所能顯示的對象。 勝義中佛陀于任何時處對任何補特伽羅都未說任何法,因此顯示對方之因義不成立。 若有人說:‘如果世尊未說任何法,為何有此等三乘相應的經典等?因此將成害違自許’,對此回答:然而,就世俗諦安立而言,佛陀為利益一切眾生,于無量千劫積集福慧資糧所生,如同具足種種形色的如意寶,無分別中無功用,隨眾生意樂而出三乘相應之語,由此緣故,聽聞者迷惑地認為’導師為我等說法’。 這是說,世俗中由於導師的殊勝、語言的殊勝及所化機的殊勝而有三乘相應法的宣說。 或者,‘佛陀于任何時處,未對任何眾生說任何法’,是如同’非身非異身,離身無有身,如來不有身,云何有如來’所說的方式,勝義中無有所謂導師如來的任何自性,也無有何處可說、對誰可說及何法可說,因為如是彼等非實有。 這是依前文如來品中所說的方式,顯示導師、時處、聽者及諸法無自性且非實有,因此勝義中佛陀于任何時處對任何補特伽羅都未說任何法,由此顯示對方之因義不成立。 或者,‘佛陀于任何時處,未對任何眾生說任何法’,是說諸行無作者,而無漏諸行蘊、斷除二障、佛不共法等之所依即是佛陀,彼無有作用故不應理說法,所說對象亦是有漏無漏無動諸行蘊,無有聽聞領受等言說,故勝義中無有聽聞領受者,所說處所及所說法亦如瓦礫和幻化, 這是說一切諸行無作者,而導師、聽者、時處及諸法皆是諸行蘊的差別,因此勝義中佛陀于任何時處對任何補特伽羅都未說任何法,由此顯示對方之因義不成立。

།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་བསྩགས པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་མཐུ་ཉིད་ལས་མོས་པ་དང་།དབང་པོ་དང་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གསུང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་མཛད་པ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཕྲིན་ལས་ལྟ་བུར་འབྱུང་གི་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་མངའ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད པ་སྤྱོད་པ་ན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་མཐུ་ཉིད་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་དང་།དབང་པོ་དང་། བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲིན་ལས་ལྟ་བུར་བྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ གང་དུ་ཡང་།།སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས། ཡི་གེ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་ སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པས།སངས་རྒྱས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པས་ གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་ཡི་གེ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི།དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་། གང་ཟག་སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས། ཕ་རོལ་ པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་བདག་ཉིད་དེ་དང་དེ་དག་གིས་གཏན་དུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དང་དེ་དག་གིས་གཏན་དུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང ཞིག་།མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གང་གི་གཟུང་བར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས། ཕ་རོལ་པོ དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ལས་བླངས་པའི་ཆོས་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ གཟུང་དུ་མ་མཆིས་ཤིང་།བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་མདོ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ།

所謂’這樣’是指由於往昔願力的力量,以及菩薩行菩薩行時以四攝事所攝受的眾生,生起善根、積累、成熟的因緣力量,隨順眾生的意樂、根器和意願而說法,這種說法等佈施等基礎,具足六十支分,令一切眾生歡喜,這如同如來的事業般顯現。而如來恒時安住三昧,任運成就,無有尋伺,所以不應有所作為。 這是說,如來往昔的願力,以及往昔行菩薩行時以四攝事所攝受的眾產生熟的因緣力量,隨順眾生的意樂、根器和意願,如來的說法如同事業般顯現而已。如來恒時安住三昧,無有說法等作為,所以究竟而言,佛在任何時候對任何人都未曾說任何法,因此顯示對方論證的內容不成立。 或者,‘佛在任何處對任何人都未說任何法’是指佛世尊將往昔仙人所說之法以自己的神通現見,如實無增減地宣說。一切法都是往昔仙人所說,是隨順宣說前佛所說而已。 這是說,諸佛世尊如是宣說,是將往昔仙人如來燃燈佛等所說之法以自己的神通現見,如實無增減地宣說,除此之外別無所說,所以究竟而言,佛在任何時候對任何人都未說任何法,因此顯示對方論證的內容不成立。 或者,‘佛在任何處對任何人都未說任何法’是指究竟而言,諸法以彼等自性皆空的緣故,任何法都不是以自相或共相為對境的認識之本性所能執取的對象。 這是說,究竟而言,諸法以自相和共相的自性皆空的緣故,任何自相或共相之法都不是現量識以自相為對境或比量識以共相為對境所能執取的,所以究竟而言,佛在任何時候對任何人都未說任何法,因此顯示對方論證的內容不成立。 爲了說明此義的出處,如經中說:‘世尊如來從燃燈如來處所得之法,實無所得。為什麼呢?因為一切法皆不可執取、不可言說。‘這是引用《聖金剛般若經》中的教證。

། །།བམ་པོ་བདུན་ཅུ་དྲུག་པ། འདིར་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྤོབས་པ་རློམ་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་གྱིས་སྤ་བཀོང་བ་ངན་གཡོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་བཅབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དབུ་མ་པས།དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེས། རང་གི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབང་པོ་དང་། བསམ་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དུས་དང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་། འདིར་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྤོབས་ པ་རློམ་པ་དབུ་མ་པའི་འཐད་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་དེས་སྤ་བཀོང་བ་ངན་གཡོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་གིས་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་དབུ་མ་པས་རང་གི་སྡེ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དག་གི་སྒྲུབ་པ་ཡང་སུན ཕྱུང་བས་ད་འདིར་བདག་ཅག་གིས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་སྨྲས་སུ་ཟིན་ན།དབུ་མ་པས་བདག་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པས་སྤོབས་པ་སྤ་བཀོང་བ་ངན་གཡོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་བཅབ་པའི་ཕྱིར་བྱུང་རྒྱལ་དུ་འདི་སྐད་ ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཡི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་རུང་སྟེ། །གང་ཕྱིར་དོན་དམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཆོས་ནི་བསྟན་པར་མ་བྱས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན།དེའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁྱེད་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་གྱིས། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ།།ཞེས་བཤད་པས་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མ་བསྟན་པས། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ པའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མི་རུང་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པས་དེའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་རུང་ངོ་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིའང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་སྤྲུལ་པས་སངས་རྒྱས་མིན། །དེས་ནི་ཆོས་ ཀྱང་བསྟན་མ་བྱས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ལ་སེམས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེས་ཆོས་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་དབུ་མ་ པ་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བ་མངའ་བས། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་རུང་ངོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། དོན་དམ་དུ་ནི་མི་རྟོག་པའི། །སྟོང་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་འདོད་དོ། །གང་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ།

第七十六卷。在此,外道惡者自負傲慢,爲了掩蓋自宗見解的過失而說的話,是針對中觀派以前所說的’一切所緣皆寂滅,戲論寂滅即為寂,佛陀於此諸法中,未曾對人宣說法’這種以最上乘方式闡明諸法本性空性的教法。由此,其他部派等說:‘勝義中涅槃確實存在,因為世尊爲了證得涅槃,觀待根器、意樂、信解、時間和地點而宣說佛法’,這種說法的能立因不成立。 在此,惡劣外道自負傲慢,被中觀派以最上乘方式闡明諸法本性空性的正理所折服,這些隨順邪曲惡行者心想:‘既然中觀派已經破斥了自部主張涅槃存在的論證,如果我們在此不說點什麼,中觀派必定也會破斥我們的宗義’。出於這種想法,這些隨順邪曲惡行的傲慢者爲了掩蓋自宗見解的過失而隨意說道: ‘無分別佛陀的大乘教法不應理,因為勝義中佛陀未曾宣說法故。‘這些外道如是說道:‘如果佛世尊是無分別的,那麼他所說的大乘教法就不應理。為什麼呢?因為按照你們中觀派的說法:一切所緣皆寂滅,戲論寂滅即為寂,佛陀於此諸法中,未曾對人宣說法。由於勝義佛在任何時候對任何補特伽羅都未曾宣說任何法。’ 對此,你們中觀派或許會想:‘雖然勝義佛未說法,無分別佛陀的大乘教法不應理,但化身佛說法,所以他的大乘教法是應理的。‘因此他們又說:‘化身佛說法也不應理,因為彼無心等故,故化身非佛陀,彼亦未說法。‘意即化身佛的大乘教法也不應理。為什麼呢?因為化身無心等,所以化身既非佛陀,也未說法。 對此,你們中觀派或許會想:‘勝義佛雖無分別,但具有通達空性的無分別智慧和不捨一切眾生的大悲心,由智慧和悲心的力量而說法的大乘教法是應理的。‘因此他們又說:‘勝義中無分別,于空不許悲,因無所緣眾生,故無有佛陀。‘意即勝義中無分別佛陀不應有通達空性的智慧和大悲心。

། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་འདི་སྙམ་དུ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ལ་སྙིང་རྗེའི་གཞི་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་རྗེ་ཡོད། །སྨད་འཚོང་ངུ་བར་བྱེད་དང་འདྲ། །སྨད་འཚོང་རྣམས་ཀྱི་ངུད་མོ་ གང་།།དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་ནས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ན་དེ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པའི་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་གྱི། སྨད་འཚོང་མ་ངུ་བར་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྨད་འཚོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ངུད་མོ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཕྱོན་མ་པ་དག་བྲིད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་བག་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྙིང་ནས་གཅུགས་པས་ངུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྩོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་། བདེན་ པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ཁ་ཟེར་བའི་ཚིག་ཅ་ལེ་ཅོ་ལེ་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་སྨྲ་བ་གཞན་དག་བསྡུ་སྟེ།རེ་ཞིག་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་ འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།དེ་ལ་འདིར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས། །མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་ཉིད་སྨྲས་ པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བ་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ལས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས། དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་བསྟན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བཟོད་པ།གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐུགས་དམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཉིད་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ ནས་ཡི་གེ་དང་ངག་དང་ཚིག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ཆོས་དང་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང་།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསལ་བར་མཛད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་གིས་ འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐུགས་དམ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་དང་ངག་དང་། ཚིག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ གསུང་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ།

為什麼呢?因為既然沒有可悲憫的眾生,空性中也就沒有悲憫心,又因為沒有所證悟的法,空性中也就沒有證悟的佛。對此,你們中觀派認為,化身佛在世俗諦中有悲憫心,從悲憫心的基礎上生起無上菩提心,並且具有通達一切法的智慧。為此說道: ‘如果有世俗悲憫心,如同妓女哭泣一般,妓女們的哭泣,那並非發自內心。’ 如果化身佛有世俗諦的悲憫心,那就不是發自內心的悲憫,而是如同妓女哭泣般的悲憫。為什麼呢?因為妓女們的哭泣是爲了在世俗中誘惑嫖客而做作的,並非發自內心的哭泣。 ‘等等’是指外道們說佛陀非一切智,大乘不存在,不承認二諦安立的方式等誹謗佛陀的雜亂言論,以及從自宗見解中所說的其他觀點,這些都是空性的相違品的其他差別。 對此說法的回答中,此處註釋者說:‘此中因為沒有勝義的相,以一相之故,佛陀也不存在,大乘也不存在。勝義是無二智慧的行境,我們的宗義已經說明。‘這是說明世尊無分別,無說法。 如此,在我們的教法中,因為勝義無相,以一相之故,勝義中佛陀也不存在,大乘也不存在,因為勝義是無二智慧的行境。勝義中佛陀在任何時候對任何補特伽羅都未說任何法,這就是我們宗義所說的。 如來無分別身中,對一切化身都能利益,以利他、造福的誓願所熏習,以及往昔願力的力量,一切時處都會顯現。依此而有文字、語言、詞句相順的語言之法,以及外道、聲聞、緣覺所共的補特伽羅無我,及不共的顯明波羅蜜多等圓滿,以最勝乘利益眾生,這就是大乘。 這是說明,從如來無分別身中,依誓願和願力而生起的化身,依此而有如前所說的文字、語言、詞句相順的語言,這就是大乘,由此說明化身佛所說的大乘是存在的。

།དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་ན་བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་གསུང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡང་བསྟན་པ་དག་གི་མཛད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ པས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱུང་ཞིང་དེ་ལས་བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་གསུང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བསྟན་པ་དག་གི་མཛད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་ པས།དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་ཡོད་པས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་ལ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲའི་མཚན་ ཉིད་ཡིན་ན།གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་མེད་པའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཡིན་ན།གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་པས་བསྟན་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་ པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ།འདི་ནི་སྤྲུལ་པ་དག་གི་བསྟན་པ་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་ཡང་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བས་དེས་ན་ཇི་རེ་ཞིག་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྤྲུལ་པས་བསྟན་པ་དག་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བསྟན་པ་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བོང་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པས་བསྟན་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བསྟན་པ་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ ཕྱིར་དཔེར་ན་བོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་བསྟན་པ་རུང་བར་མཐོང་བས། དེས་ན་ཇེ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པ་ལ་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བོང་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བསྟན་པ་མི་རུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果有勝義佛陀,則會生起宣說教法的語言,因此承許導師即是教法的作者,所以也沒有共識的過失。這是說,依于無分別的勝義佛陀而生起化身,從化身生起宣說教法的語言,因此承許諸佛世尊是教法的作者,所以雖然勝義中佛陀未說法,但在世俗諦中有說法,因此也不違背共識。 假如有人這樣想:如來的教法,其作者如來是具有分別的,因為是語言的自性,由他人意樂力而生起的緣故,如聲聞等的教法。這是對方說如來的教法是具有分別的作者所造,因此不應有無分別佛陀的大乘教法的說法。這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。 譬如聲聞等的教法是語言的自性,由他人意樂力而生起的緣故,其作者聲聞等是具有分別的;同樣,如來的教法也是語言的自性,由他人意樂力而生起的緣故,其作者如來是具有分別的。 對此說法的回答,此處論釋者說:這不合理,因為被化身的教法所不定的緣故。這是說明對方的因不確定,因為見到化身的教法雖是語言的自性,由他人意樂力而生起,但其作者是無分別的。 因此,是語言的自性,由他人意樂力而生起的緣故,如聲聞等的教法,如來的教法是具有分別的作者所造呢?還是語言的自性,由他人意樂力而生起的緣故,如化身的教法,如來的教法是無分別的作者所造?這是不確定的,所以對方的論證不合理。 這也回答了’無分別中不應有教法,因為無分別的緣故,如石頭’這樣的推理。因為被化身的教法所不定,即見到化身雖無分別也有教法,所以是無分別的緣故,如化身而有教法呢?還是無分別的緣故,如石頭而無教法?這是不確定的,因此對方的論證也不合理。

།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ།ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ཡང་ལན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཁྱེད་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ཡང་། དེའི་ལན་ནི་སྔར་བདག་ དང་ཆོས་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ།གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགལ་བས་བཟློག་ པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ བསྟན་པ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་བཟློག་པར་མི་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་བསྟན་པ་ཡང་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ནི་གསུང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་སྙད་དུ་མཛད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ ཟློག་པར་མི་བྱེད་དེ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གསུང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་མཛད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས། །སངས་རྒྱས་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཡི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་རུང་སྟེ། །གང་ཕྱིར་ དོན་དམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས།།ཆོས་ནི་བསྟན་པ་མ་བྱས་ཕྱིར། །སྤྲུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འང་མི་རུང་སྟེ། །དེ་ལ་སེམས་ལ་སོགས་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའང་སངས་རྒྱས་མིན། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་མ་བྱས། །ཞེས་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་སུན་དབྱུང་བ་ཅི་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྔར་ ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས།།དོན་དམ་དུ་ནི་མི་རྟོག་པའི། །སྟོང་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་འདོད་དོ།

說’因法本身對自方未成立’是指,對方的因法’無分別故’這一點對他方自身未成立,因為對方未承認佛陀是無分別的緣故。 如果對方反駁說:‘因為在他方立場上成立的就是因法,所以因法的內容並非未成立’,那麼回答方式如前所述。這是說,假設對方這樣說:‘雖然在我們自己的立場上未成立佛陀是無分別的,但在你們中觀派的立場上成立佛陀是無分別的就是因法,所以我們的因法內容並非未成立。即使對自方因法未成立也能表達所欲證明的內容,因為在他方立場上成立,就如同雙方共許的法一樣。‘即便他們如此反駁, 對此的回答如前在觀察我法時所說,僅僅在他方立場上成立的法相不能成立所要證明的內容,這是確定的。因為對任何一方未成立的緣故,如同對他方未成立一樣,以相違的推理遮破,因此因法內容未成立這一點並未失效。 說’化身佛在勝義中不可說是異於佛陀,因此不能否定世俗佛’是指,對方說’因為勝義佛未說法,所以大乘不應理’這一說法也是不對的,因為化身佛在勝義中不可說異於勝義佛的緣故,不能否定勝義佛的化身佛說法。如是,在世俗中世尊的化身為眾生利益而行事的緣故。 也不能否定他所說的法。說’在勝義中佛是語言之因,在世俗中成立為作者’是指,也不能否定勝義佛在世俗中說法,因為法身是語言之因,且在世俗中成立為說法的作者。 首先,以上是對前面對方所說:‘佛陀無分別故,大乘不應理,因為勝義佛未說法故。化身佛也不應理,因為他無心等故。因此化身也非佛陀,他也未說法。‘這些論證的適當破斥。 現在對於前面對方所說:‘在勝義中無分別的空性中不承認悲心。’

།གང་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མེད། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་རྗེ་ཡོད། །སྨད་འཚོང་ངུ་བར་བྱེད་དང་འདྲ། །སྨད་འཚོང་རྣམས་ཀྱི་ངུད་མོ་གང་། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་ནས་མིན། ། ཞེས་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་སུན་དབྱུང་བ་ཅི་རིགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་མི་མངའ་བའམ། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེའི་གནས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས རྗེ་དང་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཁྱེད་ན་རེ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སེམས་ཅན་དང་ཐུགས་ རྗེ་ཡང་ཡོད་པས།གཞི་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཡོད་དེ་དེའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་ཐུགས་དམ་བཞེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དགོངས་པའི་ཐུགས་ རྗེ་མངའ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ནི་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་ཐུགས་ཐག་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་མ་བུ་ལ་བྱམས་པ་བུ་གཅིག་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ ཐུགས་རྗེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྨད་འཚོང་མ་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་ལ་མི་དགར་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཁྱེད་ན་རེ་གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ན་ནི་བསམ་པ་ཐག་པའི་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་གྱི། སྨད་འཚོང་མ་ངུ་བར་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་ཟེར་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་ཐུགས་ཐག་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨད་འཚོང་མ་ལ་སྙིང་རྗེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལ་ཁྱེད་མི་དགར་ཅི་ཡོད། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ མངའ་བ་སྨད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དག་མཚན་ཉིད་འདྲར་ཟིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡང་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ སྨད་འཚོང་མ་ལ་མེད་ན་ནི་འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་དང་འདྲ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་རྗེ་ཡོད། །སྨད་འཚོང་ངུ་བར་བྱེད་དང་འདྲ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བྱུང་རྒྱལ་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ཚོགས་པར་དབྱུང་ བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི་ཐུགས་ཐག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ཐུགས་ཐག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།

對於’對誰生起悲憫,因無眾生故無佛,若有世俗悲憫,如同妓女啼哭般,妓女們的哭泣,並非發自內心’這些論述,應當適當地予以破斥。因此,就勝義諦而言,如來無有戲論,故如來既不具有大悲,也不能說具有大悲,因為無有戲論分別,且因為無有大悲及大悲所緣的眾生,故大悲不存在,具有大悲者也不存在。這也是在闡明我們的宗義。這表明了就勝義諦而言,因如來無有戲論,且因大悲和眾生皆不可得,你說’就勝義諦而言,不分別的佛陀不具有空性智慧和大悲’,這正是在闡明我們的宗義。 就世俗諦而言,我們承認有眾生和大悲,以此為基礎,世尊也存在,依此而發願為眾產生辦種種利益安樂。這表明了就世俗諦而言,化身佛具有發自內心關懷眾生的大悲。 其中,大悲的特徵是因他人痛苦而發自內心地感到痛苦,就如母親對獨子的慈愛一樣,諸佛菩薩對一切眾生也是如此。這闡明了大悲的特徵。 若說’如果妓女也有這樣的大悲,有何不可’,是針對你說’如果化身佛在世俗諦中有大悲,那就不是發自內心的大悲,而是如同妓女啼哭般的大悲’的迴應。如來的大悲並非如此,其特徵是因他人痛苦而發自內心地感到痛苦,即使在世俗諦中,妓女若有如此大悲,你又有何不滿?這表明不應貶低世俗諦中具有的大悲。 雖然如此,就如毛孔與虛空雖有相同的特徵,但差別極大一樣,世尊的大悲也不同於妓女的啼哭,因為是經過無量千劫修習而達到究竟,且遍及一切眾生界。這說明了在世俗諦中如來大悲與妓女啼哭的特徵是不同的。 如果妓女不具有前述世尊大悲的特徵,那麼說’世尊的大悲如同妓女啼哭,若有世俗悲憫,如同妓女啼哭般’這樣的說法是不合理的。這表明不應隨意發表帶有過失的言論。 若說’佛陀的大悲不是發自內心的,因為是世俗的緣故,如同妓女的啼哭’,這是對方以佛陀大悲是世俗的因,來證成其不是發自內心的,如同妓女啼哭一般的論述。

།དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་ ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ།འདི་ན་མ་བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དག་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཡང་བསམ་པ་ཐག་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བས། དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དག་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་ཐག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་ཐག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོ་ དག་གི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ནི་རབ་ཏུ་ཞེ་སྡང་བའི་སྒྲེགས་པའི་དྲི་ང་བའི་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པ་ན། རང་གི་བསམ་པའི་བདག་ཉིད་ངན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྤོབས་པ་སྤ་བཀོང་བ་ངན་གཡོའི་རྗེས་སུ་ འཇུག་པ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྐྱོན་བཅབ་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་སྨྲས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དག་ན་རེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ ན་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་ཉིད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་གཏོགས་ཏེ། དེ་ནས་ས་བཅུ་པའི་མདོ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་མཚན་ཉིད་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་ཉིད་ཀྱི་ཤར་གྱི་རི་བོའི་སྡེ་དང་ནུབ་ཀྱི་རི་བོའི་སྡེ་དག་ལས་ཀྱང་འཕྲལ་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ པོ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མི་སྣང་སྟེ།འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དགེ་སློང་ནད་པ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་གནང་བ་སྣང་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མི་སྣང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་བུ་རམ་ཟར་གནང་བ་སྣང་ལ་ཁ་ཅིག་ལ་མི་སྣང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མཚན་མོ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་ དང་།གནས་གཅིག་ན་ལྷན་ཅིག་ཉལ་བར་གནང་བ་སྣང་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་མི་སྣང་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་ པ་དང་།མ་བརྟགས་པར་འགོག་པ་དག་ཡོད་པར་འདོད་ལ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དེ་ལ་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ཉིད་སྣང་ལ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མི་སྣང་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ ཐུབ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པར་དྲུངས་ཕྱུང་བ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཞལ་གྱི་པད་མ་ནས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།སྡེ་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་སྡེ་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་སྡེ་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ།

對此進行解釋的人說那並不好,因為對孩子的慈愛等悲心是不確定的。這表明對方所說的’因為是世俗諦的緣故’這個意思是不確定的。在此,雖然母子之間的慈愛等悲心是世俗諦,但可見是發自內心的,因此,是否僅僅因為是世俗諦的緣故,就如同母子之間的慈愛等悲心一樣,佛陀的大悲心也是發自內心的呢?還是因為是世俗諦的緣故,就如同妓女的哭泣一樣,佛陀的大悲心不是發自內心的呢?因為是不確定的緣故,對方的論證並不好。 因此,外道們說出充滿嗔恨的惡臭言語時,正是顯示了自己內心的邪惡本性。這是說明邪惡的外道們爲了掩蓋自己教義的過失,而說出帶有過失的言語的過患。 在此,聲聞乘者們說大乘不是佛說,因為不屬於十八部派,如同數論等外道的教法一樣。這個理由也是不成立的。因為大乘是包含在大眾部所說的’大基’中的,其中出現了十地經和般若波羅蜜多的內容;並且在大眾部的東山住部和西山住部中也明確出現了般若波羅蜜多等大乘經。 而且,所有部派的三藏互相之間也有不同:有些部派認為允許病比丘非時食用食物,有些部派則不認為;有些部派認為允許非時食用糖,有些部派則不認為;有些部派認為允許夜晚與未受具足戒者同處而眠,有些部派則不認為。這些怎麼會不是佛說呢? 在經藏和阿毗達磨中,有些部派承認過去、未來、虛空、真如、擇滅、非擇滅是實有,有些部派則認為是非有;有些部派見到人無我,有些部派則不見。這些怎麼會不是佛說呢? 此外,這大乘確實是從釋迦牟尼佛——已斷盡煩惱障和所知障及其習氣,通達一切所知的蓮花口中所說,應當如此認知。因為我說它是包含在四部之中,就如同八支聖道一樣。正如八支聖道因為我說它包含在四部之中而是佛語一樣,大乘也因為我說它包含在四部之中,所以是佛說。

།གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་འདས་སྨྲ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞི་ཆེན་པོ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མ་མོ་དང་། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ མ་ཡིན་ན་སྡེ་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་ཤིང་།སྡེ་པ་དག་ཀྱང་དཔེར་ན་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དག་བཞིན་དུ་ཀློག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་གཉིས་ལ་ཕྱག་ བྱ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དགེ་སློང་ཆེས་རྒན་པ་ལའོ་ཞེས་འབྱུང་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྔ་པ་དག་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པས་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ཀྱང་ཆོས་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་ཞིང་། །ཞི་ཞིང་དུལ་ལ་ལེགས་སྡོམ་ཚངས་སྤྱོད་ལ། །འབྱུང་ པོ་ཀུན་ལ་དབྱུག་པ་སྤངས་གྱུར་ན།།དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་དགེ་སློང་ཡིན། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞི་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་པས་མཆོད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱག་ བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་།།ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་གོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་ན་དེ་རྟོགས་ པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་ལུང་ལས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་བདེན་ན། ཁྱེད་དབུ་མ་པས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་ གྱི་དབང་གིས་མཚན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་རྟོགས་ པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་གང་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་པ་གང་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོ་ལ་གང་ཞིག་དག་པས་ཡོངས སུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རུང་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཤེས་པར་བྱ། །དང་པོ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །གཉིས་ པ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ།།ཐ་མ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་། །དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་པོ་དག་།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ཡོད་པར་ ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དང་པོ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། ཐ་མ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

此外,大眾部的出世部派的大藏經基礎中,多有大乘的根本典籍和十地經等。如果這些不是佛陀的教言,則不應歸屬於四部之中,諸部派也不應如同數論派所說的自性、神我和二十五諦那樣去誦讀,但事實並非如此,因此大乘是佛陀的教言。 再者,關於所說’應向兩種人頂禮:如來和最長老的比丘’,而說菩薩不應受禮拜之說法是不合理的。因為正如五眾進入無過失而成為比丘一樣,諸菩薩也是通過證得歡喜地等而進入無過失,因此也是比丘。 此外,世尊也說:‘雖飾以裝嚴而行法,寂靜調柔善護梵行,于諸眾生捨棄刀杖,此即是婆羅門、沙門、比丘。’ 又在大藏經基礎中說:‘入第八地的菩薩應當如同如來一樣受供養禮拜,堪為如來般應受禮敬。‘附帶說明到此為止。 瑜伽行派說:‘一切所緣悉寂滅,戲論寂滅即為寂,諸佛於何處,于誰亦未說任何法。‘如果這是真實的,那麼否定作為證悟方便的依他起性是不應理的。 這裡瑜伽行派說,經中所說’一切所緣悉寂滅’等偈頌若是真實,你們中觀派否定作為證悟方便的依他起性的特徵是不應理的。這是說,‘一切所緣寂滅’是指當證悟圓成實性時,凡夫所遍計的一切所緣都寂滅了。證悟一切所緣寂滅的方便是:若有依他起性,則離遍計所執性而清凈時,成為圓成實性,這就是一切所緣寂滅。若無依他起性,則何者能通過清凈而成為圓成實呢?因此,否定作為證悟一切所緣寂滅的方便的依他起性是不應理的。 如果這樣,那麼是什麼樣呢?‘應知三種自性,初為遍計所執性,二是依他起性,三是圓成實性。由相、生及勝義無自性故,三種自性皆許無自性。‘這是說,在這大乘中,按照瑜伽行派的觀點,應當了知有三種自性:第一是遍計所執自性,第二是依他起自性,第三是圓成實自性。這三種自性由五法所攝:名稱、因相、分別、真實智慧和真如。

།དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིང་གིས་བསྡུས་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྡུས། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མིང་དང་བརྡར་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡར་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ།།སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ།།དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་ པ་ཡང་ཡིན་ལ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པའང་། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ།

其中遍計所執自性是由名稱所攝,依他起自性是由因相和分別所攝,圓成實自性是由真實智慧和真如所攝。 這三種自性也由三種無自性性按照次第而成為無自性性:遍計所執自性是以相無自性性而成為無自性性,依他起自性是以生無自性性而成為無自性性,圓成實自性是以勝義無自性性而成為無自性性。 其中相無自性性之無自性性,即所謂遍計所執自性,是諸法的自性和差別,以名言和概念假立的一切,僅僅是名言和概念的假立而已,並非如其所顯現那樣存在,故以相無自性性而成為無自性。 生無自性性之無自性性,即所謂依他起自性,是諸法緣起的自性,一切染污和清凈的基礎,由於是從他緣而生,故無有從自性中生起,因此以生無自性性而成為無自性。 勝義無自性性之無自性性,即所謂圓成實自性,是諸法的真如,既是勝義,又是無自性,於此由於勝義無自性故以勝義無自性性而成為無自性。

།དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་གཉི་གར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མ་ཞི་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ། གང གི་ཚེ་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི།དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ དང་།ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དབུ་མ་པས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། མེད་པར་བཤད་པ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཀུན་ བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཤིང་།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཤིང་།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ བསྟན་པ་ཁོ་ནས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་པས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ བ་འདི་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཡིན། དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བརྟག་ པ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། །དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

如是三種自性以三種無自性性依次為無自性性,故一切自性以一切無自性性為無自性性者非也。遍計所執自性以相無自性性於一切種皆無故不可得,依他起自性以生無自性性雖為無自性,然分別及諸行因緣雜染清凈二種狀況皆非無有,若於彼執著為遍計所執自性時,以一切所緣未寂故成雜染,若於彼無執著為遍計所執自性時,以一切所緣寂滅故成清凈。 而圓成實自性以通達而無所分別,無顛倒故圓成,即真如及真實智聖者各自證知之自性,勝義諦中實有。若中觀者說彼所證知之方便依他起自性為無者不應理。為顯示彼之差別,故說:‘若時遍計所執自性以無故不可得,依他起自性亦不執為因緣故不如實隨見時,爾時一切所緣寂滅。’ 即瑜伽師等於遍計所執自性如空花般以無故不可得,依他起自性亦不執為遍計所執自性之因緣故,以于彼無執著為遍計所執自性之理而不如實隨見時,即是通達圓成實自性,故彼即是一切所緣寂滅,勝義中為有。 對此所說,此中註釋者言:‘應與彼等共同觀察’,即是否僅以宣說三種自性即成一切所緣寂滅?抑或以緣起方式安立二諦,以勝義中一切事物無自性性故成一切所緣寂滅?應以理教觀察此義。 此中瑜伽行派所許三種自性之相為何?彼等以三種無自性性如何觀察為無自性?為顯示初番觀察故說:‘其中遍計所執自性為何?彼以相無自性性為無自性者云何?’ 若遍計所執自性是于諸法自性及差別等世俗分別,即如自性分別是色受等分別。

།ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་ དང་།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཡང་ཞིང་གཡོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མིང་དང་བརྡར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཆུང་ ངུ་དང་།ཆེན་པོ་དང་། ཚད་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །འདུ་བྱེད་ནི་སེམས་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚོར་བ་པ་དང་། ངེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མིང་དང་། བརྡར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་པའི་ཡུལ་ལ་གློ་བུར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ པར་བསྟན་པ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་པོ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ ཅིང་།ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་མི་དམིགས་པ་ན་དེ་ལྟར་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་ལ་མཚན་མ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པས་ཡུལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་འཛིན་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་ མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།།དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལྔ་པོ་རྒྱུ་མཚན་དང་། མིང་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་ ལས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མིང་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཁོངས་སུ་ཡང་མ་གཏོགས་པ་བཞིན་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལ་སོགས་པའོ།

特別是分別,即是所謂可見和不可見等的分別。這句話是瑜伽行派所說的遍計所執自性的特徵。其中,對自性的分別是色、受、想、行、識的特徵,即是可成為色、能感受、能取相、能造作、能了別。地、水、火、風的特徵是堅性、濕性、熱性、輕動性等,對此等施設名言概念而起分別。 特殊分別是:色有可見與不可見、有礙與無礙。受有樂、苦、不苦不樂。想有小、大、無量。行有與心相應和不相應。識有依止所生、能感受、決定等,對此等施設名言概念而起分別。 這兩種自性和特殊分別,都是由他緣所生的諸行因相,是對雜染和清凈境界暫時增益的自性,這就是遍計所執的特徵。 由於其相無自性故成為無自性,是因為不攝入五種因相等之中。這是瑜伽行派所說的遍計所執自性,說明其如何以相無自性故成為無自性。 此遍計所執自性於色等五境的可意、不可意等因相中,不取為相而不緣為境之自性,不取為表徵而不緣為境之差別。如是于境之自性和差別不取為相與表徵故不緣境界,因此不生起能取的諸識,這就是所謂不攝入五種因相等之中。 因此是相無自性。或者,所謂不攝入五種因相等之中,是指在因相、名、分別、正智、真如這五法中,雖然遍計所執無自性是以名所攝,但由於相無自性故,如同名本身不攝入任何因相等中一樣,遍計所執自性也因不攝入因相等五法中,故是以相無自性而成無自性。 如是遍計所執自性若是以相無自性故成無自性,那麼它如何能成為雜染呢?為此說:雖然它如是不存在,但由名入于義而成為雜染。名即是能詮說色等、瓶等、人等的聲音。義即是色等、瓶等、人等。

།མིང་དོན་ལ་ འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་མི་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའོ། །མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ པའི་མིང་གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་ལ་གློ་བུར་དུ་འཇུག་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་དོན་ལ་གློ་བུར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་མི་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་དེ་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེ མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་།དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་འདིར་དབུ་མ་པས་བཤད་པ། དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ ཞེས་བྱ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་པས་ མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

名稱與對境的關係是:以’色’等聲音表達色等,以’瓶子’等聲音表達瓶子等,以’人’等聲音表達人等。 從名稱與對境的關係而產生煩惱是:遍計所執的名稱突然加諸于依他起的對境並增益,由此凡夫對依他起的對境執著為遍計所執的名稱,從而產生煩惱。 若問如何由此產生煩惱?為此說道:‘如同名稱與對境的關係那樣,凡夫執著其本性’。即如同遍計所執的名稱突然增益並加諸于依他起的對境那樣,凡夫們對依他起的本性執著為’這是色等’、‘這是瓶子等’、‘這是人等’等遍計所執的本性,由此門徑凡夫產生煩惱。 瑜伽行派如是說遍計所執的本性、相無自性以及由此產生煩惱的方式。對此,中觀派解釋說: 若說意識表達和語言表達的’色’等遍計所執的本性不存在,則是誹謗事物,因為這是誹謗意識表達和語言表達。 這是說,瑜伽行派說遍計所執的本性以相無自性而無自性,若說以’色’等本性和差別的意識表達分別以及語言表達假立的遍計所執本性以相無自性而無自性,則是誹謗世俗諦中依他起的本性,這是不應理的。 為什麼呢?因為意識表達分別屬於識蘊,語言表達假立屬於行蘊,這二者是依他起的事物,不應在世俗諦中誹謗它們。 因此,瑜伽行派說意識表達和語言表達的遍計所執本性在世俗諦中以相無自性而無自性,這是誹謗世俗諦中依他起的事物,所以是不合理的。

།ཇི་སྟེ་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་འདྲ་བས་བློ་གྲོས་འཁྲུལ་ པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དགྲ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཇི་སྟེ་བྱིས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་།ཚིག་ཏུ་ བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ།དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐག་པ་དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ཕན་ཕུན་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བའི་རྣམ་པ་འདྲ་བས་བློ་གྲོས་འཁྲུལ་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་དུག་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཐག་ པ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་དུག་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་གྲགས་པའི་གནོད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཐ་སྙད་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་གྲགས་པའི་གནོད པར་འགྱུར་བས་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་ཀྱང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་ལ་སྦྲུལ་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཐ་སྙད་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དབུ་མ་པའི་ ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་སྦྲུལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ན་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྤང་བར་འདོད་པས་དོན་ དམ་པར་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་སེལ་བར་བྱེད་ན་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྨྲས་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཁོ་ནས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་སྦྲུལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果有人說,這兩者的遍計所執性是不存在的,就如同繩子上的蛇一樣,那麼遍計所執性並非不存在。因為在繩子上由於形狀相似而產生錯覺,雖然遍計所執的對象不存在,但在世俗諦中盤繞的蛇並非不存在。 瑜伽行派主張遍計所執自性是以相無自性的方式無自性的,如果任何凡夫對意識所表達和語言所表達的這兩者的對象所遍計的遍計所執性,是以相無自性的方式無自性的,就如同在繩子上遍計為蛇的遍計所執性是不存在的一樣。這種說法在世俗諦中是不合理的。 為什麼呢?因為當在昏暗中看到繩子時,由於形狀與盤繞的蛇相似,雖然凡夫的認識產生錯覺,將其遍計為具有劇毒的盤蛇,這種遍計的對象並不存在,但在世俗諦中,除了那根繩子之外,對於真實盤蛇的身體而言,遍計它具有劇毒的這種對象並非不存在。 因此,瑜伽行派所說的意識表達和語言表達這兩者的對象的遍計所執自性,在世俗諦中是以相無自性的方式無自性的這種說法,在世俗諦中遍計所執自性並非以相無自性的方式成立為無自性,所以這種說法也是不合理的。 如果說在世俗諦中盤蛇也沒有蛇的存在,這將違背共識。也就是說,如果瑜伽行派爲了消除’在世俗諦中盤蛇並非不存在,所以遍計所執自性不能成立為以相無自性的方式無自性’這個過失,而主張在世俗諦中盤蛇也沒有蛇的存在,這將違背共識而不合理。 為什麼呢?因為在世俗諦中,雖然繩子上沒有蛇,但在盤蛇本身上有蛇的存在,這是世間共識。因此,瑜伽行派爲了消除’在世俗諦中盤蛇並非不存在,所以遍計所執自性不能成立為以相無自性的方式無自性’這個過失,而說在世俗諦中盤蛇也沒有蛇的存在,這違背了共識,所以也是不合理的。 如果說在勝義諦中否定事物的存在是隨順中觀派的觀點,因為在勝義諦中蛇並非實質性存在,也不從自性中生起。這是說,如果瑜伽行派爲了避免’在世俗諦中說盤蛇沒有蛇的存在’將違背共識的過失,而主張在勝義諦中盤蛇沒有蛇的實體存在,這是隨順中觀派的說法,那麼僅以三自性來成立一切所緣皆寂滅的論述就不合理了。 為什麼呢?因為在勝義諦中蛇並非實質性存在,也不從自性中生起。這是依據緣起的道理,在勝義諦中一切事物都是無自性的,以這種方式一切所緣都成為寂滅。

།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སྦྲུལ་ འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ན་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྤང་བར་འདོད་པས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སེལ་བར་བྱེད་ན་ནི་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཁོ་ནས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བར འདོད་པའི་གཞུང་ཉམས་པས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་མ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་གྱི་བློ་སྐྱེ་ན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དང་རང་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་མེད་ན་དེ་དག་ལ་མ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར།ཇི་སྟེ་སྐྱེ་ན་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་ཐག་པ་ལས་བླངས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་རང་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་མེད་པར་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་མེད་ན་ཐག་པ་དང་ སྦྲུལ་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྱིལ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་རང་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པར་ནང་གི་བློ་འཁྲུལ་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཀུན་ བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དཔེ་ཡང་རང་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་རང་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་མེད་ཀྱང་ཁྱེད་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ ཡུལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།རང་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་འདོད་པའི་ དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་ ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།སྔར་བདག་དང་ཆོས་བརྟགས་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པར་ངེས་པར་བཟུང་ སྟེ།།གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགལ་བས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འདོད་པ་ནི། སློབ་ དཔོན་གྱིས་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་སྟེ།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པ་ཁོ་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་ཡིད་དང་ཚིག་གི་བརྗོད་པས་འཇུག་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་དག་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་སྔར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བདག་དང་ཆོས་བརྟགས་པའི་སྐབས་སུ།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ།

如此,瑜伽行派在世俗諦中若說盤繞的蛇中無蛇,則會違背世間共識。為避免此過失,他們想要從勝義諦中否定事物,這就是隨順中觀派的說法。這樣一來,就違背了他們自宗’三自性唯能緣一切寂滅’的宗義,因此這也是不合理的。 若說在繩子和盤蛇處雖然完全未見到,卻能生起繩子和蛇的認知,這就違背了對方和自己的認知根據。瑜伽行派說雖然繩子和蛇等外境在世俗諦中不存在,但仍會生起如此錯亂的認知。如果世俗諦中繩子和盤蛇等境不存在,那麼在完全未見到這些境的情況下,怎麼會生起繩子和蛇等的認知呢? 如果說能生起,那麼在繩子上生起蛇的錯亂認知就是遍計所執自性,以繩子為例來說明遍計所執自性,這個例子對瑜伽行派自己來說是完全不成立的,說明沒有境是不合理的。為什麼呢?因為如果沒有繩子和盤蛇等外境,就不會生起繩子和蛇的認知,那麼’遍計所執自性就像在繩子上生起蛇的認知’這個用來說明的例子對自宗來說就完全不成立,所以是不合理的。 如此,瑜伽行派認為沒有外境而由內心錯亂分別的是遍計所執自性,但這個例子對他們自己來說完全不成立,所以這也是不合理的。 這裡,如果瑜伽行派說:‘雖然我們自宗因為外境不成立而沒有能說明的例子,但在你們中觀派的立場上,世俗諦中外境如幻而有,這可以作為我們的說明例子。因此,雖然我們說遍計所執自性如同在繩子上生起蛇的錯亂認知這個例子在自宗不成立,因為自宗因不成立,但仍可以說明所要表達的意義,因為在他宗成立,就像兩派都承認的法一樣。‘對於這個預設的對方觀點,註釋者回答說:‘在前面已經說明過,任何一方不成立的就不是因。在世俗諦時應當承許兩派都承認的能詮。’ 在前面觀察我和法的章節中已經確定,僅在他宗成立的因法不能成立所要證明的義,因為對任何一方不成立,就像對他宗不成立一樣,因為違背比量而遮遣,所以因義不成立這一點是確定的。 想要說明遍計所執義不存在的人,應當接受上師所說的中觀派的合理道理。因為僅僅遮遣所詮的自性,就能遮遣意識和言語對該境的趨入。這是說,那些想要說明遍計所執義的自性不存在的人,應當接受前面上師在觀察我和法的章節中所說的’由所詮遮遣,由心行境遮遣’的道理。

།མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་དབུ་མ་ པའི་ཚུལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་སྟེ།དེར་ལས་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སྤྲོས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ ལ།དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་ནི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་ལ། །དེ་ཡང་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས་འགག་གོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པ་རྟོགས་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། མིང་ནི་གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མིང་དུ་འདོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མིང་ནི་སྒྲར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་ཡང་གཏོགས་ལ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་ཡང་གཏོགས པའི་ཕྱིར་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་པ་དང་། འདུ་བྱེད་སེམས་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དྲན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། སྡོང་དུམ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པས་མེད་པ་མ ཡིན་ནོ།

所說’無生亦無滅,法性等涅槃’,這是以中觀正理而宣說的。如說’彼由業惑盡得解脫,業及煩惱從分別生,彼等戲論從戲論起,以空性得以滅’。所說戲論是遍計所執性,以空性得以滅的道理即是’由所詮轉故,由心行境轉故,無生亦無滅,法性等涅槃’。戲論由空性而滅,彼復由所詮轉而滅。所詮轉復由心行境轉。心行境轉復由證悟無生無滅的法性等同涅槃而轉,故此即顯示大乘中觀以理證成遍計所執義無自性的方式。 ‘若謂遍計所執無相’,此說瑜伽行派言:‘遍計所執相是無,因為是顛倒,譬如將樹樁錯認為人’。此中法、所立法、能立法及喻依次配合:如樹樁錯認為人因是顛倒故無,如是遍計所執相亦因是顛倒故無,是故遍計所執性是相無自性。 對此,論釋者回答說因義不成:名攝屬色蘊及行蘊,自性、尋伺及隨念分別亦攝屬識蘊及行蘊。此說明瑜伽行派’遍計所執相無’之因’是顛倒故’不成立。何以故?遍計所執是諸法自性差別的假名安立及分別增益,其中名非聲故攝屬色蘊,又是心不相應行故攝屬行蘊,因此不同於樹樁錯認為人之顛倒,非無。 分別有三種:自性分別是從五識現前而生,尋伺分別是意識尋求及思心所,隨念分別是意識決定及念心所,彼等攝屬識蘊及行蘊,故不同於樹樁錯認為人之顛倒,非無。

།དེས་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་འདོད་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་རྗོད་པ་འཇུག་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་འཐད་དེ། སྐྱེས་བུ་འཕྱོན་མ་པས་གཟུགས་སུ་བྱས་པའི་ ན་ཆུང་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་བཞིན་པས།མིང་གི་དབང་གིས་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་མིང་དོན་ ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་དོན་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མི་རིགས་ པར་སྟོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན། མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་འཕྱོན་མ་པས་གཟུགས་ བརྙན་གྱི་ན་ཆུང་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་པས་དོན་དམ་པར་ནི་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས། དོན་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཀྱི།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་རིགས་སོ།

因此,瑜伽行派所承許的遍計所執相,即使在世俗諦中也不是以無自性的方式而成為無自性,而是在世俗諦中色法、心和心所的自性如幻、如陽焰、如夢般存在。 此外,世俗言說的運作是以所詮義的自性和差別為對境,而勝義中遮遣了所詮義的自性和差別,所以執著的煩惱是不合理的,就如同嫖客了知畫像少女無我性一樣。 不應該由名言的力量而執著于義,應該是由非如理作意而合理。這是在說明瑜伽行派所說’遍計所執自性雖然如此不存在,但由名言趣入義而成為雜染,如同名言趣入義那樣,愚者們執著其自性’,即遍計所執的名言由他力趣入義門而執著于義併成為雜染的說法是不合理的。 若問何以不合理?所謂名言趣入義是世俗言說的運作,它是以所詮義的自性和差別為對境,而勝義中遮遣了所詮義的自性和差別,所以就像嫖客了知畫像少女無有女性自性時不生貪慾等煩惱一樣。 因此,勝義中不會由名言趣入義而執著于義併成為雜染,世俗中也不應該由名言趣入義而執著于義併成為雜染,而應該是由非如理作意而執著于義併成為雜染才合理。

།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྟགས་པས་དེ་གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པས དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ་།།ཇི་སྟེ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ།ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་སྦྲུལ་ཉིད་ལ་སྦྲུལ་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་།།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་མེད་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཐག་པའི་ཡུལ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་མེད་ཀྱང་ཐག་པའི་ཡུལ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡོང་དུམ་ལ་མིར་འཁྲུལ པ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དུ་འདོགས་པ་དང་། བློས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མིང་གིས་དོན་བརྗོད་པ་ལས་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཀྱིས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དོན་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཚུལ་མི་འཐད་པས། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་དང་། མི་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡོད་ལ། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར བརྟགས་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་དག་ཉིད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་འདི་འདོད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ཉིད་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ གང་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་གཉིས་པ་སྨྲས་ཏེ།དེས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་བསྟན་ཏོ།

如是瑜伽行者們認為遍計所執性以相無自性而為無自性,若認為意言和語言的自性是遍計所執,而以相無自性為無自性,但意言和語言的自性是依他起事,若說它以相無自性為無自性,則成誹謗依他起事,故不應理。 若說意言和語言二者之義是遍計所執性,而它以相無自性為無自性,則不能成立遍計所執性為無,因為意言和語言二者之義是依他起自性,譬如雖然繩上無蛇的遍計義,但蛇上無蛇的遍計義並非無,故不應說它以相無自性為無自性。 說無外境而生遍計錯亂識也不應理,因為若無境,則不能成立如繩上錯亂為蛇的識生起之喻,雖然繩境上錯亂為蛇是顛倒,但並非無繩境,故不應說無外境而生遍計錯亂識。 遍計相是顛倒故,如樹樁錯亂為人,說以相無自性為無自性也不應理,因為自性和差別的安立名言以及分別心是色法和心心所法,故它們在名言中不如樹樁錯亂為人般無相。 說名言趣入義而成雜染也不應理,因為不應由名言詮義而執著于義成雜染,而應由非如理作意而執著于義成雜染故。 如是瑜伽行者們的觀點不合理,此中大乘中觀的觀點是:名言中安立世俗諦的體系,即內外諸法如幻、陽焰、夢境般,由因緣力緣起,以能作所作和不能作所作的方式而說為真實和非真實,對此由非如理作意而執著為有事無事等而成雜染,若見彼等勝義無自性則成清凈,故應當接受此殊勝乘的觀點。 今為顯示瑜伽行者們所說依他起自性生無自性,即諸法緣起自性為雜染清凈之所依,在世俗和勝義中有的安立不合理故,如是說第二觀察’彼依他起自性又是何者’,此顯示觀察所謂依他起自性又是何者。

།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་དག་གིས་དབང་བྱ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཡང་ཡིན་ལ།མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ བ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་གཞི་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །གཞན་དུ་གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མིང་དང་བརྡར་ཐ་སྙད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གློ་བུར་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ།ཀུན་ནས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས། མཚན་མ་དང་བཅས། མངོན་རྟགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ནི་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་། རོ་དང་། དྲི་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པར་བཏགས་པ་གདགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྒྱུ་སྤུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་སྣམ་བུར་བཏགས་པར་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བཏགས་པའི་བར་དུ་གདགས་པར་བྱ་སྟེ།བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱེ་མཆེད་ བཞི་དང་།རྒྱུ་སྤུན་དང་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་དུ་གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དུ་ཟིན་ནའོ། །གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་གཉིས་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། གཞན་དུ་གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པར་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་ལ།དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

所謂’諸法緣起自性是一切雜染和清凈的所依’,是瑜伽行派所說的依他起自性的特徵。其中,依他起自性的特徵是諸法緣起自性由其他因緣所支配和產生,它既是貪等煩惱雜染的所依,也是無貪等善法清凈的所依。當處於雜染狀態時,是世俗諦所攝;當處於清凈狀態時,是勝義諦所攝。如果沒有所謂的依他起自性這一事物,則無有所依和無因而不能成為雜染和清凈,因此依他起自性確實存在。 爲了說明此理,故說:‘由有所依因,無二故及見,煩惱所緣故,許有依他起。‘所謂’所依’是指瓶子、毛毯乃至佛世尊等名言施設和分別所假立的遍計所執自性。它是有因由的,即有因、有依、有相、有標誌,其因由即是依他起自性。 其中,因為依託色、味、香、觸四處為因由而假立瓶子,依託棉線為因由而假立毛毯,依託成佛之因法而假立佛等。凡是瓶子、毛毯乃至佛世尊等假立,都是言說中的遍計所執自性;而其所依的因由,即四處、棉線乃至成佛之法等,則是依他起自性。由於遍計所執自性是依託依他起自性的因由而假立的,因此依他起自性是存在的。 又’無二故’也說明依他起自性存在。‘無二’是指若無依他起自性,則無雜染和清凈二者。因為若無依他起自性,則有無雜染和清凈二者的過失,所以依他起自性是存在的。 或者,‘無二故’是指凡夫對依他起自性所遍計的能取所取二者是不存在的。如說’唯有虛妄分別,于中二取都無’,即三界心心所的虛妄分別即依他起自性是存在的,而其中所遍計的能取所取即遍計所執自性是不存在的,因此依他起自性是存在的。

།གཞན་ཡང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་ བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གཞི་མེད་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོའི་ལུས་ལྟ་བུ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་གྱི་བཟང་མོའི་ལུས་ལྟ་བུ་གཞི་ཡོད་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ ཡིན་པ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་དེ་སྐད་ཟེར་བ་དེ་ལ་འདིར་དབུ་མ་པས་བཤད་པ།འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་འདོད་ལ་རག་སྟེ། དེ་སྟོན་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བརྒྱུད་པ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་འདོད་ལ་རག་སྟེ།དེ་སྟོན་པ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དོན་མེད་ དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོ་རིས་དང་། བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་འདོད་དེ། འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པར་ འདོད་ན་ནི་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔར་རྐྱེན་བརྟགས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཏགས་པ་ རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ།འདིར་བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཅི་ཕན་ཏེ། གཞི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།

此外,‘由於遍計所緣故’,這句話也說明依他起自性是存在的。因為無有所依的石女兒身體之類,不會成為貪慾等煩惱的所緣,而有所依的美女身體之類,則會成為貪慾等煩惱的所緣,因此承許依他起自性是存在的。瑜伽行派認為所謂依他起自性,是諸法緣起的自性,是一切雜染和清凈的所依,他們如此主張。對此,中觀派解釋說: 對此,如果承許依他起自性屬於世俗諦,那就隨你承許,說明這點是無意義的。這是說,如果瑜伽行派承許所謂依他起自性,即內外諸法無始無終的因緣相續,由他緣所生的緣起,是屬於世俗諦的存在,那就隨你承許,說明這點是成立已成立,所以無意義。 為什麼呢?因為我們也承許世俗中世尊爲了遮遣誹謗因果者的執著,以及爲了獲得善趣和解脫,宣說諸法從因緣所生是存在的。如世尊說:‘須菩提,這一切唯是世間言說中有,勝義中則無所有。‘因此成立已成立的過失,所以不應理。 如果是勝義中,則非緣起,因為在’觀生品’中以理論遮遣了生起。這是說,如果瑜伽行派承許勝義中有所謂依他起自性,即諸法緣起的自性,是一切雜染和清凈的所依,則那不是緣起。為什麼呢?因為前面在’觀緣品’中說:‘不從自他生,不從共非因,任何法任何時,生起皆非有。‘以此理論遮遣了勝義中的生起。 ‘由有所依而假立故’這個理由也不是宗法,因此因的意義不成立。這是說,瑜伽行派以’由有所依而假立故’作為依他起自性存在的理由,這不是依他起自性存在這一所立宗的法,因此因的意義不成立。在此,有所依而假立對依他起自性有何幫助?因為所依不同,不能作為理由,所以因的意義不成立。

།ཇི་སྟེ་བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་ཡང་། བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཞེས་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་མ་ཡིན་གྱི།ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཞེས་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་བཞིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། གཟུགས་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས།དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་ཏེ།དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཞེས་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དཔེ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དཔེ་ངེས་པར་གཟུང་དུ་རུང་བ་མེད་པས་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། གལ་ཏེ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་ན་ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། །།བམ་པོ་བདུན་ཅུ་བདུན་པ། གང་དོན་དམ་པར་མིང་དང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་སྨྲ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་གང་དག་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་མིང་དང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་དུ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་དོན་དམ་པར་མིང་དང་གཟུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་དབུ་མ་པ་ལ་གནོད་པ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱོགས་དེས་དབུ་མ་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་དམ་པར་མིང་དང་གཟུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་ ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果說’有標記和理由’是證明依他起自性勝義中存在的能立法因,因此由於有標記和理由,所以依他起自性在勝義中存在的話。即便如此,由於勝義中依他起自性的存在未得成立,因此法因的所依不成立,所以這也是不合理的。 如果說’由於有標記和理由’這句話是同法喻的語句,因此推理是:勝義中凡是被標記為’色’的,都是有理由的,因為是被標記的。如果這樣說的話,就是說瑜伽行派所說的’由於有標記和理由’這句話不是證明依他起自性存在的法因語句,而是同法喻的語句。 因此推理是:勝義中凡是被標記為’色’的,都是有理由的,因為是被標記的,就像某某一樣。同樣,勝義中凡是依他起自性的,也是存在的,因為是被標記的,就像被標記為’色’一樣。這是表達推理的語句。 爲了說明這不合理,此處註釋者說:‘由於沒有如此這般的隨行,所以法因的意義不成立。法因的意義也是相違的,因為法因是普遍陳述的緣故。‘這是說瑜伽行派將’由於有標記和理由’作為依他起自性存在的同法喻語句, 說’勝義中凡是被標記為色的,都是有理由的,因為是被標記的,就像某某一樣’這樣的推理中,‘就像某某一樣’這個譬喻無法確定,所以法因的意義不成立。這是因為將一切標記作為前提,除此之外沒有可確定的譬喻,由於無有譬喻故法因的意義不成立。 如果說世俗中’因為是被標記的’這樣普遍陳述法因,則與意義相違,所以不合理。 第七十七品。對於勝義中名色無生的立宗,那些提出立宗過失的人,如果說是以推理而有所違害的話,這是說某些瑜伽行派對中觀派立’勝義中名色無生’的宗,認為有立宗過失的人們,如果說’勝義中名色是存在的’作為前提,以推理來說明對中觀派有所違害的立場。 爲了說明他們的推理立場對中觀派沒有違害,此處註釋者說:‘正因為如此,對此推理無有違害。‘這是說由於瑜伽行派的立宗沒有法因和譬喻,所以對中觀派的立宗推理沒有違害。因為瑜伽行派的推理’勝義中名色是存在的’這個立宗沒有法因和譬喻的緣故。

།ཇི་སྟེ་གྲགས་པས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ལེན་བཏབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་མིང་དང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ པས་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བཀག་པས་གྲགས་པས་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འདིར་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་མིང་དང་ གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་བཅས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཡང་འདིར་སྐབས་མེད་དེ།འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་འདིར་དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡོད་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱང་བ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དོན་དམ་པར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སེམས་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་ཇི་ཞིག་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ འགྱུར་ཏེ།བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མེ་ཏོག་དག་གི་དྲིས་ཏིལ་མར་དང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དྲི་བསྒོ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ་བསྒོ་བར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་ཡང་མེད་ན།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིར་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མི་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་དང་། གྲགས་པས་ གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དགག་པ་བྱས་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ལྡན་ཁམས། །ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་པས་ན་ འགྲོ་ཀུན་དང་།།མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པར་འདོད་དེ་ཡང་དག་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ལ། མ་དག་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་དུ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཐོབ་ཅིང་རྣམ་པར་ བྱང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པར་འདོད་ན།དབུ་མ་པས་དེ་མེད་པར་བགག་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།

如果說名言會產生妨害,以’這在最初已經回答’這句話是說,假如瑜伽行派說中觀派主張勝義中名色無生,這個主張會被世間共識所妨害。對此,已經回答說由於未破除世俗諦,因此不會被名言所妨害。 如果說現量會產生妨害,以’這也沒有機會’這句話是說,假如瑜伽行派說中觀派主張勝義中名色無生,這個主張會被現量所妨害。這也沒有機會,因為我未承認勝義中有現量所取的對境。 以’勝義無二故,何者何能成染凈’這句話是說,瑜伽行派說依他起自性是諸法緣起的自性,是染污和清凈的所依。對此,由於勝義中無二,所以沒有染污和清凈,因此它們的所依依他起自性也不存在。這是說,如果有差別,則會有染污和清凈,但勝義中諸法無生故無差別,因此無染污和清凈。 而且,即使在世俗諦中,若無離心之外的事物,則無煩惱,無煩惱則何者何能成染污?因為所修和能修的事物是從異體而成,如同以異體的花香薰染芝麻油和頭髮等,而非自體薰染自體,因此無煩惱者,如何能成清凈? 此處如果瑜伽行派說中觀派主張勝義無生,也不承認染污和清凈,因此會違背承許和共識。對此,註釋者說,主張勝義無生並非誹謗染污和清凈。我是破除勝義中的染污和清凈,而非世俗諦中的,因此不違背教證和世間。 非誹謗,如經中說:‘無始時相續,一切種子依,有此故有趣,及得涅槃證。‘他們認為這是依他起,若清凈則稱為法界,若不清凈則稱為煩惱。這是瑜伽行派說中觀派主張勝義無生非不是誹謗染污和清凈,因為經中說無始時相續的界是一切種子所依,由此而有輪迴染污和涅槃清凈,他們認為這是依他起,而中觀派破除它的存在,所以是誹謗染污和清凈的說法。

།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། མདོ་སྡེ་ལས་དེ་ སྐད་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།མདོ་སྡེ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མ་ ཡིན་གྱི།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པར་གདགས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ན་སེམས་དང་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ དུས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་དང་དངུལ་གྱི་ཁམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་དང་མ་གཏོགས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟར། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་པར་ནི་ཚད་མ་དག་གིས་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དེས་ནི་ལན་མི་ཐེབས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེའི་དོན་དབུ་མ་པས་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་ཚད་མ་དག་གིས་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་པ་དེས་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས པར་འགྱུར་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེས་ནི་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ལན་མི་ཐེབས་སོ།

對於如此所說,此處解釋者說道:‘經中如此宣說是爲了闡明世俗諦的道理。’ 雖然經中如此宣說是真實的,但其意義並非是世尊從勝義諦的角度宣說雜染和清凈的所依——依他起自性是存在的,而是爲了從世俗諦的角度闡明世間和出世間的因果關係,世尊在經中如此宣說’此是此果’的建立。 爲了詳細解釋其義,說道:‘具有無始時’是因為識從無始以來就存在的緣故。此處所說的心、意、識從無始以來就存在,因此稱為’具有無始時’。 ‘界’是因為是聖法之因,如金銀之界。因為是預流果等果位之因故稱為界,界的含義是源泉之義,因為從其中生起的緣故。 ‘是一切種子之所依’,是因為是三界所攝及不攝、善與不善習氣種子的所依故。此界是世間、出世間以及善與不善一切習氣種子的所依處。 ‘由此故,一切眾生’是說由其力量而造作獲得諸趣之法時。由於此識的力量造作獲得五趣的法時,於一切趣中成為雜染。 ‘獲得涅槃’是說由聞思修所生的無生智而獲得不生法性的涅槃故。依止彼識,由三種般若所生的無生智而獲得不生法性的涅槃故成為清凈。 如是,因為承許偈頌的含義,故中觀宗雖說勝義無生,但並未誹謗世俗緣起的雜染和清凈諸法。 瑜伽行派說:‘以量難以證明偈頌有其他含義,因此不能回答。‘意即瑜伽行派難以用正量證明經中所說偈頌的含義異於中觀宗的解釋。瑜伽行派說具有無始時的界是一切種子之所依,由其存在而使眾產生為雜染並獲得涅槃清凈,這就是依他起自性。他們說這樣就能回答中觀宗所說’勝義中無依他起自性’的主張,但實際上並不能回答。

།ཇི་སྟེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་ པོ་མེད་པ་ཉིད།།གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐར། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་མདོ་སྡེ་ལས་དེ་སྐད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ ལ།།གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་གཞན་གྱི་ དབང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། མདོ་སྡེའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ མིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་གྱི་དབང་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་མཐར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། མིང་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས། །ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་ མདོ་ལས།ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་གང་དང་གང་དག་གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་གང་དང་གང་དག་བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་ལ་མིང་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་མིང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཁུངས་གཞན་བསྟན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ། བསྐྱེད་བྱ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་མེད། །རྐྱེན་རྣམས་དག་ནི་གང་དག་ཀྱང་། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། གཞན་གྱི་དབང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་།འདས་པའི་དུས་སུ་བསྐྱེད་ཟིན་པ་ཡང་མེད་ལ། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་འགའ་ཡང་གནས་སྐབས་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ནི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཐ་སྙད་དུ་ནི་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཁུངས་ གཞན་བསྟན་ཏོ།

再者,經中說道:‘所分別的事物是無,依他起是有,若作增益和損減的邊執見,則會墮落。‘如此說明依他起是有的這句話,是瑜伽行派說:‘經中說所分別的事物是無,而依他起的事物是有,對所分別事物本無而執為有的增益,以及對依他起事物本有而執為無的損減,這兩種邊執見都會導致墮落。你們中觀派對依他起事物本有而執為無的邊執見會導致墮落,而我們認為依他起的自性是存在的。’ 對此說法的回答,此處論釋者說:‘經中的含義是依他起無有名稱,且依他起在世俗諦中如幻如夢般存在。‘經中說’所分別的事物是無’的含義是依他起上無有遍計所執的名稱。‘依他起是有’所說的含義是依他起的自性也不是勝義中存在,而是在世俗諦中如幻如夢般存在,所以我們並非作增益和損減的邊執見。 為證明此義,又引用其他經典:‘以任何名稱,說諸法為何,彼中彼非有,此是諸法性。‘此出自《聖轉有經》,意為:以任何遍計所執的名稱說依他起諸法為何,在彼法中彼名不存在,這就是諸法的法性。由此說明’所分別的事物是無’是指依他起上無有名稱的另一教證。 同樣,‘無所生亦無生,諸緣亦復然,何處皆非有,世俗當宣說。‘此出自《聖楞伽經》,說明所謂依他起自性,既無現在未來將被緣生,也無過去已生,諸緣也不在任何時處存在。這表明所謂依他起自性在勝義諦中並不存在,而在世俗諦中可以說存在。由此說明’依他起是有’是指依他起在勝義中不存在,而在世俗諦中如幻如夢般存在的另一教證。

།ད་ནི། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐའ། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དབུ་མ་པ་ལ་མེད་པའི་ཁུངས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ། གང་ལ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་མེད་ཅིང་། །འགག་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་པ། །འགྲོ་བ་དབེན་མཐོང་དེ་ ལ་ནི།།ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་ལ་འགག་པ་ཡོད་ན་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་གྱི། རྣལ་འབྱོར་ པ་གང་ལ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་འགག་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འགྲོ་བ་མཐའ་གཉིས་དབེན་པར་མཐོང་བ་དེ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་།སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་དེ་མི་འཐད་ཅིང་། དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྐུར་པ་ འདེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བར་སྟོན་ཅེས་པ་ནི་ཡང་གཞན་ཡང་དབུ་མ་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞིར་འགྱུར་བར་ འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་སྟོན་ཅེས་དྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ལན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆུ་ཁམས་ གསེར་དང་ནམ་མཁའ་དག་།དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུའི་ཁམས་རྙོག་པ་ཅན་སྨན་དང་ཕྲད་ན་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། གསེར་དྲི་མ་ཅན་བཞུ་བ་ལ་སོགས་པས་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དུ་བ་དང་། རྡུལ་དང་། ཁུག་རྣ་དང་། ན་བུན་དང་། སྤྲིན་ལ སོགས་པ་དྲི་མ་ཅན་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་དེ་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དེ་གློ་བུར་ གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ན།ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དག་པར་མི་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་དབང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན། ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་མི་མོངས་མིན། །དེ་ནི་དག་མིན་མ་དག་མིན། ། སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་གློ་བུར་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་དག་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

現在,‘增益和誹謗二邊,分別執著將會破除’這樣的過失在中觀派是不存在的,爲了說明這個根據,同樣如《楞伽經》中所說:‘于彼無少生,亦無少滅者,見諸法寂靜,無有有無邊。’ 其意義是:若有生則成增益,若有滅則成誹謗。對於瑜伽行者來說,既無少許生,也無少許滅,見到諸法遠離二邊,于彼既無有性也無無性,不作增益和誹謗二邊的分別,因此不會有過失。 如此,瑜伽行派所認為的依他起自性是染污和清凈的基礎,勝義中有的這種觀點是不合理的。中觀派宣說勝義中無生,並非是對染污和清凈的誹謗。 問:‘你們如何說明法界如何成為染污和清凈?‘這是中觀派對瑜伽行派認為依他起自性是染污和清凈的基礎這一觀點提出質疑。 對此,瑜伽行派回答說:‘法界不可說為染污或非染污,由於染污垢染是暫時的,如水界、黃金和虛空,認為是清凈的。’ 譬如水界遇到藥物而變清凈,黃金通過熔鍊等而變清凈,虛空遠離煙塵、霧霾、云等垢染而變清凈。同樣,法界也是本性清凈,因暫時煩惱而成染污,遠離煩惱而成清凈。 爲了說明其道理,問:‘為何不可說為染污或非染污?‘答:‘若無彼染污,一切眾生解脫;若無彼清凈,精進無有果。’ 意思是:若法界不為暫時煩惱所染,則一切眾生應成解脫;若不能遠離暫時煩惱而清凈,則修行等精進將無果。因此,法界就其本性而言,不可說為染污或非染污,但依暫時煩惱垢染的有無,可說為染污或非染污。 或者,‘非染亦非凈,非凈非不凈,心性本明故,煩惱暫時故。‘這是說明:由於心性本來光明,故非染污而是清凈;由於煩惱是暫時的,故非非染污而非清凈。

།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་བདག་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་བདག་མ་གྱུར། །འབད་ པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བདག་བརྟག་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་ཐར་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་།ཐར་པ་དག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བདག་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་ཚིག་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་སྦ་བའི་ཐབས་ འཐད་པ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བརྟག་པ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་སྐྱོན་འདི་ལྟ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་སྦ་བའི་ ཐབས་འདི་ལྟ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་དེ་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་མི་མོངས་མིན། །དེ་ནི་དག་མིན་མ་དག་མིན། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཕྱིར། །ཉོན་ མོངས་གློ་བུར་ཡིན་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་མེད་པ་དེ་དག་མི་འགྲུབ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་རྣམ་པར་དག་པ་གཉི་གར་བརྗོད་པ་ནི་དགག་པ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཡང་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་ནི་འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་དག་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་ཞིག་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

對於如此所說,在此作解釋,這是不合理的。即使是主張有我的人們也認為:‘假如我不成為煩惱性的,一切有情將獲得解脫。假如我不成為清凈性的,則精進將成無果。‘因此,暫且雖然沒有我的觀察,但是輪迴和解脫二者也是存在的,因為能夠如此反駁。 由於如此,即使是主張有我的人們,雖然沒有我的觀察,也能成立輪迴和解脫二者的存在,因此對於瑜伽行派來說,所謂法界這一詞義就是我的本性得以成立,因此瑜伽行派的這些言論是不合理的。 因此,隱藏自宗過失的方法不能成立。這是說,因此瑜伽行派承許自宗所謂法界這一詞義的觀察,其過失即是:不應說為有煩惱和無煩惱性,隱藏這一過失的方法即是:‘假如它不成為煩惱性,一切有情將獲得解脫。假如它不成為清凈性,則精進將成無果。非煩惱非無煩惱,非清凈非不清凈,因為心性本來光明,因為煩惱是客塵的緣故。‘這些不合理的說法不能成立。 因為沒有不可言說的事物,事物是可言說的。因為你們說既是雜染又是清凈,這是相違的否定。假如是有煩惱的,怎麼會是清凈的?假如是清凈的,怎麼會是有煩惱的?所以這是不能成立的。 再者,假如不是有煩惱的,則凡夫們不會成為雜染的,因為不是有煩惱的緣故。假如承許成為雜染,則不是無煩惱的。同樣,假如是清凈的,則為什麼還要清凈呢?因為已經清凈了的緣故。

།ཇི་སྟེ་དག་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་འགྲུབ་ པོ།།གཞན་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟེན་པ་དག་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པར་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་རུང་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་ པར་བྱང་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་དཔེ།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་དག་།དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཆུ་དང་། གསེར་དང་། ནམ་མཁའ་ ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དག་པ་དང་མ་དག་པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟེན་པ་དག་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པར་འགྱུར་བར་རུང་ལ།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བར་རུང་བ་དེ་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཆུ་དང་། གསེར་དང་། ནམ་མཁའ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟེན་པ་དག་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་མི་རིགས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེ་དང་། དངོས་གཉིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་དཔེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ བཞིན་པས་དཔེ་དང་དངོས་སུ་མཐུན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དེ་ལས་སྣམ་བུའི་རྫས་དྲི་མ་དང་ བཅས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་རྫས་ངེས་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ནམ་མཁའི་དུ་བ་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ན་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དག་མི་ འགྲུབ་སྟེ།སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་དཔེར་མི་རུང་བར་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་ པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དག་མི་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དོན་ ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཉམས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

如果想要成為清凈,因為不清凈的緣故所以不能成立。再者,如同水等依靠因緣而產生差別一樣,世俗的識有煩惱和無煩惱的體性生起時,依靠煩惱和俱生,以及無煩惱而不顛倒的智慧俱生,也能成為染污和清凈,如是法界非與煩惱及智慧俱生,所以如同水等一樣,如是不應成為染污和清凈。這是說瑜伽行派的比喻:‘如水、金和虛空,清凈如是欲清凈’,這是不能成立的。 如是我們中觀派也在世俗中如同水、金和虛空等依靠因緣而生起清凈和不清凈的差別一樣,世俗識依靠有煩惱和無煩惱的體性生起,與煩惱俱生則成為染污,無煩惱而與不顛倒智慧俱生則成為清凈。如是你們的法界非與煩惱和智慧俱生,所以你們的比喻水、金和虛空依靠因緣而生起清凈不清凈的差別,如是你們的比喻所要證成的如是性成為染污和清凈是不合理的,所以你們的比喻不成立,因為比喻和所詮不相符合。 如果說煙霧和塵埃等有無,虛空不是說有垢無垢嗎?這是瑜伽行派說如所說的比喻一樣,事物法界也如是,所以比喻和事物相符的話語。對此回答說:‘不是的,因為已破虛空實有的緣故。‘因為虛空如同布的實體有垢無垢般的實體決定存在,所以虛空有無煙霧和塵埃等時也不應說有垢無垢。 即使是實有,也不成立有垢無垢,因為無生滅的緣故,如同法界。這是說明虛空即使是實有,也不適合作為他方的比喻的推理,這些是有法、所立法、能立法和比喻,應當如次配合。如同法界在世俗中即使是實有,因為勝義中無生滅的緣故,不成立有垢無垢,如是虛空也在世俗中即使是實有,因為勝義中無生滅的緣故,不成立有垢無垢。 或者如同虛空成為有垢無垢一樣,法界也是染污和清凈的假立,所以所欲義失壞。這是說因為是假立,所以你們所欲的勝義義失壞。

།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དམ་བཅས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྔར།བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་། བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་ བཅས་ཕྱིར་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཞེས་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱས་ན་ཡང་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བྱས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བདེན་པ་གཉི་གར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་མི་འཐད་པར་དགག་ པའི་ཕྱིར།དེ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཞིང་རང་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དབང་བྱ་ཞིང་བསྐྱེད་ པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།རང་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། དེ་དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། ཇི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། གཞན་གྱི་དངོས་པོས་སམ། གཉི་གས་སམ། ཇི་ཡོད་པ་ལས་སམ། ཇི་མེད་པ་ལས་སམ། ཇི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་གྲང་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྟན་དཀའོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དོན་དམ པར་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་ན།རྣམ་པ་དེ་དག་གཅིག་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་གྲང་ན། སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ སྐྱེ་བ་བསྟན་དཀའོ།

對於’由於觀待雜染所緣’這句話,其立宗和因的過失如前所述。這是指,先前瑜伽行派所說的’由於觀待雜染所緣’作為依他起自性存在的理由,如同之前’由於有所依據的假立’這句話一樣,由於不是宗法,因此能立不成立。 即便是’由於有所依據的假立’這句話作為同法喻,若說’勝義中凡是被假立為色的,都是有所依據的,因為是假立的緣故’,也因為沒有’譬如這樣’的隨行關係,所以能立不成立。能立的意義也相違,因為理由說得太過普遍。 同樣地,‘由於觀待雜染所緣’這句話也因為不是宗法,即使作為同法喻,也因為沒有隨行關係,所以能立不成立且意義相違,這些過失如前所述。 首先,以上已經說明了瑜伽行派所說的’依他起自性是諸法緣起的自性,是雜染和清凈的所依,它在二諦中都是存在的’這種主張是不合理的。 現在爲了破斥’由於生無自性故是無自性’這種主張不合理,因此問道:‘這個生無自性是什麼樣的呢?’ 若說’由緣力而生,自身不生的就是生無自性’,這是瑜伽行派說依他起自性是由相應的其他緣的力量所支配和產生的,而不是自生,所以是生無自性的說法。 對此這樣說:‘勝義中它如何是由緣力而生?是由自性而生?還是由他性而生?還是由二者而生?是從已有中生?還是從無中生?還是從亦有亦無中生?‘在所有這些方面,按照前面所說的道理,由於都無生,所以難以證成由緣力而生。 也就是說,如果依他起自性在勝義中是由緣力而生,那麼它應當從這些方式中的某一種而生,但是按照前面無生品中所說的道理,由於在所有這些方面都無生,所以難以證成勝義中由緣力而生。

།ཇི་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་སྤྱིར་བརྗོད་ན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ ངོ་བོ་ཉིད་དང་།གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། གཉི་ག་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཡོད་མེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་དབུ་མ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱིར་མཐུན་པར་བརྗོད་ན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པས། དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་ ཀྱི་ཚུལ་ནི།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ སྟོན་ན་ནི།དེ་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས། ཁྱེད་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་མ་ སྐྱེས།།ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པས་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ ལ།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་པར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས།དོན་དམ་པར་དེ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྔར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་གང་གི་ཚེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ།ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་བརྟགས་པ་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས།ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་མི་འཐད་པར་བརྟག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ པ་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ པས།དེས་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་པས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་སྨྲས་སོ།