d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s|d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s(續29)
關於依后際的見解,即認為’我將在未來時中出現’等四種見解,以及’世間有邊’等四種見解。這些見解中,后四種是從前四種依次產生的。 見的特徵是執著、執取、貪著等的異名。‘后際’是指來世。‘依于彼’是指緣于彼。 首先已經說明了依前際和依后際的見解。現在要說明這些見解是不合理的。因此,首先從依前際的見解開始分析。 在此,對於依前際的八種見解中,首先要說明’我在過去時中生起’這種見解是不合理的。因此說’我在過去時中生起,這種說法不合理’。 爲了說明其推理,用什麼理由呢?為此解釋說:‘前世中所生起的,此即非是彼。‘由於時間不同,由不同業所生,如同其他一樣,這是其意趣。 這些分別是有法、所立法、能立法和譬喻,應當依次配合。譬如,與天授不同的祭授的五蘊,由於時間不同,由不同業所生,所以不是天授的五蘊。同樣,天授前世中所生起的五蘊,由於時間不同,由不同業所生,所以不是天授現在的五蘊,因此’我在過去時中生起’這種見解不合理。 有人認為:‘雖然身體和感官不同,但由於我是同一的,所以那就是我。‘這是對方說:‘你們中觀派說前世中所生起的五蘊不是現在的五蘊,因為時間不同,由不同業所生,如同其他一樣’這種說法不對。雖然身體和感官不同,但由於我是同一的,所以前世所生起的我就是現在的我,因此中觀派的理由’由於不同’和’由不同業所生’是不成立的。 對此說法的回答是:‘即便如此’,即使如此,由於你們的我已被我們先前破斥,所以不能說’彼即是此’,因此我們的理由並非不成立。 在此,對方說:‘我們是在對你們中觀派承認世俗中成立的我后才這樣說的,所以可以成立前世所生起的我就是現在的我。‘對此,論釋者回答說:‘如果承認一般的我而說,則取蘊成異,因為時間和業不同’,這是其意趣。 即使如此,由於時間和業不同,前世所生起的…在勝義中是不承認的。在勝義中不承認取蘊即是我。
།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར། དེ་ནི་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བདག་ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་ གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་། ཉེ་བར་བླངས་པ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཉེ་བར་བླང་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུད་ཤིང་དང་མེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔར་མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟགས་པའི་སྐབས་སུ་བུད་ཤིང་དང་མེ་དག་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་ དུ་འདིར་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དག་ཀྱང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དེ་ལྟ་ན་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བདག་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ཁྱེད་ ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། བདག་ལ་ལྟོས་ནས་བདག་མེད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་བདག་ མེད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་བདག་མེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འདོད་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་ དེའི་ལན་དུ།འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་བདག་ཡིན་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ བདག་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ།འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། །འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ན་བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ ཏེ།བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟན་ཏོ། །བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས། །གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི། བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་ གཞན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དགག་པའི་རིགས་པ་གཞན་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་བདག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེར་ན་ཉེ་བར་ལེན་ པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ།བདག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།
為什麼呢?爲了說明其道理,如是:‘彼為生滅法,‘因此是生滅法性故,取蘊如前非是我自性’這樣說道。勝義中取蘊彼非是我,因為是生滅法性故,譬如外在的地等一樣。又爲了說明取蘊本身非我的其他道理,複次:‘如何能成為所取能取?‘所取與能取二者非是一體,如前所說的方式,因為是業與作者的緣故,譬如薪與火一樣。 這些是法有法、所立法、能立法、譬喻,依次配合。譬如前面火與薪的觀察中,薪與火是業與作者故非是一體,如是此處所取與能取者也因為是業與作者故非是一體。 此處他方說道:‘如是則你們中觀派說我非異於取蘊,也非即是取蘊,由此顯示你們主張無我之邊。‘對此前主張從中引出的回答中,此處論釋者說:‘非理解為無我,因為依我而成立無我故。‘由此說明因為我不成立故無我也不成立,因此也不應理解為無我。 此處他方說道:‘若你們中觀派如是也不承認取蘊是無我,那麼如是則取蘊即是我。‘對此前主張從中引出的回答中,此處論釋者說:‘勝義中不承認取蘊即是我,如是:彼為生滅法,由此遮遣是我性故。‘勝義中不承認取蘊即是我,因為是生滅法性故,譬如外在的地等一樣。 此處他方說道:‘如是你們中觀派勝義中不承認取蘊即是我,那麼我是無取蘊者。‘對此前主張從中引出的回答中,此處論釋者說:‘其他任何也非是我,因為如是相難以言說故。‘異於取蘊的任何無取蘊者也非是我,因為如是相的我無取蘊者即使世俗中也難以言說故。 為說明主張我異於取蘊者故說:‘我異於取蘊,不應理。‘此說明遮遣我異於取蘊的其他道理。因此,如是我若異於取蘊,則應無取蘊我亦有,因為是他故,譬如異於彼者一樣。譬如異於取蘊的瓶因為是他故無取蘊亦應有,如是我若異於取蘊,因為是他故無取蘊亦應有。
།འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་ པ་མེད་པར་ཡང་བདག་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།དེ་ལྟ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ན་ལེན་མེད་པར། །གཟུང་ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་འདིས་ནི་བདག་གི་ཆོས་ནི་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འདིས་ བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་ གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་ན། གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་ན་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས།དེ་ལྟར་ལེན་ལས་གཞན་མ་ཡིན། དེ་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་ཀྱང་མིན། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་མེད་མིན། །མེད་པ་ཉིད་དུའང་དེ་མ་ངེས། །ཞེས་སྒྲུབ་པ་སྔར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་མཇུག་བསྡུ་བ་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་ བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་བལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་འདས་པའི་དུས་ ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ད་ནི། འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གང་གི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ལས་འདི་ གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱུར་ན། །དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ ལྔ་པོ་དེ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་མེད་པར་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།
在此,對方說道:‘同樣地,我們認為即使沒有取蘊,我也是存在的’。對於這個前主張,作為回答,此處註釋者說: 如果是這樣的話,‘若離取蘊而有我,應當可以被執取,但實際不能被執取’。這是說,如果我與取蘊是異體的話,即使沒有取蘊也應當可以被執取,但因為不能被執取,所以說明我與取蘊並非異體。 如此,這裡說明了我的法理應可以被執取,但實際不能被執取。論典作者用這半偈頌說明了我與取蘊非異體的能立法因是:理應可以被執取卻不能被執取。 爲了說明這個推理,因此說:‘由此推理,我非異於取蘊,因為理應可以被執取卻不能被執取,如同取蘊自身’。 這些分別是有法、所立法、能立法和譬喻,按順序配合。就像取蘊自身如果異於取蘊自身,理應可以被執取卻不能被執取,所以不異於取蘊;同樣地,我若異於取蘊自身,理應可以被執取卻不能被執取,所以不異於取蘊。 爲了說明結論,因此說:‘如是,如前所說的方式,如是非異於取蘊,也非即是取蘊,我非無取蘊,也非決定是無’。這是根據前面所說的論證作出總結。 如此首先說明了’我在過去世曾經存在’這種說法是不合理的。這是對依於前際的八種見解中,關於’我在過去世曾經存在’這種見解不合理的總結說明。 現在爲了說明依於前際的八種見解中,其他’過去世不曾存在’這種見解也不合理,因此說:‘過去世不曾存在,這種說法也不合理’。 爲了說明其理由,是什麼理由呢?因此說:‘前世所生者,與此非異體’。 為什麼呢?這是對方提問的話語。作為回答說:‘若此成異體,則應離彼生’。 這是說,如果現在的五蘊異於前世所生的五蘊,那麼就會有即使沒有前世的五蘊,現在的五蘊也能生起的過失。 因此,‘這是不應理的,因為承許彼五蘊的生起是此五蘊的緣’。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་འདས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་འདས་པའི་ཕུང་པོ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་འདས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷས་བྱིན་གྱི་ད་ལྟར་གྱི ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་འདས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱུར་ན། །དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང་། །རྐྱེན་དེས་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་ན། སྔོན་གྱི་ཕུང་པོའི་ རྐྱེན་དེས་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་འདི་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ད་ལྟར་ཡང་སྔོན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དེར་མ་ཤི་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཚེ་རབས་གཞན་དེར་མ་ཤི་བ་ཁོ་ནར་གཞན་དག་ཉིད་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཞིག་འདིར་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་ན་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་གཞན་འདི་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་གཞན་དེར་མ་ཤི་བར་འདིར་སྐྱེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡིན་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་སྐྱོན་འདི་ དག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ཆ་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་དང་། །གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི། །གཞན་གྱིས་སོ་སོར་མྱོང་བ་དང་། །དེ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ སོ།།ད་ནི་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་ན་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་མིན་ཏེ། །འདི་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་ན་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་བྱུང་བ་ལས་ འབྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་འདི་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་འདྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ། བདག་ནི་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བདག་འདི་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཁྱེད་ཀྱི་བདག་དེ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཇི་ལྟ་བུར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བྱུང་བ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྔོན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བདག་འདི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཁྱེད་ཀྱི་བདག་དང་ཕུང་པོ་བྱུང་ བ་འདི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྔོན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་ མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ།
爲了說明其推理,因此推理是:天授的五蘊並非與前蘊不同,因為不是相異相續,是從過去蘊的因而生,如同天授的過去五蘊。這些依次配合為有法、所立法、能立法和比喻。如同天授的過去蘊不是相異相續時,因為是從過去蘊的因而生,所以不異於前蘊。同樣,天授現在的五蘊也不是相異相續時,因為是從過去蘊的因而生,所以不異於前蘊。 若此是異者,則無因亦應生。爲了說明其過失,不僅僅是無因亦應生這一過失,同樣安住轉變,因為彼緣不生后蘊不同相,故應如前安住,此為意趣。這說明若是異者,因為前蘊之緣不生此後蘊不同相,故有前蘊如今仍如前安住之過失。 若如是,則未死即應生。意為在彼前世未死即得異體而住,故生於此。這說明若是異者,則有現在異蘊未死於前世即生於此之過失。 為說明異性之其他過失,若如是承許異性則有此等過失:分與業皆成無果,他人所作諸業,他人各自感受,及其他等過失。如是則有業作成無果,及與未作相遇等過失。 今為顯示若是異者則不應從無生起,故說:非從無生起,此成過失故。若是異者則不應從無生起。何以故?若許從無生起則有此過失。云何者,是對方問若從無生起有何過失之語。 答曰:我成所作性,從無而生故,如瓶。若現在蘊與我從無生起,則汝之我成所作,從無生起故,如瓶,成此過失。 為說明有何其他過失,所產生無因,因為無能生因即前業與煩惱所集之異蘊故。若現在蘊與我從無生起,則汝之我與蘊有無因生之過失,因為無能生因即前業與煩惱所集之異蘊故。 以上說明依前際之八見中,我於過去世不生之見不應理。
།ད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་གྱུར་ལ་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན། བྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་གཉིས་མི་འཐད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པས། །དེ་ལྟར་བདག་བྱུང་བདག་མ་བྱུང་། །གཉི་ག་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར། །འདས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བསྒྲུབ་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་དབང་གིས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་སྔ་མ་བཞི་པོ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས། རེ་ཞིག་བདག་མ་འོངས་ པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བ་སྔ་མ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དག་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པར་ མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ད་ནི། མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང་། །འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །འདས་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། གཞན་ཉིད་དང་། གཉི་ག་ཉིད་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དགག་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་བཞི་མི་འཐད་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་། གཞན་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འདི འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་གཞི་ལས་གལ་ཏེ། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ལྷར་གྱུར་པ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་མི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བར་གྱུར་པས་དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་རྟག་པར་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ འདི་སྐད་ཅེས་འདྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེའི་ལན་དུ། ལྷ་ནི་མ་སྐྱེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ལྷར་གྱུར་པ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་མི་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ རྒོལ་བ་དག་ན་རེ།བདག་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ལྷ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་བདག་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ། ཁྱེད་དབུ་མ་པས། རྟག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་རྟག་ པ་ངེས་པར་གནས་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར།ལྷ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ལུས་ཐ་དད་པའི་བདག་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།
現在,對於依據前際的八種見解中,‘我在過去時生起也生起,不生起也不生起’這種見解,以及’既非生起也非不生起’這兩種見解不合理的道理,爲了說明這一點,‘既非二者也非非二者,因為已經說明了二者和非二者的過失’。如前所說的論證,‘如是我生起、我不生起,二者及非二者,對過去的見解,這些都是不合理的’。依據前面已經說明的論證而作結論。這是對依據前際的八種見解中前四種不合理的總結說明。 現在,對於依據后際的八種見解中,首先’我在未來時將會生起’、‘將不會生起’、‘將會生起也將不會生起’、‘既非將會生起也非將不會生起’這前四種見解,如同前面所說的一樣不合理,爲了說明這一點,‘未來時將會生起,以及將不會生起,這些見解,與過去時相同’。同樣地,爲了否定一性、異性、二者俱性、二者皆非性。 現在,對於依據前際的八種見解中’世間常住’、‘世間無常’、‘亦常亦無常’、‘非常非無常’這后四種見解不合理的道理將予以說明。首先爲了說明’世間常住’這種見解不合理,又說:‘若是一性,若天人即此人,如是則成常’等。依據’我在過去時生起’這種見解,會產生’世間常住’這種見解。即是說,如果認為過去時作為天人的我就是現在這個人,那麼就會產生世間常住的見解,這也是不合理的。 如果有人問:‘如果是這樣有什麼過失呢?‘這是對方的提問。對此回答:‘天將成為無生,因為常法無生故。‘常法是無生的緣故。這樣的話,過去時作為天人的我就不會生為現在這個人,這就是過失,因為常法是無生的緣故。對方說:‘正因為我生起而從事天人等的行為,所以說明天人等的我是同一個。‘這是對方說:你們中觀派說’因為常法無生故’,這正是我們所承許的,因為常住不變的我從事天人等身體的行為,所以天人等身體雖然不同,但我是同一個。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་ པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲགས་པ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཕྱིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་བསྟན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་བརྟག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲགས་པ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཅི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དེ་སྐད་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ལན་དུ། དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རྟག་འགྱུར། མིའི་བདག་སྐྱེས་པ་ན་ལྷའི་བདག་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་པོ་དག་དེ་སྐད་ཅེས་འདྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན། །རྒྱུད ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། ལྷས་བྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་གི་རྒྱུད་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བས། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་གི་རྒྱུད་དག་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།ལྷ་དང་མི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་རྒྱུད་དག་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་བས། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ནི་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པས་འཇིག་ རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་དོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོག་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དང་། དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ། དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་གང་ཡིན། ཅི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་དམ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་དོན་དམ་པར་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོག་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཁྱེད་ལ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར གྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོག་ན་ནི་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་ལྷས་བྱིན་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དག་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ།འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོས་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དང་། རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།
對於如此所說,此處論釋者回答說:‘這是不好的,因為具有我作為前行因的緣故而說是無常的緣故,以及未被承認為實有的天等的作業不可能運用的緣故。‘意思是說,我作為天等身體的前行因,後來具有天等果的作業,是無常的緣故,以及如前所說的方式,未被承認為實有的天等果的作業也不可能運用的緣故,所以這是不好的。 如果對方說:‘假設是一體,如前所說的過失不應理,所以應當了知是他體。‘這是對方所說的話。 對此回答:‘對此也有此過失,如果天與人非異,如是則成無常,因為人我生起時天我即滅。‘如果對方問:‘如果如此有何過失?’ 對此回答:‘如果天人是異體,相續則不應理。因為是異體的緣故,如天授和祭授的我的相續。‘意思是說,如果這樣則相續一體性不應理,所以不能說我在過去時生起,譬如天授和祭授的我的相續因為是異體故不應理為一相續,同樣地,天與人因為是異體,所以我的相續也因為是異體而不應理為一相續,因此’我在過去時生起’這一所依不成立,所以執著’世間是常’的見解不應理。 如果對方說:‘如果將相續差別與非相續差別的異體視為因,則因不成立和喻不成立。‘這是對方說:‘中觀派的因’異體故’是什麼意思?是相續差別的異體還是非相續差別的異體?這有什麼差別呢?如果勝義中以相續差別的異體為因,則因義不成立,因為勝義中於你來說過去與現在的相續差別的異體不成立的緣故。如果以非相續差別的異體為因,則喻不成立,因為如此非相續差別的異體的譬喻不能用天授和祭授的相續差別。‘這是他們所說的話。 對於如此所說,此處論釋者回答:‘因為說的是總的因,所以無過。‘意思是說,我未區分相續差別與非相續差別的異體,而是總說’因為是異體故相續不應理’,因為說的是總的因,所以無過。
།གང་དག་ལྷ་ཡང་ཡིན་ལ། མི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལྷ་ཡིན་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་མི་ནི་ཡིན་གྱུར་ན། །དེ་ལྟ་ན་ལྷ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་མི་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་གི་གཞུང་ལས་སྲོག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མི་འདི་ཉིད་སྔོན་གྱི་ལྷ་ཡིན་ལ།ལུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉི་ག་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་གཞུང་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་གཞོགས་ཕྱེད་ ལྷ་ཡིན་ལ།།གཞོགས་ཕྱེད་མི་ཡིན་ན་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་དེ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་དང་མི་རྟག་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱེད་ཤི་ཕྱེད་གསོན་པ་མི་འཐད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་མི་འཐད་པས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་རིགས་སོ། །གང་དག་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། །གལ་ཏེ་རྟག་དང་མི རྟག་པ།།གཉི་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདོད་ལ་རག་།དེ་དག་བཀག་པས་དེ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་དག་བདག་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་ པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་ཏེ།གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་གཉིས་བཀག་པས་དེ་ལྟ་བུ་འགྲུབ་པར་འདོད་ལ་རག་ན། དེ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་འགྲུབ་པ་བསྟན་དཀའ་བ་བཞིན་ དུ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་བསྟན་དཀའ་བས།དེ་ལྟར་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་མ་གྲུབ་པས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་དོ། །གཞན་ཡང་དོན་དམ་པར། གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ནས་འོངས། ། ཅི་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་ན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐོག་མེད་པས། །རྟག་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་ལྷའམ་མི་གང་ཞིག་།ལྷའི་འགྲོ་བའམ་མིའི་འགྲོ་བ་གང་ནས་འོངས་ཤིང་། འགྲོ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཏུ་ལྷ་འམ་མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་གང་དུ་གནས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི ཕྱིར་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ནམ། གང་ཟག་གཅིག་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མི་འགྲུབ་པས་དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བུམ་པར་བྱེའུ་བཅུག་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བདག་ དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ཡང་མེད་པས་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་བུམ་པར་བྱེའུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་བདག་རྟག་པ་མེད་པས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་ འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་ལས་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།
對於那些說既是天神又是人的人們而言,爲了破斥他們而說:如果一部分是天神,一部分是人的話,那麼這樣既是天神又是人是合理的。這是針對二元論者的教義,依據生命的類別來說,現在的人就是過去的天神,依據身體的類別來說,現在也是人,爲了破斥這種說兩者都是的教義而說此話。如果半邊是天神,半邊是人的話,你們的教義是不合理的。 那麼有什麼過失呢?如此就會有這樣的過失:因為會成為常與無常,這也是不合理的。就像一半死一半活是不合理的一樣。因此,兩者的本質是不合理的,所以’我在過去時出現’這個論點不成立,因此認為’世間是常’的見解是不合理的。 對於那些說既非常又非無常的人們而言,爲了破斥他們而說:如果常與無常二者都成立的話,非常非無常的成立就取決於這個。由於已破斥了這些,因此這樣的觀點不成立,而且像那些一樣難以證明,這是其含義。 爲了破斥那些說’我既非常又非無常’的人們而闡述此義:如果常與無常二者成立的話,通過否定這兩者而想要成立這樣的觀點是不可能的。因為這兩者不成立,所以那個也不成立;而且就像這兩者難以證明一樣,那個也難以證明。 因此,由於兩者本質的我不成立,所以’我在過去時出現’這個見解的基礎不成立,因此認為’世間是常’的見解是不合理的。 再者,就勝義而言,如果某者從某處來,某物往某處去的話,因此它無始故,應成常有,但那也是沒有的。如果天神或人從天界或人界而來,往其他某處即天界或人界等處而去的話,因此它無始故也應成常有,但那也是沒有的。因為已經說明了否定一個眾生或補特伽羅的來去不成立。 這是說,再者,如果勝義中像把鳥放在瓶中那樣有這樣的我的話,因為它無始故也應成常有,但那也沒有,所以不能成立為常。這樣,因為沒有如同把鳥放在瓶中那樣方式的常我,所以’我在過去時出現’這個見解的基礎不成立,因此認為’世間是常’的見解是不合理。 因此,如此沒有常的意思是,在依據前際的八種見解中,顯示認為’世間是常’的見解不合理的結語。
།ད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་ལས་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་རྟག་པ་འགའ་མེད་ན། །མི་རྟག་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་ལྟོས་པས་སམ། དེ་བསལ་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅེས་ བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས།འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་རྟག་པ་མ་གྲུབ་པས་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་ལྟ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པས། རྟག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་མི་རྟག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་ལས་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ། མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་ཐ་མ་གཉིས་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་པས་དེའི ཕྱིར་བཤད་པ།རྟག་པ་དང་ནི་མི་རྟག་དང་། །དེ་གཉིས་གསལ་བར་གྱུར་པའོ། །གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་གྱུར་ལ། བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འབྱུང་ལ།བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན། བྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས་ནི། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པས་ མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་དག་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ ནོ།།ད་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་སྔ་མ་བཞི་སྔར་བསྟན་པའི་ལྷག་མ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་བཞི་པོ་དག་མི་འཐད་ པར་རིམ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་དང་མཇུག་ཅེས་བྱ་བ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །མཐའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དེ་ ཡོད་པ་དེ།ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པར་རྟོག་ན་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་དང་མཇུག་ཟད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡོད་ན་ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པས་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་མི་འཐད་དེ། མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་མཐའ་མ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ལས་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ ཡོད་ན།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།
現在爲了說明依據前際的八種見解中’世間無常’這種見解不合理,如果說’將成為無常’,這也不合理。如果沒有任何常住,何者將成為無常?這是因為無常依賴於常住,或者由於遮遣常住而成立無常之故。這是說,從’我於過去時生起’這種見解的基礎上,會產生’世間無常’這種見解。由於未成立常住的我,因此’我於過去時生起’這種見解的基礎不成立,所以’世間常住’這種見解不合理。如果沒有任何常住,何者將成為無常?這也不合理,如是顯示。 現在爲了說明依據前際的八種見解中’亦常亦無常’和’非常非無常’這最後兩種見解不合理,因為’二者俱’和’二者皆非’都不合理,所以說:‘常住以及無常,及此二者顯現。‘何者將成為?如是配合。從’我於過去時亦生起亦未生起’這種見解的基礎上,會產生’世間亦常亦無常’這種見解。從’我於過去時非生起非未生起’這種見解的基礎上,會產生’世間非常非無常’這種見解。這兩種見解也因為常住和無常的見解不合理而不成立,如是配合。 如是,首先從前際開始,說明沒有常住等四種,這是對依據前際的八種見解中’世間常住’等后四種見解不合理的總結。 現在對依據后際的八種見解中,前四種已如前所說,餘下’世間有邊’、‘世間無邊’、‘亦有邊亦無邊’以及’非有邊非無邊’這四種見解,將依次進行分析其不合理性。 首先爲了說明’世間有邊’這種見解不合理,如果世間有邊際,後世如何成立?‘邊’即是’際’和’盡’的異名。‘有邊’是指有其邊際,如同種子焦枯般無有相續,這是詞義。從’我于未來時將生起’這種見解的基礎上,會產生’世間有邊’這種見解。此處如果如外道所許,認為世間有邊際,‘邊’即是際和盡的終結,若有此邊,則如同焦枯的種子般無有相續,因此無有後世,故’我于未來時將生起’這種見解的基礎不成立,因此’世間有邊’這種見解不合理。 爲了說明其合理性,如是則後世不應理,因為有邊際的緣故,如同阿羅漢最後蘊前導而後蘊不生一樣。這是說,若世間有邊際,後世將不合理,因為有邊際的緣故,譬如阿羅漢最後蘊一樣,有此過失,所以’世間有邊’的見解不合理,如是顯示。
།གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་དེ་ལས་བཟློག་པས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་དེ་ སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ཡང་ཡོད་པས། འདིས་ནི་ཕུང་པོ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ཡང་ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །ད་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།།རྒྱུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ལྟར་འཇིག་ རྟེན་མཐའ་མེད་པར་རྟོག་ན་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་དང་མཇུག་ཟད་པ་ཡིན་པས།དེ་མེད་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་མ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །གླགས་ ཡོད་པའི་ཚིག་དེ་ལས་བཟློག་པས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།མེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་གཉི་གའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡོད་པས། འདིས་ཀྱང་། གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན། །འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ནི། སྔོན་གྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མར་མེའི་རྒྱུན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་རྒྱུན་སྔ་མ་མར་དང་། རས་དང་བཅས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར།རྒྱུན་མི་འཆད་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་སྐྱེས་པ་ཡང་མི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མར་མེའི་རྒྱུན་སྔ་མ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་དེ་ དང་རིགས་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།མི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་ཉིད་དང་ནི། །མཐའ་མེད་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།མཐའ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་། མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་མི་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ།
爲了通過對立於有機會的語言來闡明目前的意義和成就之法,由於後世也存在,這表明前蘊的果是后蘊,因此說明其方面的法是其果存在。由於後世也存在,這表明世間無邊的成立方面的法因是其果存在,其推理將在下文說明。 現在爲了說明’世間無邊’這種見解不合理,因此說:‘假如世間無邊,後世將如何存在?因為不會產生如因本身那樣的果。‘從我將來會在他處出生這種見解的基礎上,會產生’世間無邊’這種見解。在此,如果如對方所愿認為世間無邊,所謂’邊’是指界限和終點的窮盡,若無此則會無盡地產生,因此不成立我將來會在他處出生這種見解的基礎,所以說明’世間無邊’這種見解不合理。 爲了通過對立於有機會的語言來闡明目前的意義以及證明世間非有邊和非無邊這兩者的同法喻,由於這也存在,因此說明’由於諸蘊相續,此如燈光相似’這是同法喻的語言。 因此這裡的關聯語是:前蘊相續具有無明,相續不斷,因為有其果,如同燈光相續。這表明世間非有邊的推理。這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。如同前燈光相續具有油和燈芯,因為有其果而相續不斷,同樣前蘊相續具有無明和有,因為有其果而相續不斷,由於有後世,所以世間不是如同種子焦枯般無相續。 同樣,與此類似的果相續生起也非壞滅,因為有其果,如同前燈光相續。這表明世間非無邊的推理。這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。如同前燈光相續因為有其果而非不壞滅,同樣前蘊與此類似的果相續即現在蘊生起,因為有其果而非不壞滅,所以世間無邊不是如因本身那樣不生果。 因此’有邊性以及無邊性皆不合理’這表明總結前兩個關於世間非有邊和非無邊的推理。這些從隨行的方面說明世間有邊見和無邊見不合理。
།ད་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་།མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་། གལ་ཏེ་སྔ་མ་འཇིག་འགྱུར་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་འགྱུར། །ཕུང་པོ་ ཕྱི་མ་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་སྔ་མ་མི་འཇིག་ཅིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་འགྱུར། །ཕུང་པོ་སྔ་མ་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་།ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་གཞུང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་གཉིས་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། མཐའ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་།མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ད་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ནི་མེད་གྱུར་ན། །འཇིག་ རྟེན་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་འགྱུར།།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་ལེན་པ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་བླང་བ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འདིར་ཡང་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་མ་འོངས་པའི་ དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ།མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འདི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་འདོད་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ མཐའ་ཡོད་ལ།སྲོག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་དང་། ཉེ་བར་བླང་བ་ཕུང་པོ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་ མེད་ཅེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་དོ།
現在從反面論述世間有邊和無邊的觀點不合理的道理。因為前面所說的推理不存在,如果說:‘假如前蘊滅去,依靠此蘊,彼蘊不生,則世間有邊。‘因為后蘊永遠不會生起。同樣,‘假如前蘊不滅,依靠此蘊,彼蘊不生,則世間無邊。‘因為前蘊永遠確定存在。因為如此中觀派所說的這兩種推理不存在,如果按照對方所承許的這兩個偈頌,則世間應成有邊或無邊,然而事實並非如此,所以世間有邊和無邊的觀點不合理。 現在爲了說明世間亦有邊亦無邊的觀點不合理,‘假使一分有邊際,一分無有邊際者,世間有邊無邊成,如是之理不應理。‘為什麼呢?‘云何所取之諸分,一分毀壞一分存,如是道理不應理。‘因為前面所說的兩方面的推理都能破除。‘云何能取之諸分,一分毀壞一分存,如是道理不應理。‘這裡也是因為前面所說的兩方面的推理都能破除。 從我于未來時中將生起亦生起、不生起亦不生起的見地中,產生世間亦有邊亦無邊的見解。如果按照二邊說者所承許的那樣,依靠身體的差別而一分有邊,依靠命的差別而一分無邊,則世間應成亦有邊亦無邊,然而這也不合理。為什麼呢?因為能取者我和所取蘊一分毀壞、一分不毀壞是不合理的,所以我于未來時中將生起亦生起、不生起亦不生起的見地不成立,因此世間亦有邊亦無邊的見解不合理。
།ད་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་པ། །གཉི་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདོད་ ལ་རག་།དེ་དག་བཀག་པས་དེ་ལྟ་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། །བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའི་གཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད པ་ཡང་མ་ཡིན།མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་འདི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་གལ་ཏེ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་འདོད་པ་ལྟར། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། མཐའ་མེད་པ་གཉི་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་འགྲུབ་པར་ འདོད་ལ་རག་ན་དེ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་གཉིས་འགྲུབ་པ་བསྟན་དཀའ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པ་བསྟན་དཀའ་བས། དེ་ལྟར་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་མ་གྲུབ་པས་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བར་ལྟ་བའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན།མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་མི་འཐད་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ། ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དག་།སྟོང་ཕྱིར་རྟག་ལ་སོགས་ལྟ་བ། །གང་དུ་གང་ལ་གང་དག་ནི། །ཅི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ བ་དག་གང་དུ་གང་ལ་གང་དག་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་དག་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་དུ་གང་དག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་རྟོག་ ན་ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་སུན་དབྱུང་བས།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་དང་པོར་བསྒྲུབ་པ་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ དོན་དམ་པར་ནི་མི་འགྲུབ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས། བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དེ་ཉིད་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་སྨོས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་རྩ་ལག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས། །ལྟ་བ་ ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར།།དམ་པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་མཛད་པ། །གཽ་ཏ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་རྩ་ལག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ།
現在爲了說明’世間既非有邊際也非無邊際’這種見解不合理,如是說:‘若有邊無邊二者得以成立,則非有邊非無邊的成立即取決於此。‘由於已破除彼等,故如是成立;又如彼等難以顯示,故如是思維。 所說’我于未來時中既非將生亦非不生’這種見解的基礎上,產生了’世間既非有邊際也非無邊際’這種見解。若如說’二者皆非’者所欲,‘既非有邊際也非無邊際’是在有邊際與無邊際二者成立的情況下才能成立,然而由於彼二者未成立故彼亦不成立; 又如彼二者之成立難以顯示,此亦難以顯示其成立。如是,由於具有二者本性的我不成立,故’我于未來時中既非將生亦非不生’這種見解的基礎不成立,因此’世間既非有邊際也非無邊際’這種見解不合理。 如是已分別顯示依於前際與后際的諸見解不合理后,現在為顯示總破一切見解,今為顯示勝義中一切見解總體不合理而說此:‘又復一切法,空故常等見,於何處何者,何故遍生起?’ 又復勝義中由於一切法空故,常等諸見於何處對何者以何因遍生起?由於境、作者、見解及因皆未生故,如是思維。‘於何處何者何故’與’境、作者、見解及因’依次配合。 因此,勝義中五取蘊確實是有自性的,因為是見解之所依,如是所說的因義不成立,因為已顯示勝義中見解不合理故。若認為是世俗的因,則義相違。此是以破除他方之立而總結遮破空性相違品差別。 如是一切見解不合理,因此他方於此品開始所立如是所說之因,勝義中不成立而世俗中相違,已如是顯示。現在論師已如是造論究竟,先作修行供養,說示佛世尊之殊勝性而頂禮。 因此如是通達非真實世俗分別所生諸見是種種苦之種子已,一切眾生之怙主佛世尊:‘以大悲攝受故,為斷諸見故,開示正法者,禮敬彼瞿曇。‘如是所說。為顯示彼等詞義故,‘由彼’即是一切眾生之怙主佛世尊。
།ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས། ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་།ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བླ་ན་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་མེ་ཞི་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་སྟེ་བཟང་བའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ ནི་གཞན་དག་ལེགས་པ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ།འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམ་པ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ། རྟོག་པར་བྱེད་པའི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་མཐུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་བཟང་པོའི་ཆོས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་གི་བླ་དགས་ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག རྟེན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་མཚོ་མ་དྲོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྟན་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་གྱུར་པའོ། །གཽ་ཏ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདུང་གཽ་ཏ་མའི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ།ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དཔལ་ཕྲེང་གི་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མོས་པ་ལ་གཟིགས་ནས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། །།བམ་པོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །ད་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཉིད བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིར་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་དག་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་དབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གསལ་བ་དང་དེ་ཁོ་ན་དག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན བསྟན་པ་དག་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གསལ་བ་དང་།དེ་ཁོ་ན་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཀྱང་།སྨྲ་བ་ངན་པ་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཉམས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།
‘以大悲攝受’這句話,不是爲了獲得供養恭敬等利益,因為佛世尊是宣說殊勝無上妙法之寶者。 ‘為斷除一切見’這句話,是爲了顯示一切見都是空性。 ‘正法’這個詞,是因為它既是正且是法,所以稱為正法。‘正’是指因為息滅了煩惱及習氣之火,以及是一切圓滿功德到彼岸的因,所以是正即善。‘法’是指能令他人持守善法,或能使漂泊生死輪迴者得到護持,或能持有思維自他二利圓滿究竟無上之力,故稱為法。 正法即是善法,也就是大乘。 如此,在聖天女吉祥鬘獅子吼經中說:‘世尊,所謂受持正法,是大乘的異名。為什麼呢?世尊,因為一切聲聞、緣覺乘以及世間、出世間的善法,都是由大乘所開顯的。世尊,譬如四大河流是由無熱惱池所開顯,同樣地,世尊,一切聲聞、緣覺乘以及世間、出世間的善法,也都是由大乘所開顯的。’ ‘宣說’是指已經宣說。 ‘喬達摩’是指屬於喬達摩種姓,因此以修行供養為先,說’頂禮’。 吉祥鬘獅子吼經的含義是:因為從大乘中生起佛果,而佛陀觀察眾生意樂而宣說聲聞緣覺乘,所以顯示大乘才是真正的正法。 第八十函終。 現在論釋者爲了成立經中所說’了知法如筏喻者,法尚應舍,何況非法’的道理,在此論典的建立中,爲了成立和破斥自他宗派中所未承認的勝義諦,以及爲了完成整個論典體系,通過推理的明晰性來顯示勝義諦。當自他宗派都已成立這些勝義諦后,又通過推理的明晰性來證成這些真實性在勝義中也是無自性的。 爲了說明其前行觀點,雖然已經顯示一切法無自性,但是惡說者由於執著事物有自性的習氣,智慧退失如同眼翳者見到不真實的顯現一樣,爲了成立自宗而作出反駁。
།དེའི་ཕྱིར་ཕྱིར་ཟློག་པར་ བྱེད་པ་དེ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་དབྱུང་བའི་ཚད་མ་དག་གིས་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་དབྱུང་བའི་ཚད་མ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ལ་བརྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོག་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདིས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དག་སྒྲུབ་པ་དང་། སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་ལ་རག་ལས་ཤིང་ཚད་མ གཙོ་བོ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་ཚད་མ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དག་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ལ་བརྟག་པར་འདོད་པའི་ དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ད་དུང་མ་རྟོགས་པ་དག་རྟོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་དེ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ད་དུང་མ་རྟོགས་པ་དག་རྟོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་ དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ད་དུང་མ་རྟོགས་པ་དག་རྟོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་ པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན།དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་བརྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ད་དུང་མ་རྟོགས་པ་དག་རྟོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ པས་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་འོན་ཏེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་།སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་ འགྲུབ་པས།ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལུས་མཐའ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེས་ན་ཇི་རེ་ཞིག་ཚད་མ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡང་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་ཚད་མ་དག་ཡོད་པས་དངོས་པོ ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་བཞིན་དུ།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་འཐད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།
因此,那些反駁者說道:‘對於你們用能立和能破的量來觀察並證成自宗的這一點,如果能立和能破的量是無自性的話,則它們就沒有觀察所欲了知的事物真實性的能力,因為是無自性的緣故,就像石女兒的見解等一樣。‘這是說,對方說:‘在這中觀論典中,你們中觀師認為所立和所破的對象依賴於能立和能破的量,並且量是最主要的,見到這點而對量生起恭敬心后,用能立和能破的量觀察並證成自宗,對於這一點,如果你們的能立和能破的量是無自性的話,則它們就沒有了知尚未了知的所欲觀察的事物真實性的能力,因為是無自性的緣故,就像石女兒的見解等對於所欲觀察的事物真實性沒有了知尚未了知的能力一樣。‘這是在說明對方的比量。 其中,依次配合有法、所立法、能立法和喻。比如,石女兒的見解等由於無自性的緣故,對於所欲觀察的事物真實性沒有了知尚未了知的能力,同樣地,如果能立和能破的量是無自性的話,它們也由於無自性的緣故,就沒有了知尚未了知的所欲觀察的事物真實性的能力。 而如果它們是有自性的話,則如同它們一樣,一切事物都將成立,因此在整個論典中所說的比量也成為不定。‘這是說,對方說:‘如果你們中觀師的能立和能破的量是有自性的話,則如同這些量是有自性一樣,一切事物也將成立為有自性,因此你們中觀師在此論典全文中所說的比量也成為不定,也就是說,或者如同你們的量是有自性一樣,一切事物也將成為有自性,或者如同你們的量證成一切事物無自性一樣,一切事物也將成為無自性,這是不定的。’ ‘也’字包含了相違錯亂無害的意思,即:如同你們有量而說明一切事物無自性一樣,我們也有你們的量是有自性,因此一切事物也是有自性的道理。這就是他們所說的話語。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་འདིར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་གང་ཡིན།ཅི་རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ཉིད་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།འོན་ཏེ་གཞན་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་ལ་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་སྐྱོན་འདོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་རང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་རང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྟེ་གཞན་ཡིན་ན་ནི་གཞན་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་སྟེ་ཕ་རོལ་ པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་པ་གཞན་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།དབུ་མ་པ་ལ་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་སྐྱོན་འདོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་ཚད་མ་ ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་མི་འདོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ལྟ་བ་ ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཏན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་པས།དེ་དག་ལ་རྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ད་དུང་མ་རྟོགས་པ་དག་རྟོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་དག་རྟག་པར་འདོད་ པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ།ཐ་སྙད་དུ་སྒྲུབ་ན་ནི་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཚད་མ་ལ་ སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མཐུ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ན་ནི་ཁས་བླངས་པས་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཚད་ མ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
對於所說的這些話,在此作解釋。對於這裡所說的等等,對方的因無自性故這一論點的含義是什麼?是獨立的推理還是破斥他人?如果是獨立的推理,對方自己證成一切事物包括量等無自性的話,則是自己不成立;如果是破斥他人,即對中觀派詰難說量等一切事物無自性的話,則是他人不成立。 首先,如果對方的因無自性故這一論點是獨立的推理,爲了說明在自身不成立,若承許因的意義是由於無自性故不存在的話,則因的意義對自身不成立。如果對方的因無自性故這一論點,是承許對方自己的立場上由於量等一切事物無自性故不存在的話,則因的意義對自身不成立,因為在對方的立場上量等一切事物無自性並不成立。 如果對方的因無自性故這一論點是破斥他人,爲了說明對他人不成立,如果是他人的話則對他人不成立。如果對方的因無自性故這一論點不是獨立的推理而是破斥他人,即對中觀派詰難說量等一切事物有自性的話,則對他人不成立。因為我們中觀派並不承許量等一切事物如石女兒見解等完全無自性,而是承許在世俗諦中如幻化般由因緣所生而有。 因此,在我們的立場上,世俗諦中能立和能破的量並非如石女兒見解等完全無自性,所以對於尚未了悟這些所許實事的真實性的人們來說,並非沒有了悟的能力。現在對方說如果能立和能破的量不是無自性的話,則沒有了悟所許實事真實性的能力,如果是在勝義諦中成立則是成立已成,如果是在世俗諦中成立則是違背自許,爲了說明這一點。 首先,爲了說明若在勝義諦中成立則是成立已成,若說在勝義諦中由於量等無自性而遮遣能力,則是成立已成,因為我們中觀派也如此承許。爲了說明若在世俗諦中成立則違背自許,在世俗諦中則違背自許,因為你也在世俗諦中承許量等是存在的。
།དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ངན་པ་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཉམས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་གླན་ཀ་སྐབས་མེད་ པར་བྱས་ནས།ད་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཚད་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྟོན་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་དེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དཔེར་ན་བོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བོང་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྟོན་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྟོན་པའི་མཐུ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ ཅན་ཉིད་དང་།རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་པ་ཉིད་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་ བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམ་བཅས་པ་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འདི་དག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དེ་དག་གིས་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མཐུ་ཉིད་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱིར་ ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་བྱ་བ་བགག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཚད་མ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་མེད་ཅིང་གཞལ་བྱ་མི་འཇལ་བར་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་དང་གཞལ་བྱ་ ཡང་ཚད་མ་མེད་ཅིང་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་མ་གཞལ་བར་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་བྱར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཚད་མ་ཡང་གཞལ་བྱ་འཇལ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་མི་འཇལ་ན་མ་ཡིན་ལ། གཞལ་བྱ་ཡང་ཚད་མས་གཞལ་ན་གཞལ་བྱ་ཡིན་གྱི་མ་གཞལ་ན་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཚད་ མ་དང་གཞན་བྱ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་ཚད་མ་རྣམས་སྤྱིར་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ ལག་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཁྱད་པར་ལས་དགག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ལས་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་མངོན་སུམ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ནི་མངོན་སུམ་དགག་ པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མངོན་སུམ་ཡང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ།
如是說,對於那些以惡劣言論執著事物自性存在的習氣而致智慧衰退,如同眼翳者見到不真實之相,爲了成立自宗而作詭辯之人,斷除其詭辯之機會後。現在以註釋自在地闡明,爲了顯示勝義中諸量無自性,勝義中諸量也無有能了知所知及顯示應信之力,因為是有為法的緣故,如同瓦礫。 這些依次是有法、所立法、能立法和譬喻。譬如瓦礫因為是有為法,所以無有現量所量境的了知力和比量所量境的顯示力。同樣,諸量也因為是有為法,所以也無有現量所量境的了知力和比量所量境的顯示力。 同樣,也可廣說以有生性、依緣差別性、有滅性、可了知性、可言說性等因的比量推理。因為如前所說的方式已遮遣一般的生起,也遮遣了作用,這表明前面所立的因也包括這些。由此可比量推知勝義中諸量無自性故無有力用。這也是如前在無生品等中所說的方式,遮遣一切諸量等事物的生起和作用。 再者,若諸量有自性,則因自性無所待故,即使無所量、不量度所量,也應自成為量;所量也應在無有能量、未被量度的情況下自成為所量。然而事實並非如此。量是在量度所量時才成為量,不量度則不成;所量也是在被量所量度時才成為所量,未被量度則不成。因此,量和所量二者的性相都非決定安立,而是依賴於特殊言說,具有相待性,所以勝義中無自性。以上已說明遮遣諸量的總說。 現在將顯示從差別門中分別遮遣現量、比量和能立支分。為此說:從差別門中應知,勝義中現量無有現量自性,因為依賴根故,如同錯亂知。這是顯示遮遣現量的比量。這些依次是有法、所立法、能立法和譬喻。譬如錯亂知因為依賴根故無有現量自性,同樣,現量也因為依賴根故無有現量自性。
།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་ པའི་ཆོས་དང་།དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་མེད་དོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ ཏེ།དཔེར་ན་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དམ་བཅས་པ་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དོན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་བསལ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེས་ནི་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ པའི་ཚུལ་ཡིན་པར་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གསུམ་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་དང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་གསུམ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ པའི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དོན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་བསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རྟགས་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།མི་དམིགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་དང་།མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དག་གིས་མ་བསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
同樣地,勝義中推理也無推理的自性,因為是量故,如同現量。這是用推理否定推理的推理。這些也是依次配合為有法、所立法、能立法和喻,如同現量是量故無推理自性,同樣推理也是量故,于彼推理量中也無推理自性。 或者,勝義中推理非是量,因為是分別故,如同將樹樁認知為人。這是用推理否定推理為量的推理。這些也是依次配合為有法、所立法、能立法和喻,如同將樹樁認知為人是分別故非是量,同樣推理也是分別故非是量。 現在為顯示立宗等能立支分不合理故,說’同樣地,對於立宗等能立支分也’等。其中首先為成立立宗不合理故,應當如何顯示其相?因此,‘彼等所顯示的所立即是確定所立,即能立者所欲成立,且未被違義等所違的主張,即是立宗相’。這顯示了立宗相。 在因明論中,立宗相是存在於所立的確定方式,因此于彼所立顯示的三相中,存在於所立的確定方式、存在於同品的確定方式、不存在於異品的確定方式三者中,是存在於所立的確定方式,這由’即是確定所立’所顯示。 如何是存在的確定方式呢?能立者所欲成立且未被違義等所違的主張即是存在的確定,即于所推度的有法上有所立法的主張中,由能立者所欲成立的三種因:自性、不可得、果性,以自性推度無常,以不可得推度無事,以果推度因的因義,未被相違、不成立、不定等過失所違者,即是存在於所立的確定方式,這即是立宗相。
།དེ་ལ་གང་དག་ སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་དག་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲི་བ་བྱ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན། གྲུབ་པའམ་འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དབུ་མ་པས་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གང་དག་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་དག་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་ འདི་སྐད་ཅེས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རྟགས་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མི་དམིགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་མི་རྟག་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་དེ་གང་ཡིན།ཇི་སྟེ་སྒྲུབ་པའམ་འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བརྟག་པ་དང་པོ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་དོན་ མེད་པ་ཉིད་དེ།གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པ་གཉིས་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དོན་དམ་པར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འོན་ ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་ གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ།།ཇི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་རང་དང་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ནི་དཔེ་མེད་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ལ་གྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བདེན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་རང་དང་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱོད་ཟེར་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རང་དང་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཟེར་ན་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་མེད་དེ།རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མེད་པར་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་དཔེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།
對於那些說立論和破斥是勝義諦的人們,應當這樣詢問:‘所要成立的是已成還是未成?‘中觀師對於正理派等那些說立論和破斥的量是勝義諦的人們,這樣說道:‘你們想要成立的三種因相,即自性、不可得和果相,用來推理所立法,要成立無常、無實和因等法,如理論典籍所說,那麼這所立法是什麼?是已成還是未成?‘這是提出兩種選擇。 首先爲了說明第一種選擇不合理,說:‘如果是已成,那麼成立它就毫無意義。‘意思是如果所立法已經成立,那麼再去成立它就毫無意義,因為對已成立的再成立就成了過失。 爲了說明第二種選擇不合理,說:‘如果是未成,那麼勝義中它就不是所立,因為是未成立的緣故,就像兔角的彎曲性一樣。‘意思是如果所立法是未成立的,那麼勝義中它就不是所立,因為是未成立的緣故,就像兔角的彎曲性一樣。這裡依次配合法、所立法、能立法和喻例,就像兔角的彎曲性因為根本不存在所以不是所立一樣,未成立的所立法因為未成立所以也不是所立。 這樣,已成和未成的所立法都不是能立法的所立,所以勝義中不能成立有命題的性質。如果你認為’對自己和雙方未成立的不是所立’,那就成了對已成立的進行成立。如果說’對他人未成立的不是所立’,那就沒有喻例,因為在不存在的兔角上沒有已成立的法,而且因的意義也是未成立的。 如果對方想:‘你們中觀師說如果所立已成就無需成立這點是對的。但說如果未成就不是勝義諦中的所立,因為未成立,如同兔角的彎曲性這點是不對的。為什麼呢?因為如果你們說對自己和雙方未成立的不是所立,那就成了對已成立的成立,因為在我們的立場中也已經成立了對自己和雙方未成立的不是所立。如果你們說對他人未成立的不是所立,那你們就沒有喻例,因為在你們的喻例兔角的彎曲性中,由於兔角不存在,你們的能立法未成立的性質也就不存在,所以你們的喻例缺乏能立法而不能成為喻例。’
།གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཟེར་ན་དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་སྟེ།རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་ འགྲུབ་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དཔེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་དང་།གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་བཀག་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དབུ་མ་པས་གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་རང་དང་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ་གཞན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་མ་བྱས་པར་སྤྱིར་མ་གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དབུ་མ་པས་དཔེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དཔེ་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཡོན་པོ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ དཔེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དབུ་མ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྤྱིར་མ་གྲུབ་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་པ་ ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་།ཚད་མ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྲུབ་པས་དེ་དག་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་དང་གདུལ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་ པོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་།མ་གྲུབ་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་དེ་གཉི་ག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ལས་སུ་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་པ་མ་བྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ ཅན་གདུལ་བ་ཡང་མ་བཏུལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་མ་བྱས་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་མི་དགོས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།
再者,如果你說’不應成立未成立於他者的所立’,那麼你的因的意義也是不成立的,因為這樣說’因為你的因不成立’是不合理的,因為兔角的彎曲不存在這一點在他者那裡也是成立的,所以說’因為你的因不成立’是不合理的。 因此,由於所立未成立於他者是所立,所以立宗的性相是勝義的,因此諸量也是勝義中有自性,如是一切法也成立為勝義中有自性,所以你在一切論典中所說的諸比量也都是不定的。 對於如此所說,在此作為回答,註釋者說:‘因為總說因,以及在喻上也總說隨行,並且遮遣未成立於他者,所以既非成立已成,也非無喻和無因。’ 中觀師因為總說因故非成立已成,即如此:我未作’未成立於自及二者皆不應成立’或’未成立於他者不應成立’的特殊分別,而是總說’未成立者不應成立’,因為總說因故非成立已成。 中觀師因為在喻上也總說因隨行故也非無喻,即如此:在我們的喻’如兔角的彎曲性’上,因為彎曲性不成立,所以它不是所立,因為在自、他、二者諸方顯示因隨行故,由於喻具有能立法故也非無喻。 中觀師因為也遮遣未成立於他者是所立故也非無因,即如此:因為中觀師的’因為是不成立的’這一點,因為未成立於他者也是不成立的,所以不是所立,因為顯示不成立性是不應成立的因故也非無因。 因此,總的未成立如兔角的彎曲性一樣不是所立,所以立宗的性相不成立為勝義,其他諸量也如是不成立,如是一切法也不成立,所以我在一切論典中所說的諸比量也非不定。 如果說’如作業和所化那樣能成立所立’,這是說對方說:‘你中觀師分別所立為已成和未成,然後說二者皆非所立’是不合理的,即如此:譬如不分別作業為已作和未作而作,也不分別所化有情為已調伏和未調伏而調伏,如是所立也不需要分別為已成和未成而能成立所立。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས།དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་དང་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་ཚིག་དེ་ནི་ཁོ་བོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེའི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་གང་ ཡིན།བྱས་པའམ་འོན་ཏེ་མ་བྱས་པ་ཡིན། གདུལ་བ་གང་ཡིན་བཏུལ་བའམ། འོན་ཏེ་མ་བཏུལ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཡང་སྔར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་གྲུབ་པའི་འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལན་ཀྱང་དེ་ལ་གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་ པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་བྱས་པ་དང་བཏུལ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་བྱེད་པ་དང་བཏུལ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། འོན་ཏེ་མ་བྱས་པ་དང་མ་བཏུལ་བ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བྱ་བ་དང་གདུལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱས་པ་དང་མ་བཏུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ལན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཁོ བོས་བྱ་བ་དང་གདུལ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་བཏུལ་བ་དང་མ་བཏུལ་བ་དག་བྱ་བ་དང་གདུལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། གདུལ་བ་བཞིན་པ་ནི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་བཞིན་པ་ནི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་དང་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བྱེད་བཞིན་པ་དང་འདུལ་བཞིན་པ་དང་བསྒྲུབ་བཞིན་པ་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པ་དང་། བཏུལ་བའམ་མ་བཏུལ་བ་དང་། གྲུབ་པའམ་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དང་། ལན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་པས་དེ་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་དམ་བཅས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་སྨྲ་བས་བསྟན་པའི་དམ་བཅས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམ་བཅས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་མཁས་པའི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ཉི་ཚེ་སྨྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་སྨྲ་ བས་བསྟན་པའི་དམ་བཅས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཚང་བ་སྨྲས་པ་དག་གི་དམ་བཅས་པ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ དམ་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
對於這樣說的回答,此處註釋者說道:‘這不是回答,因為質難相同且已經作答完畢。‘這是說,對方所說的話並非是對我所說的’所立已成就或未成就非所立’的回答。因為如此,是作為還是非作為?是已調伏還是未調伏?這樣的質難與前面’所立是已成就還是未成就’的說法相同,且回答也已經說過:如果是已成就,則證成它是無意義的;如果是未成就,則勝義中它不是所立,因為是未成就的緣故,如兔角的彎曲性一樣。 在此處也是,如果是已作為和已調伏,則作為和調伏是無意義的。如果是未作為和未調伏,則勝義中它不是所作和所調伏,因為是未作為和未調伏的緣故,如兔角的彎曲性一樣。 如果說’不是非回答,因為是功能義的緣故’,這是對方說:我們所說的作為和所調伏如同所立能夠成就,這不是非回答。雖然已作為、未作為、已調伏、未調伏不是所作和所調伏,但正在作為和正在調伏是功能義,因此是所作和所調伏。同樣,雖然已成就和未成就不是所立,但正在成就是功能義,因此是所立。 對於這樣說的回答,此處註釋者說:‘這也不是回答,因為質難相同且已經作答完畢。‘這是說,對於’正在作為、正在調伏和正在成就是功能義’這一說法,也可以問:是已作為還是未作為?是已調伏還是未調伏?是已成就還是未成就?這樣的質難和回答與前面相同,所以這也不是回答。 勝義中立宗不是能立,因為是所顯示義的立宗故,如同僅說立宗者所說的立宗。這是以比量說明立宗不能證成所立義。這些應當依次配合為有法、所立法、能立法和喻。例如,不通達因明論典而僅說立宗,缺少因、喻等證成支分的立宗,因為是所顯示義的立宗故,不能證成所立義。同樣,通達因明論典並說出具足因、喻等證成支分者的立宗,因為是所顯示義的立宗故,也不能證成所立義。
།དོན་དམ་པར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དཔེར་ ན་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རྐང་མིག་པ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ནི་ དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།རྩོད་པ་བྱེད་པ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་པས་བྱིན་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་དཔེ་དང་། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགལ་བས་བཟློག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་ བས་བཟློག་པར་མ་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གཞན་པ་འགལ་བས་བཟློག་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེ་བ་ཐ་མལ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་ པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་བཟློག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་བཟློག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ མ་ཡིན་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་འགལ་བས་མ་བཟློག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགལ་ བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བས་བཟློག་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ཐ་མལ་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་འགལ་བས་མ་བཟློག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ འགལ་བས་མ་བཟློག་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
勝義中因也不能成立所立義,因為與喻相似故,因為是異品差別故,因為是宗法故,如不定因。此說明因也不能成立所立義的比量。 這些也依次配合為有法、所立法、能立法和喻。譬如足目派的不定因,因為與喻相似故不能成立所立義;諍論者的不定因,因為是異品差別故不能成立所立義;聖授派的不定因,因為是宗法故不能成立所立義。如是, 正理派等其他具有因相的因,也因為與喻相似故,因為是異品差別故,因為是宗法故,不能成立所立義。 勝義中三相因也不能令所立義可知,因為是三相故,如相違所遮。此說明具三相因與相違所遮無別的普通三相因也不能令所立義可知的遮詮比量。 這些也依次配合為有法、所立法、能立法和喻。譬如被相違過失所遮的三相因,因為是三相故不能令所立義可知;如是,非殊勝的未被相違過失所遮的三相因,因為是三相故也不能令所立義可知。 勝義中未被相違所遮的殊勝三相因也不能成立所立義,因為是宗法故,如相違因。此說明三相因或被相違所遮或不被相違所遮無別的殊勝普通因,乃至殊勝的未被相違所遮者也不能成立所立義的比量。 這些也依次配合為有法、所立法、能立法和喻。譬如相違因,因為是宗法故不能成立所立義;如是,未被相違所遮的殊勝三相因,因為是宗法故不能成立所立義。
།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ སྒྲ་རྟག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ལ་མི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ། ལུས་ ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་གི་དཔེ་ནམ་མཁའ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ཡང་དེས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་ བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གི་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ནི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི་དམ་བཅས་པ་དང་།གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་ཚིག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་གང་གི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་དྲི་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གལ་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ནའོ། །འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ སྔར་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པར་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན།གྲུབ་པའམ་འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཟིན་པས། ད་དེ་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ ཚང་བའི་ཚིག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡན་ལག་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཚིག་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གཞན་པ་རྟོག་གེ་ ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་ཐ་མལ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཚང་ བའི་ཚིག་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡན་ལག་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐ་མལ་པ་ཡང་ཡན་ལག་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྟོག་གེ་ཕྱི་ མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན།ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།
同樣,勝義中譬喻不能令所立義得以理解。因為具有所立和能立法的緣故,如說’虛空是常住的,因為是無形體的,如同聲音是常住的’,這是表明譬喻也不能令所立義得以理解的遮詣比量。 這些也應當依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。例如,有些不通曉正理的人說:‘聲音是常住的,因為是無形體的,如同虛空一樣’。他們所說的譬喻虛空雖然具有所立常住性和能立無形體性,但是它不能令聲音常住的所立義得以理解,因為具有所立和能立法的緣故,所以不能令所立義得以理解。 同樣,正理派等其他學派的譬喻也因為具有所立和能立法的緣故,不能令所立義得以理解。 如果說:‘因為已經承許具足支分的語言就是能立,所以沒有過失’這是對方說:‘你們中觀派所說的那些不具足承許、因、喻、合、結等能立支分的論式不能成立所立義,這是比量。但我們承許具足一切能立支分的比量語言就是能成立所立義,所以沒有不成立的過失’的話語。 對此回答,此處論釋者說:‘應當問:具足支分的語言是誰的能立?‘這是說應當如此詢問對方。 如果說’是所立的’,這是說如果這樣詢問時對方如此回答。論釋者爲了顯示這不合理而說:‘這不是回答,因為那個很難證明的緣故。‘這是說,所立本身在前面考察承許的性相時,已經以’所立是什麼?是已成還是未成’等說法顯示為不合理,現在那個很難證明存在,所以對方的話不是回答。 勝義中具足支分的語言也不能成立所立義,因為是具足支分的緣故,如同被後來的論理所破的一樣。這是顯示不具足承許等支分的語言,除了不被後來論理所破的特殊情況之外,其他被後來論理所破或未被破的一般情況也不能成立所立義的比量。 這些也應當依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。例如,被後來論理所破的具足支分語言因為是具足支分的緣故不能成立所立義,同樣,非特殊的一般具足支分語言也因為是具足支分的緣故不能成立所立義。 如果說:‘如果不是被後來論理所破,具足支分的語言就是能立’,這是對方說:‘如果具足承許等能立支分的語言不是被後來論理所破,就能成立所立義’的話語。
།དེའི་ལན་ དུ།འགྲེལ་པ་བྱེད་པས། དེས་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དེས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ།།འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཐ་མལ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཡང་། ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀག་ པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ཚང་བའི་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ལ། ཡན་ལག་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་གིས་བཀག་པ་ ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སུན་འབྱིན་པའི་གསལ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་ངོ་ བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།སུན་འབྱིན་པའི་གསལ་བ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཡང་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་སུན་འབྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་། སུན་འབྱིན་པའི་ཚད་མ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་། དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་འོན་ཏེ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ དག་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་གི་སྐབས་མེད་པས།དབུ་མ་པས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལུས་མཐའ་དག་ཏུ་སྔར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་དག་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པས་མ་ ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་དཔེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པས་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ།
對此回答,論釋者說道:‘這是不能成立的,因為沒有如此這般的隨行’。雖然具足支分的語言不被後來的論理所損害,但是由於沒有同法品的比喻來證成所要證成的義理,因此也不能以推理來證成勝義中有自性。 對此,對方說:‘雖然具足支分的普通語言不是能證的法,但是具足支分的特殊語言若不被後來的論理所損害,則是能證成所要證成的義理’。對於這個前主張,論釋者回答說:‘即使對於具足支分的特殊語言不能證成這一立場,由於是具足支分的緣故,如同被後來的論理所損害一樣被遮破,因此這也不合理’。 對此,我立論說:‘勝義中具足支分的特殊語言不能證成’,以具足支分為因,以被後來的論理所損害為喻,以因和喻遮破,所以這也不合理。 同樣,‘勝義中能破沒有能破的自性,因為是語言的自性,如同似能破的證成等’,這是說明能破沒有能破的自性的推理。 這些應當依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。例如,能破的顯現和非真實的似能破的證成等,因為是語言的自性,所以沒有能破的自性。同樣,能破的顯現和真實性也因為是語言的自性,所以也沒有能破的自性。 因此,如是由於量等不成立,同樣所量也不成立,故前述諸因不是不定。這是總結。由於勝義中能立、能破的總相和別相的量,以及宗等能立支分都不成立,所以所量也不成立。 因此,對於前面對方所說:‘若這些有自性,則如同這些一樣,一切事物都將成立,所以在一切論典中所說的推理都成為不定’這種說法沒有機會。中觀者在此論全文中前述的諸因由於沒有相違品故非不定,對方所說的’如同推理一樣一切事物都將成立’這一比喻不成立,因此也沒有無錯亂的相違過失。
།ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཀྱང་། སྨྲ་བ་ངན་ པ་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཉམས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དག་གི་གླན་ཀའི་སྐབས་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་འདིར་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་།སུན་དབྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་དག་སྟོན་པའི་ཚད་ མ་དག་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡང་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་མཐའ་དག་རྫོགས་ཤིང་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཉིད་གྲུབ་ནས་ཚད་མ་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས། བསྒྲུབ་པ་སྨྲས་ པའི་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པས་ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་།ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའི་སྐབས་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་ལྟ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ འདིའི་དང་པོར་འདི་སྐད་ཅེས་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་པའི་སུན་དབྱུང་བ་དབུ་མ་པས་བརྗོད་པས་ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་རྟོག་གེ་སྐམ་པོའི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ཉི་ཚེས་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པས་ཞུས་པ་ལས།རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ལ།ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལྟ་བའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མཛད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་ལྟ་བ་དེ་དག་དགག་པ་སྨྲས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དེ་དག་གྲུབ་པ་ནི་ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཁུངས་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེས་ ནི་ལུང་གྲུབ་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།
所謂’順便說明即可’是指:雖然之前已經這樣顯示一切事物都是無自性,但是惡劣論者由於執著事物有自性的習氣而智慧衰退,如同眼翳者見到不真實的事物一樣,爲了建立自宗, 爲了遮遣那些反駁者的詭辯之機,以及如經中所說’通達法如筏喻者,法尚應舍,何況非法’的道理,爲了成立此論典正文是顯示勝義諦實相,爲了成立這一點而安立比量、能破及顯示真實性的諸量。 在此論典正文全部完成併成立顯示勝義諦實相之後,也顯示這些量在勝義中無自性,這是該品的結語。 此中本品的意義是:通過說明對方所說的能立的能破來顯示空性見解。這是本品的總結語和量果。 在此觀察見品第二十七中,本品的意義作為量果來看,是對方在品初如是說:‘勝義中五取蘊確實有自性,因為是見處故’等,中觀者通過說明對空性差別不相順品差別的能立的能破而顯示見解是空性。 爲了說明顯示見解是空性有何功德,以及爲了遣除他人所說’僅以乾癟的論理論典而成立’的說法,此處也當成立可信聖教的根據。 因此,在《般若波羅蜜多勝力降魔所問經》中說:‘勝力降魔,色既非見相亦非離見相。如是受、想、諸行、識亦非見相亦非離見相。色、受、想、諸行、識非離見相,即是般若波羅蜜多’等,這些都已成立。 世尊如是否定五蘊非為見境,因此我所說的破除這些見解並不違背所許。如是成立可信聖教即是顯示見解空性的功德和根據。暫時以此顯示此經成立的功德。
།ད་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དམ་ པ་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཅན་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ལེགས་པར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞི་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བསྟན་བཅོས་འདིའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འགག་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་ པ་དང་།ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་མེད་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དམ་པ་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་ མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཅན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞི་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་གྲུབ་པ་ཡང་ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་རིགས་པས་འགྲུབ་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པས་ གྲུབ་པ་དེ་དག་བསྟན་བཅོས་འདིས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་མཁྱེན་རླབས་དང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པའི་མཁས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
現在爲了顯示這以理證成立的功德,如是說道:‘通過具足緣起無生等殊勝特徵,論典的義理即是無分別智甘露之真如無分別勝義,其境相如同秋日無垢虛空,善寂一切戲論,遠離異性及一性,寂靜,由自己各別證知,已成立此等顯示。’ 此論典的義理即是通過顯示具足緣起無滅、無生、無斷、無常、無來、無去、非異義、非一義等殊勝特徵,顯示勝義無分別智甘露之真如無分別勝義,其境相如同秋日無垢虛空,寂滅一切戲論而寂靜,由自己各別證知,故此亦已成立。 其成立也是此顯示空性見解的功德,由此顯示是以理證成立的功德。如是以教證和理證成立彼等為此論典所應詳細解說的對境,也是依據上師面前的智慧波及造論的智者性而顯示。
།ད་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ན་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་མདོར་བསྟན་པ་མ་བྱས་ པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སུན་དབྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་།དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཐམ་ལག་མང་པོ་དག་གིས་བསྒྲུབ་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ངན་རྟོག་རྣམས་དད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོ་ཆེ་བས་དེའི་ ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ངན་རྟོག་རྣམས་དད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྟན་པ་གཙོ་ཆེ་བས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། སུན་དབྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་དག་བསྟན་ པ་དང་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་།།ད་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་དགུ་པ་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་།དེ་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་དང་གཞན་ལ་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟག་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་གཞན་དོན་ མཁས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་མཛད་སླད་དུ།།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སོགས་མདོ་སྡེ་གསུངས་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ན། །ཐུབ་དབང་སྲས་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གསུངས་པ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་རྣམ་བཤད་ལྟ་ངན་ཞི་བྱེད་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་བདག་གིས་བྱས། །ཞེས་བྱ་ བ་འདིས་ནི་བདག་གིས་བྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ།།འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་གཞན་དོན་མཁས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པས་སྣང་བ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྣང་བ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མཛད་པ་དང་། མཛད་བཞིན་པ་དང་། མཛད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབང་པོའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཐབས་ཀྱིས་བསྡུ་བ་རྣམ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བསྡུ་བ་དང་། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇོག་པར་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་མཛད་སླད་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རང་གི་སྲས་ ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞལ་ནས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་མཛད་པའི་སླད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སོགས་མདོ་སྡེ་གསུངས། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་གསུངས་པ་སྟེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་མཛད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཁས་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།
現在,如此這般,此論典的內容是宣說勝義諦的真實性,那麼在此處若不簡要宣說何為真實性,而用比量和破斥的明晰以及眾多真實性宣說支分來成立有何必要?對於如是思維的人們,爲了顯示其必要性而說:‘雖然世尊的教法即是真實性,但由於惡慧者們不生信解,故以比量為主,因此當受持此法。’ 雖然世尊的教法即是真實性,但由於外道等惡慧者們不生信解,故對他們以比量宣說為主,因此在此處受持具足比量、破斥的明晰、真實性宣說以及息滅惡見網的般若波羅蜜多教法。 現在,作為註釋者,闡明阿阇黎尊前所造《中觀論·般若》二十七品四百四十九偈頌的註釋《般若燈論》的造論方式,以及以三輪清凈方式將造論的善根迴向自他的方式,故以如虎躍進般的兩個偈頌來顯示: ‘為利世間光明智者眾,為令獲得正等覺果故,宣說般若波羅蜜等經,明示能仁佛子龍樹說,中觀論典我今作註解,息滅惡見般若燈論作。‘此偈顯示我造論的方式。 ‘為利世間光明智者眾’是指安住于大地的菩薩們。他們以清凈佛土器世間莊嚴圓滿而作光明,以菩提心智慧圓滿而於過去、現在、未來時中作光明、正在作光明、將作光明,爲了圓滿自身佛法及成熟外在眾生,以利他事業而以智慧善巧了知根器次第等,並以四攝等方便法攝受,善巧安立於增上生及決定勝果等,故此顯示菩薩功德。 ‘為令獲得正等覺果故’是指世尊為令彼等菩薩獲得佛果,即如來為令從自心所生、從口所生、從法所生的諸子獲得菩薩道果,而宣說正法,此顯示佛陀事業。 ‘宣說般若波羅蜜等經’是指世尊為令彼等菩薩獲得佛果而宣說般若波羅蜜多等大乘經典。大乘經典是為利益菩薩作世間光明及善巧利他者而說,此顯示如來教法的方式。
།ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་གསུངས་པའི་ཚུལ་དྲང་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་ དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚེ་ན་སྟེ།སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། བདེ་གཤེགས་མྱ་ ངན་འདས་འོག་ཏུ།།ཚུལ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དུས་དག་འདས་ནས་འབྱུང་བ་ནི། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཤེས་བྱོས། །ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ང་ཡི་ཐེག་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། ། བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ལིཙྪ་བཱི་གཞོན་ནུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མཐོང་ན་དགའ་བ་ལུང་བསྟན་པ་ལས་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་འདི་རྒྱལ་པོ་མཐར འགྲོ་ཞོན་གྱི་དུས་ན།དགེ་སློང་ཀླུ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ནས་ངའི་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟེ། དེས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ ཏོ།།ཐུབ་དབང་སྲས་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བརྙེས་པ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་ ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་ཁོ་ན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ།སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་དད་པ་མཆོག་གིས་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ།།དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་དབང་སྲས་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གི་ནང་ནས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དང་། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་དགུ་པ་འདི་ གང་ཡིན་པ་སྟེ།སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྱས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་རྣམ་བཤད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ།འདི་ནི་དེའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་གཞུང་འདི་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ལྟ་ངན་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དེས་ནི་འགྲེལ་པ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྟ་བ་ངན་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་འདིའི་མིང་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་མཛད་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་ནི་འགྲེལ་པ་འདིའི་མིང་བསྟན་ཏོ།
當明顯顯示方法時,是指智者龍樹上師親口所說。世尊宣說般若波羅蜜多等經典的方法,即如實明顯顯示了不了義和了義的真實意義之時。上師親口所說是在如來圓寂之後顯明佛陀教法的方式,因此如《聖楞伽經》中說:‘如來涅槃之後,將會有持有教法者,過了一段時間后出現,大智慧者你當知。在南方貝塔地方,有一位大名聲比丘,其名稱為龍,能破有無二邊。在世間宣說我的無上大乘法門后,將證得歡喜地,往生極樂世界。’ 又如《聖大云經》中對離車童子見一切世間皆歡喜的授記中說:‘在我圓寂后,此人在末法時期成為名為龍的比丘,明顯顯示我的教法,之後將在清凈光世界成為如來智慧光明。‘因此顯示了上師的偉大。 ‘能仁王子龍樹所說’是指能仁王佛陀世尊之子、獲得菩薩初地歡喜地的聖者龍樹上師,如其所證悟那樣向他人宣說世尊在般若波羅蜜多等經典中所說的方法。上師是以最勝信心成就無上圓滿的自他二利者。這顯示了上師的事業。 ‘中觀論典’是指能仁王子龍樹所說的眾多論著中,名為《中觀論典·智慧》的二十七品和四百四十九偈頌。這是上師清辨自己所造的《智慧燈論》釋論所要闡述的內容。這顯示了上師所說的《中觀論典·智慧》的論典。 ‘其釋論’是指對《中觀論典·智慧》的解釋,因為這是其註釋。這表明此論是對它的解釋。‘息滅惡見’是此釋論的本質,因為它具有息滅惡見之網的特性。這顯示了此註釋的本質。 ‘智慧燈論’是對此釋論息滅惡見的命名,因為它是明顯闡釋上師所造《中觀論典·智慧》的明燈,是成就般若波羅蜜多方法者。這顯示了此註釋的名稱。
།བདག་གིས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དག་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། སུན་དབྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་དག་བསྟན་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་ པའི་དྲ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་བཀའ་སྩལ་མོད་ཀྱི།ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་ཁ་ཅིག་གིས་མི་རྟོག་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་འདོད་ནས་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་བདག་གིས་བྱས་པའི་ ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་འདི་བྱས་དགེ་བ་རབ་དཀོན་གང་ཐོབ་པ། །དེས་ནི་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མས་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་མེད་ཚུལ། །ཚིག་བློ་ཀུན་འདས་མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་མི་རྟོགས་འཇིགས་མེད་དེ་ཐོབ་ནས། །འཇིག་རྟེན་དག་ལའང་ཤེས་ རབ་སྒྲོན་སྣང་མུན་སེལ་མྱུར་དུ་བྱེད་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་འདི་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་དགུ་པ་མཛད་པའི་མིང་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྟ་བ་ངན་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་འདིའི་མིང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་བདག་གིས་བྱས་པ་སྟེ། དེས་ནི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་དགེ་བ་རབ་དཀོན་གང་ཐོབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ལས་དགེ་བ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་དཀོན་པ་ རུས་སྦལ་ཞར་བའི་མགྲིན་པ་གཉའ་ཤིང་གི་མིག་ཏུ་ཚུད་པའི་ཚུལ་ལྟར་བདག་གི་འབྱོར་པ་དང་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་རབ་ཏུ་དཀོན་པས་བསྒྲུབས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཐ་སྙད་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ།དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྟེ་དེས་ནི་དངོས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་དངོས་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་རབ་ཏུ་དཀོན་པ་གང་ཐོབ་པ་དེས་ཏེ་དེས་ནི་མཇུག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དགེ་བ་ བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་དཀོན་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་དང་མཇུག་བཅས་པ་གང་ཐོབ་པ་དེས་ནི་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ ཏོ།།ད་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་སྒྲོན་མས་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་མེད་ཚུལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་གཏན་སྤངས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད།།སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།
‘我所作’這句話是表明阿阇黎勝解作者所作的方式。阿阇黎親自以偈頌通過推理和破斥而闡明,並宣說真實義,具足息滅惡見網的般若波羅蜜多之理。然而,有些同修者因不瞭解,為使他們能夠理解,故依據經典解釋中觀論典。由此表明我所作的方式。 現在爲了表明迴向的方式,說道:‘以此所作般若燈論所獲極為稀有之善業,愿以此證得佛位,以般若燈通達無所證悟之理,超越一切言語分別如虛空無垢無畏獲得已,愿速於世間作般若燈光除暗。’ ‘所作此般若燈論’是指阿阇黎龍樹親造二十七品中觀論典和四百四十九偈頌,其名為’般若’。阿阇黎勝解作者自己對此所作的解釋名為’息滅惡見’,此論名為’般若燈論’,是我所作。 ‘所獲極為稀有之善業’是指由造作此般若燈論的善業,如同瞎龜頸項入軛孔般稀有的福德智慧資糧,以自他圓滿極為稀有而成就。以世俗供養為先,分別世俗諦真實義的方便力,以如理作意為先,通達勝義諦真實義的智慧力而獲得。這是直接宣說。 ‘以此’是指如是具有加行、正行及後行的極為稀有善業所獲得者,這是表示結果。 如是首先以方便智慧力所獲得的廣大福德智慧資糧極為稀有,具足加行、正行及後行,以此圓滿自身佛法及成熟外在有情的方便因圓滿。 現在宣說方便因圓滿所生之果:自身佛法圓滿及外在有情成熟二者。其中首先爲了表明自身佛法圓滿之果而說’愿證得佛位’。佛位即佛地,佛地是果位,以斷證圓滿而區分。 爲了表明斷證圓滿而說’以般若燈通達無所證悟之理’。斷證圓滿是指完全斷除煩惱障和所知障及其習氣,如《聖佛地經》中說:‘一切諸法真如性,二障清凈為相故。‘這是以般若燈論以無所證悟的方式而證悟。
།ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་བློ་ཀུན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་ལས། དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས། །དབང་ཟད་མི་ཤེས མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཐམས་ཅད་དུ། །བསྒོམས་པ་ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །གཉིས་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་ཟད་མི་ཤེས། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པ། །སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཏེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་སྒོ་དང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་ དང་ལྡན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚིག་དང་བློ་ཀུན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྤྲོས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ དང་།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་མི་རྟོག་འཇིགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དག་སྨྲས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ས་བཅུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྟོབས་བཅུའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་མི་རྟོག་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འགྱུར་བར་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཞན་ དང་འབྲེལ་པ་དང་།གཉི་ག་དང་འབྲེལ་པའི་སྐུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐུ་གསུམ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་ལས། རང་བཞིན་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཐ་དད་འཇུག་།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་ དག་གི་།ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཐོབ་ནས། འཇིག་རྟེན་དག་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་ ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་དག་ལའང་མྱུར་དུ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་དག་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ འཐོབ་པའི་སྐལ་བ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དག་ལའང་ཞེས་སྤྱིར་སྨོས་སོ།
爲了顯示以圓滿智慧所分別宣說,故說’超越語言和心智’。圓滿智慧即是由轉依所分別的如鏡智、平等性智、妙觀察智和成所作智。如《聖佛地經》中說:‘緣于所知諸事物,力盡不知是其相,如是了知一切中,由修而生諸智慧。于諸眾生一切時,二種生果無窮盡。身語意之諸化現,具有方便事業相。三昧陀羅尼門及,無量二種相應故。‘此即超越語言和心智,因為超越戲論和分別的境界。 如是以圓滿斷除和圓滿智慧所分別的果,即是三身的本性:法身、圓滿受用身和化身。為顯示此等,故說’如虛空無垢無分別無畏’等,依次與三身相配。其中法身是以圓滿斷除所分別的清凈法界,以及以圓滿智慧所分別的轉依本性如鏡智二者合一,此即自性身如虛空無垢常住自性。 圓滿受用身是修習十地的果報平等性智,及十力本性智慧妙觀察智二者合一,此即毗盧遮那身無分別遍知常住自性。化身及語意化現的自性是成所作智,此即與自相關、與他相關及與二者相關的身無所畏利益眾生相續常住自性。 關於三身,如《聖佛地經》中說:‘自性法圓滿受用,及化身等有差別,此即諸佛清凈之,法界清凈性。‘此等即是如虛空無垢、無分別、無所畏。 愿證得如是佛果位,此顯示迴向方式,即以三輪清凈方式,顯示迴向自身成熟佛法果位。今為顯示外在眾產生熟之果,故說’證得已,於世間’等。即如是自身證得佛果位已,愿速令世間亦證得此果,顯示如是迴向方式。‘於世間’者,顯示一切眾生皆具如來藏性,故於一切世間皆有獲得圓滿斷除及圓滿智慧果報的根機,隨緣而現,故總說’於世間’。
།ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་སྲིད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཙམ་གྱི་དོན་ལ་མ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐུ་གསུམ་ཉིད་ལ་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་སྒྲོན་སྣང་མུན་སེལ་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མས་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་མེད་ཚུལ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཉིད་མཚོན་ཏེ། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མུན་སེལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཚིག་བློ་ཀུན་འདས་ཞེས་སྨོས་པ་ཉིད་མཚོན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱུར་དུ་བྱེད་པར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ འཐོབ་པར་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས་ལྟ་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པ་ཐ་མ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །། དབུ་མའི་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མི་འཕྲོགས་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེར་ལྡན་པ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ།རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་མཛད་པ་དེའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཐེག་པ་མཆོག་ གི་ཚུལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སུན་དབྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ།སློབ་དཔོན་བཙུན་པ་ལེགས་ལྡན་བྱེད་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་དམ་པ་མཆོག་བརྙེས་པ། བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་རིག་སྔགས་ འཆང་གྲུབ་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གཤེགས་པ།སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་གདན་བགྲོད་པའི་ཐུགས་དམ་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པའི་སློབ་དཔོན་ཡུལ་ས་ཀེ་ཏ་ན་ནས་བྱུང་བ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ཆུབ་པ། རང་དང་གཞན་གྱི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པ་ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་དང་། བོད་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཅོག རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུ་ཆེན་བགྱིས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན། ཤློ་ཀ་ནི་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད། བམ་པོ་ནི་བརྒྱད་ཅུར་བྱས་སོ།
爲了顯示外在眾生的成熟不僅僅是爲了輪迴和受用,而是爲了成就佛果圓滿斷證和圓滿智慧所分別的三身而成熟,故說’智慧燈光除暗’。‘智慧燈光’即如前所說’以智慧燈了知所證無所證之理’,表示圓滿斷證。‘除暗’即如前所說’超越言語心意’,表示圓滿智慧。爲了顯示以這兩者所分別的果位三身愿速得到的迴向方式,故說’愿速成就’。這是以三輪清凈的方式顯示迴向外在眾產生熟的果位獲得之理。 阿阇黎勝解作所著《中觀根本論釋·智慧燈》中《見品》第二十七品最後廣釋由阿阇黎觀自在行者所著圓滿。 《中觀根本頌·智慧》大乘阿毗達磨建立,顯示勝義諦實相,闡明般若波羅蜜多之理,由大師聖龍樹具無礙智慧與大悲,開顯如來無上乘之理,證得歡喜地后往生極樂凈土,于凈光世界成為如來智慧光如來所造。其釋《智慧燈》成就最上乘之理,清除邪見垢染,顯示比量與破斥,開顯真實義,由阿阇黎尊者勝解作獲得聖觀自在最勝果位,超越自他宗義大海,持明成就者往殊勝成就處,今生誓願趣向金剛座者所著廣釋。大乘中觀阿阇黎,出生于娑雞多地,婆羅門種姓如同大娑羅樹,通達一切明處,精通自他一切宗義的觀自在行者所著圓滿。 以具最勝自在大王吉祥天子之敕令,由印度堪布大乘中觀者智藏和藏地大譯師比丘綽果龍幢翻譯、校對並審定。此論有二十七品,有二萬四千頌,分為八十卷。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。