d3872入菩薩行難釋智慧源泉智慧 善稱 達磨稱c3.5s|d3872入菩薩行難釋智慧源泉智慧 善稱 達磨稱c3.5s(續7)
如果說分別也應當如所分別的對象那樣觀察,因為是所觀察的自性,對此回答:因為不能觀察觀察者,故而說’當分別時’等。即當以分別即遍計時,若以分別而作分別決定時,則成無窮過失,即成不住。為何?因為對彼分別也要分別,即當對此作分別時,爲了分別的目的而現起分別,則由於對分別也要分別的緣故。 如同對所分別作觀察時如何成為無窮,對此說’所觀察’等。即對所觀察即所遍計,對諸事物作分別觀察后,決定即分別決定,后時也無分別的所依。依於何者而再作尋求分別亦非無窮,因為對所分別已作觀察的緣故,故無所欲。因此說’分別無所依’,即因無所依故亦不作分別。遮遣一切增益后即是事物。由於已作了知真實性的事業,故無入行的還滅,于任何處亦無希求,于任何處亦非所欲。 彼即說為涅槃,因為一切言說已滅。因為於一切處無所作,故由自性寂靜而說彼即是涅槃。對分別境普遍作決定觀察,然非勝義,故說’若如是’等。若有人主張這兩者即觀察者與所觀察在勝義中存在,則此二者是真實,即是勝義諦非世俗,對於說彼即是事物自性者則極難安住。極即最極。難安住即從苦門而住,因為是難行故。 為顯示此義故說’若’等。若由智力即量智之力。若安立境即所量,爾時縱然如是,從量安立所量者,誰能遮止?然此應當觀察:智慧存在依於何?對量智也存在者,於何處決定有?因為無自證故,尋求他量則成無窮過失,有何所依即所依止。如是若對智的存在尋求他量則成無窮,然而從所量安立量,彼如何成無窮? 為斷此疑故說’或’等。或者是顯示他人意樂。或由所知即所量之力而作安立。如是,‘所知有何依’,即若由所知之力安立智,爾時所知成為安立智存在的因由,則彼復從何量成立?對所知存在尋求他智以成立所量,則彼他智復從何成立?
།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན། ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་པ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་ཚོལ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཤེས་ པའམ་ཤེས་བྱ་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་ལྟོས་པར་གྱུར་ན་དེར་འགྱུར་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་གྲུབ་ན་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས། ཅི་སྟེ་ཕན་ཚུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ལྟར་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ཕན་ཚུན་དུ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ན་ནི། ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་བྱའི་དབང་གིས་ ཤེས་པའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེ་ན།དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཉི་ག་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅིང་གྲུབ་པ་མེད་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་གཉིས་པ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།འདིར་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཕ་མིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་བུད་མེད་དེ། བུ་མེད་པར་གྱུར་ནའོ། །བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་བུ་ འབྱུང་བ་ཡིན།གང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ཕ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུ་མེད་པར་ནི་ཕ་མེད་པས། །ཞེས་པ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུ་མེད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཕ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕར་མི་ འགྱུར་ལ།ཕས་ཀྱང་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྲིད་དུ་ཕ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྲིད་དུ་བུ་ལས་བུར་འགྱུར་བར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པས་ན་གཅིག་མེད་པས་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། གཉི་ག་ ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར།།ཞེས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་འདི་དཔེ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་ཕ་དང་བུ་དཔེར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་བྱར་ཡང་བརྗོད་དོ།།ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མི་གྲུབ་ལ། དེ་སྲིད་དུ་དེའི་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མི་འགྲུབ་ པས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི་ག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པོ་ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དེ་ལས་མྱུ་གུ་དང་ས་བོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གྲུབ་ཅེས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ དགོད་པའི་ཆེད་དུ།མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ས་བོན་གཤོང་དང་བུ་གའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ལས་ཏེ། ས་བོན་དེ་ཉིད་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པར་བརྗོད་ཅིང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཤེས་བྱ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ལས་སོ། ། ཤེས་པ་སྐྱེས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིས་སོ། །དེ་ཡོད་པ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་ཅིང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའོ། །ཅིས་མི་རྟོགས་ཏེ། འདིར་ཡང་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
如果說是從所知而成立的話,那麼所知從何而成立呢?如果爲了成立它而尋求其他的認識,就會無有邊際而成為無窮。如果這樣的話,假如爲了成立認識或所知而需要依賴其他認識,就會如此。然而,如果互相以一個成立另一個,那麼怎麼會有所說的過失呢?考慮到他人這樣的想法,所以說’假如互相’等。 如果這樣說的話,互相即認識和所知也是以互相的力量,以力量確定認識和所知都是存在的。認識依靠所知,所知依靠認識,這是詞義。如果是這樣的話,兩者都將不存在,認識和所知兩者都將不存在。如果一個不存在且不成立,由於互相依賴的緣故,一個不成立則第二個也不會成立。 爲了在此顯示符合自性的比喻,所以說’假如父名’等。父是能生者,如果沒有女人即沒有兒子。依靠生子而有此名稱,那麼從何處生子呢?因為沒有父親,怎麼會有所生的兒子出生和產生呢?為什麼呢?‘因為無子則無父’,這是理由的詞語。因為如果沒有兒子即不存在,則父親也不存在,不成為父親。 父親也不能生子,如果一直不能生子,則一直不會成為父親。因為一直不可能從兒子成為兒子,所以由於互相依賴,一個不存在則另一個也不存在,即’兩者都將不存在’,這是總義。 爲了將此義從比喻應用於本義,所以說’如是’。如同這裡舉父與子為例那樣,認識和所知二者也不存在,同樣不是實在,這樣也說所知的認識也稱為所知。由於遍知所斷故也是所知。只要認識不成立,則遍知不成立,只要如此,則以其遍知所斷性故所知不成立,因此由於互相依賴的緣故,二者都將不存在,這是意趣。 即使如此,也不說依靠互相而成立,然而所知的果是認識,從那個認識如同芽和種子般認識成立,爲了安立他人的這種想法,所以說’芽從種子生’等。種子落入凹處和孔中的作用,即從那種子生芽而說明使人理解,如同這樣,此處從所知即所量。由認識生即成立。彼存在即所知存在且真實存在。為何不瞭解,因為此處也如同種子和芽一樣,是因和果的實在。
།འདི་ནི་དཔེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས བསྟན་པའི་ཕྱིར།མྱུ་གུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱུ་གུ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལས་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་ན། དེ་འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་མཐུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་ཏེ་མྱུ་གུ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ལས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་ བུས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ས་བོན་ཉིད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་གཏོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྔར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ས་བོན་དུ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ས་བོན་ཡོད་དེ་ཞེས་ཞེན་པར་བྱེད་ དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་འདི་ལྟར་མྱུ་གུ་ས་བོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་གང་ལས་ཏེ། གང་གིས་ཤེས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཐུག་པ་མེད་པའི་ འཇིགས་པས་ཤེས་པ་གཞན་མི་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་དེ་ཡིས་གོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ལས་ཏེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་འབྲས་བུ་དེས་གོ་ཞིང་ཞེན་པར་འགྱུར། རང་ཉིད་མ་ངེས་པའི་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདི་ཤེས་བྱའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གྲུབ་པས་དཔྱད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ། །ད་ནི། རང ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན།།གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མཐའ་བཞི་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རེ་ཞིག་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ དགག་པའི་ཕྱིར།རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་པདྨ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་འདབ་མ་དང་ཡལ་ག་དང་།ཟེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཆུ་དང་འདམ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་དེ་ལྟ་བུས་སྤྲུལ་ པ་ལས་གཞོལ་བ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།གུས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རང་བཞིན་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །རང་ཉིད་ཀྱང་ནི་རྒྱུ་རུ་བརྗོད། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་རེ་མེད་པར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་། །པདྨ་ཉི་མ་གེ་སར་སོགས། །སྣ་ཚོགས་གང་གིས་ བྱེད་པ་ཡིན།།རྨ་བྱའི་མདོངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་གང་གིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི། །རྣོ་བ་ལ་སོགས་རྒྱུ་བྱེད་དམ། །གློ་བུར་ཡིན་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་ཉིད། །ཅེས་བརྗོད་དོ།
爲了說明這不是比喻,故說’苗芽’等。如果從苗芽即果實推知有種子,這不僅僅是它自身的力量,而是從異於苗芽的其他認識中了知有種子。如是,僅僅以可能性就不能認知因果,否則種子除了生苗芽外也會成為能令人了知的事物。僅僅通過了知自性,也會導致能了知除此之外的果與因的事物,然而這只是無則不生的必然性。 因此,對於先前了知因果事物,之後在某處見到從種子生出的苗芽時,具有觀察力的人會生起推斷種子本性的比量。由此執著’有種子’。 因此,如是被認識所緣取的苗芽是了知種子的因,而認識的存在性,即認識存在於事物中,從何而知認識存在?因為無自證分,且為避免無窮過失而不尋求其他認識。 何者能被它了知?即所知通過能知而了知所知的果。自身不確定的因相不能令所證得以了知。此能知之因是所知的了知因。 因此,在事物方面無法以能知所知成立而加以考察,但在假立方面則可依世俗言說而有作用,這是確定的。 現在,爲了成立’非從自生,非從他生,非從二生,非無因生,任何事物于任何處皆無生’之義,爲了成立第四支無因生,首先爲了破斥實事論者的主張而說’首先世間’等。 如是,他們說諸事物不依待自性與他性之因,而生起種種事物聚集。因為蓮花等的根、葉、枝、花蕊等諸多差別相的種種形態,不能從無心識的水和泥等產生。 也未見從某些有心識者的如是變化而生起,也不恭敬,因為業無窮盡,且同時對無窮差別具有作用。 因此,‘一切世間完全無因而生起種種相’是他們的宗義。如是亦說:‘諸自性論者,自身亦說為因,一切不待因,諸事物而生。蓮花日輪花蕊等,種種由誰所作?孔雀羽毛等,種種誰所化?如何荊棘等,銳利等為因?突然故如是,苦等無因性。’
། དེ་ལ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཞེས་པ་འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པའི་བྱེད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མཐོང་ལ། འབྲས་བུ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཡོད་ལ། དེ་མེད་ན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལས་རྒྱུ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ལས་གནོད་པར་ བྱེད་ལ།དེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་སྡོང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། པདྨའི་སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཏེ། ལོ་མ་དང་། འདབ་མ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ཟེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྒྱུའི་དབྱེ་བས་ཞེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཞན་ལས་མ་བྱུང་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ ཁྱད་པར་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་གང་ལས་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོགས་པ་འདི་སྤང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དབྱེ་གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་དོགས་པ་སྤང་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གིས་བྱས་ཞེས་པ་ནི་སུ་ཞིག་བྱས་ཤིང་། གང་ལས་བྱུང་ཞེས་པའོ། །རྒྱུའི་དབྱེ་བས་བྱས་ཤེས་ན། གང་གིས་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ནའོ། །སྔར་གྱི་རྒྱུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ལས་སོ་ཞེས་ཏེ། སྔར་གྱི་སྟེ། སྔ་མ་ཉིད་ ལས་ཡིན་ལ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབྱེ་བ་ལས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །དེའི་ཡང་རྒྱུ་སྔ་མ་གང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སླར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ ལས་ཞེས་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་ལ།ཐུག་པ་མེད་པ་མི་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་རང་གི་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱིས་དོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སློང་བ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་གང་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་མཐུ་སྟེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་རྒྱུའི་མཐུ་ལས་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཏེ། མཐུ་ལས་སོ། །གང་ གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱེད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ནི་གེགས་དང་མ་ཚང་བ་མི་སྲིད་ན།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པར་ཡང་རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།
對於這樣說的人,以世間的認知本身就能對因無作用性產生破斥。世間人即是一切眾生,依靠現量感官的是認知,‘現量’這一詞是近似表述,因為是通過推理而了知的緣故,所以是現量和比量的意思。 一切是多種形態,因是世間各種各樣的因,所見即是隨順和違逆的作用也見到能產生果,果即是若有則有,若無則無而了知的即是其因,這是確定的。 因此,以世間的認知本身對因的作用,能破斥無因的主張,爲了顯示這一點,故說’蓮莖’等,凡是蓮莖等,即葉、瓣、枝、蕊等,對它們如是稱呼,因為它們是各種差別性。 由’因的差別’之因,即從因的差別而產生差別,生起而出現,其他則不然,因為會導致無確定而遍一切處生起的過失。因此,凡是了知隨順違逆的作用,即是彼之果,應當承許不從他生。 如是,由因各別確定性而生起差別各別確定性,因為是其差別的差別故,非無因。若說因本身雖成立此自性差別,然而此從何而有,應當回答說:從無差別不生差別,因為又會導致無因的過失,爲了斷除此疑惑,故說’由何因差別’等斷疑之語。 ‘由何所作’即是誰作及從何生。若問由因差別所作,即是說由何因差別。從前因差別性,即是從前即從前者,從能生起的因差別,即從差別的差別。 若問其前因又從何差別,對此亦應答從因差別,如是對後後差別欲求者,應答從前前差別,無窮並非不可,因為承許輪迴無始前際不可知故。 正因如此,爲了顯示顛倒果也非自作,故引他人疑問’為何’等。若問從何因生果的差別即生果的力用是因,則是從前因力用,即從前能生起的因,即從力用。 由何而生,即由俱生緣差別所生果的功德差別互相轉變增上,于無障礙和無缺失時,以如是方式而生果。因此,不顛倒果的生起也是由自因的功能而生。 所以,從增上生和決定勝的成辦因,如其次第能生增上生和決定勝的果。
།དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པ་བརྒྱ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་ངེས་པར་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་མི་འདོད་ན་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་དམ་འཆའ་བ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅས་ པ་ཙམ་གྱིས་དེ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ལ། བདག་གི་མ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པ་ལ་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ངོས་གཉིས་ཀྱིས་ཐག་པའི་ཞགས་པ་བཞིན་དུ་དོགས་པར་སྡུག་པ་འདི་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྒྱུ་ནི་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པར། །དམ་བཅས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། །འོན་ཏེ་ གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ལ་ལེ་ལོར་གྱུར་ན་ནི།།དམ་བཅའ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟ་བ་ངན་པས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་བསལ་ནས། རྣམ་པ་གཉིས་ པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཉིད་དུ་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་སློང་བར་བྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲས་པས་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་འདོད་པ་སུན་ཕྱུང་བ་ཐོས་ནས་ཁུར་ཕྱེད་ཕྱོགས་པར་བསམས་ནས། ཁྱད་པར་བརྗོད་ པའི་ཆེད་དུ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པར་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ། སེམས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཆུ་དང་འདམ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མཁས་པ་འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དང་པོར་གྱུར་པ་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའི་ མཐུ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་དབང་ཕྱུག་གི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་མཐའ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་འདི་མཐའ་དག་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་སེམས་དང་བཅས པ་ལས་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་ནུས་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བས་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།།དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ནི་བདེ་བྱེད་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྱིན་པ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ལུས་པ་འདི་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་ན་སེམས་མེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རི་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་ས་གཞི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སེམས་དང་ལྡན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་སླར་ཡང་འདི་རྣམས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱེད་ལྡན་གཞན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་རྗོད་པར་བྱེད། །རི་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པས། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་ནུས་མིན། །དབང་ཕྱུག་རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་ བྱེད་པར་མ་གྱུར་ན།།རི་རབ་འདི་ནི་འགྲུབ་ཅིང་ས་གཞི་འདི་མིན་རྒྱ་མཚོ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལྡན་འདིར་དགོད་པ་མིག་ཡུལ་འདི་དག་ཏུ་མི་འགྱུར། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་སྨྲ། །ཞེས་བརྗོད་དོ།
對於顛倒的事物,即使說百次是顛倒的也不是顛倒的。這也是必須承認的,即使不承認自性論者有因,否則如何能成立無因而對諸事物立誓無因呢?因為僅僅立誓,任何人都不能接受。 以因的作用來證成此事,自己又承認有因,就如同說’既是石女又是我的母親’一樣,立誓就被自己的話所破。因此,就像兩端繫著繩索一樣,陷入了令人痛苦的困境。如是說道:‘說無因的論述若有因,豈不是自己立誓就被破除了嗎?若是懶於說明理由,僅僅立誓又能如何?’ 因此,這是由邪見所幻化的,因為被量所破。如是破除了自性論后,爲了成立第二種觀點,爲了顯示自在天是眾生的因,由此引出’自在天’等詞。 由於聽聞說自在天為因也破除了自性論的主張,認為已經完成了一半的任務,爲了說明特殊性而說’你們做了助伴’。眾生不會無因而產生各種形態,因為會導致處所等無有決定性,僅僅無心識的水和泥等這些也不能產生種種形態。 說這些是合理的。其中,世尊精通變化種種幻化,是眾生唯一的導師,是一切眾生的本初,以常恒的本性具足永不衰減的威力,通達一切事物因果等真實義,具有凡夫所不能及的自在天的偉大本性。 因此,除了有心識者外,誰能說這一切動與不動的眾生都是有因的呢?如是正理派等人回家時說自在天是眾生的因。自在天即是著名的濕婆,他就是眾生,即是種種因,是產生、安住和毀滅的因。 因此,這一切種種將會生起,否則,若無心識的因,山川河流、大地和海洋等如何能依託而生?由具心識者加持,才能再次產生這些,因為由其作用而成立。如是說道:‘具生性的一切他者,說自在天為因。山等無心識者,自身不能勤作。’ 若自在天不如陶師般變化種種,此須彌山不成,此地非地,海非海。日月星辰具足安置於此眼境中不成。因為存在,故有人說自在天是眾生的作者。
།དེ་ལྟ་བས་ན་འགྲོ་བ་ ཉིད་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཉིད་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་བརྟགས་པའི་གཞལ་ཡས་དགོད་པ་དང་། ཚིག་གིས་དགོད་པ་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་གྲོས་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཚད་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་འདི་གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་སུ་གདུང་བར་བྱེད།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གིས་བྱས་པའི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་དེ་ལ་གཏོད་པ་དང་། སེལ་བ་ལ་གང་ཞིག་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་ སྙིང་རྗེ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གིས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་འདིའི་ལས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ན་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན། དེ་སྐད་དུ། རང་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ། །མི་ཤེས་སྐྱེ་བོ་རང་དབང་མིན། །མཐོ་རིས་དང་ནི་གཡང་ས་རུ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་འགྲོ་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བརྗོད་པ་དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེའི་བྱེད་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་འབད་པས་གྲོགས་ཉིད་དུ་དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ བཏང་སྙོམས་ཅིའི་ཕྱིར་སྒོམ་པར་མི་བྱེད།འོན་ཏེ་བྱས་པའི་ལས་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དེས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱ་ཞེས་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་འདི་ལ་བྱ་བ་མི་བྱེད་ན་ངེས་པར་དེས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་འདི་ལྟར་ཆུད་ཟོས་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འབད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེས་འགྲུབ་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དེ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དེས་བསྐུལ་བ་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་གནས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཀྱེ་མ་དབང་ཕྱུག་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གཞན་དུ་ཆེད་གསལ་བར་འགྱུར་ན་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་དྲངས་པའི་བདག་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའི་འདི་ལྟར་དབང་ ཕྱུག་ལས་ཀྱང་ལས་ཉིད་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡང་གནས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་ལྷུར་ལས་ཉིད་རྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། སྐྱེད་ པ་པོ་ཡང་གང་རྣམས་ལ།།ནུས་མེད་ལས་བདེན་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཅན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མིན་ནམ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་བདེ་བ་སྟེར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།
因此,如果你說眾生本身無心,而大自在天是種種事物的因,對此我要說:他在自己家中安排想像的宮殿,以及用言語安排的繁多言辭如此說時,這隻能讓執著于自宗見解的愚鈍者歡喜,而對於離開正理的智者們則不會生起歡喜。 如此,如果他具有慈悲心,為何要讓眾生在地獄等處受苦?如果是這樣,那麼具有慈悲心這一點就只能通過信仰來理解了。 如果說由於眾生自作的不善業的果報成熟而導致,他只是安置和分配,怎麼會變成無慈悲呢?為何不阻止他們造作會導致不悅果報的業呢?因為他也具有那樣的作用,而且是一切有生者的因緣。 再者,他是否享受那些不作為的業的果報?如果是第一種情況,那麼如何解釋所說的:‘對於自己的苦樂,無知眾生無自主,上天堂與下地獄,皆由大自在驅使’?承認他對一切果報都有作用,這本身就會導致不確定的過失。 如果是第二種情況,那麼如果他有慈悲心,若努力觀察到他們的困境,為何不修習舍心?如果說爲了不讓所造的業白費,必須讓他們經歷其果報,那麼如果他不作為,他們如何能體驗呢?因為缺少條件聚合。 再者,即使業果消失了又有什麼過失呢?應當由具慈悲者以努力來成辦才對。如此,由於他隨欲而行,因此業未成熟,這樣反而成了大自在天所教導的了。 如果說眾生的業驅使他,即使他有慈悲心也無法安住,唉!如果大自在天自己如此明顯地轉變,那麼就會顯示出業比大自在天更具有強大力量,因為有些被業牽引的自性無法獲得自在。 當業力真實牽引時,連大自在天也無法安住,因此你們要專注依止業。所以這是無有過失的,應當以’對於諸多能生者,無力業諦我頂禮’來說明。 如果他不具慈悲心,那麼他是離貪還是具貪?如果是第一種情況,那麼即使因為離開慈悲而不給予眾生快樂,為什麼還要製造痛苦呢?
།སྡུག་བསྔལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདི་ལ་མེད་ལ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ བ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད།རོལ་པའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རོལ་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཇུག་པས་འདི་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཐུལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རོལ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་མ་ མཐོང་ན།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། ཤ་ཟ་གཏུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་རོལ་པ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྐྱེ་བོ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བར་ ཡོད་ན།ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཇུག་པའི་འགྲོ་བ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་དེ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་དང་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མཁས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱེད་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདིའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའམ། རང་བཞིན་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དོན་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་གནོད པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།འོན་ཏེ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལོག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་པར་ཡང་བྱས་ནས་ཡང་གདུང་བར་ བྱེད་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བསྟེན་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྨད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་པོ་ལ་ཆད་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །སླར་ཡང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་ན་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །འོན་ཏེ་རང་ བཞིན་དུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྨྱོན་པ་བསྟེན་པ་ནི་སྨྱོན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་བྱེད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ བུ་འདོད་པས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེར་བ་ལ་འཇུག་པས་དད་པ་བརྟན་པའི་དབང་གིས་སྨྱོན་པ་ལ་བརྟེན་ པས་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྨྱོན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དེ་བསྟེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་ལ་སྨྱོན་པ་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ། གང་གིས་ན་དེས་སྟེན་པར་མི་བྱེད། དེ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐབས་སུ་ བབ་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་ནུས་པའི་སྨྱོན་པ་ཞེས་པ་ནི་སྨྱོན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་སྨྲ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་གནས་པའི་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་བློ་གྲོས་ངན་པ་རྣམ་པར་གཡོ་བ་ལ་གུས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལེགས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྗོད་པ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འབྱིན་བྱེད་མེད། །གཞན་གྱིས་ཕྱུང་ཞེས་པ་འདི་བློ་ངན་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པས་མདུད། ། བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ང་རྒྱལ་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་གཞན་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པའི་རང་དབང་ཅན་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
痛苦也是由貪慾等的力量加於某些人的,而這個(大自在天)沒有這些,那麼怎麼會無因地使眾生痛苦呢?如果說是爲了遊戲而使其痛苦的話,(可是)爲了遊戲而趣入的是離貪者,所以這個(大自在天)一定是離貪的。連具有貪慾等的諸根未調伏者也未見為遊戲而趣入,那麼這個離貪者為何會趣入呢?除了羅剎兇暴等之外,他者以他人痛苦為遊戲也是不可能的。 假如是未離貪慾的一方,那麼此時這個(大自在天)與其他眾生是共同的,怎麼會不合理地認為不是大自在天呢?因為被貪慾等煩惱的繩索所控制而趣入的眾生不是大自在天的緣故。否則,那時與此相似的其他(眾生)也將成為(大自在天),這樣就會有過失。 對於被束縛在輪迴牢獄中且無自在的(眾生),如同其他(眾生)一樣,也不應該善於變化種種幻化。若有人執著如此這般的大自在天,那麼正是被他所欺騙。 若成為如此的作者,也是會變化的。那麼,這是安住于自性中,還是不安住于自性?如果是安住于自性,為什麼要無意義地使眾生痛苦?未見安住于自性者會無故使眾生痛苦。 假如說即使造作邪道的傷害也會使(眾生)痛苦,(但)邪道也是他造作的,這樣造作后又使其痛苦,這比信奉世間大自在天更應該被誹謗。那些(眾生)因自己所造的過失而對有過失者實施懲罰。而這個(大自在天)是自己使其造作的,所以(過失)更大。 假如不安住于自性,那麼此時追求天界和解脫的具智者們依止他是不妥當的,因為除了瘋子之外,其他人依止瘋子是不合理的。同樣地,希求天界等果報的具智者們會趣入(修行),但那也是完全不確定的自性,所以不會從他(大自在天)而生。依止他的顛倒也是可能的。 由於堅信他能賜予(果報)而趣入,依止瘋子也會顯示自己成為瘋子,否則怎麼會趣入依止他呢?那麼其他瘋子造作了什麼過失,以至於不依止他們呢?如果說因為他們缺乏殊勝的能力,但對於當下的情況也未見有殊勝的能力。 除了瘋子之外,其他人說’一切眾生都是具有殊勝能力的瘋子’是不合理的。對此極為詳細觀察時,未能獲得任何立足之處。因此,對於愚癡動搖有何恭敬可言?所以這是善加觀察。如所說: ‘苦樂無能生起者,說他人生起是愚癡,世間為自業索縛,執為能作徒自慢。’ 因此,除了見到其他因之外,不存在任何具有思維的自在作者。
།འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་རེ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གང ཡིན་སྨྲོས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ལ་འདྲི་བ་ཡིན་ལ། སྨྲོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་ཅིག་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཁྱེད་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་གོ། །རེ་ཞིག་གི་སྨྲས་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་གང་ཡིན་ལ།མ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རུ་བརྟགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཉིད་འདོད་པས་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་མཁོ་བ་རྣམ་པར་གཞག་།དེ་སྐད་དུ། གང་དག་ཡོད་ན་གང་ཉིད་འགྱུར། །དེ་དག་ལས་ གཞན་རྟོག་པ་ན།།དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ན། །རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བསམ་པ་ལེན་པས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཤེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ་ ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བརྗོད་ན།དེའི་ཚེ་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཅེས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡོད་དུ་ཆུག་ཅིག་།འདི་ལ་ཁོ་བོ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ མིང་ཙམ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་ངལ་ཏེ།མིང་འགའ་ཞིག་དོན་གྱིས་དབྱེ་བ་སྟོང་པའི་མིང་ཙམ་ལའོ། །ཡང་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །མིང་ཙམ་ཉིད་ལ་འདིར་རྩོམ་པ་ཆེན་པོས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ངལ་བར་བྱེད། ངའི་ས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དེ་ཉིད་ ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ལ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ལྷག་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཞེ་ན། དུ་མ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་འཇིག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞིང་། གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། ལྷ་མིན་ཏེ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་བྱ་ཉིད་དེ་འདའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཙང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བཙོག་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དབང་ཕྱུག དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནམ་མཁའ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་མཁའ་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཡོ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་གྱི་འདོད་པས་ཀྱང་བྱ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་མིན་ཏེ། སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྔར་ཉིད་དུ་རྒྱས་པར་བདག་བཀག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བའོ།
爲了廣泛闡述這個道理,論師說:‘且說大自在天是什麼?‘這是對主張大自在天為因者的提問。‘說’是指請說出來。‘是什麼’是指你們所承許的大自在天。‘且’字所說的意思是:對於地等諸法,從隨行和返遮中所見到的果,你們稱之為大自在天的是什麼?而對於未被觀察到的隨行和返遮的作用具有的因,不應該認為是合理的,因為這樣推論太過了。因此,應當承許所見到的隨行和返遮的特性。 從地和種子等之外看不到有別的隨行果。如此,怎麼能建立它對果的需要?如說:‘若有某物生某果,推測彼外他因時,一切皆成彼之因,諸因將成無窮盡。’ 若他人認為地等諸大種即是大自在天而說’諸大種’,如果說地等諸大種是大自在天的話,那時就是承許了。‘就這樣吧’的意思是且讓它如此存在。對此我並非錯誤理解,因為見到地等具有隨行關係的果。何必徒勞于僅僅是名稱呢?某些名稱只是缺乏實質區別的空名而已。‘又’是確定詞。為什麼要以巨大努力來成立僅僅是名稱的東西呢? 我說是地等,而你說是大種大自在天,實際上毫無差別。對於這種缺乏錯誤認知內容的東西,根本看不到任何果。如果有實質差別,那麼這就不應該是大自在天。爲了說明這點,說’然而’等。‘然而’這個詞表示:具有殊勝智慧的人們,你們不應該認為地等是大自在天,因為不具備其特徵。 怎麼說呢?多樣,即具有各種自性;無常,即是壞滅之法;無動,即離開知性的作用;非天,即非應供養的自性;是所修,即是應超越的;因為不值得恭敬。也是不凈的,因為污穢的緣故,地等諸法也可能成為地等。地等諸法即是地等的水、火、風等,對它們如此稱呼。大自在天不會有這樣的自性,因為這六種相是顛倒的。 如果地等不是大自在天,那麼虛空是大自在天嗎?說’大自在非虛空’等。虛空也不會成為大自在天。為什麼呢?因為無動,即離開自性故無動,因為按照他人的觀點也無作用。那麼是我嗎?不是我,因為已經破除過了,因為之前已經廣泛破除了我,所以無自性,這如同兔角一樣。
།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་འདི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་འདི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། བསམ་མིན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ ཏེ་འདི་བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་བསམ་པ་ཡིན་པ་ཡང་བསམ་པའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་བསམ་མིན་པ་སྟེ། དཔྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པ་ཅི་ དགོས་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་འདི་ཤིན་ཏུ་མཚོན་པར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།དེས་སྐྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་གིས་ན། །དེས་སྐྱེད་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་ཅིང་སྤྲུལ་པ་འདོད་དོ།།མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན། གཞན་གྱི་དོགས་པ་དགོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་དེས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་འདོད་ན་དེ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཀྱེ་འདི་རྟག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཁྱེད་རྟག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་འགྱུར། གཞན་དུ་ན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །གཞན་ལ་ཡང་དེའི་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འདིར་ས་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་ཡིད་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་རྣམས་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རགས་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ ནི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིས་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་སྐྱེས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། ཤེས་པའང་ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེས་པ། །འང་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེས་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།བདེ་སྡུག་ལས་ལ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ལས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ ན།དེ་ཡིས་གང་ཞིག་བསྐྱེད་པ་སྨོས། །ཞེས་ཏེ། ད་ནི་དབང་ཕྱུག་དེས་ཅི་ཞིག་སྤྲུལ་ཅིང་སྤྲོས་པ་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་ལྟར་ན་དེའི་ནུས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའི་སྐྱེད་པ་པོར་བརྗོད། ད་ནི་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱོན་རྒྱུ་ལ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་འགྱུར་བ་ཡིན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་ཐོག་མ་ག་ལ་ཡོད་ དེ།དེ་ལ་འབྲས་བུའི་དང་པོ་ག་ལས་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ག་ལས་འགྱུར་ཏེ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་སྟེ་དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།
然而即便如此,如果說不應觀察,由於是大我性故,此乃現見之事,如是這般,因此不能分別其自性,對此說道。對於’非思議’等如是宣說。若此乃超越思維之大我性,則彼時思維亦超越思維道路之自在作者,同時生起者亦非思議,不應觀察,說此何用,何須言說,因為此作者本身亦不可思議故不應言說。雖然如此,因為此極難表達之自性故不能思維,其果為一切生者共同了知故不可思議,依此所說。 對於’彼生’等如是宣說。其果雖是不可思議,然而如此,由何彼生所欲為何?即自在天不可思議大我性慾生何果及幻化。顯然欲求亦是,以他人疑問方式立為我者,若說我由彼生,則遮遣此說,此非是常耶?誒,此非是常,若汝許為常,則如何不作?否則其常性將壞。有而無因即是常之定義將成相違過失故。 為顯示於他亦未見其生起作用故,此說’此地等’等。等字所攝應取水、火、風、空、時、方、意等。彼等自性是常,然彼亦非彼所作,因許地等極微是常故。于粗色亦遮其作用故。虛空等亦是所觀察故。功德等亦是所觀察故。‘自在’者,因自在亦是常故,此不作自身。 ‘智生於所知及’者,智亦從所知生。‘亦’字表示乃至輪迴期間緣所知而趣入故,彼亦非彼所作。‘苦樂從業生’者,業即善與不善,如何于有中成為樂與苦。從所欲與非所欲異熟所生,于彼亦無其作用。如是故,‘彼生何者說’,即今自在天彼幻化宣說何事。如是則其力用於任何處亦不可得,如何說彼為眾生之能生者? 今說’因’等一切共同過失。如是亦成為眾生之因是常抑或無常?諸說常者如是遍計,其中若是常者,則因即作者無有始。爾時果何有始,彼中果之最初從何有?因其果之所生永時趣入故何有始?即非有之義。從常時近住成就自性之因,果亦即其所生相續不斷而生。因此其無礙力用之果當常生起。
།དེ་གང་གིས་ན་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་བརྒྱ་ལ་ཆད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་ན་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ཞིག་པའི་རྗེས་ལ་དང་པོར་འདི་ཆགས་པའི་ཆར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱུ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མ་སྟེ།སྔོན་གྱི་མཐའ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་པོའི་རྩོམ་པ་གང་ལས་ཡོད་དེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་ཤིང་ཆགས་པ་དང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདེ་སྡུག་ལས་ལས་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིར་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ལས བསམས་ནས་རྒྱུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་དུས་ན་ཡང་དེའི་ནུས་པ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེས་བྱས་པའི་ཆགས་དང་འཇིག་པའི་ཐོག་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དང་པོར་ག་ལས་འགྱུར། རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་པ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེར་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོག་མར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་བྱ་བར་འགྱུར། གཞན ཡང་འདི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་ཅེས་ཏེ།འཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་འཆགས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དུས་གཅིག་ཏུ་འམ་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་ཡིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་རྟག་ཏུ་ནུས་པའི་ རང་བཞིན་གལ་ཏེ་ཡིན་པ་ལྟ་ན་ཡང་བརྒྱ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མིན། །ཞེས་ཏེ། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུའི་དབང་ཕྱུག་དེའོ། །ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། རྟག་པ་ ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེའི་ལྟོས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་བྱར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པའམ། ཁྱད་པར་གཞན་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་ པར་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་དེ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འབྲེལ་པར་སེམས་པ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་།ཡོད་ན་གཞན་ ལ་ལྟོས་འགྱུར་ན།།དངོས་གང་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་ལ། །ཅི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས་ལྟོས་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། རེ་ཞིག་གང་རྣམས་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཡོད་པའི་ དངོས་པོ་མ་ཚང་བ་མི་སྲིད་དོ།།དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཉེ་བ་རྣམས་ཉེ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་རག་ལས་པས་སྐྱེ་བོའི་ཉེ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེས་ ན་འདི་འདིར་ལེན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེས་བྱས་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་སོ།
為什麼不經常做呢?不能產生一切果。如此,怎麼會被某些人斷定為百果呢?或者另外解釋,如果大自在天不是眾生的造作者,那麼在毀滅之後最初是如何形成這個世界的呢?對此說’因’等。是無始以來的輪迴,因即業和煩惱等的特徵的開始,如果沒有前際,果即有情世間和器世間形成等特徵的開始最初的造作從何而有?意思是沒有。無始輪迴也是眾生由業力而住,具有形成和毀滅的自性諸法執行的緣故。這就是所說的,以’苦樂由業所生’來說明。或者在此也是考慮大自在天而說’因’的,如果因大自在天沒有開始,那麼在毀滅時由於其力量未減弱而承認具大我性,怎麼會有其所作的形成和毀滅的最初特徵的開始呢?因為是常住,其因永遠具有能力,所以形成等也將成為常住。因此,常住具有能力者不會有形成等的開始。因此,如何成為形成等的作者? 再者,如果是作者,那麼因為是常住,為什麼不經常造作呢?‘形成等’是餘下的內容。如此,如果造作形成,那麼因為其因的本性是造作,將永遠造作。同樣,住和滅也應如是說,將在一時或成為形成等的作用。因此,因無間斷,其果也將無間斷,前者是其他。即便如此,如果這是永遠具有能力的本性,由於遠離俱有緣而不造作,對此說’彼不待他’。那個具有能力本性的因即大自在天。‘尼’是因為的意思,不依賴其他俱有因,因為若常住具有能力的本性存在,其依賴是不合理的。 由於常住性而無法增益,‘依賴他’或產生其他差別,將導致對它而言有不同本性從彼所生的過失。由差別的不同性而生果,則彼將不成為因。當思維’此是彼之差別’的關係時,將成為無窮及關係不成立。如是說:‘若有少許作用,則應待他,何法都無所作,為何待某物?‘雖有俱有作用,那麼它是常住還是無常?首先,若是常住,微塵等事物不可能缺少。依賴它的接近不會遠離。無常者也依賴它而生的接近,所說由於遠離俱有因而不造作,為何說是不具足?因此這裡不接受此說。所以說’非彼所作’等。‘彼’即大自在天。
།མ་བྱས་པ་སྟེ་སྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ དེས་ན་དེ་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་བྱེད་པ་པོ་འདི་ལྟོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ལྟོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བརྒྱ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྒྱ་ལ་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་འདུ་བའི་རྒྱུ་དང་འདུ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ལ། དེ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་ བུ་མེད་པ་ན་བརྗོད་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བསམས་པའི་དོགས་པ་བླངས་ནས།གལ་ཏེ་ལྟོས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་འདི་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ ཡིན་ཏེ།ཚོགས་པ་མེད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ནུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣམ་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྣལ་མ་དང་། འུལ་བུ་དང་ཐག་བཟངས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྣམ་བུ་འབྱུང་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ ཡང་འགྱུར་བར་གལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཡང་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས་བྱེད་ལ་དེ་མེད་ན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་ཕྱུག་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་འདིའི་སྔར་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་ཞིག་ན་བྱེད་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར། གང་ཡང་ ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྒྱ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྔར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཡང་ཕྱི་ནས་ཐག་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་ལས་སྔར་མེད་པའི་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་ སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ན་དེ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་ བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བརྒྱ་ལ་འདི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ། ཚོགས་ན་མི་སྐྱེད་དབང་མེད་ཅིང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་བྱེད་པ་ལ་དབང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་སྟེ་ ཚོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་འདུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེད་པ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་ནི་སྐྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྐྱེད་པ་ལ་ ཡང་ཚོགས་པ་ལ་དབང་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚོགས་པ་མེད་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ འཆད་པར་འགྱུར་བ།བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་། །དངོས་པོ་མེད་ལ་རྒྱུ་རུ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ན་བྱེད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་མི་འདོད་ཀྱང་དྲངས་ནས་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདོད་ནས་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་ བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོགས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་མི་འདོད་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྟེ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འདོད་ནའོ།
未造作即具有生起,彼為未造作,彼即非有,是為非有。其他即是其他趣。 因此,依彼而轉起的諸助緣恒常接近,故此作者如何觀待,如何具有觀待?即使百次亦不會無果。如是,即使百次亦無觀待故,恒常作果時成故。 若如是,則亦有和合因、非和合因及理由因,從此三因生果,此為彼之理由因故,觀待聚合則無果時所說過失不存在,如是他人思維之疑慮。 若觀待等如是宣說,即使此恒常能作一切果如是,亦觀待聚合,若無聚合而有,則有能力作者亦不能生果,如同雖有織毯之能力,無經線、梭子及織機等則不能生毯,如是於此時亦成。 又非自在天,若許由有聚合而作,無則不作,爾時自在天不成因,從聚合生故。亦非從彼生故,從彼有無二者見有果無果故。 非由自在天有無,聚合時亦以他體作者體,此前即有能力。何時作用斷絕? 又如織工等百次作用之所說亦不應理。因為織工等先無能力,后得經線等聚合,得先前未得之聚合,作毯等聚合果。 否則,彼等亦先有其能力時應作,不能遮止此過失故,譬喻成空。 複次,若由聚合生,則彼即是因,彼一切處近之自性故,如何此于百次離聚合? 故為顯此義,說’聚時不生無自在’等。于不作無自在,即不能作。聚合即聚合境於一切果作中離能力故,于聚合生亦不能住于舍。 若謂生時如是是聚合,說’無彼則不生’。于生亦觀待聚合。 何故?以無彼故,以無其聚合故。于無之自性如石女子般全無作用能力,以無自性故。 如將說’以百俱胝因,于無事無因’。若有聚合時有作用可爾,然是否由聚合力牽引而作雖己不欲,抑或由欲為之,當觀察。 其中對第一分別之疑慮,說’自在不欲’等。不欲即非欲,若許為自在天。
།འབྲས་བུ་བྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཐལ་ཏེ། གཞན་ ལ་རག་ལས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཐལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་པའི་དབང་གིས་མི་འདོད་ན་ཡང་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ཉིད་དོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། འདོད་ནའང་འདོད་ལ་རག་ལས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ནས་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་འདོད་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་གང་ལ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ན་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་དབང་ཕྱུག་ཡིན། འདིས་ནི་གང་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་ཉེས་པ་འདི་མེད་ལ།བློས་སྟོང་པ་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རིམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་ལ། བློ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བྱེད་པ་ལ་དབང་བ་ལ་ཡང་མི་འདོད་ན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་ བྱེད་ཅེས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འདོད་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀླན་ཀ་དེ་ཉིད་སོ་ན་གནས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་མི་བྱེད། ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། ལྷན་ཅིག་པའི་རྒྱུ་ཚང་བས་ནུས་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་པ་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལ་འདི་ཅི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་གཉུག་མའི་ནུས་པ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་མཁོ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གློ་བུར་བའི་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །ནུས་པ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ འདི་ཡང་འདི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་དགའ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཡང་རྒོལ་བ་དེ་རྣམས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཡང་གཞན་མཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ས་དང་། ཤིང་དང་རི་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་དག་ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བ་ནི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །རྒོལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྔར་ཆ་ཤས་ཡང་རྡུལ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་དེ་བཀག་པས་བཟློག་པའི་ཡིན་ཏེ།བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་འགྲོ་བ་འདིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།
而且是產生果報並修行,落入他人掌控中,依賴他人並落入他人掌控中而完全墮落。如果不願意依靠眾緣,但仍然造作,就會落入其掌控中。 也不是受他人掌控的體驗,因為會導致失去自在性。 依第二種分別而說:‘即使想要也會依賴慾望。’ 如果承認’想要才做’這一立場,那時也會依賴慾望,因為有慾望就有果報的產生,並且依賴於此。 因此,何來大自在天?如此造作併成辦果報,怎麼會是大自在天?從何而成為大自在天?這表明有人說由於具有智慧而大自在天沒有這個過失,而對於無智者,僅僅因為自身存在就能產生,由於非次第性而產生果報。對於有智者,即使有能力造作也不會違背意願而造作。因此,為什麼要對此進行辯論和觀察?這也被破除了。 如此,這種慾望僅僅因為自身存在就是理由,為什麼不造作?因此,這個過失仍然存在。 此外,如果不是俱有因,為什麼離開這些就不造作?即使離開俱有因,在產生果報時也完全在其掌控之下。 如果說是由俱有因,那麼為什麼存在也不產生一切果報?由於具足俱有因而有能力,單獨無能力者難道不是作者嗎? 對此,這是否由他性而成為作者?如果是這樣,就不是作者,因為所謂作者不會不由自性而造作。 如果說這自性也是本具能力的所詮,是對果報所需要的。這是無意義的,因為這是相對於那些沒有暫時能力者而言。 如果說這種有能力者若不自然接近俱有因就不是作者,那麼既是母親又自然是石女,這也如此令諸天歡喜地說。 因此暫且擱置。那些論辯者也不承認是無常的。即便如此,與他共同的自性怎麼會是大自在性?如此則成立各種眾生非大自在天的果報。 如果不是有情眾生的作者,然而有些人說眾生是微塵聚合,以自性微塵第二等次第成為地、樹、山等事物。 某些勝論派等論辯者說微塵是常住的微細塵。說是各種眾生的因。這些論辯者也在前文’分析微塵成分’等中在觀察微塵時被遮破而退卻了。 因此常住微塵的自性也不是此眾生的因。
།དེ་ལྟར་དེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་བར་སྐབས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ ཡང་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསལ་ཏེ།རྣམ་པ་བཞི་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་བསལ་བར་འདོད་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དགོད་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ཅན་ནི་སེར་སྐྱ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ ཞེས་མིང་གཞན་གཟུང་བ་ཡིན་ལ།འདོད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །རྟག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཏེ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོས་རྒྱུ་རུ་འདོད་དོ། །གཙོ་བོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན།སྙིང་སྟོབས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་འདི་མཉམ་པར་གནས་པ་རྣམས་མཉམ་པར་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གཙོ་བོ་ཞེས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་རྣམས་རེ་ཞིག་རང་ བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ།མི་མཉམ་འགྲོ་བར་བརྗོད་ལ། མི་མཉམ་པར་གནས་པ་ཐོབ་པས་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་འགྲོ་བས་བརྗོད་ལ། སྣ་ཚོགས་ཤིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས།སྐྱེས་བུ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པའི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ལས་ནི་ ཆེན་པོ་དེ་ལས་ནི།།ངར་འཛིན་དེ་ལས་ཚོགས་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡིན། །བཅུ་དྲུག་པོ་ཡི་ནང་ནས་ལྔ་པོ་རྣམས། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་ཡིན། །འདི་ཡི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ལས་ཆེན་པོ་ནི་གཙོ་བོ་ལས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཞེས་ཏེ་ཆེན་པོ་ལས་ངར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ངར་ཞེས་པའི་ཤེས་པའོ། །ངར་འཛིན་པ་དེ་ལས་ཚོགས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བཅུ་དྲུག་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་དེ་ཙམ་ལྔ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་ཁ་དང་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ དང་གཅི་བ་དང་བཤང་བའི་ལམ་རྣམས་སོ།།བློའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་རྣ་བ་དང་ལུས་དང་མིག་དང་ལྕེ་དང་སྣའོ། །གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་ཙམ་ལྔ་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲིའོ། །ལྔ་པོ་རྣམས་ལས་འབྱུང་ བ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་སར་གྲགས་པ་རྣམས་སོ། །དང་པོའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་དང་ངར་འཛིན་པ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་འབྲས་བུ་ ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་ཡང་གཉི་གའི་རང་བཞིན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྗོད་པ། རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ནི་འགྱུར་བ་མེད། །ཆེན་ སོགས་བདུན་པོ་རྒྱུ་དང་འགྱུར་བ་ཡིན།།བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཞེས་སོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མ་ལུས་ནུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལས། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འཇུག་པ་ནི། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ ཡི་བདག་ཉིད་ལ།།ནུས་པའི་ངོ་བོར་འབྲས་མེད་ན། །དེ་ཉིད་བྱེད་པར་ནུས་ཡིན་ཏེ། །མེད་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན། །ཞེས་སོ།
如是,彼自在天為因,中間以半偈遮除微塵常性亦為眾生之因,為成立第四種性故,欲遮除主性變異自性,為陳述數論師之主張故說’數論’等。數論即迦毗羅,主性即自性,是異名之所取,主張即思維。常即是世間之因,彼亦是常不壞之自性。世間即動與不動一切眾生,因即以變異體性許為因。 若問此所謂主性是何?說’勇識’等。勇識、塵、暗即此三德平等安住時,獲得平等安住之狀態時稱為主性,說為主性。此等暫時是自性之狀態,說為不平等執行,獲得不平等安住故,又說此等德性為執行,說為種種及種種相之變異。 如是彼等之因,當生起補特伽羅受用境相之慾求時,由自性遍知補特伽羅之慾求后,與補特伽羅相應。爾時亦由發出聲等之體性變異而趨近。其次第是此:‘從自性生大性,從彼生我執,從彼生十六聚,從十六聚中之五,復從彼生五大。’ 此義是:從自性生大性即從主性生大性,大性是暫時之說。‘從彼’即從大性生我執,即我之覺知。從彼我執生十六聚。十六聚即十一根與五唯。其中五作業根即口、足、手、小便道、大便道。五知根即耳、身、眼、舌、鼻。二者之本性即意,如是成十一。又五唯即聲、觸、色、味、香。 從五生五大即從聲等五生五大,五大即所知之虛空、風、火、水、地。最初之自性唯是因非果。大性、我執與聲等五是果亦是因。十一根與虛空等五唯是果非因。補特伽羅則離二性。如所說:‘根本自性無變異,大等七者因與變,十六唯是諸變異,士夫非性非變異。’ 彼主性亦以具足一切果之功能自性,唯以三德自性成辦果,否則,如何能生非彼所有之種種果相?如是亦云:‘一切功能聚,唯從某自性,果之差別轉,是彼事自性。若於因體性,無功能性果,彼不能作彼,如無空中花。’
།འདི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སེར་སྐྱ་ཟེར་རོ། ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་སྤྲས་པའི་རི་མོ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བསམས་ནས། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སུན་དབྱུང་བར་བཞེད་ནས། གཅིག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གསུམ་ཉིད་ནི་ཞེས་ཏེ། རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རིགས་པ་མིན་ཏེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེས་ན་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་དེ་ཡོད་མིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར དེ་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།མ་གྱུར་མོད་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ཡོན་ཏན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་གཙོ་བོ་བཞིན་དུའོ། ། ཡོན་ཏན་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡོད་མིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསུམ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། སོ་སོར་ཡང་ཡོན ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་ གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་མེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མེད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་པ་གཞན་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སོགས་ པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། འདི་དག་བདེ་སོགས་དང་ལྡན་པ། ། གསལ་བ་གསལ་པོར་མཐོང་བ་ཡིན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམས་སོགས། །རང་བཞིན་གཅིག་པོ་དམིགས་པ་ལས། །ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འང་གི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་བཞིན ཡིན་ཏེ།སེམས་མེད་པ་ནི་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལའོ། །གོས་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པའི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །བདེ་སོགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། བདག་ཉིད་གཅིག་པོར་སྲིད་པའང་མིན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་ དང་མུན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའི།འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་དོགས་ནས་དེ་དངོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་གལ་ཏེ་འདོད་ནའོ།།དངོས་པོ་རྣམས་དཔྱད་ཟིན་ནམ་ཞེས་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་ བརྟགས་པ་ན་རིགས་པས་དངོས་པོ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
如是,勝論派說唯獨主宰以果的形相使眾生趣入和退出。如是,思維彼等一切如同顯現於虛空的圖畫,為破除實事論者的宗義,故說’於一’等。若是一者,則三自性即是,塵、暗、勇德性三種差別之體性不應理,不合理。由此因故,三德之主宰不存在,是無。‘一與多之自性’,此是相互矛盾。因此,當破除彼時,其一切果也將被破除。 若謂雖非如此,一之自性是三德之體性,是彼德之自性所存在者。故說’如是’等。如是,即如主宰。德即勇、塵、暗之自性是不存在。彼亦有三,因為彼等諸德各各亦有三,即三種。如是,對於說一切是三德之體性者,各各亦以三德之自性獲得三德之體性。如是,其德亦以三德之體性而一之自性不存在。 當如是觀察時,諸德不存在,爾時,從彼所生之聲等亦不應理。說’若無德’等。德即勇等,無即不存在。‘亦’字表示其他過失等,聲等,等字所說攝取觸等。存在性即存在是事物。極遠即於一切方面不應理,因為無因中果之存在性不應理故。又:‘此等具有樂等,明顯清晰可見。樂與苦及舍等,觀一自性所緣。‘而說。 為顯示彼亦不應理故,說’無心’等。‘亦’字如前,于無心即是無情之體性。衣等無心之毛毯等。樂等亦是心之體性,體性一者亦非可能,即不存在。因為勇、塵、暗之體性說為樂、苦、舍,于彼等亦無德,如何于彼成為樂等?若如是,則因是樂之體性故,不說毛毯等是樂之自性。 然而,懷疑樂等從彼所生,故說’彼事’等。彼即是樂等,因之體性即作者之自性成為外境,若許毛毯等亦爾。‘諸事已觀察耶’即毛毯等此等非支分者之體性,亦無極微之自性,且無三德之體性,如是觀察、思維事物時,以理顯現諸事物亦如幻,因無自性故。
།དེ་ལ་དངོས་པོ་འདི་ཇི་ལྟར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོར་འགྱུར། གཞན་ཡང་གསལ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ པ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྣམ་བུ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ཁྱོད་ཅག་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལས་སྣམ་སོགས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སླར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣམ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ལ།བདེ་སོགས་ཡིན་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ན་སྟེ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་སོགས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གང་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་སོགས་ ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱང་ངོ་། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཉེས་པ་ལྷག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། ནམ་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ ཏན་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་རྣམས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་གསལ་བ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཞེས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ནམ་ཞིག་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བའི་བདེན་ཡོད་ཉིད་ ཡིན་ན་ཡང་བདེ་བའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ན་གྱུར་པའི་བདེ་བ་རྟག་པ་ཡིན་ན།མྱོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བའི་མྱོང་བར་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཐམས་ཅད་དུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ནམ་ཞིག་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་ཡང་དེ་ཉིད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མངོན་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས། དེ་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་ གནས་པར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ཕྱི་ནས་མི་དམིགས་པའི་དུས་ན་ཕྲ་མོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་རགས་ པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་ཕྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པས་གཅིག་པུ་ནི་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་ གཅིག་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་གྱི་ཆོས་ལོག་ན་ཡང་ཆོས་གཞན་སྐྱེས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས། རགས་པ་དོར་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རགས་པ་མངོན་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དོར་ནས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བོར་བར་གྱུར་ན་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན། ཕྲ་རགས་དེ་དག་མི་རྟག་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།
那麼,這個事物如何成為快樂等的因的本性?此外,如果明顯是快樂等的自性,那麼毛毯等就會成為產生快樂等的所作,如你所說’快樂等’等;毛毯也是快樂等的因,你們認為它是因,因為明顯是快樂等的因。 如是,從此毛毯等,‘等’字包含旃檀花鬘等。再者,這是顛倒所緣,如’毛毯等’等所說,‘等’字包含旃檀等,快樂等,‘等’字包含痛苦等。因為彼無故,即因為毛毯等不存在。快樂等不存在,因為是毛毯等的果故。不會成為快樂等。 因為隨順、違逆而行,所以快樂等是彼之果。因為是勇識等功德的本性,若有人認為快樂等是常住,那也是不正確的,爲了顯示這點,說’快樂等亦’等。快樂、痛苦和舍受亦然。‘亦’字表示想要說明更多過失。 常性即是常住的自性,從未被觀察到、未被見到,因為功德等不存在,因為它們不應該是常住等。即使快樂等是常住,那時也應該常常被觀察到,爲了顯示這點,說’若有快樂的明顯性’等。 如果快樂等住于常住的自性,那時如何在某時是快樂的自性,同樣’任何時候’即永遠都應該如此,因為未捨棄其自性,這是總義。若有快樂的真實性,即使在某處有快樂的明顯性,若快樂是常住,為何不能感受?為何不能在一切處成為快樂的感受?也不是在一切處都能感受。 因此,某時不被觀察時,那時即不存在,如何確定是常住性?若如是,若常時成為明顯的本性則有此過失,當其以力的本性不顯現時則無過失,如說’彼即微細’等。 彼即安住于明顯后,依託事物而後來不被觀察時成為微細,如同白天的星辰等,雖是不可觀察的自性但是真實依託。若說如此,這是不合理的。為什麼呢?因為若有粗顯明顯的本性自性,如何是微細? 如是,不明顯自性的快樂等是常住,故一不應成為多的自性,這是所思。即使如此,相互矛盾者不應在同一時間存在於一處,前法雖滅但因其他法生故無過失,如說’捨棄粗顯’等。 捨棄粗顯顯現的本性,即完全捨棄時成為不顯現,若如是承許,‘彼等粗細皆無常’,因為是生滅所控。粗顯不顯示則成為微細。
།གྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་རྟག་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ། རགས་པ་ཕྲ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་ཉིད་དུ་ཅེས་མི་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པར་ཁས་མི་ལེན། བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རགས པ་དང་ཕྲ་བ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་འཇིག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་པ་དང་མི་མངོན་པའི་དངོས་པོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་དེ་དག་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇིགས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་དག་འདི་ལྟར་གྱུར་པ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དག་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་རགས་པ་དེ་བདེ་བ་ལ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེར་ལོག་ན་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྣམ་བུ་ལོག་ན་ཡང་བུམ་པ་མི་དམིགས་ པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདི་ཞེས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་པ་ཡོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ལོག་པས་དེའི་བདག་པོ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རགས་པ་བདེ་བ་གཞན་ མིན་ཞེས་ཏེ།གལ་ཏེ་རགས་པ་བདེ་བ་ལས་གཞན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་བདེ་བ་གསལ་བར་མི་རྟག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རགས་པ་འགགས་པ་ན་བདེ་བ་ཡང་འགགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། འཇིག་ པ་ཉིད་དུ་གསལ་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞིག་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་བ་སླར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཏན་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱི་འདོད་པར་དགོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར མེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ།གཏན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅུང་ཞིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་འདོད་ནའོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསལ་བར་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཕྱི་ནས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱང་སྟེ། འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཁྱོད་དེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ དུ་ན་སྔར་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྔར་ཡང་དེ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་གསལ་བ་མེད་པ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ལ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟའ་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཟས་ཡིན་ལ། ཟས་ཟ་བ་པོ་མི་གཙང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཙོག་པ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།
雖然變成這樣,但常法有什麼損害呢?對此說道:‘如是一切諸法’等。一切諸法是二十五真實性的性相,如是即是,不願如粗細般成為無常性。為何不承認無隨行性的壞滅?意思是這樣的:粗細二者也不應該是無隨行性的壞滅,無生顯現與不顯現的事物是不合理的。 否則,由於以某種本性住于百中,如前也將成為顯現。因此,必須承認彼等確實是無隨行性的壞滅之生起性。即便如此,當彼等如是時,如是其他也因無差別而成。 複次,若許粗細二者是壞滅與生起,則彼時樂等將成無常,如是粗性與樂是異或不異。其中若是異者,則彼時雖滅,如前將成樂受。毛毯雖滅,瓶不可得是不合理的,因為將成無盡地了知’此是’的關係。 若有關係,因非因滅而有他法滅也不合理,如牛滅而其主人不滅。彼也非樂因,因為從毛毯等生樂故。彼亦非因,因為與樂等同時故。若是無異品,對此當說:‘粗性非異於樂’,若粗性異於樂,則彼時此將成為樂性。 彼時樂明顯是無常性,因為是其本性,粗性滅時樂也滅故,樂是無常性,明顯是壞滅性。若如是者,若一切種都成壞滅,則彼時樂不會再生,因為完全無者如空中蓮花不應生起故,為陳述他人的主張而說:‘若無’等。 若一切種都是無因性的無體性則不生,如虛空中的蓮花。如是若其他也是,則彼時不生。因此無不生任何,完全無的本性不生任何。為何?因為無,因為非有,若如是許。 如是若許,則彼時不應說此,故說’明顯’等。明顯是無,先前有的階段非有的明顯生起,雖不許後來生起,你說有的你也有住性。 否則,若先前也有,如後來般先前也將成能得。如同明顯無生起,若其他也是,則彼時毫無相違。複次,對說有果者,因位有果故成其他過失,為此而說:‘若於因’等。 由應食義故是食,食者將成不凈,將成食污穢。
།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ ལ་འབྲས་གནས་ན་སྟེ།འབྲས་བུ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཟས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཟས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བས་ན་དེ་ཟ་བའི་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རས་ཀྱི་རིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གནས་ན་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ། རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་རས་ཡོད པའི་ཕྱིར།རས་ཀྱི་རིན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཉོ་བའི་རིན་གྱིས་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ཉོས་ལ་སྟེ། བཟུང་ནས་བགོ་བར་གྱིས་ཏེ། གོས་སུ་གྱིས་ཤིག་།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་འདི་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྨོངས་པས་ཏེ་མི་ཤེས་པས་སོ། །དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ བརྗོད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་མ་མཐོང་བས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་ཀྱང་རྒྱུ་ ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པར་རིགས་པའི་གྲངས་ཅན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཐུན་མོང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཟས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་། རས་དོན་དུ་གཉེར་བས་རས་བལ་ གྱི་ས་བོན་བསྙོན་པར་བྱ་བ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་འདི་ལན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ་ཐ་སྙད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གང་གིས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་ཡོད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་ལ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་གཉི་ག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་འཇིག་རྟེན་པས་རྒྱུ་གང་གིས་མི་མཐོང་། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་མི་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་མིན་ཏེ་དེའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ལ་སེར་སྐྱ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་རྒོལ་བས། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡིན་ ན།དེ་གཞལ་བརྫུན་པར་མི་འགྱུར་རམ། ཚད་མ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེས་གཞལ་བ་སྟེ། ཚད་མ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་བརྫུན་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པོ། །གཞན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན། གལ་ ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་དེ་ཉིད་ཡིན་ན།དེས་བཅལ་བ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གང་འདིར་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་དེའི་ངེས་པ་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་སོ།
怎麼說呢?如果果存在於因中,即果的自性若存在於因中。如此,對於主張存在的人來說,食物的果報是不凈,那麼這個不凈在食物的當下就已存在。因此,食用時就會產生食用不凈的疑慮。 又有其他過失,對於主張果已存在的人說’布的價錢’等。如果果存在於因中,這與前文相連。因為棉花種子即因中已有將生的果即布,所以用布的價錢,也就是購買的價錢買棉花種子后,可以穿著,可以做衣服。 若如此,如果勝義中因中有果,如此的話,這是在世俗中由無明翳障損害智慧眼的世間人所不見的。因此說’世間愚癡’等。由愚癡即無知,事物的真實性雖然存在卻不見,世間人不能見到,因此不會有所說的過失。 若說有過失,真實性的智慧不也存在嗎?即使世間人未見到而不作如此言說,對於真實性智慧來說也是合理的,因為真實性智慧也不了知因中有果。 勝義中的數論派也是存在的,這是一切世俗凡夫共同安立的,他們也不見有人爲了食用等而趨入,為求布而購買棉花種子。 這不是合理的答覆,故說’世間’等。即使對世間人即世俗的凡夫來說,也有能了知因中有果的智慧,不僅僅是真實性智慧獨有。 如此,見到果后認為因中有此,這是真實性智慧和世間人二者共同決定的。由此,世間人為何不見?對於世間人不見應當說明理由。 說’世間’等是說世間見解不是量。非是量,即其智慧非量,也無明顯可見性。明顯可見的自性見解也是不存在的,即非量。因此不能獲得事物真實性的安立。 這也是我們所承許的,因為一切世俗量在勝義中都不是量。如此,你們也歸入我們的立場了。 如此安立時,勝論派以相同過失詰難,故說’若是量’等。若你們主張量在勝義中也不成為量,則所量不成虛妄嗎?量若是非量,則其所量即被量所判定的成為虛妄不真實。 否則如何?因此,勝義中諸法空性是不合理的。若是非量,則其所量也是虛妄的。此時,這裡的勝義即真實,諸法是法,空性是一切法無自性,量的決定也不合理,不應理,因為一切量所顯示的也都是虛妄的。
།ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ན་མེད་པ་དེ་ཡང་དེ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན། བརྟགས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྟགས ཏེ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའོ།།དངོས་པོ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། མ་རེག་པ་སྟེ། རྟོག་པའི་བློས་མ་བཟུང་བར་དེའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བུམ་པ་བཏགས་པའི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་བུམ་པ་མེད་པ་འཇིག་ རྟེན་པས་རྟོགས་ཏེ།བུམ་པ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད། གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ངོ་བོར་མི་གནས་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྟགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་གང་ལ་དངོས་པོ་གང་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་གསལ་བར་བརྫུན། །དེའི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ གྱིས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བྲལ་བ་གསལ་བ་སྟེ།ངེས་པར་བརྫུན་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཟུར་གྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྨི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟགས་པའི་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ བས་ན་རྨི་ལམ་སྟེ།གཉིད་ཀྱིས་སེམས་མནན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བུ་སྐྱེས་ཏེ། ཞིག་པ་ན་བུ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡོད་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་བགེགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ནི་བུ་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བགེགས་ཡིན་ཏེ། འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་འགེགས་པ་ཡང་བརྫུན་ཡིན་ལ། བདེན་པ མ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་གྱི་བུ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུ་ཉིད་རྨི་ལམ་དུ་ཤི་བ་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་རྟོགས་པས་བརྟག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་བརྗོད་ པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་སྣང་ལ། རྟོག་པ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་དམིགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ།སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་བསམ་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན། །གང་གི་སྟོང་ཉིད་ རྣམས་བརྟགས་པས།།རྟོག་པའང་མེད་པར་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། གཙོ་བོས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་བསལ་བས། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྒྲུབས་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།
如果有人說:一切法在某處不存在,這也是通過安立觀察它的量而成為相同的道理。對此回答:說’所觀察的’等,所觀察即是分別心所增益的。事物即是法,未觸及即是未被分別心所執取而非執取其事物,即是非所緣。如是,以假立的本性遍計瓶子后,與此相關的無瓶為世間所了知。以觀察瓶子而成為世間共許,當其以少許本性不住時即是無,除此之外完全沒有顛倒的本性。 爲了顯示即是所觀察,故說’因此’等。由於以所觀察事物的差別而非執取無事物,因此虛妄的任何事物於何處不存在的事物即是彼。彼之無事顯現為虛妄。彼即無事物的自性中無事物且離,顯現即是決定虛妄且非真實,這也是因為是遍計的事物。如是,事物與無事物二者以遍計的本性,一切法以無自性而住。 複次,爲了以總結的方式明顯顯示此義,故說’因此如夢’等。由於事物與無事物是所觀察的安立故是虛妄義,因此如夢即在被睡眠壓制心的狀態中生子,當滅時無子,如是分別即是彼無的分別。做什麼呢?是彼有的分別生起的障礙,若有彼則有子。彼有即是事物性。彼之分別即是增益,彼等生起且出現,彼為障礙即是能障礙。 若說如是彼即是彼,是虛妄因為彼是所觀察。有彼的分別之障礙也是虛妄且非真實,因為夢中的子是未生且未滅。或者,對於認為是真實的子于夢中死亡,此一切應當配合。如是,應當以了知一切法的生滅而觀察。 這將要說明:譬如夢是所見事物未生未滅,以分別顯示的事物與無事物二者勝義中無有,然而由分別于言說境中顯現,彼分別也因為是無境所緣故非量,其境也因為勝義中無自性。如是,在醒時狀態所緣也是于入於事物與無事物言說道路者,以分別顯示的安立。 如是,于彼非量也不違一切法無自性,如所說:‘生住與滅,以世間思維您所說,因此唯是所觀察,一切法如是宣說。以彼空性諸所觀,說分別亦是無有。‘一切皆相應。如是以遣除無因自性、自在天與勝性所作性的輪迴,成立’非從無因’之義后,爲了總結,故說’因此如是’等。因為從自性等所生的任何果不生。
།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྟེ། བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སོ། །འགའ་ཡང་རྒྱུ མེད་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་འདི་ལས་དོན་དམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ པར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་ནས།རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་མུ་གསུམ་གྱིས་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའམ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའམ་འདུས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་ཏེ། སོ་སོ་ བ་རྣམས་དང་འདུས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་སོ་སོ་བ་རྣམས་ནི་རེ་རེར་རང་དང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་རྣམས་ལའང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གཉིས་པོ་དག་རྐྱེན་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ལའོ། །གནས་པ་སྟེ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོས་གནས་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། སྐྱེས་པ་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གཞན་ཡང་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ ལ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སླར་ཡང་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་སྐབས་ལ་ ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན།འདི་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་གཟུགས་དང་རོ་དང་ནུས་པ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ལ། ཇི་སྲིད་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ན་ས་བོན་གྱིས་ཀྱང་ཁྲེའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་ཐལ་ཏེ། སཱ་ལི་དང་ཁྲེ་དག་ཀྱང་ཁྲེའི་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་གང་གིས་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དུས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ སོ་སོར་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་སྐད་ཅིག་མར་ འཇུག་པ་ཡང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
因此如是詳細觀察,即以前述之詳細觀察。任何事物皆非無因而有,即無任何果從自性等非因而生,是為無也。此乃譬喻。 由人及時等所作亦非有,因彼等亦無因故。是故非無因,此為已成。 若謂雖從自性、大自在天、勝性等無因而無有任何事物,然從此所見因生起勝義,如是一切如何成立無自性?為遮他疑, 以’非從自生,非從他生,非從二生’三門顯示義故,說’各別或’等。‘各別或和合諸法’者,即于各別及和合諸法皆非。 其中各別者,一一非從自他生。于和合諸法亦非,自他二者為緣,即于諸因。住即以生之體性而住亦全無。 其中首先諸法非從自生,因生前無其自性故,從何而生?生已有體性者亦已成就故,何需復生? 複次,從自生者則已生復生,此亦不應理,因已作復作不應理故。已生復生則種子等於輪迴期間相續,則于百次生起芽等亦無機會。 若許此者亦違世間現量,因見從種子等生芽等故。種子與芽非一,因二者之色、味、功能、成熟皆異故。 若謂生起自體,則亦不能生起任何,因互相依待故。如是,首先未成自體時不應有生,乃至未生之時不成自體,故互相依待。 是故全無從自生。亦非從他,若許從他生,則種子亦應生稻芽,因稻種與麥種對麥芽而言無他性差別故。 則一切應從一切生,因一切無他與他之差別故。若謂雖無他性差別,然因果互為所生能生之事決定,故非一切生。 則未生果時,以何言說功能?已生時亦無因果故,以何言說功能?因因果時不同故,全無決定之所生能生事。 正因此故,相續決定亦不應理,因無因果則相續不成故。彼剎那唯一安住故,何為相續?前後剎那相續亦是分別增益故,無實相續。
།འདིས་ནི་འདྲ་བའི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདིར་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་དང་འགའ་ཞིག་ན་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའམ་འདྲ་བའམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་ པོའི་ངེས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདིས་དེ་ལན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཉི་ག་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་སོའི་གཉིས་པོ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་བ་གཅིག་གིས་མ་མཐོང་བའི་ལམ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་མ་སོ་སོ་ལ་མར་ཁུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དེའི་ ནུས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་བརྗོད་པ་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་ པར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་མཚུངས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་།།རྐྱེན་འདི་བ་ཙམ་འདི་ནི་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུ་ལྗང་ པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟག་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས ཚུལ་འདི་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་།སྲོག་མེད་པ་དང་། སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བླ་ན་མེད་ པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའི། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ།གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ། མྱུ་གུ་ ལས་འདབ་མ།འདབ་མ་ལས་སྡོང་བུ། སྡོང་བུ་ལས་སྦུ་གུ། སྦུ་གུ་ལས་སྙིང་པོ། སྙིང་པོ་ལས་མེ་ཏོག་།མེ་ཏོག་ལས་འབྲས་བུའོ། །ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མེ་ཏོག་མེད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་ འབྱུང་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ས་བོན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མྱུ་གུ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ས་བོན་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།
這裡說明了相似性的確定,如此,在某些情況下,並不存在持續的或相似的或所生和能生之事物的確定性。因為所生和能生在此也是應當觀察的,怎麼能以此作為答案呢? 因此,也不可能從他生,也不是二者,因為各自方面所說的觀點必然會導致過失。因為各自二者無能力,聚合也無能力的緣故。一個盲人看不見的路,許多盲人也不能看見。如果每粒沙子都沒有出油的能力,聚合在一起也不會有這種能力。 因此,由於對兩方面所說的觀點都會導致過失,所以也不是從二者而生。如此,從自生、他生、二者生以及無因生,在勝義中都是不存在的。 因此,在勝義中是無生無滅的本性,如幻如陽焰,緣起性空,顯現為一切種種的本性。這裡並不否定世俗諦中的此緣性。 如世尊在《青稻經》中所說:‘什麼是見緣起?在此,誰見到緣起是常住的、無命的、離命的、如實的、無錯的、無生的、未生的、未作的、無為的、無礙的、無所緣的、寂靜的、無畏的、不奪的、不變的自性,他即見法。’ 如此方式,對於法也是常住的、無命的、離命的等等,如前所述。乃至見到不變的自性,即是通達聖法,具足正智的無上法身佛陀。 問:為什麼稱為緣起?答:是指有因有緣,而不是無因無緣,如前所述。 如是,此緣起由二者而起:何為二者?即是:因相關和緣相關。這又可分為外和內兩種。 其中,外緣起的因相關是什麼?即是:從種子生芽,從芽生葉,從葉生莖,從莖生節,從節生心,從心生花,從花生果。若無種子則不生芽,乃至若無花則不生果。若有種子則現起芽,如是乃至有花則現起果。 其中,種子不作是念:‘我當生起芽’。芽也不作是念:‘我是由種子所生’。
། དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་བར་དུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་མེ་ཏོག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་ས་བོན་ཡོད་དེ་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་འབྱུང བར་འགྱུར་བས་ན་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བར་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ན། ཁམས་དྲུག་འདུས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁམས་དྲུག་པོ་གང་དག་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་འདུས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་བརྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ དོ།།ཆུའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་བརླན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །མེའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་དྲོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་ས་བོན་འབུ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ས་བོན་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དུས་ནི་ས་བོན་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རྐྱེན་ ནི་འདི་རྣམས་མེད་པར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི།ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལ་ས་བོན་འགག་པ་ན་དེ་ ལས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བརྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བརླན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མེའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་ དུ་བདག་གིས་ས་བོན་ཡོངས་སུ་དྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།།རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་འབུ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། ། དུས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བསྒྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ས་བོན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མྱུ་གུ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་རྐྱེན་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་དུ་མི སེམས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྐྱེན་འདི་དག་ཡོད་ལ་ས་བོན་འགག་པ་ན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱུ་གུ་ཡང་བདག་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉིས་ཀས་མ་བྱས། དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས། དུས་ཀྱིས་མ་བསྒྱུར། རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་འདུས་པས་ས་བོན་འགགས་པ་ན་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ།།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བའི་ རྒྱུད་དུའོ།།ཇི་ལྟར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཡང་གཞན་ལ་ས་བོན་ཡང་གཞན་ཏེ། མྱུ་གུ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་མ་ཡིན་ལ། ས་བོན་འགགས་པས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། མ་འགགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ཡང་འགགས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མྱུ་གུ་འབྱུང་ སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྟག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆད་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་འགགས་པའི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན། མ་འགགས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱིས། ས་བོན་ཡང་འགགས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པར་མ་ཡིན་ནོ།
同樣地,花朵也不會這樣想:‘我要顯現果實’,果實也不會這樣想:‘我是由花朵顯現的’。然而,當有種子時芽就會顯現和生起,同樣地,當有花朵時直至果實也會顯現和生起。如是應當觀察外在緣起與因的關係。 如何觀察外在緣起與緣的關係呢?是由六界聚合的緣故。哪六界聚合呢?即地、水、火、風、空、時六界聚合,由此應當觀察外在緣起與緣的關係。 其中,地界起到支撐種子的作用,水界起到滋潤種子的作用,火界起到溫暖種子的作用,風界起到生髮種子的作用,空界起到不障礙種子的作用,時間起到轉變種子的作用。 若無這些緣,種子就不會顯現成芽。當外在的地界具足無缺,同樣水、火、風、空、時也具足無缺,一切聚合時,種子滅時,由此顯現成芽。 其中,地界也不會這樣想:‘我要起到支撐種子的作用’。同樣,水界也不會這樣想:‘我要滋潤種子’。火界也不會這樣想:‘我要溫暖種子’。風界也不會這樣想:‘我要生髮種子’。空界也不會這樣想:‘我要起到不障礙種子的作用’。時間也不會這樣想:‘我要轉變種子’。種子也不會這樣想:‘我要顯現芽’。芽也不會這樣想:‘我是由這些緣顯現的’。 然而,當這些緣具足,種子滅時,芽就會顯現。同樣地,當有花朵時直至果實也會顯現。芽不是由我造,不是由他造,不是由二者造,不是由自在天造,不是由時間轉變,不是從自性生,也不是無因生。然而,由地、水、火、風、空、時界聚合,種子滅時,芽就會顯現。如是應當觀察外在緣起與緣的關係。 如是應當從五個方面觀察外在緣起。哪五個方面呢?非常、非斷、非轉移、從小因顯現大果、相似相續。 如何是非常呢?因為芽是一個,種子是另一個,既是芽就不是種子,不是因為種子滅而芽生,也不是因為不滅而生,種子滅時,同時芽生,因此非常。如何是非斷呢?不是從先前已滅的種子生芽,也不是從未滅的種子生,而是種子滅時,如秤桿高低般芽生,因此非斷。
། ཇི་ལྟར་འཕོ་བར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཡང་གཞན་ས་བོན་ཡང་གཞན་ལ། མྱུ་གུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཕོ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཆུང་ངུ་བཏབ་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ མངོན་པར་འགྲུབ་པོ།།ས་བོན་ཇི་ལྟ་བུ་བཏབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྔར་གྱི་རྒྱས་པར་བཤད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་འགེགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་ནི་གཏན་མེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་དུས་སུ་འགྱུར་ལ།སླར་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་འདས་པའི་དུས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པར་བརྗོད་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་སྨྲ་བའི་ དོགས་པ་བླངས་ནས།གཞན་ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ནས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལས་སོ། །འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་འོངས་པའོ། །འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལས་འགར་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་པ་ཡང་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། དེ་ ཆོས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་བྱེད་པས་སྟོང་པས་དུས་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་པ་ཅི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ ལ།གང་གི་ཚེ་བྱས་ན་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ་འདས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་ པ་ཡོད་པས་སམ།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན། སྔ་མ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། ཅི་འདི་ལྟར་མ་བྱུང་བ་གང་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་ནས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང མེད་པས་ན་ཞིག་པ་ཞེས་བརྗོད།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཆོས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དུས་གསུམ་དང་ལྡན་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་འདིར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ལ། དངོས་པོ་རྟག་པར་ཡང་མི་འདོད། །དངོས་ལས་དངོས་མིན་གཞན་མིན་པ། །གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པ་ ཡིན།།ཞེས་པའོ།
如果問何以不是轉移?因為芽是一個,種子是另一個,芽就是芽,不是種子,所以不是轉移。 播下小種子會產生大果實,因此從小因產生大果。 種下什麼樣的種子就會產生什麼樣的果實,因此是相似相續。如是應當觀察外在緣起的五種相。 同樣,內在緣起如前廣說所示,這也應當配合。 如是,當觀察勝義諦時,並非否定世俗諦。 若說事物並非成為完全無有的事物,而是依靠因緣之力從未來時轉為現在時,復又由無常之力從現在轉為過去時。如是說生住滅,緣起也如實如是而成。 如是攝取三時論者的疑問后,說’從他處所知’等。‘從他處’是從處所和時間。‘非來’是絲毫不來。‘亦非去’是從現在時不往任何處去。以彼一自性于任何處亦不住。 若是如此,若未來時轉為現在,從現在成為過去,則有為法也將成為常,因為一切時中都有。‘無常’之說不存在,說’彼法非常’如何成立? 若說由於空無前後時作用而是諸時法的差別,即當未得作用、不作所作時稱為未來;當作用時是現在;當已作而止息時是過去,故有差別。 這也毫無道理,因為以彼自性彼時亦有,為何作用不成?應當如是詰問。依待其他緣也不應理,因為是常住的本性。 若無作用仍是事物,則馬角等也應成為真實。作用又如何詮釋過去、未來、現在?是由彼之外的作用?還是由自身?前者無所立足,後者法自身安立過去等也毫無損減。 若如現在實有,如是過去未來也有,則如是以自性有的法如何是未生和滅性?難道是說未有者從無中生? 複次后無,以無故稱為壞滅。以彼自身於前后時恒有時,應成如現在般可得等。 是故以未生故無法非去,如何于承許三時實相時,過去等非有。 此中這是總結偈:自性一切時中有,事物亦不許為常,事非異於非事物,明顯是自在行相。
།གང་ཡང་འདས་པའི་ལས་ཡོད་པ་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོའི་ཚིག་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏེ། འདས་པ་ཡོད་དོ་མ་འོངས་ པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདས་པ་ནི་གང་སྔར་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པ་ནི་གང་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་སྒྲ་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདི་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དགེ་སློང་དག་མིག་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་དོ། །འགག་པ་ན་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་མིག་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་འགག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མིག་མ་འོངས་པ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལྟ་བས་ན་དུས་གསུམ་དུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གང་ནས་འོངས་པའམ། འགྲོ་བ་ཞེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཡོར་ དང་མཚུངས་པ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཅུང་ཞིག་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་མི་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལས་ནི་ཁྱད་ཅི་ཡོད། སྒྱུ་མ་ལས་དེ་མིག་འཕྲུལ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མིག་ཡོར་དང་མཚུངས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་ པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་སྣང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། ཡང་འདི་ཉིད་གསལ་པོར་བཤད་པར་བཞེད་པས་སྒྱུ་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་ སྒྲས་འདིར་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་དེས་སྤྲུལ་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྒྱུ་མའི་རྒྱུས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཞིག་སྤྲུལ་པ་ ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་གྲགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཅིང་བསྐྱེད་པའོ། །ཡང་དང་དང་གི་སྒྲ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྡུད་པའི་ཆེད་དུའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ནི་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའམ། རྒྱུའི་ སྤྲུལ་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་གང་ན་སྟེ།གང་ལས་སོ། །གང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ན་གང་དུ་འདི་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་གྱིས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་གང་ནས་འོངས་པའམ། གང་དུ་འགྲོ་བར་དམིགས་པ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་བརྟག་པར་གྱིས་ ཤིག།།ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་མཐུས་བྱུང་བ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གཞན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཉེ་བར་མཐོང བ་སྟེ།དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་མེད་ན་མིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པ་ནི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཐོང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གདོང་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་འདྲ་བས་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་གདོང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བ་ན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡིན་ལ།དེ་མེད་ན་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བ་དག་གོ། །འདི་ ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་བཅོས་སུ་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དེ་བརྫུན་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།
任何過去的業有未來的果報,這是經中所說的過去等事物的表述,這也是爲了遮止否定因果的見解,世尊說’過去存在,未來存在’。過去是指先前生起而已滅的,未來是指有因則將生起的,如是說有因等,‘有’字是助詞,故可用於三時。 因此,世尊如是說了勝義空性:‘諸比丘,眼生起時不從何處而來,滅時不往何處而去。如是諸比丘,眼從未生中生起,生已覆滅。‘若眼在未來已有,則不應說從未來生起。因此,不是在三時中轉變。 即使如此,也不是從何處來或去。眼如幻影一般,生起的事物無自性,以任何觀察都不能成立。此時與幻術有何差別?幻術中幻師所化現的大象等本性如幻影一般無自性,有何差別?絲毫也不存在。‘此’指因緣所生事物的本性顯現。 若問為何無差別?為明顯說明此義,故說’以幻’等。以’幻’字在此表述幻化所現幻術等差別,因果假立故,爲了了知因與幻的自性,爲了了知義與所化,故說’以幻因幻性所化’之語。 又以諸因即世間所知的因緣所化現、所生。‘又’與’與’二字是為相互攝集。‘化現’即生起。如是,幻化所現或因所現事物的自性從何處來?滅時往何處去?因此如是觀察:若細緻觀察其從何處來或往何處去。 若問因緣力所生事物之本性此時如何成為迷亂?為顯示其即是虛妄,故說’若見他’等。若見事物本性依他緣,無彼則不存在,即無彼則不見,彼依他而轉故。 如影像,即如鏡中所見面等影像相似,面等影像于鏡等近時顯現影像,無彼則不顯現,如是事物本性亦隨因緣近與不近。如是有為法依他而轉故無自性,於此中實性即虛妄如何能有?不應理。非由他差別性所造作不應理。
།དེ་སྐད་དུ། གང་དག་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས། ། དེ་མེད་པར་ནི་ཡོད་མིན་གང་། །དེ་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པར། །གསལ་བར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཡང་ནུས་པ་གང་ན་ཡང ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་བྱེད་པ་དེ་ལ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་རྒྱུའི་ བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ན་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྒྱུའི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར དེ་ལ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་བྱེད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ནི་མ་ ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་སྟེ། རེ་ཞིག་རྒྱུ་བརྒྱ་དང་། རྒྱུ་སྟོང་རྣམས་གཞག་སྟེ། བྱེ་བ་བརྒྱའི་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་དེ་རང་བཞིན་མེད་ པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དུ་ཆུག་མོད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གནས་སྐབས་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་དངོས་ པོར་མི་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལོག་པ་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར། དངོས་འགྱུར་གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔར་མེད་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འོ་ན་ གང་ཞིག་དེ།མེད་པ་ལ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གཞན་འགའ་ ཞིག་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་ལས་སྔར་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ཡང་དེ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མེད་ཚེ་དངོས་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་དུས་ན་དངོས་ཡོད་མིན་ཏེ། གལ་ ཏེ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན།དངོས་པོ་ཡོད་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཏེ། མེད་པའི་དུས་ན་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་བརྒྱ་ལ་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་འགལ་བས་རྟག་ཏུ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་ན་དངོས་པོས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉམས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་སྐྱེས་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ན་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ན། དངོས་མེད་དང་ནི་བྲལ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།
如是說道:‘凡是從因而生起的諸法,若無彼因則不能存在,為何不明確承許彼等如同影像一般?’ 因此,由因緣所生者于勝義中絲毫也不存在。因緣諸法中也不可能有任何功能存在。 如是,諸因的自性、他性及二者本質的事物存在與不存在二者的自性作用中,無有作用非為作用,為顯示此義而說’事物存在’等。 對於已存在者無有因的作用,故先前即已說明自性存在者為因。諸因有何作用?由於是已成就果的本質,故無需成辦的自性,因此不需要因的作用。 依第二常見而言,故說’若彼’等。‘若’是顯明其他方面,彼無即是無的自性。那麼因有何作用?彼時也無有任何存在,因為彼亦是無的自性,故彼無有因的作用。 如是,若存在已成就故無有因的作用,則雖有因亦無作用;于無中亦為何不生起?故說’百分’等。無事,即非有的自性是不可轉變的,事物自性中無有他性,以觀察故於彼亦無有所作。 即使以百千因,且且不論百因千因,即使以百萬因亦不能轉變彼無自性故。 縱使無有變化,然此中有某事物自性存在,為此說’此位彼’等。位彼完全不捨離的自性即不成為事物。無性不成為事物,然而無的自性轉變時則成為事物自性。 此中說:‘復何成他事?‘若先前無性不成為事物自性,那麼什麼能捨離無性而異於無性本身轉成事物?絲毫也不可得,因為因果自性已在先前破除故。 如是,其他任何法亦不成為事物,然而無事物與相違的存在,非是先前已有的事物,後來也將離彼。 故說’無時有事’等。無的相續時無有事物,若不成為事物,何時成為有事?無時未生事物,則百世亦不成事物,因為無事物的相違恒時作障礙故。 由彼生起故事物損壞無事物,為此說’事物生已’等。‘已’是由於,若未生起且未出現,則不離無事,先前不離無的體性且不相離。
།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་ཡང་མེད་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་མོད།དེ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་འགྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོས་བྱུང་ན་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་རིམ་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མི་སྲིད་ལ། སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་འགྱུར་ཞིང་དངོས པོ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་དེ་དང་འགལ་བའི་མེད་པ་བཟློག་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནུས་པ་མ་ཉམས་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡིས་དེ་མེད་པ་དེ་དང་འགལ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་ཡང་ སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཡོད་པས་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པའི་བདག་གམ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་མི་འཐད་དོ། །གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཕྱོགས་དེ་ཉིད་སོ་སོ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུའི་བྱེད་པ་དགག་ པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་དག་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དག་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ན་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་དག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །མེད་པའང་མ་ཡིན་ ཡོད་མེད་མིན།།རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉི་ག་ལས་མིན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཉམས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དངོས་པོའང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།འང་གི་སྒྲས་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཅིག་ཉིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གང་ཞིག་མེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན་ལྡོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་པར་ བསྒྲུབས་ནས།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཏེ་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འང་ཞེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་དེ། འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
然而即便如此,也不會與無脫離。正是由於未脫離彼而成為事物。若由事物產生,由於事物與無事物二者互相排斥的緣故,後來將會脫離無事物性。對此說道’無事物’等。若先前成為事物性,將會如此次第轉變,但這也是不存在的。又為何呢?因為未脫離且未滅,在無事物中不可能有事物的機會,沒有機會。不可能轉變成彼且存在事物,因為與事物生起相違的無事物性存在的緣故。 若說因由遮遣彼無事物,則不然,因為因只作用於果故。若說由生果的同時也遮遣彼無,若由生果的同時能生起遮遣與彼相違的無,則可以,但在彼因力未損的情況下不能生果。因不能與彼無相違,因為在因的時候先前的無也存在,故二者同時存在。 因此,以有的自性或無的自性,因對果的作用都不合理。對於二者俱有和二者都非的立場也不合理,應當了知由於否定各自立場本身而否定了因的作用。這些也都不可能存在。相違的事物在同一時間不可能有遮遣和成立、無事物和事物,因為不合理的緣故。如是所說:‘有事物不生,無亦非,非有非無,非自非他生,非二者如何生?’ 如是,首先勝義中事物的生起如何都不合理,已生的事物本性如何衰損也不合理,故說’事物亦’等。‘亦’字是對應前文,如同無事物不會成為事物一樣,事物也不會成為無。為何呢?因為會導致有兩種本性之過,若有事物在某時轉變為無事物的本性,則同一事物將有兩種本性之過,因為同一者將具有事物和無事物的體性。 說’捨棄事物性而成為無事物的體性’是不合理的。因為彼時事物仍是事物,說’將成為何者的無事物’是不合理的,若有的本性不是勝義,則不應轉變,因為將導致勝義本身不存在之過。如是成立事物的生滅在勝義中不存在後, 為總結而說’如是’等。如是,即以所說次第,因為生滅不合理的緣故。‘亦’字是理由,因為無滅,即無壞滅,事物也不存在。‘亦’字是總攝,一切時中,一切時候,無論諸如來出世與否,諸法的法性是如是安住,即法平等性、法住性、法決定性、法界性、真如性、無顛倒真如性等所說的緣故。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ།མ་འགགས་པ་ནི་མ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་བྲལ་བས་མ་ལུས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་ཅན་ནམ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་འགག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་ཡང དེ་སྐད་དུ།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ། །སྨྲས་པ་གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་འགག་གོ། །སྨྲས་པ། གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་འདི་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས།སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་སྐྲག་པའི་གནས་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྨི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པ་གང་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ངེས་ཉིད་ཅེས་ པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། མི་དང་། ལྷའི་རིགས་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་ཤིང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སྔར་བརྗོད་པའོ། །འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་སྤོང་ཤེས་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་ཞེ་ན།དངོས་པོ་ལ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་གྲངས་དུ་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
正因為如此,一切眾生恒常是無生無滅的。究竟義中無生即是未生起,無滅即是未壞滅。因此,如前所說遠離生滅,這一切無餘都是與無自性相應。 眾生是種種差別的,即有情世間和器世間之名,或動與不動,如幻生滅,依世俗言說而有生滅二者。這是顯示世俗諦不滅的道理。 如《正法集經》中也如是說:‘善男子,如是性即是空性之異名,彼空性是不生不滅。‘又問:‘如佛所說一切法皆空,因此一切法不生不滅。‘菩薩無作說:‘善男子,確實如此,如所了知,一切法不生不滅。‘又問:‘佛說一切有為法皆生滅,如來說此是何意?‘答:‘善男子,世間住于生滅執著,如來以大悲心為除世間怖畏處,依世俗言說而說生滅,於此實無任何法生滅。’ 因此,一切法本性無生無滅,本來寂靜,自性涅槃。如是眾生無自性,其中所攝的地獄等諸趣也是無自性。為顯示此義,故說’如夢’等。凡是與夢相似者皆如是說,‘決定’即是確定。 夢中所見自性諸趣即是地獄、餓鬼、畜生、人、天等類別。如夢中往他方等來去,及經歷苦樂等,如是應知未證勝義諦實相者于地獄等中,然非真實。何以故?觀察時如芭蕉,此是因相之語。 以一切法無自性故,觀察推度時,由於如芭蕉,即如芭蕉無實質的諸趣之義。此即前所說。此亦成立’此如幻故,為除心怖,為知故精進依止’等之義。 由於一切法無生無滅,故說’涅槃’等。為求涅槃,斷除一切法障,解脫一切束縛。未涅槃者即為貪等煩惱繩索所繫,心相續入輪迴牢獄中。 彼二者無差別,無有不同,不可能有。何以故?於事,即勝義中一切法以無自性故自性即是涅槃。然於世俗中有差別,此義已多次宣說。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སངས་ རྒྱས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་ཁམས།།དོན་གྱིས་དེ་དང་ཐ་དད་མེད། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱང་། །དེ་དང་མཉམ་པར་ཁྱོད་བཞེད་ལགས། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྒྲོ་བཏགས་པས་འགྲོ་ བའི་ཚོགས་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་དེ། རྙེད་པ་གང་གིས་ གར་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་གང་ལས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤོར་ཅི་ཡོད་དེ། རྙེད་པ་གང་ཞིག་ཤོར་བས་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་ཡང་ཤོར་བར་འགྱུར། རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ནི་མཆོད་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་བརྙས་པ་ནི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་གང་ཞིག་སྲིད་པར་ འགྱུར།།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ན། །གང་གིས་གང་ལའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཐོབ་པ་དང་སྤང་ བའི་དོན་དུ་འབད་པ་བྱེད་པ་དགའ་བ་ཅི་ཡོད་དེ།དེ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགའ་བ་ཅི་ཡོད་དེ། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ ན་ཅིའི་དོན་དུ་སྡུག་པ་དང་།མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད། གང་ཞིག་སྲིད་དེ་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་རྙེད་པའི་དོན་དུ་སྲེད་པར་བྱེད། གང་ལ་དེ་སྲེད་པར་བྱེད་དེ། ཞེན་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲེད། དེ་ཉིད་དུ་ནི་བཙལ་བྱས་ནས་ཏེ། རང་བཞིན་ གྱིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་སོ།།དེའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབང་གིས་ལས་དེ་དང་དེ་སོགས་པ་ན། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་སྟེ། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ནའོ། །གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ འཇིག་རྟེན་ནའོ།།གང་ཞིག་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདིར་ནི་འཆི་འགྱུར་ཏེ། །གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དཔྱད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདིར་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་འཆི་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་གི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་ པར་འགྱུར།འབྱུང་འགྱུར་གང་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། བྱུང་གྱུར་གང་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉེན་གང་བཤེས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །གང་གིས་གང་སྡུག་པ་ཡིན། གང་གིས་གང་བཤེས་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་ཞིག་མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་དགེ་བ་ཡང་འགྲང་བར་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི བརྗོད་པ་འདི་དང་གཞན་ཡང་ངོ་།།ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་སོ། །བདག་འདྲས་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་བདག་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པར་ མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་འདྲ་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །མི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ། དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་བརྫུན་པའི་རྙེད་པ་དང་མ་བྲལ་ བས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེ་ན། འཐབ་དང་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འཐབ་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྩོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།
為此而說:‘諸佛與眾生界,實際無有差別,自身以及他人,您許皆與彼等同。’ 因此,凡夫不了知勝義諦實相,以執著增益而觀想眾生群,自身擾亂自身,為顯示此義,故說’如是’等。 如此所說之理,于空性即無自性者,有何所得?無有任何獲得而成為何物,從任何處亦無所得。有何所失?有何所得而失去後生嗔?有何物為何所失? 承事即是供養,輕蔑即是損害,何者於何成?無實體自性時,任何于任何皆非。此為其義。 何以故?苦樂從何而來?因無苦因故。‘亦’字表示二者互攝之義。 為得到與捨棄而精進有何喜?彼以喜之自性有何匱乏?因是假立體性故。有何不喜?有何非所欲?勝義中亦無少許非所欲。 如是,為何為可愛、不可愛之會合、分離而精進?何者存在?何人為獲得而貪著?於何處生貪著?即于某執著處所之事物生貪。 于彼中尋求已,即以自性遍尋故。因無彼境故,以無境性故彼亦無。 由彼力故,彼彼等業時,觀察時即勝義中以自性確定觀察時。活著的世間即有情世間中。 何者即非任何,因彼不存在故。此中何者將死?以觀察活著的世間故,因無有情世間故。此中活著的世間中何者將死?即命根斷絕。 將生何者?即何者將出生。已生何者?即先前已生。如是,過去等言說唯是假立。 何親何友?何者於何可愛?何者於何為友?此中’此’字應遍一切處配合。 何者以執著亦不行不善。如是因以自性空性故,以分別增益即是真實,為顯示此義故說’一切’等。 一切即此說及其他。如虛空者,因是所分別真實空性故,與虛空相等。 ‘當執持’者,即于無性上亦增益自體。‘如我’者,即造論者以自身為譬喻。 ‘如我’即了知勝義諦實相的凡夫們。以不真實分別擾亂心而令極為混亂。以邪執而生嗔,歡喜即以未離虛妄所得而生極喜。 由何等?由諍論與歡喜因等,諍論因即爭論因。
།སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འདོད་པར་བྱེད་དེ།དོན་དམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདི་རྙེད་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་གཟིགས།ལེགས་པར་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་པ་གང་ཞིག་ནི་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། རྙེད་པ་མ་ཡིན་མི་རྙེད་པ་མ་ཡིན། བདེ་བ་མ ཡིན།སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན། གྲགས་པ་མ་ཡིན། མ་གྲགས་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་བས་འགྲོ་བའི་དབང་བྱས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་ཕན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བསྟན། །གང་གིས་འགྲོ་བ་བདེ་ གཤེགས་ལ་བསྙེན་ཏེ།།བདེ་བའི་ཆེད་དུ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་སེང་གེས་ཀུན་རྫོབ་བཅས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་གྱུར་པ་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གསུངས། །དམྱལ་བ་དུད་འགྲོ་དེ་བཞིན་ཡི་དགས་དང་། །ལྷ་མིན་མི་དང་ལྷ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །དམན་པའི་རིགས་དང་དེ་བཞིན་ རིགས་མཐོ་དང་།།ཕྱུག་པོའི་རིགས་དང་དབུལ་པོའི་རིགས་རྣམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འབད་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱས་པའི་ མྱ་ངན་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བ་དང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་དུབ་པ་དང་།མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་འདྲ་བའི་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེགས་ཆེན་གྱིས་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །མི་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་དགའ་བ་སྟེ།ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་གཅོད་པ་དང་འབིགས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། ཕན་ཚུན་ཏེ་ཕན་ཚུན་དུའོ། །གཅོད་པ་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་མགོ་བོ་དང་སྣ་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །འབིགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱིན་པ་དང་བླ་དང་ བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་དང་དཔུང་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།དང་གི་སྒྲ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཅོད་པ་དང་འབིགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིམ་པས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པ་འཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེགས་ཆེན་ནི་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐོབ་ པའི་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤེ་ན། སྡིག་གི་བདག་ཉིད་བདེར་འདོད་རྣམས། །ཞེས་པ་ལ། སྡིག་གིས་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་ཡིན་ལ། བདེ་བ་འདོད་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པའི་ངང་ཚུལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དང་ཡང་དག་ པར་དཔྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ཤི་ནས་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གང་རྣམས་སུ་འཆི་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་བོར་བ་ཡིན་ལ། ལྟུང་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་རྣམས་ནི་དམྱལ་བ་དང་། །ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་སུ་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་མི་བཟད་རྣམས་སུ་ སྟེ།།ཡུན་རིང་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་གྱུར་པའོ། །མི་བཟད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་མི་ནུས་པ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངན་སོང་དེ་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འང་གི་སྒྲས་ནི་བརྗོད་པ་སྡུད་པའམ། ཐ་དད་ པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཡང་དང་ཡང་འོངས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བ་མང་པོ་སྤྱད་སྤྱད་ནས། །ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ནས་སོ།
由歡喜的因緣,由快樂的因緣,應當如理運用。因此,勝義諦的真實性,世俗諦以事物自性執著為真實者,這一切皆是所欲求的,而非勝義諦的分別。如是所說:‘應當了知此二諦,即是世俗諦和勝義諦。’ 世尊于空性善見、善知、善現證,因此稱為一切智者。其中世俗諦是世間行為,如來所見者即是勝義諦,此乃不可言說、不可了知、不可顯示、不可宣說,乃至非作非不作,非得非不得,非樂非苦,非名非不名,非色非非色等。 其中佛陀為利眾生,為世間利益而示現世俗諦。眾生依止善逝,為求安樂而生信心。人中獅子說有世俗的眾生,轉生於六道中:地獄、畜生、餓鬼、阿修羅、人類和天眾,以及低賤種姓、高貴種姓、富貴種姓和貧窮種姓等。 為顯示此亦是了知真實之果,故說’憂愁勞苦’等。由與子女等別離所生的憂愁,以及苦樂捨得的緣由而生的疲憊睏乏,以及離憂者,他們以如我般的方式生活,即是’以大艱難’的意思。 不悅也是,即失去利養恭敬等的不悅,也就是心不快樂。‘互相砍殺穿刺’中,互相即是彼此。砍殺是指砍斷手腳、頭顱、鼻子、耳朵等。穿刺是指外部的小腿、上身、胸部、肋部、肩部等。‘和’字是連線詞。 以這些砍殺穿刺而活命,是隨時間推移延續壽命行為。大艱難即是大困難,指隨所獲得的飲食衣服等。何種因緣所致?‘惡性欲樂者’中,惡即不善業。自性即自身,欲樂是追求快樂的性質。 如何觀察后墮落死亡,其中死亡是捨棄命根,墮落是趣向。惡趣即是地獄、餓鬼、畜生。如何趣向?‘長久難忍’中,長久即長時間。難忍即極難忍受所受異熟果報故。如是于彼等惡趣中,彼等即是如是所說。 于彼等中也是,‘也’字表示總結所說或差別次第。以何種方式?說’一再往來’等。‘享受諸多快樂后’即是生起快樂之後。
།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོ་ཡང་དང་ཡང་འོངས་ནས་ཏེ། མཛེས་པའི་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བའོ། །སླར་ ཡང་དང་ཡང་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱ་མཚོ་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་དང་།མངོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྲིད་པ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་རང་ བཞིན་དུའོ།།གཡང་ས་དང་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཉེ་བར་གནོད་པའོ། །དེར་ནི་འདི་ཉིད་མི་འདྲ་ཞེས་པ་ལ། དེར་ནི་སྲེད་པའམ། གཡང་སའོ། །དེ་ཉིད་མིན་འདི་འདྲ་བ་ནི་རྨོངས་པས་བསླུ་བ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་བསྟན་པའམ་ ཡོངས་སུ་སྣང་བཞིན་པའོ།།དེར་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ན་སྟེ་དེར་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ཏེ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། སྲིད་པ་འདི་ཉིད་འདྲ་བ་མེད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དུ་མར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་དཔེ་མེད་པའི་མི་བཟད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའོ། །དེར་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་དཔེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་གཞན་འདི་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་ན་དཔེར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་མི་བཟད་པ། བཟོད་པར དཀའ་བའི་ཚོར་བའོ།།མཐའ་ཡས་པ་ནི་དུས་ཆད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མཐར་གཏུགས་པ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་ དགེ་བའི་ཕྱོགས་བསགས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདེ་གཤེགས་ཐོབ་ནས་གནས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པས།དེར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། བརྩོན་ འགྲུས་དམན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེར་ཡང་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། དེར་ཡང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཐུང་བ་སྟེ་རིང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཚེ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེར་ཡང་གསོན་པ་དང་ནད་མེད་པའི་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསོན་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོའི་ དུས་སུ་འཚོ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།ཁྲུས་དང་བསྐུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ནད་མེད་པའི་ཤུགས་ཏེ། ནད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་དུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་མེད་པར་ཚ་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཚེ་ནི་ དོན་མེད་མྱུར་འདའ་ཞེས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་ནི་ངལ་བ་དང་སྟེ། བཀྲེས་པ་ནི་ལྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ན་བ་ནི་ནད་པའོ། །ངལ་བ་ནི་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཉིད་དང་འཚེ་བ་ཞེས་ཏེ། གཉིད་ནི་རྨི་ལམ་ མོ།།འཚེ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྒོད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའོ། །སྦྲུལ་དང་སྟག་དང་རི་དགས་དང་སྦྲང་བུ་དང་ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་བསད་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། བརྡེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། ། བྱིས་དང་འགྲོགས་པ་དོན་མེད་ཀྱི། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིན་ལ། འགྲོགས་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཤེ་ན། དོན་མེད་ཀྱིས་ཏེ། བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་འཁྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་མ་ཡིན་གྱི།འདིས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་ཚེ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་བསགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཚེ་དོན་མེད་པར་འདའ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །མྱུར་བ་ནི་མགྱོགས་པ་དེ་དམ་པ་ མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།
怎麼說呢?善趣一次又一次到來,即美麗的天人道眾生。再次反覆獲得如是之後,這些眾生的痛苦相續之海不顯現和顯現。爲了說明這個道理而說’在有中’等。有即是輪迴,是欲界、色界、無色界的自性。 深淵和眾多的損害。‘于彼非如是’中,彼即是渴愛或深淵。‘非此如是’是被無明所欺,如是一切眾生的不共同相,如實顯示或完全顯現。 于彼也互相矛盾,即于彼如是非真實則互相矛盾,是顛倒認知。由何因呢?‘此有無可比’,因此事物的自性是如此,因為以多種方式增益的緣故。于彼也是無比難忍無邊的痛苦之海。 于彼也是如此無可比喻。因為沒有與此及其他類似的痛苦,所以無法比喻難忍,難以忍受的感受。無邊即是無有時限地成熟,因為無有邊際的痛苦極為劇烈,除大乘外其他人無法解脫,故為大海。 如是,雖然以大精進積累善分,經長時間獲得善逝后能夠安住,為斷除這種懷疑而說’于彼’等。于彼以如是形態進入時,如是完全見到的形色力微弱,精進低劣的意思。 于彼也壽命短暫,于彼也有如是情況,短暫即非長久。壽即壽行。于彼也以活命和無病的作用。活命即長時存活的作用,即沐浴、塗油等。無病即無病之力,爲了息滅疾病而作的特殊善根未積累,以寒熱苦澀等藥物。 壽命無義速逝,將要解釋。同樣,饑即疲勞,飢餓即飢餓。病即患病。疲勞即道路疲憊等,由這些。睡眠和損害,睡眠即夢境。損害即嬉戲、極度嬉戲、損惱等所作。 蛇、虎、野獸、蚊蟲、虻等所作的殺害、束縛、毆打等相,如是也是。與愚者共處無義,如是也是,愚者即是凡夫,共處即結交。 如何成就呢?以無義,即以讚美自己等眾多戲論。如是即不僅是前述次第,以此也成為無義壽命。無義即無果,因為遠離善分積累。壽命無義逝去即離去。速即迅速,因為從事非正法行為而速疾耗盡。
།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་རྣམ་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཤེས་པའམ། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དོར་བའོ། །རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཀྱང་མི་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་དགེ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ནའོ།།རྣམ་པར་གོམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་རྒོད་པའོ། །དེ་བཟློག་པ་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །འགྲོ་བ་དེར་གྱུར་པ་ན་གང་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་དོན་མེད་པ་བརྒྱུད་པས་གནས་པ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྟོག་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ངན་ སོང་ཆེན་པོར་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དམ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལྟུང་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ།།ངན་སོང་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཡིན་ལ་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དོར་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བརྒྱལ་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་བས་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེར་ནི་ལོག་པའི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག པའི་ལམ་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་དང་།སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་མང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་དཀའ་སྟེ་བརྒྱ་ལ་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་ཀྱང་བརྒྱ་ ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཡང་དལ་བ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་ཡངས་པའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་ལམ་ཞིག་ན་དལ་བ་ གཞན་ཡོད་ཀྱང་།།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྣང་བར་མཛད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ། ཨུ་དུམ+Wཱ་ རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་ཡང་། །ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་སྤང་དཀའ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་བོ་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཨེ་མ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཀྱེ་མ་ཞེས་སྐྱེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དཀའ་བ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ལས་ཐར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གཞན་དུ་ལྟུང བའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཉིད་བལྟས་ནས་སྙིང་རྗེས་གདུངས་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་མྱ་ངན་མཛད་པས། ཀྱེ་མ་སྡུག་ པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཀྱེ་མ་དང་སྡུག་ཅེས་པ་ནི་སྐྱོ་བ་ལ་སྡུད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་འོས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མྱ་ངན་དུ་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་དེའི་དབའ་རླབས་བརྒྱུད་པར་སྐྱེ་བ་དང་ འཇིག་པས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ།།མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་མ་རིག་པས་ལོང་བར་བྱས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བར་གྱུར་ པ་དེ་རྣམས་སོ།།རང་སྡུག་པར་གནས་པ་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།
如此這般,即便在現今時代,智慧也極難獲得。所謂智慧,即是了知何者應取何者應舍,或者說是斷除散亂。所謂難得,是指即便極其困難也無法獲得。 即便如此,假使百次入定生起,那時成為善業,但那也是沒有的,爲了顯示這個道理,所以說’于彼等’等等。‘于彼等’是指在那種情況下。 所謂串習,是指完全熟悉的散亂。對治它就是令其寂靜。當成為那種眾生時,從任何方面都是不存在的。 于彼處,無義相續而住的眾生們,百次思維並生起善業方面,是爲了墮入大惡趣而精進,是煩惱魔或天子魔。 爲了令其墮入大惡趣,即是墮落的因由,意思是被拋入無間地獄等處的意思。 如此,通過對四諦和三寶等生起勝解的力量,無論如何也會因善業而生起,對此說到’于彼邪道’等等。於此將獲得如是境界,即由於邪道、此岸莊嚴、行為等廣為宣說正見的違品的緣故,因為不是大的緣故。 懷疑不在正道上,是顛倒的智慧。難以超越,即使百次獲得善趣,百次也無法斷除懷疑。 再者,閑暇難得,即遠離八無暇難得且最極難得,如同大海中寬闊牛軛孔中烏龜頸入其中一般。 即便百次中有其他閑暇,佛陀出世極其難得。佛世尊為一切眾生作光明、拔除一切痛苦根本的煩惱刺而出世,其誕生極其難得,如同某處優曇缽羅花一般,作為從輪迴大海解脫的方便極難獲得。 如是,即便有佛出世,煩惱之流難以斷除。煩惱即是貪等,流即是相續不斷而流,這也是困難的,即便以痛苦也無法斷除。 因此嗚呼痛苦相續,所以如是發出’嗚呼’之聲。痛苦即是困難相續。從一苦解脫又墮入他苦之故。 現在,見到眾生隨之受苦的他們,以悲心熾然之意,因他人痛苦而生痛苦的論著作者,對眾生之苦作悲嘆,故說’嗚呼痛哉’等等。‘嗚呼’與’痛’是表達厭離的詞語。 極應悲嘆是指極其應當悲嘆,即是這些不知利與害的眾生,具有被苦海波濤相續生滅所攪動的心。 應當悲嘆的這些眾生是誰呢?對此說’如是極苦已’等等。即是被無明致盲而不見慧眼的那些眾生。不見自身處於痛苦中。
།རང་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །སྡུག་པས་གནས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་སྟེ། སྡུག་ བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དཔེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ཡང་ཁྲུས་བྱས་པ་ནི་ཆུའི་ནང་དུ་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བྱས་ནས་སོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་སྟེ། བློ་ཉམས་ པ་གྲང་བས་ཉེན་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དང་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོའམ། ཡང་ནས་ཡང་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རང་ཉིད་བདེ་བར་གནས་པ་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སེམས་ཤིང་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །སྡུག་པར་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་མནན་པ་འདི་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ པའི་བག་མེད་པ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒས་ཤིང་གོག་པ་གང་རྣམས་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་རྒ་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འཆི་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཆི་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་རོལ་པའི་སྤྱོད་ པས་གནས་པ་གང་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་རོལ་པ་འདིས་གནས་ཤིང་ངེས་པར་སྤྱོད་པས་གནས་པ་རྣམས་ལ་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་བསྙེན་པར་བྱེད་དོ། །རྒུད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་པ་དང་། ནད་ལ་ སོགས་པས་རྒུད་པར་བྱས་པའོ།།ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉིད་དུ་བསད་བྱས་ནས། །ཞེས་ཏེ། མཐར་ཕྱིས་བཅོས་སུ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པ། དང་པོར་བསད་པར་བྱས་ནས་ཏེ། སྔར་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ གདམས་པའི་མདོ་ལས།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་ཆེན་པོ་སྲ་བ། བརྟན་པ། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། མ་ཞིག་པ། མ་གས་པ། འཕན་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པ། གཅིག་ཏུ་སྟུག་པ། གཞི་ནམ་མཁའ་ལ་རེག་ཅིང་ས་བཟློག་པ་སྟེ། རྩཝ་དང་ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་པ་ དང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་འཐག་ཅིང་འོང་བ་དེ་དག་ནི་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ།སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཆེན་པོ་བཞི་འདི་དག་འོངས་ཏེ།དེ་དག་ལས་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པས་སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། རྒུད་པའོ། །རྒྱལ་ པོ་ཆེན་པོ་རྒ་བ་ནི་དར་ལ་བབ་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང་།ནད་ནི་ནད་མེད་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང་། རྒུད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་འོང་། འཆི་བ་ནི་སྲོག་འཇོམས་ཤིང་འོང་། དེ་དག་ལས་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པའམ། སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་ པའམ།རྫས་དང་སྔགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱ་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ནི་རི་དགས་ཀྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་རི་དགས་བཟུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རི་དགས་དེ་ནི་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཁ་མི་བཟད་པར་བཟུང་བས་ དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
自己就是我,而且處於痛苦中的自身也是極其痛苦的。‘如是’是按照所說的次第。處於痛苦就是處於極大痛苦中,意思是說已經獲得了痛苦。 爲了通過隨後的比喻來明顯顯示,所以說’譬如有人’等。反覆沐浴是指在水中沐浴又沐浴。譬如有人,即是心智衰退者因寒冷而追求快樂而趨入。極為趨入。‘反覆’是指每一剎那,或者一次又一次。‘如是’是指有情自身安樂而住,自身認為具足安樂並且了知。 同樣也是處於痛苦中。‘如是’是按照所說的次第。處於痛苦是指進入燃燒的痛苦之火中。爲了顯示’嗚呼,這些被極多痛苦的無明黑暗所壓迫的人們,連自身存在的放逸也看不見’。 所以說’老與’等。凡是沒有衰老的就是無老,遠離死亡就是無死,那些如同無老無死一樣以遊戲行為而住的人們,對他們如是稱說。正是那些以此遊戲而住並且確定行為而住的人們將會到來,即是親近。衰敗是指他們一切痛苦的因清凈,以及被疾病等所衰敗。 若問如何前往?‘首先殺害已’,即是最後無法醫治且無法捨棄,首先殺害已,即是先前已做。如是世尊在《教誡國王經》中說:‘大王,譬如從四方來堅固、穩固、具有精髓、未壞、未裂、無缺、極為堅硬、一體厚實、基礎觸及虛空並翻轉大地的大山, 將一切根、樹、樹幹、枝條、樹葉,一切有情、生命、眾生碾為粉末而來,對此不易以迅速逃脫,或以力量阻止,或以財物阻止,或以物品、咒語、藥物阻止。大王,如是這四大衰敗到來,對此不易以迅速逃脫,或以力量阻止,或以財物阻止,或以物品、咒語、藥物阻止。 何為四?即老、病、死、衰。大王,衰老摧毀盛年而來,疾病摧毀無病而來,衰敗摧毀一切圓滿而來,死亡摧毀生命而來。對此不易以迅速逃脫,或以力量阻止,或以財物阻止,或以物品、咒語、藥物平息。 大王,譬如獸王獅子進入鹿群中抓住鹿,隨意而為。那鹿被強大可怕的口所抓而無能為力。
།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བདག་གི་གསལ་ཤིང་གིས་ཟུག་སྟེ་རྒྱགས་དང་ནི་བྲལ། མགོན་ནི་མེད། སྐྱབས་ནི་མེད། དཔུང་གཉེན་ནི་མེད། ཤི་བས་ནི་འཇིགས། ཚིགས་ནི་འབྱེ་ཞིང་བྲལ། ཤ་དང་ཁྲག་ནི་སྐམ། ལུས་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུང་། སྐོམ་ནི་སྐོམ། བཞིན་ནི་གྱུར། རྐང་ལག་ནི་གཡོ་བ། ལས་ནི་མི་ནུས། མཐུ་ནི་མི་བྱེད། ཁ་ཆུ་དང་། སྣབས་དང་། གཅིན་དང་། ངན་སྐྱུགས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ལ་གོས། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་འགགས། སྐྱིགས་བུ་ནི་འབྱུང་། སྒྲ་ངར་ངར་པོ་ནི་འདོན། སྨན་པས་ནི་བོར། སྣམ་དང་། ཁ་ཟས་དང བཟའ་བ་དང་།ཐུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གླེས་ལ་བོར་ཏེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཏུ་ནི་འགྲོ། མལ་གྱི་ཐ་མ་ལ་ནི་ཉལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱུན་དུ་ནི་ནུབ། སྲོག་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལུས། གཤིན་རྗེའི་མིས་ནི་འཇིགས་སྐྲག་།བྱུར་གྱི་དབང་ དུ་ནི་སོང་།དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་ཆད། ཁ་དང་སྣ་ནི་འགགས། སོ་ནི་གཙིགས། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསོལ་བ་ནི་འདེབས། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལས་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ནི་འཇུག་།ང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གྲོགས་ནི་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་འགྲོ། ལམ་ ཆེན་པོར་ནི་འཇུག་།མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས། གཡང་ས་ཆེན་པོར་ནི་ལྷུང་། ཁྲོད་སྟུག་པོར་ནི་འཇུག་།དགོན་པ་ཆེན་པོར་ནི་འགྲོ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་ནི་ཁྱེར། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་བདས། ས་ཚུགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ། གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོར་ནི་འཇུག་།གདོན་ཆེན་པོས་ནི་ཟིན། ནམ་མཁའ ལ་ནི་འཆེལ།ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། བུ་དང་བུ་མོས་ནི་བསྐོར། དབུགས་ནི་ཆད། ནོར་བགོ་བཤའ་བྱ་ཞེས་ནི་ཟེར། ཀྱི་ཧུད་མ། ཀྱི་ཧུད་ཕ། ཀྱི་ཧུད་བུ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྐྲ་ནི་བཤིག་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་། ཆོས་འབའ་ཞིག་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ན། ཆོས་མ་གཏོགས་པར་ སྐྱབས་གཞན་མེད།མགོན་གཞན་མེད། གནས་གཞན་མེད། དཔུང་གཉེན་གཞན་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཆོས་ནི་གླིང་དང་། གནས་དང་། མགོན་དང་། བཞོན་པ་དང་། ཉལ་བ་ལ་མལ་འཇམ་པོ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་ཆུ་གྲང་མོ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པ་ལ་ཁ་ ཟས་བཟང་པོ་དང་།མྱ་ངན་གྱིས་གནོད་པ་ལ་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། གདུངས་པ་ལ་ཚིམ་པ་དང་། དགོན་པར་ལམ་སྟོར་བ་ལ་ལམ་སྟོན་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་སྨན་དང་། སྨན་པ་དང་ནད་གཡོག་བྱེད་པ་དང་། ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་གཟིངས་དང་། འདམ་བུ་བྱིང་བ་ལ་འཇུས་ དང་།བརྒལ་དཀའ་བའི་ཟམ་པ་དང་། ཉམ་ང་བ་ལ་འབབ་སྟེགས་དང་། མུན་ཁུང་ལ་སྒྲོན་མ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་གྲུ་དང་། ལྷགས་པས་ཉེན་པ་ལ་རླུང་མེད་པའི་གནས་དང་། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་རྒྱགས་དང་། དབུལ་པོ་ལ་ནོར་དང་། བྱེད་པར་འདོད་པ་ ལ་གྲོགས་དང་།གཅད་པར་འདོད་པ་ལ་ལག་ཆ་དང་། གཞིག་པར་འདོད་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་དང་། གཡུལ་ངོར་ཞུགས་པ་ལ་གོ་ཆ་དང་། འཇིགས་པ་ལ་སྟོབས་དང་། ལྡན་པའི་གྲོགས་དང་། འཐབ་པ་ལ་དཔུང་གཉེན་དང་། དོགས་པ་ལ་གོ་འབྱེད་པ་དང་། མུ་གེ་ལ་ནོར་དང་ལྡན་པ་དག་མགོན་དང་། སྐྱབས་དང་། གནས་དང་། རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིགས་པ་འདི་དག་སྤོང་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་རང་གི་བསམ་པས་སྨོན་པས།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མེས་གདུངས་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ། དེས་གདུངས་པའི་སེམས་ ཅན་རྣམས་སོ།
大王如是被死主之刺所刺而離傲慢,無怙主,無依處,無親友,畏死亡,關節分離,血肉乾枯,身被病苦,口渴難耐,容顏改變,手足動搖,無力行動,無有氣力,口水、鼻涕、小便、嘔吐沾染身體,眼、耳、鼻、舌、身、意諸根閉塞,打嗝聲起,發出呻吟,醫生放棄,衣服、飲食、食物、湯羹皆棄於一旁,將往諸趣,臥于最後之床,沉沒于無始生老病死輪迴之流,僅餘微弱氣息,為閻羅使者所驚嚇,為死亡所控制,呼吸斷絕,口鼻堵塞,咬緊牙關,祈求說’佈施佈施’,從業有轉入後有,獨自一人無二無伴,舍此世間,往他世去,入大道中,入大黑暗,墮大深淵,入密林中,往大曠野,為大海漂,為業風驅,往無立足之處,入大戰場,為大魔執,依附虛空,為父母、兄弟、姐妹、兒女圍繞,氣息斷絕,言說分配財產,呼喊’嗚呼母親!嗚呼父親!嗚呼孩子!‘,披散頭髮,唯有佈施、苦行、正法為伴,除正法外別無依處,別無怙主,別無住處,別無親友。 大王,爾時彼時,正法即是洲渚、住處、怙主、乘騎,臥時為柔軟臥具,渴時為冷水,極饑時為美食,憂惱時為安慰,痛苦時為滿足,迷失曠野時為嚮導,患病時為藥物、醫生和護理,被水沖時為筏,陷泥時為扶持,難渡時為橋樑,險處為階梯,暗處為明燈,大海為船筏,遇風時為無風之處,異地行時為路糧,貧窮時為財富,欲作事時為助伴,欲斬截時為工具,欲摧毀時為金剛,入戰場時為鎧甲,恐懼時為力量具足之友,鬥爭時為親友,疑惑時為開解,饑荒時為具財之怙主、依處、住處、依靠,如是等等廣說。 是故,為斷除此等性懼,應以智慧精進于清凈諸善法。今為除遣受生等苦之諸苦眾生之痛苦,以自心發願,故說’如是’等。‘如是’即如前所說之理。‘為苦火所逼’即是苦即是火,為其所逼之眾生。
།ཞི་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེའི་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པར་བདག་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཏེ། དུས་ནམ་བྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས། །ཞེས་ཏེ། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ནི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གོས་དང་། རྒྱན་དང་། བྱུག་པ་དང་། མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉེ་བར་བསགས་པས་ཡིན་ལ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ས་ཏེ་རང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། བདག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསགས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་ཡིན ནམ།གཞན་གྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་སྤྲིན་ལས་ལེགས་བྱུང་བས། །ཞེས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཉིད་སྤྲིན་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེན་པ། ཞི་བ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་བསིལ་བའི་ཆར་པ་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་བྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བྱས་ནས། ངེས་པར་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནམ་ཞིག་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནམ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་ནའོ། །དམིགས་པའི་ ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པར་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ ཉིད་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དེའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པ་ནི་ ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནམ་ཞིག་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གུས་པར་ཞེས་པ་ནི་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཏེ། བཀུར་སྟིས་ཡིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཏེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།
寂靜,即何時我能成為平息生等痛苦之火的熱惱,何時能做到並實現。如何呢?以自己的安樂資具,即安樂資具是能產生安樂的衣服、裝飾品、涂香、臥具等。 為何是由自己積累而非他人呢?自己的即是由自己本身,是由自己本身積累的意思。是否由幻化等顯示,或由他人所為呢?由福德云而善生,即福德即是云,因為是一切痛苦熱惱所逼迫者,是賜予寂靜安樂資具清涼雨的因。從彼等善生即是必定出生,即由彼等。 如是他人思維圓滿增上后,為顯示決定善圓滿故,說何時所緣等。何時即是在何時。對所緣見者即執著事物的增上執著者顯示,即當善為顯示。空性即是一切法無自性。如何呢?以世俗言說,否則因成為分別的對境故,不能顯示勝義空之空性。 如是顯示決定善之因智慧資糧的理由后,為顯示其因福德資糧的因故,說福德等。福德即是佈施等,資糧即是蘊。彼何時對所緣見者顯示與此相連。恭敬即是以大恭敬,是尊重而非隨意。以何種方式呢?以無所緣的方式,即以佈施、施者、受者等無所緣等的修行,即是三輪清凈的意思。 如是由積集福德資糧而獲得佛果。此即是因為這一切都是一切煩惱無餘之因遍計的對治,是斷除一切障礙的方便,以及因為是獲得如來無餘之因,將顯示成為息滅一切痛苦方便的智慧生起。
།གང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟབ་མོའི་ཚུལ་རྟོགས་ཤེས་རབ་སྒྲིན་པོས་འཁྲུལ་པ་རབ་སྤངས་པ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་དྲི་མེད་མཁྱེན་པ་མཐོ་བའི་དཔའ་བོ་རྣམས། །མཁས་ལ་དེ་ རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་འདྲེས་ལས་དེ་ཡིས་སྙིང་པོ་བླང་།།གལ་ཏེ་ཉེས་པ་བརྗོད་ན་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དུག་བཞིན་དུ་ནི་དོར་བར་བྱ། །བདག་གིས་འདིར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་བརྗོད་པ་དང་། །བདག་གིས་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་གྱུར་པ། ། འདིར་ནི་བདག་གིས་བློ་གྲོས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །རང་གིར་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་མིན་ནམ། །ཀུན་རྫོབ་གང་ཞིག་བརྒྱ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ནི་གྱུར་པ་ཡི། །དེ་འདྲའི་དོན་ལ་བདག་འདྲའི་བློ་གྲོས་གང་གིས་མི་འཁྲུལ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ལེགས་གསུངས་དོན་ནི་ངེས པ་དང་ལྡན་དབུ་མའི་ལུགས་བསྟེན་པ།།འདིར་ནི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་བ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བླང་བྱ་ཡིས་གློ་བུར་འགྱུར། །ཡང་དག་ཤེས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྡུག་པའི་རྨོངས་པ་ཞི་བར་བྱ་ཆེད་དུ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གསལ་བར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་གི་འགྲེལ་པ་ བྱས་པ་ཡིས།།བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཉེར་བསགས་ཕན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡིས་མྱུར་བར་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །འཇམ་དཔལ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དམ་པ་གཅིག་གིས་གནས་ལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་སྐྱེ་བར་ཤོག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ འཇུག་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལེའུའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།དགེ་སློང་མཁས་པ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ལེའུ་དང་པོ་གཉིས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སུ་མ་ཏི་ཀཱིརྟི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དར་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།
凡是以敏銳智慧通達甚深法義、斷除一切迷惑的人, 于煩惱和清凈諸法具有無垢高深智慧的勇士們, 對於這些智者所說的功過雜陳之處,應取其精華。 若說過失,則應如毒般捨棄一切垢染。 我於此處若說不合理之言, 我的迷惑若生起殊勝, 於此,諸位智者 豈不應當接受並如是領會? 世俗諦中百般意識所行境, 如此義理,我這樣的智慧怎能不迷惑? 因此,依止善說決定義理的中觀宗, 於此當取微細功德一點一滴,莫令散失。 為息滅違背真實智慧見解的可怕愚癡, 以智慧明晰闡釋文句註解, 我以此所積福德利益果報,愿速令一切眾生, 如文殊般安住于殊勝功德,生起智慧源泉。 《入菩薩行論》智慧品廣釋 比丘智者智慧源泉智慧造畢。 《入菩薩行論釋》前兩品及精進、禪定、智慧品疏,由大智者善稱稱及譯師達磨稱譯。
།དབུ་རུ་བྱང་ངོས་སྐྱུང་ཀ་མཁར་གྲགས་སུ། །མཁས་པ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བཟང་གྲགས་པ། །ལྡོང་སྟོང མཆོད་གནས་རྒྱ་སྒོམ་མཆེད་གྲོགས་ཀྱིས།།གསོལ་བཏབ་དགེ་སློང་དར་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར།། །།
在烏地區北方的雄鷹城堡中 有大智者洛卓桑扎巴 東通氏族的供養處嘉貢道友 祈請比丘達瑪扎轉譯
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。