菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d3891三身註釋耶謝達瓦 般若鎧 耶謝德c3.5s

D3891

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་ཡ་ཏྲ་ཡ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། སྐུ་གསུམ་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་གནས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཡིད་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ལས འབྱུང་བའི་ཐབས་དམིགས་ལ།གང་གི་ཚེ་ལས་དང་པོ་པ་རིགས་མ་ངེས་པར་གྱུར་པ། རྐྱེན་གྱིས་བཀྲི་བའི་བློ་དང་ལྡན་པས་མ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ བས་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།རིགས་ལ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ འདོད་ལ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མི་བལྟའོ་ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་ཤེས་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོད་པས་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲིམ་པའི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ སྟོབས་ཀྱིས་སྐུ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་གཉིས་ནི་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ནི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་སོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་འཕྲུལ་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པར་འོས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །སྤྲུལ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་སུའི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐུབ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་མེད་པས་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅང་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ གདོན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་བཞུགས་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རབ་ ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡིས་དེ་ཡི་བྱང་ཆུབ་བསྡུས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐུབ་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་པོ་འདིས་བསྡུས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ།

梵語:Kāyatrayavṛtti 藏語:身三解釋。第一品。 頂禮文殊童子。 思維輪迴是諸多痛苦之處而生厭離,觀想從中解脫之方便。當初學者種姓未定,具有隨緣引導之心而獲得不定菩提,以聽聞正法等次第修習之時,彼時隨緣而得。因此,除有情外,為引導獲得甚深廣大、不可思議、殊勝、智慧本性之三身,故宣說三身。 住于種姓欲得法身者欲發菩提心,若不明瞭其本性,如何能發?從色身不能見如來。因為經中遮止說’不應以具足相好見如來’。又說:‘童子,菩薩摩訶薩不應以色身知如來。何以故?諸佛世尊是法身,以法身而顯現,非以色身顯現。‘如是廣說。 若欲如實了知其本性,並獲得不可思議、稀有、究竟等法之本性,則應為獲得彼而精進修習。因此,以彼力亦能獲得其餘二身,因為彼二者是由通達彼而顯現。因此說偈:‘化身及圓滿受用,如是餘者即法身。’ 化即是變化。應當圓滿受用即是受用圓滿。法性本性身即是法身,‘性’字隱而不顯。 此三身:化身、受用圓滿身、法性身是誰的呢?因此說’能仁身’。因無身語意惡行而稱為能仁,非因默然不語。 世尊如來此三身為度化一切眾生界,住世直至輪迴終盡,彼等即是智慧本性。因此以彼等身顯現世尊,一切智性即是此三身而已。 諸如來豈非以菩提而顯現?云何說以彼等顯現?因此說:‘彼攝彼菩提。‘即能仁彼無上菩提智慧,因是智慧本性故為此三身所攝。 某些殊勝智慧即稱為無上法身,由攝受眾生願力之行力,是猶如明鏡般智慧等之本性。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་སུ་ཆོས་རྣམས་སྣ་ ཚོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མྱོང་བས་ན་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་སྟེ་དེའི་དབང་ཁོ་ནས་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་སྤྱོད་པ། གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐ་དད་ པ་མཛད་པ་མཁྱེན་པ།དགེ་བའི་རྩ་བ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ན་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ཐུབ་པའི་སྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཏགས་པའི་དོན་དུ། སྦྱོར་བའི་ས་ལ་བརྟེན་རྣམས་དང་། །གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་ པར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་ས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟེན་རྣམས་ཞེས་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་། ཞེས་བྱ་བ་སུ་ལས་གཞན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ལས་གཞན་ནོ།།ཅི་རིགས་པར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ ལས་འབྱུང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དབང་གིས་སེམས་ཅན་སྣང་། །རྣམ་རིག་འབྱུང་བ་དང་པོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། ཟབ་ པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པ་ན་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཏབ་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་གི་ཤིང་རྩ་ནས་མ་བཏོན་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ དང་།བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དཔྱད་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མཐོང་བའི་བློ་ཅན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ སོ།།ཡང་དག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སར་ཆུད་པ་རྣམས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་གཞན་དག་ལ་དེ་ནམ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རབ་རྫོགས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིས་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་བྱའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ལས་ཤེས་བྱ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

在極其清凈的佛剎中,由於體驗各種法的圓滿受用,故為受用身,唯由其力而生起。由其力量,其他成辦事業的智慧本體稱為化身,令各種有情成熟,示現不同的色相、顏色和威儀,了知所作,于善根成熟者前顯現。 若問’此三者為牟尼身’是何意,為此,為標示其自性之義,說道:‘依止加行地諸者,及於其他隨所應。‘加行地即加行所依地和菩薩行地之意。為何稱’依止諸者’,因為是所依故。‘及於其他’是指誰之外?是指菩薩之外。‘隨所應’是指隨其種性、成熟程度及善根而言。 于彼等顯現為有情的識,即是化身。此又從何而生?為此說道:‘由佛力故有情顯,識生起者許為初。‘此意為:如意樹般圓滿成就福德智慧二資糧,廣大不可思議,具足甚深究竟的法身,即無上殊勝智慧,由於在凡夫地時發大願行的勢力攝持力,對於未從根本拔除煩惱毒樹的菩薩、獨覺、聲聞種性者的相續中,隨其善根成熟力,顯現為如來、獨覺、聲聞、梵天、帝釋、轉輪王、婆羅門等的識,彼等即依止於所謂化身。 如是觀察化身後,為觀察受用圓滿身,故說’具正見慧者’。‘正見’是指入地者,顯示于其他聲聞等種性者前永不成為境之實體。‘如是由意樂差別’是指隨其心續清凈程度之意。‘圓滿一切白法故’是指圓滿眾多福德智慧二資糧,因此顯示斷證圓滿。如是由斷盡一切障礙故,由福德智慧圓滿故,成為何等本體?為此說’唯有真如性’。顯示在彼位時,見一切所知皆唯是真如性,更無其他所知。

། བླ་ན་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་སྟེང་ན་བཞུགས པ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་བརྙེས་པ། ས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གནས་ངན་ལེན་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་ ཆེན་པོ་བསྩལ་བས་གནས་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་མཚན་ཉིད་ལས་དཔྱད་ནས་བརྡ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།དང་པོ་གཉིས་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད། །གསུམ་པ་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་འདི་ཅི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དོན་དམ་པ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པས་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་ལ་འདོགས་ཤེ་ན། དེ་དག་ལས་ཀྱང་གསུམ་པ་ནི། །གཉིས་པོ་གནས་སུ་ གྱུར་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནགས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་དེ་ནི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་གཉིས་ནི་གདུལ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། རེས་འགའ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་སྙམ་ན།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པུ་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་སྙམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ནི། །གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་གཉིས་ལ་མ གཏོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཞན་ནི་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕྱེ་བས་མ་ཡིན་ནམ།འདི་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དང་། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་གཉིས་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད། །དག་པས་དེ་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་ན། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྡུས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་ནོ།

無上的無分別智慧,其所緣和能緣平等一如的智慧特徵,即稱為法身。如此所說:在第十地法雲地菩薩,安住于大蓮花王座之上,獲得了真實圓滿佛陀的王位灌頂,在此地的行境中,極其微細的習氣已完全斷盡,福德和智慧資糧圓滿具足,由於斷除了一切煩惱和所知的大愚癡黑暗,獲得了不可思議的轉依,因此超越一切眾生境界的身體即是法身,此即稱為法身。 如是從三身的特徵中分析,爲了理解其含義,故說:‘前二者是假立有,第三者是勝義有。‘或者,此三身的宣說是否都是勝義諦?抑或不是?為此說明:‘化身和圓滿受用身是世俗諦的境界。‘第三法身是勝義諦,即是說為勝義所攝。 如何說那兩者是假立有,又依何而假立呢?故說:‘於此三者中,認為第三是二者之所依。‘即是依於法身為所依而假立彼二者,故稱為所依,如同森林等依于樹木等一樣。第三者因為是所依,又因為是真如境界,故稱為勝義諦。那兩者因為是隨順所化眾生的境界,以及因為是暫時性的,故為假立有;另一者則因為非一切世間的境界,以及住世直至輪迴盡際的緣故。 若想還有其他法,那為何唯獨法身稱為勝義所攝呢?為此說:‘除無垢真如及無分別智慧外’。無垢是指遠離客塵垢染的緣故。無分別智慧是指緣于真如,即是所緣和能緣平等的智慧之意。‘諸佛其他任何法,皆不存在。‘是說除此二者外別無他法,因為一切所知皆安住於此二者的本性中,而非其他本性,因為其他本性是戲論境界故為虛妄,以及如來們無有戲論的緣故。 諸如來不是以智慧和斷德圓滿來區分的嗎?怎麼說除此二者外無有他法呢?為此說:‘諸如來以智慧及斷德圓滿而區分。‘諸佛世尊雖然確實是以智慧圓滿和斷德圓滿來殊勝區分,但這二者已包含在前述二者之中,故說:‘無分別智慧及清凈真如,攝此二者。‘若非為此二者所攝,則應如是觀察:無分別智慧攝智慧圓滿是存在的。當遠離戲論時,彼智慧即為圓滿,因為只要有分別,就不是圓滿成就的智慧。

།དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཉི་ ག་བསྡུས་པ་ཡོད་དོ།།རྣམ་པ་འདིས་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཤེས་བྱ་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དམ་ཅི་ན། ཆོས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆོས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་ན།བརྗོད་པ་འདི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ལ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། བདེ་གཤེགས་རྣམས་ནི་རང་གཞན་དོན། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་གཤེགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་བཞུད་པས།རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་དང་ ལྡན་ན་དེ་ལྟ་ན་དེ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ལ་ སོགས་པ་ལ་གཟིགས་པའི་རིམ་གྱིས་གཞན་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དངོས་དེ་འདྲ་དེའང་། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དངོས་དེ་འདྲ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་པའི་དངོས་པོའོ།།དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གཞན་མེད་ན།འོ་ན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང་། གཞན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གསུང་རབ་ལས་ སྨོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་པའི་རིགས་ཀྱི། ཡི་གེ་དུ་མའི་གྲོན་ཚེགས་དབྱུང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་དབང་གིས་གཞན་དག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ། དེའི་ མཐུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དུ་མ་དག་།རྣམ་པར་གཞག་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱུ་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་རྣམ་པར་གནས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་འགྲུབ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཉིད་དུ་ཆོས་འདི་དག་བརྗོད་པ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཀུན་ཉོན་མོངས། །ཆོས་ཀུན་ཇི་ལྟར་གདགས་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བས་དཔེས་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས སྐྱེས་པ་དང་།བུད་མེད་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པར་འཇོག་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པ་འདི་མེད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཆོས་ འདི་རྣམས་འདོགས་སོ།

由於真如清凈而具足斷除,只要真如獨一存在,就應當以此斷除分別。如是,這二者都包含在內。以此方式雖然確實包含了智慧和斷除的圓滿,但是所知僅此而已嗎?若說無有其他法,世尊們以圓滿自利和圓滿他利等其他法被稱為佛,那麼這種說法對於無分別智和真如怎麼合理呢?因此說’善逝諸佛被認為,圓滿自他利彼岸’。由於到達圓滿自利和他利大海的彼岸,所以稱為到達圓滿自利和圓滿他利的彼岸。 圓滿自利是無分別智,如果具有無上的無分別智慧,那麼這就是圓滿自利。圓滿他利是因為真如清凈,由於使一切所知聚集都在真如中完全清凈,因此是一切遍知,爲了成辦他人利益而次第觀察意樂和隨眠等。因此說’彼等如是之實相,攝於彼等真如中’。‘彼等’是指諸世尊。‘如是之實相’是指到達自他二利圓滿彼岸的實相。‘彼’是指剛剛所說的。‘彼等中’是指在真如和無分別智二者中。 如果除了真如和無分別智之外無有其他法,那麼無量差別的力、無畏等以及佛不共法,以及其他神通等法在經典中如何被提及?應當只說二者,何必費力說諸多文字呢?為此說’由彼力於他處中’。‘由彼力’是指由出世間智慧的力量,意思是由彼威力。‘種種事業顯現故’是指由於顯現眾多利益眾生的事業,因為以種種方便令所化眾生生起善根。‘許立諸多佛法故’是指由此因緣,諸佛法安立為多種形式而住。 因此,僅從這二者中成就一切利益自他的事業,依據所化眾生的意樂而說這些法也無過失。在這二種無分別中,如何合理安立非其本性的諸多法呢?以’分別中諸煩惱法,如何安立一切法’作為譬喻來說明。在分別中安立煩惱法、男人、女人、所取、能取等,只要從無始以來相續的分別未消失,輪迴的相續就會增長,如是安立這些作為煩惱因的諸法。

།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་གགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གང་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས། །དེ་ལས་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་རྣམས། །དེ་ཡི་དབང་གིས་བྱ་བ་ཡིས། །རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས།ཐུབ་པ་ཆེ་ལ་རབ་ཏུ་གདགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་སྟེ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནམ་མཁར་སྣ་ཚོགས་འཇོག་པ་བཞིན། །རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་འཇོག་པ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་ངོ་། །དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདགས་པ་སྣང་བ་བསྩལ་བར་མི་ནུས་ན།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གཞག་པ་རྟོག་པའི་དྲ་བའི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་གདགས་བྱ་ཡོད་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་གྲུབ་པོ་ཞེའམ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ ཞེས་དྲིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ཅིག་བསྟན་དགོས་སོ།།དེའང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་ན། ཕན་ཚུན་དབང་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི། ། ཐ་སྙད་ད་ལྟ་འཇུག་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་དུ་བསམ་པ་རིག་པ་འཇུག་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་སྔོན་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཤུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུན་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་ཇི་ལྟ་བར་དེའི་ཚེའང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྲོས་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཤེས་ པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས།དེའི་ཕྱིར། དབང་གི་བྱ་བར་དེ་དག་གི། །བྱེ་བྲག་འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྟེ། །ཅིག་ཤོས་དག་ནི་རྟོག་བཅས་འདོད། །ཅིག་ཤོས་དག་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་དག་ འཇུག་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་འཇུག་གོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅིག་ཤོས་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

同樣地,對於無分別,作為無分別障礙的與之不相應的清凈諸法為何不成為障礙,為此說’如是于無分別中,安立一切佛法’。 ‘由於’等是以比喻成立義的總結,由於如是雖然不存在,‘由於圓滿佛法,除此之外別無他法,以其力用,‘以無分別智慧之力,‘于大能仁中安立’,意思是顯現於佛世尊。 這樣會如何呢?為此說’正因如是’等。‘安立彼’是指安立彼等諸法。差別即是安立本身的。種種相即是彼差別的不同形態,意思是依于界、趣、生處的差別。 ‘如於虛空安立種種,極為稀有’意思是如同在虛空中安立各種圖畫,因為其他眾生不能做到,所以極為稀有。雖然彼二者皆無任何如是性質,然而顯現諸多安立諸法之相。 對此如是,若於分別中不能遣除一切煩惱法的安立顯現,則于無分別中安立,即完全斷除分別網之種子自性時,一切佛法安立不顯現,如何能確定彼存在? 為此說’若有假名所依’等。此說明不應僅因顯現而成立,或因不顯現而不成立。若問此顯現如何,你需要為證成此而說明某事。那又如何?說明會成為無窮。 複次,譬如若有假名所依即假名之因,‘由互相力用諸人,如今假名轉起般’,意思是生起互相了知意樂。彼時亦復如是。 在現證出世間智慧之時,以往昔發願力之相續力,如同隨眾生心相續善根成熟般,為令成熟如來法安立相續而轉起。因此說’如今時般彼時亦然’。 若如是,則有戲論和無戲論實體的二種智慧將無差別,為此說’彼等力用,唯此差別,一者許有分別,一者無分別’。 此說明:在凡夫階段,以互相力用而轉起時,一者轉起具有分別者。以現證無分別智慧方式,一者即是無分別者。

།ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འདོད། །དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་མེད་རྣམས་ཀྱི། །དབང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འོ་ན་རེ་ཞིག་མ་འོངས་པའི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་བརྙེས པ་རྣམས་དང་།འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་དང་ད་དུང་དུ་ཡང་གནས་པར་དམིགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྔོན་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཉན་ཐོས་ རྣམས་ལ་མ་འོངས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དམིགས་སོ་ཞེ་ན།མཚུངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བོན་བཏབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཤུགས་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ གིས་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྣང་ངོ་།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོ་སྐལ་བ་ནི་མི་ཉུང་བར་བསྒྲུབས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ལྟ་ སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་འདི་ཡང་དཔེ་གཞན་ལས་བརྟེན་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་མེད་མོད་ཀྱི། །སྔར་སྔོན་འདུས་བྱས་དབང་གིས་ན། །ཇི་ལྟར་འགོག་ལས་ལྡང་འགྱུར་བ། །འདི་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའི་བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྔར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་ པའི་གནས་སྐབས་ན།གཎྜཱིའི་སྒྲ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ། བདག་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལས་ལྡང་ངོ་སྙམ་དུ་སྔར་གཎྜཱི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མཚན་མར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བློ་ལ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་ རྒྱུ་བ་མེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྔར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་ལྡང་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ཡང་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་གདོན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་སྔར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་ལྡང་བ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞོག་ལ་ཁྱོད་ཉི་མ་ལ་ལྟོས་ཤིག་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ལ། ཆུ་དང་བཅས་པའི་སྣོད་ཐ་དད་ པའི་ནང་དུ་སོ་སོར་སྣང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་རྣམ་དབང་གིས། །ཆུ་དང་བཅས་པའི་སྣོད་རྣམས་སུ། །གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བར་འཇིག་རྟེན་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་།།ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་ཉི་མ་དང་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཉི་མ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ཆུ་དང་བཅས་པའི་སྣོད་དེ་ལྟ་བུར་ནི་བདག་གི་གཟུགས་ བརྙན་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་།དེ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།

如果智慧是無分別的,那麼這一切言說的所緣境界不是都不應該存在嗎?它怎麼會成為無分別而又怎麼會成為分別事物的因呢?如果有分別則可以如此,但對於無分別來說怎麼會合理呢?為此說: ‘如同涅槃中諸佛的加持力,如是無分別者的威力作用也是如此。’ 那麼,首先爲了利益未來的所化眾生而證得無餘涅槃境界的諸佛,以及大迦葉等聲聞等的加持力至今仍然存在,這又怎麼可能呢?如果說他們以前在後得位所獲得的清凈世間智現前,而聲聞們能見到未來的加持力,那麼同樣的,菩薩行菩薩道時所種下的願力種子成熟的力量,使得安住于無分別無戲論界的如來們的威力事業也會顯現。 這是說:如果連具有小善業的聲聞等的力量都如此殊勝,那更何況說具有廣大福德智慧資糧的諸佛的力量呢?爲了通過其他比喻來證成這個道理,說: ‘雖然無分別,但由往昔所作力,如同從滅定中起,此亦如是。’ 入滅盡定者在三昧境界時雖然沒有任何微細的分別意識活動,但是由於先前所作的力量,在想要入滅定時,想著’一聽到犍椎聲就從這個三昧中出定’,這樣預先將犍椎等聲音作為標記。如此執持標記而入定,雖然在等持位時沒有分別唸的活動,但是由於先前所作的力量而出定。同樣的,雖然諸世尊無分別,但爲了救度所化眾生,成為一切分別言說的因。 或者,暫且不說由先前所作力量而出定這種並非所有人都能親見的情況,你看太陽吧,雖然無分別,但是影像卻會出現在各個有水的容器中,因此說: ‘譬如日等無分別,由其威力于諸有水器中,影像顯現於世間。’ 這是說,並非因為有分別而安立,而是在無分別的情況下顯現。‘日等’是指經中出現的日、寶等比喻,依此而作如是說。這是說,太陽並不會想’愿我的影像出現在這樣的有水器中,愿不要出現在那樣的器中’等分別,雖然如此無分別,但由極其多樣的緣起而如是顯現。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཐུས་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེས་འདི ཡང་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་ན། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི། །གཟུགས་བརྙན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་འདི་འདྲ་བ་དེས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་འབྱུང་སྟེ་འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །དཔེར་ན་བཻ་ཌཱུཪྻའི་གཞི་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བར་སྣང་ན། དེ་མཐོང་བས་ གདུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་རྣམས།བདག་ཅག་ཀྱང་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་ཞེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། དེ་མཐོང་ནས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སམ།གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པས་གདུལ་བ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་སྩོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་སྣོད་བྱེ་བྲག་གིས། །ནམ་མཁའ་ཡི་ནི་གཟུགས་བརྙན་དག་།ཐ་དད་པར་ནི་སྣང་མོད་ཀྱི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ ནི་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་ཆུའི་བྱེ་བྲག་དང་།སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་ས་ལ་ཆུ་དང་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་དམིགས་པར་འདོད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་ འགྱུར་ལ།ནམ་མཁའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་ཡང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྣང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པ། །གདུལ་བའི་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སྣང་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ནི་དོན་མཛད་པ་སྒྲུབ་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

同樣地,由於殊勝智慧的力量,為何這個也不會生起呢?這也將如是宣說。爲了宣說這個,說道:‘如是無分別自性,諸佛以其威力故,于具緣分諸眾生,二身影像恒生起。’ 在此,無論是有分別還是無分別又有何用?以如是智慧力,隨順緣分而生起化身和圓滿受用身這兩種影像,這是略說。 譬如在琉璃地面上顯現帝釋天的影像時,見到此影像的具有調伏本性的眾生們想:‘我們若也能成為如此該多好啊’,由此生起善根。 同樣地,隨順善根,于眾生中顯現如來的這兩種影像。見到此影像后,由佛力所調伏的眾生們,或以其他眾生相而調伏者,皆積集殊勝的善根。 若如是認為,法身無差別,如何能成為兩種不同影像的因?若因無差別,從因所生果如何有差別呢?爲了說明這個,說道:‘譬如諸水器差別,虛空影像現差別,雖現種種差別相,虛空本身無差別。’ 譬如虛空雖無差別本性,但由水的差別和器的差別,顯現為長短、黃色等差別的本性。若地上無水和器的差別,則即使極其專注想要見到,也不會見到,虛空也絕不會有差別。 同樣地,法身以自性而言也無差別影像的本性,雖現為似有差別的本性,然而於彼卻無絲毫差別。 因此說道:‘如是差別諸影像,由諸所化意樂別,雖從法身而顯現,然彼本無有差別。’ 應當確定承許:雖然無分別,但成辦一切眾生利益的事業是存在的。

།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གདུལ་བའི་རིས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་། ཕྲ་བ་དང་། རགས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཡོད་པ་ དང་།མེད་པ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་བྱ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་ བྱ།དུས་ཐ་དད་པར་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་གཟིགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མི་རྟོག་དེ་ལྟར་མིན། །སངས་རྒྱས་གཞན་དོན་མཛད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ས་གསུམ་གྱི་བླ་མའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྩལ་བར་འགྱུར་ལ།གཞན་གྱི་དོན་ཀྱང་ཉམས་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར། ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །མ་གྲུབ་པས་ནི་གཞན་དོན་ ཉམས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་དམ་བཅས་པ་བརྟན་པོར་བྱས་ནས། ད་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་དུ་ནི། །ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་བརྟག་གྲང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པར་བྱེད་པའི་མཁྱེན་པ་བརྙེས་པས་ཏེ།ཅིག་ཅར་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་གྲང་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གཉི་ག་ཡང་རིགས་པས་མི་རུང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དོན་སྨྲ་རྣམས་ལ་རིགས་པས་ནི། །གཉི་ག་ལྟར་ཡང་དེ་མི་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་རིགས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡོད་མེད་ཡུལ་ལ ཤེས་པ་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ནི་ཡོད་པ་འམ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཟད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་གཉིས་ལས་མི་འདའོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་ ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ན།ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ངས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་པུའི་མཚན་ཉིད་ དེ།།སྣ་ཚོགས་དོན་ལ་དམིགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྙེད་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིག་ཅར་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་པ་བརྙེས་པའི་ ཕྱིར་ཅིག་ཅར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡང་འདོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མིག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རེ་ཞིག་རང་གི་ཡུལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འཛིན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ལ་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་གི་།སྤྱིའི་རྣམ་པར་དེ་འཇུག་སྟེ། ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཁས་བླང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ དེ་ཡང་འདོད་པ་དང་།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས། ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་མི་འདོད་དོ།

如果不是這樣的話,以界、趣、生處的差別而應調伏的種類無量,以及過去、未來、現在、細、粗、常、無常、有、無等種種分別的不同識聚,以及一切所知對境,如何能同時趣入智慧?若不能同時遍知一切所知,又怎能稱為一切智者?又怎能在不同時間觀察所化眾生的意樂?爲了說明這個道理,所以說’若無分別非如是,佛不能作利他事’。這是說,如果不承認這樣,世尊如來三界導師的一切智性也將被破除,利他事業也將衰損。為此說’如是則一切智性,不成故利他衰損’。 如此確立誓言之後,現在爲了成立這個道理,說’導師一切智性中,頓時漸次且觀察’。所說如來一切智性是以獲得遍知一切所知的智慧,是因為頓時現證遍及一切所知的智慧,還是因為漸次現證遍及一切所知的智慧而稱為一切智者?執著事物的你,這兩者都不合理,因此說’對諸說事以理者,二俱不成此道理’。 什麼理由使其不成立呢?為此說’有無境上諸智等’。所知不外乎有和無兩種,因為沒有第三種分別,一切所知不出此二者。若知有為有,知無為無,遍知一切所知的智慧稱為一切智智,由於互不相順,這二者如何能同時遍知?因此不能同時趣入。‘如何一相之體性,許緣種種諸義境’。不能同時趣入有無境上的智慧。 其心的體性是一,而認為因獲得同時遍及一切所知的智慧而成為頓時一切智者,因此如此,一剎那的智慧不應緣慮種種義境。如果這樣承認,為什麼一心不能緣慮種種義境呢?答:眼等識首先因為決定自境而遍知境界,因此如何能取種種義境?意識的對境也不能同時趣入剛剛滅去的境,而是以共相的方式趣入。 不能承認以共相方式遍知的智慧是一切智智,因為會有一切都是一切智的過失。雖有無漏智所攝的四諦法智等,也必須承認是緣慮欲界、色界、無色界境界,是決定各別境界。世俗智是偶爾生起,也因為是無漏智后得,不許緣慮一切境界。

།སུ་གང་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་ཡང་ དཔྱད་ན་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཤེས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཅིག་ཅར་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། ཤེས་པ་དེ་འཇུག་པ་ན་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་ན་དུས་གཅིག་ན། །གདུལ་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན། །ཉམས་པར་འགྱུར་ལ་སྟོན་པ་ཡི། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་བཏགས་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ པ་དང་།བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ནས་ཆོས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་བྱ་དགོས་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཇི་སྲིད་དུ་གཅིག་ལ་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གདུལ་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་རྒྱུན་གྱིས་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ ན་མེས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པ་བཞིན་ཏེ།ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་ བྱ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲ་དངོས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་ཡི། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་བཏགས་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་ཀུན། །གང་ཕྱིར་གཉིས་མེད་མཚན་ཉིད་དུ། །དེ་མཁྱེན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་རང་གི་ལྟ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཅིག་ཅར་མཁྱེན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྔར་མཛད་ཟིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་ པ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་རྟོག་མེད་ འདོད།།དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་རྟོག་དང་བཅས། །ཞེས་གཞན་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཡི། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་རྟོག་མེད་འདོད། །གཉིས་མེད་ཡང་དག་ཡོད་གཟིགས་པ། །སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ནི་རྣམ་རྟོག་བཅས། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ལོག་པར་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཟིགས་པས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞར་ ལས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སྐབས་ཉིད་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར།ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་གི་།བྱ་བ་གང་ཚེ་སྣང་གྱུར་ན། །དོན་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡི། །དེ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་གདུལ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་བརྒལ་བ་དེ་ལ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།

凡是認為某人是一切智者的說法也是不合理的。說有補特伽羅的那些人說道:‘依靠智慧,補特伽羅能知’,但是當觀察這個智慧時,也就包含在前面所說的智慧之中。如此,首先就沒有一時頓知一切的智者。即便如此,若說是逐漸了知對境,當其智慧執行時,由於能遍知一切所知,因此成立為一切智者。 為此說道:‘若非如此,則於一時,眾多所化之利益,將會衰損,而導師之,一切智性成假立。‘在同一時間需要觀察所化眾生的意樂和隨眠等后為其說法等利益時,由於如此情況,在觀察一個所化眾生時,其他所化眾生就會錯過,因此眾多所化眾生的利益將會衰損。 如果說由於相續而有能力,就如火能燒一切,由於不能同時了知一切的緣故,一切智者也應如此觀待。如此則由於實際上並不存在,就等於承認諸佛的一切智性是假立的。如果能在一時遍知諸多種類的一切所知,則以’通達一切’之義,一切智者之名就成為實義。 因此說道:‘是故導師之,一切智性成假立。‘那麼一切智者是怎樣的呢?爲了成立這一點,說道:‘三世所知諸差別,由於無二之性相,世尊了知彼故,許為頓時知一切。‘這是顯示自宗見解。由於三世等一切差別所知都是以無所緣取相執相的方式頓時了知,因此說世尊已經成就。 如此以無戲論的方式獲得遍及一切所知的智慧,所以諸佛世尊無有分別而具足無分別智慧。如果諸佛世尊是無分別的,為何在其他經中說:‘凡夫許無分別,如來具有分別’? 爲了說明這一點,說道:‘邪執二見之,凡夫許無分別,證見無二實有之,十力具有分別。‘這是爲了遮遣邪執二見。由於證見無二實有,即解脫于能取所取等的諸佛,說為具有分別。 如此完成了附帶內容后,爲了與本文相聯繫,說道:‘若時顯現非真實,分別之所作,如實遍分別,彼何故不生?‘其他人質疑說:獲得出世間智慧的諸佛既然無分別,如何能成辦種種圓滿的所化利益?對此已經以日輪等比喻作答。

།གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་ཀུན་རྟོག་པ་བརྫུན་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་སྣང་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་དོན་མཛད་པ་དེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་། ཡང་དག་པ་མི་ཡིན་པ་ ལ་ཀུན་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གནས་པའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་ཏུ་རུང་ན།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ས་བོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་འདི་ལས་ཇི་ ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དུ་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་གདགས་པ་བྱ་བའི་རྒྱུ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཡི། །རྟེན་ནི་རྩ་བའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །རྩ་བའི་ཡན་ལག་དེར་འདོད་ལྟར། །དུ་མའི་མཐུ་ལྡན་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ ཤེས་འཇུག་པའི་གནས་ཡིན་པས།།དེ་ཡི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད། །དག་པ་རྩ་བའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་ས་བོན་ གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྩ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐུ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་རྩ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་རྣམས་ནི་འབྱོར་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ལ། གཞན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པས་ན། །རྣམ་རྟོག་ཀུན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་འཇིག་པས་ཡེ་ཤེས་ནི། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ དབང་འབྱོར་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གློ་བུར་དུ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་། འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་བཤིག་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་དབང་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས པས་བསྡུས་པ་བརྙེས་ཏེ།གང་ལ་དབང་འབྱོར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་བསྐལ་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་སྐུ་གསུམ་འདི་ལ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྐུ་གང་ལ་ཡང་མ་གཏོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕུང་པོར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས པའི་སྐུ་ལའོ།།དེ་ལ་བཞག་པ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྩོགས་པའི་སྐུར་ཀུན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ་ཕུང་པོ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྣམ་པར་ གཞག་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པ་ཁས་བླངས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།

還有這樣說的,即使在非真實的遍計所執虛妄中顯現種種圓滿事業,更何況說在如實無分別出世間真如中安住的義利作用怎麼會不生起呢? 對於非真實的遍計所執,從無始以來,由於阿賴耶識中安住的種種種子的功能成熟力,能成就種種言說施設的作用。而這無分別智慧雖然完全無種子,如何能從此成就眾多無上言說相呢? 為此說:‘言說施設作用的因,分別心行的所依,是根本心識,如同根本支分。具足多種力用的無分別智慧,是行境的所依,因此以其力用,承許清凈真如為根本因。’ 這是說,承許阿賴耶識是言說施設作用之因的分別心行的所依,因為種子安住其中,它是根本支分。同樣地,清凈真如也是具足多種力用的無分別智慧生起的所依事,是根本支分,由於彼此的力用而如是宣說。 獲得無分別智慧者具足眾多功德,而其他凡夫則不如是,這是如何呢?說:‘由於趣入種種相,遍行一切分別故,彼等滅盡故智慧,具足如是自在力。’ 或者,具智慧者的圓滿自在力如何能無功用地頓時顯現?此中有何因呢?為此說:‘由於趣入種種相’等。如其因即生如是果,故此無可詰難。 這是說,由於破除具有種種趣入的遍行分別,如實了知故,智慧也即獲得以彼相為性的圓滿自在力所攝,具有如是自在力者即稱為彼。 此中無餘涅槃和有餘涅槃的安立,是否存在於這三身中?抑或不屬於任何身的有蘊無蘊之說是什麼呢? 為此說:‘有蘊涅槃’等。‘于牟尼二身’是指化身和圓滿受用身。‘于彼安立’即是’建立’的意思。由於顯現為佛等身故為諸蘊,因為是蘊故。 無餘涅槃界安立於法身,其如何?‘由離一切蘊,法身無諸蘊。‘即說此義,因為彼中無一切戲論事故。如是承許並宣說了與聲聞共同的涅槃。

། ད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་སྐྱོབ་རྣམས་ཀྱི། །སྐུ་གསུམ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་བརྙེས པ་སྐྱོབ་རྣམས་ཀྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཀྱི་མཐར་གཤེགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་བཞུགས་ཏེ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྡུས་ཤེ་ན། དེའི་ ཕྱིར།སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མྱ་ངན་འདས་ལ་བཞུགས་མི་འདོད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིས་དེ་དག་རྣམས། །འཁོར་བ་ལ་ཡང་བཞུགས་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞུགས་པར་མི་འདོད་དོ། ། དེ་གཉིས་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་གདུལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དེ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ནི་འཁོར་བ་ལ་བཞུགས་པར་མི་འདོད་དེ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ ཡིན།གཉིས་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཡང་དོགས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་དུའང་དོགས་པའི་ས་བོན་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུམ་པོ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་། །ཡོད་མིན་མེད་ པའང་མ་ཡིན་ལ།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་པའམ། །ཐ་དད་མིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའམ་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བའི་དགོས་པ་ཇི་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་བཞུགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པའམ། གཅིག་པར་ཡང་མི་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་གདུལ་བའི་བསམ་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་དབང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུང་རབ་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། བདེ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ན། སྤྲོས་པ་མེད་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་བརྙེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཀུན་རྟོག་ཀུན། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཆད པའི་ཕྱིར།།མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དེས་བདེ་བ་མཆོག་ཅེས་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་བརྙེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་མེད་ཀྱི། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་འདི་ཡང་དག་པའི་ བདེ་བའོ།།བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འཁྲུལ་པས་བདེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།

現在爲了總攝無上涅槃,說’應當了知,具足不住涅槃殊勝的諸救護者,即由此三身所總攝。’ ‘具足不住涅槃殊勝的諸救護者’是指以智慧和悲心達到究竟,依次不住于輪迴和涅槃,這是超勝於聲聞等的殊勝。 若問如何總攝,為此說:‘以二身諸佛,不欲住涅槃,以法身彼等,亦不欲住輪迴。‘即以化身和圓滿受用身不欲入于涅槃。因為彼二非真實,是為所化而從法身之力顯現的緣故。以法身不欲住于輪迴,因為完全超越一切戲論,輪迴是戲論事物的所依故。如是諸佛獲得不住涅槃的殊勝。 此三身是否是無實體性,還是實有自性?是否互相不同或同一自性?因為二身是虛妄的,故懷疑是無實體性;因為法身存在,及與二者不異,故也懷疑是有實自性。為此說:‘此等三身非,有亦非無性,彼等互相非,一體亦非異。’ 因為有無故,不能說是有或無。化身僅隨所化需要而住故非有。受用身亦同。法身住于輪迴盡際故亦非無。彼等不許互為異體或一體。若問何以非一體,化身和受用身隨所化意樂而成戲論境事故,法身無戲論故。非異體者,因由彼力二者生起故,離彼別無故,有法界極清凈等流因故。 經中說:‘諸佛世尊具足最勝安樂。‘對於入無戲論者,此說如何合理?為此說:‘獲得法身諸佛眾,一切分別悉斷故,於一切種永斷故,說為最勝安樂性。’ 或者何須如是分別異體等,僅能說彼為最勝安樂,為顯示此義故說:‘獲得法身’等。此說明因一切受皆無故,彼中無樂受,唯是寂靜樂。 若問以何相稱為樂?一切苦完全寂滅即是真實安樂。樂受因與苦相連故實非安樂,而由迷亂認為是樂。

།སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་མ་དེ་དག་ཅི་དེ་དག་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་དག་ཅིག་གམ། འོན་ཏེ་དོན་དང་མཐུན་པ་དག་ཅིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ལོག་ཡིན་དེ་ལྟར་སྣང་ཕྱིར་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་གཉིས་མཛད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་དག་མཚན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་ཡང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་གཞན ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་སྣང་སྟེ།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མཚན་དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་འབྱུང་བའམ་ཡང་ན་དེའི་དགོས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ རྫོགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་ དཔལ་དགོས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཡང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་བདག་ཉིད་དེ་དང་དེས་དགོས་པ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གདགས། །དེ་དག་གང་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་དག་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། །དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤངས་དག་པས། །སྐུ་གསུམ་པོ་དག་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་ནི་སྤང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཐོབ་བོ། །གཞན་གྱི་དབང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི མཚན་ཉིད་སྤངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་སྟེ།འཁྲུལ་པས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཞུགས་པ་སྤངས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དགྱེས་པ་བསྟར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་བོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེ་དག་ཏུ་འདུས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ཡིས་བསྡུས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་བསྡུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྐུ་རྣམས་ནི་གནས་གྱུར་པས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གང་གྱུར་པས་སྐུ་གང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་སེམས་ནི་གྱུར་པས་ན། །ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་གྱུར་པ་ལས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྩ་བའི་ སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།དེ་གྱུར་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསྩགས་པའི་ས་བོན་རྩ་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པས་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཞུགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལོག་ན་དེ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམ་པའོ།

如果問及那三身的這些名稱是否不依賴於意義,還是與意義相符合?為此說道:‘由於顯現如虛妄,及二種受用圓滿,以及是佛法之所依,故彼等名稱次第然。’ 化身雖是虛妄,但如同其他化現一樣,雖非真實卻顯現為如是事物,因為顯現為佛等之身相,故此名稱是如實的。 因為圓滿受用二種,所以稱為受用圓滿身也是如實的。二種受用是指:圓滿受用極其清凈的佛土,以及圓滿受用大乘無上甚深正法。 受用圓滿是指受用圓滿的來源,或者說是其目的為受用圓滿,故稱受用圓滿。 法身因為是一切佛法之所依的實體,所以是如實的。 當問及’世尊,在無戲論界中諸佛法是如何的?‘時,世尊對文殊說:‘為成辦所需故。‘這意味著:雖然法身是超越一切戲論事物的身,但由於往昔願力攝持的力量,爲了圓滿成熟所化眾生的善根,以彼彼自性成辦彼彼佛法的作用,如是宣說。 那麼這三身如何安立?從何獲得?由何攝持?為此說道:‘由遍知及斷清凈,三種自性而獲得,三身。’ 遍知遍計所執性而獲得化身,因為遍計所執無所斷故。斷除依他起緣起相而獲得受用圓滿身,因為斷除迷亂趣入境界而歡喜宣說受用無上大乘法故。 由圓成實性的客塵清凈而獲得以通達法界所顯的法身。 正因如此,彼等攝於彼等,故說:‘是故彼等彼所攝。‘應當了知三身依次為三種自性所攝。 諸身是由轉依而顯,對此,若問由何轉得何身?為此說道:‘由根本心轉,得法身所許,由轉入識故,得圓滿受用。’ 根本心是指阿賴耶識。其轉依是指現證出世間智慧的方式,因為從根本斷除無始以來積累的種子。 受用圓滿身是由轉依入識而獲得,即是說,彼等以所取能取相趣入境界,當彼等息滅時即獲得,應當如是理解。

།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀུན། །འགྲུབ་ནུས་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན། །རྩ་བའི་སེམས ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར།།དག་པས་དེ་ཡི་ཆོས་སྐུ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ནུས་པ་དག་བླངས་ཏེ། འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ བས་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏེ།དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། ། ཐ་སྙད་གདགས་པ་རྣམ་པ་ཀུན། །འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་ཏེ། །དག་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཕན་ཚུན་དུ་བསམ་པ་རིག་པའི་མཚན ཉིད་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པའི་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་བོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤངས་དག་པས། །ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གདགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཟད་པར་ནི་རྣམ་ པར་མི་གཞག་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཞན་དབང་ཟད་པ་ལྟར། །བརྟགས་ལ་ཟད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པ་དེ་ལྟ་བུར་མེད་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །དེ་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་བཞག་།ཅེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་བཞིན་དུ་འདི་ཟད་པར་གྱུར་ན། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་ཐ་དད་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་གྱུར་ན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་གྱུར་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ།།ཅིག་ཤོས་མིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །འོ་ན་ཅི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡང་ ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀུན་ནི་མཚུངས་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ཤས་འགའ་ཞིག་གིས་མཐུན་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་ནི་ལས་ཀྱིས་འདོད། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དང་པོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་འདོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འདུལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་འདི་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ནི་ དགོངས་པས་ཕྲིན་ལས་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་མཛད་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་མཚུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་རྟེན་གྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱ་སྟེ།སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བསམ་པས་ཕྲིན་ལས་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ། །ཕན་དང་བདེ་མཛད་མཐར་ ཕྱིན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ།

如何能知道這個呢?為此說道:‘由於一切煩惱,能成就所依自性,是根本心,因此,通過清凈而獲得法身。‘因為阿賴耶識能攝取並趣入一切煩惱法,所以也稱為異熟識。因此,通過清凈而獲得遠離暫時垢染的法身,這就是所說的意思,這只是約定俗成的說法而已。 如何通過轉依識獲得圓滿受用身呢?為此說道:‘由於趣入識,是一切名言安立,趣入之因,因此,通過清凈而獲得圓滿受用身。‘因為趣入識具有所取能取等一切相的自性,是相互了知意向的特徵,是一切名言安立趣入的生起因,所以通過清凈而獲得圓滿受用身。 為何說’三種自性,通過遍知和斷除而清凈’時,僅說遍知安立,而不建立斷盡呢?為此說道:‘如同依他起的斷盡,遍計所執沒有斷盡。‘不像依他起那樣斷盡。這有什麼結果呢?為此說道:‘因此,自相與彼建立為相異。‘如果像依他起那樣斷盡,就會成為依他起性,而不會被認為與之有不同特徵。因為它沒有斷盡,所以特徵不同,這就是所要證明的。 如此特徵不同時會成就什麼呢?為此說道:‘建立化身差別。‘正因為這個原因,從圓滿受用身中建立差別的化身。‘轉依時獲得圓滿受用身’是指趣入識轉依時獲得圓滿受用身。‘非彼’是指化身。 那麼,是否所有佛世尊在一切方面都相同,還是有某些差異呢?為此說道:‘諸佛皆相同。‘這是說明三身與這三身在某些方面是相同的。因此說道:‘首先以業而許’等。 首先在化身方面,認為事業相同,因為都作調伏有情界的事業,一切佛的事業都是如此,這是共同的。第二,在圓滿受用身方面,以意樂而事業相同,因為意樂於對一切菩薩說法並自身體驗安樂,因此相同。第三,在法身方面,應當了知所依事業相同,因為是二身的所依,或是一切佛法的所依。 如何知道第二身以意樂而事業相同呢?為此說道:‘因為在圓滿受用中,利益安樂究竟。‘因為共同宣說無上大乘法,所以對菩薩們作利益已達究竟。

།བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཞི་ བའི་བདེ་བའི་རོ་བྲོ་བའི་དགྱེས་པ་དང་ལྡན་པས་བདེ་བ་མཛད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕན་པ་དང་། །བདེ་བའི་དགོངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྣམ་ པ་གཅིག་པ་དག་གཅིག་གམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་གཅིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་དུ་མར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་དུ་མའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དུ་མ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བའི་ སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་གཅིག་པུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་རྣམ་པ་ གཉིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་བསྟན་ཏམ།དེ་ཇི་ལྟ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་འཇུག་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་ པ་མེད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། འོག་ནས། དེའི་དོན་རྣམ་གཉིས་རྫོགས་མཛད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེས་སྟོན་ཏོ། །སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅི་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཞན་གྱི་དོན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད་དོ། །རང་གི་དོན་ཡང་ མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི།དེ་ལ་གཞན་དོན་བྱ་བ་ཡི། །ཕུན་སུམ་འབའ་ཞིག་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐུ་གཞན་ཅིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་རང་གི་དོན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕྱེ་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྣམ་ཀུན་རང་གི་དོན། །ཕུན་སུམ་འབའ་ཞིག་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལའང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་བསྟན་པས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བདེན་མོད་ཀྱི། རང་གི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཚོགས་བསྩགས་པས་འབྱོར་བའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་གྱི་གཞན་གྱི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།གོང་དུ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པར་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དོན་དེ་ རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིས།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དོན་རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ ཏེ་དེའི་ཕྱིར།།གང་ཕྱིར་དེ་དག་སྣང་བྱེད་པའི། །མཐུ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྟགས་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་མི་སྣང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་ཟད་པས་དེར་བསྟན་པའི། །བརྟགས་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

自身一切痛苦完全寂滅的特徵,以具有品嚐極寂安樂滋味的歡喜而成就安樂究竟。由於如是成就,因此是以增上意樂而分別,所以說’因此以利益與安樂的密意而分別’。 此三身是否為一相一體?還是多相一體?為此說’應知化身為多’,即是多相。為何如此?說’因為以多相趣入’,意思是隨順意樂和習氣,趣入于令一切所化眾產生熟之故。 ‘因為以一相趣入,故許報身為一’,是說為宣說大乘法故唯以一相趣入。 豈不是說以二相受用圓滿?如何說是一相趣入?這並非如此,因為除此二相外,於此無有其他相,故如是說,並非唯一相,為遮遣其他故無過失。 若問未說法身自性為何?下文說’由圓滿彼二義’等,以此而說。 此三身是否僅由成就他利圓滿而分別?還是由其他而分別?為此說’其中化身由他利圓滿而分別’。‘他利’是說唯一確定作他利故,因為這是主要的緣故而如是說。 雖然也有自利,但理由是’因為于彼唯現他利事業圓滿故’。 其他身由何分別?為此說’應知報身由自利圓滿而分別’,即是由自利圓滿而分別。 其如何?說’因為于彼唯現一切自利圓滿故’。此中也有他利,如是由宣說無上甚深大乘法而成就菩薩眾之利益故。 若問為何如是說?雖然如此,是就自利究竟而言,如是說:即此由三無數劫積集福慧資糧而具足最勝圓滿安樂受用,他利則不如是,因為上文許為他利事業最極究竟故,此無過失。 法身如何分別?為此說’由成就彼二義’,因為依彼力故,由往昔生中所發願力而生起化身與報身二者,故法身由成就彼二義而分別,因此說’因為彼等顯現之力存在於彼故’。 若說遍計無盡,為何不顯現?為此說’由所依盡故,彼所顯遍計不得顯現’。

།གང་ཕྱིར་ གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།།གཞན་གྱི་དབང་དེར་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་པ་བརྟགས་པ་སྔོན་གྱི་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཟད་པ་ཡང་གྲུབ་པ་རྟོགས་པས་ཐོབ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།མཚན་མའི་རང་བཞིན་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ན་དེའི་གགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྤངས་པས་སྒྲིབ་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་དེ་རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་ལས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནི་ཆོས་སྐུ་ལ། །བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཉིས་ཀྱི་ དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྱོར་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་འབྱོར་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་ཏོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་བར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཟད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱིས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འཇུག་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་སེམས་ལས་ནི། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་རྣམས་དག་པས་སྐུ་འཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་གྱི།དོན་འདི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པས་ལོངས སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར།དེ་རྣམ་པར་དག་པས་སྐུ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་སྤྲོས་ནས་བསྒྲུབས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་བར་འདོད། །སྤྲུལ་པའང་ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་།།རབ་ཏུ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་གདུལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་ལར་སྣང་ ལ་འགའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་གནས་གྱུར་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་གནས་གྱུར་པ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་གཅིག་དངོས་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་ ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།

說’由於證得成就,他者所依將盡滅’這句話,是因為他者所依已盡滅的緣故,依於它所分別的如前不復顯現。他者所依的盡滅也是通過證得成就而獲得,這是這樣說的:他者所依有兩種,即相的自性和隨眠的自性。其中,當智慧和禪定雙運之道現前後,無上智慧生起時,將斷除作為其障礙的二障。由斷除彼等,稱為障礙體性的他者所依將盡滅,如是宣說。 ‘由彼二義成就故,法身得以善分別’,此句說明由此而生起二身。‘二身雖依於法身,然因彼故二義圓,一切行相皆安住’,其中’雖依’是說雖然如此,即雖從法身生起的意思。化身和圓滿受用身雖然如此,但彼二者的功德,即自利和他利的特徵,在一切行相中都安住。 這是這樣說的:化身的功德是依于圓滿受用身,因為由其力量而生起。圓滿受用身依於法身。由於從彼所生而生,故說化身也與法身相關。 由於證得成就,他者所依將盡滅,由其盡滅,依於它所分別的自性後來不再顯現。如何知曉這一點呢?因此說:‘轉識諸雜染,如從阿賴耶,二相顯現生,彼等清凈得身’。‘雜染’是指雜染的本性,而非與煩惱相應的意思。如同從阿賴耶識中生起轉識,成立所取能取相的名言,即所謂’二相顯現’。 在戲論的階段中,如同從中生起諸轉識一樣,由阿賴耶識清凈而獲得法身,由彼等清凈,他者所依自性的轉識解脫而獲得圓滿受用身,因此說’由彼等清凈得身’,這是廣說的意義。 由於如是的緣故,所以說:‘如是圓滿受用身,亦與法身相關聯,化身復與受用身,極為相關而宣說’。 化身和圓滿受用身這二者是爲了成辦所化眾生的利益而住於一切世界,還是對某些顯現而對某些不顯現呢?因此說:‘由化處轉故’等,化身由於與彼相關的緣故,稱為’化身之處轉’。同樣,‘一分實故’是說僅顯現為佛身的緣故。

།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གང་གི་རྟེན་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཚངས་པ་དང་། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་དང་།ཕུལ་དང་ལྡན་ཡང་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་གི་།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ལ་སྩོགས། །ཐ་དད་ཕྱིར་ནི་ཁམས་ཀུན་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་གནས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བསྡུས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་སོ། །ཅིག་ཤོས་མིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ལ་ ལར་རེས་འགའ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ནི་ཆོས་སྐུ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་འབྲེལ་པར་འདོད། །དེ་དེ་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དབང་གི་འབྲས་བུ་ཡི། །རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དབང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལ་མེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ནི་དབང་གི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ།།མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པའི་སྐུ། ཐེར་ཟུག་གི་སྐུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཅི། ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འགའ་ ཞིག་ཡིན།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེར། །རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན། །སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུའོ། །རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་འདུལ་བ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདིས་ན་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ། རྟག་པར་ཟས་སྦྱིན་འདྲ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དོན་གང་གིས ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་འཇུག་པ། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་མི་འཆད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཇི་སྲིད་པར་དེ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ།དེ་བས་ན་དེ་རྟག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྟག་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟག་ཏུ་བདེ་སྤྱོད་བཞིན་དུ་འདོད། ཅེས་བྱ་བས་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ ཏེ།དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་མ་ཆོད་ཅིང་བདེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མྱོང་བའི་མི་ལ་འདི་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

化身不依賴任何所依,而是呈現多種形相。如同依靠善根成熟的力量,顯現為如來、聲聞、緣覺、梵天、帝釋等形相。諸菩薩雖具有殊勝圓滿的善根,但經常只見到佛的形相以及佛土量等的差別,而不是其他形相。 ‘由於眾等差別故,於一切界中,安住受用圓滿。‘其中’差別’是指菩薩眾的差別。‘等’字所表示的是包含佛土,受用圓滿身安住於一切世界。‘非彼者’指的是化身,因為某些處所有時沒有化身的緣故。 由於諸菩薩相續不斷,以及圓滿受用一切自利圓滿相的緣故,具有近住受用法的特徵遍及一切世界。由於安住一切世界,是化身所依,是單一本質,眾等差別的緣故,‘正因此故,法身與受用圓滿身相連’,這是其含義。 化身由於具有與此相反的法,故不與法身相連。或者’由於具足自在果的一切相故’,這是說,雖然化身也由其力而如是顯現,故有自在果,但並不具足一切種類的自在果。由於受用無上大乘法,獲得具足一切種佛身相好,以及生於清凈佛土的緣故,受用圓滿身具足一切種類的自在果。 經中說’如來是常身、恒身’,這是什麼意思?是一切都是常,還是某些是常?常的含義是什麼?為此說:‘如是如是于彼彼,由相續而趣入,故彼化身是常’。‘如是如是’是指隨眾生根機成熟而顯現梵天等形相。‘彼彼’指諸世界。‘相續趣入’是指調伏所化眾生相續不斷。 為顯示以此義故稱為常,舉例說:‘如同常施食’。受用圓滿身以何義稱為常?為此說:‘受用圓滿趣入法,乃至輪迴不間斷’,意即安住直至輪迴相續。由於諸菩薩相續不斷,受用法的圓滿相續不斷,因此是常,故說’受用圓滿是常’。 ‘如同常樂受用’是表明世間也有如此說法,比如有人不被苦等間斷而相續不斷地體驗快樂,稱其為具樂者,此處也是如此。

།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་རྟག་ པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་པར་གྱུར་ན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། འདིས་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགྱུར་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གནས་སྐབས་གང་ན་སྐུ་གང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི ཕྱིར།སྤྲུལ་ཡོད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ཡོད་ཅིག་ཤོས་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་དང་ཅིག་ཤོས་ཡོད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་མེད་ཅིག་ཤོས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་བཤད་པ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འོག་མ་ཡིན་ཏེ་ འདི་ལྟར།དེ་ལ་མོས་པས་བརྟན་རྣམས་དང་། །མཚན་མ་མེད་པའི་ས་རྣམས་དང་། །མཚན་མ་བཅས་པས་གཞན་རྣམས་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་མེད་དོ།།མཚན་མ་མེད་པ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་མེད་དེ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ན་སྣང་བ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྣང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པུར་ཟད་ཀྱི་གཉིས་པོ་མེད་ དེ།སྤྲོས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུ་བ། །མ་གྲུབ་པ་ལ་དབང་འདོད་ཀྱི། །ཇི་བཞིན་དོན་ཤེས་སེམས་རྒྱུ་བ། །གྲུབ་ལ་དེ་ཡོད་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་དབང་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ཀྱི། ཤེས་པའི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དབང་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། ། ད་ནི་དེའི་ལན་དུ། དེས་བཤད་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་གི། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །གནས་ངན་ལེན་སྤངས་དེ་ཡི་ཚེ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེས་བཤད་པའི་དབང་གིས་ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་ངོ་། །གལ ཏེ་གྲུབ་པ་དེར་དབང་མེད་པར་གྱུར་ན་གནས་ངན་ལེན་སྤང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ས་གོང་མར་རིགས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱས་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པར་ཤིན་ཏུ་སྤོང་བའི་ བར་དུ་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ས་ལ་ནག་པོ་དང་། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱིས་ལྡོག་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་ངན་ ལེན་སྤངས་པ་ཡོད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ནག་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་ལྡོག་གོ།

法身以自性本體而恒常,因此說’由於是無為法’。有為法是無常的。如果與此相反則成立為常,這表明是永恒安住的常性。‘由於無有變異’這句話表明沒有其他的變化。如是具足二法的法身如虛空般恒常,因此說’如同虛空般所許’。 爲了顯示在何種階段有何種身,故說’有化身無圓滿報身,有圓滿報身無彼者,有圓滿報身及彼者,無圓滿報身無彼者’。對此偈頌的解釋是下一個偈頌,即:‘于彼信解堅固者,及無相諸地中者,及有相中餘者等,佛地中依次第者’。 化身安立於信解行地,因為彼處不見故,彼處不見圓滿報身。在無相第八地等中,菩薩們唯見圓滿報身而不見化身,因為化身爲了令未成熟善根者成熟而顯現於凡夫前是虛妄的緣故。在有相初地等中,圓滿報身和化身二者皆現。在佛地中唯有法身而無彼二者,因為彼二者是戲論事物的境界,而法身無戲論故。因此說’依次第’。 ‘諸聖者心行,未成就欲自在,如實義知心行,成就中彼何有’。此說彼等自在是在菩薩心行未成就的階段中合理,于已圓滿了知的心行中何需自在?意思是互相的自在對於果位毫無所得。 今對此回答:‘由彼說力故,彼等智如是入,斷除習氣時,安立圓滿報’。由彼所說的力量,如地次第斷除習氣。若於成就中無有自在,如何能斷除習氣?此說聞此教法后,以修道于上地次第串習,則獲得智慧相續趣入,如是乃至完全斷除一切習氣。因此,于彼階段安立圓滿報身,如是顯示。 若依圓滿報身而斷除習氣,則于佛地還有何所斷?那就應稱為佛地而不稱為報身階段。因此說:‘于佛地中黑,及白法一切,以諸事物退,及圓滿轉變’。雖然有斷除習氣,但並非一切種一切。于佛地中一切黑法完全退除。

།དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སངས་རྒྱས་ ཞེས་བྱ་སྟེ།དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དམ་པ་དང་ནི་དམ་ ཆོས་མིན།།བསྟེན་དང་སྤངས་པས་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ཉིད་དག་རབ་ཕྱེ་བ། །སངས་རྒྱས་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་བསྟེན་པ་དང་། ནག་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ འཐོབ་པོ།།འདི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཆོས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་དམིགས་ཏེ། ནག་པོ་རྣམས་གཏན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དཀར་པོ་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པར་གྱུར་པར་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཕྱེ་ལ། །དེ་དག་གི་ནི་འབྲས་བུ་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྣང་མི་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་སྤངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་ མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཚུངས་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་གཏན་དུ་རྒྱུན་འཆད་ལ། །ཁ་ཅིག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་པས། །དེ་དག་ལྡོག་དང་གྱུར་པ་ནི། ། ཐུབ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་ནི་ལྡོག་པ་དང་གྱུར་པ་སྟེ། ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་དང་གྱུར་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང སྤངས་པ་དང་།དག་པས་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ན་འབྲས་བུ་འདི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡིན་པར་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་མཁྱེན་དང་། །སྤོང་དང་མངོན་དུ་མཛད་དེའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན། རབ་ཏུ་སྤོང་། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་དེའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་སྐུ་འཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུར་བརྗོད་ཀྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཀྱང་། །ཤེས་བྱ་དམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་གཞན་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བདེན་པ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། གཉིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་གྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིས་པོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རང་གི་ངོ་བོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་གནས་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་གི་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བ་ན་གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གནས་གྱུར་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

一切白法都將成為無漏,因此在那個階段稱世尊為佛陀,因為一切白法都成為如是性。正因為如此,諸世尊被稱為以清凈如是性而區分。 如何了知這一點呢?為此說道:‘依止正法非邪法,以依止斷除之故,以如是性清凈分,將得殊勝佛果位。‘即是說,由依止白法、完全斷除黑法,而獲得以清凈如是性所區分的法身。 如是,圓滿受用身以殊勝自利而區分,可見彼等黑白法果報的一切相,因為黑法完全不顯現,白法顯現為無漏的緣故。為顯示此義而說:‘牟尼圓滿受用身,以自利圓滿分別,彼等諸法之果報,一切相中顯不顯。’ 因此’平等斷除’一句是總結前述義理。黑白諸法是平等應斷除的,有些是永斷相續,有些是依他起自性的轉變。為顯示此義而說:‘彼等遍計自性故,彼等還滅與轉變,于牟尼中作安立。‘因此在佛地中安立還滅與轉變,即是安立一切黑白法的還滅與轉變。 第二品:通過遍知、斷除、清凈三種自性而獲得三身。若問:如何說此果是無分別智慧的呢?為此說道:‘以無分別智慧故,遍知三種自性及,斷除與作現前故。‘即是以出世間無分別智慧同時遍知、斷除、現證彼等自性,因此三身即說為彼之果報,所以說:‘得彼果報之身故。’ 為何說是無分別智慧的果報而非其他的呢?為此說道:‘無分別智慧之外,無有殊勝他智慧,所知法界之外亦,無有殊勝他所知。‘此說明:其他智慧住于遍計所執事物故,其他所知入于顛倒相故,除此二者外無有其他真實。 所說法身是以轉依而區分的,這是什麼意思呢?為此說道:‘二者成為無二時’,即是說遍計所執自性的能取所取二相成為無二,因為彼不以自相顯現故。‘分別無分別,如是即轉依。‘其中,依他起是分別的自性,當其不顯現為二相時,稱為轉依。 若詳細觀察彼轉依,是由所知與能知的差別而遍計,因此說道:‘以所知智慧差別故。’

།གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་མི་རྟོག་།བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་རྣམ་རྟོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་ རྟོག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྫུན་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་བཞིན་དུ།དེ་ལས་བཟློག་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི། །གཉིས་མེད་ཆོས་བལྟ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་དབྱིངས་གཉིས་མེད་པས། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འདོད་ པ་ལྟར།།དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །གཉིས་མི་གཟིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་གཟིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་གཉིས་མི་གཟིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན།འོ་ན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་མེད་པ་བཞི་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་ངན་པ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། །འདུས་མ་བྱས་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་ བྱས་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་སྣང་ངོ་།།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ནི། དེ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པར་སྤྲོ་བ་མེད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི། བ་ལང་ལ་རྟ་མེད་དོ། །རྟ་ལ་བ་ ལང་མེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་གཉིས་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་འདིའི་གནས་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཉིས་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་མི་འདའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་གཏན་མེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ན་གང་གི་ཚེ་དེ་གཉིས་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། སྔ་ན་མེད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཉིས་མེད་པ་ནི་གཞན་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་ ནི་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་པ་གསལ་ལོ། །ཤེས་པ་མི་གསལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ཅི་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་གམ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་འདིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གསལ་དང་མི་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གསལ་བའམ་མི་གསལ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སེམས་ རྣམས་ཀུན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལན་དུ། གཉིས་པོ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་གསལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་རྟོགས་གྱུར་པ། །གསལ་བ་མ་ཡིན་ ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་ན་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་འདི་གཉིས་གནས་སྐབས་གཅིག་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པ་ ལ་བཏགས་པའོ།།གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དུས་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དོན་གཉིས་པོ་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果問:什麼是無二?什麼又是無分別?為此說道:‘無垢智慧無分別,應當觀察如分別。‘所謂’如分別’是指,譬如分別雖是虛妄,但顯示如是自性一樣,與此相反則成為無分別智慧。 ‘如是性之自性者,無二法觀如二般。‘是說應當觀察無二法界也是由清凈所區分的。無分別智慧是與此相反的。 如果問:如何能知道有此說法?為此說道:‘如同法界無二性,所許為極分別般,如是無分別智慧,以不見二極分別。‘即如同法界由於沒有遍計所執的非真實而極為區分,同樣,此智慧也是由見無所取能取而極為區分。 如果由於不見二相而極為區分,那麼豈不會成為四種無之任何一種?爲了破除惡劣諍論,說道:‘因為無為’等。不是先前無和滅后無,因為說’在有為中顯現生滅’。 相互無者,于彼不樂給予現前,因為無有能取所取相之法。相互無的特徵是’牛中無馬,馬中無牛’,於此則無此二無的遍計處。如果於此無二,那麼豈不是不離全無的特徵? 為此說道:‘因為有無二者。‘這是說,如果成為無事物性,則也會成為全無,但當彼二無而極分別時,因此不會有此過失。因此說道:‘先前無等空。’ ‘無二者異許’是說,彼無二智慧是與你所遍計的事物相反。 如果說’智慧明瞭’、‘智慧不明瞭’,那是指一切智慧無礙呢?還是無分別智慧本身的不共法?以此分別法如何詮說彼無分別?為此說道:‘無分別智慧中,何為明與不明者,彼乃明或不明’。 ‘非一切心皆有’,此說明是不共的。對於如何以分別法顯示的問題回答道:‘通達無二義,說彼即為明,若通達二義,當知非明瞭。’ 又若問:明瞭與不明瞭二者如何同時具足?為此說道:‘通達無二義’,這兩種法不是在同一狀態假立,而是在差別上假立。‘若通達二義’是指,當出世間智慧后得清凈世間智慧現前時,即在安立名言之時,因為通達所取能取二義所說。

།དེ་བཞིན་རྒོད་དང་བྱིང་བ་དག་།ཉེ་བར་ཞི་བས་གསལ་མི་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོད་པ་དང་བྱིང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་བརྗོད་པས་དེའི་ཕྱིར། རྒོད་པ་དང་བྱིང་བ་གཉིས་མེད་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཚེ་བློ་ལྡན་དེ་མཁྱེན་ཏེ། །མཉམ་དུ་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས པས།ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་སོ་སོར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པར་གསལ་ལོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ སྲིད་དུ་སྤྲོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་དེ་ལ་མི་དམིགས་སམ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཉིས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་།ཐ་དད་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་མེད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དེ་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་དངོས་པོ་བཏགས་པའི་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་འདི་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏོ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་རྩ་ནས་བཏོན་པས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ལྡོག་པ། །གཉིས་རྟོག་སྤངས་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་གྲོལ་བ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་གང་ཟག་ལ བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བག་ ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་ཆགས་པ་མི་མངའ་ཞིང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དེ་འཇུག་པ། །གཏན་ནས་བཟློག་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེས་ཆོས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་ཡང་འོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མདའ་ནི་འཕངས་པ་ཡང་། །སྔར་བཀང་ དབང་གིས་འགྲོ་བ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལག་པའི་རྩོལ་བའི་དབང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་གཟས་པར་མདའ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ ཀྱི་དབང་གིས་འདུ་མཛད་པ་ཇི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པ་དེ་ཅི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན། གཅིག་ལ་ཆོས་གཉི་ག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟག་ལ་དམིགས་པ་འཇུག་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ནོར་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

同樣地,掉舉和昏沉都因寂滅而明或不明。這是爲了顯示完整的種子。由於掉舉和昏沉的寂滅這兩者,表達了智慧的明與不明,因此,應當了知若無掉舉和昏沉二者,心便能平等趣入。因此說道:‘此時具慧者了知,應知平等趣入。’ 說’無分別智慧和法界之外再無其他’,因為分別說明能知和所知二者,所以這二者是有差別的。如果是緣於法界,或者是以法界為所緣,那就會成為戲論的實體的增益,因為只要有遍計,就會有戲論。如果不緣于彼,或者也不是所緣,那麼如何安立能知和所知呢?因此說道:‘譬如二與分別,無法區分差別,如是真如與智慧,互無差別而住。’ 這是說,爲了對求法者通過增益的方式作出區分,所以這兩者如此稱呼,在無分別智慧中實際上沒有這種假立名言的因。如果由真實智慧而得解脫,那麼阿羅漢也應成為佛。他們也是由無分別智慧的力量根除煩惱集而永遠涅槃。因此說道:‘阿羅漢等智轉異,因未斷除二分別。’ 雖然他們確實是由無分別智慧的力量而解脫,但智慧的轉異是因為未斷除二取分別,因此有很大差別。也就是說,他們是通過證悟人無我而生起真實智慧,安住于無餘涅槃界,而不是通過法無我。諸佛世尊是通過人無我和法無我,遠離一切煩惱習氣和所知障,因此智慧無礙無著,能趣入一切所知,所以說道:‘諸佛彼等之趣入,永遠轉異應當知。’ 如果無分別智慧超越戲論,那麼它如何安立諸法?如何能在無分別的同時適合趣入呢?因此說道:‘譬如射出之箭矢,依先蓄力而行進。如是無分別智慧,依先勢力而趣入。‘就像箭由手的力量射出後會一直前進一樣,無分別智慧也是依靠往昔願力的勢力,隨順趣入直至所作圓滿。 所說的無分別智慧是常還是無常?因為一法不可能具有兩種性質。因此說道:‘緣于常故而趣入。‘如果這樣的話,一切智慧都將成為常,但那些不是,因為是通過增益而趣入。這是因為緣于真如,所以是如實見到法界。

།འགྱུར་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྟག་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་སྟེ། གང་ལ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཡིན་པས་མི་རྟག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས ལ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དབང་འབྱོར་རྣམ་ཀུན་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འཇིག་པས། །གཟིངས་འདྲར་བརྗོད་པ་མདོ་སྡེའི་དོན། །དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ བརྗོད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པར་མཛད་ཀྱི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྣམ་པར་གཞིག་པར་མཛད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྣམས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཟིངས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བདག་གིས་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གནས་གང་ཡིན། ཅི་ སེམས་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་ཡིན་ན་ནི་དེ་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་བསྟན་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གནས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ཡི་གནས་སུ་འདོད་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་ན། །སེམས་ནི་དེ་ཡི་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་གནས་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཉེས་ པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེ་མི་རུང་སྟེ། འཁོར་བ་པའི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སེམས་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེ་ཞིག་མེད་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་རུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་བགེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ པས།།སྐབས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་ན། །ནམ་མཁའ་གཟུགས་སུ་སྣང་ཀུན་གྱི། །གནས་སུ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གནས་ནི་གྱུར་པ་ན། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་གནས་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆོས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ འགྲོ་བའི་རྒྱུན་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་སྐབས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གནས་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གི་།ཇི་སྲིད་དུ་གནས་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ཡི་ གནས།།ཞེས་བྱ་བས་མཇུག་བསྡུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གནས་སོ།

由於具有不變性,無分別即是常性。這是第二個論據,凡是有變化的就一定是無常的,而無分別性是沒有變化的。如此,由於兩個論據都是對境,所以無分別是常性。如果問如何又是無常性,為此說’由於是有為法故是無常性’,由於一切有為法顯現為無常性,所以稱為無常性。 如經中說:‘比丘們,你們應當知法如筏,法尚應舍,何況非法。‘如果有無分別智慧,以及所謂的真如實有,怎麼會不相違呢?為此說:‘為獲得具足一切自在,以佈施等諸法破除,經中說如筏之義,是諸佛之密意。‘爲了獲得具足一切殊勝相的自在,諸佛世尊破除佈施等法,而不破除無分別智慧,因為如來即是其本性。 因此,我知道經中所說’如筏’的密意,是專就佈施等而言。無分別智慧的所依是什麼?是心還是其他?如果是心,則在心所在之處也會有其他法,這就會成為戲論。如果是其他,則需要說明。為此說:‘所依轉依性,是彼之所依。‘轉依即是真如,是彼智慧的所依。 為何不說是心呢?為此說:‘由成二過失,心非彼所依。‘若心是所依,則會有兩種過失。為什麼呢?因為所謂的心被認為是積聚的,是以種種相執行的。如果是第一種情況則不合理,因為已經完全拔除了輪迴的種子。第二種情況也不是,因為沒有轉識。 而且,心是遍計所執相的決定,出世間智慧則與此相反。如此說’應依智慧,不依識’,因為識不能如實趣入,所以不應依止。智慧能如實決定諸法的本性,所以應當依止,這是其意義。 如果沒有比喻,如何能理解這個呢?為此說:‘由不障礙行,而能開顯處,如虛空乃是,諸色相所依,如是轉依時,彼即得趣入,有過之所依,則彼不得生。‘譬如虛空由於不障礙諸色法的執行而開顯處所,所以虛空被稱為所依。同樣,轉依時無分別智慧生起,只要所依有過失,就絕不會生起。 因此以’故彼是彼依’作結。如果是這樣,由於依彼而生,真如即是所依。

ཅིག་ཤོས་ནི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདི་དག་གསལ་བར་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་གནས་གྱུར་པ། །དེ་གཉིས་དེ་ཚེ་ ཕན་ཚུན་དུ།།གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། འདི་གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཅིག་ཁོ་ན་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནས་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།གནས་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འབྱུང་ལ། ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཡང་གནས་གྱུར་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེ་ན་བརྗོད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་འཇུག་སྟེ། རྩ་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་སེམས་ལས་རྣམ་རྟོག་བཞིན། །རྩ་བའི་སེམས་ལས་བརྟེན་ནས་སུ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འབྱུང་ཚེ་དེ་ཡང་ནི། །དེ་བལྟས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གནས་པོར་གྱུར་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་དམ་པ་རྣམ་དག་གི་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ སྨོས་ཏེ།དཔེར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་ན་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ས་བོན་བསྐྱེད་ནས་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་བརྟས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་།།འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་གནས་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ན་གནས་གྱུར་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དེ་འགྲུབ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞི་དང་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་། །འབྲས་བུ་དང་ནི་རྟེན་ཆེ་བས། །དེ་ཉིད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གཞི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དམིགས་པ་ནི་མདོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནི་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡེ་ཤེས་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མཚུངས་མཉམ་པའི། །དངོས་ཅན་ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་མཉམ་པའི་དངོས་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ ཡང་མེད།དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚུངས་མཉམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །གནས་དང་བརྟེན་པ་ཐ་དད་མེད། །དེ་དེའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབྱེར་མེད་ པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་པའོ།

如果說這些是明確承諾的,那麼為此說:‘智慧和轉依,這二者彼時,互為所依的事物’。這是說,這兩者都是由於互相的力量而轉變,因此不是確定為一個唯一的所依,而是兩者都有所依和能依的事物。這樣說明:沒有轉依就不會生起無分別智慧,沒有智慧也就沒有轉依。因此,在那個階段,兩種說法同時適用,如根本和遍計一樣。 怎樣呢?為此說:‘如同從根本心生分別,依于根本心,分別念生起,同樣生起時,彼亦觀待彼,如是于轉依,依止最清凈,無分別智慧生。‘譬如阿賴耶識中安住各種種子成熟時,以互為因果的方式生起分別,則在阿賴耶識中生起種子而得增長。之後又生起增長的果報分別。這也是相似的,依于轉依生起無二智慧時,認為唯是成就轉依。因此說:‘彼亦成就彼。’ 由於完全摧毀一切戲論,真實智慧和如來藏在勝義中是大乘。怎樣呢?為此說:‘以基及住處,所緣及果報,所依皆廣大,故此勝義中,說為大乘也。‘基是在三無數劫中圓滿福德智慧資糧。住處是法界。所緣是一切經法。果報是一切智性。所依是菩提心。這些都不共聲聞緣覺,且廣大故為大。具有這些,故稱菩薩為大,他們的乘為大乘。或者說,乘本身具有這些廣大特徵,故稱為大乘。 出世間般若遠離一切分別,怎麼能建立’這是三摩地,這是智慧,依於三摩地生此智慧’這樣的安立呢?為此說:‘所緣能緣等,自性智慧行。‘什麼是智慧行的自性呢?是所緣和能緣平等的事物,其中無所緣,亦無能緣。正因為如此稱為平等。因為無差別,所以’三摩地智慧,所依能依等,皆無有差別。‘因此三摩地和智慧無差別。因為無差別,所以也沒有所依和能依的事物,這是其意趣。

།དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་མཚུངས་མཉམ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་ཉིད་དུ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་ཡིན་པས། །རྣམ་རྟོག་ མེད་ལ་དམིགས་བྱ་དང་།།དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་མཉམ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་ནས་དེར་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ནི་སེམས་ སོ།།འདི་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྐབས་ཀྱིས་འབྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མན་ཆད་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཚེ་འབྱུང་ན། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ ཤེས་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བྱུང་བ་ན།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ནས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྐབས་ ཀྱིས་ནི།།སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམ་གཞག་ན། །མི་འཇུག་དེ་ཚེ་བརྟན་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་ག་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་འདི་ནི་དྲི་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱ་བའོ། །ད་ནི་དྲི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་ པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱའོ།།དངོས་པོ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཇུག་པས་དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བར་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་སྣང་བའི།།རྣམ་པར་རྟོག་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ། །དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་གང་སྣང་བ། །དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་ཞེས་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟེན་ནས། །བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་བཞག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ལས་བརྟེན་ནས་སུ། །སེམས་ལས་བྱུང་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་བསྟན་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྟ་ཞོག་སྟེ། སྤྱིའི་བར་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་འདི་ན་དངོས་པོ་ཡི། །ངོ་བོ་ ཉིད་ནི་ཅི་ཡང་མེད།།དེ་ཚེ་གང་གི་བྱེ་བྲག་གཅིག་།ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྟེན་དང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གནས་གྲང་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདུས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་སོ།།དེའི་རྟེན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་བྱེ་བྲག་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་དེ་ག་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་དག་ ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་ཙམ་སྟེ།།འདི་ལ་སེམས་མེད་སེམས་བྱུང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བའམ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

如果問到所說的所緣和能緣平等是什麼樣的?為此說道:‘由於所取和能取無性,是所取和能取的事物,于無分別中,所緣和能緣平等’。凡是所取和能取的事物,那就是從彼轉變而入于彼,因此,無分別智在勝義中稱為如是。 ‘此是心,這些是心所’這樣的安立,是由二分別的機會而生起,即便對於諸菩薩和諸佛世尊以下,在安立名言時也會生起。當真實智慧無二的特徵生起時,心和心所的安立從何而生?因此說’彼不行’,意思是在那個階段分別不行。‘由二分別的機會,安立心和心所時,不行之時諸堅固者,安立從何而生?‘這是問句偈頌。 現在爲了顯示第二種問題,說’事物’等。凡是顯現為事物自性的分別,由於是以總相而行,故稱為心。凡是顯現為彼事物差別的受等,由於是以別相而行,故安立為心所。因此說:‘顯現事物自性的分別稱為心,顯現為彼差別者,思為心所’。 如果有人說心和心所是完全不同的,那麼如何能知道這自性和差別呢?為此說:‘譬如依止自性,安立諸差別,如是依止於心,安立諸心所’。譬如說’色、受、想’僅僅顯示自性。依于彼而說’由於堪為色故是色’等安立差別,有礙、可示等差別並非異於色等。依心安立心所也應如是觀察。 或者且不說差別法的安立,若觀察乃至總相也不可得,為顯示此義故說:‘若時此中事物之自性全無,爾時何有一差別而得有?‘此說:事物若觀察,則安立有和彼所依二者皆不應理,因為和合是被承認為彼等之假有。彼所依也因極微等方分差別故全無。若彼無,差別怎能有? 若問:若諸事物無自性,則遍滿顯現從何而生?為此說:‘此等一切唯迷亂,此中無心無心所。‘除顛倒外,連微細法也不可得,因為世尊如是說。因此,所謂心或諸心所,僅僅是顛倒而已。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས། །དེ་དག་ཐ་དད་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ན་ཐ་དད་པའོ། །དེ་བས་རྣམ་ རྟོག་མི་འཇུག་ན།།འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མི་འཇུག་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐ་དད་དོན་མིན་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དཀྱུས་མ་ཉིད་དང་སྦྱར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་མེད་པ་ཡི་དོན་དམིགས་པས། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་དོན་མི་དམིགས་པར། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན། །དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དམིགས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དོན་གཉིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་ན རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔྱད་ནས་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཞི་གནས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མེད་ན་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གདགས་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དྲན་སོགས་ཆོས་གཞན་ཡང་། །རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་འཇུག་།དེ་ཡི་ཚེ་ན་ འདོགས་བྱེད་ཀྱི།།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་སོ་སོར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྗེད་ངས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཇུག་པས་གདགས་ཀྱི། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སོ་ སོར་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་ པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་གཉིས་ལོག་པས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཆོག་རྣམས་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མི་གནས་པས། དེ་ལས་བཟློག་ པ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་མིན་ཏིང་འཛིན་གང་ཡིན་རྣམས། །ཡང་དག་མི་གནས་རྣམ་པར་གཡེང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། གང་དུ་སེམས་ནི་མཉམ་འཇོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སེམས་མཉམ་པར་འཛིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་དེར་བློ གྲོས་འཇུག་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེན་པར་ཏིང་འཛིན་གཞན་མིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དེ། དོན་དམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་མཉམ་འཇོག་པ་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ།

由於分別念從無始以來就已進入,所以說’由於分別唸的種種差別,說彼等為差別’。因為是心和心所,所以是差別。 因此說’若分別念不入,無迷亂相之智慧唯獨安立’。‘因此’是結束語境並總結,若不實的遍計所取能取之性不入,則聖菩薩們的智慧無迷亂之體性無分別唯獨安立,此為語義。 ‘非差別義境一’是說真如之義雖有差別,但無分別智慧的境界是一。 如是完成附帶內容后,為顯示與正文相連,故說’以緣無二義,智慧不緣二義,具分別般若,即說為三昧’。般若是具有遍分別的本性,其緣無二義。由見無二義而入般若者,即是智慧,因為不見二義的緣故。若見二義則成散亂,怎能成為三昧?三昧是專一的。因此,凡是智慧即說為般若和三昧。 如是觀察般若和三昧后,道是般若和止觀雙運而入,若無此二者則一切不成就,故念等其他法也安立於無分別智慧,而非安立於其他。因此說’如是念等其他法,自之違品不入時,爾時能安立之相,非為各別差異’。唸的違品是忘失,精進的違品是懈怠等,任何法的違品若不入則可安立,但彼等相併無各別差異。 又因緣他增益義故不應說為三昧,如是則成散亂而非等持。此無分別智慧因住于真實事故,二取已滅而有等持性,為顯示此義故說’唯一無分別智,諸勝者許為三昧’。非此之其他則不住于真實,成為相違,彼等非住于真實。 若問有何過失,為此說’非此三昧諸所有,不住真實故散亂’。非此之其他三昧皆是散亂。 從三昧之詞義成立的角度也說’心於何處等持’,由心平等執持故,應知出世間智慧即是三昧。 若問如何平等安置心,為此說’于彼境慧行’。‘真實非他三昧’是說即此智慧說為三昧,此即是勝義三昧。若問為何不說其他為三昧,為此說’因有不等持故’,因觸及分別增益的事物故。

།གསུང་རབ་ལས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་ཞིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་།དེ་དག་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ཅེས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ། །ཏིང་འཛིན་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་པ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ཐམས་ཅད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ།བཟློག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་རིགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ཅེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ཡང་ཀླན་ཀར་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཆ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཡོད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བསྟན་གྱི།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐོང་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་གཅིག་།སེམས་ཅན་དོན་ནི་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལས་ཡོ་བྱད་ རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆར་འབེབས་མཁས་པའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་མཐུ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་མདུན་ན་འདུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་རྣམ་པར མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིག་ཁོ་ནས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་མང་ཐ་ དད་པས།།དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དངོས་གཅིག་ལ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི། །མང་པོ་དག་ཀྱང་འདུས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དག་ནི་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ལས་དེས་དུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་ པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ ནི་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་འདི་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་བས་ན་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ལམ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དེ། །རྟག་དང་ ཆད་པར་ལྟ་རྣམས་ཀྱིས།།ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི། གཙོར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་མཚོན་པའོ། །གཞན་གྱི་དབང་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་ནི་རྟག་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།

在經典中不是出現了許多諸如’勇猛行三昧’和’虛空藏三昧’等三昧嗎?如果這些不是三昧,那麼稱之為三昧又如何合理?如果這些也是三昧,那麼又怎麼說是’一個三昧’呢?為此說道:‘無分別智慧的本質,是唯一的大三昧,一切三昧都是。‘這些也可以從某些方面稱為三昧,雖然並不相違,但實際上稱無分別智慧為三昧是合理的,這將通過理證來闡述。 再者,如果說這些也是三昧,那麼說’一個三昧’又如何解釋呢?這樣的質疑也不合理,因為都包含在其中。因為能利益眾生的顯現方面,這是無分別智慧的力量,所以說’包含在其中’。為什麼說包含在其中,而不說與其他有所區別呢?為此說道:‘如同一顆如意寶珠,能滿足種種願望,同樣一個無分別三昧,能做種種利益眾生的事業。’ 或者,如果說無分別智慧沒有差別,那麼如何成立有差別的事物存在的名言呢?為此說道’如同一顆如意寶珠’等。就像殊勝福德業力所成的如意寶珠,能降下無量無邊的各種資具雨,以其強大的福德業果力而聞名,能如願滿足所有願望一樣,這個智慧雖然無分別,但由往昔願力,能做種種利益眾生的事業。 因此,一個智慧有種種名言並非不合理。如果這樣一個就足夠,那麼其他三昧豈不是成為無用?為此說道:‘由於它們眾多差別,因此在一個智慧實相中,三昧的差別,也有許多彙集。‘其他三昧是由作用來區分的。因此雖然是一個三昧,但由其作用顯現為多種。 所說的這種智慧,執著常見和斷見的人們無法獲得。這樣,如果執著為有,就會落入常見的邊;如果執著為無,就會落入斷見的邊。因此,這是具有中道而生的本性,持有這種見解的人們無法獲得這種智慧。因此爲了顯示應當精進于中道,所以說:‘從中道而生的,無分別智慧,執常見斷見者,都無法獲得。’ 這個中道經過觀察就是唯識性,唯識性主要是表示緣起法。依他起僅是迷亂,顯現為所取能取,如果如其所顯而有,就會落入常邊。

།ཇི་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཆད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གདགས་པའི་གཞི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། ། རྣམ་རིས་ཙམ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར། །རིགས་པས་བརྟགས་ན་འདིར་གཞན་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་བདས་དང་རིགས་མཐུན་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་ཡོད་ཅེས་བྱས་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། མེད་ཅེས་བྱས་ན་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། གཙོ་བོར་གང་ཟག་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱི། གཞན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་བསྩལ་བ་མཛད་པས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་དུ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་བས་རྣམ་པར་རིག་ཙམ་དུ། །བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།།དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་ བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣང་བ་མཐོང་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་མཐོང་ན་གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། སྒོམ་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ནི་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ རྣམ་པར་འཇིག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་སྟེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་ཅིང་འདི་ན་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཀུན་ནི་རྨི་ལམ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ ངེས་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར། རྣམ་རྟོག་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཡིན། །གཉིས་དང་གཉིས་མེད་བདག་ཉིད་དེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་བཞིན། །འདི་ལ་བརྟག་བྱ་མེད་རྟོག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྤང་བ་ཙམ་ཞིག་བྱ་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དངོས་པོ་གང་ཡང་བསྣན་མེད་ཅིང་། །བསྩལ་བ་མེད་དེ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལས་བསྩལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་ རྣམ་པར་གྲོལ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བས་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེ་རྙིང་ལས་གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐབས་ཀྱི་དོན་ དེ་ཉིད།གསེར་འདོད་པ་ཡིས་གསེར་ཡོད་པའི། །ས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱོང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་བྱས་ན། །གསེར་ནི་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་འདོད་པས། །སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ། །ལེགས་པར་རྣམ་འཇིག་རྣམ་པར་བརྩོན། །སྟོང་པ་ ཉིད་ལ་རེག་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་དཔེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།

如果什麼都沒有的話,那就會成為斷見。因此必須承認有所依託的基礎,為此說道:‘所謂中道,除了僅僅是顯現之外,若以正理觀察,在此其他的一切都是不合理的。’ 那麼,如同《相應部經》中說:‘阿難,若說有則成為常見,若說無則成為斷見。因此如來以中道說法。‘這是什麼意思呢? 這並無過失,因為主要是爲了遮遣人我而說,並非主要針對其他。非主要針對其他這一點,也是因為世尊著重於破除人我而說的。 如此建立唯識為中道之後,爲了把握這一點,說道:‘欲求圓滿菩提者,為生無分別智慧,因此應當常修習,安住于唯識觀修。’ 那些想要現證無上正等正覺的人們,爲了成就無分別智慧,應當經常修習’一切唯是識’的唯識觀。 如此生起見到識的顯現后,在一切法中不見實體性,則無所取,也無能取,因此也不見唯識的真實性。因此,遠離能取所取分別,自然生起無分別智慧。 為此說道:‘應當常修習’,這是說明這是功德,因此要精進。 如此精進修習的智者,隨著十地次第破除分別,見到無分別的本性。能取所取二性也了知為無二的本性,在此既無所觀察也無能觀察,因為這一切都是對空無的增益,所以這一切如同夢境。 因此說道:‘分別無分別性,二性及無二性,這一切如夢境,此中無觀無察。‘這是說,除了顛倒之外,連微細的法也沒有,因此只需要斷除顛倒而已。 ‘任何法無所減,也無所增,因此’以此來證成這一點。‘此中無所減,也無所立,于真實中見真實,見到真實得解脫。’ 因此說道:‘見到法之自性,即見真如得解脫。‘古本中說’如果這些顛倒不是三昧,又如何安住’這是語義。 此處的意義以比喻來成立:‘如同求金之人,在有金之地上,精勤善加凈治,即能獲得黃金。如是求空性者,于空性諸法中,善破精勤修,即能證空性。’ 以此比喻成立遍計所執、依他起和圓成實三性,說明應當了知、應當斷除和應當證悟的諸法。

།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ ཉན་ཐོས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞིག་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་འཇིག་པ་དེ་དང་དེས། །འདོད་པ་རྣམ་པར་བཤིག་བྱ་ན། །འདོད་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་འཐོབ་ཀྱི། །འདོད་པ་མི་བསྟེན་པས་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི།།ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ཕྱིར་གཉིས་རྟོག་པ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་རྒྱུར་འདོད་དོ། །རྣམ་རྟོག་ཡིད་མི་བྱེད་པས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཙམ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་དགོས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེར་འཇུག་པ་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ།འཇུག་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་བྱ་བས་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐབས་ བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡང་། །སེམས་ནི་གདགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡང་སེམས་མི་འདོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་མཚན་མ་ མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་མི་གནས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཀུན་ལ་མངོན་ཞེན་རྣམ་ཀུན་དུ། །སྤང་བར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་གྱུར་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་ སྤངས་པས།།རང་གི་ངང་གིས་མི་རྟོག་སྟེ། །གཉིས་མེད་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་སྤྱོད། །འཕགས་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །གཉིས་ཤིག་གཉིས་པོ་མེད་ལ་སྤྱོད། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་སྒྲིབ་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེའི་སྒྲིབ་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་པ། ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འབྱོར་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད ཡོངས་སུ་འཛིན།།སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དབང་འབྱོར་བརྙེས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དག་པའི། །དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་མཚན་ཉིད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྱོར་པ་གང་གིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྐུ་གཉིས་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་འོག་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ།དེ་ལྟར་དབང་འབྱོར་བརྙེས་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས། །དབང་འབྱོར་ ལྷུན་གྲུབ་དེ་ཡི་ཕྱིར།།སེམས་ཅན་དོན་གྱི་རྣམ་ཀུན་ལ། །གཏན་དུ་རྗེས་སུ་ནན་ཏན་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཞག་པ། །གཞན་དག་གང་དུ་གང་མཛད་པ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀུན། ། སྐུ་གསུམ་དག་ཏུ་འདུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

那麼為什麼呢?就像聲聞們通過對苦等無常、苦、空、無我等行相的分析而通達人無我,從而進入無分別無相界一樣,為什麼菩薩們不這樣做呢?通過這種二分別的分析有什麼用呢?為此說道: ‘以種種分析方式,應當破除諸慾望,由離欲而得解脫,非由不依慾望得。如是為生無分別,智慧故破二分別,是為因緣所許可,非由不作意分別。’ 這表明聲聞們通過斷除煩惱障而獲得僅僅是無相解脫,以苦等行相來分析諸法。他們的目的完全是爲了通達人無我,僅此而已便可悟入。菩薩們則是通過遠離煩惱障和所知障而獲得智慧,直接悟入法無我,這種悟入若無二分別的分析則無法實現。 為什麼不是通過不作意分別的方式呢?爲了說明方法,故說:‘於一切所緣境中,心不應當有執著。‘即在等持影像等任何所緣境中都不執著。如此由於沒有一切相的作意,便能進入無相界,因此這種瑜伽行者稱為無住作意者。 如何能達到無作意呢?為此說道:‘一切執著于諸法,唯是應當盡斷除。由遍斷除諸執著,自然無分別而行,具足無二之體性。聖者如是如是行,二相二法皆無有。如是如是彼障礙,一切種類悉斷除。如是如是諸障礙,一切種類永斷已,如是如是真如性,無分別智得清凈。’ 如此由於完全斷除執著,以及無相不現前的緣故,分別作意便不再生起。‘如是如是諸功德,一切種類皆圓滿,由斷一切諸障礙,獲得一切自在力。具足一切清凈相,真如智慧為體性。’ 這表明以何等功德而任運示現二身,盡未來際成辦一切眾生利益,如下文所說。如是獲得自在力故,由斷一切障礙,具足一切清凈真如之相,稱之為佛。因此說道: ‘即是佛陀具二身,自在任運皆成就,為諸有情作利益,恒時精進無間斷。’ 如是廣說三身。‘諸佛所立諸身相,於何處中作何事,如是一切諸身相,攝歸三身悉無餘。‘此偈總結說明,簡言之,應知一切種智攝於因果中。

།དེ་ལ་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལེགས་རྟོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤངས པ་དང་།ཐོབ་པ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་མདོར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤངས་པ་དང་། ཐོག་པ་དག་གིས་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། སྐུ་ གསུམ་བརྙེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།མདོར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ནི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་ཡིན། །རྟོགས་པར་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་བ། །ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་གྱུར་པར་བརྗོད། །འདི་ལས་རྟོགས་བྱ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་གོང་ན་ཐོབ་བྱ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གང་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །མདོ་ལས་ སངས་རྒྱས་བསྟན་མཛད་པ།།ཞེས་བྱ་བས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྟན་པ་ཙམ་བརྗོད་དོ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་སངས་རྒྱས་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ གྱི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་བཤད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྔ་ཚན་གཅིག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །ལྔ་ཚན་ཅིག་ཤོས་ནི་དོན་དམ་པར་རོ། །ཚིག་ནི་ལྔ་དང་ལྔ་དག་གིས། ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཚིག་ལྔས་ནི་དོན་དམ་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་གཉིས ཀྱང་སྐུ་གསུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།སྐུ་གཉིས་པོ་ནི་དང་པོས་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྟོན་ཏོ། །ལྔ་ཚན་དང་པོས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་ སོ།།སྤྲུལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྔ་པ་གཉིས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མཚན་འདི་དག་གིས་བརྗོད་ཅེ་ན། མཚན་དེ་དག་ གདགས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་གནས་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་སྨོན་ལམ་ གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བདག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་འདེབས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་སྐུ་ལུས་སྣ་ཚོགས་དང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།རིགས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་མཐུ་ནི་ཉེར་སྒྲུབ་ཕྱིར། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་ལས་མཐུ་སྣ་ཚོགས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

關於因的方面,說道’善巧通達三自性’。簡言之,完全了知、斷除和證得三自性,是一切智性的圓滿因。果則是獲得三身。通過完全了知、斷除和證得這三自性而獲得三身,而非以其他方式。因此,‘即是獲得三身。簡言之,一切智性,攝於因果中。所應了知與所應得,說為一切究竟。除此之外無所了知,此上再無所應得。‘如是說道。 如是,彼一切智性攝於因果中。所說諸佛身,皆攝於彼三身中,此即是所顯示。其如何?‘從佛相開始,所謂出世間,經中所說佛。‘僅以此略說少許。 出世間品中說:‘善男子,應知此十地即是如來。何為十?即:現證菩提佛、愿佛、業異熟佛、加持佛、化身佛、法身佛、心佛、三昧佛、自性佛、如意佛。‘其解釋即是’許為世俗諦與勝義諦’。因此說’許為世俗與勝義’。 前五是世俗諦。后五是勝義諦。‘以五與五語,應知彼次第。‘此說明其次第。以現證菩提佛等前五顯示世俗諦。以法身佛等其餘五語顯示勝義諦。 此二亦應了知攝於三身中。以’二身由初顯’等而說明。前五顯示化身與圓滿受用身。圓滿受用身僅除業異熟佛所顯一種。化身則由一切顯示。‘第二顯第三’,意為第二個五顯示法身。 因此,為何以現證菩提佛等此等名稱而說呢?為顯示安立彼等名稱之因,故說’為顯圓滿菩提’。為令善根成熟而顯示圓滿菩提,故稱現證菩提佛。 于所發願處處示現,故稱願佛,如同住兜率天等次第,令諸有情亦如是發願故。業異熟佛是業果圓滿成就,為生信心故示現種種身相與圓滿妙好莊嚴,以及示現種姓殊勝而投生婆羅門等種姓。 ‘為成辦佛力,即是加持佛’,因從彼加持出生種種威力故。

།བདག་ཉིད་གཅིག་མིན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ལུས་དུ་མ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་འདི་ལ་དང་པོའི་གཉིས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཅིག་ཤོས་ ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དོན་དམ་པ་པ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །འབྱོར་ པ་སྣ་ཚོགས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་མཐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་བརྙེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རང་མཚན་ཉིད་དང་འབྱོར་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་སྐུ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དབང་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད པར་བྱེད་དེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དབང་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་ལ་སྐྱེས་བུའི་མཐུས། །བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བརྙེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ སངས་རྒྱས་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཏེ།རང་བཞིན་ནི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་བྱེ་ བྲག་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྨད་དུ་བྱུང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མིན་རིགས་ལ་མཉམ་ཉིད་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ། ཡང་དག་གདམས་ངག་རབ་སྦྱིན་པས། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ སྦྱིན་པར་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གདམས་ངག་གི་རིམ་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་སྨིན་པ་ཡོངས་འགྲེལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་ཡོད་རྟོགས་མཛད་ཕྱིར། །ཡང་དག་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པ་ཡིས། །མ་སྨིན་པ་རྣམས སྨིན་མཛད་ཕྱིར།།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ལས་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པ་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ལས་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་སྟོན་པ་སྨོན་ལམ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ།

爲了表明不是單一的自性,所以是化身佛。因為顯現聲聞、緣覺、圓滿正覺佛等多種身相。第五中安立前二者。其他的是勝義法身,以’法身佛’等詞語來顯示。 又以’因住于自性相故’來顯示。因為唯住于自性相,所以稱為法身佛。因獲得種種圓滿,所以是意佛。應當了知普遍顯現和力性二身是從獲得種種圓滿而成就的。 為何稱為三昧佛呢?為此說’以自相及圓滿,一切佛皆平等故’。因為獲得勝義身而持有一切佛平等的自性。因此以’以自相及自在圓滿’使之了知,意思是以自相及自在圓滿一切佛平等。 為顯示自性佛,說’因於自種性以士伕力,生起及獲得故’。因自性成佛故為自性佛,自性即種性。于彼以士伕力生起故,獲得一切智性。若無種性則無佛性,因此如是種性即是六處差別,彼是佛法不可思議、稀有廣大種種之處。 為顯示如意佛,說’非彼種性平等性,智慧生起故’。因為如其所欲觀察眾生而生起無分別智慧,所以稱為如意佛。 為再次顯示十種佛,說’為正覺故,以正教授善施,如諸眾生心’。圓滿菩提佛是爲了證悟真如,因為善予正教授及隨教故稱為圓滿菩提佛。如是以教授次第,善根如何成熟的眾生得以解脫,因此說’為普遍成熟解脫故’。 為成就發願故,是愿佛。因為以愿門使未成熟的善根種子得以成熟故。‘為證知業果存在故,以正加行成就,令未熟者成熟故’,是業異熟佛。使眾生了知’作此積集之業,其異熟是此圓滿相好,此業之異熟是獲得此妙好’。 如是以顯示正加行成就的愿與業異熟二者,使未成熟眾生得以成熟。

།བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཉིས་པོ་དེ་ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ནི་གཞི་དངོས་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐུ་གཉིས་པོ་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱི་ རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དབང་གིས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་ པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས། །ལོག་པར་སྣང་བར་ཞུགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་དཔྱད་ནས། དོན་དམ་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ གནས་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་དེ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་གི་གནས་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། སེམས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ མཚོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པས། །དེ་བཞིན་རོ་གཅིག་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་པའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་དོན་ནི་མྱོང་གྱུར་པ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རིགས་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨས་སོ། །བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ནི། དེའི་རྗེས་ལ། བརྙེས་པས་དེ་ནི་བརྙེས་ཕྱིར་རོ། །བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་རྗེས་ལ་བརྙེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ། སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་བསྟན་ནས། མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ སྐུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།མདོར་བསྡུ་ན་ནི་མཚན་ཉིད་ནི། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་མཛད་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་གསང་བ་ལས། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བསྟན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་མདོར་ བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་དབྱེ་དང་ཚད་དང་ནི། ། མཐའ་དང་དེ་བཞིན་ཕྲིན་ལས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྱུང་བ་དང་། །ཕན་འདོགས་པ་དང་འཇུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

關於加持佛的含義,說道:‘這兩者是一切圓滿的基礎實體。‘意思是說,化身和圓滿受用身這兩種身,是一切自性圓滿的基礎實體,因為通過其加持力顯現如是一切功德,所以稱為加持佛。 如何是化身佛呢?為此說道:‘以法身之力。‘意思是,由往昔願力,從無分別體性的法身中,為利益世間而顯現化身,故稱為化身佛。 ‘此非真實,因入于顛倒顯現。‘意思是,因此非真實。如是觀察了世俗名言所生之身後,為觀察勝義身而說:‘因圓滿佛法安住故。‘即是法身佛。如是,彼於法身位時是一切法聚之所依。 ‘因無心之自性故。‘是心佛,以無心之體性為相,唯是智慧而稱為法身故。 為何稱為三昧佛呢?為此說道:‘因智慧與真如清凈,故成一味。‘即是無分別智與真如清凈故。以一味方式執持,故稱為三昧佛。 為顯示自性佛故說:‘以無分別智,證得勝義。‘即是自性佛。世俗諦中稱彼自性佛為種性即佛,故說’以世俗義’。 如所愿佛是,其後’因獲得故。‘即是獲得故,在出世間無分別智之後所獲得的智慧,如其所愿生起眾生善根。 如是顯示了出世間品中所說的佛陀歸納為三身後,為說明其他經中所說佛身的密意而說:‘總之,依八種相,于如來秘密經中,欲顯示能仁王之身。’ 分類雖無邊際而言’總之’,故總之,應知依八種相而在如來秘密經中顯示能仁王之身。 為顯示此故說:‘分別、量、邊際、如是事業、體性、生起、饒益及趣入。’

།མདོ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ། འཇིག་རྟེན་གསུམ པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ།མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་དཔེ་མེད་པ་འདྲ་བ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་ མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ།རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྐུ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པའི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པའི་སྐུ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་སྐུ།མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྐུ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པའི་སྐུ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་ བྱེད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་སྟེ། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ།འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ། མིག་ལས་མ་བྱུང་བ། རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པ། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཔྱད་ པ་མ་ཡིན་པ།སེམས་མི་འཇུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ། འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ། མི་ལྡོག་པ། ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་འདྲའོ་ཞེས་བྱུང་བའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་རྣམ་གསུམ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆོས་དང་རྒྱུ་མཐུན་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པའི སྐུ་ནི་བཞི་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་། བཤད་པའི་སྐུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །དེ་དག་གི་ཚད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པ་དགུ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདིས་ ནི་ཚད་གསུམ་སྨོས་པའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དགུས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དེར་རོ། །དགུ་པོ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ་དང་། མི་ མཉམ་པ་མཉམ་པའི་སྐུ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་དང་། དཔེ་མེད་པ་དང་། འདྲ་བ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་དགུ་པོ་འདི་ དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཚིག་ལྔ་ལྔས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རེ་རེ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྤྲུལ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། འཆད་པའི་སྐུ་ནི་རྣམ་གཅིག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཚད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། དགུ་དང་། དྲུག་དང་། ལྔས་སྟོན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

經中所說的次第是這樣的:寂慧,如來身是虛空身,超越三界一切的殊勝身,無等等身,具足一切眾生真如的身,無比無喻,自性無煩惱身,自性光明身,自性無生身,自性無起身,不與心意識相應的身,如幻如陽焰水月本性的身,空性無愿無分別身,遍滿十方無餘虛空的身,與一切眾生平等的身,無邊無際的身,無變無分別的身,不動無慢的身,安住不動的身,非色自性的身,非受想行識自性的身,非地界所分,非水界,非火界,非風界所分,普遍無生非大種,非大種所分非界,非界法,與一切世間不同,非眼所生,不住于耳,非鼻所識,非舌所分,非具身,非意所觀,心不入意識不入,非入,不退,后無退轉,寂慧,如來身是如此這般。 就分類而言,說’於此分類之相,佛身許為三’等。‘法及隨因化身’中,隨因是指圓滿受用身,應當如是了知,因為是由法界隨因所分的緣故。說法身是第四。如是所說三身,即是法身、受用圓滿身、化身和說法身四蘊的差別。 其量的分類是說’九種法身’,以此量的分類說明三量,故顯示佛身許為三種。以九種顯示法身。‘彼中’是指在彼經中。九種即是虛空身、超越三界一切的殊勝身、無等等身、具足一切眾生真如的身、無比無喻、自性無煩惱身、自性光明身、自性無生身,以此經中九種文句顯示法身。以五五句顯示隨因及化身各一,彼等顯示化身及圓滿受用身。二者合一稱為說法身,因此說’說法身唯一’。如是顯示分類相后,為顯示其他相,故說’余相’。以一、二、三、九、六、五句顯示量等,應當依次了知。

། ཚད་ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་གིས་སྟོན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པའི་སྐུ་དེ་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་བསྟན་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་སྐུ་དང་། མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཐའ བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པར་བཞུགས་པས་སྐུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྟག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ་དང་། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་ བར་གྱུར་པའི་སྐུ་སྟེ།ཚིག་དེ་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ དང་།མེའི་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐུ་དགུ་པོ་འདི་དག་གིས་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་མ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ པ་དང་།འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པ་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ཕན་འདོགས་པ་འཛིན་པ་ནི། མིག་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་། རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྕེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །འཇུག་པ་ནི་ལྔས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། འཇུག་པ མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡོག་པ་དང་།ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པས་མདོར་བསྡུ་སྟེ། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྟོན་ཏོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདི་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་མྱ་ངན འདས་སྲིད་ལ།།གནས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དོན་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་ བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེའི་སྐུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལུས་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུས་ཅན་ཀུན་དང་མི་མཚུངས་ཕྱིར། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུའོ། །མཉམ་པ་དང་ནི་མཚུངས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ མཉམ་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་བདག་ཏུ་ནི། ། མཉམ་ཉིད་ལྡན་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果問及如何以一種方式來顯示尺度,應當了知以下內容來顯示遍及十方一切虛空界的身:由於一切所顯示的身都包含於此,故應當了知。一切眾生平等之身和無邊無際之身,以此二者顯示邊際,應當了知:由於安住于眾生界之量,故身無邊無際。以三句顯示事業,應當了知:無變化而無常之身,不動而無傲慢之身,不動于住處之身,以這些詞句來顯示。 自性則是非色之自性身,非受、想、行、識之自性身,非由地界所分別,非由水界所分別,非由火界所分別,非由風界所分別,應當了知以此九身來顯示。 生起以六句顯示:非遍生起、非大種、非由大種所分別、非生起、非生起法,乃至’與一切世間不相應’等來顯示。 攝持利益以六句顯示:非從眼生、不住于耳、非由鼻所識、非由舌所分別、非具身、非由意所觀察。 趣入以五種顯示,應當了知:不與心趣入、不與意識趣入、非趣入而不退、無後退。以此等顯示。 如是僅以詞句顯示略說,應當了知以八種相門攝略顯示如來身。‘詞句之義依次第’等,顯示如前所說諸詞句之義。‘依次第’是指從’虛空身’乃至’無後退’。從’此是無障礙因’等乃至’如是涅槃有,無住處事故’等,依次顯示其義。 若問為何稱為虛空身?為此說’由是無障礙因’,於一切所知無礙智慧。譬如虛空中一切色法無礙而行,相似於此,故其身與虛空相似而稱為虛空身。‘由無上故’是指無有其他勝過此身者,故說’超勝三界一切’之身。 ‘由不等同一切有身故,不平等與平等身’。平等與相等,即與諸無等佛世尊平等之身的意思。或者說不平等與平等身即是無與倫比之身的意思。 為顯示具有一切眾生真如之身義,故說’由與一切眾生我平等性相應故成就’,即與一切眾生及我平等性相應之故。‘成就故’是指獲得真如轉依相之身的意思。

།ཅིའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔག་ཏུ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེ་མེད་པ་ནི་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདྲ་བ་མེད་པ་ནི། གཉིས་དངོས་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་འམ་འདིའོ་ཞེས་གཉིས་ཀྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད པའི་སྐུ་དང་།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་ལོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པར་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །དེའི་གཞི་ཉོན་མོངས་མི་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུའོ། །དེའི་གཞི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པ་དང་ལོག་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་གྱུར་པ་དང་ལོག་པ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་མ་ཞུགས་ཏེ། རང་གི་འོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར། རང་འོད་གསལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་གནས་གསུམ། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་སོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ སྐྱེས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ།།བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ། །གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དངོས་པོའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྐུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་དེ་ལས་བྱུང་སེམས་སོགས། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མ་བཟུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་བསྡུ་སྟེ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མ་བཟུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐལ་བ་མཐུན་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ། །ཡོད་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། སྐལ་བ་མཐུན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དང་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དོན་གང་གིས་སྟོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ། །རང་གི་ཀུན་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་ལ་རང་གི་ཀུན་ཤེས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དགོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན པའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །དོན་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་དབྱེ་དང་ཚད་དང་ནི། །ཞེས་སྔར་གང་བསྟན་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ནི།།འཇིག་རྟེན་ཀུན་དུ་རྣམ་འཕྲོ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས། གནས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཚད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若問為何稱為無比,為此說’因為無量’。無比即是沒有比喻的意思。 無相似是’因為無二’,意思是因為沒有這個或那個的二分別心。 爲了顯示自性清凈無煩惱身和自性光明身這兩種含義,說’因為轉變和遠離’。一切法轉為清凈,一切煩惱法全部遠離,故為自性清凈無煩惱身,因此說’因為轉變’。 ‘因為彼基煩惱不入’是指自性光明身。‘彼基’即是指一切煩惱。‘彼’是與轉變和遠離相連。煩惱是彼之基礎,因自性光明而轉變和遠離,本性上就不入其中,意思是以自身光明。因此說’因為自光明’。 爲了分析自性無生身和自性無起身這兩者,說’三生處,卵生等’。卵生、胎生、濕生稱為生,因為無此等生故稱為自性無生身。 因為不屬於化生之生處,故為實體,因此稱為自性無起身。 若問如何是與心、意、識不相應之身,為此說’異熟及彼生心等,一切種中皆不取故’。如是異熟識稱為阿賴耶,從彼所生是轉識,等字所攝是染污意,因為一切種中皆不取,所以如是稱呼,此是其意。 若問為何稱為幻、陽焰、水月本性之身,以’因緣相應故如是,非有故非如是’來說明。‘因緣相應故’意思是與所化眾生相應。‘非如是’意思是不像先前勢力所執取而顯現自身,此是其意。 空性、無愿、無分別身以何義顯示?為此說’如是三解脫門中,安立自己遍知故’。意思是於三解脫門中安立自己遍知沙門果,為令眾生安住其中,故如是顯示。 ‘差別相應當如是了知’是說,如前所說’差別及量’中的差別義應當如是理解。 就量的特徵而言,說’諸佛身於一切世間放光故’。此是說,譬如虛空遍及一切世界而住,如來身亦復如是。這將顯示:諸佛世尊身量即是如此。

།མཐའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཇི་སྲིད་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་སྲིད་དུས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐུ་དེའི་མཐའ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་དུས་དེ་སྲིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་མྱ་ངན་འདས་སྟོན་པའི། །རྒྱུན་ནི་རྒྱུན་ཆད་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྐུ་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས། སྤྱོད་པའི་དུས་དང་གནས་པ་དང་། །བསྟན་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་པའི་དུས་དང་། གནས་པའི་དུས་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་དུས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས བྱའོ།།རྩོལ་དང་རོ་མྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ་སྟེ། རྩོལ་བས་ནི་གཡོ་བར་འགྱུར། རོ་མྱང་བས་ནི་རློམ་སེམས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །མཚུངས་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་མེད་ཕྱིར། ། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་གྱིས་ཕྲིན་ལས་བསྟན་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་སྐུའི་ཚིག་དགུས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མངལ་དུ་འཇུག་དང་མིང་དང་གཟུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྱུང་བ་ནི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཚིག་དྲུག་གིས་བསྟན་པར་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་མ་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་དུ་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མངལ་དུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འོག་གནས་སྐབས་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་མི་མཐུན་ཆོས་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ནི་འབྱུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་རྭ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱིར། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཆོས་ཏེ།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟའི་དོན་ནི་མི་དམིགས་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ། །སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མི་ དམིགས་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དྲུག་དོན་ལོངས་སྤྱོད་ལས། །ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བདེ་དངོས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

從邊際的性相開始,‘只要眾生繼續出現,就會一直存在’這句話表明,應當瞭解這是與一切眾生平等的身。 此身的邊際是這樣的:因為在輪迴相續的時間中一直安住。再次依據這兩種邊際,說’菩提涅槃示現的,相續永不會斷絕’,這表明無邊無際的身。因為在一切世界中示現圓滿菩提和涅槃的相續不斷,所以稱為無邊無際的身。 從事業的三種性相開始,說’行為時期與安住,以及說法的時期’。因為行為時期、安住時期和說法時期是無變化的緣故,以及無分別的緣故,稱為無變化無分別身。 因為無勤作和無品味,是不動且無傲慢之身。因為勤作會導致動搖,品味會導致傲慢,由於這兩者都沒有,所以稱為不動無傲慢身。因為不被相等所散亂,是從安住中不動搖的身。 如此以三種方式顯示事業之後,爲了說明本質,以九種身語來顯示本質。因此說’因為是法身的自性,超越蘊的本質’。 不是色的自性之身,不是受、想、行、識的自性之身,不是由地界所區分,不是由水界所區分,不是由火界所區分,不是由風界所區分。如此完全超越蘊的本質,所以稱為法身的本質。 爲了顯示生起的性相,說’入胎以及名與色’等。應當瞭解生起是以六種身語來顯示。因此說是完全不生起、非大種、非由大種所區分、非生起、非生起法、與一切世間不相順。 所謂完全不生起是因為無入胎。非大種是因為非名色。其後階段是六處等,因為沒有這些,所以非由大種所區分。因此說’因為與彼不相順法’。 所謂非生起的含義,說’如是因為無眾生’,因為眾生是生起者。‘因為與兔角等不相順’,非生起法即諸佛世尊的法,因為與空中花等不同。 因為如是義不可得,與一切世間不相順。如此這般的身具足一切種類的殊勝,因為如是義不可得,因此與一切世間不相順。 爲了顯示利益的性相,說’從六根對境受用,超越之故為樂體’。

།ཕན་འདོགས་པ་ཡང་ཚིག་དྲུག་གིས་སྟོན་ཏེ། མིག་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་། རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་དང་། ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་དོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བདེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དེ ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པས་མིག་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་འཕངས་པ་ཡི། །སེམས་ལ་སོགས་དབང་མི་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་ ཚིག་ལྔས་ཤེས་པར་བྱེད་དེ།སེམས་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །སེམས་དང་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ འཕངས་པ་ཡི།།སེམས་ལ་སོགས་དབང་མི་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་སྲིད་ལ། །གནས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པས་མི་ལྡོག་གོ། །འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པས་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་ཀྱི་དོན་རྫོགས་པར བྱས་ནས།ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བདེ་གཤེགས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ། །གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཡང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་བློ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་ ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཆུས་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བཀྲུས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ལ་གཏིང་ནི་མི་རྙེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རྒྱལ་བ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་གི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་གང་ལ་ གཏིང་སྟེ།གནས་མི་རྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་སུའི་ཡུལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པར། །འདོད་པ་འབའ་ ཞིག་གང་ཡིན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་བྱ་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ ཉིད་སྤྱན་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་སུ་དག་ལ་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་རང་གིས་རིག་པར་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ།གཞན་དག་ལ་བསྙད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུའི་མངའ་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། རང་རྒྱལ་བ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་དུ་བྱིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་འཁྲུལ་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་མི་རེག པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་གནོད་པས་ཉེན་པས་ན། །ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འཁྱམ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་། འདོད་མེད་སྙིང་བརྩེའི་བདག་ཉིད་རྣམས། །དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟག་མོའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པར་རང་གི་སྐུ་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པ་དུ་མར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པའོ།

以六句話說明利益:不從眼睛生起,不住于耳朵,不是由鼻子所識別,不是由舌頭所分別,不與身體相應,不是由意識所觀察,超越六根對境受用所生之樂,而享受極其超越的快樂,因此稱為’不是由眼等所分別’的意思。 就入的方面而言,說’由於業和煩惱所引生的心等諸根不入’。這以五句話來理解:心不入,意識不入,不入,不退,無後退。‘心不入’等詞的含義是說’由於業和煩惱所引生的心等諸根不入’,意思是由於其力量而不入。‘不退和無後退’這兩個詞的含義是說’如是于涅槃和輪迴中,由於無住之實性’,因為不住于涅槃故不退,因為不住于輪迴故無後退。 如是所說的能仁王身應當從《如來秘密王經》中了知。如是圓滿了此處的意義之後,為顯示功德,說’自證佛陀及阿羅漢,具解脫本性諸者的真實行境諸智’。‘具解脫本性諸者’意思是具有斷除一切隨眠的本性。‘真實行境’意思是以三摩地水洗凈一切障垢。 ‘于其不得底’是說獨覺和聖聲聞的諸智于其智慧中不得底,即不得住處的意思。如果不是獨覺等的境界,那麼是誰的境界呢?為此說’無分別任運成,無著具慧眼,唯是諸佛自證所欲’。無分別是因為斷除一切分別的基礎。任運成是因為依靠往昔願力而趣入。無著是因為于任何所知都無礙。慧眼即殊勝,具有如是殊勝的諸佛的自證所欲,因為不能向他人說明。 這表明也不是十地菩薩的境界,因為唯是諸佛世尊的境界,也不是獨覺和聖聲聞的境界,因此凡夫煩惱異生皆迷惑,因為于其自性無信解故,因為不觸及彼故。‘為輪迴損害所逼迫,互相漂泊’是說如同地獄等眾生的輪轉之輪般輪轉的方式,因為輪迴相續不斷故。‘為何’是說爲了獲得何者。 ‘于身命亦無貪求,具大悲本性諸者,百般諸多苦行’是說如虎子本生等中佈施自身等故。‘于多劫中’是說顯示時間的量度。

།དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དག་ལ་བསྙད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཞེས་བྱའི་མི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གོ་འཕང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གོ་འཕང་ནི་གནས་ལ་བྱའོ། །མཆོག་ནི་འདི་ ལ་གནས་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་འདི་དག་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་དག་ མོས་པ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ངན་འགྲོ་དོག་པར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ན། སུ་ཞིག་འདི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་བྱས་ན། །མངོན་པར་བརྩོན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་འཚལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་ནི་དད་པ་ཙམ་ཡང་འདིར་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ལྟ་ཞོག་གི་འདི་ནི་བདེན་ནོ་ ཞེས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་དད་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ།།འདི་ལ་སྦྱོར་བ་སུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དགེ་བ་བསྩགས་གྱུར་པ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སྨིན་པའི། །བློ་ལྡན་དེ་ནི་འདི་ལ་སྦྱོར། །དེ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པས་བསྒོམ་པའི་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྦྱོར་ཏེ།སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་བྱེད་པའི་ངལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། སྐུར་འཇུག་སྒོ་ཡི་བསྟན་བཅོས་འདི། །བདག་གིས་ཅི་ནུས་བྱས་པ་ཡི། །དགེ་བ་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། ། འགྲོ་བས་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བློ་ཆེན་ཚུལ་ནི་མ་ལུས་མ་ནོར་བར། །བདག་འདྲས་ངང་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །བླ་མའི་ལུང་གིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་ཕྱེ་བ། །དེ་ཐོས་དེ་བཞིན་བདག་གིས་བཤད་པ་བྱས། །བསྟན་བཅོས་རྒྱ་མཚོ་རང་གཞུང་འཛིན་ཁྲི་མ རུངས་མི་བཟད་ལྡན་ཞིང་མཐའ་མེད་ཀློང་འཁྱིལ་ལས།།བློ་ཡི་གྲུ་ཡིས་རབ་ཏུ་བརྒལ་ཞིང་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟན་ལ་གང་འདུག་པ། །ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་སྡོམ་བརྩོན་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ་སྙན་པ་རྒྱ་ཆེན་གྲགས་པ་དེས། །ཀླུ་ཡི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱས་སྐུ་གསུམ་འདི་དག་ འགྲེལ་པ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བྱས།།སྐུ་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བས་བགྱིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།འདི་ལ་ཤློ་ཀ་ནི་བདུན་བརྒྱ་དྲུག་ ་ཅུ་མཆིས་སོ།

‘這是最為秘密的’這句話,是因為無法向其他人解說而稱為秘密,而不是因為不能顯示。 ‘這是最高境界’這句話中,境界是指處所。最高是因為此處不動搖。 ‘超越這些方位的一切境界’是指超越一切言說集合的行境。 ‘這是無畏’是指遠離一切恐懼。 ‘對此若生正信’是說僅僅對此生起信心也不會墮入惡趣,更何況’誰為此精進,何須說勤修’。‘為此’是指為獲得這個果位的意思。 ‘求智慧’是指具有執著邪見的心。 ‘福德小’是指在前世未曾生起善根。 如此本性的人連信心也不會生起,這是說別說其他差別,連’這是真實’的信念也沒有,所以連最基本的信心也不會生起。 誰會修習此法?因此說’若人積累諸善業’,‘具慧成熟善根者,彼即修習於此法’。即是說以聽聞正法而修習的相續心來修習。 如是完成論著后,為迴向做此善業的功德,說道:‘入身門之此論著,我已盡己所能作,以此所生諸善根,愿眾生得三身果’。 雖然像我這樣的人無法完全無誤地闡述大智之理,但我依據上師教言所作分別,如實聽聞後作此解說。 以智慧之船渡越教法大海,自宗教義難以忍受且無邊際的漩渦,漸次安住於三摩地座墊之上的釋迦比丘持戒賢善耶謝達瓦廣大名稱者,以如慈愛般的方式造作了這部龍樹友所作三身論的註釋。 三身註釋由堪布耶謝達瓦所作圓滿。 由印度堪布般若鎧和大校譯師班智耶謝德翻譯並審定。 此論共有七百六十頌。