d3900善逝教義分別釋勝敵 金勝友 智慧稱c3.5s|d3900善逝教義分別釋勝敵 金勝友 智慧稱c3.5s
D3900
། །།པཎྜི་ཏ་ཤཱན་ཏི་བྷ་དྲ་དང་། དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སུ་ག་ཏ་མ་ཏོ་བི་བྷི་ག་བྷཱ་ཥྱཾ། བོད་སྐད་དུ། བདེ་བར་གཤེགས པའི་གཞུང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཤད་པ།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟག་ཏུ་ཤར་ཞིང་རྒྱུན་འཕེལ་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་མངའ། །ཉེས་པ་རྗེས་འབྲེལ་སྤངས་ཤིང་དྲི་མེད་མཛེས་པའི་སྐུ། །རྨོངས་སེལ་གསུང་གི་འོད་མངའ་སྔོན་མེད་ཟླ་བ་སྟེ། །གསུང་ གི་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་རྟག་པར་མགོས་ཕྱག་འཚལ།།ཐུབ་དབང་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ། །བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ནི། །བློ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་རྟོགས་པར། །བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བཤད་པར་བྱ། །འདིར་ཆོས་མངོན་པ་ཉི་འོག་གི་ཡུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་སངས་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བ་ ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱི།གཙོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་། དབུ་མ་པའི་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་པ་བཞི་པོ་ཙམ་བླ་ཆོས་སུ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བཞེད་པའི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོས། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ གསུངས་པ།ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པ་སྟེ། །ཁ་ཆེ་བ་དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཚོགས་གཉིས་སུ་སྨྲ་བར་གྲག་གོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་སོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། གང་འགའ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གང་གིས་ཀྱང་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་འབྱེད་པས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་གཉིས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པའི་རྫས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །བྲལ་བའི་རྫས་ཀྱང་དེ སྙེད་དོ།།རྒྱུའི་ཚོགས་པས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་། །བྲལ་བའོ་སོ་སོ་སོ་སོ་ ཡིན།།སྐྱེ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པ། །འགོག་གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ལས་བཟློག་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བས་ན་རྟག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།གསུམ་པོ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་ཤིང་འདུས་ནས་བྱས་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ བྱས་ནི་འཇིག་པའི་ཁོངས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་ལ།དེ་ངོ་བོ་གང་གི་སྒོ་ནས་མཐར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁ་ན་ཡོད་པས་ན། སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འདིར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་ཡིན་ལ་མཐའ་ཡང་གཞན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ན་དེ་དག་འདྲ་བར་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐ་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དུས་རེ་ཞིག་གནས་ནས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དེ་དག་གི་རང་གི་རྒྱུས་ བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་མཐར་ཡང་ཡིན་པས་ན། ཡང་དུས་དེ་སྲིད་ཁོ་ནར་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། སླར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ནམ་ཡང་ནི་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།
班智達寂賢和比丘釋迦光譯校並確定。
梵語:Sugata-mata-vibhaga-bhāṣyaṃ 藏語:善逝教義分別釋 頂禮聖文殊童子。 恒常光明功德相續增長, 遠離過失垢染具美妙身, 除愚語光如無前明月, 恒以頭頂禮敬語自在。 依止能仁足下蓮, 諸依止者之分別, 為令智劣能通達, 欲成就故當宣說。 此處阿毗達磨日光之地等諸部別佛教分類雖極眾多,主要如迦濕彌羅毗婆沙師、經部師、瑜伽行派及中觀派四種分類,為攝受欲了知勝法之眾生,造論者如是安立。 虛空與二滅,無為三常住。 迦濕彌羅諸師,以有為無為分類,說諸法為二聚。其中無為有三種:虛空與二滅。 何謂虛空?凡不障礙任何物,亦非為任何所障礙者,由開顯故名虛空,即所說’虛空無障’。 二滅為擇滅與非擇滅。其中擇即擇察,為慧,由此所得之滅為離煩惱。此復所斷各別,如說:‘有系法幾許,離系法亦爾。’ 于因緣聚合空之事物生起永為障礙之法,由非擇察所得故,說為非擇滅。如說:‘擇滅即離系,各別各別性,于生永為障,余滅非擇故。’ 此三無為由與有為相反,離生滅故為常,非如他宗所說之共相等。 除此三外,一切有為法皆為五蘊自性,剎那性。由因緣和合而作之一切事物皆為剎那性,因唯有生起剎那而已。 色等有為法見入壞滅中,彼以何體性而終成壞滅,此于生起之時即有,故生已即滅,明顯是剎那性。 亦不能說生之體性為一,終際為異,以體性無別時,彼等應同無別故;若異於體性,則應如彼般有別故。 若謂暫時安住后滅,即是彼等由自因所生之自性者,則如生時自性為何,終際亦復如是,故應恒時安住,複次如是則永不安住。
།དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན།སྐད་ཅིག་གཞན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་དེ་ནི་བརྟན་པ་ཁོ་ནར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ནི་མཐར་ཡང་ངོ་བོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ནན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་འགོག་བྱེད་ཉེ་ཡང་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་འཇིག་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དེས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཇིག་གོ། །དེ་ལ་འཇིག་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ནི་གསོན་ནོ། །འདི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་མི་ འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ།འཆི་བར་ནི་འགྱུར་ལ་མི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་བྱེད་ཉེ་བ་ན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་སྔར་གྱི་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འོ་ན་དེ་ འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན།རྒལ་བར་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ང་བར་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པས་ན་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་ནས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ན་ འགའ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།འཇིག་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བས་ན། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ ཚེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ མས་འཇིག་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདྲ་བས་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པའི་དུས་ཁོ་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཏེ།དེས་ནི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་རིག་པས་གཡེར་བག་བཅོས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། བྲེགས་ནས་སླར་སྐྱེས་པའི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་ པ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཇི་སྟེ་མི་སྲིད།ཅི་འོ་ན་འདུས་བྱས་འདི་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ བྱེད་པ་དེའི་འབྲས་བུའི་མྱོང་བ་པོ་རྟོག་པ་དང་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།དེས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་གསོན་པོའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བདག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་ སྨྲའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་སྟོང་ཞིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་སྟོང་ཞིང་བྲལ་ཏེ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
因此,如果存在兩剎那,那麼就如同第一剎那一樣,在第二剎那也會存在兩剎那,所以會繼續存在於其他剎那,如此一來就永遠不會滅盡。如果認為那個事物是以穩固的狀態從自因中產生的,它最終也不會轉變為其他本性,而是由對治力量強制使其滅盡,這種想法是不正確的。如此,即使對治力量臨近,如果它的本性仍然如同前者一樣不具有滅盡的自性,那麼此時也不會滅盡。 如果說雖然它不具有滅盡的自性,但由對治力量使其滅盡,這是不合理的。說’它會滅盡’這種說法就如同說’提婆達多還活著,他會死’這樣的說法是不可能的。如果會滅盡,怎麼可能具有不滅盡的自性呢?就像不可能既會死亡又具有不死的法性。 如果說當對治力量臨近時會產生具有滅盡自性的本性,那麼是否仍然保持著先前不具有滅盡自性的本性?還是不存在?如果存在,那麼它既不是滅盡也不是不滅盡,因此陷入難以超越的痛苦困境。如果不存在,由於與之無別,先前的事物也不存在,那麼對什麼產生具有滅盡自性呢? 因此,如果不具有滅盡自性,任何事物的滅盡都不合理,但又能觀察到滅盡現象,所以色等諸法從自因中產生時就具有滅盡的自性,僅僅生起就意味著會滅盡,如此便成立剎那性滅盡。 論式是:任何在某時具有滅盡自性的,在那時就不會繼續存在,如同最後剎那的本性。色等諸法在生起時就具有滅盡自性,這是自性因。 如果諸法是剎那性滅盡的,那麼為何會產生’這就是那個’的認知?這是因為相似相續不間斷地產生,以及與無明相應的緣故。在剎那滅盡的同時,會生起與之相似的另一剎那,由於沒有不相似的形態,也沒有被無事物間隔,以及被無明迷惑的眾生雖有差別卻執著為無差別,產生’這就是那個’的分別念。 就像剃掉後重新長出的頭髮指甲等雖然完全不同,卻仍產生’這就是那個’的認知一樣,在這裡為什麼不可能呢?那麼,這個有為法是否如其他人所認為的那樣由我來加持?他們這樣說:有別於身體等的善惡業的作者、果報的感受者、具有思維和遍及性的我,是一個不同的實體,雖然遍及各種現象,但只有被執取為受用處的活著的身體才稱為有我。 並非如此,因為’空無我’的意思是空無我且遠離,沒有被我加持。這是因為並沒有能成立我的量。不能通過現量認知我,因為眼等識限定於色等五境,而執我的意識的對象也是身體等。
།བདག་དཀར་ཤམ་མོ་བདག་སྦོམ་མོ་བདག་འགྲོའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བདག་ཏུ་ཤེས་པ་འབྱུང་ལ། ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་འདི་ལ་ ནི་ལུས་དེའི་ཆོས་དཀར་ཤམ་ཉིད་དང་སྦོམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཁྱབ་བྱེད་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་འཐད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང་གེ་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཡོ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་བཏགས་པ་བར་རྟོག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཡུལ་དང་དུས་སུ་ལྡོག་ པ་མེད་པའི་བདག་དང་འགའ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དག་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་ན་འབྲས་བུའི་རྟགས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་དབང་བའི་རྟགས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།རྟགས་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། དེ་ནི་འགར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་གང་ཡང་དེས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་ མི་འགྱུར་བས་ན་འདི་ལ་རྟགས་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་གསོན་པའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་འདིའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་ བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ།འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འདོད་པས་ན་ ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟེན་གཞི་ཡིན་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞི་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་ན། ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ བུ་འགའ་ཡང་གཞི་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པས་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ།ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གསོན་པའི་ལུས་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བདག་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།བདག་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞེས་ཏེ། གསོན་པའི་ལུས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་དང་བདག་ཉིད་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པ་ཡང་དེ་དང་དེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་ པར་མཐོང་བའམ་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་བུམ་པ་དང་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་ ཡིན་གྲང་།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་རྟག་པ་ཡོད་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། གང་འདི་དག་ཉེ་བར་མཁོ་བར་ འགྱུར་བ།བདག་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
當’我白凈”我肥胖”我行走’等這些形態的我執生起時,與身體相異的這個我,並不具有身體的白凈性和肥胖性,而且非身體的遍行者也不應該隨順於有身體之物質的行走動作。 這也不應該像稱婆羅門童子為獅子那樣認為是假立的,因為沒有動作的緣故。對於沒有動作的也不應該認為是假立的,因為會導致實際名言斷絕的過失。 也不是由比量所了知的,因為沒有自性因和果相因的緣故。常時隱蔽且在境和時中無有轉變的我,與任何隨行和轉變性質的因果本性都不成立,所以果相因不合理;又因為有法本身不成立,所以自性因也不合理。 也沒有其他能推理存在性的有效因相,即使有其他因相也必須為所立所遍,而這在任何情況下都不成立,因為不確定為能遍性,所以在任何情況下都不能由任何因相確定任何遍性,因此這裡沒有任何因相。 如果認為:‘若是活著的身體必定有我,因為有這個因相’,則會有這樣的過失。然而,如果說慾望等是有所依的,因為是實法,是果法的緣故,如同色等,這是要證成的。 如果認為慾望等的所依就是我們所說的我,對此,如果認為是依于因,那麼我們也不認為慾望等無因,所以對我們來說這是已成立的,因此因相就成為無意義的。 如果是所依處,既是其果又是無處所依的,對於這種相違沒有能破除的量,所以由於對返體有懷疑而成為不定。 因為見到有些果是無處所依的,所以一切都應該如此,因為沒有決定的原因。 又如所說’活著的身體不是無我的,因為會導致無有生命等的過失’,這也不能成立我,因為見到無我的瓶子等是空的,活著的身體也應該如此,對此是有決定原因的。 如此,某物與某物在某一方面相同,但並不見到或不承認它們在一切方面都相同,如瓶子和毛毯在所作性和無我性上相同,但在是否為瓶子性上並不相同。 我既不是生命等的因,也不是能遍的自性,如果是這樣的本性,對於第一種情況,則難以避免眼等無果的過失,因為如此,若有常住的我以見色等為本性,則眼等就完全無用,而對於主張我為識的本性的論者們來說,無常的所緣是不可能的。
།དེ་དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་སྲིད་ཀྱང་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་རྟག་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་དེ་སྲིད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་རྟག་པ་ཡོད་པ་ན་དབང་པོ་རྣམས་ ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་མི་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། མི་རྟག་པ་མེད་ན་མ་བཅོས་པའི་རྟག་པ་དེ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སེམས་པ་དང་བྲལ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་ གྱི་བདག་དེ་ལ་སྡོད་པར་མ་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྡོད་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་དངོས་པོ་མི་འཛིན་པ་ན་བདག་རང་ཉིད་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སེམས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། མོ་གཤམ་ ལ་མ་ཉིད་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་སེམས་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་རྟག་པ་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་མི་སེམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། འདི་དག་དོན་མེད་པར་ནི་ མཐོང་བའམ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་མེད་པར་གང་དམིགས་པ་དང་ལྡན། དེ་ནི་དམིགས་པ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱི་ལ་བྱི་བ་དམིགས་པ་ན་སྣང་ བ་བཞིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན་རྟོག་པ་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པའི་ཐལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་བཟློག་པ་ནི། གང་ཞིག་གང་དམིགས་པ་ན་གང་ལ་ ལྟོས་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པར་དེ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་ནང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ན་སྒྲོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པ་པོ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ དམིགས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་དབང་པོ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དམིགས་པ་ཙམ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོ་བོའི་སྐྱེས་བུས་བདེ་བ་དང་། །བདེ་སོགས་གནས་སྐབས་འགྲོ་ན་ཡང་། །སེམས་ པ་རྫས་དང་སེམས་ཅན་སོགས།།ངོ་བོ་འདོད་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཅིང་། བཟློག་པ་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་ན་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་དམིགས་པར་མི་འདོད་ན།འོ་ན་དེ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་མི་མངའ་ཞིང་། དེ་དག་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཡང་། གང་ཞིག་གནས་སྐབས་མ་ལུས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ འགྱུར་བ་གཞན་དམིགས་པ་ཙམ་ལྷག་ལུས་པ་ཅི་ཡོད།དམིགས་པ་ཙམ་དེས་གལ་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། གལ་ཏེ་དམིགས་ན་འོ་ན་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དབང་པོ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ དམིགས་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད།ཁས་ལེན་ན་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ན་བཟློག་པ་ལ་འདོད་པའི་སྐབས་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པ་རྟག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་དགག་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགོས་པ་མི་རྟག་པ་ ལ་བདག་ཏུ་འདོགས་ན་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་རྟག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་རྟག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པས་མི་བཟོད་དེ། གང་ཞིག་གང་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟའི་མགོ་ལ་རྭ་བཞིན་ནོ།
雖然有一些無常的所緣,但由於所緣自性的常我永遠存在,即便如此,當所緣自性的常我存在時,諸根處於離開所需的狀態,此時承認所緣無常又有何用?若無無常,未經造作的常法不被執為實有時則不如是。若說不是,則不然,因為即使離開無常的思維,思維者的我也不應該停留,若停留則成無窮過失。 在其他時候也不執著實有時,我自身必定是無思維的,由於具有思維故稱為能思維,如同石女之於母性一樣,自身無思維者不應成為思維的自性。 此常法也被認為是有情,因此永遠不會成為無思維,如是則眼等成為無義,而這些無義既不被見到也不被承許。 這些具有意義性正是遮除色等所緣是常法。論式為:若某者無某物而具有某所緣,則彼于所緣時不依賴於彼,如貓見老鼠時的顯現。 按他人的觀點,認知者無眼等而具有色等所緣,這是遍是相違所得的過失,即便如此也不然。其逆式為:若某者于某所緣時依賴於某物,則彼無彼物時不具有彼所緣,如見室內物時依賴燈光。認知者於色等所緣時也依賴眼等,這是相違遍所得。 若想:不用根時不承許色等所緣,僅是所緣在一切情況下都隨行,因為’我之士夫具樂等,雖隨樂等諸狀態,思維實法及有情,自性非所許’如是所說。因此能立過失的因不成立,而逆式是成立已成者。 對此當說:若不用根時不許色等所緣,則用根時應當承許,如是則隨其生滅者不離其果性,若彼等是其果,則遍隨一切情況的其他僅是所緣還余何物? 若僅是所緣什麼也不緣,如何是所緣的自性?若有所緣,則彼即是色等所緣性,因此為何說不用根時不許色等所緣?若承許則能立過失的因不成立時,于逆式有何承許處? 如是以比量遮破常法所緣故,已作破除具有彼自性的我,因為若於無常安立為我則無諍故。 由於色等常法所緣非所經驗,故有情自性的常我也不為現量所容,以不見非認知自性的我存在故不容許,若某者于某處不見其相之特徵,則于彼處應作無有之言說,如馬頭上的角。
།ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་རྟེན དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་གི་ལུས་ལ་བདག་ཡོད་མིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་བཀག་པ་ན་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་འདིར་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པས་ལྡན་པ་ཁོ་ན་དགག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ བདག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བཅས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།འདིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་དགག་བྱའི་རྟེན་དུ་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དག་གི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ རེ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་ པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་མཁོ་ན་ནི་སྒྲ་དམིགས་པས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་མི་དམིགས་པ་འདི་ཅིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། ཕྱོགས་ བར་མ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་བདག་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཕ་རོལ་གྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ་དམིགས་བཞིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མྱོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བདག་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་ཡིན་ཞིང་། བདག་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་ན་ལུས་དེ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་བདག་གི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཤེས་པ་འདི་ནི ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་བདག་གི་དོན་ཅན་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། ། འདིར་དམིགས་པ་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆི་གུའི་ལུས་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་འདིས་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། ། བདག་དོན་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཚད་མར་བྱེད་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཚད་མར་བྱ་བར་འོས་ལ། ཚད་མར་བྱེད་ན་ཡང་དག་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ངའི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འདི་མཆི་གུའི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པའི ཕྱོགས་སུ་འཇོག་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་བདག་ཀྱང་འཇོག་པར་འགྱུར་ཏེ། མངས་པས་བཞག་གོ། །དེས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་མི་དམིགས་པས་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།
對於身體等也沒有觀察到作為所緣相的我。那麼,宣說身體等是我的所依的那些人難道不是不承認嗎?如說’于身中無我’,當遮破如是之時,沒有任何不承認的。若問如是,答:確實如此。我們在此也不是要破除所依,而是要顯示。 由於在一切處都不可得,所以唯有具有的才是所破,如瓶等所破也是由於具有的緣故。唯有所依不是具有,因為有非所依及如是存在的緣故。若不如是,由於具有非所依的我,身體等也不會成為有我。 在此不是要執身體等為所破的所依,而是不可得和無的言說的所依,所以無過。那麼,這個不可得首先不是無所緣,因為不合理作為能成立。也不是與一個認識混合的其他事物的所緣性,因為沒有任何我與認識的混合。 也不是別異認識所緣事物的所緣性,因為在成立無的時候不需要。若需要,則會有由聲音所緣而成立無色的過失。其他方式也不存在,因此不知這個不可得是什麼本性。 回答:中間的立場正是我們所許,因為我執是他方安立為我的境,而且那是屬於身體的,正在明顯地經驗著所緣,因此身體等即是與我和認識混合的,除了成為我的認識對境的那個之外沒有別的經驗,所以正是觀察到身體即是不觀察到它。 如果沒有異於身體等的我的義的認識對境,就不會有’我的身體等’這樣的說法,而這個認識是存在的,因此應當了知我的義者異於身體等。那麼為何說不可得呢?這是不正確的,因為雖無差別但會生起執著的認識,如說’僕人的身體’一樣。 在此不僅僅是所緣的認識,而是想要成為現量的認識,而這個也不是現量的認識,因為與異於僕人身體的認識非現量無差別,若與彼無差別是現量,則彼也應成現量。 即使是現量,也會成為安立事物差別的支分。如同了知’我的身體等’一樣,也必定會成為’我的我’的認識,因此這使得天人歡喜。 若以異於我義的其他認識為量,由於無差別故此也應成為量,若成為量,則也會安立其他真實。如果將’我的身體等’的這個認識安立為異於僕人身體的了知方面,那麼如是也會安立我,由於太多而安立。由不可得非彼所了知的自性的我而安忍,這是成立的。
།གཞན་ཡང་བདག་དེ་ནི་ཤེས་པ་པོར་འདོད་པ་ཡིན་ན། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཡང་ ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་།།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ཤེས་པ་དང་འདུ་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐལ་བ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ན་ཡང་ཐལ་བ་ཇི་ལྟར་མེད།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བདག་ཀྱང་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདུ་བ་གཅིག་ཡིན་པ་ན་འགའ་ལས་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུ་བ་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགར་ཡང་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཡང་འདི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་བའི་དོན་མེད པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་པ་བདག་ལ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་ན་བདག་ཁོ་ན་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་འདིའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་མ་རིག་གོ།།རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པས་བ་ལང་ལོག་པ་ན་རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེས་ན། དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །མི་ལ་རྟ་མི་ ལྡན་ཞེས་ཏེ།།ཕྱུགས་ཀྱང་ལྡན་པ་མིན་ནམ་ཅི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གསོན་པོའི་ལུས་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ནམ་མཁའི་ པདྨ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ།།ནམ་མཁའ་པདྨ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད། བདག་ལྡོག་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་པདྨ་ལྡོག་ པ་ལ་ཡང་དེ་མཐོང་བས་ན་དེར་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད།གཞན་ཡང་བདག་ལྡོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་འདི་གང་དུ་ཡིན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་བདག་ལྡོག་པར་ཚད་མ་གང་ལས་རྟོགས། མི་དམིགས་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ ཚིག་གཅིག་ཙམ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལས་བདག་ལྡོག་པ་གྲུབ་པར་འདོད་ན། གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པའི་བདག་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དམིགས་ པ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་འགར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་ པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ལྟར་མི་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགར་ཡང་བདག་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་མེད་པས་ན། དེ་ལྡོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཡང་འགར་ཡང་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྲོག་ ལ་སོགས་པ་བདག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པར་གཞན་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན། གསོན་པའི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་མེད་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་ན། བུམ་པ་ལ་ བུམ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་མེད་པར་གཞན་ལ་བུམ་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་བདག་མེད་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
再者,如果承許那個我是知者,那麼不具有認知本性的東西,無論如何也不應該成為知者。 如果說雖然不是知的本性,但由於與知相關聯而不相違于成為知者,那麼眼等也應該不相違于成為知者。 如果說由於與知結合而成為知者,因此沒有這個過失。那麼這樣也如何沒有過失?因為眼等沒有與知結合。 那麼我也不應成為知者,因為它也不合理有這個(結合)。因為它具有所依的性質,而無形體者不是所依。 因為當是一個結合時,不可能對某些有結合而對某些無結合,又因為若是一個結合,則對任何都不應該有知的結合,若承許有第二個結合則成無窮過。 若無此,則’在此’這個結合義也無意義,而且’知結合於我,而它無知的結合’這樣的認識也相違。 如果說因為是知的作者所以唯我是知者而其他不是,不知道’從眾因生果即是作者’是什麼意思。 僅僅是因也不是作者,所以如同牛離去時馬等(不離去),它離去時命等如何會離去?因此說:‘若非如此則一離,如何他者得離去,說人無馬具,牛亦豈非具?’ 這是必須承許的,因為若不如此,則這活著的身體不是不具有虛空中的蓮花,因為若推論無命等則如瓶,虛空中的蓮花也將被推知。 如果說不是(這樣),因為虛空蓮花與命等無關聯。那麼與我有什麼關聯? 如果說雖無關聯但因見到我離去時命等離去而無過,那麼見到虛空蓮花離去時也見到它(命等離去),為何說那裡無關聯? 再者,這個見到我離去時命等離去是在何處?如果說在瓶等處,那麼從什麼量知道在那裡我離去?如果說從不可得,這只是一句話而已。 如果認為從不可得成立我的離去,為何不承許在活著的身體上(也如此)?對於’不可得與他身相關的我’這一點是完全無爭議的。 如果說與我身相關者也是可得的,立無性因有何用?因此,如果這個不可得是用來證明某處無我關聯,則應該也證明活著的身體(無我),否則就都不能(證明),這是確定的。 僅僅不可得也不能成立無義,因為某些存在的東西也可能不可得。 因此,由於在任何地方都未見到我離去,所以也未在任何地方見到它離去時命等離去,因此也不能通過離去的方式推知命等隨我(而有)。 如果說因為未見到無我而其他具有命等,所以活著的身體若無我則應無彼,因此推知彼處有我,那麼瓶應推知有瓶性,因為未見到無我而其他有瓶性,若彼處無我則應無彼故。
།ཇི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་དང་བཅས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཡང་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་བདག་མེད་ན་བུམ་པ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པ་ཉིད་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་ཁ་ཡོན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་ན་གཏན ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དཔེའི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོའམ། ལོག་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་གཞན་ཡང་བརྗོད་ཟིན་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་ན། གུད་དུ་སུན་དབྱུང་བས་ བརྟགས་ཟིན་པ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་ན་བདག་འདི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ལམ་དུ་བྱས་པ་ན་འདི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནར་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཐོང་སྟེ། བདག་ཡོད་ན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ འམ།རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་དེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ཚོགས་པའི་རབ་སྦྱོར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རློམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་རིགས་ཏེ། ངས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་བེམས་པོ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཤེས པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཡར་པོའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་འདིའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མེད་པ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་ འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ལ་ཡང་དེ་གཉི་ག་མི་སྲིད་དེ། གཅིག་པོ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ན་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དམིགས་པའི་ངོ་བོ་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལས་ནི་ཐ་དད་པ་དག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ན་ཡང་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་ པར་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་འདོད་ལ།དེ་སྣང་རུང་ཡིན་ན་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དེ། དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དང་གཞན་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པས་རྫས་མ་ལུས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ།དེ་ལྟར་འཛིན་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།
正如由於具有生命等而推知活著的身體有我一樣,由於具有手等而推知死去的身體也應有我,因為如果其中沒有我,就如同瓶子一樣,將導致不具有手等的過失。 如果說雖然同樣沒有我,但某些法相唯獨具有瓶性和手等並無矛盾,那麼對於具有生命等的情況也可以如此說,這樣說話就不會偏頗。 有些人說:‘眼等是為他人而存在,因為是和合物的緣故,如同床榻坐墊等的部分。‘這種論證也是無意義的。因為如果僅僅證明為他人而存在,就成了成立已成立的過失;又因為和合物不一定是為他人而存在,所以對於異品的遮遣有懷疑的緣故。 如果要證明特定的為他人而存在,因為因法沒有遍隨,而且所立法在喻例上也不成立的緣故。通過遍隨門或遮遣門所作的其他我的論證,已說過的過失是共同的,所以不必再另外檢驗已經檢驗過的。 因此,由於沒有能成立的量,這個我不應該被施設為存在。當被能破的量所引導時,可見應該唯一施設為不存在。 因為如果我存在,要麼是認識的本性,要麼不是認識,因為其他也將如此的緣故。由於因緣聚合的施設者性,以自主的方式也不合理,因為無情法不應有此的緣故。 僅僅由於執著,身等作為作者是合理的,因為’我知道’這樣的認識本身顯現的緣故。常住和遍滿是沒有轉變的,無轉變就不是因,非因也不是作者,因此說’我是無情而具有認識所以是認知者’這是借來的裝飾。 這也否定了它是善不善業的作者性和享受其果的享受者性,因為無知的元素等沒有差別,這是不合理的緣故。與認識的關聯也因為沒有其他關聯而不存在。 對於認識本性的我,這兩者也不可能,因為由於與那個一體無別,行為和享受將成為一體的過失,而因和果是與此相違的緣故。即使是異體,也將導致享受者和作者性失壞的過失,因為所緣的本性即行為和享受是無別的緣故,如果是無別,則如同無情的本性一樣,我將無有行為和享受的緣故。 而且,說此的人們承許我是常住和遍滿,如果它是可見的,常住和遍滿性是不可能的,因為如果是它的本性,就像當下一樣成為現量時,將導致前後世其他與其他相聯繫性,以及由於具有一切處所的身體而與一切事物相聯繫的本性被執取的過失,如果這樣執取,也將執取後世等。
།བདག་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐལ་བ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཡང་འདིའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ཆོས་གཞན་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འདི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་དེ་དག་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ། ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་རྟག པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན།ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པར་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ པདྨ་དང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་རྣམས་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་མོད། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཆོས་མི་འཛིན་ཀྱང་གཟུང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་དགོས་པས་ཐལ་བ་མི་ལྡོག་གོ། །ཕྱི་མ་ལ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ དེའི་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྣང་རུང་གི་བདག་ལ་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་དེ་གཉིས་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པ་ཡིན་ན་འདིའི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་ན། ཅིག་ ཅར་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པར་ཐལ་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་ན་ངེས་པར་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལྕགས་སུ་བཅུག་པའི་སྐྱེས་བུ་དྲངས་པས་ལྕགས་ཀྱང་འདྲེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ངོ་བོ་མཚན་དང་བྲལ་བ་དང་རང་གིས་གཏམས་པ་ སླར་ལེན་པ་དང་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དང་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་ པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་ བ་ཡོད་པར་མི་དབང་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་དེས་གང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་[(]ལའི་[,]པའི་[)]ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པར་ མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་དེའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཀྭའི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཐུན་མོང་བ་སྤྱི་གཅིག་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།
僅僅從自身本質的角度來說是現量,而不是從常性和遍性的角度,因此沒有這個過失,如果這樣說的話。那麼它的常性和遍性不也是它的本質嗎?因為那些是其他法所以是那樣的,如果這樣說的話。那麼這個就是常性和遍性。 如果說由於與那些相關聯所以是那樣的話,那麼自身本質非常性和遍性的瓶子等,怎麼能與那些相關聯?如果由於關聯性而承認自我既非常性又非無常性,既非遍性又非不遍性的話,那時它沒有任何本質,就會成為無自性,因為具有本質的事物必定處於相互排斥的兩種狀態之一,不可能超出這個範圍。 對於如同空中蓮花一樣無有本質的事物,與常性等的關聯也是不合理的。如果說它只是具有那個本質,而以自身本性不是常性等言說的對境,因為言說都是以與其他法相關聯為因的緣故,如果這樣說的話。 雖然沒有常性等的言說,但它的自身本質是否遍及一切處所時間,還是不遍及?對於第一種情況,雖然不執取差別的法,但必須執取所取的本質,因此過失仍然存在。對於后一種情況,就如同瓶子等一樣,不能成為它的有法,這就是原因。 因此,對於可見的自我,常性和遍性是絕對不可能的。如果是不可見的,那麼對它來說這兩者也是不可能的。因為如果是常性,那麼與這個樂相關聯的自性,也就是與苦相關聯時,就會同時與樂和苦相關聯。 它在後世的身體所具有的本質,也就是此世身體所具有的本質,因此會導致同時與兩個世界的身體相關聯,因為當具有關聯的本質相隨時,必定那個也會相隨,就像拉鐵人時鐵也會被拉動一樣。 因為是同一本質,所以會破壞依于不同本質的經驗記憶、認知、見到對境時離開相的本質、自我佔有後再取回、執取為因果本質、束縛和解脫等安立。 如果是遍性,那麼遍及南方事物的本質,也就是遍及北方事物的本質,因此它們就會成為同一處所。如果說南方和北方沒有事物,就不會成為它的能遍,因為沒有所遍時能遍存在是不合理的。 沒有能遍時所遍存在不是不應理嗎?沒有所遍而有能遍有什麼矛盾呢,如果這樣說的話。那麼如果沒有所遍,它遍及什麼呢?不遍及就不叫做能遍。 因此,能遍依賴所遍而不能離開,同樣所遍也依賴能遍,這是確定的。非由作用所生的有的無常,難道不就是它的能遍嗎?如果這樣說的話。所謂的常性,並不是由作用所生和其他共同的一個總相,而是僅僅對無常事物的不住自性,排除其他特徵而如此說的。
།དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ན་དོན་དམ་པར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ནི་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།གཞན་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པས་ནི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་མི་རྟག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། དེའི་ངོར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡུལ་དུ་མ་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འགལ་བས་ན་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ཡུལ་ན་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ལ།དེ་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་བས་སྦྱོར་བ་ཅན་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་ན་གཞན་གྱི་ མྱོང་བ་གཞན་གྱི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མི་འགྱུར་ཏེ། མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་འདི་དག་ནི་འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གསལ་བར་མྱོང་བ་ལ་དྲན་པའི་ས་བོན་གཞག་པ་སད་པའི་རིམ་པས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ བྱེད་པ་པོ་བརྟགས་ནས་འདི་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་དེ།གཞན་གྱི་དྲན་དང་སྦྱོང་སོགས་པའི། །ཐལ་བ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །དེས་ནི་འགའ་ཞིག་མི་དྲན་ཕྱིར། །མྱོང་ལས་དྲན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་ ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མང་དུ་སྨྲས་པས་ཆོག་གོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་པས་བདག་བཀག་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་བདག་མེད་པ་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་སུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི། སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་མཆོག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ སྟེ་འདུས་བྱས་འདི་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོ་མེད་ཅེས་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་རྣམས་ངེས་པར་ཅིག་ཅར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་གང་གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ། དེ་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་དག་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཚང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
如此,在勝義中,以從功用所生為能遍的無常,唯是在功用無間生起的諸有生者的自性,而非其他。 以決定則是僅僅執取離常的部分,而顯示一切無常事物共同的無常,雖然對此無所遍,但說彼是存在的。 因此,若在一處所存在的事物的能遍性,與在其他處所存在的事物的能遍性不同,則無法避免它們處所相同的過失。 若說如同一果與存在於多處所的因相關聯,而彼等並不成為同一處所,此處亦如是者。此說不然,因為不相同。 若處所差別則與果相違背而成為同一處所的果,並非以近彼處所的自性與因相關聯,而是以彼之有無隨行性故,此于諸因處所差別亦不相違。 由和合關係與諸和合者相關聯故,唯於此有此過失。由常性與無遍故,亦成立無我。 若說無我則應成他人的經驗為他人的憶念者。不應成,因為此等經驗與憶念非成立與某者相關聯,因為作者不成立故。 然而是由明顯經驗中安立憶念種子,以覺醒次第而生起憶念。 若觀察作者而說此等有不同作者有何相違,如說’他人憶念及修習等,過失非能破,因彼不憶念,從經驗生憶念。’ 因為因果事物決定故,不從他相續的經驗等生起他因的憶念等,多說已足。 由有為數決定遮遣我故,成立有為無我,而直接特別說明者,是因為對士夫義利最勝近要而為主要。 若問此有為是如有些人所說由某者先起心意而安立,抑或不然?不然,故說無作者。 此中無作者故,非有作者。 如是,若此世間有作者,是常抑或無常? 其中首先非是常,因為若是常則生住滅必定同時,因為彼作者之體性成為住滅之緣,于生時亦近故,爾時彼等亦當造作。 若說因助緣不具足故不造作者,此乃戲論,首先於諸常法不可能有自體不具足,且對彼觀待的諸近者亦非離近。
།མི་རྟག་པ་རྣམས་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ རྣམས་ལ་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད།ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་འདི་རྐྱེན་གཞན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ལ་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཐ་དད་པར་མ་གྱུར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན། དེ་དང་བྲལ་བ་ན་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད། དེ་ནི་ཚོགས་པ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་ ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བྱ་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན།འོ་ན་དབང་ཕྱུག་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་བློས་སྟོང་པ་ནི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རིམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱ་བར་ནུས་ཀྱང་མི་འདོད་ ན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཚང་བས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་ བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཚང་བ་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་འདི་གཞན་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་རང་གི་ནུས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ང་ནི་གློ་བུར་བའི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་ལ་ཞོག་ཤིག་།འདི་ནུས་པ་ཡིན་ཡང་རང་ བཞིན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མི་བྱེད་པ་མི་ཉེ་བ་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མོ་གཤམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་ནི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཡང་ དུས་གཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་མི་འགལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དུ་མ་སྐྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།ལེགས་པར་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། ཅི་ ལན་ཅིག་གི་ཚེ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འབྲས་བུ་གཞན་བྱེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཀྱེ་མ་དངོས་པོ་ཉོན་མོངས་འདི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་པ་ཆེན་པོར་ལྟུང་སྟེ། གང་ཞིག་ནུས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ལ། རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཟློག་པར་ཡང་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མི་ ནུས་ལ།གཉིས་ལ་རག་ལུས་པ་ན་གཅིག་གི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། འགལ་བ་རྣམས་གཞན་མེད་ན་གཟུང་བར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་ཤེས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་དེས་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། གཞན་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།གཉི་ག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གཞན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་སྐྱེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
雖然是無常法,但對於依賴生等的諸法,怎麼會有所謂的不具足呢?再者,如果這個因緣存在與否時,其自性不變而成為能作者,那麼離開它時為何不作?它在和合時也不是以他性而成為作者,而且它的自性在其他時也是如此,所以怎麼會在某時中斷作用呢? 那麼,大自在天具有智慧,是否沒有這個過失呢?空無智慧者僅僅以自身存在就會無序地產生果報,而具有智慧者雖然能夠作為,但不願意時就不作,對此有何過失呢? 僅僅以自身存在為因的那些意願,為什麼不作呢?這就是它的緣由。此外,如果它們不是共同作用,那麼離開它們時為什麼不作呢?如果因為缺少非共同作用而不產生果報,那麼一切時候都將如此。 如果說是共同作用,那麼即使沒有它們,為什麼不發揮作用呢?如果說具足共同作用才有能力,某些無能力者不是作者,那麼這是以他性成為作者嗎?如果不是這樣,就根本不是作者,因為不以自性成為作者的不能稱為作者。 如果說它的自性是以能力之名所表述的趨向果報,那麼我暫且不論突然產生的能力。即使有能力,但本性上不與共同作用相應時也不是作者。 那麼,即使不是,本性上是石女這樣的說法也是令天人歡喜的表述,或者需要說明差別。或者如同你們認為的,即使是單一因也不相違地在同一時間產生不同自性的果報,同樣我們也認為是多個不同時間的所生法的能生者。 這種思維是不正確的。因為對於說一個能生多個不同時間的說法,是一次性具有作用能力而產生不同時間的果報呢?還是逐漸獲得能力呢?這需要詳細觀察。 第一種情況難以避免同時產生其他果報的過失。如果說因為是產生不同時間果報的自性所以不是,唉!事物的煩惱會導致重大的非義損失,即某個能力對果報起作用,但因不是逐漸作用而又遮止,這兩者既相互矛盾又無法成立。 依賴兩者時既不屬於其中任何一個,相違的諸法若無其他也不可取,因此不知這是在成立什麼。對於第二種情況,由於具有能力者無差別,而且一切時候都是同一自性,應當說明如何逐漸獲得它。 即使有差別,由於具有相違的法性,怎麼會是同一呢?此外,不同時間的果報不存在時,當產生一個果報時,就是產生該果報的自性,而不產生其他果報,兩者都產生這一點必須承認。因為如果產生其他的話,就會導致前者未生的過失。
།གཉི་ག་སྐྱེ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་དུ་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་དུས་གཞན་དུ་ཡང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་དུ་མ་ལ་དུས་ཐ་དད་པ་བྱ་བ་བྱས་པར་འགྱུར། དུས་མཚུངས་པ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། དེ་འདི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་སོ། །གང་གིས་དེ་གཅིག་ལ་དུ་མ་ འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་བས་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཅིག་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་དུ་མ་བསྐྱེད་ པ་དེ་ནི་ངེས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དུ་མ་ནི་གཅིག་བསགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། གང་གིས་འབྲས་བུ་གཞན་བྱེད་པ། དེ་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ངོ་བོ་གཅིག་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་སྙམ་ན། འདི་ཁྱེད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཡིན་པར་མཐོང་། ཅི་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡོད་པའི་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པས་ན་བྱ་བ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། བྱ་བ་གཞན་དང་ གཞན་ཡོད་པ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་གཏམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་པར་སྐྱེ་ཞིང་། འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ན། འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ཡང་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་བྱེད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ན།དེའི་ཚེ་དུ་མ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དུ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་གཟུགས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ན། དེ་ལས་སྐྱེ་ན་དེ་ཡང་ གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །རོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐལ་བའོ། །དེ་ལྟ་ ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་བཟློག་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རླུང་གིས་རེག་པ་བཞིན་ནོ། །རོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ནི་མ་བསླབས་ པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཟུགས་ཙམ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་དམ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྲང་། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་གཟུགས་ཙམ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་རོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་བཟོ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།
如果二者同時產生,則同時產生多個,在其他時間也由其自性而作業,即在當時產生。若由其他自性作業,如何能在一個多體上有不同時間的作業?同時產生多個並無任何矛盾,因此這是合理的。由此一個產生多個並不矛盾。按照我們的觀點,結果並非由因的因性所致,而是先於結果而存在,如同從一個產生一樣,從多個產生也是合理的。 若想,凡是產生多個者,必定包含在其中產生一個,因為多即是一的積聚體性。即便如此,由此產生者不應產生其他,因為能產生其他果者,並不具有二性。單一體性結合單一果時,如何能與其他相結合? 對此,你所說的結合是什麼?是作業還是存在的差別?其中第一種觀點不正確,因為剛生即滅的事物無有作業,非剎那性者也無窮盡且無意義。如同無作業則不生果,此果也因為是果故無作業而不生,對此也是如此,則無窮時如何能成立? 因對果起作用,而這在各個存在時期都是確定的,所以認為作業無始也不正確。如同因對果起作用時即是因性一樣,作業也是如此,所以即便有不同作業也是無窮的。如此一來,也就沒有果生的說法了。 如果無作業而生作業,也成為其他果的因,那麼所說的因果二者也處於同樣狀態,作業就成為無意義了。如果依第二種觀點,則所謂多體結合即是一對多的確定性存在,對此並無任何過失。 若想,如果以色法之體性產生味等,則由此所生者也應成為色法體性,因為凡是從色法因所生者即是色法,如青色一樣。味等也是從無色之因所生,這是自性因的過失。既然不是這樣,所以相反,凡非色法者即從能生色法之因所生,如風的觸感一樣。味等也非色法,這是能遍不可得。 這是未經學習的說法,因為是否認為僅從生色之因所生是過失的因?還是從非能生者之相反因所生?第一種觀點不能成立,因為我們不認為味等是從僅生色之因所生,而是從能生彼此之自性所生,因為這是從具有差別作用、能成辦多種所生之自因所生。
།གཉིས་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་བརྟགས་པ་ན་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ན་སྔ་མ་བརྟེན་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པའི་གཞི་མི་རིགས་སོ། །དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ པ་ཡིན་པས་ན།བདག་ཅག་གི་བློས་མི་མཐུན་པའི་གཞི་ཡིན་པ་ན་དེ་དག་གིས་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འོས་པ་ཡིན་ན། དེ་མ་ཁྱབ་པས་རང་གི་འདོད་པ་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེ་དག་གི་རང་གི་ཕྱོགས་བསྲུང་བའི་རྣམ་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཡིན་པས་ན་འདོད་པའི་དོན་དང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་འགལ་བར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ཡང་བརྗོད་པ་ཞིག་ན་གཅིག་ལ་དེ་བརྗོད པ་ན་བརྗོད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་དུས་གཅིག་པོ་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་གཟུ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ ཡིན་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་དེ་དག་གི་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་ཁོ་ན་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ཡོད་པ་སྣང་བ་དང་སྡོང་བུའི་རྣམ་འགྱུར་དང་འབྲུ་མར་ཟད་པ་དང་རང་གི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ།།བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ན། གང་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ བ་དེ་དག་ནི་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བ་ལ་ བསམས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པར་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།མཐའ་དག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ན་མ་ཚང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས། བྱེད་པ་དང་ནི་མི་བྱེད་པའི། །དུས་སུ་འདྲ་བའི་ བདག་ཉིད་ཅན།།རྟག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྣམས་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མངོན་སུམ་དང་ འགལ་བ་ཡང་མེད་དེ།མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་མས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་ གྱིས་དེ་དེའི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་ནུས།སྔར་དང་ཕྱི་གནས་པ་ནི་ད་ལྟ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་བར་དུ་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ན་ཡོད་པའི་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན། མངོན་སུམ་ གྱིས་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན་འགའ་ཡང་བཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
第二,由於對反面有懷疑,因此是不定因,因為沒有破除反面的量。對反面如前進行觀察時,若執持第一邊則是成立,若依第二邊則如前是不定。 再者,以量成立的異體果作用,無論是主張剎那還是非剎那者都承許,因此爭論的基礎不合理。異時果作用是以有能力和無能力為特徵的相違法所遍,因此是我們心中相違的基礎,如果他們應當成立彼性,則由於彼不遍而破除自宗,這是他們前所未有的護持自宗的方式。 如同異體果作用,異時果作用也可見到,因此無相違。若說僅此而已,則與所許義無相違者,那麼,如果無差別地說異時果作用相違,則說此時也應說,對一者說此時,說此有何用?因為異時諸果不見與一時相關,所見恒時對不同因和無差別因保持中立,對非處思維即可。 因此,若作者是常住,則諸果同時性不可遮遣,此理得以成立。論式為:凡是一時因不缺少而近者,彼等即於一時生起,如燈存在時的光明、木杖的變化、油耗盡及自境的分別等。主張作者常住的生住滅也是一時因不缺少而近。這是自性過失因。 然而不是如此,因此反過來說:凡是次第生起者,彼等非一時因不缺少而近,如苗、莖、枝等。生住滅也是次第生起。這是遍是相違所見。 也不應說是因缺少助緣而能立不成立,因為若是一切作用則不應有缺少,且常住不待助緣。如理自在王說:‘于作與不作時,性相同一故,常故無所待,次第生相違。‘這是對我等常住及非剎那的瓶等次第生果的遮破。 此中也無違背現量,因為現量不應執持非剎那。剎那現量不能執持非剎那,因為非剎那遍於多剎那,一剎那的現量如何能執持彼之體性?前後住不是現在所遮,因為彼應成現在有,且應成生滅之間顯現。 對他處的現量他處也是如此,因此現量不能執持遍於前後時的任何義。
།འདིས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ན།མངོན་སུམ་ནི་དྲན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ན་འདི་དྲན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་གཞོལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། སྔོན་དུ་གཞལ་བ་ཙམ་ལ་ནི། །དེའོ་སྙམ་ པའི་དྲན་པ་འབྱུང་།།དེ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ངོ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པ་ཅན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའོ་སྙམ་ན། འོ་ན་ངོ་ཤེས་པ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་བཞིན་པ་ལ་འཛིན་པ་དང་། འཛིན་བཞིན་པ་ལ་དྲན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཅིག་པ་ནི་དྲན་པ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་གང་གིས་དྲན་པ་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་པར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ལ། ངོ་བོ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་ན་ནི་གཅིག་ལ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན པར་འགྱུར་གྱི།མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་བཞིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་མངོན་སུམ་ནི་དྲན་པ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། དྲན་ལས་སྔར་ཡོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་འདྲའི་ཚིག་ནི་རྒྱལ་པོའམ། །རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའོ་སྙམ་ན། འདི་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་མོད། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་ག་ལས།དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་གཞན་ གྱིས་ཡིན།དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་བརྗེད་ངས་ཅན་གྱི་སྐབས་མ་རྟོགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དེ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ ཅག་ནི་རྟོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་།ཐ་དད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་གཞན་ཟོས་པ་སྐྱུག་གམ། རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སུ་ཆུག་མོད། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་འདིས་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ པར་རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས།དོན་དམ་པར་གཅིག་ཡིན་པས་ན་འགལ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མ་མཐོང་བ་ལ་དྲན་ པའི་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དྲན་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་གཅིག་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། བརྟགས་པ་འདིའི་རྒྱུ་བརྗོད་དགོས་ན། བརྗོད་ཟིན་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཅི་སྤངས་ཤིང་སྤངས་ཤིང་ཁས་ལེན་པས་བྱིས་པའི་གཡོ་བག་ལ་བརྟེན་ནམ། དེ་སྐད་དུ། རྟོག་གེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུས། སྔོན་མྱོང་བ་ནི་དྲན་པ་ལས། །དེ་ཆོས་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་ནི། །དེ་ལྟར་འདི་སྙམ་ཤེས་པ་མེད། །དབང་སྐྱེས་ལ་ནི་དེ་ག་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས་ན་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྐད ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རིམ་གྱིས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞར་ལ་བྱུང་བའི་དོན་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།
這裡說明了認知並非現量。如果說現前了知的認識是現量的話,那麼過去的狀態並非現在可以現量觀察的對象,而是應當回憶的對象,而現量並非回憶的本質。 如果說現在不對當前狀態進行現量觀察,那就姑且認為這是回憶。但是這種專注于現量觀察的認知怎麼能稱為回憶呢?就像童子迦旃延所說:‘對於先前所量的對象,會生起’這是那個’的回憶。而’這就是那個’的認知,是帶有增益的認知。’ 那麼認知就成為具有回憶和執取兩種本質,而不僅僅是執取,因為在正在回憶時不可能有執取,在正在執取時也不可能有回憶。 同一認識不可能既是回憶又是執取,因為二者相互矛盾。除非是瘋子,否則不能說以回憶的方式來執取;如果以其他方式執取,那麼同一認識就不可能既是回憶又是執取。 即使承認可以同時具有這兩種性質,也只能是現量和非現量的結合,而不可能純粹是現量,因為正在回憶時不可能是現量。 如果認為現量是在回憶之後的時間中存在,而不是在回憶的本質中,僅僅因此就不會成為非現量,因為沒有矛盾。正如所說:‘在回憶之前存在的,那個稱為現量,這樣的說法,在國王或吠陀中都不存在。’ 雖然僅僅了知’這就是那個’,但怎麼能說’這就是那個’呢?如果說因爲了知它們無差別所以沒有過失,那是不對的。 怎麼能合理地說了知’這與那無差別’呢?如果說那也是了知的話,是通過那個了知本身還是通過其他了知? 如果說是通過那個了知本身,諸天們忘記了歡喜的機會,因為那個了知具有回憶和執取的本質,就不會成為現量和現量所顯現的對象。你們說它僅僅是執取的本質,而我們則在問如何了知了知與未了知無差別。 難道是別人吃了又吐出來嗎?如果說是通過其他了知,就算承認是通過其他了知,這個非了知對於其他了知的對象,怎麼能自己了知與它無差別? 如果說因為勝義中是一體所以不相違,這是不對的,因為在同一體性中不可能既有了知又有未了知,而且會導致對於未曾見過的對象也會產生這樣的了知的過失。 如果說不是這樣,因為對未見過的對象沒有回憶的行為,那麼既然是通過回憶而了知,就不是勝義一體。如果需要說明這種觀察的原因,根據已經說過的道理,那也是不合理的。 為什麼要不斷捨棄又不斷接受,依止於愚者的虛偽呢?正如邏輯學家之首所說:‘從憶念過去經驗,無離彼法增益分別,如是不生此念智,感官生智何能有?’ 因此,認知不能成立為現量,所以在非剎那性的證成中,由於不是現量所成立,非剎那性不能次第作用時與現量不相違。對於附帶產生的義理思維到此為止,‘沒有常住的作者’這個論點得以成立。
།མི་རྟག་པ་ནི་དེ་སྨྲ་བ་ རྣམས་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རྟག་པ་བློ་རྟག་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། དེའི་འདི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་གཞན་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པ་ པོའི་གཞན་དབང་ཅན་འདི་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ག་ལ་ཡོད།གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན། འགའ་ལ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་དགོས་ལ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཁས་ལེན་པ་ལེགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི། གང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ གཉིས་པོ་འདི་ནི་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་ན་འདི་ལ་ངེས་པར་དོགས་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་མི་རྟག་པ་ཡང་མེད་པས་ན་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ ནད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདི་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ན་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་འཐད་དེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདི་སྙིང་རྗེས་སྙིང་བརླན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ངལ་ བར་བྱེད།སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བའི་ ལས་བྱས་པ་ཡིན་ན།ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་དགོས་ཏེ། བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་དེ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅི་ད་ནི་དེ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངམ། དེ་ལྟ་ནི མ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་པོས་བྱ་བ་མ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་བརྩེ་བ་ཅན་འདི་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་མཐུས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། འདི་རང་གི་བདག་ཉིད་ ལ་ཡང་དབང་མེད་པས་ན་གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ལས་རིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཅི་སྟེ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན། གང་གི་ཚེ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་དེ་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྙིང་རྗེས་ལྡོག་པར་ཡང་བྱེད་པས་ན། འཇུག་པར་ཡང་མི་ བྱ་ལྡོག་པར་ཡང་མི་བྱ་བས་ཉམ་ང་བ་ཆེན་པོར་ཆུད་དོ།།འདིའི་སྙིང་རྗེས་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་ན་འདི་དེ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ལེགས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་འདི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ལས་མ་ཐར་རོ།
無常這一點是那些論者所不承認的,因為他們承許常住的心識為常住的作者。 如果有人這樣說:‘由於這個也是無常的果,所以如同其他果一樣,是由其他作者先行所作。‘那麼,這個依賴於作者的事物,如何能像其他眾生一樣具有作者性和自在性呢? 第二等也是無常的情況下也是如此,因此任何事物都不具有自在性和作者性。 因此,雖然這是果,但應當觀察為無作者,如果是這樣的話,同樣承許其他也是如此性質是合理的。 論式為:凡是果,都有作者,如虛空。自在天在他人的觀點中也是果,這是自性過的因。 凡是無作者者,即非果,如虛空。自在天也無作者,這是相違,即能遍不可得。 這兩個論式是依據他人所承許的遍及而立,因此對此不應有疑。 如此,由於無常的作者也不存在,所以已成立無各種作者。 由此也可知一切無作者,因為若有作者,則不應觀察到由疾病等諸多痛苦的畜生等差別而有的這種差異。 如果此有作者,則完全不合理。如此,若此具有悲心,為何如此使世間疲憊? 悲心本是欲除苦,具有悲心卻造苦,對此誰能相信? 若想:‘凡是經受痛苦者,是由世間自身造作如此的不善業所致,對於那些具大我者,怎會有絲毫過失?‘然而,怎麼會無過失呢?因為正是他產生痛苦。 否則,同樣其他也應成為非他所生,因為會有此過。 如果說世間必定要感受自業果報,因為所作不應成無果。因此,雖然他具有悲心,但在成為助緣時無過。 那麼,現在當他不作為時,世間也會生苦嗎?不是這樣的,因為作者不作業則不生果。 那麼如此,這位具悲心者對此保持捨棄態度是不合理的。 若說由於眾生不善力而不得捨棄,則此對自身也無自在,明顯不是自在天。 如理而行自業的世間為何不是自在天?當他爲了懲治非法而作業時,悲心也會退卻,因此既不應趣入也不應退卻,陷入大困境。 他的悲心是極其珍貴的,而且是內在要素,因此他只應隨順悲心而行才是善的。 此外,由於是一切有生者的因相之因,所以此非法也是幻化。 因此,如果他具有悲心,那麼為何要作損害世間的業?對於這個詰難無法擺脫。
།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་ན།བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བས་ན་ཕན་མི་འདོགས་སུ་ཆུག་།ཅིའི་ཕྱིར་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་མེད་པས་ན་ཇི་ལྟར་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད། རྩེད་ མོའི་ཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྩེད་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཆལ་པ་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྩེད་མོའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་འདི་འདྲ་ བ་མི་སྣང་ན།དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་འདི་ཡོད་དམ། ཇི་སྟེ་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ཚར་གཅོད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ཕན་འདོགས་སོ་ཞེ་ན། དོན་གཉེར་ཉེས་པ་མཐོང་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གཞུང་གཟུགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྲན་པོ་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་ལ་ནི་དེ ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཉིད་མེད་ཅིང་།འགྲོ་བ་མཐའ་དག་འགོད་པ་ལ་བཟོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །དབང་ཕྱུག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཅི་རྣལ་ འབྱོར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནམ།རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་གནས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གློ་བུར་དུ་ཉེས་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་གནོད་པ་བྱེད། ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བའི་ཉེས་པ་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལམ་གོལ་བར་འགྲོ་བ་ཡང་རང་ཉིད་ བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།དེ་ཉིད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པའི་ཕྱུག་པོ་ནི་རང་གི་འདོད་པས་ཉེས་པ་བྱས་པ་ལ་ཉེས་པ་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེས་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་ཚར་གཅོད་པ་ན། ཀྱེ་མ་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་ཚར་གཅོད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་ སྔར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་གི་དབང་གི་ཤེས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལམ་ལོག་ པར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བས་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་།།ཇི་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མགུ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་ འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་སླར་ལྟུང་བ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བ་ཡང་སླར་སྲིད་པར་འཆིང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་འདི་དག་དེ་མི་བྱེད་པར་ཡང་མི་དབང་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཐལ་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི། གང་ཞིག་གང་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་[(]པན་[,]ཕན་[)]འདོགས་པ་ཁོ་ན་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བུ་ལ་མ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་ཡིད་ དུ་འོང་བ་དང་ཕན་པ་འདོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཁོ་ནར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་བུ་ལ་བྱམས་པའི་ཕ་བུ་ལ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་སྡང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདོད་པ་ཅན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ལ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྡང་བ་མ་ཡིན་ནོ།
即使此處無有悲憫之心,但此是否已離貪慾等煩惱?若是已完全離貪慾等煩惱,既然無有慈悲,就讓他不予幫助好了,為何要懲罰?若是因貪慾等煩惱而懲罰某些人,既然他也無有這些煩惱,又如何懲罰? 若說是為遊戲而做,離貪者為遊戲等而行事,對此除了愚者外誰會相信?暫且不論,即便是具有貪慾等煩惱的如法之人也不見有如此為遊戲而行事,那麼離貪者豈會有此? 若說此人確實具有貪慾等煩惱,因此如同世間之主宰般懲罰某些人而幫助某些人,那麼’見求取過失’這句話說得很對。如此,若說這煩惱是主宰造物主的貪慾等具足,那麼被貪慾等煩惱奴役、囚禁在輪迴牢獄中的人,就如同其他眾生一樣沒有主宰性,不可能成為令一切眾生安立的造物主。 即便承認主宰具有貪慾等煩惱仍是主宰和造物主,是否安住于瑜伽?是否不安住于瑜伽?若是安住于瑜伽,為何突然傷害無過之人?若說是傷害行邪道的有過之人,這些人行邪道也不是自己所為,而是他使之為之。世間富人是依自己意願對作惡者予以相應懲罰,而自己使人作惡后再懲罰,啊!這種主宰的懲罰方式真是前所未有。 這種大我的行為也是出世間的,因為無明力所致的智慧空乏,如同空性一般理解。因為瑜伽安住的自性使世間入于邪道,對此我們見識淺薄,絲毫未見其因。 若是第二種情況,那麼追求增上生和決定勝的人們對他作供養等儀軌就毫無意義,因為從他那裡不可能獲得所欲果報,因為其他方式也是可能的。如同依止出離后又墮落一樣,解脫者也可能重新被束縛于輪迴。 在一切方面都依賴於他的這些人,他們不作為也無權,豈不是被煩惱所摧毀?諸多過失的推理是:任何想要攝受某人者,必定會對其行利益,如同慈母對隨順的兒子。主宰也想要攝受世間。 任何對某人懷有慈愛和利益之心者,若有智慧,必定會引導其入于正道,如同慈父對兒子。主宰也對世間懷有慈愛和利益之心。任何對某人無嗔恨者,必定會背離傷害他,如同貪慾者對至愛者。主宰對眾生也無嗔恨。
།གང་ཞིག་རྣལ་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་པའམ་གནོད་པ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་བཞིན་ ནོ།།དབང་ཕྱུག་ཀྱང་རྣལ་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པར་གོ་བར་བྱའོ། །ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་གཞི་མ་གྲུབ་པར་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡིན་ པ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའམ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཆགས་ཅན་ནམ་རྣལ་དུ་གནས་པའམ་རྟག་པ་དང་རྟག་པའི་ས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྱོན་པ་ལྷག་ལུས་པ་ཡིན་ན་འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པར་མི་ ནུས་སོ།།དེ་ལ་བརྟེན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་སྨྱོ་བ་ཡིན་པར་སྨྲ་ན་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྨྱོན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྨྱོན་པ་མགུ་བར་བྱ་བ་མི་འཐད་ལ། སྨྱོན་པ་མགུ་བར་བྱེད་ན་ཡང་གང་གིས་དེ་མགུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཐ་མལ་པའི་སྨྱོན་པས་ཉེས་པ་ཅི་ བྱས།དེ་དག་ལ་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པས་མགུ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། འགའ་ཡང་མགུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱིས། འོན་ཀྱང་མགུ་བར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་དོ་སྙམ་པས་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྨྱོན་ པ་ཡིན་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་སྤྲོ།འདི་སྙམ་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ ལེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ན་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་གི་མིང་གཞན་ཅན་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་སྙམ་ན། ཉེ་བར་མི་འཇོག་སྟེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་ བོའི་དབང་ཕྱུག་གནོད་པར་བྱེད་པས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མེད་པར་སྨྲ་བར་ཡང་མི་རིགས་ ཏེ།འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲུབ་པ་ཡང་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་ཚད་མ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འདི་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དེ་ ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གནོད་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བསྒྲུབས་པའི་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ འཇུག་པར་ཡང་མི་རིགས་ན།གནོད་བྱེད་སེལ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟག་ཏུ་མེད་དོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་དང་པོར་དབང་ཕྱུག་སྨྲ་བས་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་དེའི་སུན་འབྱིན་པས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ ཀྱིས་ཚད་མ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དེས་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
若某人處於正常狀態,則是斷除過失或遠離損害,如同某些非瘋狂者一樣。自在天也是處於正常狀態,這些是自性因。 相反的情況應理解為遍不可得。應成因不應說為所依不成,因為是根本因的所遍和能遍事物的能立相。 也不是根本因的能遍不存在,因為即使不存在也無相違,如同’石女兒非能說者,因為無心故’這樣的情況。 因此,如是有悲心者與其相反者,或離貪者與貪著者,或處於正常狀態者與常住者,以及常住地他方的作者不存在,這些都未成立。 若瘋狂者仍存在,則這無法特別否定。依止於此而精進者若說他是瘋狂者,則是說自己就是瘋狂者。 因為非瘋狂者不應取悅瘋狂者,若取悅瘋狂者,那麼不取悅普通瘋狂者有何過失? 若說因為他們沒有殊勝能力而不取悅,這是有能力的,即任何人都不應取悅,然而若認為取悅則會給予果報,這也如前所說是不存在的。 若是瘋狂者卻具有超越一切眾生的能力,這樣的話有誰會樂於說這非瘋狂? 若想:以量成立的自在天不會被這些微小的損害所勝,因為是果,因為是無心所依,因為具有生起,如同瓶等,身體、大地、作用等成立為具有智慧的因時,安立作者為自在天的異名。 不應安立,因為常住等體性的自在天已被能損所遮,即使如此也不應理能立量,因為如所說’因為因是懷疑所說故,所遮非因所依故’。 若說不應說為無,因為以能立而成立,且所成立也不應理能損量故。 這是否既是有又是無?若說由能立力是有,為何不由能損力是無? 若說不如是,因為能損非量故。如何是非量?因為被能立所損故。那麼能立也非量,因為被能損所損故。 先前已成立的能損所損境的能立也不應理趣入,更何況遣除能損。 若具相者有所損,則唯成為破其相,故一切不可信任。 若說當初自在天論者說能立時,破斥者也不應說能損量,此說正確。 那時他不應說能損,而是破斥能立。這些能立並非廣說能立相,因為離遍故。
།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ སྒྲུབ་བྱེད་དང་པོ་ལ་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ནི་འདོད་དེ།འདི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་པར་ནུས། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ནི་མི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་མི་ འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་པས་ཀྱང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དུ་བ་ཙམ་དང་དུ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་མེ་ཙམ་རྟོགས་ལ། ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཙམ་བློ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་སེམས་པ་ དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱེད།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་མོད། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་དོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་དོན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་ བུ་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ན།དེའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི། མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མ མཐོང་བ་ཚད་མར་མི་བྱེད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་དངོས་པོ་ གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནམ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ལས་སམ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ན། འདོད་པའི་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ལ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་དེ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་ ཡོད་ན།འབྱུང་ན་ནི་དེ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ནན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ནམ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་འབྲེལ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་ཞེས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་ ལ་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཐུན་མོང་ཡང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་ དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ན།དེ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་བསྒྲུབས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་མཐོང་བ་དག་གིས་མི་འཁྲུལ་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་རང་ གི་ངོ་བོས་མི་འཁྲུལ་པ་ཞིག་གི་འམ་འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་གིས་ཡིན་གྲང་།དེ་ལས་གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཁྲུལ་པ་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མ་ངེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ འདི་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ།།འདི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
如此,首先對於第一個能立,承許僅果被僅因所遍。此能立具有智者則不成遍,如何能成立彼?所遍是不錯亂的境。能遍是對總相不錯亂,對別相則是別相不錯亂而非總相,因為即使無彼亦不相違故。如是,從煙之總相及煙之別相了知火之總相,從別相則是別相。 因此,僅果具有智者之相的因之別相不錯亂,具有思維者如何能說?雖然未見僅果對具智者之因錯亂,然而見到對其他別相錯亂,正是此對此生起錯亂懷疑。僅僅未見並不能了知離錯亂,因為如此則應成了知無所立,以及量雖顛倒亦不能成立無義,以及具錯亂因對未見錯亂之補特伽羅而言應成無錯亂,以及若依補特伽羅而為因及似因,則應成壞其事物建立。 若爾,煙等雖未見對火等錯亂,然對彼不錯亂亦定不成立耶?非不成立。因為此等趣入相違品而非僅未見即為不錯亂,然而是由於與自所立義相系屬故,彼亦是由所立義所生之因相,而非未見之因相。 若爾,若不以未見為量,則從彼所生亦不成立,因為因果體性是以見與未見為能立故。非也,因為若無系屬則于彼無不錯亂決定,以及若非從彼所生則不應理與其他事物系屬故。 若許與彼系屬是他因所生或無因,則爾時即使無彼,從他因或頓然生起時,如何能說是所欲系屬境之系屬?若無彼則不生而有彼則生,即是強立從彼所生,則如何是他因所生或無因,以及如何能無從彼所生而有系屬? 複次,且於一處未見所立而未見因,僅此不為不錯亂,因為應成相違品一分趣入之共相亦對自所立不錯亂故。是故,於一切無所立中未見,于彼錯亂之因不應說,彼亦僅是未見,故於從彼所生起嗔者,若成立不錯亂則未見之差別不可能。 複次,為是以見作不錯亂耶?抑或是作了知耶?若謂是作,為是以自體不錯亂者作耶?抑或是以錯亂者作耶?其中若是自體不錯亂,于彼有何其他作用?若是錯亂者作不錯亂,則成斷絕不定。若是作了知,則應說此如何是不錯亂。此為無因性不應理,因為應成一切皆是故。
།དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཙལ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། །རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ ཡིན་ཏེ།མི་འཁྲུལ་པའི་མིང་གཞན་ཅན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འདིར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མི་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ བུ་དེ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་ནུས།འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ལ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་ཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་ མཐོང་བས་ན།དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་ངེས་པར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་མྱོང་བ་ན། དེ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཅི་ལྟར་ཡོད།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་རྟག་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་མི་འདོད་ན། འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པས་ ན་དེས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཡོད། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་ལ་མི་འཇིགས་སོ། །ལུང་དང་འགལ་བ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ པ་ཡང་ལུང་གཞན་དང་འགལ་བས་ན་སྤང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་གི་ལུང་གང་ཡིན། འདི་ལྟར། སྐྱེ་བོ་རེང་བུར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ལ། །ཀྱེ་མ་གྲུབ་མཐའ་མི་བཟད་པའི། །གདོན་འདི་ སུ་ཡིས་བསྒོས་པ་ཡིན།།འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་ལ་ཡང་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་ཡང་ན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ ནུས་སོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མཁས་པར་རློམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས། གང་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིར་འབྲས་བུ་ གཉིས་ཡོད་དམ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ། གང་གིས་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱབ་པོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིར་དངོས་པོ་གཉིས་ཡོད་དམ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་མི་ སྨྲའི།འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
除此之外尋找其他理由也未見到。若問是否為確定的理由,這是一種說法,若無不錯亂的異名則不會產生,若在此運用彼之理由,則彼不應成為彼之理由。因此,不應貶低具有從彼所生之理由的不錯亂的煙等。僅僅見到該果如何能說是不錯亂? 若說果本身也是通過從彼所生的關係而得知的,則不然,因為僅僅果不成立為士夫與因果之體性。唯見到瓶等果的差別隨順士夫的隨行與返回,而非僅僅果,于瓶等也見到果性,而彼也未成立為士夫為先導,若是如此,則于彼見到僅僅事物,則僅僅事物也將成為如是。 若說不是如此,因為事物性于虛空等常法也存在,則士夫所遍的事物性之基確定經驗為士夫所作時,于彼如何有所謂常法?若因見到事物性于常法也存在而不承許僅僅事物為士夫先導,則果性也存在於地基等非士夫所作,故僅僅果也不是。 若說以地基等作為方位故非不定,則誰能遮止虛空等也作為方位?依事物力而趣入的比量不畏違背教證。若要遣除違背教證,則地等作為方位也因違背其他教證而應當捨棄。 若說唯應捨棄違背自教的,則何為自教?如是:‘愚鈍眾生生,未見功德過,嗚呼宗派此,誰下如是咒?’ 若說果性不是從無而生的相嗎?彼于瓶等和地基等也毫無差別。因此,若某果是士夫所作,則一切皆應如是,否則皆非。 這是不真實的,因為這於事物性也相同,如是可說:若某事物是士夫所作,則一切也應如是,否則皆非。于瓶等事物性是一種,于虛空等是另一種。 由此也遣除某些自詡智者所說:‘何故遍於果的差別而不遍於僅僅果’,此中有兩種果嗎?對此我等也說:‘何故遍於事物差別而不遍於僅僅事物’,此中有兩種事物嗎? 我等不說遍於兩種果,而是于諸果。僅僅以從無而生,未成立一切果體性相同,如是色等差別與因差別也現量成立故。
།འདིས་ ནི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་མཐོང་ནས་དེ་དག་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན།རིག་པ་ངལ་བའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་བུད་མེད་དང་དམངས་རིགས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་ མི་རྟོགས་པའོ།།འོ་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་མི་འཇོག་ན། དེ་ དག་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དེ་ཡོད་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པར་འཇུག་གོ།།གང་གིས་དེ་དག་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ དག་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མེད་པར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ཡང་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་སོགས་ པ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱས་པའི་བློ་མི་སྐྱེད་དེ།དེས་ན་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་འཇོག་གོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། བྱས་པའི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ལྟོས་པ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཙམ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན། འགའ་ ཞིག་མེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཐོང་བས་ན།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མེའི་འབྲས་བུ་ནི་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེར་རིགས་གཞན་སྤངས་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པས་ན་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཆོས་མཐུན་པར་དམིགས པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐལ་བ་དང་སོལ་བ་དང་དུ་བ་དང་ཚོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེར་ཡང་འབྲས་བུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པ། མེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་ཐལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ཀྱང་བུད་ཤིང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་དུ་རིགས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་དེར་འབྲེལ་པའི་བློ་འབྱུང་བས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་མེད་ལ། ཚུན་ཆད་དུ་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་ནི་ཚད་ཡོད་པས་ན་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ མེད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་སྤངས་ན་མེ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ།།ཡང་ན་མེ་དང་འབྲས་བུ་ཅེམ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་མ་དམིགས་པས་ན་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ནི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་ནི་མེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྐྱེས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མེད་ དེ།དེ་མེད་ཀྱང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
由此,見到某些果實是由人先行而成,那些與之種類不相同的也因為同爲果實而相同,如此安立時,便是獲得了極為疲憊的智慧之果,即連女人和低種姓的共同差別也不能了知。 那麼,對於非爭論所依的瓶子等物,難道不是互相種類不同嗎?因此,如果身體等物由於與瓶子等物種類不同而不安立為人先行,那麼彼等也由於互相觀待而有彼,故彼等也不應如此安立。 凡是將彼等歸為一類的無爭議的瓶子等物,與身體等物並無任何共同或不共同的法,若無將彼等歸為一類,則不應將身體等物安立為極不同類。 若作是念:凡是見到某物雖未見其作者而生起已作之念的果,即是具智者所生,而非其他。這些身體等物在世間不生已作之念,因此不安立為具智者所生。此說誠然,已作之念是推理的本質,推理又依賴於遍及性的成立,而彼又依賴於推理時,則極為明顯地互相依存。 因此,由於無法把握特殊性和關聯,應當了知唯有果實是人先行。若如此,則若由見到某些果實是人先行而了知一切皆如是,則由見到某些是火之所生,也應了知一切皆如是。 然而事實並非如此,火的果實是同類的,因此能夠捨棄其他種類而了知因果的本質。人的果實則是種類各異的,對於彼等能了知特殊的從彼而生的關係。 如是,瓶子、毛毯等人的果實,因為具有各種功能和各種形狀,故互相種類不同,而在僅為果實這一點上被認為相同。 若說灰燼、炭火、煙霧、熟物等火的果實難道不也是互相種類不同嗎?因此,在彼處也應了知唯有果實與因果關係。 答:火的果實雖然有灰燼等不同自性,但都是柴火變化的本質,故唯是同類,因此從此門中生起彼關係的認識,故既無過度遍及,也無退縮。 又,彼等有限量,故雖無歸為一類,但若捨棄其他,了知與火的關係並不相違。 或者,對於火與果實,由於見到錯亂,故不能了知因果本質,而對於人則因未見到此而能了知,因為因果名言是以隨行和返回為根據的緣故。 僅對果實而言,並無隨火的隨行和返回,因為見到即使無火,瓶子等物也能生起的緣故。 若說對於隨人的隨行和返回也無,因為見到即使無人,草等物也能生起的緣故。此說不然,因為無人不能成立的緣故。
།འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མེ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་རུང་གི་བདག་ཉིད་དེ་དེར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ།དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དོན་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་མེ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་མེ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་ན། དེ་མ་དམིགས་པས་ན་མེད་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་སྣང་དུ་རུང་བ་དང་སྣང་དུ་མི་རུང་བར་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་བསལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་ཏེ།དེས་ན་དེ་མ་མཐོང་བ་ལས་མེད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། མ་ཡིན་ཏེ། བཙོ་བ་དང་། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་ནི་སྣང་རུང་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་འགྲུབ་པོ། །འདི་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི ལྟ་བའི་ཆང་གིས་མྱོས་པས་རྨོངས་པའི་ཉེས་པར་བསླབས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་རྣམས་རིགས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ན། ཁྱད་པར་དུ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཙམ་ ལ་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལུས་ཅན་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་དེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ ལུས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ལ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གང་གིས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ལུས་ ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ།ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མེད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ ནའོ།།ཇི་སྟེ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཁོ་ན་ལ། གཅིག་ཏུ་ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་གི་རིགས་ཅན་ལ་ལུས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ སྙམ་ན།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་གང་གི་རིགས་ཅན་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའི། ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཡོད་པས་ན་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འཁྲུལ་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ནི་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་ པར་ཙམ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་མཁས་པ་སུ་ཡང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་རྫ་མཁན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ།
如果有人說瓶子等物上也不能成立無火,對此回答說這並非不能成立,因為在那裡未見到應當顯現的自性。 正因為如此,為何在草等上也不能成立無人?因為那是超越感官的,超越感官的諸事物僅僅因為未見到就不能成立為無。 而非超越感官的火,因為未見到所以就是無火。 那麼在瓶子等物上也未見到非超越感官的人在作業,難道不是嗎?如果要證明在草等上也有這樣的人,那麼因為未見到,為何不是無呢? 排除了可顯現和不可顯現的分別,僅僅了知人是因的遍行者,因此不能從未見到而成立為無。如果這樣說的話,對火為何不能如此? 不是的,因為火僅是能作煮燒等事的可顯現的特性。人並非確定為可顯現,所以與前者不同。 因此,凡是果的一切都是由人先行,所以身體等也因為是果而成立為如此。 這是被非正見之酒所醉而愚癡的過失所染污者們的妄說。 如是,首先因為已成立的人的諸果是多種類,所以不能歸為一類,因此執持特殊關聯不合理,所以說’僅僅在果上了知人的特徵’這種說法是不正確的。 如果是這樣,有身者(人)也應該了知遍及一切果。不是這樣的,因為見到無身體參與也能生果的緣故。 那麼,現在難道果不是完全不被身體所遍及嗎?如果說是這樣,那麼在某些情況下推測有身體的作用就不成立了。 如果說僅僅在果上不遍及,而在特殊果上一定遍及,那麼歸為一類而被身體所遍及的、以及無身體參與而產生的果的集合,這些不共的事物上有什麼共同的性質呢? 因為沒有歸為一類,所以特殊遍及不合理,因此必定是無差別的,如果是錯亂的話也必定不成立。 如果認為僅僅在某些已成立為身體之果的事物上,見到一致的身體參與,因此不是在一切處安立,而是僅僅在見到身體作用的那類事物上才如此,所以不會有太過遍及的過失。 那麼如此的話,在見到具智者作用的那類事物上,也應該僅僅在那類上安立,而不是無差別的。 因為有錯亂,所以身體的遍及不是無差別的,而這裡不是這樣,因為未見到錯亂。如果這樣說的話。 僅僅說’見到錯亂’並不能否定遍及,而是要依靠能成立關聯的量,在某處成立人與一法的關聯並不能由此成立一切處都如此。 見到僅僅在泥土的變化特徵上有具智者的參與,任何智者也不會在毛毯等上作如此言說,否則就會成為僅僅安立陶工的參與了。
།འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་རྫ་མཁན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་ཀྱང་།འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པར་མཐོང་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་དམིགས་ཀྱང་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པ་ ཁོ་ནའོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་མི་མཐུན་པས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་གཅིག་པས་ན་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྫ་མཁན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་བ་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་ཞེས་བྱ་ བ་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད།འདི་ལྟར་འདིར་དོན་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་པོ་ལ་ཡང་དུས་གཞན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བློ་འབྱུང་བ་དེ་ ནི་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟ་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།གང་མཐོང་བས་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་རིགས་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ ན་ཁྱབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ནར་གནས་སོ།།འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། ཅི་ཁྱབ་པ་གཟུང་བ་ལའམ། འོན་ཏེ་ཁྱབ་པ་མ་གཟུང་བ་ལ་ཡིན་ཞེས་རྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་བྱ་མཐོང་བས་ན་ཁྱབ་བྱེད་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མ གཏོགས་པ་ལ་བྱས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཞུགས་པར་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིར་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། རྩེད་མོའི་རི་ནི་རི་རྣམས་ཀྱི་ རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ལ།འདྲ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ཞིང་། བྲུས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི། འདིར་སོ་ངལ་བ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤིང་ནི་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ ཁོ་ནའོ།།འདིར་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པ་མི་རྟོགས་ན། འོ་ན་འགར་ཡང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མ་བསླབས་པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དང་བྲལ་བའི་རི་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ དག་ཀྱང་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་བྱས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ག་ལས་ཏེ། གཞན་དུ་ཡང་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་རིགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གྲུབ་པོ། །རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་རིགས་ཐ་དད་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།
如果說不是因為見到錯亂,那麼即使見到陶工對一種泥土形態的加工,對於其他泥土形態也將不能確定。 如果說是因為見到錯亂,那麼即使在與所見錯亂相類似的情況下未見到錯亂,疑慮也確實不會消除。 如果說瓶子等物由於互不相同所以不是這樣,那麼僅僅具有智慧的加工也將因無差別而不能成立。 如果說由於是同一類果而得以成立,那麼陶工的加工也將同樣得以成立。 因此,凡是在同類事物上見到人的作用,就應當確定那些事物是人造的,這是合理的。 凡是見到某物而對未見其製作過程的物也產生是人造的認識,這也是說明在同類事物上把握關聯的量的運作,因此哪裡會有相互依賴的過失。 這裡的意思是說,凡是見到某物而對未見其製作過程的認知者,在其他時候也會以比量的方式產生是人造的認識,這就是在遍攝時瞭解到是那樣造成的。 如果問見到什麼會產生是人造的認識,那就是對於凡是已經生起能證成與人有關聯的量的那類事物。 身體等不是這樣,所以完全處於遍攝之外。 對於有人說身體等不會產生是人造的認識,這裡應當追問:是在已經把握遍攝的情況下,還是在未把握遍攝的情況下?如果是第一種情況,那是不合理的,因為已經瞭解遍攝的人見到所遍就不可能不瞭解能遍,否則將導致一切都不能瞭解的過失。如果是后一種情況,那麼說’對於身體等’就說得太少了,因為對瓶子等在未包括遍攝的情況下也確實不會產生是人造的認識。 所說的這些也被否定了,因為在未對同類事物運用量之前,把握遍攝是不合理的。 那麼這裡不也是有對同類事物運用量嗎?遊戲山是山的同類,影像身是身體的同類,人工河流是河流的同類,這裡人工種植等性質的樹是樹的同類,而且量也確實瞭解到這些都是隨順和背離人的作用的。 如果說這些雖然如此卻不瞭解遍攝,那麼將導致任何地方都不能瞭解的結果。 這是未經思考的說法。如果離開人的山等是其他山的同類,那麼它們也應該像那些山一樣有與我們等無差別的具有智慧的人作為前提。 但事實並非如此,因為那些是我們等不能造作的。那麼既然是不能造作的,怎麼會是同類呢?因為這樣也將導致其他過失。 如果是不能造作的,就不能成立為同一類。相似的形態並不是事物本質的原因,而是其他自性,因為有些雖然形態無差別,但由於其他差別而見到是不同類的。
།འདི་ལྟར་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལས་དང་ལྕི་བ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་དང་། འདམ་བུ་དང་ར་ལས་ཀྱང་འདམ་བུ་དང་རྩ་བ་དང་ས་བོན་ལས་ཀྱང་ཆུ་ཤིང་འབྱུང་ན། ལྕི་བ་དང་གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཚུངས་པ་ ཙམ་གྱི་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱས་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཨུཏྤ་ལའི་ རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ།།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བྱིས་པའི་བར་གྱི་ འཇིག་རྟེན་འདིས་རྟགས་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་དེ་དག་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།བྲུས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་བྲུས་པའི་མཚན་མ་ཡལ་བ་ན། ཆུ་ཀླུང་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་མི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། དེ་དག་རྒྱུ་མཚུངས་ པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བྲུས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲུས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲུབ་བམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་བྱས་པའི་རྗེས་དཔག་མ་ ལུས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ལོ།།ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡོད་པའི་ཆུ་ཀླུང་དང་མཚོ་རྣམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པར་མ་གཏོགས་པ་ན་བྲུས་པ་ལ་ཡང་འབྲུ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་ཤིང་ སྡོང་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་དད་ཀྱང་།དེ་ཉེ་བར་མ་མཚོན་པས་ན་ས་བོན་རྗེས་སུ་མི་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པས། རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་རིང་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་རྟོགས་པ་པོ་བྱ་བར་འགྱུར་དགོས་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཁྱིམ་གྱི་ལྡུམ་རའི་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤིང་དང་རིགས་མཚུངས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་མཐོང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འགྱུར་བ་ལྡུམ་རའི་ཤིང་ཡང བྱེད་པ་པོ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རླུང་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེར་ཉེ་བར་འཚོག་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ན་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ མཐུན་པ་ལས་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ན།འོ་ན་སྔོན་དུ་ལུས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུར་མ་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་དུ་བ་ལས་ཀྱང་མེའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་ནི་ཕན ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་པའི་བློ་མི་འགལ་ཏེ།སོ་སོར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་གང་གིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ ཅན་དུ་མ་རྟོགས་སོ།
如此,從蓮花根和泥土中也生出蓮花根,從蘆葦和草中也生出蘆葦和根,從種子中也生出水生植物,但從泥土和其他物質生出的蓮花根等,並非僅僅因相似而同類,因為通過體驗可知其自性不同,並且會導致因果本質的建立崩潰。因此,如果認為人造山等相似性是由於因相同,那麼蓮花根等也應如此。 雖然有情的身體等與影像的身體等相似,但並不存在這種相似性的原因,因為通過體驗可以非常清楚地知道它們是不同的。如此,即使是世間凡夫,無需標記和指示也能了知它們的差異。 當人工開鑿的河流因時間的影響而失去開鑿的痕跡時,難道不是無法與其他河流區分了嗎?這又如何?如果說由此可知它們因相同,那麼開鑿的痕跡也應可知。如果說某些開鑿與現量相違,那麼現在是否要用現量來證明果對因的錯亂?如果是這樣,則會導致一切從果相推理所作性的比量都斷絕。 對於長期存在的河流和湖泊,也將無法進行不可阻止的推理。如果說除了遍及性之外,對於開鑿也不應有開鑿的推理,那麼從種子生出的水生植物與從莖幹生出的雖然不同,但因為沒有表現出來,就完全不能推知種子,這正如通達真實理趣者所說:‘因為遠離因果關係的諸法確實是不可推知的,所以沒有錯亂。’ 對於果相因,需要成為能了知者,如所說:‘極其明顯區分的果對因是無錯亂的。‘如果認為:家園中的樹木與其他相似種類的樹木確定有作者,依此推知它們也是由人先行所成就的。這也不妥當,因為這樣會導致它們也應與先前所見的作者無差別。 由此同理,其他也應如此,但園林中的樹木並非有作者,因為風等相似因素只是聚集的緣而已。如果是由彼所生,則應隨其意願而行,如泥土等的形狀,因為確定性不合理的緣故。 如果說從同類推知關係的量是成立因果事物關係的方法,那麼對於先前未見為有情果的事物就不能推理,因為未把握關係。承認如此則無過失。即使是已知關係的煙,也不會產生對火的認知。因此,從與身體等不同類的事物中,不存在能成立關係的量的運作。 因此,對於這些事物難以證成與人的關係,而對於其他事物,即使彼此種類不同而不能歸為一類,也不相違于關係的認知,因為各別運作著能成立彼的量。由此,我們並未了知僅僅是果即具有人為先行。
།རིགས་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཞུགས་པ་ན་གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ལུས་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རིགས་གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་ག་ལས་སྤྱོད་པའི་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཁོ་ནར་རྟོགས་ལ།ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་ཁོ་ནར་རོ། །ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་འདི་དག་ཐ་དད་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་བྱེ་བྲག་ གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་ཅན་དུ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མི་འོས་ཏེ། བྱེད་པ་ཅན་དུ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་མཐོང་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ པོ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དེའི་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ཉིད་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པར་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་དུ་འདོད་པའོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལུས་ཀྱིས་ བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ན་གཟུགས་དེ་ལུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་གཞན་གྱིས་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་ན་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་དག་ནི་བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བཅོས་པ་རྣམས་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དག་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དེ་དག་དེ་ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་བུམ་པ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ་འགལ་ བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན།དེ་ཅི་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྲིད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ངེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་འཐད་དེ། རིགས་གཞན་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ ནི་གཞན་ལ་ངེས་པ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་གཞན་ལ་ནི་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་ཡི་ཅི་ནི་མཐོང་བ་ལས། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་ངག་ལ་སོགས། །གོ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྭ་ཅན་བཞིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།
當證成其他種類的量介入時,雖然可以說對他者的關聯不能了知,但身體等與瓶子等怎麼會是不同種類呢?因為是不同認知對境的緣故。因為瓶子等唯以一種形式了知,而身體等也唯以另一種形式了知。對方也必須承認這些是不同的,因為說無作者、有作者及懷疑有作者的差別諸事物為三類的緣故。 具足有作者之相而無缺失者不應成為懷疑有作者,因為若如此則已決定有作者者也將成為如是本性的緣故。若說由見到作者故身體等是懷疑有作者,則對已成的瓶子等所見也應如此。若說不是,因為與見到有作者的同類的緣故。正因如此,對身體等也不會如此。若說它們不是那種類,我們也正是這樣說,正因如此,成立身體等是極不同類。 雖然瓶子等彼此不同類,但由確定有作者而歸為一類者唯是同類。身體等則成為遠離一切確定有作者果聚之外的極不同類。由此也是極不同類,即所許為不同相續。如是瓶子等互異者是由身體的作用力而生,而身體等僅是由無身者的加持而有。因此,為何不是極其不同? 若瓶子等色相是由身體造作而成就,身體等也應如是,然而不是如此,則該色相非由身體所成就,也非由他者所成就,因為雖因不同但本性不同,故一切本性差別將成無因。因此,身體等由非身體作用所生故,與身體作用所生的瓶子等是極不同類。 這些因相也應用於人造與非人造的山等互為異類的證成。應視從諸人造物中證成身體等差異的證法為瓶子等極不同類性的證成。凡是如何為一認知對境所攝的彼此差異者,對於非如是者怎會不極為差異? 若想:暫且瓶子、車等人造果也見為彼此不同類,因此身體等也如是有何相違?這是可能的還是決定的?若是可能,則無決定故無遍,因為遍是以彼為因相。若是決定,則不應理,因為見於異類的法性對他者決定非支分,如說:‘于異類成立,從聲何所見,能立不應理,語等覺性故,如有角者然。’
།རེ་ཞིག་འདི་ཡོད་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་ན། དེ་ངེས་ པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།འདི་སྙམ་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟོགས་ན། འོ་ན་རྩཝའི་དུ་བ་ལ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པས། དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ལོ་མ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བུད་ཤིང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་དུ་བའི་རིགས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པས་ན། མི་ཚེ་རིང་པོས་ཀྱང་མེ་དང་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དུ་བ་ལ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་དུ་བ་ ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ན།འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལོག་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་ཙམ་ལ་མེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་བུར་བུད་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དུ་བའི་ བྱེ་བྲག་རྣམས་མེས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་ན་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཛི་བའི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།བུམ་པ་ཉིད་ནི་དུ་བ་བཞིན་དུ་དོར་བར་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་དུ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་ བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མེས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ན།བུམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པར་མི་རྟོགས་སུ་ཆུག་མོད། སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་ པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚད་མ་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་གཞི་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་ན། འབྲས་བུ་ཙམ་དང་སྐྱེས་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་འགར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚད་མ་ནི་འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་ཡིན་ལ།ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འགའ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ཉིད་དུ་རིགས་གཅིག་པ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་དབང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་ན། དེའི་རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པས་ན་ལན་ཅིག་ཀྱང་དེ་ལས་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལ་སོ་སོར་ ངེས་པ་དེ་དེ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འབྱུང་།འབྱུང་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པར་ནི་དེ་ཡོད་ན། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ ཞིག་།འབྱང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྲུབ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ན་དུ་བ་དང་མེ་བཞིན་དུ་དེས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཚུལ་འདིས་དེ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། མེ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་མེ་ལས་མེ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ལ་འབྱུང་བས་ན་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་མི་འབྱུང་། འབྱུང་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་སོ།
如果難以證明這存在的理由,那更何況確定性呢。若想到瓶子等物與人的關聯是可以理解的,而由於與此類不相同的緣故,對於身體等則不能理解,那麼,如果瞭解煙與火的關聯,由於與此類不相同的緣故,對於從葉子產生的也將不能理解。 若說是分別瞭解的,由於燃料無窮盡的緣故,其差別所生的煙的種類也無窮盡,因此即使長壽之人也不能瞭解火與煙的關聯。如果說煙的本性是區別于非煙的,所有煙都是同類,那為何不承認所有果都是區別于非果呢? 因此,如果認為正如僅煙為火所遍,僅果為人所遍已成立,如同瞭解隨順燃料差別的煙的差別為火所遍時所愿,同樣瞭解隨順製作差別的瓶子為人所遍時應當捨棄,而瓶子性則不應如煙般捨棄。 對此,如果我們捨棄煙性,而瞭解與之同行的果性為火所遍,那也應捨棄瓶子性而瞭解為人所遍,然而事實並非如此,所以不相同。即使承認不瞭解僅果為火等所遍,為何不瞭解為人所遍呢? 因為沒有能執取關聯的量,在相異者中存在從彼所生的因緣關聯,而這也應由某種量來了解,這也不能無基而轉,對於僅果與人因果本性的成立,任何地方都沒有量。 對於瓶子等的量並非執著’僅果是人的所生’,而是’凡是如此之果,皆是人的所生’,雖然一切都是同類,但僅對某些證成人為先行性,並不能成立一切。 僅果性的同類不能瞭解為特殊因的遍,因為這僅對因的遍才有需要。若說果無人亦生,則其因非人,故一次也不應從彼生,然而確實生起,因此不是瞭解彼為所生嗎? 那麼,對彼的決定如何無彼而生?若生則成無因,如說:‘若無彼有彼,則超越有因。‘同樣:‘無因不待他,常有亦成無,諸事物有時,生起從待故。’ 因此,若果與人成立為因果本性,則果對人無錯亂時,如煙與火般,應成立彼遍,然而依此理則不應理,因為將成立一切為特殊因所遍。 如是可說:無火而生的果不從非因的火生,而從彼生故,以彼所生自性故,對彼決定故不離彼生。若生則因無因故,應成常有等。
།འབྲས་བུ་དང་མེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་འཁྲུལ་བ་ན་དེས་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མཐོང་བས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་ན ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ།།ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་འབྲེལ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མེ་ལས་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དུ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ནི་མེའི་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་བ་གཞན་བཞིན་དུ་འབྲས་ བུ་གཞན་གྱིས་ཡང་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན།འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པས་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་ལྡོག་པ་བཟུང་དགོས་སམ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དུ་བའི་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པས་ན་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་ མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།དུ་བ་ཙམ་ཡང་མེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ཙམ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་ལྡོག་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ན་དེ་དག་མེད་པར་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་འགར་ཡང་མེད་པར་མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་དུ་རུང་བའི་སྐྱེས་བུ་མེད་ན་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཁོ་ན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་མི་ལྡོག་པའི་ རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཙམ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་དགག་།མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ན་མངོན སུམ་གཞན་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་ཚད་མ་ལ། །གནོད་པ་མ་ཡིན་ཕན་འདོགས་མིན། །གནོད་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་དོན་མེད་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་ འགྲུབ་པོ།།འབྲས་བུ་ཙམ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་པ་སྒྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་དང་པོར་བརྗོད་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ ཤེས་པར་བྱེད་པ་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པ་འདི་ཅི་ཡིན།ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཙམ་མེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། མཐོང་བས་འདུ་བྱེད་བཞག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ། ལུས་དང་ཤིང་དང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ བཟློག་པར་དཀའོ།།རྨོངས་པས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་ཅིས་བྱས་ཡིན། བྱེད་པ་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བས་ན། འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གང་ཡང་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་འབྱུང་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཞིག་དེ་མེད་པར་འབྱུང་ན། འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་གཞན་ལས་ འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འདི་མི་འགྱུར་རོ།།སྐྱེས་བུའི་འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མི་ལ་སོགས་པས་ བྱས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱའོ།
如果果與火的關聯成立,則果不會對火產生錯亂,若有錯亂則已成遍攝。若說因見到錯亂故非如此。即使關聯成立也有錯亂,則一切都不可信賴。 若說因無返體故關聯也不成立。那麼從火生煙這一果也將如是。若說煙的果唯隨火的返體。則此時如同其他煙一樣,其他果如何不隨返體? 若說其他果未成立返體。那麼現在欲了知關聯者,是否需要掌握各別顯現的返體?若如是,因煙的顯現無邊際故,于各別顯現無法了知返體。 因此,煙本身也將不能成立與火的關聯,果本身也將難以成立與補特伽羅的關聯。因為無法通過補特伽羅離去時果的一切差別離去而了知,因為對草根等不合理故。 當不可見的補特伽羅不存在時,不能了知它們不存在,因為不成為所緣相的特徵在任何處都不能成立為不存在故。當可見的補特伽羅不存在時也是不存在的,因為唯有存在才能被緣取故。 因此,凡是在一個煙果上成立不返的隨行,此即非一切果皆然,故如何能以無返體而否定果本身與火的關聯成立?若說因與現量相違故。若執取關聯的現量是量,則如何與其他現量相違? 如說:‘量對於量,非害亦非益,若害非是量,益者實無義。‘若非量,則從此煙之果也不能成立與火的關聯。 若說非果本身與火關聯成立,而是果的差別。則成所欲,若最初即說此,諸天歡喜將不會煩惱。即便如此,你這具有觀察的人,于任何處無差別地了知與補特伽羅關聯,這是何等非處極為錯亂? 如同果本身非以火為先行,如是于補特伽羅為先行也是如此。唯有特殊果通過隨行與返體而確定為具有補特伽羅先行。 若非如此,則如同見到已成的房屋等一樣,見到由造作安立的世間,從見到身體、樹木、山嶽、海洋等,難以遮止產生補特伽羅所作的認知。 若說因愚癡故非如此。愚癡由何所作?若說以未見到作者為因相。因於一切見到作者處都會如此,故此非理。 又若說,若果無補特伽羅而生,則應從非因的補特伽羅也永不生起,此說亦無實義。若某種果見從補特伽羅生,則正是此類果無彼而生時,此處才有過失。 然而實非如此,否則見到從彼之外生果時,從火等也將不會如此。如見到某些補特伽羅那樣,一切果以果性故皆如是,故不應特別安立為補特伽羅所作。若如是,則人等所作也不應特別安立。
།འཁྲུལ་པས་རྣམ་པར་མི་འཇོག་ན་གཞན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་ པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་མེས་བྱས་པར་མི་འདོད་ན། འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་མཐོང་ བས་ན།དེས་བྱས་པར་ཡང་ཅི་ཕྱིར་འདོད། འགའ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྲུབ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པ་ མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ།།སྣང་རུང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། སྣང་རུང་གི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་གྱི། སྐྱེས་བུ་ཙམ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདི་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཅི་བྱ། སྣང་དུ་རུང་བ་དང་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མེ་ཙམ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་གི་ཡང་ཁ་ཡོན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔྱོད་པར བྱེད་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ནི་རིགས་ལས་འོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོར་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་དེ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཚུར་དེ་ཁོ་ནའོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་མི་འཁྲུལ་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྟེ་མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། སྐྱེས་བུ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་རུང་ གི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་སྤངས་ནས།སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་རུང་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལས་མེ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཁྱད་པར་ རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་དང་གློག་ལས་བྱུང་བ་མེ་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བ་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་ན། སྐྱེས་བུ་སྤངས་ནས་རྒྱུ་ཙམ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་ པ་གྲུབ་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་མེད་ཀྱང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་མི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུའི་སྤྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།
如果說不是由錯亂而安立,那麼對其他也無錯亂,這是從何而來?若說因為是因果的本性,那麼這難道不就是非理由性嗎?因為即使有此,也見到對火等有錯亂的緣故。 若說因為無有返轉故彼等非因果本性,對此已經說過。再者,若因見到無火等時也有果,而不承許果僅是火所作,那麼因為見到某些無人時也生起,為何承許是彼所作? 若說任何都不能無人而成就,在未見到的情況下如何不成就?若說僅僅未見到非量,那麼由此則無所成立,一切返轉也不成就。應說由此火等如何是無。 若說可見而未見到即是量,因為人也是可見的,在其無時為何不承許?也可說是在可見的人無時,而非在人一般無時。 若說火唯是可見,為何人不是可見?若說此有不可見,暫且,凡是了知與果相關者即是可見。除此之外,除了與果相應者之外的任何,有與無都可以,有何用? 若說不依賴可見與不可見的分別,僅了知補特伽羅一般即是遍行因性,則火一般也應了知。若說無不可見的火,說人也無不可見者任誰也不會顛倒。 對於觀察者,與宗義相違非過失,因為究竟所至是從理而來,故不應捨棄。縱使有不可見的火,但與果相關成立者唯是可見,故從某處見到而了知彼無,對人也同樣如此。 若說因為果不離因,故以推理所成立的人未見到不能成立為無,對火也是同樣的道理。即使承許無不可見的火而唯有人是如此,然而不能成立補特伽羅一般的遍行, 因為僅僅是有的話不是能遍,而是唯有與果相關成立時,補特伽羅一般不了知與果相關,因為彼唯在可見時了知的緣故。 捨棄可見的一切差別而了知與總相相關也不應理,因爲了知其相關性即是可見性之內差別聚的境界性的緣故。從煙推知無差別的火非了知差別, 因為從雷電所生雖是火,超出遍行之外的緣故。若捨棄可見而了知補特伽羅一般為能遍,為何不捨棄補特伽羅而了知因一般?若不如是作, 則彼時應了知與果相關成立的具慧如此者為能遍,對此也難以遮遣錯亂,因為見到無彼時草等也生的緣故。即使無錯亂所緣也不成立無錯亂,因為果的總相對因的差別無決定的緣故。
།གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། འགྱུར་བས་ན་བདག་ཉིད་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་པར་གསལ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་ པར་གྲུབ་པོ།།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་ལ་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཙམ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཙམ་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་པོའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོ་ཁྱད་པར་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ན་མེའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་ན། བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་དང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དེ་ལ ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པར།།འབྲས་བུའི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བ་ལས། །གཏན་ཚིགས་གང་དག་སྤྲོས་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ན་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་ལུས་ཀྱི་བྱེད པས་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་དང་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བར་རྟོགས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ ཉིད་ཙམ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ལ་འབྲས་དང་ཡོད་ཉིད་བཞིན། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བས་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་ན་ངེས་པར་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་སྟེ། འགར་ནི་ ཉེ་བར་ནི་ཉེ་བར་མཁོའོ།།འགར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཅིས་བྱས་པ་ཡིན། འདིར་བརྗོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པ་ཡང་འགར་ཡང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྕགས་ཀྱིས་གཞོག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེའི་རིགས་ཅན་ལས་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་ ལ།དེ་ཡང་ནང་གི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཆེ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འཇུག་པས་ན་མི་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ན་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ།
因為如果僅僅果是決定於因的差別,那麼離開火等就不會產生,既然會產生,則自身明顯不決定於因的差別,即便如此,雖然未見錯亂,但所謂補特伽羅(人)已成立為不決定於因的差別。 如果說因的一切差別錯亂的果將成為無因,則不然,因為不錯亂于因的總相故。唯因的總相被了知為果的總相的能生,而非差別。果的安立是依賴於因的總相故。 當了知者欲了知與差別的關係時,果也必定隨順差別,如煙與火的關係成立時,如同欲了知與火的差別的關係,若不執取因相的差別,則不應理解與所立差別的關係故。 由於果的總相是有心與無心聚集的共同,故極其明顯可能錯亂于所謂有心的差別。如說:‘于彼未說差別,從見果的總相,若作因推理者,彼等皆是錯亂。’ 正因此,雖然一切同爲果性,但從見到某些果而推度身體的作用,當了知果的總相與補特伽羅總相的關係時,從見到未見作用的寺院等,不會像手等的作用那樣推度補特伽羅。 因此,如同諸果雖然相似於果性,但為身體作用所遍攝的差別,如是與補特伽羅總相也無相違。 世間也是作差別后了知遍攝,若不作差別而了知,則應成於身體等也推度身體的作用故。 因此,如同僅僅事物性一樣,僅僅果性的同類性於此不是了知遍攝所需要的。 那麼從彼也不應推度無常性,然而是所許,如說:‘如滅及果與有性。’ 如是,由於見到瓶等果性為無常所遍攝,故於地等也作如是推度。 若如是同類性對了知補特伽羅不需要,則此于了知無常性必定不需要,為何有此’于某處需要,于某處不需要’的差別? 此中所說,于所立無常性,果性是自性因,于彼遍攝也不僅僅依賴於某處共同所見。 由於見到非遍攝一切顯現的從地所生及鐵所斫等法從彼類而轉,然而由於違反有能害量的因的彼性成立的他所依,彼亦不待內差別而攝集一切的圓滿無缺于瓶等轉起,故無相違。 于所立補特伽羅是相違因,且因果體性亦以不可得為能立,彼等亦不無差別而轉,故不相同。 因此,此所謂果是無遍攝故,唯是似不定因相。
།འོ་ན་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་ན་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ ན་ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ཅི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྲིད་པ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་གལ་ཏེ་ངེས་པ་མེད་མོད། རེ་ཞིག་དོགས་པ་བཟློག་པ་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།གང་གི་འཁྲུལ་པ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་དེ་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ། དེ་ཅི་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་ལ། འཇིགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ལ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་དེ་དོན་དམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གིས་འཁྲུལ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ན། ཅི་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཡོད་ཀྱང་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་དོགས་ཀྱང་ཐེ ཚོམ་ཟ་བ་ཁས་བླངས་ནས་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་དེ།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁས་བླངས་པ་ན་འཇུག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག་།འཁྲུལ་ན་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་ བར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འོས་སོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་བར་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྟེ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ན། ལྡོག་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསལ་བར་ རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་དོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། འདི་ལ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་མེད་པས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ འཇུག་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ།།མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་དེ་བཟློག་པར་ལྷུར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མ་མཐོང་བ་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་མཐོང་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ཏེ།ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེར་ཚད་མ་ཡིན་པ་ག་ལས། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་ པའི་སྔོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱིས་འབྱུང་བར་དོགས་པ་ཡང་ས་བོན་མེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུགས་པ་ལ་རེས་འགའ་དམིགས་པ་ས་བོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྔར་མ་ཞུགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ད་ ལྟ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དོགས།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པའི་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད། དེས་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ལྡོག་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མ་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པས་ན་ཚད་མ་ལ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད།མིག་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མི་སྲིད་པས་ན་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།
那麼,如果有錯亂,不是應該稱為不確定嗎?這不是那樣的情況,那麼怎麼會成為不確定呢?這是否確定沒有錯亂呢?還是可能有?對於第一種情況,即使沒有確定,如果暫時沒有排除懷疑,那麼怎麼會沒有錯亂呢?如果僅僅因為不見錯亂就能表明因相,那麼對於認為通過捨棄某種錯亂而以不見來表明的人,他是否害怕見到錯亂而不是錯亂本身呢?此時它不依賴於勝義中有無錯亂而能表明所證。 如果認為能表明對錯亂的懷疑,那麼是否即使在某處有錯亂也能表明呢?如果是這樣,則無錯亂就不是因相的特徵了,因為即使有錯亂也有作用。即便如此,怎麼能在承認有錯亂的懷疑的情況下還想要表明呢?因為承認懷疑時就不應該趨入。同樣地,應當認為在見到錯亂時不能表明。 如果說錯亂就是無作用,那麼如果是這樣,在未確定離開錯亂之前就不應該能夠表明所證。此外,如果即使對因相的返體有懷疑也能表明,那麼為什麼對有法的性質有懷疑時不能呢?如果是這樣,那麼就像對返體有懷疑一樣,對與有法的關係有懷疑時也一定能表明了。 如果認為與有法的確定關係是能表明因相的支分,那麼為什麼不認為返體也是呢?說’對有法的性質有懷疑是過失,而對返體有懷疑不是過失’,這顯然是君王的旨意。 如果依靠第二種情況,那也不合理,因為只要對所證的關係未成立,就一定會懷疑因相趨入返體,而這裡又沒有能成立關係的量,所以沒有遮遣趨入異品的懷疑之因。 如果說僅僅通過未見來致力於遮遣它,這是不對的,因為自己未見時會有錯亂,而一切未見則會有懷疑。此外,如此說法的諸天會導致一切比量斷絕,因為如同未見能成立無錯亂一樣,也能成立所證。 如果說在彼處不是量,那麼在其他處不是量的怎麼會在此處成為量呢?如果說因為現量能違害,這是不對的,因為在趨入之前是不存在的,而且後來生起的懷疑若無種子也不合理。 如果說已趨入者有時所見是種子,那麼如同在彼處即使先前未趨入也見到現量能違害一樣,在其他處現在未趨入時為什麼不懷疑呢?如果是這樣,懷疑現量能違害的未見又怎能確定因相的返體呢?因此,確定所證的返體也會確定,這是確定的。 此外,對於火等可比度境的未見,因為現量能違害所以是量就算了,但對於眼等永遠隱蔽境的未見,因為現量違害不可能,所以一定是量,因此難以遮遣無有的過失。
།དེ་ ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པས་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་མ་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུན་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ལྡོག་ པ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་།ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ་འདོད་དགུར་སྤྱོད་པ་འདི་ག་ལས་ཐོབ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའི། གནོད་པ་དཔེར་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མ་མཐོང་བ་ལས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེའི་གནོད བྱ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདིར་དོགས་པ་འདི་དྲུངས་ན་འབྱིན་པའི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ནི་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་ལ་རེས་འགའི་རྒྱུ་ཉེ་བས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ལ།དེས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ན་རང་གི་ཁྱབ་བྱེད་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བ་འདི་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི་མི་འཐད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་དེ་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་རག་ལུས་པར་ངེས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། སེམས་པ་མེད་པས་ཀྱང་རྒྱུ་ ཉེ་བར་བྱ་བ་མི་ནུས་ཏེ།ནུས་ན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལྡོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མ་བརྟགས་པའི་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན། འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཉེ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ན། རྒྱུ་ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ ནི་མཐོང་བའམ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཡང་ངེས་པར་འདྲེན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་དེ་རྒྱུ་ཉེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ སེམས་པ་ཅན་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་སེམས་པ་མེད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།རླུང་ཡང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་དགག་པར་ནུས། དེ་ཡང་རླུང་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཨ་རུ་ར་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷས་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་ན། མཚོན་དང་སྨན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལས། །ནག་པའི་རྨ་དང་འདྲུབས་ཡིན་ན། །འབྲེལ་མེད་སྡོང་དུམ་ཅིའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་མི་བྱེད། །དེས ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འདི།དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཇི་ལྟར་སེལ། ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྟག་པའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་དགག་པར་རིགས་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་རེས་འགའ་བར་མི་ འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འགྲུབ་པ་མ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རག་ལུས་པར་སྨྲ་བ་ནི། བསྔགས་པར་འོས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་ཡང་རེས་འགའ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
若說由於被比量所損害故非為量,那麼依賴於未見返體成立之因相而生起的比量若說此非為量,則自身也成為能說者。因為若彼非為量,則應成彼相續之因相的返體不成立,以及返體不成立亦不應能生起正確的認識故。 若說在成立返體時唯見為量,而於所成立之無則不是。于相同性質上隨意而行,從何而得?對於性質相同者亦當說彼性,何須舉例說明損害。具足量之性質的未見比量不能損害,因為量對量的損害不應理故。若是可能,則比量亦應成為彼所損害故。 因此,未見因相不能遣除懷疑其趨入相違品。若作是念:此處有能損害拔除此懷疑之返體的量,如是于果性上成立瓶等偶爾因的鄰近遍,因此于身等上亦觀察彼時能引自之能遍。 偶爾因的鄰近無作者則不應理,因為從隨行與返體中決定彼作者之作用所依故。雖有作者,由於彼是常故,如何成為偶爾因的鄰近?非也,因為彼依賴未見圓熟故。 若說彼即是鄰近因,則非也,因為彼無思維故,以及無思維亦不能作為鄰近因,若能則瓶等上亦應成無作者故。因此,此果由能遍不可得而遮遣所立,于彼如何起疑? 此亦是未經觀察之說,若成立一切鄰近因皆以作者之作用為先行性,此處則應成立,然而任何鄰近因隨順於有作者作用與無作者作用所見者,唯如是而成立。 一切鄰近因非見為或許為同類性,若是同類性,則手等作用亦應必定能引,因為從隨行與返體中見彼于鄰近因上結合故。若是種種類,則于某處有思維者為鄰近因,他處無思維,如是說法全無不應理。 風亦唯見為種子等鄰近因,因此如何能遮遣無思維如是性?若說彼風非鄰近因,然而是士夫,此如依阿如羅而天作凈除之理。若如是分別: 從兵器與藥物關聯,黑傷與癒合時,無關聯木段為何,不了知為因性?因此,于相違品不成立的能遍不可得,如何能遣除懷疑彼處有因相? 此能遍不可得唯應遮遣作者常性之作用隨行,因為依賴常作者不應成為偶爾性故。說彼成立依賴未見圓熟,是值得讚歎的智者天眾所喜,因為依賴彼者亦不可能偶爾無故。
།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དོགས་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མེད་དུ་ཆུག་མོད། ཁྱོད་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དང་། མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་རིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས གཞན་པ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མི་སྣང་ངོ་། །འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་མེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ཆུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཁ་ཅིག་རླུང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁ་ཅིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ལས་ནི་འདོད་པ་གྲུབ་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཇིམ་པའི རྣམ་འགྱུར་ལས་ཀྱང་རྫ་མཁན་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། དབྱིབས་སོགས་ཅི་འདྲ་བྱིན་རློབ་པོ། །ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན་གྲུབ་པ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དངོས་ལ་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་མེད་པས། །རྗེས་དཔོག་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།སྐྱེ་བོའི་རྫས་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྫ་མཁན་གྱི། །བུམ་པ་ལ་སོགས་འཇིམ་པ་ཡི། །རྣམ་འགྱུར་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །གྲོག་མཁར་ཡང་དེས་བྱས་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྫ་མཁན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལས། གྲོག་མཁར་ལ་རྫ་མཁན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྫ་མཁན་དང་གྲོག་མཁར་ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གྲོག་མཁར་ལ་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་། ཆུ་ཀླུང་འབྲུ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ལ་ གནོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པའི་མངོན་སུམ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་འཇུག་པ་ན། ཀྱེ་མ་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ཉོན་མོངས་འདི་མ་ནིང་ལ་སྤྱད་པས་བུ་ཚོལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའི།གནོད་པར་བསྒྲགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཁྱབ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་སྤྲོ། ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྫ་མཁན་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པར་འགྱུར་ ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ལ་ནི་གཞན་གྱིས་གནོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིམ་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་རྫ་མཁན་གྱི་འབྲས་བུར་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་གལ་ཏེ་མེད་པར་འབྱུང་ན། དེ་རྒྱུ་རྫ་མཁན་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་དེ་ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།
雖然我們沒有消除疑慮的理由,但你有什麼理由接受呢?因為關係未成立、未見相違,以及應當是不定因。 僅僅是果與因的特徵對人的關係是未成立的。即使看到某些果是由人造成的,但對於其他既是果又非人造的事物來說,並不存在相違。 諸果顯現為不定因,如此,有些是火所生,有些是水所生,有些是風所生。因此,有些是人造的,但不能像這樣認定一切都是人造的。 這種對不相符合處的懷疑,即是所謂的對果性離開(人造)而存疑的不定因。 從不定因不應得出所欲證的結論,否則從泥土的變化也應成立陶工的存在。如說:‘形狀等如何施設,有無隨行所成立,于彼隨後推度者,此即是為正理也。於差別事已成立,聲相同故無差別,隨後推度非正理,如凡夫物中之火。若非如此陶工之,瓶等泥土之變化,由作某些轉變故,蟻穴亦應成彼造。’ 不應認為因為在非陶工所造的磚等物上也見到泥土的變化,所以從具有錯亂的泥土變化不能推知蟻穴是陶工所造,因為陶工和蟻穴都是以人和非人所造的泥土變化為標誌的。 有些人說因為與現量相違,所以不能從蟻穴推知泥土的變化,這一點已經在河流推知挖掘的現量相違門中說明過了。 此外,是對遍攝已成立有妨害呢?還是對未成立有妨害?首先不是第一種情況,因為若無妨害則不會產生相違。若無則不生是指唯有所證存在時才有,那麼具有彼相之因存在於有法上,而彼上無所證法如何可能? 趨入妨害所證法的現量從彼有法轉變,而彼唯有存在時存在的因趨入彼有法時,哀哉事物處於極不安穩的狀態。 若說:另外,若無所證法則因不生起,而於有法則不然。這就如同’這煩惱是否向閹人求子’等,應當如因滴論中所說那樣宣說。 對於第二種情況也應說明遍攝未成立,宣說妨害有何用?當遍攝由現量成立時,誰會樂於說它未成立? 若說:對成立遍攝的現量本身有妨害。那麼對瓶等也不應推知陶工,因為若能立非量則所立不成。 量不為他所損,因為一切都不可靠。若泥土的任何變化被見為陶工之果,若彼等無因而生,則因為彼非陶工之因,故彼永不從彼生。
།འོན་ཏེ་གཞན་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གྲོག་མཁར་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཀྱི། རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མེད་པར་འབྲེལ་པ་མེད པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྷག་མ་གཉིས་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྱོར་པ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་། རང་བཞིན་ངེས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་ན་ཡུལ་ལ་ སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ན་འདི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ན་དེས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ལ་སོགས་ པ་ངེས་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ། རྒྱུས་ ངོ་བོ་གང་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་འབྲས་བུ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་འདིར་འགྱུར་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་མེད་ན་རྒྱུའི་ ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནར་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་དེའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པས་ན། རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་སུན་འབྱིན་པའི་ སྐབས་མེད་དོ།།འོ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་མ་རྟོགས་པ་འགའ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུར་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ལས་ གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན།མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་རྣམས་དང་། སྨིན་ནས་ཡུ་བ་ལྷོད་པའི་འབྲས་བུ་ལྟུང་བ་དང་། ཆུ་ཀླུང་དང་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་ཁྱེར་བ་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་སྔོན་དུ་ གཏང་བ་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་སྟེ།ཇི་ལྟར་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་པའི་འབྲས་བུའི་ས་བོན་སྐྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ ཇི་ཙམ་ཞིག་འགྲོ་བར་ནུས་ཏེ།རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དམིགས་ལ། དེས་ན་འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། རྒྱུ་རྣམས་ འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་རེས་འགའི་ཚེ་ཁོ་ན་ཉེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པས་སྟོང་པ་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡོད་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་འབྲས་ བུ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པ་ན་དེ་དག་དེའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །རི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ངེས་པ་འདི་ཡང་གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཞན་དབང་དུ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ནི་ལུས་མེད་པ་ དང་རྟག་པར་གཞན་འདོད་ལ།ལུས་མེད་པས་ནི་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་བསོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ན་ཡང་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པར་དེ་དག་ཉེ་བ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།
然而,如果是其他相似的情況,那麼在這種情況下,僅僅對於變化的差別而言,對蟻穴來說是不成立的,這樣說是不合理的。對於那些講究邏輯的人來說,說無意義和無關聯的話有什麼用呢?對於其餘兩個不確定的論證,也應當根據情況運用這個方法。 如果說對於具有生命的事物等,由於地點、時間和自性的確定而遍及,假如沒有具有意識的存在也存在的話,就不會對地點等有各自的確定。因此,由於能遍不可得而從異品返回時,這個具有意識的因在存在時,由此遍及成立,所以不是不確定的。 這也不正確,因為即使沒有具有意識者的作用,地點等的確定也是合理的。因為地點等各自的確定只依賴於因的本質,而不依賴於因的特殊性。因此,即使沒有具有意識的存在,在某處有因或無因的地方,果也就在那裡;因所能產生的本性是什麼,果的本性也就是什麼,怎麼會是不確定的呢? 如果是無因,這裡就會出現問題,如所說:‘如果是無因的話,地點、時間和自性各自的確定就不合理。’ 如果問:沒有具有意識的加持者,因的地點等怎麼會各自確定呢?因為特殊的地點等正是從其自身的因中產生特殊的自性,而且其各自的確定也是從自身的因中產生,由於因果相續無始,所以他人沒有機會破斥。 那麼,在一個地方產生的因不會在另一個地方產生果嗎?會的,因為因是鄰近的。難道不是說沒有意識的東西不可能成為鄰近因嗎?因為這些東西離開產生的地方到其他地方去,沒有具有意識者的作用是不可能的。 這並非不可能,因為我們看到被風吹走的東西、成熟后莖稈鬆弛而掉落的果實、以及在河流附近的東西被水流沖走到其他地方。即使沒有預先的意識活動,鄰近因對有意識的存在也是顯現的,就像鳥吃了果實的種子排出一樣。因此,這樣的鄰近作用與無意識的鄰近作用沒有區別。 我們對於去往其他地方的因有多少了解呢?首先,即使沒有人為的作用,也觀察到無意識的東西去到其他地方,因此這種推理完全不合理。 另外,即使承認地點和時間的各自確定依賴於人,因為某些因只在某處某時鄰近,所以依賴於人而存在。自性的各自確定怎麼會依賴於那個呢?當缺乏產生特殊本性果的能力時,即使有人的加持,無意識的東西也不會產生特殊的果,即使沒有那個,當具有那個時,它們成就那個自性並不矛盾。 山等的地點、時間和自性的確定,也不能依賴於他人所承認的人,因為他們認為人是無形體的和常住的。無形體者不能聚集在其他地方的因,因為即使在人的意願中,沒有手等的作用,那些因的鄰近性也是不合理的。
།རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཇིམ་གོང་དང་དབྱུ་གུ་ དང་ཆུ་དང་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པར་མི་སྣང་ལ།སོག་པར་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །རྟག་པས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་དེ། དེ་ལས་སྔ་བ་དང་ཕྱི་ནས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བས་ རེས་འགའ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རག་ལུས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཡུལ་དང་དུས་སུ་ཡང་མ་ཚང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེན་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པས་ན་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།འདི་ཁོ་ནས་རང་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་འདི་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་།ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ནི་བཟློག་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་མི་སྲིད་པ་རེས་འགའ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ན་རང་གི་ཁྱབ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད་པ་འདི་དག་ཁྱད་པར་དང་མི་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་སྤྲུལ་པར་ནུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ལུས་དང་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།ལུས་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་སྤྲུལ་པའི་ནུས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྩོལ་བ་དང་ལུས་ལ་འདུ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ལུས་ཕན་མི་འདོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བ་དང་ཚོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་ བུའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་རི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་མི་ཐོབ་པས་ན་ལུས་ལ་དེ་སྤྲུལ་པའི་ནུས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།འདི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞི་གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ན། དེས་ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་ལ། དེ་ལ་ལུས་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པས་ན།དུས་ལས་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལུས་གདོན་མི་ཟ་བར་སྣང་དུ་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་ལ། ཁྱབ་ན་ཡང་འགལ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།།ཇི་སྟེ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པ་དེ་འདྲ་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འགལ་བ་ སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་།བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པར་སྔར་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
僅僅憑陶工等的意願,並不能顯現泥團、木棒、水和繩子等,如果不作為,也不能在特定地點產生結果。常住的東西在特定時間產生結果是不合理的,因為它在前後都是作者的同一自性。 這也不是因為缺少助緣而有時不作為,因為依賴於它而產生的那些東西,在地點和時間上也不應該缺少。執著于非住即可。因此,如是關係不成立,所以沒有能破除相違的量,因此,果性等是完全無遍。 僅此也說明了自身組成部分的安排特徵等。即使這些由於無遍而成為不定,特徵相違是可以遮破的。如是,這些果性等是以有時性為所遍,常住作者不可能是有時性,當它舍離時,也使自己的所遍舍離。因此,這些無常住性相的作者特徵,怎麼會不與特徵相違呢? 這也是與特徵相違的,即破除作者特徵無實體的自性。即使那些不遍於身體,但在山等處安立能變現的作者們也隨順成立與身體的關聯,因為離開身體則變現的能力不合理。 那麼就不會成為努力和身體聚合的作用。確實會成為,因為見到僅僅以意願就有能力。那麼在山等處也同樣沒有身體的作用,為什麼不會存在?難道它產生果實時完全不需要身體的幫助嗎?如果是這樣,瓶子等也將不依賴於此。 諸因的接近和聚合產生果實,這也不是僅僅由人的分別而產生。因此,這些外在果實自性的山等,如同瓶子等,沒有身體的作用就得不到生起,所以成立身體有變現的能力。 即便如此,如何成立非能遍的特徵?這不是由於是能遍而成立,而是依據基礎宗義的方式。因此,有什麼可以審察的呢?認為即使沒有身體的作用,也見到草等生長,由於現量違背對此推知身體,所以說過時了,否則就由此而有錯亂。 這是不真實的,因為必定可見的身體不是由於未見而成為無。如果說正因為是身體而可見,這是不對的,因為被食肉鬼等的身體所不定。即使承許那個,對於舍離也有懷疑。對於不可見的,現量違害是不可能的。 因此,就這樣安立:從總的方面說是無遍,若遍及則是相違。如果說在果等性質中,人遍及何種性質,就安立何種性質為因,那時就極為明顯地不成立,因為在所立諸法上不見彼,以及對所見的特徵不能遮除相違,並且已在前面證明確定有作者與異類。
།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་སྒྲུབ་བམ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་གྲང་དེ་ ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་བློ་དང་ལྡན་པས་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །དེ་ནི་སེམས་པ་དང་ངེས་བྱས། །སེམས་པ་ ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ།།དེས་སྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་ཞིང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་རྣམས་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ།དེས་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དཔེ་ལ་ མཐོང་བ་ན།ཕྱོགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ན། དེས་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་རྒྱལ་ལ་རག་ལས་པའི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་དང་།ལུས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཡང་འགའ་ཞིག་མཐོང་བས་ན་དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་བླ་བ་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན། དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུས་ ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན།རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་ལུས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁྱད་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ལུས་མེད་པ་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་པོ་ནི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་དཔྱད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། རྣམ་རྟོག་གཉིས་ནི་ཅིག་ཅར་ དུ།།མཐོང་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་དཔྱད་པར་མི་ནུས་ན། དེ་ཅི་འདི་དུ་མ་ལ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྲས་བུ་རིགས་དུ་མར་མི་འགྱུར་ལ། འགྱུར་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཅན་ཁོ་ ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ལྷག་མ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལན་གདབ་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ལ་དོན་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ དབང་ཕྱུག་ལ་དེ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དཔྱོད་པ་མེད་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་སེམས་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་འཐད་ པ་མ་མཐོང་ངོ་།།གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་མོད། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།
再者,這些果報等是僅僅成立有情識者,還是成立常住等功德所依的特定有情識者呢?對於第一種情況,是成立已成立的,因為具有善惡性質的思維這一共同和不共同的業,由有情識者變化身體等的緣故。如說:‘業生種種世間,彼定由思所作,思是意業,由彼生身語業。’ 對於第二種情況,由於不成立如是相隨,故缺少所立,而且因為能遍不成立故是不定。 若問:對於確定為作者者,成立如何樣的有情識者作為取等行為的作者,即如是成立者,僅僅如是成立身體等,因此不是成立已成立,也不是無相隨關係。 若爾,當見到譬喻上能了知取等時,于所立也僅僅成立如是,由於彼亦具身,故將成立如是。對此,非任意所依的身,因為見到隨順及背離彼果,以及見到某些無身體加行,故不應成立彼。 若說:也見到睡眠等觀察,故觀察也不成為能立。彼唯是異類。若問:無身體作用也生起,為何是異類?若是同類,則不應分別身體加行而安立,因為不合理。 即使顯現具有身體加行,彼亦不成為能別,因為具有殊勝威力者無身亦可能僅由遍知而作業。 若爾,即使顯現觀察加行,彼亦不成為能遍,因為具有殊勝威力者不觀察亦可能僅由存在而作業。 多數不能同時觀察,因為觀察是分別的自性,而且彼決定於一所觀察。如說:‘二種分別非,同時所見到。’ 因此,即使一果也不能同時觀察取等,況彼于多數?即使如是,也不會同時成為多類果,即使成為,也唯成為具多作者。 其餘是僅成立有情識者,對此也無法回答成立已成立的過失。 即使其他無緣多義的分別,然於一切世間具殊勝能力的自在天不是不可能有彼。若說:暫且無如是所緣。即使如是,若於彼起分別,為何不無觀察而分別?即使如是,如同彼般由不觀察的業思生果,未見不合理。 再者,且讓作者有情識者成立,然於此’彼於一切是一’無任何量。
།འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མི་སྣང་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་རིགས་གཅིག་ པ་རྣམས་ཀྱང་རྫ་མཁན་དུ་མངོན་དུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཅན་དུ་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དུ་མའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་དང་ཤིང་དང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་ བྱེ་བྲག་དང་བསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་འདི་དག་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་སུ་བརྗོད་པར་སྤྲོ།དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ན་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡིས། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་མོད། ། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །བྱེད་པ་པོ་ནི་གཅིག་ཉིད་མིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འདིའི ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གང་ཁོ་ན་ལས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཡིན་ཞིང་།འབྲས་བུ་མ་ལུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་གཅིག་ངེས་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཡིན་ཡང་གང་ཞིག་ཇི་སྙེད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྙེད་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ན། བྱེད་པ་པོའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།རང་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ ལས་འདས་པ་བྱེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་ པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་བས་དེས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་དམན་པ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་པ་ན་མ་ངེས་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་མང་པོ་ཡོད་ན་རང་དབང་ ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འཇུག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་གིས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་འཇོམས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་དེ་དང་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ ཏེ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་[(]ཡུལ་[,]ཕུལ་[)]དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བ་བཞིན་ཏེ། རང་གི་བགོ་སྐལ་དང་ མཐུན་པར་གནས་ཤིང་ཕན་ཚུན་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་སླར་ངན་སོང་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་སླར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་གཅིག་གིས་དེ་དག་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་རྒུད་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་ནུས་སོ།
如是,所有同類果實也不顯現為具有同一作者。因為見到同類的瓶子等也是由多位陶師製成,宮殿等同一果實也被觀察為具有多個作者,因為明顯成立多人蔘與其事。因此,身體、樹木、山嶽、海洋等這些以種類差別和時間差別而有所不同的事物,誰願意說它們具有具智慧的因及具有意識?因此,在證成唯一作者時,因相具有錯亂,如所說的過失:‘以所說過失故,能立非具過,然見有錯亂,作者非唯一。‘這是所說的。 證成作者是對所欲證成而言存在懷疑,因為作者是欲成立一切智者,而此一切智性非由其他量所能證成,而是從何者成立作者性,即從彼而成立,如是亦非於一者成立作者一切智性。若彼是一切果的對境者,且是一切果的作者,則不一定成立通達彼之所依等的唯一一切智者,因為雖有多作者,某者于幾許為作者,則于彼幾許為一切智者,從作者的能立不能成立一切智性。 僅知自果的所依等不名為一切智者,因為陶師等也將成為彼故。雖非造作超越感官的二微塵等的一切,然非了知色等一切種類,因為對我等而言未成立故。若承許極微方分,將違背宗義故。以見少許超越感官者非能見一切,因為瑜伽師們也有相互觀待而有殊勝與低劣的差別存在,故不能遮遣不定性。 若有多作者,以具有自在性而豈非相互矛盾而轉?如是,一者所作為他者所毀,然而彼亦不存在,故作者是一,與彼同時成立一切智性,此說不應理。若有多離貪者,如何相互矛盾?僅以離貪不能成為一切智者,因為彼與彼無關聯故。 除此之外,具有貪等的聖者,如何與具有殊勝智慧、本性悲憫等功德相順的眾生相互矛盾?如具貪等的諸王護養眾生,安住于各自份際而不相互損害。若說見有損害,此中何故不見?如是依止增上者復見墮惡趣,不具增上者復見具增上。對此可作如是推測:由一者于彼等生起圓滿與衰敗,由他者引導衰敗與圓滿。
།རྟོག་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕན་བཏགས་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་ཚར་གཅོད་པ་དང་ཚར གཅོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ནི་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པས་བྱེད་པར་མི་འཐད་དོ།།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡང་སླར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་ རྟོགས་ན་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་།དུ་མ་མ་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚད་མའི་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །སླའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་ནི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་ པ་མ་མཐོང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་དུ་མཐོང་བས་ན།རྟོགས་པར་སླ་བ་ལ་ཆགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྡ་སྤྲོད་པའི་མདོར་བྱས་པ་ཁོ་ན་དཀའ་བ་དང་། ཟོར་ཡང་བའི་བསམ་པ་འཐད་པ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བའི་ཚད་ མ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་དེ་ལ་གཅེས་སུ་བྱེད་པས་ན་ཅི་ཞིག་སྨྲར་ཡོད། ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་བརྟག་པར་སླ་བས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། དེ་མ་ངེས་པར་ཡང་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་ པའི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་མི་ངེས་པས་ན།བྱེད་པ་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་འགོད་པ་མ་ ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མང་དུ་སྨྲ་བས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཡོད་པས་ན་འདུས་བྱས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་ཕྱུག་སྩོགས་མིན་རིམ་ སྩོགས་ཕྱིར།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་། རྣམ་པ་མེད་པའི་དབང་སྐུ་བློས། །རྡུལ་ཕྲན་བསགས་ པ་དངོས་སུ་རིག་།དབང་པོ་སྟེ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གྲོས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པས། དེ་དག་གི་བཞིན་རྣམ་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་བཏགས་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དངོས་སུ་རྡུལ་ཕྲན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཕུང་པོའི་རིག་སྟེ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་བཞིན དུ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་སྣང་དུ་རུང་ཞེ་ན། དེ་དག་རེ་རེ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ་རིགས་མཐུན་པ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །སོ་སོར་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་འདུས་ཀྱང་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ།སྐྲ་ལ་སོགས་པ་གྲམ་པ་རྣམས་ཐག་རིང་པོ་ནས་མི་མཐོང་བ་ཡང་། སྦམ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གཞུང་། །དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་བཞེད། །ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་སྟེ། །མངོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་ བུའི་ངོ་བོར་བློ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་རྣམས་བཞེད་དེ།འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་རྣམ་ཅན་ཤེས་སྐྱེས་པའི། །དབང་པོ་སྤྱོད་ཡུལ་སྣང་རུང་མིན། །མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་རྣམས་སྣང་རུང་སྟེ།རང་བཞིན་ངོ་བོས་མཐོང་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རང་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ན་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ སོ།།མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
這個觀點是合乎道理的,對於幫助過的人突然懲罰,對懲罰過的人施以幫助,這些都不是心境平和者所應為的。 對於應當幫助和應當懲罰的人,讓他們行善或不善,也不會使他們反過來行不善或行善。 如果認為是單一的造作者,因為容易理解且未排除多樣性,那麼認為是單一造作者難道不合理嗎?對此,量度的作用是不存在的。僅僅因為’容易’就認為是有效量度的理解是不對的,也不能因為’困難’就否定它,因為在看不見製作者的瓶子等物上也看到其他情況,你執著于容易理解而推測單一造作者。 如果認為語法簡略本才是困難和輕巧的正確想法,那麼你就是前所未有的量度者。在這裡也因為珍視這點而有什麼可說的呢? 已經說明了容易理解就能推測出沒有證明差異的量度。因此對於確定單一造作者沒有任何方法,而且不確定的情況下,以意願為對象的一切認知也不確定,所以關於造作者的一切論證對於所要證明的命題都存在懷疑。 因此,對於他人如此安立的自在天的論證,我們不是提出必然的矛盾,而是僅僅破除論證,說得太多也就夠了。因此,既無證明此的量度,又有無過失的破除,所以已經證明有為法無造作者。如經中所說:‘非自在等,因次第等。’ 那麼,如同經部宗者們認為帶有相的識以對境為對像一樣,這些人的觀點是否也是如此?不是這樣的,而是:‘無相根生識,直接知極微聚。‘即從根即感官產生的智慧,稱為現量的智慧無境相,不像他們那樣被相所間隔而假立,而是直接了知極微聚集,而不像其他人那樣是有支分的。 如果說極微是超越感官的,那麼怎麼能顯現呢?單個的確是超越感官的,但與同類其他的共同則必定是感官的對境。不能確定說單獨不能顯現的東西聚集后也不能顯現,因為遠處看不見的分散的頭髮等,粗大時也能被認知。 迦濕彌羅毗婆沙宗的論典,具慧者們如此承許。迦濕彌羅人們的論典,即阿毗達磨如此這般的本質為具慧者們所承許,即是所許。 那麼經部宗者們的宗義是什麼呢?‘生起具自相的識,根境非顯現性。‘眼等諸根的對境即色等境非顯現性,即以自性本質不可見。因為它們具有與自身相似的相而為識所知。 那麼它們如何是根的對境呢?成為如此的時候,假立為根的對境。按照經部宗,不像毗婆沙宗那樣無相的識明瞭色等,因為它們本身不是明瞭的本質。
།དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གཞན་བྱེད་ན་ཡང་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་དེ་ཡིན་པས་སྔ་མ་ཁོ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་ལྡོག་ པ་ལས་གྲུབ་འགྱུར།།གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་འདི་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགྱུར་བ་འདི་དག་ལ་ མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཅི་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། མེད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་ལྟར་ན། །ནམ་མཁའ་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ཏེ། །འགོག་པ་ གཉིས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ།།ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་ཤིང་། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞིང་བསྒྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་མེད་པ་ཙམ་ནམ་ མཁའ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།གང་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་ཡོད་པ་དེར་ནི་ནམ་མཁའ་གོ་མི་འབྱེད་ལ། གང་ན་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་པ་གྲུབ་པས་ན། ནམ་མཁའ་གང་དུ་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད། དེས་ན་དེ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་ སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡང་དཔྱད་ན་མི་འཐད་དོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པར་འདོད་ལ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་ལམ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཞོག་ཅིག་།མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་ཚང་བ་ཡིན་ན་སྐྱེས་པའི་གེགས་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་གེགས་བྱེད་པ་ན་སོ་སོར་བརྟགས་པའི འགོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་ན་ཡང་ཉེས་པ་རྣམས་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལ་འགོག་པས་ཅི་བྱེད། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ན་འདས་མ་ཐག་པའི་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཞིན་དུ་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་དམ། རིགས་མིན་འདུ་བྱེད་ཡོད་མ་ཡིན། །རིགས་མིན་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན། སེམས་དང སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ།ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དང་སྐལ་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པས་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་མི་དགག་སྟེ། ཚོར་དང་སེམས་པ་འདུ་ཤེས་ དང་།།འདུན་དང་རེག་དང་བློ་གྲོས་དྲན། །ཡིད་ལ་བྱེད་མོ་མོས་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གཞུང་མངས་པས་ འཇིགས་པས་འདིར་ནི་མི་བྲིའོ།
如果是它的本性,則如同藍色等一樣,應成不依賴於認識,這是不合理的。如果不是剎那性,則如同彼等一樣,由認識所作不合理,若作其他義,由於是彼等的那個時位,如同前者一樣,明顯性不合理。若是剎那性,則一切認知者成為共同,因此唯是不明顯。外在的藍色等,即是此識以藍色等行相明顯。 若明顯唯是識,則此時外境存在從何而知?由外境返遮而成立。因為藍色等行相併非一切時處皆顯現,僅由自取而生起力量,這是不合理的。因此,由某種力量在某處某時生起,這些等同等無間緣之外另有某物,這是可以確定的。 此等見解是否如前者們一樣承許無為法存在?不存在。如此等所說:虛空如石女子,二滅如虛空。虛空因為是非存在性而與石女子相同,二滅也與如是虛空相似而關聯,它們也是不存在的,此為其義。 虛空僅是無有障礙之物,並非有所謂虛空。何處有障礙之物存在,則彼處虛空不開顯,何處無有,則以其無性而開顯成立,故虛空於何處開顯?因此,一切處皆有空間,而彼亦非存在,故應了知虛空實為非存在性。 擇滅若加觀察亦不合理。彼欲滅煩惱,已生者非由他滅,因為無其因故。雖有因,唯道為因,彼即是煩惱滅,故且置之。未生者若因具足,何有生起障礙?如是雖然,若作障礙,則擇滅一切時皆存在故,煩惱永不生起故,將無輪迴。 若因不具足,過失自然不生,則于彼滅有何作用?若是彼之因不具足,則成前述過失。此說明非擇滅。 此等見解是否如前者們一樣承許不相應行存在?不相應行非應理。不相應即非了知體性,除心心所外,得、非得、同分、名身等皆不存在。 說’不相應’故不遮受等相應法:受、思、想、欲、觸、慧、念、作意、勝解、三摩地於一切有情中,如是等所說。得等過失應從其他論典中了知,因恐文繁,此處不書。
།ཅི་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མ་འོངས་པའི་དུས་ནས་འཕོས་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འོང་ལ་ད་ལྟར་ནས་འདས་པར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན་བུ་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་ཏེ། དུས་རྗེས་སུ་མ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད། །མ་ འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་གསུམ་ཡིན་ལ།དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་སུ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་ བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་པ་འདོད་དེ།གཡེངས་དང་སེམས་མེད་པ་ལ་ཡང་། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐོགས་པ་སྟེ་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་གཞན་དུ་ བཙལ་བར་བྱའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་བདག་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། མ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཚིག་མ་བཀག་པ་ནི། འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་མདོ་ སྡེའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་མིན་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་མེད། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་མང་པོར་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་རྫས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ དྲུངས་ཕྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན་གུད་དུ་སུན་དབྱུང་བས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།དུ་བ་ཅན་མེད་ན་འདུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་སུན་འབྱུང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་མི་བྱའོ། །རྫས་ཀྱང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་བདག་ནི་སྔར་ཉིད་དུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འདོད་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པས་ན་ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐག་ཉེ་བ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཐག་རིང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཐོས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རང་ལས་ཡིན་ནམ། འོན ཏེ་གཞན་ལས་ཡིན་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་མེད་དོ།།གཉིས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན། དེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་དོན་མེད་པ་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་ ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ཁྱབ་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱའོ།།ནམ་མཁའ་དང་ཕྱོགས་འདི་དག་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་དག་གི་ཚེ་ཡང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན། འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་དག་ནུས་དང་ནུས་མེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་གང་། །རྟག་ཕྱིར་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ལ། །གང་གིས་དེ་ནི་དགག་པར་ནུས། །ཞེའོ། །ཡིད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ནི་གཅིག་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གར་མཁན་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས པའི་ཅིག་ཅར་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་ཡོད་ན་ནི་འདི་ནམ་ཡང་མི་འཐད་དོ།
如此,說一切有部宗認為諸法從未來時轉到現在時,從現在時轉到過去時的這種安立是否正確?不正確。因為時間不會隨順轉變。未來等是三時,隨順於它們,即諸事物的隨行,按照他們的觀點是不存在的,因為剎那壞滅遍及一切事物,且無有時間的轉變。 毗婆沙師所承許的無表色是第十一色法,如說:‘散亂及無心,善不善相續,大種為因生,說名為無表。‘按照這些論師的觀點也是不存在的。如說:‘無礙色非有。‘無礙即于自處不能障礙他物生起的無表色也是不存在的。此外的破斥應當另尋。 剎那性、無我性、無作者性的積微所成色法,凡是未被破斥的,這些論師也承許,因為’未破他人語,即是承許’的道理。如是通過經部的諸經了知。 若問瑜伽行派如何宣說?所說的有支分,即’非有微塵亦非有。‘瑜伽行派認為三界唯是識,外境如同空中蓮花的本性。 外境也被他們以德性、實體等差別分別為多種。其中德性等諸法以實體為所依,由破除實體本身,彼等即被根除,故不必另作觀察破斥。無有煙者則無和合,故其破斥也不必隨行。 實體有地、水、火、風、虛空、時間、方位、我、意九種。其中我已如前破斥。虛空被認為具有聲音的德性,它是一體,故由境相同,一切聲音應不能別別聽聞。因此或如近處般遠處也應能聽聞,或者都不能聽聞。 方位和時間也是一體,故不應有前後等的認知。若說由差別法的差異而有認知的差別,那麼差別法的前後是從自生還是從他生?若是第一種情況,則由自身已成立認知,彼等無義。 若是第二種情況,若說是從彼等自身,因為是一體,彼等不應理。若說從他生,則彼等無義,仍是彼等情況。應如破斥我遍及般破斥此等遍及性。 虛空和方位是一體,且在具足助緣與不具足時本性無別,為何唯于某時生果?如說:‘彼等有能無能性,自性住於何處時,由常故不可轉變,誰能遮止彼等耶?’ 意論師們說意是一,由無生二識而可比知,然而如觀看舞者等的同時諸識是親身所證,若有此等,則彼永不應理。
།དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ལྷག་ལུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་རྡུལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིས། །ཆ་རྣམས་ཉིད་ནི སྣང་བ་ཡིན།།དེ་དང་ལྡན་པ་ཆ་མེད་པ། །གཞན་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡན་ལག་གཅིག་ཁ་བསྒྱུར་བའམ་གཡོ་བ་ན། དེ་ལ་འདུས་པ་དེ་ལ་དེ་དག་མེད་པས་ན་དེ་ལ་ཡང་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་དང་གཡོ་བ་མེད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡོད་ན་གཞན་ལ་ཡང་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་གཡོ་བ་དང་ བཅས་པར་དམིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡན་ལག་གཅིག་བསྒྲིབས་པ་ན་དེ་ལ་ཡང་མ་བསྒྲིབས་པར་དམིགས་པར་ཐལ་ཞིང་། བསྒྲིབས་ན་གཞན་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་དེ་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ལྟ་བ་ལྟར་ན་དངོས་སུ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟེང་འོག་དང་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ངེས་པར་ ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་ཤར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ཉེ་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ཉེ་ན་དེ་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པར་ འགྱུར་རོ།།འབྱར་བ་མེད་ཀྱང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འབྱར་ཡང་ཡུལ་གཞན་གནས་པ་དང་། །བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །དབུས་གནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །ལྟ་བའི་རང་ བཞིན་གང་ཡིན་པ།།རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་རྟོགས་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རི་ལ་སོགས། །བསགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །དེ་དག་ ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བྱང་དང་།ལྷོ་དང་། སྟེང་དང་། འོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཐ་དད་པས་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་དྲུག་ཉིད་ནན་གྱིས་ཐོབ་པོ། །དེ་སྐད་དུ། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་གོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པ་ན་དུ་མ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ངེས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སུན་ཕྱུང་པ་ཙམ་གྱིས་ཡན་ལག་ཅན་བཀག་པ ཡིན་པས་ན་གུད་དུ་དེ་སུན་འབྱིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན། འོ་ན་སྣང་བ་འདི་ཅིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། སྣང་བ་འདི་ནི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཡུལ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཅི་ཡོད། ཡུལ་མེད་ན་བློ་སྐྱེ་བར་ མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ན་སྣང་བ་འདི་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཡོད་པ་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་ཡིན་དགོས་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་གནོད་ བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གཟུང་བའི་ལུས་ཅན་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་པདྨ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ནན་གྱིས་འོངས་པས་ན་མི་འདོད་པས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ཡི་ཕྱིར་ཡང་སྣང་བ་འདི། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ཉམས་ སུ་མྱོང་དང་མཚུངས།།ཞེས་གསུངས་སོ།
因此,虛空等是完全不存在的。地等是剩餘的,而且它們被認為有兩種差別:有支分的和極微。 其中,由兩個極微等次第組成的瓶等有支分的事物是不存在的,即是無,因為未見到它們的所緣相。 如是安立諸分,唯是顯現。具有彼等無分之他者,實非顯現。 當一個支分轉向或移動時,由於在聚合中這些不存在,所以應當觀察到其他部分也沒有轉向和移動,若存在則應當觀察到其他部分也有轉向和移動。 當遮蔽一個支分時,應當觀察到其他部分也未被遮蔽,若遮蔽則應當觀察到其他部分也不可見。 按照勝論派的觀點,它們是組成者;按照毗婆沙師的觀點,它們是根識的直接對境;按照經部師的觀點,它們是安立自相的極微,這些都是不存在的。 極微不是成立為一體的存在,因為處於上下四方中央的極微必定成為六分。 此極微的東方近性不應與其他極微相近,因為它們會成為一處。 如是,若以東方極微的近性靠近其他極微,則彼亦應存在於彼處。 即使沒有接觸,僅僅面對時也是如此。 因此,聚合將成為僅是極微,如說:‘無論是接觸而住于異處,或無間隔而安住,中間極微對一塵,其所具有之本性,若謂彼性亦能視,其他本性即知此,若是如此山等物,積聚則不應理。’ 因此必須承認它們的自性是不同的。 正如那樣,由於北方、南方、上方、下方的極微近性各不相同,所以必然獲得極微有六分。 如雲:‘六者同時相合時,極微成為六分性,六者處所為一故,聚成唯如極微量。’ 一不成立時多不能成立,所以極微是不存在的。 行者們不一定承認極微,所以僅以破除極微而遮破有支分,因此不需要另外破斥它。 若問:如果外境不存在,那麼這個顯現是以什麼為對境?答:顯現無所緣。 此顯現是離境的,此中對境有何可尋思?若無對境則不應生心,那麼此顯現無所緣不應理? 並非不應理,因為有境時成為有所緣,而且它必須是有支分或極微聚集,而這兩者都如前所說被能損害的量所攝,故與空中蓮花無異。 因此,識無對境這一點是必然的,不能以不欲求而遮止。 為此也說:‘此顯現亦無所緣,如同夢中所經驗。’
།རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཡིན་ལ། དེར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྣང་བ་འདི་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ན། དོན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ ལམ་གྱི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་དང་། སད་པའི་མྱོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་མཐུན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མཐོང་ བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རིགས་སོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞི་སད་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ཇི་སྟེ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་ལ། །ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡོད་མི་འདོད། །ཀུན་ཏུ་དམིགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏེ། །ཡུལ་དུས་གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། དཔེ་ཡང བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཛིན་པའི་ངོ་བོའམ། དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་ནི་སྔོན་གཟུང་བ་ལ་མི་ ལྟོས་པའི་ཕྱིར།སྔོན་མཐོང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་གཞན་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདི་དྲན་པའི་ངོ་བོར་ཡང་བརྟག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཛིན་པས་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོར་གཟུང་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་འཛིན་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྣང་བས་ནི་གཞན་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱིས། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ཚུལ་དུའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེ་འོ་ན་གཞན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ན་འདི་དེའི་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་འདི་ཡུལ་དང་དུས་གང་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཡུལ དང་དུས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།དེ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་གང་དུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དེ་ན་ནི་མེད་ལ་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ནི་མ་རྟོགས་པས་ན་འདི་དམིགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡུལ་ཡིན་པར་རིགས་ན་མི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དམིགས་པ ཡིན་ན་དམིགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་གང་དུ་སྣང་བ་དེ་གཞན་དུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་ན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།
夢是睡眠,如果其中所經驗的藍色等分別念與此顯現相同且相似,怎麼不是無義呢?識無差別地緣取對境是不確定的,因為夢識是錯亂的。 夢識無所緣是合理的,夢與醒時的體驗沒有任何差別,因為在一切方面都見到法相同。 從無所緣中見到差別的識不應理與所緣相關。 若某者與無所緣識無差別,則是無所緣,如同從見到一空中毛髮而見第二個一樣。 爭論點是醒時的識也與無所緣的夢識無差別,這是自性因。 如果說夢等識也是有所緣的,因為見到其他境等而了知的緣故。 如說:‘夢等諸識中,不許無外境,一切所緣是外境,具有異時處自性。’ 因此,由於差別不成立,這是不成因,譬喻也缺乏所立能立法。 這是不真實的,因為夢等識的所緣不應理。如此,是執取的本性還是憶念的本性呢? 首先不是執取,因為執取不依賴於先前所取,將成為無有確定執取先前所見境,如同其他見。 由於無分別、是現在境、明顯顯現,這也不應理解為憶念的本性。 因此,不知此如何是見到異境等事物的境。 另外,若一切識都有所緣,則都不會成為量。 若說由於以異相執取故非量,若執取自性,如何是異相?若執取他性,由顯現他性則唯執取他,而非彼。 若說不是執取他性,而是以他相,若是顯現自性,則如何是他相?若非如此,此如何成為彼的? 若說在異時處執取自性即是執取異相,而非他性,這不應理。 此事物與何處時相關的本性,應唯取與彼處時相關,如是又怎能在異時處遍計? 若無彼,則一切識都是如實住的事物執取,故量與非量的區分將壞。 另外,夢等識所了知的境在何時處都不存在,而存在處又未了知,此如何與所緣相關? 若唯顯現是境則應理,不顯現則非,若彼也是所緣,則所緣確定不應理。 若說雖唯顯現是境,但在他處,是顯現處是他處,還是不顯現處?首先彼處無他,如是則不應理現為異相。
། སྣང་བ་ལུས་མེད་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་འགྲོ་བའི་གེགས་ནི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་ཡང་རྟེན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་རྟེན་ཡིན་ཡང་ཡུལ་དེའི་ཅིར ཡང་མ་ཡིན་པས་ན།རང་གི་ཡུལ་དང་དུས་ན་གནས་པ་ཁོ་ན་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མེད་པ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་འདོད་པས་ཀྱང་ངེས་པར་མེད་པ་ སྣང་བ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་སྣང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་མེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་ པ་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་མེད་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་མེད་པའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་མེ་ཏོག་སྣང་བར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཉིད མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་འབྲེལ་པ་ན་བཟློག་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི།འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་མེད་པས་ན་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྣང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ན། སུ་ཞིག་གིས་དེ་བཟློག་པར་ནུས། འདི་ལས་ཀྱང་མེད་པར་ སྣང་བ་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ན་འདི་ཆུའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ན་དེ་ལ་ཞུགས་པ་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་དེར་ཉེ་བ་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ནུས། འོན་ཏེ་མཐོང་བར་ནུས་ན་ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་མི་ནུས། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དངོས་ པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་ན་ཐོབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་མེད། ཇི་སྟེ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཐོབ། འོན་ཏེ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་། གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཐོབ་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། ། ད་ལྟ་ཁོ་ན་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་། ཐོབ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བལྟ་བྱ་ཡང་མཐོང་བྱའི་དོན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཡོད་པ་ན་དེ་མེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མཐོང་བ་ཡང་མི་སྣང་སྟེ། གང་གཟུ་ལུམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར འདི་ན་མེད་པ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།མེད་པ་སྣང་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་མི་འཐད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དུ་མ་ཐུན་མོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་དོན་མིན་ན། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ངེས་མེད་ཅིང་། །སེམས་ཀྱང་ངེས་མེད་མ་ཡིན་ལ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་འང་མི་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་དང་མཚུངས། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་མཚུངས་པར་དོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པ་མེད པ་ཁོ་ནའོ།
無形的顯現不依賴於任何事物,因為有形眾生的障礙即是所依。永遠不與其他所依相關聯,因為一切時皆以自身為依。 雖然其他處所和時間是所依,但由於不是彼處的任何事物,故唯有住于自處自時才能顯現。如此,又怎能有其他形相的顯現?若非如此,則唯是無中顯現,而非其他形相的顯現。 即使承許有其他形相的顯現,也必須承認是無中顯現,因為若是有的顯現,則其他形相的顯現不合理。 若說雖無關聯於其他處所和時間卻仍有顯現,如果這是可能的,則有關聯者也是無中顯現。如此則與世間認知相符,因為世間只認知有關聯者是無,如同海市蜃樓中無水一樣。 若說無不能明顯,因為不見空中花的緣故。則有關聯者也不應顯現為無,如此也不應有其他形相的顯現,對此難以避免空中花顯現的過失,因為能說’非其他形相的顯現,因為不見空中花的緣故’。 再者,若說彼無而顯現,有關聯時不應顯現為具有相違,而是彼有關聯者顯現為依于其他處所和時間,而彼亦非如是,故應理解為唯是無的顯現,誰能違背此理? 由此亦不應否定無的顯現,因為當對蜃樓等起水等認知時不能獲得水等。若是有的顯現,則此唯是水的認知時趣入彼境不應有欺惑。 若說在彼處彼時不能獲得,則不應見到。若說因為存在於其他處所和時間,為何不能獲得?若說因為不能在其他處所和時間獲得,則如何能見?若能見,為何不能獲得? 如獲得是以事物存在為因,見到也是如此。因此,若依見而有,為何依獲得而無?若有,為何不得?若無,為何顯現? 若說未見獲得他處所有,則見到也未見。若說唯現於現在,為何獲得不顯現?若說因為無所得,則所見也不異於所見義,故彼有時彼無不應理。 那麼見也不顯現,隨執著邪見慾望即可。因此,此處唯是無中顯現,而無中顯現不應有所緣,如此則何有因等不成等過失? 若說若顯現無所緣,則彼不應決定處所等,諸因不應共同,亦非能作所作。如說:‘若識非對境,處時應無定,心亦應無定,作業亦非理。’ 此說不實,因為’如夢所經驗,顯現’所說。此義為:此顯現如同夢中經驗一樣無實義,故如彼相同,處時決定等非不應理,唯是無而已。
།འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ནི་དེའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཉེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་ན་དེ་སྣང་བ་འདི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོང་ཡང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་ དེ་སྣང་བ་ན་དེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གར་རུང་རུང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཐུན་མོང་དམིགས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཉིས་མཚུངས་ པར་རྨི་ལམ་རྨི་བ་ནའོ།།རྨི་ལམ་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ། སེམས་ངེས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེར་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཁོ་ན་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད། རེ་ཞིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མེད་ལ། དེ་ཡང་འདིར་དབང་པོའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུད་ཅན་གྱི་ངེས་པ་མེད་པར་མྱོང་ན། ཟླ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་ལ་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་དྲི་ཡང་མེད་པར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ སྣང་བ་དེར་ཐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྣང་བ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཆུའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བཏུང་བ་དང་། རྐྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐོམ་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཆུའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། བདེན་པ་ རྣམས་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན།མི་བདེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལས་སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། མི་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་ གི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་ནི་མིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སད་པའི་ཤེས་པ་འདིས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མེད་པར། །ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ འདོད་ན།།རང་དོན་འཇུག་ལྡན་ཤེས་པ་ཡིས། །མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་དོ། །དེས་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་སད་པའི་མཐོང་བ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེས་མི་དམིགས་པའི་ ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སད་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་པ་རྣམས་སད་ན་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བླུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། བཤད་པ་མཛད་པས། དེས་ན་འདི་དག་མེད་ཉིད་དུ། །བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་དག་འགྲོ་སོགས གེགས་མེད་པ།།དེ་དག་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།
雖然沒有外境等確定的外在事物,但在夢中的體驗中確實經歷了確定的境界等。如果說這是間接由外境作為原因,即便承認它是原因,也不能證明境界等的確定性是由它作為原因。如果說在外境等所在之處,夢中顯現彼境是確定性的原因,但事實並非如此,因為這將導致無錯亂的過失。 即使彼境空無,僅在某處顯現,也不合理地成為確定性的原因。如果由自性空而生起顯現,因為無差別,將隨處都能生起。雖然沒有共同的事物,但心識是共同所緣,即當兩人做相同的夢時。 提到夢是爲了表示錯亂的認識,如同在其他錯亂認識中看到二月等顯現時,可見心識並無確定性。如果說在彼處只有一月等本性的對境是共同的,雖然有月亮等,但首先沒有二等本性,而且在此若由具有相同根器過失的相續者無確定地經驗,說有一月等又有何用? 對於毫無實際對境關聯而顯現髮絲等的情況,有什麼辦法?同樣,即使沒有外境,在夢中也顯現做事,如同清醒狀態時以水為因緣的飲用、游泳等,以及與之相關的止渴等作用的實際行為一樣,在夢境狀態中也是如此。 因此,如同在夢中無外境而有確定的境界等一樣,在清醒狀態中也是如此,這並不矛盾。如果說在夢境狀態中沒有那些水的元素,那又如何?如果說真實的諸法與此不相符,那麼與不真實無差別者怎麼會是真實? 夢中顯現的諸法不真實,是因為被清醒的認識所破除。如果問什麼是破除?是令知不真實。成立自境是認識的特性,奪取他境是人主的特性。因此,這清醒的認識如何能證成夢境狀態的境界不存在? 如說:‘若許能了知,他境為非有,具入自境識,如何知無有?‘由於是不可得的本性,那麼夢中的認識也應能證成清醒所見顯現的諸法不存在,因為它們對彼也是不可得的本性。 如同清醒的認識僅僅緣取自境一樣,夢中的諸識也是如此。如果說夢中所夢見的諸法在醒時因不可得而不知,這純屬愚癡。 由於不妨礙行走等,以作用本身證成無有才是主要的,何需其他分別唸的證成?如論說:‘是故此等無,以作用而說,彼等行等無障礙,于彼等是有。’
།སད་པ་ན་སྣང་བ་དང་རུང་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ན་སྣང་བའི་དམིགས་པས་དེ་དག་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སད་པ་ལ་སྣང་དུ་[(]རང་[,]རུང་[)]བའི་མཐོང་བས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་ སྣང་བ་རྣམས་མེད་པར་མི་སྒྲུབ་བོ།།འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མ་གཟུང་ཡང་སད་པ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །སད་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་མནའ་ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འོ་ན་སད་པའི་ ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེའི་ཕྱིར་ན་གཉིད་ལོག་པ་ཡུན་མི་རིང་བར་སད་པ་ན་ལུང་དང་གོས་བངས་པའི་གནས་སྐབས་དུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བ་འཐོབ་པ་ག་ལས་ཡིན། དེས་ན་འདི་རྣམ་པར་མི་ཕྱེད་ རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་མེད་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྣང་ལ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སད་པ་ན་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་ན་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་འདི་དག་མ་དམིགས་ཀྱང་དུས་གཞན་ན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སད་པ་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སད་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་སོ། །གཉིད་གཅིག་ལ་ ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་ན་འདི་དག་གཉིད་གཞན་ལ་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན།འོ་ན་སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་སད་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པར་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེས་ན་འདི་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་ མི་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན།རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སད་པར་མཚུངས་པས་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་འབྱུང་ བར་ཟད་དོ་ཞེ་ན།སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མཛའ་བོས་འདོད་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་ན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པ་ན་དམིགས་པའི་གློག་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་ བརྟན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ།།སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ལྷ་དགའ་བ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་མི་འཇུག་པ་ན་མི་ བདེན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་སད་པ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་བཟློག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིས་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་ཡང་སྨྲ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཁ་ཅིག་ནི་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇིག་ལ། དེ་ལས་གཞན་ནི་སད་པའི་དུས་ ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ མི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱང་འགའ་ཁོ་ན་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད། །དེའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བ་སད་པའི་སྣང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་བདེན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་དག་ ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སད་པའི་སྣང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།
如果說:‘醒時的顯現與適宜性不相等,睡眠時的所緣境不能證明它們不存在。‘那麼,醒時所見的顯現也不能證明夢中顯現不存在。 如果說:‘雖然沒有被錯亂的認知所取,但醒時的顯現是不存在的。‘那麼,睡眠時也應如此。 如果說:‘醒時的認知是不錯亂的。‘那麼在此應當飲誓水。 如果這樣,醒時認知所取的對境在夢境時不會相續,因此睡眠不久醒來時,所得的衣物等物質是從何而來?因此,這是無法分別的,不能認為夢中是不存在的。 這是不正確的,因為對夢中顯現也是相同的。它們在其他夢中也顯現相續,因此如果它們在醒時不相續,在其他夢中也不應相續。 因此,雖然未被認知,怎麼能說在其他時間不存在?如果說:‘這一切都不在其他夢中相續。‘那麼,醒時的一切顯現也不都在其他醒時相續,這是相同的。 如果說:‘一個睡眠中睡眠的顯現也不遍滿,那麼這些怎麼能確定在其他睡眠中相續?‘那麼,醒時的顯現在一個醒時中也不確定遍滿,因此這些也不會在其他時相續。 如果說:‘雖然有些不相續,但觀察到其他的相續。‘那麼,對夢中顯現也是相同的。 夢中顯現是否完全不在其他夢中相續?還是說由於與醒時相同的顯現習氣,只是生起與前相似的顯現而已?醒時的顯現也是如此。 如果這樣思維,是隨順友人的願望。 如果說:‘夢中顯現因為不長久住,所以是不真實的。‘那麼,醒時所見的閃電等不長久住的現象,以及其他不穩固的事物也將成為不真實。 在每一剎那生起不同的分別唸的差別,按照持此說法的天歡喜的觀點,也將變得極不明顯。 對於說夢中所見不長久相續故不真實的說法,應當以醒時所見相違而予以反駁。 即便如此,也必須說有長久相續的夢中顯現,因為有些夢轉瞬即逝,而其他的則持續到醒來為止。 如果說:‘這樣的雖然不真實,但在其他時間相續是合理的。‘那麼,真實的也有些轉瞬即逝,這難道不合理嗎? 如果說:‘由習氣差別的力量所生的不真實者,也只有某些在其他時間相續。‘那麼,如果這是可能的,醒時的顯現也是如此。 因此,不能證明睡眠時的顯現比醒時的顯現特別不真實。 此外,這些是作為外境的本性不真實呢?還是作為心識的本性不真實?如果是作為外境的本性,對我們來說醒時顯現與此相違未經證成,所以不應說為相違。
།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཡིན་ན། འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ ལ་གནོད་བྱེད་དམ་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ།ཚངས་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སོལ་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ ལས་ཉམས་པ་ནི་མི་བྱེད་དེ།དེ་སྐད་དུ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ན་སྤྱི་ལའང་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །རྨི་ ལམ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།དེ་དག་ནི་དོན་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དུས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །རང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཡང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བར འགྱུར་རོ།།མེ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་དོན་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པའི་སྣང་བ་བདེན་ པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དུ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པའི་བདེ་བ་སད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་དེ་ནི་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སད་པ་ན་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་བར་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པ་ན་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འཐད། འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སད་པ་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་ དེ།མངས་པས་ཆོག་གོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ སད་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལ་འདིར་སད་པ་ན་དམིགས་པ་རྣམས་བདེན་པས་ཕྱིར་འཇིལ་བའི་སྐབས་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན། འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གཟུང་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམ་པའི་དོན་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བློ་ཡི་ཉམས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད། །དེ་ཡི་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་གསལ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཀྱང་།།ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ། །ལུས་དང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གྲགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཡིན་པས་ན། གང་གིས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།
然而,如果是識的本性,這對夢境顯現的障礙或其他時候不隨行也好,即使梵天也無法成立。如此,障礙僅能破除外境的本性,而不能破除識的本性。對於眼翳者所見的髮絲等,並不會從障礙的認知本性中退失,如所說:‘由於是識的本性之義,故而明顯顯現。‘同樣地:‘若是識的本性之義,則于共相亦應有過失。由於如此承許,故無過失。‘如是所說。 這些夢境顯現若顯為能作事,怎麼會成為無呢?它們並不能作任何事,因為它們的所作事是不存在的。然而,從彼彼顯現中產生錯亂。那麼,這些是無因還是有因?若是無因則不會成為確定時間,若是有因則應說明它們的因是什麼。若說是自己的習氣成熟,則無火等錯亂時也應生起燃燒等錯亂。 若說唯有火等錯亂才是燃燒等錯亂的因,那麼清醒時的顯現雖無所作事也應成為真實成立,因為僅是錯亂也成立因果決定故。對於主張清醒顯現為真實而說夢境狀態顯現為不真實者,按照他們的觀點,夢中與女人相遇的快樂就不應成為醒時隨行和出精的果。 那快樂不是由與女人相遇所生,而是由心的特殊狀態所致。那麼,醒時所緣如與女人相遇所生的快樂,在無此時如何合理生起?若生起則應成超越有因,是故醒時與睡眠無任何差別,略說為足。 複次,你們從識的顯現無對境而推出境等決定不合理的過失,對此我們如是說:如同睡眠顯現雖無對境卻具有境決定等,醒時亦復如是。對此,這裡有何機會說醒時所緣是真實而反駁? 若無外境,那麼什麼存在呢?離所取能取的識于勝義中存在。離所取和能取的識以無增益的本性存在。如是說:‘由無所取能取故,心的體驗無他事,彼無他體驗,彼如是自明。‘世尊亦說:‘如同愚者所分別,外境實不存在,心為習氣所擾亂,顯現為境而生起。’ 對此有些人這樣說:一切所知為身和境的本性,皆是識性,又因為是自證,故非任何所取能取,所取能取的本性是分別增益。因此,離遍計所取能取本性的識是真實。
།གཞན་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་མ་སྦགས་པར་ཤེལ་དག་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནར་མ་རིག་པས་བསྟན་པས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ མེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཛིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེའོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཕ་རོལ་སོན་རྣམས་དེ་སྐད་སྒྲོགས། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ཁོ་ན་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཞི་རྒྱ་མཚོ་ སྟེ་ཆུ་གཏེར་ཡིན་ལ་དེའི་ཕ་རོལ་ཕ་མཐར་སོན་པ་རྣམས་དེ་སྐད་དུ་སྒྲོག་གོ།།འོ་ན་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མཁས་རྣམས་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །དམ་པའི་དོན་ནི་ཡོད་མི་འདོད། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཡང་མཁས་པ་རིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་རིག་པ་རྣམས་དོན་དམ་པས་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན། །རང་བཞིན་དུ་འཐད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་གམ་དུ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེས་ན་འདི་ནམ་མཁའ་ཆུ་སྐྱེས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར ཤེས་པ་འདི་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པར་གསལ་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ན་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ནང་ཡིན་ན་ཡང་ཡོད་དོ། །གནོད་བྱེད་ཀྱིས་ནི་རགས་པ་གཅིག་ ཡིན་པའམ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པ་སེལ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་རགས་པ་གཅིག་ཡིན་པའམ། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཐ་དད་པའི་དུ་མ་ཡིན་གྲང་ན། རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་སུན་ འབྱིན་པ་གསལ་བར་མི་ནུས་སོ།།གང་གིས་དེ་མ་ཡིན་ན་མི་འབྱུང་བ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གནོད་བྱེད་ལུས་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ལུས་ཡིན་ན། འདི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ན་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དུས་ འདི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་མ་རིག་གོ།།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རེག་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་དག་གི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་འདི་ ཡོད་ཀྱི།གང་དག་གིས་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་འདི་མ་གྲུབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གསལ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མྱོང་བ་མེད་དོ།
其他,勝義中的識如同清凈水晶一般,未被一切分別垢染,而這些行相唯是由無明顛倒所顯現,所謂的所取是完全不存在的。由於它在一切行相中都不存在,所以能取識的執取者也不存在。 瑜伽行派的海洋般教法,已達彼岸者們如是宣說。瑜伽行派唯識宗的教法深奧難測無價,正如寶藏大海,已達彼岸究竟者們如是宣說。 那麼中觀派的見解是怎樣的呢?諸智者對於識本身,不許其勝義中存在。瑜伽行派認為勝義中存在的識,諸通達真實理趣的智者們不許其勝義中存在。 為什麼呢?離一多自性故,如同虛空蓮花。自性成立即是勝義中承許,而它必定是一或多。此識離一與多,因此如同空中蓮花,不應是勝義。 論式為:凡離一多自性者,勝義中不存在,如虛空蓮花。此識也離一多自性,這是能遍不可得。 此因不是不成立,因為若識具有行相,如同外境般明顯不具有一多自性。世間所假立為外境者,即是唯識行相論者所說的識。 因此,若是外境時有能破,則當是內時也同樣存在能破。能破即破除粗大一性或微塵多性,識體性所成的行相若是粗大一性或微塵差別的多性,兩種情況都不能明顯避免外境方面的過失。 若不是彼則不生的過失,不是識為外境的理由。說身體理由的過失對無身的識體性不存在的說法也無實義,因為若具行相則識也是有身的。 具廣大境的行相即是身,若此是外境則稱為身,若是識則不是,這種名稱與所名的關係我們至今未知。 未觸及事物本性的過失,不應僅以名稱而轉,自性存在不能僅以名稱而遮遣。 若想:依某些人的觀點,識具有行相則有此過失,而依某些人的主張,離行相的唯分別即是真實,對他們來說一多自性離的不成立如何不住于道路呢?說此識是明瞭自性,除了他們所說明了的青等之外,即使在夢中也未曾經驗其他明瞭。
།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཡིན་པ་གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྷག་ལུས་པ་ཅི་ཡོད། ཇི་སྟེ་འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ན་དུས་མཉམ་དུ་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བསྙོན་ན་ནི་ མི་བསྙོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།སྣང་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྣང་བ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྔོན་པོ་འདི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། བདེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་འགས་ཀྱང་རིག་ པ་མེད་ཀྱི།འཇིག་རྟེན་ནི་ང་བདེའོ་ཞེས་བདེ་བ་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞིར་ཞེན་པར་བྱེད་ལ། གང་ཞིག་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཞེན་པས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འཐད་ པའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བའམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་གསལ་གྲང་ན་དེ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ང་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་ལ།བཀོད་པས་དབེན་པར་སྣང་བ་དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་བཀག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལ་བློ་དང་ལྡན་པས་བརྩད་པར་མི་འོས་སོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་བསལ་བས་ན་བརྫུན་པ་ཁོ་ནའོ། །འཛིན་པ་ཉིད་ན་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་འཛིན་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འདི་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་དང་ཞུམ་པ་ལ སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་བུ་ལ་ཅོ་འདྲི་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པས་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མི་བཟོད་པས་ནི་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབད་པས་སྒྲུབ་པ་འདི་ཅི་དགོས། དེ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་ ཏེ།གང་གིས་དེ་དེའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་ན་འདི་དེས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་གཞག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བསྒྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསལ་བ་བསལ་བས་ན་དེས་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསལ་བས་ན་བསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན ཅི་ཡིན།འདི་བསལ་བ་དེ་བསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེའི་དུས་སུ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་སྔ་མ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེའི་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དུས་མཉམ་དུ་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
如果藍色等是不真實的,那還有什麼其他的識存在?如果在此顯現藍色等時,同時也體驗到內在的樂等,對此若有懷疑,則無有絲毫不可懷疑之處。 也不能說顯現的藍色本身就是樂等的本性,因為顯現並不顯現為樂的緣故。任何人都不會認識到’這個分離的藍色是樂’或者’是變成了樂’,而世間在快樂時執著’我快樂’作為我執的所依,凡是以現量為先的執著,在沒有違害的情況下,應當如此安立。 若不如此,則世俗名言也不應理,因為那個識本身也是藍色等的能取。即便如此,若有所取或能取明顯,那就不是所取,因此唯是能取。 由此也是能取,因為執著’我取藍色等’作為我執的所依,而對於離開安立而顯現的那個,與所取相共同的一多自性空性不是量的對境。因此未被違害所遮,由現量所成立。 對於這個樂的本性、藍色等的識不是虛妄的道理,有智慧者不應爭論。藍色等雖然被經驗,但因為被違害所遮除,所以唯是虛妄。 若說能取必須依賴所取,沒有所取則能取也不存在。那麼,是這個樂等自性的能取依賴所取,還是能取性依賴所取?其中自性依賴所取是不合理的。自性不是依賴所取而獲得的。 能取性是依賴所取的,沒有所取則不存在。如果認為僅此而已,對喜悅和沮喪等行相沒有任何損害,這一切都因為無有實質而如同詢問芭蕉樹幹。 如此,藍色等的識因與彼等無別,所以如同彼等是虛妄的,這是我們所說的。若不能接受這點,則應說彼等是有別的,對於樂等的差別,我們並不相違。 因此何需如此努力證成?若說彼即是藍色等的識,這只是傳說而已。因為藍色等並不明顯為樂等。若由彼成立明顯的本性,則此應成為彼所明顯,但這是不可能的。 因為無色法不應安立色法,同時的事物沒有因果本性,若是果則成為實法。那不是所轉變的,因為已被遮除所遮除,所以是應被遮除的。 被遮除故而遮除是什麼意思?這個遮除是以那個遮除為因,還是在那個時候?第一種情況與前者無別,所以以其破斥而破斥。第二種也不合理,因為若僅以同時而成為所明顯,則樂等也應成為彼。
དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡིན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་ནུས་ པ་ཡིན་ལ།མེད་པ་ལ་ནུས་པ་མི་འཐད་མ་ཡིན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་གསལ་བར་བྱ་བ་ག་ལ་ཡིན།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ན། གསལ་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་ནུས་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པའི་དུས་སུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་ལོ། །དེས་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རང་ཉིད་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་སྟེ་མེད་པ་ལ་རང་གསལ་བ་མེད་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། གང་ཡང་རང་བཞིན་མི་གསལ་ཞིང་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། མེད་པ་ནི་མི་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་རིག་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་མཚར་འདི་ཅི་ཡིན། དེས་ན་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་ལས་ཡིན་པ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གསལ་བ་ཡིན་ལ། རང་གསལ་བ་ལ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གསལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐོབ་སྟེ། སྔོན པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ང་འདི་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་ལས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཀྱང་འདིས་འཛིན་པར་བྱེད་པར་ཞེན་ ཏེ།དེས་ན་དེས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྲུབ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ང་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་མཐའ་དག་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དཀར་ཤམ་མོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ངར་འཛིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྔ་ཀ་ཡུལ་ཡིན་པ་ན་ལུས་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བེམས་པོའམ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། འཛིན་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེན་པར་བྱེད་པས་ན། ཞེན་པ་ལས་ཀྱང་འཛིན་པར་ མི་འགྲུབ་པོ།།གང་ཞིག་གསལ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསལ་བ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཚད་མ་པའི་གཙུག་གི་ནོར་བུས། དེ་ཡི་སྔོ་སོགས་ངོ་བོ་ནི། །རང་བཞིན་དེ་ནི་མྱོང་བའང་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་ཡིན་ཡང་། །སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་མྱོང་བར་བརྗོད།།ཅེས་གསུངས་སོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲུབ་མོད། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ངལ་བའི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཆུར་ནུབ་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཁྱབ་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་མྱོང་ལ། དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡང་ཡུལ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་མཚུངས་པ་ན་ལུས་ བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
不是這樣的,因為沒有青等是不合理作為顯現者的緣故。如果說,若無法顯現者不是顯現,那麼顯現者又如何成立?顯現者是具有顯現能力,雖然無法對無有產生作用,但並非不能成為所顯現。那麼,如同無有沒有作用一樣,有法也是無有,因此樂等也不會成為顯現者,如此一來,青等又怎麼會成為所顯現? 再者,如果作用是對果的必要,那麼無有的所顯現不是果,所以安立作用是不恰當的。另外,在認知時顯現青等,它對此毫無作用。那麼將成為自顯,如果無有沒有自顯,現在又如何顯現?若本性不顯現且也不從他顯現,它如何能顯現? 無有隻是不顯現,而無明本性的識使其顯現。識使其顯現,它不是顯現,這是大真實見,識不使其顯現,而說使其顯現,這是什麼奇怪的事?因此,作為所接觸的對境時,青等是自顯,對於自顯而言,根本沒有所謂的使之顯現。不顯現就不是能取,僅僅是非所取並不能成立能取性,因為青等雖非所取,但也不是能取。 即便從’我執取’這樣的執著來說也不是能取,因為是對受損對境產生另一種分別的緣故。非能取的身體也被執為能取,因此它怎麼能成立為樂等的能取?也不是僅僅將樂等執為我而作為對境,因為沒有’我是樂’這樣的體驗。 是對五蘊一切的認知,因為見到’我是白衣’等形式的我執。五者都是對境時,身體也包含其中,所以不是非對境。它無論是物質還是無有都可以,雖然不是能取,但由於是能執著,所以從執著也不能成立能取。 凡是不依賴他顯而顯現的就是識,因此青等本身就是識。如量論之頂髻寶說:‘彼之青等體性,本性即是經驗,雖以自性而經驗,說為經驗青等。’ 青等本身即是離一多自性的空性之識,因此何來不成立因?如此一來,難道因的一分不是不成立嗎?這樣,青等和樂等的識也是有法。其中,離一多自性的空性對青等是成立的,但對樂等則不然,因為它是無形的緣故。 這是不存在的,因為它也無法否認遍及對境而顯現,如同疲勞的肢體沉入水中多少,就產生多少遍及的快樂體驗,如此體驗也不能說是不遍及對境,因為身體也將如此成過。當遍及對境相等時,此處如同身體一樣也是有形的緣故。
།ཙནྡན་དང་ཚེར་མ་འབྱུག་པ་དང་། འདྲུད་པའི་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གཞོལ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པས་ན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་པ་རྣམས་བདག་ ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་མ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་ཡིན་དུ་ཆུག་།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཀྱང་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།འབྱུང་བ་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ལུས་སུ་མྱོང་བའི་འབྱུང་བ་དག་ལས་བློ་ཐ་མི་དད་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཡང་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བས་ན་བློའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ དོ།།འདིར་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་འདི་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལྟ་ན། གཞན་གྱི་ལུས་གཞན་གྱིས་མི་འཛིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ལུས་མེད་པ་ཡིན་པས་མི་འོས་སོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སྐབས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དགོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ག ལ་ཡིན།འོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་མི་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ། གང་མི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ལུས་མི་ བདེན་པའི་ཕྱིར་དང་།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡང་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ ལ་སོགས་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་ན་མིག་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་སྣང་ལ།དེའི་ཕན་འདོགས་པ་མེད་ན་མི་སྣང་ངོ་། །མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེར་སྣང་ བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཕན་འདོགས་ན་དེ་དག་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གིས་ཕན་འདོགས་པ་ནི་དེ་སྐྱེ་བ་ན་ཡོད་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་སྣང་བ་ན་ཡིན་གྱི་ཡོད་པ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དག་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་ཡང་ལུས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚིག་གི་ཚུལ་ནི་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དེ་ཡོད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ལུས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལུས་མི་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པས་ན་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར་གང་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པ་དང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ།
由於塗抹檀香和荊棘,以及隨順拖拽等行為所產生的快樂等感受已經成立,怎麼會成為無身體的呢?再者,執我的所依雖然可以不同於色等執我的所依,但是執我所緣的身體若與意識分離,則僅成為期望的對境。快樂等並非顯現為與身體分離的。因此不應說’身體本身不是心識,雖然身體已經成立,但對心識的分別仍有懷疑’。 爲了否定大種具有心識,應當說:如果從自身所感受的大種與心識無別,那麼在現見大種時也應現見心識,因此就不會對心識的對境產生懷疑。在此,了知快樂等與識性的身體無別,對此的破斥也不合理。因為按照唯識宗的觀點,他人的身體不被他人所取,所以帶有差別的因不成立。 身體所具有的身體性與身體無別就成為無身,這是不合理的。因此,對於某一方的部分不成立也完全沒有機會。另外,應當以具有行相的識作為主張,安立能遍不可得因。如此一來,又怎麼會有部分不成立呢? 那麼,如何說明無行相的樂受等識不真實呢?凡是由不真實因所生的都是不真實的,如同芽一樣。樂受等也是由不真實因所生,這是自性因。由於身體不真實,以及樂受等是由此所生,因此能立不是不成立的。 若說樂受等是由前識所生,而非由身體所生,這是不對的,因為見到它們隨順身體的生滅。當眼等有所助益時,可見產生從眼等所生的樂受等,當無所助益時則不顯現。 若說眼等並非助益,而是顯現為彼的諸識才是助益,那麼如果顯現為彼的諸識能助益,它們就必定會助益。它們的助益具有在生起時必定存在的特徵,這一點對它們也同樣適用。正如樂受等確實存在一樣,它們也是如此。 若說它們顯現為彼時是存在的,但並非確實存在,那麼顯現為彼的諸識也應當是顯現時存在,而非確實存在。若說這些具有顯現本性的東西唯有顯現才存在,那麼為什麼具有此本性的身體的存在不也是如此呢? 若說雖有隨順關係,但身體不是因,因為不真實,這種說法方式是有過失的。因為因果之間的那種本性,除了隨順和返背之外別無他物。 再者,雖然顯現為身體的識是因,但已成立樂受等的因不真實,因為如果身體不真實,則顯現為彼的識由於同時認知決定而成立無差別,所以不真實。因為凡是同時認知決定的都是一體,如同識與其自性一樣。
།ལུས་དང་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འདི་དག་ཐ་དད་མེད་པར་གྲུབ་པར བྱེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །སྔོ་དང་དེ་བློ་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་ངེས་པར་གཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དང་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་ དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་དང་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པར་སློབ་དཔོན་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པར་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མི་ བདེན་པ་དང་དེའི་ཤེས་པ་བདག་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་དེ་ཡོད་ན།འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་འབྲེལ་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་སྟེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་འདི་སྲིད་པ་ན། རང་གི་འགལ་ཟླ་མི་འགོག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་ཡང་སྲིད་པས་ན་ འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན།ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་མ་རིག་གོ། །རིགས་པ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་རིགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པས་ན། དངོས་པོ་ལ་ཡང་དེ་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ པ་ངེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པའི་ནུས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ན་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པའི་བྱེད་པ་ མེད་དོ།།དེ་ནི་མེད་པ་སྟོན་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེར་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། དེར་ཡང་རིག་པའི་བྱེད་པ་རྟོག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཤེས་པས་མི་ བདེན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་བདེན་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མྱུ་གུ་རེས་འགའ་དམིགས་ པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དམིགས་པར་རེས་འགའ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཁོ་ན་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད་ཁྱེད་དམིགས་པ་ཡང་གང་ལ་འདོད། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཡིན། དེ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་ན་འདི་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་འབྲས་བུ་ཡང མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡང་དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱང་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དེའི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རེས་འགའ་དམིགས་པར་འགྱུར། དེས་ན་དེ་ཉིད་རེས་ འགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འདོད་ཀྱང་ཁས་བླང་དགོས་སོ།
身體和顯現於其的識也是必定同時所緣,這是以自性因成立這些無有差別。如是所說:‘由於同時所緣決定,藍色與其識非異。‘並非由同時所緣而成立為一,然而是無差別,凡是與何者必定同時所緣,彼即非異於彼,如一月亮與第二月亮。 對境也與自識必定同時所緣,此即是遍行相違所緣,此為阿阇黎所許。差別必定遍於無同時所緣,因為無關聯故。與此相違即是同時所緣決定,如是思維非為善思,若同時所緣決定是以關聯為因,則彼時無有則無決定,然而非真實,與其識於我無有關聯,唯有彼存在時,不應成為關聯之因。 因此,無論有無關聯,當有此同時所緣決定時,不能遮遣自之相違,差別亦可能,故於此返體有疑惑,如何不是不定?如何是遍行相違所緣亦不知。了知正理者說識具有行相,此是廣釋作者之密意,是大正理。 若謂若是事物則依賴關聯,若是無事則不然。此是佛語,雖然無事無關聯而是同時所緣決定,此非其因,故於事物亦何故不成無彼?此同時所緣決定具有因,不應無因。非唯關聯是因,由無明力所執取故,顯示真實自性即是顯示極無之義,于顯示事物則無無明之作用。 彼具有能顯無之相故。因此,若謂于彼應尋求成為事物之關聯,此不真實,因為于彼亦無礙於明知之作用分別故。如由無明力識顯示非真實,如是由明力亦顯示非不真實,故此是偏執。因此非因不成。 若謂非真實非果故,喻無能立,則芽如何成為有時所緣?若謂所緣是有時,彼非如是。於樂等亦如是。由是所緣自性故,唯彼等是有時,若謂芽等亦如是,汝許何為所緣?若謂是事物自性體性,彼是有時故,此如何非有時? 若謂是樂等,如何是彼之所緣?因為無關聯故。彼非是芽之自性,亦非因,亦非果。亦非同因,亦非他相之關聯,無關聯亦非彼之所緣。因此,彼自身亦非有時,亦非彼之所緣,如何成為有時所緣?因此,雖不許彼即是有時,亦必須承許。
།རེས་འགའ་བ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་མི་བདེན་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་པ་ཡང་བརྫུན་པའི་རྒྱུར་གྲུབ་པ་ན་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ འདི་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་ལ་ནི་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ། དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་འགལ་བས་ན། འགལ་བ་དམིགས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལ་ཡིན། འདིས་ནི་མི་བདེན་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་ལ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་ཆ་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་ པ་མ་ཡིན་ནམ།གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེད་པས་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་གཞི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་དངོས་ པོའི་ཆོས་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་ལ།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པས་ན་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། དངོས་པོའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། མེད་པ་ནི་གཞི་ལ་སོགས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མེད་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི། རང་བཞིན་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་བམ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་དག་མ་གྲུབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་མེད་ན། །གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་འདོད་དམ་ཅི། །དེ་ཡང་མིན་ན་འདི་ཉིད་ནི། ། དགག་ཡིན་ལྡོག་པ་ཅི་སྟེ་འགོག་།ལྡོག་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དངོས་མེད་ལ་ཡང་ཡོད་ཡིན་ལ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །བླུན་པོ་ཡི་ནི་སྤྱོད་ལ་ལྟོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་མེད པར་ངེས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ངེས་པ་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འགོག་ན་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་ནི་ མེད་པར་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་ན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ནི་འདིར་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡང་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟགས་ལ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འཇུག་གོ་ཞེས་ཁས་བླང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས པ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་།རྩོད་པའི་གཞིའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པས་ན་རྟགས་ཐམས་ཅད་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་ པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྡོག་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་རྟོག་པའི་བཟོ་བོས་སྦྱར་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཆོས ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
雖然是偶爾的,如果虛妄不是果,那麼樂等也將不是。當虛妄成立為虛妄之因時,由於同法喻成立,因此此因也不相違。 在勝義中以勝義為因遍及,而且由於這些因相違,以相違可得而從異品返,又怎會是不定性。由此說明了不真實趣入的識為因的阿賴耶識。 如是,無相識以自性因成立無自性,有相則是遍不可得,故非於支分不成立。 若有基礎則因不成立嗎?此因以識為基礎,而彼亦無故,由基礎不成立而不成立耶?不是,事物之法若無實事基礎則不成立,而非離事物之法。 此中認為事物之法一與多之無為因,于無事物中一與多之體性不應理,故如何不成立。 離事物之法的有法非為事物不應理,因為無不應理為基礎等。 若說于無中一與多之自性不成立決定不成立,那麼現在自性成立決定成立嗎?若說不是,則彼等不成立成立,若無從彼返,因成立是否許可?若彼亦非,此即是遮,為何遮遣返? 無返是成立,于無事亦有,事物有非有,觀愚者之行。如是說。 複次,由遍不可得因所生的比量決定無識,決定彼時,說基礎不成立非能破能立,若破彼欲求成立之因則是能破。 若彼成立則為殊勝能立故,于彼無能破。比量生起之前不可能成立無,因為無量故。 若有則遍不可得成無義過失故。現量於此非時機故,比量亦無因故,于因亦有此時過失等同故。 若然于有無存疑有法上,遍不可得趣入,應當承許,如是則由基礎存疑性故,能立將成不成立耶?不成,因為于有法體性無疑故。 若以非識等返體性之青等識為有法,于彼無疑,而於諍論基礎之法存疑,非為于有法存疑,因為彼遍一切相同故,將成一切因非因過失故。 于有無存疑時,于識性等亦存疑不應理,因為彼是異返故。由於僅離所得為能立故,而且由於彼無所得故,因自體不成立耶? 不是,因為一與多自性空之能立量是不可得故。由此說明了非剎那于次第與非次第不可得。 于彼中分別工匠所造作勝義中無之非剎那即是有法故。
།སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་པ་འགོག་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་དགག་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་ནི་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ གང་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་འགོག་གམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན།དེ་ལ་དེར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་དུ་འགོག་སྟེ། ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགག་པ་མེད། །དེ་ནི་མེད་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །རིགས་ པ་འདི་ཡིས་འགྲོ་བ་ཡི།།དགག་པའི་དོན་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དུས་འགོག་ཅེ་ན། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡོད་དེ་ལྟར་ནི། །མི་འགོག་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་འགོག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་ཁོ་ནར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འགོག་ན། འོ་ན་སྒྲོ་ བཏགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་འགོག་པ་ན་མི་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་ལ་ནི་འཇིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྲུལ་མཐོང་བ་ མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཀག་པ་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་བདེན་པ་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་ པ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལས་བཟློག་པས་ཁྱབ་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་འགར་ཡང་གང་མེད་ན་མེད་པ་ནི་བཟློག་པ་ལ་མེད་པ་ན་འདི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྣང་བས་ན་འདི་འགལ་ བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོ་ན་ཆོས་ལ་གནོད་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དང་འགལ་བས་འགོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་ཆོས་ཅན་འགོག་པ་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་མ་ཡིན། བརྗོད་པ་འདི་ཆོས་ཅན་ ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ།མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལ་ནི་བསྙོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པ་ན་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་གནོད་པའང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་ཏེ། དཔེར་ན་མཁའ་སོགས་གཞན་དག་གིས། །སྔོན་མེད་རང་བཞིན་སྐྱེད་མེད་མིན། །ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུན་མིན་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པས། དེ་བཞིན་མཁའ་སོགས་ཆོས་ཅན་གྱི། །དངོས པོའི་ངོ་བོའང་མེད་བརྗོད་བཞིན།།དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། །གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་གནོད་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་ན་དོན་དམ་པ་ པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་།ཁྱབ་བྱེད་མེད་ན་ཡང་ཁྱབ་བྱ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མས་ཁྱབ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་དེ་འགར་ཡང་དམིགས་ཏེ། དམིགས་ན་དེ་ ཁོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱབ་པ་མ་བསྒྲུབས་ན་ཡང་གྲུབ་པ་བཟློག་པར་དཀའོ།
如果說破除增益存在就會變成沒有破除實有,那麼應當如何破除呢?對於存在之物,並沒有所謂的破除,而不存在也不是實物。如果說是在某處破除存在性,那麼是在何處破除何物的存在?是在彼處破除彼物,還是在他處破除? 在彼處破除彼物是不可能的,因為相違的緣故。在他處破除也不可能,因為沒有實物的緣故。如此,在何處破除呢?如說:‘對於諸存在物,無有破除,彼不存在亦非有,以此理趣,世間之破除義不存在。’ 若說破除處所時間,如彼存在,如是不破除;如彼不存在,如是亦不成破除。如果僅僅在他處增益后破除,那麼就是破除增益而非實物。 即便如此,說’此處無蛇’時破除增益的蛇,也不會變得不恐懼,因為恐懼並非來自增益的蛇,而是來自外在的事物。雖然沒有看見外在的蛇,但這是增益,因此破除增益就等同於破除外在之物。 對於破除非剎那性也是這個道理,對不真實的觀察即可。因此,能遍不可得不是不成立的這一點是確定的。也不相違,因為存在於同品中。 與所立相違的遍攝是相違,而此處是被彼所遍攝。若某物在任何處都不存在時不存在,即是在相違處不存在,而此因在同品中顯現,如何成為相違? 那麼,是否是損害法的相違?如同所立法被與自相違者破除一樣,也可以通過損害有法而成立。此因也是破除有法,怎麼不是相違? 此說不損害有法,因為不捨棄未經觀察時悅意的有法之本性。如此,並非懷疑這個顯現本身,而是對增益而言,當破除勝義有法時,對所立法並無任何損害。 有些人承認僅僅損害有法也具過失,如說:‘如虛空等他物,非無先前自性生,因非頓時聲等相續。‘對此諍論說:‘如是虛空等有法,實物體性亦說無,如是所欲所立法,全無任何之損害。’ 由此也說明了對能立法的損害。此因也不是不定,因為在勝義中除了一與多別無他相,以及若無能遍則所遍不成立。 若在勝義中一與多的遍攝在某處被見到,難道不能如此說嗎?按照空性論者的說法,這在任何處都不可見,因為若可見到,就會導致那個不是空性的過失。若不成立遍攝,也難以推翻已成立的。
།བཟློག་པར་བླ་སྟེ། གང་འདིར་འགག་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགར་ཡང་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ཁྱབ་པས་ན། སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བཀག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ཅི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་གནོད་པས་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ། དེས་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་བླང་བར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྡང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ནི། རེ་ཞིག་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དོན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ལ་དེ་ནི་གཅིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་ དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན།མ་རིག་པའི་དབང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་སྐད་དུ། ཡོངས་གཅོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །གནས་པ་འདི་ནི་ཆ་གཞན་ ཏེ།།ཐ་དད་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ། །ཐ་དད་སྣང་བ་བསླང་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པའོ། །ནང་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འདི་གཞན་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ ཀྱིས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་དེ་དག་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལས་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ།གཉིས་མེད་པ་ནི་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རྟོགས་པ་གཅིག་ནི་ནང་དུ་སྣང་། །གཞན་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་དག་མར་མེ་ གཉིས་བཞིན་དུ།།གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །དཀར་དང་བདེ་སོགས་རིག་པ་ཡི། །རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ཡི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་སྔོན་ པོ་དང་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྟོང་པའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དོན་དམ་པར་ཁས་ལེན་ཏོ།།འོ་ན་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་ རྟོགས་པས།།ཡུལ་དང་དུས་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །འདིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྟོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་དང་ ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་ན་ནི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ། རང་ལས་ཐ་དད་པ་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་དང་དོན་གྱི་ཐ་དད་མིན། །སྔོན་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའང་མིན། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོར་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཅིག་དང་དུ་མས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་འཛིན་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཙམ་སྟེ། །བློ་ཡི་ ངོ་བོ་རྣམ་མེད་ཡིན།།འཁྲུལ་པ་ཡི་ནི་རྣམ་པ་རྣམས། །སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཞེས་གང་བཤད་པ་སྙམ་དུ་ལྟའོ།
應當遮遣,所謂此處應當遮遣的勝義,並非先有所緣,而是如同遍計所執的常性等。由於遍計所執為一與多所遍,因此以遮遣遍計所執的能遍而遮遣遍計所執的所遍,我們豈會因不成遍的過失而失壞?因此智者應當接受此以三過——不成等所空的空效能立。 複次,有些誹謗空性的唯識論者認為:首先,除識之外別無他法,雖然識是一,但由於內外轉變,以無明力而顯現為所取能取的本性。其中二取的本性僅是空無,由此空的識是勝義諦。如說:‘內識外現相,此乃異分別,無異識顯現,異相乃增益。’ 內識顯現是一種,外境顯現又是另一種。此二者亦是無二,因為唯是自證。由其力所生的分別,于彼等增益所取能取的本性,由此所增益的二取本性是虛妄的,無二則非虛妄。如說:‘一覺內顯現,他者外境現,彼等如二燈,非能所明照。白及樂等覺,所覺能覺性,從彼力所生,唯是分別幻。’ 又有其他論者承許勝義中一個離內外、前後、青非青等差別的具種種相的識。若問內外差別云何?答曰:‘所謂內與外,依處時而立,不知自本性,處時皆不成。‘此中前後等差別唯是假立,覺亦是自性領受,故是識的自性,因此勝義中亦不顯現差別。 覺與其他的差別任何人都不能了知。因為若不攝於自證則不能了知差別,因爲了知是具有自證相;若攝於自證亦不能,因為與自相異相違故。如說:‘識境無差別,非由青等成,前後之體性,現量不能成。’ 其他論者認為:執我之所依的能取作用,內明顯的樂等,即是勝義識,所取相是由無明顯示的,以空一多故唯是空。由於彼不存在,故依彼的能取樂等亦不存在。如說:‘唯是執我依,無相智體性,諸迷亂行相,如幻事顯現。‘如是觀察。
།ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་ཤེས་པ་ནི། རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནི་ཀུན་རྫོབ་གཞི་ མེད་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་སྟེ།འདི་ཡི་ངོ་བོ་རྣམ་མེད་ཅིང་། །གོས་མེད་ལྡང་བ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་ནི་མཁས་པ་མ་ཡིན་པས། །ནམ་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲས། །སྐྲག་པའི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །གང་དང་གང་དུ་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་དང་དེར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གང་གསུངས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ ཉིད་ཀྱིས་མི་བཟོད་དོ།།དེ་སྐད་དུ། རིགས་པ་སྨྲ་བས། དཀར་སྡུག་ལ་སོགས་ཐ་དད་སྣང་། །ཐ་དད་མ་ཡིན་བློ་མྱོང་ནི། །ཐ་དད་མེད་སྣང་ཐ་དད་ན། །ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་ན་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར་གཅིག་མ་ ཡིན།།བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་། བདེ་སོགས་ཐ་དད་མེད་དངོས་ཕྱིར། །དངོས་སོགས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཡིན་ན། །ཐ་དད་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་། །སེམས་དེ་ཅི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་ པས་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པར་མ་དམིགས་མོད། སྲིད་པ་ནི་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་མེད་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་ངོ་། །འདི་ནི་མ་རིག་པའི་མ་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསལ་བ་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་དུ་མའི་འཐད པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་རང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་དུ་གསལ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོར་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ ན་ཡང་གཅིག་ཏུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ལ་མི་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།གསལ་བ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཚེགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ ཡང་མི་རིགས་པས་ཐ་དད་པར་རིག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རིག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་ན་སྣ་ཚོགས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །མི་བརྟན་རྣམས་ལ་བྱ་ག་ལས། །འདི་དག་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་དེ། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་བརྗོད། །དེ་ལྟ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ ཁོ་ན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསལ་བ་སྨྲ་བ་འདིའི་སྐམ་ལ་ལྷུང་བར་འདོད་པ་འདམ་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པའི་གྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པས་ཆོག་གོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ།
有些人認為,勝義諦的智慧是無相的,這也不是凡夫通過經驗所能證得的,而是應當從現在無有世俗基礎中推斷而知。正如所說:‘此之本性無相且,無衣而起如是許,彼由非為智者故,任何時候不能知。‘在這些觀點中,沒有一個偏離空性,如同聖龍樹所說:‘以空性獅子吼,驚怖一切諍論者,無論趨入何方所,彼處即是空性義。‘如是第一觀點就不能承受差別顯現的現量。如理論家所說:‘白凈等相顯差別,非異智之所領受,無別顯現若異者,差別無差何為異?‘同樣地:‘由他性失他性故,無見實故非是一,智體無別得見故,決定成為無差別。‘又說:‘樂等無別實體故,若能頓取諸實等,差別所現所取相,彼心何故非差別?’ 此處論式為:若某物顯現為與某物差別,則彼不可能與彼無差別,如同苦與樂一般。所取相也顯現為與能取相有差別。這是相違決定因。剎那性等不能成為不定因,因為它在現量中顯現為與自性無差別,且在不能執取事物本性的分別中無有顯現。 雖然未曾見到錯亂,但難道不是可能存在嗎?由無明力故,無差別也顯現為差別。這是無明中的無明,即顯示顛倒本性者。這是不合理的,因為最初已經遮破了顛倒顯現,且智慧遍一切處不應成多。 對於其他事物,智慧顯現為顛倒,但對於智慧本身不可能有他性,若說智慧對自身顛倒,豈非狂言?再者,若智慧顯現為他,則非自性,如是則於一性顯現之本性中不應有不顯現,且顯現也成為顛倒。由於智慧無有任何本性,故不費力即可成立無自性。 再者,主張無差別性不合理而了知為差別者,依其觀點則識對自性成為錯亂,如是則因無自證且不應有他證故,一切顯現皆斷,則種種相將滅。 除生起外也無有其他作用,如說:‘一切有為剎那性,于無常中何有作?此等生起即是彼,說彼即是所作事。‘如是差別顯現即是智慧如是生起,如是則此之自性即成差別。這是說無相者欲避枯槁反落泥潭,對愚者戲論生敬足矣。因此,如是首先第一觀點不合理。第二觀點也不應理。
། གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་དག་ཐ་དད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུད་གཞན་ལ་སོགས་པ་དག་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་གཉི་ག་རང་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཏམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན མོད།སྐྱོན་ཅི་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ངས་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་གཉི་གའི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡང་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནུས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་བཟློག་ཏུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་། ཁྱད་ པར་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྟ་བ་པོ་གཅིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་པོ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དེ་གཉི་ག་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར།ཇི་སྟེ་འདིར་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་རྟོག་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རློམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཁྱད་པར་དུ་མི་ འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ནི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ།དེས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བ་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་འགལ་བར་བརྗོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་ པས་ཕན་ཚུན་མ་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཡུལ་དྲུག་པོ་རགས་པའི་རྣམ་པར་མྱོང་བ་མི་འཐད་དོ།།དེས་ན་འདིར་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་བལྟས་པར་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ན་ཟླ་བའི་ར་རི་ལ་རྟོག་པར་གཞོལ་བའི་མིག་ཡོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྨད་པར་མི་ནུས་སུ་ཆུག་མོད། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྨོད་པ་གང་གིས་བཟློག་སྟེ། བདག་ཡོད་ན་ཤེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་དེའི་ཡུལ་རྣམས་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང འགལ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བེམས་པོ་ཞིག་པ་ཡིན་ནམ། བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྲང་། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མི་རྟོགས་ཤིང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་གང་གིས་གཟུགས་ཤེས་པ་དེས་ སྒྲ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པ་ན།དོན་དམ་པར་ན་དེ་གཉིས་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །རྟོག་པ་གཉིས་རྟེན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རྟེན་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།
如果所取和能取的這兩種意識是相異的,那麼此時就如同不同相續等一樣,必定會互相隱蔽,而且由於二者都以自證為究竟,所以會變成互不了知。 如果說:雖然互相隱蔽,但有什麼過失呢?‘我見到這個’這樣的執著不合理。 答:二者的功能所產生的這種執著有什麼矛盾呢?如果說:其他相續也會有這樣的過失。答:不是的,因為它對此沒有功能,若有功能則果生起不可阻止。 如果問:這也如何存在於一因中呢?答:因為生於一個阿賴耶識中。 對此應當說:如果是互相隱蔽的,則不會成為一個認知者的現量。按照無我論者們,特別是瑜伽行派的觀點,並不存在一個異於識的觀察者。 識本性的觀察者是其他的樂等,而青等又是其他的,因此二者不會成為互相隱蔽。 如果認為:在此並非一個認知者的現量,而是分別念如此顯現。那麼這樣的話,就不會與其他相續中的青等顯現有所區別了。 這些差別並非僅僅由分別唸的生起與否而成立,而是由顯現與否而成立,因此會導致認知者的差別性崩潰。 由此也說明,同時生起的色等諸識如果相異,就會互相隱蔽。 這也破除了對瑜伽行派所說的識的極微完全了知時互相隱蔽而與外境論者所說的粗顯現相矛盾的說法,因為就像識的極微們僅以自證為究竟而互不了知一樣,色等諸識也是如此,因此不能成立六境粗相的體驗。 因此,在此不觀察自宗過失而誹謗他人,就像觀察月亮倒影的斜視眼一樣。 由於過失相同,雖然無我論者不能誹謗瑜伽行派,但什麼能阻止對有我論者的誹謗呢?如果說:若有我,則諸識互相隱蔽時,一個認知者現量了知其境界並不矛盾。 答:不是的,因為在彼處也有相同的矛盾。即:此我是無情物還是非無情物?若是第一種情況,則此處自身什麼也不了知,而是由於具有了知而假立為認知者。即便如此,當某識了知色法時不能遍知聲音,則勝義中二者不能成立為具有同一認知者。 如果說:因為二種分別念依于同一所依故無過失。答:彼等也是以一個阿賴耶識為因,以及由一個等無間緣為因,所以正是承認它們是同一所依。
།རྟེན་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་སྤྱོད་ཡུལ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་གང་གིས་དེ་ཡོད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདི་བདག་ལ་འཇིགས་སམ། གལ ཏེ་བོང་བ་དང་མཚུངས་པའི་བདག་ཡོད་མོད།འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོའམ་ཡུལ་རིག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་དེ་གཉིས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེའི་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་ལའང་ཐ་དད་པར་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ ཏེ།འདུས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ངེས་པར་བྱེད་པ་ག་ལས། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ཕྱི་དང་འདུ་བ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་རྣམས་ ཀྱི་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དངོས་སུ་ན་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལས་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དང་འདུ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་གཞན་ ལ་རྟོགས་པ་དང་འདུ་བ་མེད་པས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན།བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད། དེ་ལྟ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་དང་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ མི་འགྲུབ་སྟེ།དེ་དང་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཡོད་དོ། །འདུ་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་བདག་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ནི་རྟེན་མེད་ལ། རྟེན་མེད་པར་ཡང་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདག་ཀྱང་སྐྱེད་པ་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡོད་པ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་མོད། རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དེ།རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །སྐྱེད་བྱེད་དུ་གྲགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཅི་ལྟར་རྟེན་མ་ཡིན། རྟག་པ་ཡང་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་ན་བདག་རྟོགས་པའི་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ ཁོ་ནའོ།།སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྟོགས་པ་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་ནི་འདི་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བུས་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དཀར་ཤམ་མོ་བདག་འགྲོའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་འདི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་བདག་རྟོགས་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཡོད། དཀར་ཤམ་ལ་བདག་དཀར་ཤམ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའམ། འགྲོ་བ པོ་ལ་བདག་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པས་ན་གནོད་བྱེད་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་བདག་རྟོགས་པ་པོར་རྟོགས་པས་མི་འགྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་བེམས་པོར་ནི་རྟོགས་པ་པོར་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་དེ་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཀྱིས་ལྟར་ན་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྲུབ་བོ།།འདི་ལས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་གིས་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དོན་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་ མི་འགྲུབ་སྟེ།ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོ་ཡང་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཟུགས་སམ་སྒྲ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོས་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ།
雖然是同一所依,但由於二者互不領受對方的本性境界,以及也沒有其他能領受彼二本性的心識,因此確實存在過失。對此,若問:難道這使我感到恐懼嗎?雖然有如石頭般的我,但是那些心識互不了知對方的本性或境,彼等也不為他者所了知,因此存在這種過失的情況。因為若推及到了知者對了知也成為相異,則成太過。 若說不是,因為是決定聚合的緣故。則問:何處一切都是決定一體?若說由差別因的差異而無相違。則此即是失壞一性。若說數量、分別、外在、聚合及果物等差異僅是名言差別因的差異。那麼實際上,若某法從一個有法聚合,則彼即是了知,因此一切成了知與聚合,故定成了知者。 或者,若因為其他無了知和聚合而不承認其爲了知者,那又如何承認我?若說因為彼等存在,則不然,因為彼等無關聯。即使承認關聯,也無法遣除無窮過失。了知與聚合也不成立,因為彼此無關聯。若僅僅說’有了知,有聚合’,則如同我一樣,其他也應成爲了知者。 無形體的了知無所依,無所依則不存在所謂的聚合。若僅以產生為所依,則虛空等也應成為所依。若說不是,因為彼非能生者。則我如何是能生者?若說因為彼存在時存在,則虛空等也同樣如此。 若說僅隨行不是能生者,而虛空等無遮遣,因為是常法。則我也同樣如此。如何不是衆所周知的能生根的所依?因為常法非能生者,故我決定非了知的能生者。若非能生者則非了知者。 若說因為以’我是了知者’的認識而如是,則因為一切成過失,難道這種無關聯不是可能的嗎?若以如此爲了知者,則應與色等相應,因爲了知’我是白衣’、‘我行走’等。若說此是錯誤認識,則為何’我是了知者’不是?若說因為無違害,則此中有何違害? 不生起’對白衣想我非白衣’或’對行走者想我非行走者’的認識。由剛才所說,違害非違害,故不能以了知我是了知者而成立。因此,我作為無情識者決定不應理爲了知者。 即便如此,按照彼等論者,一個了知者也不能現量成立色聲等。也不能由此成立,因為對於’色聲等唯一了知者’這一點,沒有任何量。如是,此義不能以現量成立,因為意生和外根皆不趣入彼故。意生不了知色或聲,外根不了知我。
།འདིས་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲའི་ཤེས་པ་དག་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་མ་གཟུང་བ་ན་བློ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དེ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་དེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འདོད་དགོས་ལ།དེ་དག་ཐ་དད་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་མེད་དེ་དེ་ཡང་ངེས་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་བདག་གཅིག་ལས་ཐ་ དད་མེད་ན།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡང་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་ལྟར་ཐ་དད་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བདག་ངོ་བོ་གང་གིས་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ནི་བེམས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གང་གི་སྒོ་ནས་ཐ་མི་དད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་རིག་པ་ཡིན་པས་ན་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ ཡུལ་དུ་མ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་རིགས་སོ། །འདིས་ནི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཐད་པ་ཐུན་ མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྟོགས་པའི་ས་བོན་དྲུངས་ཕྱུང་བར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་དུས་མཚུངས་པར་སྣང་བ་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་དང་། དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དེ་དག་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་པོ་ གཅིག་ཡིན་པར་གྲག་ལ།འདིའི་གཅིག་ཉིད་ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བེམས་པོ་ལྟ་བ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་རྩ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བདག་གིས་སྔར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིག་གོ་སྙམ་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་ཞིང་འདིས་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་དེ། དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཡི། །རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གནོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་ པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།བེམས་པོ་ཤེས་པ་པོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་གིས་སྔར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ སྔར་གྱི་ཤེས་པ་པོ་དྲན་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟ་ངས་ཤེས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ད་ལྟར་བའི་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དུས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་གང་གིས་འཛིན། ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་འདི་གཅིག་ཡིན་དུ་བཅུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་དུས་ སུ་ཆད་པའི་ཡུལ་ཡོད་པ་འཛིན་གྱི།དུས་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཡོད་པ་ནི་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ལྟ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྔོན་གྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་བའི་ཡོད་པ་འཛིན་པས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་ འགྱུར་ཏེ།གཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དུས་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡང་ཚད་མའི་སྐབས་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་བ་ཡི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྔོན་གྱི་བློ་ཡིས་རྟོགས་མ་ཡིན། །སྙམ་ན། དེ་ཅི་ད་ལྟར་བའི་ཡོད་པ་ཡང་གཞན་སྔར་ཡོད་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ རང་རིག་གི་ཚིག་གིས་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་ན།ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུང་འཛིན་མི་འདོགས་སོ།
這是遮破’色聲等識是同一所依’這種現量所知的說法,因為在未取色聲時,不能了知這些心識的關聯。也不是由比量所知,因為沒有能推理的因相。對於第二種觀點也不能成立,如此,若是非物質的本性,則必須承許色等是唯識的本性,當彼等各異時,具有彼等本性的我也必定成為各異。因此,不知如何由一個了知者現量了知色等。 如果它們與一個我無有差別,則它們之間的相互差別也就捨棄了。若問:如何由差別而無相違?那麼,我以何種本性異於識,以彼門即是物質性;以何種門無異,以彼門是識性,因此不能成立非物質性對多境的現量認知。因此,無論我是有還是無,同時顯現的色等不應由一個了知者現量了知。 這也遮破了非同時顯現諸法,因為理由是共同的。如此應知已從根本上破除諸說我者的了知種子。因為按照諸說我者的觀點,我是同時顯現的諸根所取境以及非同時顯現諸法的單一觀者,而此一性不為量所證,且物質性不能成為觀者,因此執我見毫無根據。 這也明顯破除了某些人所說:‘我曾經了知,現在我自己認知’的現量識知能了知前後相續的單一知者,而彼即是我,這能破除無我論。如說:‘如是類補特伽羅,是相識本性的了知,以此無我性本身,即是能破。‘這種說法也已明瞭,因為物質性不應理成為知者,非物質性在諸識各異時無有無異性,且相識是錯亂故非現量。 複次,‘我曾了知’是憶念前知者,‘現在我知’是現在的執取,則誰能執取前後時相續的單一知者?即使承許此識是一,也非現量,因為境非近取。現量唯取自時限定的境,不取他時所限定的。他時所限定的存在於他時不能見到,否則前識也應能取現在的存在。 如此,相識也不成為量,因為取已取境故。若謂:‘由境時等差別,彼亦有量處,現在之存在,非前識所知。‘則問:現在的存在是一個,先前的存在是另一個嗎?若說是的,則你以自證之語承許境不同,故善成立相識為量。若說不是,則不應安立所取能取。
།དེ་ལྟ་ན། ཡང་འདི་ལ་སྔར་མེད་པའི་དོན་ཤེས་པ་མེད་པས་ན། རེ་ཞིག་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐ་དད་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་དུས་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པར་མི་འོས་ལ། དྲན་པ་མེད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མངོན་སུམ་མེད་ན་དྲན་པའི་དྲི་ཡང་མེད་པས་ན། བདག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཁྱབ་པར་མངོན་སུམ་ལས་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་བདག་གིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟ་བདག་གིས་ཤེས་སོ་སྙམ་པ་འདི་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཡང་བསལ་ལ། དེ་ཡང་དཔྱོད་པ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལྟར་ན་མངོན སུམ་མ་ཡིན་ན།མངོན་དང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་པ་མ་རིག་གོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ལས་མ་སྐྱེས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་ ནི་བདག་མེད་པའི་གནོད་བྱེད་དུ་མི་རིགས་ཤིང་།འདི་ལ་རྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ན་ཡུལ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། མངོན་པར་རློམ་པའི་དབང་གིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ཡུལ་ཅི་ཡིན། ཤེས་པ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ད་ ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཉིས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་ པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདུ་བྱེད་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོའི་ཞེན་པ་ལ། །བདག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེས་ན་ཀུན་འཇུག་མ་ཡིན་ན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གང་ཡང་བདག་རྗེས་སུ་དཔོག་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།བདག་གིས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན། དུས་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དུ་མའི་གར་མཁན་མོའི་སྨིན་མ་བསྐྱོད་པ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྟགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ངོ་།།གལ་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་དུ་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཞིག་ན། དེ་ནི་འགར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །སྨིན་མ་བསྐྱོད་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ རྣམས་ལ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མཐོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཏེ། བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་གིས་ མཐོང་ངོ་བདག་གིས་ཐོས་སོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ།དེ་ནི་དུས་ཐ་དད་པའམ་དུས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་མཐོང་བའམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རང་གིས་མཐོང་བའམ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ན།ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཞེན་པས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་བཟློག་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་སྒྲོན་མ་གང་ཞིག་སྲོད་ལ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ད་ལྟ་ནམ་ཕྱེད་ན་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐོང་བ་དག་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
如此,由於沒有了知前所未有的對境,所以暫且連量都不成立,更何況現量。雖然成立無差別,但由時間等關聯的差別而安立差別,若如是說的話。 即便如此,也不應成為與前時等相關的現量,若無憶念則不會認為’這就是它’,若無現量則連憶念的痕跡也沒有,因此自我遍及前後時的存在不能由現量成立。 再者,‘我已經了知’、‘現在我正在了知’這樣的認知中,了知已被遮破,而且按照勝論派的宗義,若不是現量,則不知如何由現量成立與前後認知相關的認知者。因此,如是認知並非現量。 由於不是從因相而生,所以也不是比量,因此僅是錯誤的認知。錯誤的認知不應成為無我的能破,對此進行辯論觀察也不恰當。 就勝義而言,此中根本無有對境,但由於增益的緣故,僅是五蘊的所緣,因此此中的對境是什麼?是前一剎那的認知?還是現在存在的?還是兩者?還是相續?如是觀察後作出破斥的說法是無關的。 若問:如果這是無對境的錯誤認知,為何不在一切處執行?答:不是的,因為只有某些行法具有產生如是認知的能力。 如寂護論師所說:‘唯某些諸行,于彼體執著,即成為主體,故非遍一切。’ 又有比量推論自我:色等諸識是具有同一因由的,因為由’我所作’的認知而相連,如同時的多人觀看舞女眉毛動作的認知。這也因為因相不定而不能成立。 如此,雖是相連卻不具有同一因由,對此未見有何相違。若相連必定是具有同一因由,則由此諸識應成為具有同一因由,然而這在任何地方都未成立。 若說在觀看同一眉毛動作者中成立,也不成立。雖然見到某些相連的認知具有同一因由,但是怎能說一切如是者皆如此?因為沒有能破相反情況的量。 如此,‘我見到了’、‘我聽到了’這樣由見聞等產生確定單一作者的認知,它既不是隨順於由不同時間或同一時間的彼等見到或推度單一作者,也不是自己見到或推度,那麼怎能說不能超越非量及非量者的執著所確定的事物? 若說未見到在不同因由上有相連,即便未見到如此,也不能遮遣懷疑,因為僅僅不可得不是量。 在不同因由上也確實見到相連,如此:‘我在黃昏時見到的那盞燈,現在午夜時也在發光’,這樣前後的見到雖有相連,卻不具有同一因由。
།བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་པས་ ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལས་བསམས་ནས་འཁྲུལ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ལ། དེ་ལ་ལས་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་དཀའོ། །འདིར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ ཡོད་དེ།དེས་ན་བཟློག་པར་སླའོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཁས་ལེན་ན། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ ཀྱང་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། དཔེ་མ་གྲུབ་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པའི་རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་གསུམ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཡང་མེད་པས་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་ ནས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཡུལ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བེམས་པོ་དང་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་སུན་འབྱིན་ པས་ཡུལ་འགོག་པ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་གཉིས་པ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་སྣ་ཚོགས་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །རྣམ་པ་ལས་ནི་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཤེས་པ་དུ་མར་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ ལ།དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་ན་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་ལྐུགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང གིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེར་ཡང་རིགས་པའི་འདི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག་།དེ་ བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་དང་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་ཀྱང་དགག་པར་མི་འོས་སོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྣ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཐ་མི་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དངོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན། །བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐ་དད་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་ མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་དང་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟོགས་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ།
如果說因為是同一作者所以沒有錯誤的話,這是不對的,因為是基於不同對像而說的錯誤。這個聯繫表明,如同作者是一樣的,業也是一樣的聯繫,對此,從業的角度來說錯誤是難以遮破的。 在此,如果說暫時有相同的理由,因此容易遮破的話,如果承認僅僅因為作者是一個而執著諸識的對象無差別的聯繫,則會導致遠離不同對象的名言之過。 因此,這是從懷疑返回和共同性的角度來說是不定因,按照瑜伽行派的觀點,由於無有譬喻故從不共同的角度也是不定因。不定因不是比量的支分,也沒有其他具足三相的能立,所以,這個由無始以來顛倒分別習氣所控制的有情們的我執是無理由的。 從這一點來說也是無理由的,即是遮破此境。應當觀察以遮破無情和非無情的知者、非知者一體的過失,因為太過遍了。如此則首先第二邊不應理。 第三也不應理,因為若是一體則與多樣性相違故。一個識怎麼會有不同的多種行相呢?與多種行相無別的一個識怎麼會存在呢?因為不異於識的緣故,不會成為多種行相,因為不異於行相,要麼識成為多體,如是所說。 如果說在世俗諦中說為多種行相,勝義中唯是無二,如是說道:‘或者因為不顯現為異於非多樣故’的話,如果是這樣的話,也不是無二,因為不顯現為異於二故,或者說它不是識,因為不顯現為異於非識故。 或者說它不是正理,因為不顯現為異於非正理故,也應當如是說。如果說勝義中就是如此的話,則因為什麼也不可說而成為啞者。 自己也不應作任何安立,因為在彼處此理相等故。如果說以言說世俗這一切是所說、所安立的話,那麼也應當說為多樣性並且也應當安立。 對於彼等言說和安立異於言說和安立者也不應遮破。如果說因為無有能立量故非異體的話,如此則不成為多樣,也不成為無別,因為對此也無有能立故。 執著體性無別的心是不存在的,如是說道:‘因無見實故非一,由見心實無別故,當定為無差別性。‘如果說因為不執著無差別故成立差別的話,因為不執著無差別故為何不成立差別? 如果說若是差別則成為互相隱蔽的話,若是差別也與多樣性相違而成為一性。能立差別的量不成立也是未成立的,因為由現量本身成立差別故。 如果說因為未了知此異於彼故非如是的話,那麼因為不了知是自性故不由現量成立。
།རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དུ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཐ་དད་པར་སྣང་ བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ཁྱེད་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྟ་བརྗེད་དམ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུ་མ་མ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་འདི་གང་དུ་འབྲེལ་ པར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེས་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡང་དེས་ཐ་མི་དད་པ་འགལ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་དམིགས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་འདི་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་འཆོལ་བས་ན་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ པ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།དམིགས་པ་མ་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དམིགས་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དམིགས་པར་འགྲུབ་ལ། སྔ་མ་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ནི་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ནི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འགལ་ཟླས་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་པས་ན་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །དེ་ནི་མ་རྟོགས་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་མི་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར མཁོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་ཐམས་ཅད་ནི་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡང་། ཅིག་ཤོས་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན་མཁས་པ་རྣམས འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཞེས་མི་རིགས་སོ།།བཤད་པ་མཛད་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་རློམས་ཏེ་གསུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ན་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཐ་ཆད་ཡིན་ལ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སྡང་ན། གང་དུ་ཡང་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ། །རིག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ནི། །ཐོག་མ་བར་མཐའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཕྱོགས་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་རྣམ པ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།
如果說雖然無分別但自性顯現,這在差別上也是相同的。是多個所緣而顯現為差別,因此若無彼則不生起,對此,難道你騎在馬上卻忘記了馬嗎?主張具有種種行相的知是一,我等也正是成立彼為差別。因此’由於未執取多故不執為差別’這一回答於何處相應? 如果說如是成為自性般攝入于了知中成為彼之本性差別相違,那麼與彼相反的自性者也不就僅是與彼無差別相違嗎?事物上無有其他行相。那麼如是則成為無事。 雖緣他但不以他事之自性為差別,因為此差別從差別無差別故。若是差別則由事物混亂故成無有之過故。彼亦由從差別無差別故,若許可其他差別則成無窮故。 若以自性差別則緣其他事物有何用?彼僅是于’此從此差別’之分別念生起有所需要,而於現前彼之自性則不然。正因此故,雖無前後二者同時所緣亦成差別性。 若問如何從所緣非所緣成立差別?正因此故,若是其他行相則所緣性不成立。因此所緣得以成立,而前者既非所緣亦非非所緣。 若如是說,則差別成立亦不相違。若說’從彼不瞭解而瞭解為差別’此相違,對此全無過失,因為以相違瞭解時,從彼之外未了解為彼之本性即是瞭解為從彼差別,雖未了解彼亦無過失故,于瞭解差別無所需。 ‘從彼未了解而瞭解為差別’此說本身相違,因為若是一則不應理未了解故。此無二說于假立名言諸者無所需要,因為一切差別皆依所取所舍性而有差別故。 無二說于欲解脫諸者亦不然,因為輪迴與涅槃亦無差別故。若說如’有與涅槃此二者非有,完全了知有即說為涅槃’亦不真實,因為如實了知與另一者亦無差別故。 因此此既無所需要,故諸智者如何執著於此乃不應理。講說者以具殊勝智慧而自負而說,于修瑜伽行時如是宣說。種種無二唯是瑜伽行者之皈依。 如是說識無行相者是最下劣,若具行相時若厭離種種無二,則於何處一性亦不安住,如所說’如是白等,了知一行相,以始中末差別,覺知為種種’。 通達識之極微亦實不應理故比罪更為罪惡,已足廣說。依第四邊亦不應理,因為若所取行相虛妄則不應理明瞭故。
།དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཁོ་ན་གསལ་བ་ཡིན་ནམ། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་གསལ་བ་མི་གསལ་བ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ། གལ་ཏེ་ གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལ་ཡོད་ན།སུ་ཞིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པར་བྱེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་གུད་དུ་གསལ་བས་ན་ཤེས་པ་བཞིན་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་འཛིན་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་གསལ་བའི་ནུས་པ་མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ལྔ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་བཟང་པོ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་མི་ངེས་པར་ཟད་དོ་ཞེ་ན། མ་ངེས་ན་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། གཞན་དུ་ན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ན་ཀུན་ ཏུ་བརྟགས་པ་གསལ་བ་མཐོང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཡང་དེ་གསལ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ནམ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ངེས་པ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་དོན་གཞན་ལ་ཞུགས་པ་འགྲོ་བ་ ན་རྩ་ལ་སོགས་པ་ལ་རེག་ཀྱང་མི་ངེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བ་གཞན་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ངོ་བོ་གང་དུ་ཡང་ནམ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ དེ་ཡང་གསལ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེར་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་གསལ་བ་མི་བཟོད་ན། དེ་ལ་ཡང་བཟོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ངེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཚེ་འདི་ལ་ནི་གང་ལ་ཡང་མ་དམིགས་ལ་གནས་སྐབས་དེར་སོན་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་མ་གཏོགས་སོ།།གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ངེས་པ་བརྟགས་ནས་ཡོད་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ན་ནམ་ཡང་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ་བར་འགྱུར་བས་ན། འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་གཞི་མེད་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོར་མ་རྟོགས་ཤིང་། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་རྟོགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཞི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དབུ་མ་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་གཞི་དང་བཅས་པར་མཐོང་སྟེ། གང་དུ་སྨྲ་བས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པ་དཔྱད་མི་བཟོད་ཅིང་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མེད་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་འོང་བ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཅན་གྱིས་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟག་པ་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ནུས་ པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་ནི་སྤངས་ ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱང་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འདིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླང་བར་འོས་སོ།
那麼,是唯有明瞭的心識才是明瞭的,還是非其本性呢?如果是第一種情況,就成為心識的自性了。心識的明瞭性是遠離不明瞭的本性,如果這存在於所取相中,誰能遮遮其本性呢?如果是第二種情況,由於是分離的明瞭,就如同心識一樣成為他性,因為明瞭是心識的法性。 有人說’由於無所取相,故對此而言能取也不存在’,這也不正確。雖是所取和能取,但能取是勝義,因為若無不存在顯現的功能這一無明本性即是心識的本性,若無彼則彼也不存在之故。 依第五方面也不好,因為心識是明瞭的本性,若無彼則存在相違之故。若說’彼僅是明瞭而已,不確定’,則不確定時何來’明瞭’之說?否則,遍計所執明瞭不應理之故。若說’若明瞭時見到遍計所執明瞭,此處豈不成為比量’,此不存在,因為從未確定其明瞭之故。 具明瞭性者決不應該在任何時候都不確定,比如當心專注其他事物而行走時,雖觸及草等而不確定,但對其他所見卻必定確定,雖未確定所緣藍等為剎那性,但必定執著為藍的本性。 若某物以某本性在任何時候都不是所比量者,若彼也明瞭,則一切對一切都將成為明瞭。若彼處不能容許如是任何明瞭,則于彼也不應容許,如是決定。若說’瑜伽師們也有決定’,暫且今生除已達到彼境界者外,于任何處皆未見。 複次,若觀察未來瑜伽師的決定而安立有有的言說,則任何時候都不應成為無顯現的言說,故此乃是偏執。若說’世俗無基礎不應理’,此亦不合理,因為非因果者未被了知為所取和能取的本性,若是果,也未被了知為世俗。 由於世俗的基礎唯是世俗,故唯中觀派見其有基礎,於何處說即可。如是,有相和無相的心識經不起觀察,也無其他形式,故此於世俗中存在,是從理的力量而來。 論式為:凡是勝義中不存在的遍屬法,彼即勝義中不存在,如同常有勝義中不存在的功能之單一自性遍屬法。識也是有相和無相本性勝義中不存在的遍屬法,此乃不見遍屬。 已經遮除了此不成立,由於存在於同品故也非相違。因為無其他形式,故是所遍和能遍的本性,若無能遍則所遍存在不應理,故不定性也被遠離。因此,通過此能遍所成就者,智者們應當承許。
།ཇི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སུན་ཕྱུང་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་སྤོང་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་ཞེ་ན། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། ། གཉི་ག་མིན་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་ཉིད་མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། །དབུ་མ་པ་ཡིས་རྟོགས་པ་ཡིན། །མཐའ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་ལས་གྲོལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་དབུ་མའི་སྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས བྱ་གཉི་ག་ཡོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་མིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བསྙོན་གདབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་གཉི་ག་མ་ཡིན་ པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་བསལ་བའི་རང་བཞིན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས།ཡོད་དང་མེད་ཅེས་གཉི་ག་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་འདི་ཡང་མཐའ། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་སྤངས་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས། །དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས་ ལ་བརྟེན།།གང་དག་དབུ་མ་པར་སྨྲ་རྣམས། །དེ་ཡང་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་འདི་བརྗོད་པ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་དབུ་མ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་ཞིག་ཉེས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས།།འབྱུང་གནས་མེད་པ་བསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོད་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡོད་པའི་ ཟླས་དྲངས་ཏེ།།ཡོད་པ་མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མེད་པར་མི་བརྗོད་ཅིང་། །ཡོད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྟག་གོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ཡོད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་གང་བརྗོད་པ་ དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས། འོ་ན་འདིར་དེ་ཁོ་ན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྟོང་པ་ཁོ་ན་མདོ་གཞན་དུ་དེ་ཁོ་ནར་མགོན་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་པར་འཐད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ བསྟན་པ་མི་འཐད་པས་ན་ངེས་པར་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་བསྟན་པ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པས་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་གཞན་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གཞན་གྱིས་སེལ་བའམ་གེགས་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།སེལ་བ་དང་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།
如果否定了外境對象,瑜伽行派所安立的識也不是真實的中觀師們是如何看待真實性的呢?‘非有非無非有無,非是二者之自性,遠離四邊之真實,中觀師能如實知。‘遠離四邊即遠離四種情況的真實性是中觀修行者的正理。如是非有,即非有之自性,因為能知與所知二者皆不成立之故。非無,即於世俗諦中也非無,因為不能否定世俗諦之故。非有無二者之自性,因為有與無相違之故。非是離有無二者之自性,因為離二者之外無未被遮破的自性之故。 那麼是否可說真實性什麼都不是呢?如是,以有無等為空,這不就是真實性嗎?對此世尊也說:‘有無二者是邊,凈與不凈亦是邊,是故舍離二邊已,智者亦不住中間。‘由此否定了童受所說:‘對此瑜伽行派等,見境依于識,諸說中觀派,認為彼亦無。‘因為中觀派所說的真實性並非一切皆無,他們也不承許是無,如說:‘一切過失之,生處無已遮。’ 若說遮破有即是承許無,則不然。因為無是以有為前提,若有不成立則無也不成立之故。如世尊所說:‘無從有對顯,有從無對顯,是故不說無,亦不觀察有。‘再者,若事物確實是無,為何世尊說其為有?對此我等也可說:若事物確實是有,為何世尊說其無自性? 那麼此中何為真實性?無自性即是勝義諦,特別是在其他經中怙主說空性即是真實性,這與其為世俗諦並不相違。說空性者並非不容許事物在世俗諦中存在。因此,說有並不能否定空性是勝義諦之理。若一切皆是勝義諦則說空性不應理,故必定能破除彼義。 因此,說空性不被他說所破故是了義,而其他說則相反故非了義。再者,說一切法空性是不欺誑的量,對此具有相反性質的他說如何能遮破或障礙?對於無有遮破與障礙者,認為是不了義實不合理。
།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་མ་ ཡིན་ནམ།སྒྲུབ་བྱེད་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། སྟོང་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། ཇི་སྟེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་གནོད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་གཏན་ཚིགས་བཅས་པའམ། །འོན་ཏེ་དམ་བཅའ་རང་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ་ཅི། །ཇི་སྟེ་གཏན་ཚིགས་འགོད་པ་གཡེལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །དམ་བཅའ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །ཞེས གསུངས་སོ་ཞེ་ན།སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། གནོད་ སྦྱིན་ཇི་འདྲ་བ་གཏོར་མ་དེ་འདྲའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དོན་དམ་པར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མེད་པས། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་གང་གིས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ངེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ཡང་དག་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་དོ། །ངེས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འོ་ན་ལོག་པའི་སྣང་ བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡང་དག་པ་དེས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རམ། འགལ་ བའི་ཕྱིར་རམ།མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པ་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འོས། སྒྲ་མཚུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་མཚུངས་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ ཁ་ཅིག་ན་རེ།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ངེས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཞེན་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ་བསླུ་བས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་ངེས་པ་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུར་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དབུ་མ་པ་ཚད་མ་ཁས་ལེན་ཀྱང་རུང་། གལ་ཏེ་ ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་རུང་སྟེ།གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་ལས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ བསྟན་པ་འདི་ལ་ལྟ་བའི་ཆུ་བུར་བྱུང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་ལ་བསམས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་སྡང་བ་ལ་སུ་ཞིག་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟགས་པས་ཆོག་གོ།
難道不是僅僅在於以量度不能欺誑空性嗎?如果問及能成立空性的能立是空還是不空,若是空,那就僅僅是無,如何能由此成立空性?如果不空,則違背一切皆空的立宗之義,且其因相也成不定。如說:‘一切無的說法是否具有因相,或者是否僅由立宗本身來成立?如果疏忽于立因,僅由某個立宗又能如何?‘如此說道。 僅由空性的能立來成立空性,雖然如此,沒有能立就不會成立所立。如此,僅僅說是空並不意味著在世俗諦中也不存在。如果問及如何從空性中生起所立,就如世間所說’供品如何則夜叉如何’。如說:‘唯從空性諸法中,空性諸法得生起。’ 那麼,若在勝義中無能立也無所立,則不能成立勝義無自性。對此過失的回答是:並非如此,因為能成立彼非勝義者,也不是如此能立所立的作者。即使能知不是勝義,所知又怎會是如此的體性?如何從非真實中產生真實的決定? 決定並非真實,但也非非真實。對真實的決定毫無必要,但對所決定則有必要。如果問及如何由非真實的決定來決定真實?那麼以具顛倒顯現的比量也將不能決定無顛倒的真實性。 如果說從非真實中產生真實,則將導致從似能立中也產生真實的過失。對此,其非真實性與似能立不同,並非因為不定或相違或不確定,而是因為勝義中無自性。因此,如何能適合從似能立中也生起決定?僅僅語言相同並不能獲得意義相同。 由此也遮破了有人說:‘如果決定的對境是真實,則量的顯現的對境為何不是真實?‘因為這裡也只是非真實的名稱相同,而意義不同。如此,似現量之所以非真實是因為對所執著的對境有欺誑,而此處決定雖然對所執對境不欺誑,但因為遠離勝義自性而為非真實。 因此,無論中觀師承許量或不承許量,在兩種情況下都不應說不能安立一切法空性,因為承許世俗諦中離開似現量的世俗所執對境不欺誑的諸智為量故。 因此,在此教法中所生起的見解泡沫是:有人說一切存在,有人說一切不存在,所說這些都不合理,因為是針對中觀師而說,且他們的宗義也不是如此。或者說誰能對嗔恨有所作為,對此觀察即可。
།རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་རྟོགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཅན་བློ་དང་ལྡན་པའི་དབུ་མ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་སྡང་བ་ཞེས་མི་རིགས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་གང་དག་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་ངན་སོང་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལྟ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་སྡང་བ་ཡིན་ན།གང་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བའི་དབུ་མ་པ་དེ་དག་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་སྡང་བར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།མེད་པར་ལྟ་བ་མེད་པས་ན་དབུ་མ་པ་མེད་པ་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་བ། །ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ འཕེན་ཡིན་ན།།མེད་པ་སུན་ནི་ཕྱུང་ཉིད་ཀྱི། །ཡོད་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འཐོབ། །ཅེས་གང་གསུངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་པའི་ཡོད་པ་བཀག་པས་མེད་པ་པར་འདོད་ན་གོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡོད་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ནི་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡི།།ཀུན་རྫོབ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་ པོའི་མདོ་རྣམས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན།གང་གིས་དེ་དག་ལ་སྡང་བ་དེ་ལ་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལ་མོས་པས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། གང་ཞིག་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དབུ་མ་པའི་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་གུས་ལ་མོས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྐྱེ་བོ་སྡང་བ་འདི་ནི་ ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རོ།།དེ་བས་ན་དབུ་མ་པ་ལ་སྡང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡང་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མའི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་སྤོང་བ་ན་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུལ་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ལ། སངས་ རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་ནི།ཤིན་ཏུ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་པའི་ལྕེ་རྟེན་ཅན་མཆོག་ཏུ་མེད་པ་དམྱལ་བ་ལ་གཞོལ་བ་འདི་ནི་རང་བརླག་ཅིང་གཞན་ཡང་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་བླུན་པས་འཇིག་རྟེན་བསླུས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུ་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལྟ་བུའི་མི་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་ཡང་ཐོབ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པས་དལ་འབྱོར་ཆུད་གཟོན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་བྱ་བའི་འོས ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཆེན་པོ་ལ་བརྙས་པ་འདི་ནི་བསླུ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་སྐལ་བ་དམན་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ།
對於通過理論和教證而通達宗義、具有智慧的中觀師,世間怎麼會對他們生起嗔恨呢?這樣想:‘暫且那些了知有他世的人也無惡趣,認為善行與惡行的業果報不存在的見解,他們也是斷見者’,如果對有見者世間生嗔恨,那麼對於一切皆空的中觀師,他們是斷見者之頂上明珠,怎麼會不生嗔恨呢? 然而並非如此,因為中觀師並無斷見,所以不應該認為中觀師是斷見者。如果說由於否定有而成為斷見者,那為什麼不承許由於否定無而成為實在論者呢?正如龍樹菩薩所說:‘若以破有故,即是說于無,以破于無故,何不得於有。’ 如果認為由於否定勝義有而成為斷見者,那麼沒有任何過失。如果因為也否定世俗有而如此,那是不對的,因為如說:‘因為未破除,因果性相之,世俗諦本性,不壞染凈等,一切之安立。’ 諸法最極秘密之理,世尊已在般若波羅蜜多等大乘經典中開顯,那麼對於不恭敬這些經典者生嗔,對於信仰這些經典者有何過失?對於現證中觀真實性的最勝中觀師-世尊恭敬信仰,而僅僅因為信仰而成為中觀師的人,眾生對他們生嗔,這是極為稀有的。 因此,對中觀師生嗔就是對一切諸佛菩薩生嗔,因為唯有中觀正理即是般若波羅蜜多,捨棄它就是捨棄般若波羅蜜多。說諸佛菩薩的境界是有所緣相的本性,這是極大的誹謗。 因此,這些執著有的人最終墮入地獄,不僅自取滅亡也令他人滅亡,以愚癡信心欺騙世間。對於如同大海中的龜頸入軛孔般難得的人身,以及極難獲得的善逝教法雖已獲得信心,卻因誹謗大乘而浪費暇滿,這些煩惱是最應悲嘆的。 輕視這大乘法是大欺詐,也是遠離正行的大過失,因此這是下劣根機者的惡行。
།འདི་ནི་བདེ་འགྲོའི་སྙད་ཅན་མཆོག་ཏུ་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ནི་དེ་དག་གིས་བདེ་བ་དང་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་སྤངས་པ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་གྱི།གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་ལྟ་བ་ལམ་ཡིན་པས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དེ་དང་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་།སྲིད་ པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ།།ཉི་ཚེའི་སྟོང་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། །མཐོང་བ་དང་ནི་རེག་པ་ཉིད། །ཀུན་ཏུ་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །འགྲོ་ བའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ནི།།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྟོན་པར་མཛད་པས་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་ པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོས་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ཁ་ཅིག་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་མདོ་གཞན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་སྐྱོབ་པ་དེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་ནི་དེ་ཁོ་ནར་ གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། །གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་མཛད་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཐུགས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །ཕྱི་རོལ་སྤྱོད་པ་སྤྲོས་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ ནས།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་གཞག་པས། །སྐལ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡང་བསལ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་གང་བསྟན་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་ནི། །བསལ་ཕྱིར་ ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་མིན།།ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་ནི། །དེས་འདུལ་བ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ། །དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། །བརྫུས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །ལྟ་བའི་མཆེ་བས་སྨྲས་པ་དང་། ། ལས་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། །སྟག་མོ་ཕྲུག་གུ་ཁྱེར་བ་ལྟར། །རྒྱལ་བས་ཆོས་འདི་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བདེན་པ་གསུང་བས་ན་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བརྫུས ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་དགག་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པ་འདུལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པའི་ངོར་ཡིན་པར་སེམས་དང་ལྡན་པས་དོགས་པར་མི་འོས་ཏེ།སེང་གེ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་པ་པོའི་ཚོགས་ ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ལ། །རྣམ་པར་འབྱེད་བྱེད་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་གཅིག་མེད་ནི། །སྤྱོད་པ་ཞིབ་མོས་བློ་སྦྱངས་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །མཁས་པ་སུ་ཡང་ འདི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དེ།རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
這是善趣的名聲最高者墮入惡趣,這是他們不能忍受圓滿的安樂與利益。因為所謂大乘是菩薩道及其果,觀一切法空性也是菩薩無上道,因此捨棄它時怎麼能說是未舍大乘呢? 若說由於二空見是道故無此過失,則不然。因為佛陀在諸經中唯說一切法空性,如說:‘此等一切法自性空,諸佛子破除諸事物,一切輪迴本來空,外道偏空非究竟。一切具虛空性相,虛空本身無性相,三界一切無餘盡,皆如幻化而顯現。所見及諸觸受等,一切如幻而顯現,一切眾生之住處,如是皆非所緣境。’ 若想:若諸事物勝義中無,則佛陀宣說此理,如何是見真實?不應作如是思維。如是具大悲心之教法,是隨順所化眾生而說,其中有些是權說,有些是實說。了義不了義經典的區分也是佛陀在其他經中明確宣說的。 因此不應僅因是救主所說就執為真實。如法稱論師所說:‘彼舍真實義,作觀象之態,唯以世間心,開顯外行相。’ 龍樹菩薩亦云:‘為除我執故,宣說蘊界等,建立唯心已,智者復除彼。如來大師說,一切唯是心,為除愚者懼,非是真實義。’ 世親論師亦云:‘色等諸處有,為所化眾生,依意趣而說,如化生有情。為除見毒牙,觀待業滅盡,如虎攜子去,佛陀如是說。’ 若說:如是則佛說不實,汝等即是誹謗佛陀。答:不然,因為依特殊意趣而說,如說有化生有情等,其他教法亦是真實。 若說:則不應執著所說空性,因為于彼亦不能遮除是具密意之疑惑。答:不然。如是首先不應懷疑空性之教是隨所化眾生意樂而說,因為獅子、執持、寶藏等亦是具有通達空性根器者。 佛為說此教法者即是諸導師中的頂髻明珠。如說:‘若於此處無一空性教,能辨佛教與外道別,則以細行修心者,一切宗義觀察同。’ 任何智者亦不會認為這是由於其他原因,因為沒有其他理由。
།འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ན། གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་དེ་ཉིད་ལ་འཛིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པར་བྱེད། ཇི་སྟེ། འདི་དག་རྣམ་རིག་ཙམ་ཉིད་ཅེས། །དེ་སྙམ་དུ་ནི་དམིགས་ནས་སུ། །ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ མདུན་འཇོག་ན།།དེ་ཙམ་ལ་ནི་གནས་མ་ཡིན། །སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་དེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་མི་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་ཙམ་དགོས་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་ཡང་མངོན་པར་ ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན་ཚུལ་དྲང་པོ་ཁོ་ནར་གསུངས་པར་རིགས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསུངས་པས་ཅི་བྱ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསུངས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཆུང་ངུ་ལས་བཟློག་པའི་གདུལ་བྱ་དོན་མ་ཡིན་པས་ཆེན་པོ་ཉམས་ པར་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །འདི་ལས་ཀྱང་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན། འདི་ནི་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་འདི་ནི་རང་གིས་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་གཉི་གས་མ་བྱས་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་དུས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་རྒྱུ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་མ ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ། མིང་ནི་གང་དང་གང་ཞིག་གིས། །ཆོས་ནི་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་དྲང་བའི་དོན་དུ་སྲིད་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར བསྟན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་།གཞན་ཡང་འོ་ན་གལ་ཏེ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་གྲུབ་བྱེད་ལ་རག་ལུས་ན། འོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ ཞེ་ན།བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་ན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བྱེད་པོ་དང་ལས་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ན་འདི་དོན་དམ་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ མེད་པར་ཡོད་པས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ།།འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་བས་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ། འདིར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་ནི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེའི་དགོངས་པ་དང་མི་འགལ་ལོ། ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་དབུ་མ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་མེད་ན། །ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནུས་མཐོང་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ། །འདོད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
作如是想:‘諸位佛子,所說三界唯是識時,愿所化眾生不要執著於此。‘世尊亦說此為空性。對此回答:若唯識是勝義,則于執著無有過失,為何要遮止?若想:‘此等唯是識,如是作意已,不論是何物,置於前方時,不應住于彼。‘如是思維,則僅以說唯識便能遣除執著,無需說空性。 若僅需遮止執著,則應直接說’於此亦不應執著’,何必用其他方式說?若用其他方式說,則如所說般執著,將成執著不真實,如是則爲了遮止小過失而使所化眾生墮入大過失。 因此,說有能知所知是了義經,而非如是真實,應當了知。此亦非了義,因為世尊所說遮止皆顯爲了義,如說:‘此中無我亦無眾生,此法從因緣而生。’ 同樣,‘此芽非自作,非他作,非共作,非自在天所化,非時間所變,非從自性生,非依一因,非無因生。‘又如:‘以何名稱說何法,彼于彼中實非有,此是諸法之法性。‘又如:‘如同愚者所分別,外境實際是非有,心為習氣所擾亂,顯現為境而生起。’ 所說能立有二相,故於此理解爲了義是合理的。即便如此,若瞭解爲了義,則對所說人無我亦當如是觀察。 複次,若中觀師所立須依能立,則所立能作所作如何為空?如說:‘若能作所作,此是勝義有。‘對此回答:若所作是勝義,此處則有過失。 因作者與業空離一多自性,如何說此是勝義?因果體性無任何能立量,而有無過能破,故不應以能作所作為勝義有之相。 此處應說甚多,暫且擱置。此處量論作者說依世俗的勝義有相,故不違其密意。彼勝理之王實際上即是中觀師,因說:‘若一切無功能,種子等於芽等,見有功能若許,彼皆世俗如何爾?’
།འདི་ལས་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན དོན་རྣམས་ལ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་གཅིག་པུའི་བློ་དེ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་བསླང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་ལ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་དབེན་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་གང་གསུང་བ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོངས་པ་ ཡིན།།སྣ་ཚོགས་གཅིག་ན་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །བློ་དེ་ལ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་འགའ་འདི་འདོད་ན། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐབས་ཉིད་ནས། །གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ནས། །དེ་ཉིད་དུ་ན་དེ་དངོས་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ཐུན་མོང་དུ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལ་དགྱེས་པ་མི་མངའ་ན་ནི། དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་རིགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །གང་ལ། རིགས་ལམ་སྲང་ཞུགས་འགྲོ་བ་ནི། །གཅིག་ཏུ བྱས་དང་བདག་གི་བློ།།འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི། །སྐལ་ལྡན་ཡོད་ན་དེ་རྣམས་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡོད་ཅིང་། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ལྷའི་བླ་མ་རྒྱང་རིང་དུ་སྨད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་མཚུངས་སོ། །གང་ལ་ བསྔགས་པ་འཐོབ་པ་རྣམས་ལྟ་བ་ངན་པའི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་རྗེ་བཙུན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཤེགས་པར་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་ངན་པའི་ཤ་ཟ་སྐྲག་པར་མཛད་པ་ཚད་མ་པའི་ཚོགས་ ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་སྟེ།དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དག་ལ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསལ་བར་མཛད་པ། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་པའི་དབུ་མ་དེ་ཁོ་ན་འདི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླང་བ་དང་། གོམས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་མོས་པ་ཙམ་ཡང་བསོད་ནམས་དག་པ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། གོམས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱིས།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་ཡོངས་འཛིན་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དམ་ཚིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་དེ་བས་ཤིན་ཏུ་མང་། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་འབད་པ་ཡིས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བཀའ་སྩལ་ཡང་། །དམ་ཆོས་འཛིན པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས།།མཐར་ནི་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་དམ་པའི་ཆོས། །ཡང་དག་སྡུད་ལས་བསོད་ནམས་གང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །འདིར་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་མོས་ཤིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འདོར་མི་བྱེད། །དམ་ པའི་ཆོས་ཉིད་འཛིན་བྱེད་པ།།འདི་ནི་བསོད་ནམས་མདོར་བསྡུས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་འདི་ལས་གོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཚེགས་མེད་པར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་འཐོབ་པ་འབྱུང་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ བླང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མས་གནོད་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དམིགས་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི། །ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ངེས། །དེ་ཕྱིར་དེ་སྟོབས་ཞུགས་པ་ཡི། །ཕྱི་རོལ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་ པ་ཀུན།།བདག་དང་བདག་གིར་ཕྱིན་ལོག་ལས། །ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །དངོས་པོར་མི་དམིགས་པ་ཡིས་ནི། །ཞུགས་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ས་བོན་གྲུང་པོའི་མྱུག་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།
這也是中觀派的觀點。‘對於顯現各種各樣的諸法,如果不承認一性,那麼這個單一的心識,怎麼會顯現為多樣呢?‘這是先提出對方的觀點。‘如何如何思維諸法,就會如何如何遠離’,諸位智者所說的這些,是依靠事物本身的力量而來的。‘如果諸多現象是一體,會變成什麼?對於那個心識來說是不會改變的。如果認為某些事物是這樣的,那對我來說又算什麼呢?‘如此宣說。 從’識’的章節開始:‘通過觀察諸事物,在勝義中彼等無實,為何如此?因為彼等,無一多自性’,這也是如此,這是對外境和內識共同的破斥。如果不喜歡中觀派的甘露教法,就不應該如此宣說。 對於’入于正理之道者,唯一作意我之心,然而若有具福者,彼等通達則得勝’這樣的獅子吼聲,以及具有殊勝智慧而遠離天主師,堪與聖者文殊師利相比。 對於獲得讚譽者,以大悲心對待墮入惡見大險坑的眾生,讚歎尊者普賢如來所說,以無過失的密咒令邪外道羅剎恐懼,是量論師群中的頂髓,說他背離中觀派宗義,有智慧者誰會相信這樣的說法? 因此,從佛陀教法中理解,以正理完全清凈,龍樹菩薩明顯闡述,法稱論師所許的這個中觀,應當為具慧者所接受和修習。即便僅僅對此生起信解,也是清凈福德等的因,更何況修習呢? 如佛陀所說:‘菩提心之諸福德,若其具有色相者,遍滿虛空諸界中,彼尚超過於此福。一切眾生諸福德,所攝福蘊有幾許,菩薩發起菩提心,所生福德勝於彼。菩薩福德之蘊聚,所生數量有幾許,持守誓言之福德,較彼數量更眾多。諸佛精進歷劫數,演說億劫不窮盡,持正法者之福德,究竟難以窮其邊。菩提心與妙正法,正持所生諸福德,較於信解空性者,十六分中不及一。於此信解于空性,不捨菩提心為要,受持正法而修行,此為福德之歸攝。’ 從這個真實義中修習的人們,將毫不費力地獲得增上生和決定勝,因為以無緣的方式修持福德,所獲得的果報不同於有所緣的方式。因為有正理破除的緣故,有所緣如同陽焰等的認知一樣,對事物顛倒執著。因此,依彼力而行的外道之行持,如同執著我和我所的顛倒而行一樣力量微弱。以無所緣事物而行持,則能獲得廣大果報,如同從良好種子生長苗芽等一樣,因為是從廣大因中產生的。如是宣說。
།ངེས་པར་ ལེགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཐོབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཅུང་ཟད་ མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་མ་ཚང་བས་དེ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། དེ་ཁོ་ན་འདི་ཁོ་ན་ལ་གོམས་པར་བྱ་བར་ འོས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་བུའི་ཡང་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་དག་གིས། བདག་དུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་ ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པ་མཛེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས། ངེས་པའི་སྟོང་པའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མོས་པའི་སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་བརྗོད་ དམ།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ལ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ན་ནི། ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དངོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དེ་དག་ནི། རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་དེ་ཁོ་ན་དེས་ཀྱང་དེ་ལས་ གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཐ་སྙད་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་འདི་དག་བསོད་ནམས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྡིག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་འོས་སོ། །རྣམ་པར་ཕྱེད་པ་རྣམས་ རྣམ་པར་མ་ཕྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་ཐ་སྙད་ཐུན་མོང་དུ་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་དག་གིས་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་བྱ་ཞིང་གང་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་བྱ་བས་ན། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། སྡུག་པ་ལ་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། སྦྲུལ་དང་དུག་དང་ ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་བརྫུན་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་བརྫུན་ན་ནི། བརྫུན་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལེན་པ་ དང་།སྤོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཡིན་ན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་ལེན་པ་དང་། སྤོང་བའི་ཐ་སྙད་འདི་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་ སྤྱད་པའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་བྱའོ།།དབུ་མ་པར་རློམ་པ་གང་དག་བསོད་ནམས་ལ་ནི་མི་གུས་ཤིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་སྤོང་བ་དེ་དག་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་། ཐར་པའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ངན་འགྲོའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ ཤིང་།།ཐོས་པ་ཙམ་ལ་རྟེན་བྱེད་པ། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྟེ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་ནི།འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བདག་དང་། འཇུག་པ་དང་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཡང་མི་དམིགས་པས་འགའ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་མཛེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་ ནི་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་གྱི།ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཆོག་གོ།
對於受顛倒所支配的眾生來說,決定獲得殊勝的善果是完全不可能的。對於見到人無我的人,雖然有些能夠斷除煩惱障,但是不能斷除所知障。即使是稍微見到法無我的人,由於缺乏對其他境界遠離顛倒的認識,所以也不能完全具足。因此,對於希求增上生和決定勝義的人們來說,除此之外沒有任何需要修習的,所以唯有這個是應當修習的。 有些人說:‘如果福德和非福德及其果報都是虛妄的,那為什麼中觀師們還要通過取捨福德和非福德的修行來使自己疲憊呢?他們應該隨心所欲地行事才對。‘這種說法是不合理的。這是針對由於種姓差別而產生的推理,對於確信空性真如的人而言,是否已斷除對事物的執著習氣來說的呢? 如果是針對未斷除對事物執著習氣的人來說,那就不是正確的說法。因為那些未斷除對事物執著習氣的人,即使通過理證和教證瞭解了真如,也仍然要與其他凡夫一樣隨順世俗言說。他們與其他人在世俗言說上沒有任何差別。因此,這些人不應該不修福德,不應該造作惡業。已經通達真理的人與未通達的世間人共用世俗言說是完全不合理的。 那麼,如果說他們既不應趣入任何事物也不應遠離任何事物,那麼他們就不應該吃喝、擁抱所愛之人等,也不應該遠離毒蛇、毒藥、荊棘等。而且,不僅福德、非福德及其果報是虛妄的,一切法都是虛妄的。如果有些是虛妄的,那麼作為虛妄的苦樂的修行的取捨對象的福德和非福德的修行也同樣如此;如果不是虛妄的,那就都不是虛妄的,這是確定的。 因此,只要取捨的世俗言說還在執行,就應當隨順善行和惡行的境界。那些自詡為中觀師卻不恭敬福德、不斷除非福德的人,他們不是善趣和解脫的法器,而是墮入惡趣的煩惱。就像經中所說:‘不知離諸相之義,僅僅依靠聞思修,若人不修諸福德,此等下劣人毀滅。’ 如果是針對第二種情況(已斷除對事物執著習氣的人)來說,這樣說也不正確。因為那些已斷除對事物執著習氣的人,既不見能入之我,也不見所入及入處,所以不會趣入任何事物。至於說中觀師們隨心所欲地行事才對,這種說法更是完全不相干的。因為如果一切都是虛妄的,那麼應該是無所行為,而不是隨心所欲地行事,否則就會有太過之失。
།འདི་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞུང་མུན་པ་མ་ལུས་པའི། །ཉི་མ་ཐུབ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་རྣམ་འབྱེད་པ། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཆེད་དུ་སླ་བའི་རིམ་པ་ཡིས། །བསྟན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེས་བདག་ གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ།།དེ་ལྟས་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འགྲན་པར་བྱེད་འདྲ་ཞིང་། །ཟླ་བའི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསྔོ་བ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཡངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའི་དགེ་བ་གང་ཐོབ་དེས། །འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་གྱུར་ཅིག། །མ་ལུས་མུ་སྟེགས་ངན་པའི་ཆོ་གས་མི་ཚུགས་པའི། །བདེ་གཤེགས་ བསྟན་པ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་མ་ལུས་པ།།ལྟ་བར་གྱུར་པའི་མུན་པ་དྲུངས་འབྱིན་མ་ལུས་པའི། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་འབར་གྱུར་ཅིག་།བདག་ནི་ཐམས་ཅད་རབ་གཏོང་བཞིན་འཛུམ་འཇམ་པར་སྨྲ། །སྙད་མེད་མཛེས་ཤིང་རྒ་དང་ན་ལས་འགྲོལ་བའི་ལུས། །སྐྱེ་ དྲན་རློམ་སེམས་མེད་ཡིད་བཟོད་ལྡན་སྨྲ་མཁས་ཤིང་།།སྙན་དངགས་མཁས་དང་ངག་དངོས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་འཛིན་ཞིང་བརྟན་ལ་སྒྱུ་རྩལ་རྣམས་ལ་མཁས། །ཞི་བའི་བདག་ཅན་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་ཆེན་ལ་གནས་པ། །གཅིག་ ཏུ་སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགའ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་འདོད་མེད་འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་པར།།སྐྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གོམས་བྱེད་ཤོག། །མངོན་ཤེས་དྲུག་རྟེན་རྣམ་དབྱེ་བཤད་ལ་བདག་སུ་ཞིག་།གང་བརྗོད་དེ་ཡང་འདི་ནི་གཡོ་བག་སྒྱུ་ཅན་ཡིན། །སྒྱུ་ རྩལ་ལ་མཁས་རིགས་བཅས་རིག་འཛིན་བཞིན་པད་མ།།ཀ་མ་ལ་མིང་ཀུ་ཤ་ལེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅུགས། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཞུང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བའི་སློབ་དཔོན་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བས་མཛད་པ་ རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཀ་ན་ཀ་ཤྲཱི་མི་ཏྲ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།
在此,依止大能仁王如日,辨析一切外道論典之黑暗。爲了初學者,以淺顯次第,我以悲心詳細分析此教法。 因此,如同與虛空競爭,如同迴向月光聚集般,以所獲廣大無垢善業,愿世間沉入菩提甘露海中。 愿一切外道惡法儀軌不能損害的善逝教法寶燈,能夠完全拔除見解黑暗,使諸法實相自性明亮閃耀。 我如同捨棄一切般面帶微笑溫和言語,無病美麗且解脫衰老疾病之身,具足憶念無慢心意,具足忍辱善於言說。 通達詩歌學問與語言大海彼岸,持有殊勝功德聞法堅固並精通諸技藝,具寂靜本性遠離世間受用而住持廣大戒律。 唯一歡喜利益眾生無求菩提直至輪迴終盡,愿斷除輪迴並且相續不斷修習菩薩行。 宣說六神通差別之理,誰是我?所說此亦是詭詐虛偽者。精通技藝具種姓持明者蓮花,名為蓮花極為親近。 善逝論典詳細解釋,專一趣入菩薩行的阿阇黎勝敵所造圓滿。 由印度大班智達金勝友與藏地譯師班智達智慧稱譯校潤定。
。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。