d3870中觀入論釋論顯明義 勝喜 札雅阿難陀 貢嘎扎c3.5s|d3870中觀入論釋論顯明義 勝喜 札雅阿難陀 貢嘎扎c3.5s(續4)
同樣地,‘其他任何少許存在的真諦’這句話,是以後面即將解釋的’如是’等詞來說明的。‘隨應’的意思是,凡是世俗諦性質的歸入世俗諦中,其餘的則歸入勝義諦中。‘如是’等是總說。 其中’於世俗諦善巧’等廣說是’了知其他眾生意樂’等。‘隨意樂而令滿足’是指了知貪慾等行為的意樂后,以為其他眾生說法等令其真實滿足。意樂歸屬世俗諦,故於世俗諦善巧。 ‘趣入一乘’是指大乘,依於一乘故。如說:‘法界無差別,汝乘無差異,宣說三乘者,為攝眾生故。‘法界是空性自性,而空性是勝義自性,故說于勝義諦善巧。 ‘通達自相共相’中,諸法自相是如’色以變礙為性’等。共相是世俗諦中無常性等,及勝義諦中無生性。其中自相和世俗共相歸屬世俗諦。勝義相是無生的勝義諦。 ‘通達諸法差別安立’是指了知’此是有漏,此是無漏,此是有為,此是無為’等差別安立,即通達差別諦。其中有漏歸屬世俗諦。無漏是道和真如,其中道是世俗諦,真如是勝義諦。有為和無為也應如是了知。 ‘蘊’等中,蘊有幾種,界有幾種,處有幾種,為何稱蘊,為何稱界,為何稱處等,由通達此等而了知分別諦。分別了知即是通達’此是如此’等。這也歸屬世俗諦。 ‘身心受損’是指執著事物會引生輪迴,故損害身心。執著事物為真實也歸屬世俗諦。 ‘趣入輪迴’是指了知某某轉生某某趣,如轉生天趣等,即通達輪迴諦。趣入輪迴歸屬世俗諦。 ‘息滅一切熱病之苦’中,不如理作意的相執使身心受苦,故稱為熱惱。這有三種:貪慾、嗔恚和愚癡。
།དེ་ཉིད་རིམས་ནད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་གང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་སོ།།ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གཉིས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་མེད་ མེད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་སོ།།ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ ཤེས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།།མི་གཉིས་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་བདེན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཁོངས་སུ་ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་བསྒྲུབས་ནས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།།དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པའི་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ངེས་ཚིག་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་ལས། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་རྟེན་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་འདི་རྟེན་འབྱུང་བ་སྟེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ ཡང་དོན་དམ་པར་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་དེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་སོ། །འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་།ཤེས་བྱ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ས་ལྔ་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ དྲུག་པར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ཐོབ་པས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་དེ་ཉིད་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ཡིན་ལ།དེ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ།
此疾病之所以如此,是因為依靠貪慾、嗔恨和愚癡,以非法貪慾的熱惱而使人熱惱。其中非法貪慾是指對不善業道的貪著。所謂’極為寂靜’,是因為連同習氣一切都已滅盡。 關於’了知滅盡和不生之諦’,滅盡和不生的了知已如前所述。這也屬於世俗諦的範疇。‘以無二現證’是指以無所緣無所得而現前修成。 ‘了知入道智之諦’是指在獲得見道時,對無漏道的趣入智慧即是諦,對此的了知即是入道智之諦的了知。無二也屬於勝義諦的範疇。 ‘通達一切相圓滿’是指完全了知一切法相。‘成就一切菩薩地之事業意趣’是指菩薩一切地的事業即是利益眾生的事業,其意趣即是願望,已經成就。 ‘如來智慧正生’是指完全證悟一切相併成就利益眾生事業,了知這是如來之因。這也屬於世俗諦的範疇。 《中觀論入釋》第五品釋文已竟。 爲了宣說第六發心,故說’今當’等。爲了顯示安住第六發心菩薩的特徵,故說’現前’等。‘趣向圓滿佛法’是說明現前地的詞義,因為由獲得般若波羅蜜多的殊勝教授,接近十力等佛陀功德,故稱為現前。 ‘見此緣起真實性’是指依于無明等事物而生起諸行等,此即緣起,意為緣起。其真實性即是不顛倒的自性,誰見到此即稱為如是。其自性即是空性,緣起在勝義中無自性故無生。 因此說:‘緣起即是你所許之空性。”住于智慧’即是安住般若波羅蜜多。‘獲得滅’是指獲得以智所知不可得為相的滅。 爲了解釋此義,故說’菩薩’等。‘在第五地獲得禪波羅蜜多清凈’是說明在第六地安住等持心的因。獲得清凈是指斷除障礙煩惱而達到究竟。 ‘見甚深緣起真實性’中,甚深緣起即是無生,誰見到此即稱為如是。般若波羅蜜多清凈如前所述。
།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགོག་པ་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྒྱུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་གྱུར་པས་སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པས་སོ།།ས་ལྔ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ནས་ལྔ་པའི་བར་རོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་ངེས་ཚིག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་ བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལམ་ ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར། ས་འདི་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ ཏན་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཞན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་རྣམས་ཉིད་ཚོགས་ཏེ། རྣམ་པ་མང་པོ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པས་ལོང་བའི་ཚོགས་རྣམས་འགྲོ་བར་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཁྲིད་པ་དེ་བཞིན་ དུའོ།།ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །རྒྱལ་ཉིད་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་ དཔྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཤེས་རབ་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་ཐབས་གང་གིས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སམ།འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བྱས་པའི་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་མཐོང་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ནའོ། །དེ་ལ་ལན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་མཐུག་པོས་བློའི་མིག་མ་ལུས་པར་གཡོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལིང་ཏོག་སྟེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ མཐུག་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡིས་བློའི་མིག་མ་ལུས་པར་གཡོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།
爲了顯示般若波羅蜜多是無上的,所以說’因為沒有比般若更殊勝的’等等。以’佈施’等,不能以相續不斷地修習而成就無所緣相的智與所知的滅。為什麼呢?所以說’諸菩薩’等。因為以殊勝的佈施等而了知佈施等如同影像,所以在得到滅的時候,連如影像的分別念也沒有。 ‘第五地’是指從初地到第五地。爲了顯示’現前’的詞義,所以說’道諦’等。‘道諦’是指無所緣相的智與所知。‘所緣’是指現前。‘趣向圓滿佛法’如前所說。因此,由於趣向道和趣向圓滿佛法,此地稱為’現前地’。 現在爲了顯示般若波羅蜜多是主要的,所以說’現在’等。‘其他功德聚’是指除般若波羅蜜多以外的佈施等。這些稱為’聚’是因為種類眾多。‘如是’是指如同有眼之人引導盲人群至所欲去處。‘功德’是指佈施、持戒、忍辱、精進等。這些也是解脫追求者所應修習的。‘得佛果’是指獲得佛果。 爲了以註釋顯示這個意思,所以說’如何’等。‘波羅蜜多功德’是指具有波羅蜜多特徵的功德。‘因為是見到正道與非道的本性’是指般若具有觀察的本性,而觀察即是通達事物的真實性,由此力量見到有所緣的佈施等是非道的本性,以無所緣的修行見到是道的本性,因此般若是見到道與非道本性的。 爲了顯示以何方便生起般若,所以說’此處問’等。此處是問:是自己能完全了知甚深緣起,還是隨順身語的自性,還是見到殊勝補特伽羅所造的無倒顯示論典而完全了知?對此回答’非自己’,爲了顯示這點,所以說’說’等。‘其自性’是指甚深緣起的自性。‘無明重障覆蓋慧眼’中,無明是指不知,即是障,因為障礙見到事物真實性。這也是’重’的,因為從無始以來串習。凡是被此完全覆蓋慧眼者即稱為此。
།མ་ལུས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ གང་གིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་བར་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་པོ་ནས་ཡོད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་སོན་པ་མེད་པས་དེ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མཐོང་བའི་མིག་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་འཇོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་རིབ་ནི་གང་གིས་སྐྲ་ཤད་དང་། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་། སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལིང་ཏོག་སྟེ། མིག་འགེབས་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་འཇོམས་པ་སྟེ། སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེས་ན་རང ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཟབ་མོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་རང་དགར་ལུས་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ།།དེ་ལ་ལན་ནི་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུང་གི་དགོངས་པ་ངེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པས་ལུང་གི་དགོངས་པ་ངེས་པར་དཀའ་བའོ། ། གལ་ཏེ་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་རྟོགས་ན། འོ་ན་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་ཅིང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་དབང་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད པར་མཐོང་བ་མེད་ན་རང་དབང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་གི་དགོངས་པ་ངེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པ་མཐོང་བ་ལས་ལུང་གི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་ཉིད་བཞེད་པའི་ཕྱོགས་སྟོན་པ་ནི། ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དབུ་མ་ལ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟ བུ་ཞེ་ན།ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པའོ། །དེ་མཐོང་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐོས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་དོན་ཐོས་པ་ལ་བྱའོ། །ལུང་གི་དགོངས་པ་ངེས་པ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་ལུང་གི་དགོངས་པ་ངེས་པའོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་གི་དགོངས་ པ་ངེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་སུ་གཟིགས་པ་ཡིན་པས་དེས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུང་གི་དགོངས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟབ་མོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་ བཞིན་ཅན་ནོ།།རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་བཞེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ལུགས་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་ མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པར་ཅི་ལྟར་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅི་ལྟ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།
說’無餘’是爲了表明凡夫不能在任何方面成為見到的對境。那麼誰能見到呢?說’第六’等等,‘住于第六等上位’是指從第六地開始直至第十地的諸位。雖然從一開始就有通達甚深緣起的智慧,但初地等諸地以佈施等為殊勝,因為它們沒有特別突出智慧,所以未在那些地中安立。 關於’何者’等所說的不顛倒見空性的眼睛,‘破除無明翳障’中,翳障是指能見到髮絲、長嘴蚊蟲等幻相的狀態。這就是翳障,因為它遮蔽眼睛。破除即是消除。因此表明自己不應該理解緣起的甚深性。 現在爲了說明不應該隨意跟隨身語而理解真實義,提出質疑說’假如’等等,容易理解。對此回答是’這也是不存在’等等。‘因為難以確定經典的密意’是指凡夫無法親身體驗經典所說的義理,所以難以確定經典的密意。 如果說依循經典不能了悟真實義,那麼是否應該什麼都不說而保持沉默呢?正因為如此,說’依自己的意願而如此宣說’等等。如果沒有見到量士夫所造論典正確解釋經典,則依自己的意願說’難以確定經典的密意’。 現在爲了顯示自己認為從見到量士夫所造論典正確解釋經典而確定經典的不顛倒密意的立場,說’量士夫’等等。既是量又是士夫即是量士夫,如聖龍樹等。他們所造的論典,如《中論根本慧論》等。 這又是什麼樣的呢?是正確解釋經典的。見到是指以耳識聽聞,見的含義是指聽聞。確定經典密意是通過這個方式確定經典密意。這的含義是:像我這樣的人難以確定經典密意,但是龍樹論師親見真實義,所以通過他所造的論典而了知經典密意,這是其要義。 ‘法’是指蘊等。‘甚深’是具有空性的本質。‘理’是指從《中論根本慧論》等所說。‘依聖龍樹的宗義’是指依據聖龍樹所許。‘如實而說’意思是如《中論根本慧論》等中如何安立而如是宣說。‘如所是’是指諸法的本性。‘諸法的正見’即是空性。
།ཅི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལས། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བས་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལུང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བཅོམ་པས་སོ། །དཔལ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཆེས་གྲགས་པ་ནི་ཕྱོགས་ བཅུར་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པས་སོ།།ཀླུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིགས་སྡེ་ལ་འཇིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཀླུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དག་བཀག་ནས་དབུ་ མའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐེག་པ་གཞན་མེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མཛད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཐོབ་ནས་ སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ལུང་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཡང་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལིཙྪ་བཱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་སོ། །གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཉུང་བས་སོ། །མཐར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སའི་རིམ་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ལུང་ཇི་ལྟར་ ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ལུང་ཉེས་པ་ཟད་པས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མར་འགྱུར་རམ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཟད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཟད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །དེས་བྱས་པ་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པས་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཉེས་པ་ཟད་པས་བྱས་པ་ཡིན་པར་ངེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ལ།ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་གཞན་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ངེས་པར་མི་ནུས་པས་ངེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉེས་པ་ཟད་པས་བྱས་པར་ངེས་པས་ལུང་ཉེས་པ་ཟད་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ། །སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པའི་ལུང་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ལུང་ཚད་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་ངག་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ཡང་སྲིད་ལ། བདེན་པའི་དོན་ཡང་སྲིད་པས། དེས་ ན་སྐྱེས་བུ་ལོག་པས་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཚིག་ཚད་མར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ།།དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངག་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལོག་པས་ངན་མེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།བདེན་པ་ཉིད་དང་བརྫུན་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་སོ།
所謂’如實宣說’,意思是不顛倒地宣說。關於’確定教證不顛倒’,如果聖龍樹具有通達真實義,那麼他就具有確定教證不顛倒性。但是對於他是否通達真實義尚有懷疑,那麼如何能有確定教證不顛倒性呢? 爲了回答這個問題,說’從教證’等。‘比丘’是因為已降伏煩惱。‘具德’是因為具足福德資糧。‘極有名’是因為十方皆聞其名。‘龍’即是龍樹,就像稱呼怖軍為怖一樣,同樣稱呼聖龍樹為龍也無過失。 ‘破除有無二邊’,意思是遮破有邊和無邊而安住于中道。‘無上’即是大乘,因為沒有比它更殊勝的其他乘。‘證得歡喜地’,意思是現證一切法真實義而獲得歡喜地。 爲了說明其他教證,又說’複次聖’等。‘離車’是種姓。‘童子’是因為年少。‘漸次’是通過無垢等地的次第。 如果問教證如何是量,是因為無過失者所作而成為量,還是非人所作?首先不是第一種情況,無過失是指斷除貪等過失,如實見到真實義,具足慈悲等功德。由無過失者所作稱為無過失所作,但不能確定是無過失者所作,因為不能知他人之心。這是因爲了知他人之心是通過果而非通過體性,因為這本身是所要成立的。身業等果也可以通過人的意願而改變,因為見到有貪者行持離貪之行,離貪者行持如同有貪之行,因此無法確定無過失的標誌,所以難以確定。因此不能以確定是無過失者所作而成立教證是量。 非人所作的教證也不能成立為量。主張非人所作教證為量者如是說:因為人是功過所依,所以他所說的語言可能有錯誤的意義,也可能有真實的意義。因此,爲了遣除人的錯誤而顯示顛倒義的懷疑,所以承許非人所作的言教為量。 這也不合理,因為如果語言的顛倒與真實所依是具有功過的人,則應無過失,因為真實性和虛妄性沒有其他差別的形態。
།གཞན་ཡང་མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དང་བྱེད་པས་སྒྲ་རྣམས་འབྱུང་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་ན་གསལ་བ་ཉིད་དེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ། སྒྲ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་འམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲ་རྣམས་ རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པས་སྒྲ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཡིན་པས་ སོ།།དེས་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ལུང་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་ནི་ཅི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ དང་།སྐྱེས་བུའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་ནི་ཚད་མར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་གང་དུ་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཡན་ལག་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བསྒྲུབ་པའམ། དགག་པའམ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དོན་གཅིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གང་མ་ འབྲེལ་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སེའུ་བཅུ་སྒྱེད་པུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ནི་གང་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇོག་པོའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ དོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བྱ་རོག་གི་སོ་རྟོག་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ནས་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་གིས་ གནོད་པའི་དོན་ལྟ་བུའོ།།མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡུལ་གསུམ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གནོད་པ་ནི་མི་སླུ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གནོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ དུ་བསྟན་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ།དེ་རྣམས་དཔྱད་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་དགའ་བ་དང་གདུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི།སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།
再者,由於見到聲音是從喉嚨等處所和發聲器官產生的,怎麼能說是非人造的呢?如果說處所和發聲器官等只是顯現聲音而不是產生聲音的話,這也不合理。如果是顯現的話,這種顯現是聲音本性的特殊狀態呢?還是聲音沒有遮蔽呢?還是產生認知呢? 其中,不是使聲音成為本性的特殊狀態,因為是常住的緣故。也不是遠離遮蔽,因為是常住的緣故,遮蔽對聲音絲毫沒有作用。也不是認知,因為是常住的緣故,聲音應當能夠經常產生認知。因此顯現是不合理的。 因此,非人造性未得到成立,那麼經典怎麼能成為量呢?對此回答是:如同世間語言是量那樣,經典也是量。也就是說,在世間上,承許具有關聯性、隨順方便、表達人的意義、不欺誑的語言是量。 其中,關聯性是指語言的支分和具支分通過成立、否定或中性的方式理解一個意義。其中,不具關聯性的語言不是量,例如’十猴三竿’等,這些不能歸納為一個意義,因為彼此之間沒有關聯。隨順方便是指能夠成就果的方便,稱為隨順方便。 世間人承許這樣的語言是量,而不是其他的,例如爲了平息毒害而取龍王頂珠的論典。即便如此,如果不表達人的意義,那時就不是量,例如觀察烏鴉牙齒的論典。這些即便如此,經過觀察推理后是不欺誑的話,那時就是量,否則就不是,例如被現量、比量和經典所違害的義。 什麼是不欺誑呢?當說明:這裡有三種境:現量、隱蔽和極隱蔽。其中,對於論典中承許為現量的事物,成為現量境的事物本身不被現量所違害就是不欺誑,例如藍色等。同樣,對於承許為非現量的事物,成立為非現量而不被現量所違害, 也就是說,其他人說是現量的東西,在佛教宗義中是非現量的,考察這些時確實是非現量,例如聲音中安住的快樂本性等。因為只是內在自性的喜悅和痛苦本性的樂和苦的體驗,而不是聲音等的樂等的樂和苦的體驗。這是依據數論派的主張而說的。依據勝論派來說,則如同實等非現量一樣。
།འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ཤས་ལས་འདུ་བའི་ཆ་ཤས་ཅན་ཁས་ལེན་པ་དང་། ལས་ཀྱང་འདེགས་པ་དང་། འཇོག་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་། བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པས་རྫས་ལ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་དང་། ཡོད་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པའི་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཟག་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་གཞན་མངོན་སུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མི་སླུ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པ་ནི་མི་སླུ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་གཙོ་བོ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་ འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེ་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པས་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པ་ནི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་ཕྱིས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིའི་འགལ་བ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་གང་གི་ཚེ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནོད་པ་མེད་ན་མི་སླུ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ན་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་མི་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ པས་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྟེན་ལ་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་དང་། སྨྱུང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་སྟེ། འདི་ ལྟར་ཁྲུས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྡིག་པ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པས་སོ། །གང་དང་གང་རྒྱུ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མངར་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། སྣུམ་པའི་རྫས་ རྣམས་བད་ཀུན་གྱི་ནད་ལ་མི་གནོད་པ་བཞིན་དུ་ཁྲུས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྡིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ཕྱིའི་དྲི་མ་ཁོ་ན་དག་པར་འགྱུར་གྱི། ནང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུང་གང་ལ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པས་འཇིག་ རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་པས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚིག་ཁོ་ན་ཚད་མར་འདོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལུང་བསྟན་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་དེས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པ་ མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
如是,承許那些部分之外的其他部分所組成的有部分之物,以及舉起、放下、行走、來去、彎曲等動作與實體有別的現量,以及承許存在性等共相實體之外的現量。 這些都不是現量。因為除了色等之外,並沒有其他現量所見的實體等,因為未曾見到與彼相異之物。 如是應知所見事物的無欺性。同樣,對於比量所緣的隱蔽事物,以比量如實成立即是無欺,如無常等。 非所比量之物成立為非所比量性,不被比量所違,即是無欺,如主宰天等。 彼等之自性所成之法非是常有,因為其自性是所成立。也非是果,因為常法無有果故。 彼于隱蔽事物不被比量所違故為無欺。同樣,對於隱蔽事物,依據教力而起的比量不相違即是無欺。 如是,依據事物力而起的二量之清凈境后,承許為量的論典所安立的有法,觀察前後是否相違,若時具足殊勝意樂而趣入,爾時不為依教比量所違。 如是比量于極隱蔽事物無有違害時即是無欺。如若承許貪等自性及由彼所生非法,為斷除彼而不說火供等,此即不為比量所違。 如是外道說貪、嗔、癡及由彼所生身語業為非法,為斷除彼而作沐浴、火供、齋戒等。 如是不說彼即是無欺。如是沐浴等不能除罪,因為與貪等罪過無有相違故。 凡是不違害因者,即非能害,如甜、涼、油性物不違害風病,如是沐浴等亦不能害罪因,因為彼僅能清凈外在污垢,而非內在貪等。 如是,教典若有清凈境即是無欺,隨順世間而為量,因為世間唯許清凈境之語為量故。 如是承許教為量故,聖龍樹足之授記確定為真實,由見其所造論典無倒解說教法之門而決定真實性即是正理。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་ལས། །འབྲེལ་བ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗོད་པར་བྱེད། །ངག་དེ་དཔྱད་པར་འོས་པ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་པ་དཔྱད་འོས་མིན། །མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱིས་མི་གནོད་པ།།མཐོང་དང་མ་མཐོང་དོན་དག་ལ། །དོན་དེ་ལ་ནི་སླུ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ ཚིག་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཉེས་པ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་བློས་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཅི་ལྟར་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་ དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་གཉིས་གང་གིས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་གསུམ་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད།དེས་ན་ཅི་སྐད་གསུངས་པའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་སྟོན་ པ་དང་ཉེ་བའི་ཉན་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་གསུམ་ཀ་སྟོན་པ་པོ་གཅིག་གིས་བསྟན་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའོ། །ཞེས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ང་འདས་ཀྱང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་སངས རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ།།གནས་གསུམ་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་དང་བདག་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པས་ སོ།།གལ་ཏེ་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་ཀྱང་ཉེས་པ་ཟད་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལ་ངེས་ཤེ་ན། རིགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །གང་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཉེས་པ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་འཕགས་པ་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལུང་བསྟན་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་དེས་གསུངས་པའི་ལུང་འཆད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གཙོ་བོའི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་སླུ་བས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ གཞན་ལ་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལའང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་གང་གིས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་གང་གིས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་དེ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྟོན་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ སྐད་ཅེས་བྱའོ།
因此,《釋量論》中說:‘關聯和隨順方便,宣說人之利益,此語應當觀察,其餘不應觀察。現量與比量,二者皆不違,于見未見義,于彼義不欺。’ 如同無過之語能夠完全確定,以現量和比量所了知的對象不欺誑,同樣,對於極為隱蔽的對象,無過之語也是不欺誑的。 因此,以無過為特徵的標誌,對於極為隱蔽的對象也能生起智慧,這就是比量。世間量的形式就是如此,即依據如是所說的特殊教言而了知的就是不欺誑的,如同現量和比量所了知的對象一樣。 對於極為隱蔽的對象,也是依據如是所說的特殊教言而了知的。以此理由,對於極為隱蔽的對象,教言是正量。 現量和比量所了知的兩種境界由誰所說,那麼第三種境界也由他所說,對此怎麼會有確定性呢?因此,依據如是所說的特殊教言這一因相是確定的,若有此疑問。 此過失並不存在,因為對於導師和親近的聽眾們來說,三種境界都是由同一導師宣說的,他們僅以現量了知,他們並無懷疑。 現在的聽眾們則是依據佛陀所說的無過語言的特徵。如是,佛陀說:‘凡是契入經典等,一切行無常,一切法無我,一切涅槃寂靜。‘不違背三種法性,即使我涅槃后,你們也應當認為這是佛所說。 第三種境界也是安住于不違背法性中。因為世俗諦中宣說三種境界具有無常和無我的緣故。違背法性的不承認是無過所說。 若問:此無過語言的特徵本身是由無過所說,這又從何確定?因為是正理。凡是處處宣說正理者即是無過,這是順便說的就夠了。 如是成立教言是正量,因此聖龍樹被授記是確定為真實的,應當通過他所說的教言解釋無倒論典之門而確定真實義。 或者,主要義空性以現量和比量不違為特徵不欺誑,因此對其他極為隱蔽的也不欺誑,所以教言是正量。 因此說’由於主要義不欺誑而對其他也是比量’,教言成立為不欺誑故,能說者也成立為正量。 如是已說明以何方便生起智慧。現在為顯示空性所依的法器,故說’緣起’等。‘有果’是指如實通達緣起即是無生,宣說此義者即稱為有果。
།སྔར་གོམས་པས་རྒྱུད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་རྒྱུ་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བསྟན་བཅོས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པས་མྱུར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་སྔར་གོམས་པས་རྒྱུད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་མ་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྟོན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལས་སོ།།དེ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཤེ་བའི་བསམ་པས་སོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ཆད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ རྟོགས་ནས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཤེ་བའི་བསམ་པ་ཡོད་པས་སོ།།དོན་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཤེས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་ པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།རེས་འགའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པས་སོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས། གཟུང་བར་དཀའ་བའི་སྦྲུལ་དང་ནི། ། ལེགས་པར་མ་བསྒྲུབས་རིག་སྔགས་བཞིན། །སྟོང་ཉིད་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིས། །བློ་གྲོས་དམན་པ་རླག་པར་བྱེད། །ཆོས་འདི་བློ་གྲོས་དམན་པ་ཡིས། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་མཁྱེན་ནས་སུ། །དེ་བས་ཐུབ་པས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར། །ཐུགས་ནི་བཏང་སྙོམས་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས གསུངས་སོ།།ལྷག་པར་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མཛད་དེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་བྱུང་མཆི་མས་མིག་བརླན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་ནས་དང་བ་སྟེ། དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཆི་མས་མིག་གང་བ་གང་ལ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་ དགའ་བའི་མཆི་མ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བློའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བློའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ རྒྱུའོ།།དེས་ན་ཕྱིའི་རྟགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མི་ཉམས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངན་འགྲོར་ལྟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཉིད་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དག་ནི་འགྲོ་ངན་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །ཟས་དང་སྨན་དང་ ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ།
由於往昔串習,心相續中具有空性種子,對空性有殊勝信解的因,對於具有這種相續的人應當宣說論典。因為這些人由於前世串習,能迅速生起對空性的殊勝信解。 ‘其他人則不然’這句話是說,對於往昔串習未在相續中種下空性種子的那些人,不應宣說。 如果問:為什麼不對其他人宣說開示空性的論典呢?為此說’他們’等。‘他們’是指其他人。 ‘具有邪入的意樂’是指以所緣的諸事物怎樣是空性的想法,通過執著事物的方式以誹謗空性的意樂。或者是通過了知事物斷滅本性為空性,而具有誹謗本來無生的空性的意樂。 ‘因具有大非義’是指由於不瞭解無實事的空性義,以缺乏正法的道路必定趨向惡趣。 為廣說此義,說’有時’等。‘不善巧’是指不如實了知空性。 ‘捨棄空性’是指通過執著事物。 ‘空性的意義是無’是指由於顛倒地決定認為誹謗因果是空性的意義。 ‘誹謗一切事物’是指誹謗因果等。 因此《根本慧論》說:‘如難以執持的毒蛇,及未善修成就的咒語,空性若邪解,則毀壞智慧劣者。知此法難為智慧劣者所解,因此牟尼為法而住于舍心。’ ‘確定殊勝信解的差別’是指確定對空性信解的差別之義。 ‘難以確定’是指難以了知他人心的趨向。 ‘為顯示其因緣’是爲了顯示殊勝信解差別的因緣。 ‘以極歡喜所生淚潤眼’是指聞空性而生信,由此所生之淚充滿眼睛的人,稱為具有極喜之淚的眼睛之義。 ‘于彼’是指具有極喜者。 ‘圓滿佛智’是指圓滿佛陀的智慧,即離一切障礙的智慧,是菩提之義。 ‘種子’是指其因。 因此通過三種外相了知對空性有殊勝信解。 ‘其’是指開示真實性。 ‘隨行’是指開示真實性的因。 ‘功德生起’是指戒等。 ‘為使彼不退失’是爲了使空性見解不退失。 ‘以破戒緣墮惡趣’是指破戒本身是趣向惡趣的因,如說’佈施受用於惡趣’。 ‘飲食、藥物、法衣等’聲中應攝臥具等。
།སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་འདིའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ནོ། །ཁ་དོག་ངན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ངན་པ་ཁྲོ་བས་སོ་ཞེས་གསུངས་ པས་སོ།།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ངན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཆད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ འགྲོ་བ་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་བར་ཆད་མེད་པར་དགེ་བའི་ཚོགས་གདོན་ མི་ཟ་བར་བསགས་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྲུབ་པའི་དོན་སྟོན་པས་སོ། །རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ ཀྱི་ས་དང་།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་རིམ་པས་སོ། །ལམ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདིར་ལུང་དང་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ས་ལྔ་པ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པས་སོ།།འདིའི་དོན་ནི་ས་དྲུག་པར་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ དང་།སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དོན་དམ་པ་ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་ན་དབེན་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལ་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཐ་མར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།
‘由悲心所攝持’是指如’慈悲是佛陀圓滿莊稼的種子’等所說。 ‘獲得醜陋膚色’是指因為憤怒而獲得醜陋膚色。 ‘由此因緣’是指由醜陋膚色的因緣。 ‘無量果報不間斷’是指佈施等迴向成佛之事不會窮盡。 若問為何要回向菩提,為此說’為解脫眾生’,意思是成佛后要解脫眾生。 現在爲了說明真實性教授的殊勝果報,說’如是’等。‘長時間無障礙必定積累善資糧’是指資糧道和加行道的緣故。 ‘深廣之理’是指大乘,即是教示佈施等廣大義理和空性相的成就義。 ‘次第’是指資糧道和加行道的次第。 ‘此道’是指具有顯示真實性的本質。其中真實性是指人無我和法無我。 這裡是以教證和理證來成立,爲了說明以教證成立而說’於此法’等。‘如實’即是真實性的意思。 ‘第五地圓滿道’是指進入第六地的禪定波羅蜜相的道圓滿的緣故。 這個意思是在第六地智慧會變得殊勝,這是由禪定力而成就的,如說’心等持時如實了知’。 ‘法平等性’是指法,即蘊界處等以無相等為自性故是平等性的意思。 ‘無相平等性’是指遠離遍計分別、無戲論的法界是無相的,因為是一切分別知的非境。因此稱一切法無相。所以一切法都是圓成實自性,故是無相平等性。 ‘無性平等性’是指所有遍計所執的所詮能詮自性、能取所取相的法都完全不存在,因此以遍計相而無性,故是無性平等性。 ‘無生’是指勝義圓成實自性以自體無生故是無生平等性。 正因為不是由因緣所生,故是無生平等性。 真實性的自性遠離煩惱染污,一切法自性解脫,故是遠離平等性。 ‘本來清凈’是指圓成實自性本無生故,最終一切法無滅,故是本來清凈平等性。
།སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པས་དེས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ན་སྤྲོས་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །བླང་བ་མེད་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་ བཞིན་དེ་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕུང་པོ་གཞན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་།ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པས་བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླང་བ་མེད་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ།སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་རྨི་ལམ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཡོར་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མིག་ཡོར་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲག་ཅ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་བྲག་ཅ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ལམ་དུ་འཇུག་པས་སོ། །ཆུ་ཟླ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུ་ཟླ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ལས་ཅི་ལྟ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་བརྙན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ།སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ ན་ནང་གི་ཁམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བས་སོ། །ཕྱིའི་ཁམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་ པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པ་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ།ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐུས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ།ལས་ནི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།སྙིང་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རང་རང་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་ པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པའི་དུས་ན་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།
所謂’無戲論’,是指勝義自性的如實智慧中無有戲論,因此所取的一切法都稱為無戲論。因此是無戲論平等性。 ‘無取無舍平等性’是指在勝義自性中無有作為,因此在其他生中捨棄其他蘊及取其他蘊在勝義中都不存在,因為無有取捨,所以是無取無舍平等性。 ‘一切法如幻’是指其中有情世間和器世間所攝的諸事物與幻術平等,如同幻化的大象等,雖不存在卻顯現為存在。 具有受用境相的是與夢平等,因為對無實質的事物生起執著。 具有身業自性的諸法與陽焰平等,因為雖然一切法無作為,但如同陽焰般顯現身體的行為。 ‘回聲’是指具有語業自性的諸法與回聲平等,因為如同回聲般在無實質中顯現聲音。 ‘水月’是指欲界諸法與水月平等,如同水中月亮般顯現前業的果報,如同水月般隨業而生。 ‘影像’是指色界和無色界諸法與影像平等,因為在色界和無色界的禪定中顯現這些影像。因此爲了平等性而入定,故稱為等持。 ‘如化平等性’是指清凈佛土自性諸法與化現平等,因為這些是由自心清凈所化現。 或者,內界如幻術,雖然無有眾生卻顯現為眾生的自性。外界如夢境,如同夢境雖是虛妄自性卻顯現境界。 以大士相等莊嚴所攝的佛陀色身如陽焰,因為由清凈法身所顯現。一切所攝教法如回聲,因為如同回聲般由佛陀威力而聽聞。 一切前業所攝果報如水月,因為隨業而生。清凈佛土所攝諸法如影像,因為如同離垢心鏡中的影像般顯現。 一切有為法如化現,因為雖無實質卻如其本性由因緣所化現而顯現。 所說’如幻’等這些雖然是同一平等性,但分別解說。 ‘一切法有無二者無二平等性’是指有時的存在性和無時的不存在性二者無二平等,因為本來無自性。 ‘銳利’是相對初地而言,因為是最殊勝的緣故。
། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལས་གསུངས་པར་བསྒྲུབས་ནས། རིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམས་སོ། །སླ་བར་དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ པའོ།།དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་གསུངས་ པའི་རིགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དང་ གཞར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དག་དོན་གཅིག་པའོ།།རྟེན་གྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །རྟེན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་དུས་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་འགའ་ཞིག་སྟེ་ཤར་ལ་སོགས་ པའོ།།དུས་འགའ་ཞིག་སྟེ་འདས་པ་དང་། ད་ལྟ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་། རིགས་པ་ཅན་དང་། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ན་ཡང་བྱ་བ་དང་། འགའ་ཞིག་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་དུས་རྗོད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིར་དུས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་པའོ། །བརྟེན་པའི་ཚིག་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ དང་ནང་གི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་།རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བར་ནི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་ དང་།རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་དེའོ། །དེ་དང་འགེགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་བདག་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་རང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡོད་པ་འགེགས་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དགག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡོད་པ་དགག་པའོ།།དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་བཀག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅའ་བ་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་རྣམས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅས་པ་བཞི་པོའོ། །རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་གང་གསུངས་པ་དེ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འདིར་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་མཛད་ནས་ སོ།།རིགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་རིགས་པས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ།
所謂’隨順’是隨順於佛地。所謂’忍’是對無生法的忍。如是依教證成已,為顯示正理,故說’因此於此’等。 ‘唯法無生平等性’即是諸法以無生而平等。‘其他法平等性’即是除無生平等性以外的無相等法平等性。‘易於證悟’即是無難而瞭解。 由諸事物無生而無自性的了悟,以無相等義而得知,因為除無自性外別無無相等。為顯示龍樹足下於《根本慧論》中所說無生平等性之正理,故說’非從自生’等。為顯示其註釋,故說’任何’等。‘任何’即是’任時’之義,即’任何’與’任時’二者同義。 ‘所依詞’即是顯示所依的詞。為明顯顯示彼所依,故說’處所、時間與宗派’。因此此義是:某處即東方等。某時即過去、現在、未來時。宗派即佛教、正理派、勝論派等。 若問:‘任何’與’某時’二詞皆表時間,豈非重複?答:不然。‘任何’是總說過去等時間,‘任時’是說時間的差別,故無過失。 ‘所依詞’即是說所依事物。‘說內外事物’即是眼、耳、鼻、舌、身根及其所依,以及從眼識乃至意識俱有等為內事物,除此之外的色、聲、香、味、觸、法等為外事物。 ‘此中’即是在此偈頌中。‘有性之能立’即是成立事物為有性的從自生。應與遮遣之詞相連。因此故說’非從自生’。否則應說’非有從自生’。遮遣有性是以遮遣而成立。因此故說’非有及非’。 ‘彼之遮遣’即是遮遣有性。‘以義’即是由遮遣處的力。如是亦應配於三種立宗,即諸事物非從他生、非從二生、非從無因生。‘四種立宗’即是非從自等四種立宗。 ‘隨說’即是于《中論》中所說四種立宗,於此《入中論》中以二句隨說。‘為以正理成立’即是為顯此義以正理而成立。
།དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་ཞེས་བྱ་ནི་དང་པོ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ པའོ།།གཞན་དག་ལ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུའོ། །ཡང་འདི་ག་ལས་ངེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་འདི་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ངེས་པ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རང་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ལས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའོ། །འདིའི་དོན་ནི་གང་ གི་ཚེ་རང་ཉིད་ལས་རང་ཉིད་སྐྱེ་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བའམ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་རང་བཞིན་སྔར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱད་པར་ མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན།སྔར་ཁྱད་པར་མེད་པས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་རང་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ལ། ཡོན་ཏན་མེད་པས་རང་ལ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་འགྲེལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་གང་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་དེ་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ས་བོན་ནི་བྱེད་པ་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་འགྲོ་ བའི་བྱ་བ་ལ་གཞན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།དེས་ན་མྱུ་གུ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོའོ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ད་ནི་སྲིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བས་སོ་ཞེས་པའོ། །སྐྱེས་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡང་ཐལ་འགྱུར་སྟོན་པ་ཡིན་ ཏེ།གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཟིན་པ་སླར་སྐྱེ་བར་རྟོག་ན། དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་རང་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལས་ས་བོན་ སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇིགས་པས་ས་བོན་ཉིད་ལས་ས་བོན་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་ ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།འདིར་ཐལ་འགྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་མི་འདོད་པ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞན་གྱི་བདག་ལས་བདག་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་ལེན་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་འདོད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།
爲了說明應當重複宣說四種論斷,所以說’彼性從彼’等。‘彼性非從彼生起’是第一個重複宣說。‘何況從他生’是第二個。‘非從二者生’是第三個。‘豈有無因生’是第四個。 爲了以註釋說明此義,所以說’非從自生’等。‘如是其餘亦當配’是如前所說。‘此復何以決定’是指這四種論斷以何因由決定之義。 爲了說明首先破除從自生起的因由,所以說’如是’等。‘從彼’是指從果的自性。‘彼’即是果的自性。‘全無任何德’是指全無任何殊勝功德生起。因此,從自生起是不可能的。 此義為:若從自身生起自身,則因的自性無差別,果的自性或是無差別生起,或是有差別生起。其中若如第一種情況,則因自性先已存在,所以生起不應理。若如第二種情況,也不應理,因為從無差別生起有差別,先前無差別故從自生起不應理。因此,若有功德則可從自生起,因無功德故從自生起不可能。 爲了以註釋說明此義,所以說’彼’等。‘正生’的解釋是作生起之作者。此中,凡是正在生起者即是生起作用的作者,如行走者是行走的作者。種子是令作者趣入的,如提婆達多令他人趣入行走的作用一樣。因此,芽即是生起作用的作者。‘從正生起彼之自體’是指從芽的意思。如是則顯示從自生起的觀點是不可能的。 現在爲了說明即使可能也違背正理,所以說’從自生起此觀點’等。‘就正理而言’是指違背現量。‘已生’也是說明過失,若執已生復生,則芽等不應生起,就世間而言見到芽等生起。因此,從自生起是不存在的。 此義為:關於從自生起,是種子從種子生起,而非芽等。若承許芽等生起,因種子與芽性相不同,則成承許從他生起。因此,因畏懼承許從他生起的觀點,若承許唯從種子生起種子,則芽等不應生起。 此中過失的性相是:依據他人所許而顯示他人不欲許之義,如他人若承許事物具有從自生自的性相,則芽等不應生起,如是詮說不欲許之義。
།དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཐལ་འགྱུར་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་ ཅི་ལྟར་བརྗོད།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཁས་ལེན་པར་མི་འོས་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ལན་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་བོས་མི་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒོལ་བས་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པའི་ དུས་ན་གཏན་ཚིགས་འགོད་པ་དེ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྲང་།གཞན་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་དེས་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ལ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ མཚན་གྱིས་དུས་རིང་པོ་ནས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སླུ་བ་འདྲིད་པས་སོ།།དེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་ པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་ཚད་མས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་རང་རྒྱུད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚང་བང་དུ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་མེ་དང་དུ་བ་དག་ལ། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་མེད་ན་འདི་མི་འབྱུང་བ་རྟོགས་ཀྱི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འགྲེལ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་དང་དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་ནི་མ་ཡིན་པས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ཅི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བཤད་པ་ཚིག་དོན་ གསལ་བ་ལས།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་གཟུང་དུ་བྱེད་ན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པར་དགག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འགེགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སློབ་ དཔོན་སངས་རྒྱས་སྐྱོང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་མ་བརྗོད་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མ་སྤངས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་གྱི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་ལས་ཟློག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་གཏན་ཚིགས་གསལ་བར་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བ་དོན་དང་བཅས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབས་པས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །ཁོ་བོས་སྐྱོན་འདི་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མི་འཐད པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་མ་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དོགས་པ་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། རང་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།
有人說道:‘如果承許應成因是正因,那麼它是以量成立的還是不成立的?如果是第一種情況,那麼既然雙方都已成立,為何說是他方所承許?如果是第二種情況,既然他方不應承許,為何說是他方所承許?’ 對此回答:我不知道凡是以量成立的就是雙方都成立的這一說法。因為立論者安立能立時,雖然對自己而言因是以量成立的,但如何知道對他方也是以量成立的呢?因為他人的心識差別不是現量和比量的對境。對自己來說也如何知道是以量成立的呢?因為由於錯誤的因緣長期執持,所以會產生欺惑。 因此,立論者和對論者是依靠承許為量的力量而承許諸法的自性。所以應當依靠他方所承許的方式來破斥他方的觀點。 再者,關於自續因的立場,如果因和所立以量成立遍充,那麼此時就成為自續能立。然而遍充並不成立。因為成立遍充的量要麼是現量要麼是比量。 首先,現量不能成立遍充,因為在廚房裡通過現量和不可得,了知有此則有彼、無此則無彼的煙與火的關係,但並非遍及一切處。比量也不能成立,因為它也是侷限於特定對境的。因為比量的對境並非一切,因為只有在有與所立相關的因存在之處才能生起無常等的認識,而不是一切處所和時間。 因此,僅僅依靠世間共許而成立遍充,而不是依靠量。那麼為何不應理地用應成因來破斥他方的觀點呢? 如此,上師自己在《中論根本慧論·明句疏》中說:‘如果確定諸法不從自生,那麼即使不承許從他生也會有過失嗎?不是這樣的,因為意在表達無遮,並且會遮遣從他生。’ 上師佛護說:‘諸法不從自生,因為生則無義且有無窮過失。已經以自性存在的諸法也不需要生。如果已經存在還要生,則成無窮。’ 對此有人提出過失說:‘這是不合理的,因為未說因和喻,未遮除將要解說的過失,是應成語,所以由於違背所詮義,能清楚地成立所立和因,從而以生有意義和生非無窮的因成立諸法從他生,這與自宗相違。’ 我認為這些過失都不合理。為什麼呢?首先,說’未說因和喻’是不合理的。為什麼呢?因為如果他人承許從自生,就應當質問已經存在的還要生,因為從自生意味著已經作為因存在的那個自身在生。
།ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒོལ་བ་དེ་ལ་རིགས་པ་མེད་ པ་དང་།རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེ་ལྟར་ཕྱིར་བརྒལ་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་པར་འགྱུར་རམ། གང་གིས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བརྗོད་པ་དོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་དག་མི་ལྡོག་ན་ དེའི་ཚེ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བརྗོད་པས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བས་སྨྱོན་པ་དང་ཁོ་བོ་ཅག་བརྩད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ན་སློབ་དཔོན་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལ་དགའ་བར་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁས་བླངས་པར་མི་རིགས་ཏེ།ཕྱོགས་གཞན་ཁས་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པའི་ལྷས་ཀྱང་། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཕྱོགས་གང་ལ་ནི་ཡོད་མིན་ལ། །ཡུན་ནི་རིང་པོར་ཡང་དེའི་སྐྱོན། །བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་ང་ལ་དམ་བཅའ་འགའ། །ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྐྱོན་འདི་འབྱུང་། །བདག་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་བདག་ལ་མེད། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས། །ཅུང་ཟད་དམིགས་པར་འགྱུར་ན་ནི། །འཇུག་གམ་ཡང་ན་ཟློག་པར་འགྱུར། ། དེ་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དབུ་མ་པས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ག་ལ་ཡོད། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས བུའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ལས་སམ།རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ལས་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ལས་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལས་ཡིན་ན་ནི་འགལ་བའི་དོན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གང་ལ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་སྨྲས་ པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་སྐྱོང་གིས་ལན་གདབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་རྣམས་མ་གྲུབ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ལ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་དམ་བཅས་པའི་དོན་ སྒྲུབ་པ་དང་།གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་ཟློག་པར་མི་བྱེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པའི་འགལ་བ་བརྗོད་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ དགོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེས་ན་དེ་དག་མ་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱོན་དེ་དག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་དོན་གང་དང་བཅས་པ་དེས་རང་གི་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངེས་པ་སྐྱེད་ པར་འདོད་པས་རིགས་པ་གང་གིས་དོན་འདི་རྟོགས་པའི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་གང་གཞན་དག་གིས་དམ་བཅས་པའི་དོན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཞན་ལ་གོ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་ འགྱུར་ཏེ།དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
你這樣說,對於已存在的事物再生起也有懷疑,並且也看到會成為無窮盡。你不承認已生之物再生,也不承認無窮盡。因此,你的論辯沒有道理,並且與自己所承許相違。 如果這樣反駁,是否會導致他人不接受?或者會使所說的因和喻帶有懷疑?即使指出與承許相違的過失,如果他人不退卻,那麼對於無慚愧者,即使說因和喻也不會使其退卻,因此與狂人爭辯是不應理的。 因此論師在不當處運用比量,僅僅是喜歡比量而已。中觀師不應承許自立比量,因為不承許任何一方。如聖天所說:‘對於有、無、亦有亦無,任何一方都不存在者,即使長時間也不能說其過失。’ 在《回諍論》中也說:‘若我有所立,則犯此過失,我無所立故,是故無過失。若以現量等,少有所得者,或取或應舍,無得故無過。’ 當如此時,中觀師不說自立比量成立,那麼怎麼會有’外內諸法不從自生’這樣的自立宗? 數論師們認為是從果的自性之我,還是從因的自性之我?這有什麼結果呢?如果是從果的自性,則是成立已成,如果是從因的自性,則是相違,因為一切具有生起的都是以因的自性而存在而生起。 對於我們來說,哪裡有’由於存在已成立而成立’和’相違義’這樣的因?因此不需要爲了避免已成和相違義的過失而努力。 因此,由於沒有他人所說的過失,所以論師佛護不需要對此作答。即使如此,中觀師們由於宗、因、喻都不成立,所以不說自立比量。 雖然不以二者共許的比量來遮遣他人的宗,建立遮遣自生的所立義,但如果說明他人所立與自己的比量相違的矛盾,那麼就需要針對這一點說明無過失的宗、因、喻等。 因此,由於未說這些,未遮除那些過失,所以正是那些過失。這也不對。為什麼呢?因為任何人以任何事物所確定的,都希望在他人中也生起確定,所以應當以何種理由理解此義,就應當將那個理由顯示給他人。 因此,首先’他人所立義必須接受能立’這是合理的。但這不能成為令他人理解的因,因為沒有可能的喻。
།དེས་ན་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྐྱང་པ་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སླུ་བར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེས་ནི་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་སྐྱོང་གིས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །འདིར་ནི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པས་སོ། །ཚིག་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན ནོ།།སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བྱས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་གཏན་ཚིགས་གསལ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དངོས་པོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ མདུན་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འཇིམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སེམས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་གསལ་པོར་བསྟན་པའི་ཡང་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བར་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཅིའི ཕྱིར་བརྗོད་ཅེས་པའོ།།གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མདུན་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་མི་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ནི་འདིར་ དཔེའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་དོགས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ལ་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ཡང་ག་ལ་ ཡོད།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པའམ་གནོད་པའི་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མ་སྤངས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བུམ་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་དངོས་པོ་གཞན་མ་ལུས་པར་བསྡུ་བར་འདོད་པས་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གཞན་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།
因此,僅僅承認隨順自己所立誓言而成立自己所立誓言之義,是無有正理地承許立場,所以只是欺騙自己,而不能令他人生起定解,對此有非常明顯的破斥。 也就是說,不能成立自己所立誓言之義。那麼在此,以比量破斥有何必要? 即便必須明確指出與自己比量相違的過失,那也是阿阇黎佛護所說的。 如何呢?因為說’諸事物不從自生,因為彼生無義故’。 此中,‘彼’字即是說明自體已經存在。 為什麼呢?因為這樣說明此略說之語的廣說:‘自體已經存在,又生有何義’。 此語顯示了具有所立和因法的他所共許的譬喻。 其中’自體已經存在’是顯示因。‘又生有何義’是顯示所立。 譬如說聲音無常,因為所作性是無常故,所作性被見為無常,如瓶。聲音也是所作,所以因為是所作故而無常,此中以所作性相連而明顯顯示因。 同樣,此處也是諸事物不從自生,因為自體已存在又生無義故。 現見眼前的瓶等安住于自性時不待再生,同樣,在泥團階段,如果認為瓶等本性存在,則彼時以自體存在者也不會有生。 如是以相連而明顯顯示的又生遮遣,以及不離不生的存在性之因,對數論師們明顯顯示與自比量相違。 因此,為何說’因為未顯示因和譬喻’? 不僅無有未說因和譬喻的過失,而且已經遣除他人所說的過失。 如何呢?數論師不承許現前顯現的自性之瓶也是顯現,因為彼即是此處已成立的譬喻自性,以及非顯現自性具有功能自性的遮遣生起差別是所立故,豈有已成立而成立之立場過失的懷疑,以及因的相違義性的懷疑? 如是,對於顯示自比量或破斥論敵的過失,也無有如前所說的過失,所以無有未遣除他人所說過失的過患。 因此應知此破斥之說實為無關。 由於欲以’瓶’字為譬喻而攝集一切無餘事物,所以也不會有以毯子等門而成不定過失。 或者,另一種安立方式是:對說自生者而言,除補特伽羅外的諸事物不從自生,因為以自體性而有故,譬如補特伽羅,應當如是舉例。
།གང་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔར་དང་ཕྱིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་མི་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པར་ཆོས་མཚུངས་པ ཡིན་པས་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་སྐྱེ་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྐྱེ་བའི་སྒྲས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་འདིས་གནོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་གྱིས་ནི་གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱོན་མང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྙེད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་སྐྱོང་གིས་གོ་སྐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་པའོ།།དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་ཕལ་ཆེར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔོན་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔར་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡིས། ། གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་འགའ་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་། རེ་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དགག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གསལ་ལས། ཅིག་ཤོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ་རང་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་རབ་ ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་ལ་ལར་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་དག་གིས་ཚད་མར་བྱས་པའི་དབང་པོའི་ཚིག་གིས་ཕམ་པའམ་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ལ། ལ་ལར་རང་གི་ཚིག་ཁོ་ནས་སོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་རྒྱལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཕམ་པར་ཡང་མི་ འགྱུར་རོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་རིགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །གང་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ པ་དང་།ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་སེམས་པ་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པས་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པས་སོ། ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ཉིད་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ལས་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རིགས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་སོ།།ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གེགས་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གེགས་བྱེད་པས་སོ། །རང་སྐྱེ་ བ་བཀག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་རང་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་དོར་ནས་སོ།།སྡོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུའི་མཁྲང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁོག་སྟོང་ཞིང་རིང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྦུབས་བཅས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །སྲིད་མཐར་ཐུག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་ སྲིད་ཀྱི་བར་དུའོ།
雖然對於明顯顯現的說法來說,遮遣生起並非能破,但即便如此,由於前後時位中不可得和可得的法相同,因此對明顯顯現增益生起,以生起之詞表達明顯顯現本身,為何這個破斥不能成為能破呢? 通過從應成返轉的意義,是與他人相關而非與我們相關,因為沒有承許的緣故。因此不存在與宗義相違。 對於其他人來說,由於與應成返轉的意義相關,有多少過失,對我們來說那些恰恰都是所承許的,正因為如此,追隨龍樹菩薩意趣的佛護論師怎麼會說出給予機會的言詞呢? 因此,說應成只是遮遣他人承許的果,所以不會與應成返轉的意義相關。 如是,論師多以說應成的方式遮遣他人的觀點,如說:‘虛空之相在先前,絲毫虛空皆非有,若於相前已存在,應成無相之過失。離開色法之因故,色法無有色法因,任何時處任何事,無因絕不會存在。’ 同樣也說:‘暫且涅槃非實法,應成老死之體相,無有老死之法性,實法決定非存在。‘等以應成方式遮遣他人觀點。 同樣,《明句論》中說:‘問:是否有從他生的現量所生之推理的能破?答:有,只是對自己成立的因,而非對他人成立。世間可見,如是,世間某些場合中辯方與敵論者以量所成的根據言詞而勝負,某些場合僅以自語。以他人言詞既不能勝也不能負。’ 如同世間,理亦如是,因為世間言說在理論論典中也是應時的。凡是雙方決定成立者,即是能立與能破,而非僅對一方成立及懷疑。如是思維者也應依世間安立而以所說理接受推理,如是,並非以雙方成立的教證能破,而是由自身成立。 對自比量而言,一切處唯有對自成立具力,而非雙方成立。正因如此,論理中說相是無義,因為諸佛以如實對自成立的理趨攝不通達真實義的所化眾生。旁述已足。 問’有何障礙’是說種子生起有何障礙。‘由何’是說由障礙。‘遮止自生’是說捨棄種子自身生起。‘莖’是指苗芽堅實。因此中空且長即是有孔。‘等’字攝收稻等。‘乃至有邊際’是說直至輪迴之間。
།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཉེས་པའི་སྐབས་མེད་ ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཏན་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ས་བོན་འཁོར་བ་ཅི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བར་ཡང་ མི་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་སྒྲ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མྱུ་གུའོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་བོན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མ ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཞུ་བས་ཐོབ་པའོ། །འདིའི་དོན་ནི་པི་པི་ལིང་ ལ་ཐོག་མར་རོ་ཚ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞུ་རྗེས་ལ་མངར་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཐ་མི་དད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཅི་སྟེ་ས་བོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ སྐྱེས་བུ་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་དོར་ནས་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་གནས་སྐབས་ལེན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཅན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་དོར་ནས་མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་ལེན་པ་ཡིན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཅན་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་ ནི།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔར་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །བསལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་ནས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་མྱུ་གུའི་ངོ་བོར་གྱུར་ནའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ གྱུར་པའི་ཚེ་ནའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུའིའོ། །དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདིའི་དོན་ནི་འདིར་གནས་སྐབས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་གནས་སྐབས་ཅན་ལས་ཐ་དད་དམ། འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད། རེ་ཞིག་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་ སྣམ་བུ་བཞིན་དུ་དེའི་དེའོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ།།གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་ལ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་འབྲེལ་པ་དེ་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་ལས་ཐ་དད་དམ།འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་དེའི་ཚེ་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་འབྲེལ་པ་དང་། གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་ལ་འབྲེལ་པ་ བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
所說的’正因為是如此的緣故’是指通過已生的種子等門而說的。‘因為與作者同時存在相違的緣故’是指因為與種子同時存在相違的緣故。‘所說過失無有機會’是指因為遇到水等緣而生芽,所以不會成為芽等完全不生。因為芽與作者同時存在相違的緣故,種子也不會生起直至輪迴。 那麼,如何是從自生呢?對此回答說’種子與芽’等,種子與芽是無差別的,因為是’稻種子’與’稻芽’一個聲音的對境的緣故。爲了說明對此的回答,說’這也不合理’,‘彼性’是指成為種子本性的芽。‘自性’是指種子的自性。因此,所說的’因為與作者同時存在相違的緣故而種子不可得’是不對的。 現在爲了說明無差別性也不合理,說’複次’等。‘以物質差別變化所得’是指物質差別變化,以融化所得。這的意思是如胡椒最初雖有辛味,融化后變甘甜一樣。正因為如此而能除膽病。‘無差別’是指如種子一樣。對此,主張變化的數論派說’若種子’等,如同少年捨棄少年階段而取青年階段,雖然如此,具有階段的人是同一的。 同樣在此,雖然捨棄稻種子階段而取芽的階段,但具有階段的是同一的。對此回答說’即便如此’等。‘先前自體’是指種子的自性。‘捨棄’是指放棄。‘成為彼異體’是指成為異於彼種子的體性即芽的體性。‘爾時’是指成為異體之時。‘彼’是指芽的。‘如何成為彼性’是指芽如何成為與種子無差別性? 這的意思是,此處所計度的階段是異於具有階段者,還是無異?首先不是異,因為若如瓶子與毛毯那樣,將成無有’彼之彼’的關係。若說瓶子與毛毯雖無關係,但階段與具有階段者有和合相的關係,因此可以說’彼之體性’。 那麼,此關係是異於階段與具有階段者,還是無異?若是異,則階段與具有階段者如前無關係而住。若爲了成立無關係與階段和具有階段者的關係而承許其他關係,將成無窮過。
།གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ན་འོ་ན་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་ པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་ཐ་དད་ཅིང་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཅན་ལས་གནས་ སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་གནས་སྐབས་ཞིག་པས་གནས་སྐབས་ཅན་ཡང་ཞིག་པས་ཅི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་ཅེས་པས་སོ། །འདིའི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུའི་ས་བོན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དོ། །ད་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་སྨྲ་ བའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཅི་སྟེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སེར་པོ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རྫས་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ རྫས་ཐ་མི་དད་པའོ།།འདིའི་དོན་ནི་དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པའི་རྫས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་རྫས་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་པའོ།།དེ་ལ་ལན་ནི། འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་བུམ་པ་དང་ས་གཞི་དག་ལས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ དབྱིབས་དང་རྫས་དག་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྫས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་གཞག་ཅི་ལྟར་བྱེད་ཅེས་པའོ།།གལ་ཏེ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྫས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ན་ཞེ་ན། འོ་ན་འདུ་བ་དེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མྱུ་གུའི་ གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་གནས་སྐབས་གཉིས་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།སྐྱོན་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབྱིབས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རྫས་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དབྱིབས་འབའ་ཞིག་ཡོད་ པ་ཡིན་གྱི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྫས་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་གི་དབྱིབས་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཅི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནམ། མྱུ་གུ་ལས་ས་བོན་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ལ་ལན་ ནི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་བཟུང་བའི་དུས་སུ་ས་བོན་མི་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་ཡང་མི་དམིགས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་ལས་ས་བོན་ཐ་མི་དད་ན་དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ཡང་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མྱུ་གུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཀྱང་ངོ་། །དེ་དག་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཐ་མི་དད་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་སོ། །འདི་ནི་ཁས་མི་བླང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་བླང་བའོ། །དེ་ལྟར་རང་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་གནོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་གཞན་དུ་བརྟགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པས་ནི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་སོ།
如果是無別,那麼有別和無別是有別的,如同情況和有情況者一樣的道理,情況和有情況者之間沒有關聯,如前所說那樣存在。也就是說,情況和有情況者是有別的,而它們之間的關聯是無別的,因此如同情況和有情況者的本性是有別的那樣,關聯也是有別的,所以彼此之間必定是沒有關聯的。因此,有情況者與情況不存在有別。 如果是無別,那麼情況毀壞時有情況者也會毀壞,怎麼能說是無別呢?此處所說的’非他性’即是指芽與種子無別性。現在爲了迎接毗婆沙部所主張的實體和功德論者的疑問,故說’如果種子和芽’等,‘等’字包含了黃色、藍色等顏色。‘實體無別’是指由稻子微塵所組成的部分本性的實體無別。 這的意思是,比如說瓶子雖然有藍色和黃色等不同顏色,但作為功能的實體卻是一個,同樣在這裡雖然形狀等有別,但由微塵組成的實體是一個。對此回答說:‘不是這樣’等。‘作為形狀等的所依’是指,如同瓶子和地面由於有別而被觀察為有別,因此安立為能依所依,同樣在這裡形狀和實體不顯現為有別,怎麼能安立實體有別呢? 如果說由於和合關係的力量而不執著實體有別性,那麼,這個和合是常一的,所以種子階段的和合與芽的階段也存在,因此會導致在兩個階段中觀察到兩個階段的過失。爲了說明其他過失,故說’複次’等。由於沒有執著實體為形狀的所依,所以只有形狀存在而沒有實體。 因此,實體無別的含義是顯示種子和芽的形狀無別。對此,是種子與芽無別呢?還是芽與種子無別?如果是第一種情況,對此回答說’種子’等。如果承認第二種情況,則說’也’等。這的意思是,如果按照你的主張,種子與芽無別,那麼在觀察到芽的時候,如同不能觀察到種子一樣,也不應該能觀察到芽,因為芽不異於種子。如果芽與種子無別,那麼如同芽一樣種子也應該不能被觀察到,因為不異於芽。 ‘那個也’是指種子也是。‘它們是一’是指種子和芽無別。‘因此’是指由於前面所說的過失存在。‘這不應承認’是指不應承認一性。這樣說明了從自生不合理的過失之後,爲了說明世間的過失,故說’如是’等。‘欲證知真實的其他觀察’是指想要現證真實的外道們。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ལུགས་ གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའོ།།དེས་བརྟགས་པ་ནི་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བཟློག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ལུགས་གཞན་དུ་བློ་མ་སྦྱངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་ མཐའ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལུགས་གཞན་དུ་བློ་སྦྱངས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྒྱུད་པས་སྦྱངས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་སོ།།རྟོག་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ཀྱང་རང་ལས་སྐྱེ་བར་ནི་མི་འགྲུབ་ལ། ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཞིག་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་སོ། །འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མི་འཇུག་པར་མཐོང་བ ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུའོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱོགས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ངོ་།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་མ་མཛད་ཅེས་པ་ནི་དོན་དམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་མཛད་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ ཁས་ལེན་པའོ།།དེའི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པའོ། །རང་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་ཕ་དང་བུ་ལྟ་བུའོ། ། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །འདིར་འབར་བཞིན་པའི་བུད་ཤིང་ནི་ལས་ཡིན་ལ། མེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་ལ་ཅི ལྟར་འགྱུར་ཏེ།བུད་ཤིང་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ལྟར་མེ་ནི་འབར་བྱའི་བུད་ཤིང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བུད་ཤིང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་དག་གཅིག་ཡིན་གྲང་།དེ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལན་ནི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པས་སྔར་སྐྱོན་གང་བརྗོད་པ་དེ་འདིར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཇི་ སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་ཏེ།ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཡང་ངོ་། །དེ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་རིགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ན། ཕ་དང་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་ཏུ་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤིང་ནི་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་མེའོ།
正因為如此,說’欲求’,意思是’不能獲得’。‘其他宗派’是指數論派等的主張。‘他們所計度’是指以心識計度,而非實際存在的意思。‘反駁’是指通過理論。‘在其他宗派中未經訓練的世間言說中也’是指不依賴於宗派見地,因此在其他宗派中經過訓練,即通過世間言說的傳承而訓練,凡是世間的認知,即以其言說。‘此分別’是指從自身生起的。以世間量士夫的觀點,自生也不能成立,因為普通人在世間也不被認為是量。因此說’經過訓練’。‘因已壞滅’是指種子已壞滅。‘由彼’是指由世間人。‘因見果’是指見到果不生起。‘彼等為一’是指種子與芽為一體。現在爲了說明總結,故說’因為’等。‘依兩邊’是指依據宗派見地的立場和世間立場兩者。‘正因為如此’是指因為依兩邊來看自生都不合理。‘未作差別’是指未作勝義的差別。‘作差別’是指在否定自生時承許’勝義’的差別。‘彼勝義的差別無義’是指因為兩邊都不合理自生,所以作勝義差別有何用處。爲了說明自生還有其他過失,故說’複次’等。若承許自生,則所生、能生、作者、業成為一體。其中所生和能生為一,如父與子。業與作者為一,如火與柴。此中正在燃燒的柴是業,火是作者。若說因為是生起的階段,所以所生和能生為一,那麼作者和業如何成為一,因為柴不是火的果。不是這樣,因為作者和業就是因果的形態。如此,火只是將燃柴的因,因為由其力使柴成為特殊狀態而生。所生和能生為一有何過失?答曰說’將成廣說過失故’,即形狀、顏色等前面所說的過失在此也將產生,因此不應承許為一體。‘如說’等是出自《根本慧論》。‘任何時候’是指任何時間。這只是立宗,爲了說明合理,故說’一性實非有’等。若成為一體有何過失,故說’父與子’等。‘正因為如此’是指因果不應成為一體之故。‘若彼薪即火’中,薪是指所燒的柴等所成的業。作者是指能燒的火。
།དེ་ལ་བུད ཤིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མེར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ།དེ་ལྟར་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། བུམ་པ་དང་རྫ་མཁན་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་[(]མཇུ་[,]མཇུག་[)]བསྡུ་བའོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་དབྱིབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །འདི་རང་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ་གཞན་དག་གིས་རྒོལ་བར་བྱེད་ དེ།དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་དེ་ཚད་མས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཚད་མས་བསྐྱེད་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ནི་དུ་ཞིག་ཡིན། མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཡུལ་གང་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཅི་རང་ལས་སམ། གཞན་ལས་ སམ།གཉིས་ཀ་ལས་སམ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མ་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མ་མེད་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པས་ཚད་མ་ མེད་པས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་གང་ལས་སྐྱེས།དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཁྱེད་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཁྱོད་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་ལ་ངེས་པ་མེད་ པར་གཞན་དག་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་མི་སྲིད་པས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་བཀག་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཚད་མ་ལས་སམ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་གྱི།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་མ་ངེས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དེའི་གཉེན་པོ་ངེས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དང་འགལ་བའི་ངེས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ལ་ མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་བོང་བུའི་རྭ་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ངེས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་གང་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཚད་མ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད། གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཡུལ་དང་རང་དང་། གཞན་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཁོ་བོ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཚིག་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ལན་ནི་ འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་རིགས་པས་ངེས་པའི་ངག་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
對此,如果柴薪本身完全被認知為火的話,那麼此時作者和業就會成為一體。但是並非如此所見,因為這樣的話陶工和陶罐也將成為一體。因為不承認如此,這是根本智慧中所說。因此’如是’等詞是結語。‘等’字是指前面所說的形狀等。 應當了知二諦,即勝義諦和世俗諦。對於遮破自生時,其他人提出詰難說:諸法決定不從自生,是由量所生還是非量所生?如果承認是由量所生,那麼此時量是什麼?具有什麼相?具有什麼境?是從自生、從他生、從二者生,還是無因生?這些都需要說明。 如果說是由非量所生,那也不合理。因為所量的認知依賴於量,若無量則無法通達先前未知的事物,因為無量就無法通達義理,那麼你的確定認識從何而生?因此說諸法無生是不合理的。 或者說,你對諸法無生的確定認識從何而生,同樣的道理我們也可以成立一切法存在。如同你對一切法無生產生確定認識一樣,我們也同樣對一切法生起產生確定認識。 如果你對一切法無生沒有確定認識,那麼自己都沒有確定認識卻想令他人產生認識是不可能的,因此造論就成無意義,所以一切法未被遮破而是存在的。 對此回答:如果我們有某種確定認識,那麼它應該是從量或非量而生,但這也是不存在的。這裡如果有不確定,那麼相對應的對治——確定就會存在。當我們沒有不確定時,與之相違的確定又怎麼會存在呢?就像不依賴其他關聯物一樣,如同驢角的長短等。 當不承認確定時,爲了成立什麼而承認量?數量、相、境、自、他、二者、無因生等又怎麼會存在?這一切我都不說。 如果問:你們既然沒有確定認識,為何說’諸法非自生,非他生,非二生,非無因’這樣具有確定性的語句?對此回答:這是對世間人而言,是依據他們自身成立的理由的確定語,而對聖者們則不是。
།ཅི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གིས་བརྗོད། དོན་དམ་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་ཅི་ཡང་མི་གསུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་གང་གིས་རིགས་པ་དང་མི་ རིགས་པར་འགྱུར་བའི་སྤྲོས་པ་ག་ལ་ཡོད།གལ་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་རིགས་པ་མི་གསུང་ན། དོན་དམ་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་གསུང་བར་མི་མཛད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ལ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལུས་ལ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཆགས་པ་ཅན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོངས་སུ་ཉམ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་སྤྲུལ་པའམ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གཡོགས་པའི་ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མ་རིགས་ པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་ཉེ་བར་བཅོམ་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ལ་ལར་ཅུང་ཟད་ཁྱད་པར་བྱས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་གྲུབ་པའི་རིགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ ཡོད་པ་དེ་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གྱིས་ཞེས་པའོ།།ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབར་བ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་བདེན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་སྒོ་ནས་ལན་གདབ་པར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་ཐ་སྙད་འདི་ཁོ་བོས ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ལ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་རྫས་སུ་བརྗོད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྗོད་པས་དེ་བཤིག་པ་ཡིན་ལ། ཁོ་བོས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་རྟོག་པ་མི་མཁས་ པས་བྱས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་དུ་འབད་པ་དགོས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འབད་པ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།
誰能說聖者們有理或無理?究竟而言,聖者們什麼也不說,那裡哪有合理與不合理的戲論? 如果說聖者們不說道理,那麼究竟用什麼使世間人領悟呢?聖者們不說自己所證得的道理,但是爲了讓他人領悟,接受世間人的成立道理,用這個使世間人領悟。 比如,雖然身體確實是不凈的,但是隨順顛倒的貪著者看不見這點,而是在沒有可愛相的地方增添妄想而痛苦。 爲了使他們離開貪慾,如來或化身或聖者們,對於先前被可愛想遮蔽的這個身體,說有頭髮等等,以此宣說身體的過患。由於想要遠離那可愛想,從而獲得離貪。 同樣在這裡,非聖者們對於一切相都不可得的自性諸法,因為無明翳障損害慧眼,增添顛倒的自性,對某些稍加區別而變得極其痛苦。 聖者們以他們所成立的道理使其瞭解,比如承認’瓶子存在卻不從泥土等生’,同樣地,要確定’因為瓶子在產生之前就已存在,所以它沒有生’。 就像承認’不從其他的火焰、炭等生出苗芽’一樣,要確定’從所說的種子等也沒有生’的道理。 如果說’我們有親身體驗’,這也不對。因為瓶子的體驗不是真實的對象,由於是體驗的緣故,如同有眼翳者體驗到兩個月亮一樣。 因此,‘因為有體驗所以是真實’這一點本身也是需要成立的,所以不應該用這個來回答。 如果說’我也是依據論典重複世間人的量和所量的名言’,那麼就應該說明所說實體的結果。 如果說’論理家們說顛倒的定義是爲了破除它,而我說的是正確的定義’,這也不對。 因為如果不善思維者所作的顛倒定義使世間定義的基礎變得顛倒,那時為此而努力才有意義,但事實並非如此。 因此,這種努力完全沒有意義。
།གཞན་ཡང་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཚད་མའི་དབང་གིས་ ཡིན་ན་ཚད་མ་དེ་རྣམས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས་སྐྱོན་གང་བསྟན་པ་དེ་མ་སྤངས་པས་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་དེ་དང་དེ། །ཁྱོད་ལ་ཚད་མ་གྲུབ་གྱུར་ན། །ཁྱོད་ལ་ཚད་ མ་དེ་དང་དེ།།ཅི་ལྟར་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་སྨོས། །གལ་ཏེ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དེ་དང་དེ་སྟེ་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་སྟེ་གཞལ་བྱ་རྣམས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ཅི་ལྟར་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་དང་། ཉེ་ བར་འཇལ་བ་སྟེ་ཚད་མ་བཞི་པོ་རྣམས་གང་གིས་གྲུབ།གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་ཁས་མི་ལེན་ན་ཚད་མ་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་དག་གིས། །འགྲུབ་ན་ཐུག་མེད་ ཐལ་བར་འགྱུར།།དེ་ལ་ཐོག་མ་དབུས་དང་མཐའ། །གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་དེ་རྣམས་གཞན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྲང་། སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལན་ནི་ཐོག་ མ་གྲུབ་པ་མེད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་དེ་རྣམས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབུས་དང་མཐའ་དག་ལ་ཡོད། དེས་ན་ཚད་མ་འདི་རྣམས་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ ཚད་མ་མ་ཡིན་པས།།དེ་རྣམས་འགྲུབ་ན་རྩོད་པ་ཟད། །དེ་དག་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། །ཁྱད་པར་གྱི་ནི་རྟགས་བརྗོད་དགོས། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཚད་མས་གྲུབ་ལ་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འགའ་ཞིག་ཚད་མས་གྲུབ་ལ། འགའ་ ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་དགོས་པ་ལ།དེ་ཡང་མ་བསྟན་ཏོ། །དེས་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། འདིར་ཚད་མ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ཡང་ མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དོན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྣང་བ་དང་། དོན་གྱི་བྱ་བ་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ན་མེ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་མེའི་བྱ་བ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཚད་ མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེར་མེ་མེད་པར་གྱུར་ན་དུ་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དུ་བ་མེད་པར་གྱུར་ན་དུ་བ་མི་རྟོགས་པ་དང་། དུ་བ་ངེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེ་ཤེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་བྱ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚེ འདི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་སོ།།དོན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་དང་མ་གོམས་པ་དག་ལའོ། །དེ་ལ་གང་དོན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་གོམས་ པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རང་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་དང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དཔེར་ན་ནོར་བུ་རྟོག་མཁན་གྱིས་ནོར་བུ་བཅོས་པ་དང་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་དོན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་སྣང་བ་མ་གོམས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེར་ཟིན་ཀྱང་།དུས་ཕྱིས་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པས་ཚད་མ་ཉིད་གཞན་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།
另外,如果說對於所量的認知是由量而來,那麼這些量又由什麼來決定呢?如此等等在《回諍論》中所說的過失未能遮除,因此未能正確地闡明其定義。如《回諍論》中說:‘若於彼彼義,汝以量成就,汝之彼彼量,云何得成就?’ 如果認為由量的力量而成立彼彼義即所量,那麼如同由量成立所量一樣,現量、比量、教量和譬喻量這四種量又由什麼而成立?如果在確立量時不承許其他量,則’無量則諸法不成’的宗義將遭破壞。 ‘若由余量成,則成無窮過,于彼初中后,皆無有成就。‘如果認為由其他量成立能量度所量的那些量,則將導致無窮過失。若問無窮有何過失?答:無有初始成立。為什麼呢?因為這些量由其他量成立,而其他量又由其他量成立,既無初始,則中間和終末也不存在。因此,這些量由其他量成立是不合理的。 ‘若由非量成,諍論則得息,彼等不相等,須說差別因。‘如果說有些由量成立,有些則不由量成立,這也不合理,因為需要說明為何有些由量成立而有些不由量成立的差別理由,而這也未能說明。因此這種認識也不合理。 對此有人回答說:此處有二量,即現量和比量。其中現量又分兩種:能成辦事業顯現和事業顯現。第一種是如遠處見到火的顯現。第二種是如體驗到火的燃燒等作用。 其中比量是由自身確定為量,因為是從有關聯的因相而生。比如,若彼處無火,則煙也不會存在;若無煙,則不會認知煙,也不會確定煙。因此也就不會知道火。所以,從有關聯的因相而生的比量是由自身確定為量。 具有體驗燃燒等特徵的事業顯現現量是由自身成立為量,因為在體驗事業時不會生起’這是事業還是非事業’的任何懷疑。 能成辦事業顯現的現量知識是從兩種因而生:已熟習和未熟習。其中,對於在已熟習相續中生起的能成辦事業顯現,是由自身確定為量,因為能由自身確定錯亂與不錯亂,如同珠寶鑑定師能確定珠寶是否造假一樣。 對於在未熟習相續中生起的能成辦事業顯現,雖然會生起’是真是假’的懷疑,但在後來生起事業的認知時,懷疑便會消除,因此是由他者確定為量。
།ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་ པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་པས་སོ།།དེས་ན་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་ལ། སད་པའི་ གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པས་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པས་ཚད་མ་གཞན་བཙལ་དགོས་པས་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བ་དང་། སད་པའི་དུས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དེ་ན་གནས་པའི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་མཐུན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བས་སོ། །དེས་ན་མཐུན་པར་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡུལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་དམིགས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པས་སོ།།དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་མཐོང་བའི་དོན་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སོ་ནམ་དང་། ཚོང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་བཟའ་ བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ།རྨི་ལམ་ན་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པར་མི་དམིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ ཚེ་སེན་མོ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིས་མི་མཐོང་ལ།ཐིག་ལེ་འཛག་པ་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་རྒྱུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་སྐྲ་གཤེར་བའི་ གནས་སྐབས་དང་།ཚིམ་པའི་གནས་སྐབས་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་སྣང་མིན་དང་མ་ངེས་དང་། །འབད་རྩོལ་མེད་དང་མ་རྫོགས་དང་། །བྱ་བ་རྗེས་སུ་མ་འབྲེལ་ཕྱིར། །རྨི་ལམ་ན་སྣང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་གང་མཐུན་པའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་དེ་རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མཐོང བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་དེའི་མཐུན་སྣང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པས་རྨི་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བརྫུན་པ་ཡིན་ ཟེར་ན།དེའི་ཚེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མཐུན་སྣང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་མི་འཐད་དོ།
不會成為無窮盡,因為對於事物的作用的認知沒有真假的懷疑。因此,所說的’如果是由其他量’等過失是不合理的。如果說對於事物的作用的認知也會產生真假的懷疑,如在夢中也有事物作用的認知,在醒時也有,因此如同在夢中無有事物的作用而產生事物作用的認知一樣,此處是否也是無有事物的作用而有事物作用的認知呢?還是確實存在?因為產生這樣的懷疑而需要尋求其他量,所以無窮過失仍然存在。對此回答:夢中所見與醒時的事物作用有差別,因為夢中所見不是事物的作用,所以夢中所見的事物作用的認知不會產生懷疑。如是,醒時的事物作用是共同顯現的,因為在該處的其他人也能觀察到。夢中所見不是共同顯現的,因為只有做夢的人才能看見。因此,由於不是共同顯現,夢中所見實非事物的作用。 另外,夢中的事物作用是處所不確定的,如在波羅奈城見到事物作用的同時也在其他地方見到,而醒時的事物作用則不會如此不確定。因此,夢中所見非事物作用。又,夢中的事物作用是無需努力就能成就的,如醒時的農耕、經商等需要很大的努力才能成就飲食等事物的作用,而夢中則無需努力就能成就,所以夢中所見非事物作用。 又,夢中所見的事物作用是不完整的,如在夢中經歷性交之樂時,後來看不到抓痕等痕跡,只見精液流出,因此事物作用不完整,所以不是事物作用。又,夢中的事物作用沒有相續性,如醒時沐浴後用餐,濕髮狀態和飽足狀態會持續很長時間,而夢中則不是這樣,所以不是事物作用。‘非共同顯現及不定,無需努力及不完整,作用相續不相連,故夢中顯非實有。‘這是總結偈。 對於所說的因為不是共同顯現所以不是事物作用這一點是不合理的,因為事物作用對於夢中見到的眾生來說難道不是共同顯現嗎?還是說與醒時見到的眾生不共同顯現?如果是第一種情況,則其非共同顯現性未得成立,因為他人也能觀察到。如果說因為醒時的眾生不能觀察到而說夢境是虛假的,那麼醒時的事物作用也因為夢中的眾生不能觀察到而應成為不存在。因此,說因為不是共同顯現所以不合理是事物作用這一說法是不成立的。
།གཞན་ཡང་ཡུལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡུལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་དང་། དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ འཇུག་པའི་དུས་སུ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་པས་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་གཞན་པས་ཡུལ་གཞན་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གེགས་ཅི་ཡོད་དེ། གཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་ ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ།།དཔེར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཞན་གྱི་ལུས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབད་རྩོལ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཞིང་རྨོད་པ་དང་ཉོ་ ཚོང་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབད་རྩོལ་མེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བརྒྱ་ལམ་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ གསེར་སྲང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་རྫོགས་པས་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་ རྫོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཁུ་བ་འཛག་པ་བཞིན་དུ་སེན་མོའི་རྗེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་དམིགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་རྨི་ལམ་ ན་མི་དམིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྲུས་བྱས་ཏེ། ཁ་ཟས་ཟོས་ན་སྐྲ་གཤེར་བ་ཉིད་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་བཀྲེས་པ་དང་། སྐྲ་སྐམ་པོ་དམིགས་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་མི་དམིགས་པས་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུན་ཆགས་པ་མེད་པས་མི་ བདེན་པ་ཡིན་ན་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུན་ཆགས་པ་མེད་པས་དེ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རྒྱུན་ཆགས་པ་མེད་པས་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལྔས་དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།མི་མཚུངས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། འོ་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཤེས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་ལ། དེས་ན་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ ཉིད་དུ་ཡོད་པས་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་ཐེ་ཚོམ་དག་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཞན་ཚོལ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འགའ་ཞིག་རང་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ན། འགའ་ཞིག་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་གལ་ཡོད་ཅེས་པའོ།
再者,所說的’由於境不確定’這一說法也不合理,因為在清醒狀態時也可見到境不確定的情況。比如當寒冷等生起時,也可見到溫暖等的生起,在溫暖等生起時雖有寒冷等存在,但並不妨礙其作為實際的作用,同樣在夢境狀態中也是如此,有何相違之處? 再者,以夢中的其他身體前往其他境地等有何障礙?因為是由睡眠的力量產生特殊的其他身體。如同瑜伽士加持他人身體一樣。因此,不能說由於不確定就沒有實際作用。 也不能說由於無需努力就沒有實際作用,因為在夢中也可見到耕種、買賣等需要前行努力的實際作用。如果說某些情況下由於無需努力而成就,那麼在清醒狀態時也是相同的,因為在那時也偶爾會由於天神等的加持而獲得一千兩黃金等,這種無需努力而成就的實際作用也是存在的。同樣在此處也是如此,因此無相違。 也不能說由於實際作用未完成就沒有實際作用,因為在夢中可見到實際作用的完成,如同精液流出一樣,指甲痕跡等也可在其中見到。如果說在清醒狀態時看不到實際作用的完成,那麼清醒狀態的實際作用在夢中也看不到,比如某人洗浴後用餐,頭髮濕潤入睡,但在夢境狀態中卻感到飢餓,頭髮乾燥,這樣看不到實際作用的完成,那麼清醒狀態的實際作用也應成為未完成。因此不能說由於未完成就沒有實際作用。 由於不連續而說沒有實際作用也不合理,因為在夢境狀態中是有連續性的。如果說在清醒狀態中因為不連續而不真實,那麼在清醒狀態中見到的實際作用在夢境狀態中也不連續,因此也應成為不存在。所以不能說由於不連續就沒有實際作用。 再者,你以五種理由說明實際作用不相同,僅僅因為不相同並不意味著沒有實際作用,因為兩者都可見到實際作用。如果說雖見到實際作用,但僅僅因為不同就成為非實際作用,那麼瓶子和毛毯所成就的實際作用也因為不同而應成為非實際作用。 因此,夢中的實際作用是存在的。對此所見的實際作用的認識你不承認為真實,因此實際作用的認識具有不真實的自性,對實際作用的認識也不能遣除真實與不真實的懷疑,如果尋求其他量度,將成無窮。因此說’某些是自身量度,某些是他者量度’這種說法不合理。因此量度未成立。這些是對其特徵的如實闡述。
།དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ན་རེ་དེ་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དོན་གྱི་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མི་ལྡོག་ པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཤེས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་གྲང་།རང་རིག་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དང་དོན་གྱི་བྱ་བ་དག་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་ པ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་གང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན།དེས་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དེ་གཞན་དུ་མི་རིགས་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་བ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཉུག་མའི་ ཆོས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་པ་ལ་རང་རིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་ སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་རང་རིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་སྟེ། རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ལ་གཅོད་པར་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་དེ་གསལ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་འགེགས་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་པས་སོ།།གཞན་ཡང་རང་རིག་དེ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞིག་གམ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་།རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འདོད་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རིམ་ དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གསལ་བའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྲུབ་པས་རང་རིག་ཚད་མར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ ཚད་མ་མ་གྲུབ་པས་ཚད་མ་རྣམས་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་ཅི་ལྟར་བྱེད།དེས་ན་རྟོག་གེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་ཐ་སྙད་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་དང་ཚད་ མ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། སྐབས་སུ་བབ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རང་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་བཀག་ནས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་ མ་དགོད་པ་ནི།འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ག་ལས་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་མི་རིགས་སོ། །མི་རིགས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལས་སོ།།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ། །བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །རྒྱུའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིར་རྒྱུ་ནི་དྲུག་སྟེ། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ།
對此,唯識宗者們說道:由於將非對境之作用執著為對境之作用,因此對於對境作用的認知是否真實產生懷疑而無法遣除,故外境之認知豈能成為量?自證又怎麼會不是量呢?如是,即使對境和對境的作用不存在於識之外,但由於存在於識的自性中,故應當明顯顯現於彼等。若識也不存在,則將以何者之自性而顯現?因此,明顯顯現唯一合理地成立為識的本性,故無有真實與否的懷疑,唯有自證才是量。正因如此,若無顯現則不會生起的本性法,以明顯顯現而成立為存在性的顯現不是量。 對此當作如下回答:如果自證存在,那麼說此理由是合理的,但自證也是不存在的。如是,由自身令自身明顯顯現,稱之為自證,而一者不應具有能知與所知的自性,因為會導致作者與業成為一體的過失,且對自身起作用是相違的,如同劍刃不能砍自身一樣。 若說不稱一個具有能知與所知自性者為自證,而是說自性明顯且不依賴其他明顯而明顯生起者為自證。那麼,如是彼亦因為將再次被遮破,故因果二者不成立。 複次,此自證是成為事物還是非事物?首先你認為因具有明顯的自性故不承許為無事物,若是事物則應成為常或無常。常亦不合理,因為次第與同時作用相違故。若是無常性,也同樣因為次第與同時作用相違,且因果二者不合理故。因此,不能以成立為明顯事物的自性而成立自證為量。 故由於量不成立,如何能于諸量中正確明顯論典的性相?因此說’宣說邏輯的性相無義’是合理的,因為量與所量的言說唯從世間而成立故。‘量與非量的言說唯從世間而有’是由阿阇黎自身明顯宣說的。附帶說到此為止。 現當說正論:如是遮破從自生已,為遮破從他生而立前宗:‘此中諸事物’等,說’從何處生起他性之因’於此不合理。為顯示不合理故,說’如是他性’等。‘他性’即差別性。‘因’即因緣。‘所緣’即所緣緣。‘等無間’即等無間緣。‘增上’即增上緣。 為顯示因緣等之性相故,說’於此有謂’等。此中因有六種:能作因、俱生因、同類因、相應因、遍行因、異熟因。
།དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་ པའི་འདུས་བྱས་དང་།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །གལ་ཏེ་གང་གིས་འདི་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྲང་ན། གང་གིས་འདི་མི་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །གེགས་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ རྣམས་གེགས་མི་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་མཐོང་སྟེ་གྲོང་གི་དཔོན་པོ་ནུས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོང་གི་མི་རྣམས་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་བདེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་ཀ་ ལ་ཡང་གེགས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཆོས་གང་དག་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ མཚན་གཞིའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།མཚན་གཞི་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ རྣམས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་སྔར་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ནི་རྟེན་གཅིག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་སྟེ། དཔེར་ན་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མིག་གི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་ ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་གང་གིས་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདྲོན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པ་སྟེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདྲོན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཟས་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ལ་འདྲ་བར སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ།།གཅིག་མེད་ན་ཡང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པས་འདི་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་རང་གི་ས་བོན་གྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ནི་སྡུག་ བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ལྔ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་རིག་པ་ དང་།ཐེ་ཚོམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་དང་། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ་ལྟ་བ་གཉིས་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ་བཞིའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་བཅུ་གཅིག་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ།
對於有為法的自性未了知的有為和無為諸法的能作因。如果說由何者作此等即是能作因的話,那麼由何者不作此等者如何是能作因呢?因為不障礙生起故是能作因。 如果說那些不能障礙的通過不障礙的方式如何成為能作因,如涅槃等一樣呢?這也可見,譬如雖然村長無能,村中人們也會說’此人使我們安樂’。因此,對二者都有不障礙的情況,所以成為能作因並無相違。 諸法互為果者即是俱生因,因為由互相的力量而轉起故。心是隨心所生法的俱生因,隨心所法也是心的俱生因,因為是互相隨順故。相和所相也是俱生因。 其中相是生等,彼等是所相的俱生因,所相也是彼等的因,因為互相隨順故。同類諸法是同類諸法的同類因,譬如善法是善法的因,不善法是不善法的因,無記法是無記法的因等。此亦是前已生者對後生者而言。 相應因是同所依的心和心所,譬如眼識所依的眼根剎那即是與彼相應的受等的所依,如是也應知意識與彼相應諸法的意根剎那。凡是相應因即是俱生因。 複次,以何義是俱生因,以何義是相應因呢?因為互為果故是俱生因,如同伴們由互相的力量而同行于道。由所依、所緣、行相、時、事五種相同而是相應因,如同伴們于飲食等受用事上相同運作。 若缺一者即不相應,故此是彼等的因性。遍行因是自種子的遍行法先前已生者是煩惱法的遍行因。其中遍行法是見苦所斷的薩迦耶見、邊執見、邪見、見取見、戒禁取見五見,以及見苦所斷的無明和疑,共見苦所斷七種,以及見集所斷的邪見、見取見二見,以及彼所斷的無明和疑,共見集所斷四種。如是煩惱十一種是遍行。
།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་ལོགས་སུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་པ་དང བཅས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟར་སྲིད་པར་དམིགས་པའི་ རྐྱེན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕུང་ པོ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཇུག་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕུང་པོ་འགགས་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།བྱེད་རྒྱུ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་ནང་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་བརྗོད་པ་སྟེ། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་བཤད་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་རུང་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །དམིགས་པ་གང་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རྒྱུ་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་འགགས་ནས་གང་སྐྱེ་བ་དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་དང་མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཕྱི་ནས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་མ་འོངས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་སྔ་མ་ལྟར་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། བཤད་པ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱི་ནང་དུ་ འདུས་པའོ།།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཙོ་བོ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བཀོད་ ནས།ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ནི་མཐོང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་མཐུག་པོ་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའོ།།རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་ནི་ནམ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།
由於是煩惱的總因,所以從等同因中分別建立,因為也是不等同因。異熟因是諸不善法和有漏善法是異熟因。 其中除了作因以外的俱生因等五種是因緣。其中所緣是指一切有為法和無為法都是所緣緣,如眼識及其相應法的色法乃至意識的一切法。 無餘涅槃入定之心是指以蘊滅為相的涅槃入定之心。其入定之心不成為等無間緣,因為其後蘊滅故,心及心所不生起。 作因是增上緣,是指在因緣中未說的作因,毗婆沙師說是增上緣。‘何者’是指因的性質。‘由何’是指果。 ‘能生’的解釋是指處於種子的體性,即處於能生果的狀態。‘彼’是指能生。‘其’是指果。‘從因’是指從眼等因。‘以何所緣’是指由色等。 ‘因滅無間’等是指某法滅后某法生起的等無間緣。‘若有’是指地和光等。‘所生’是指芽和眼識等。 ‘俱生及後生等’中,俱生如心與心所等互為因。後生等如說一切有部認為實有未來法為智的因。 這些都攝入前說中,如前說攝入因緣和增上緣中,如后說則攝入增上緣中。 ‘自在天等非緣’等的’等’字包括勝性和我等。由於它們是常住,與生果相違故非緣。 如是安立他生宗后,為顯答故說’此’等。由於違背正理和教證,即是違背正理和教證之義。 ‘依他’是指依種子。‘若生他’是指芽生。 ‘非所見’是指未見從火焰生濃黑暗。‘非理’是指有現量相違過。‘此’是指他生。 ‘是故’是指他生不合理。‘因果’等是指因果體性。‘差別終不成’是說永不應理。
།དེ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་འཐད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་དེ་ས་བོན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་གཞན་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན ནོ།།དེ་ལྟར་འགལ་བ་ལས་འགལ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། སྐྱོན་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལྕེ་ལ་སོལ་བ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་དང་བུམ་ པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་མེ་དུ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་གི་ དོགས་པ་བསུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཉིད་ལས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མཐོང་ལ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ངེས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱ་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱིས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ཁོ་ན་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི། ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ཁོ་ན་བསྐྱེད པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་གཅིག་རྟོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ ཡིན་གྱི།ནས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ནུས་པའི་དོན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ནུས་པའི་དོན་ལའོ།།ཏྲི་ཏའི་རྐྱེན་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་འབྲས་བུའི་མིང་ཀ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་ར་ལ་ག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཏྲི་ཏའི་རྐྱེན་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །དེ་ལ་ལན་འདེབས་པ་ནི་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་ སླའོ།།འདིའི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་མཐོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ཁོ་བོས་དྲིས་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་མཐོང་བས་སོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་མི་ རིགས་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཤད་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ངེས་པ་མཐོང་བ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་དེ་སྔར་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ངེས་པ་མཐོང་བས་ནུས་པ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ངེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་དགོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
這僅僅是立宗,爲了說明其合理性,所以說’因和’等。如果因和果是完全不同的,那麼芽就不依賴種子,因為不依賴於因,果就會生起,就像瓶子和毛毯一樣。這樣就會與非因相同,但實際並非如此。因此,因不可能是完全不同的。 這樣說明了從相違中生起相違的過失之後,爲了說明其他過失,所以說’複次’等。‘從一切’是指從火焰、炭、大麥種子等。‘一切’是指稻芽、瓶子、毛毯等。 爲了說明其成立的理由,所以說’為什麼’等。就像認為能生煙的火與煙是不同的一樣,因為與種子等是不同的。 爲了迎接他人的疑問,所以說’於此有說’等。‘因為確定所見’是指只見到從稻種生稻芽,而不是從大麥種子生。因此沒有從一切生一切的過失。 爲了說明這一點,所以說’此確定是’等。‘能作所作’是指凡是能作的,稱為果,因為稻種只能作稻芽,不能作大麥芽,所以只生稻芽。 凡是能生果的,即使是不同的也是因。因此不會有非能生者成為因的過失,因為它沒有生果的能力。‘了知一相續’是指從稻的因生稻芽,而不是從大麥種子的因生。 因此’從能生’是指只從前前剎那,而不是從非能生的後後剎那。‘非如是’是指不生的意思。‘于能力義’是指于作用能力的意義。‘具有tri ta詞綴’是指在梵語中果的名稱kara這個詞中,在ra和ga中有tri ta詞綴。其餘易懂。 對此的回答是’不應理’等。詞義容易理解。 此中的意思是:會有從一切生一切的過失,所以只從稻種生稻芽,當問到為什麼見到因果的確定性時,你回答說因為見到確定,這樣說了三次,這是不合理的,因為不應該用所成立來成立。 因此說’見到確定’等。‘已說的過失’是指從一切生一切的過失。如果說由於’見到確定’而說是能力的確定,對此也同樣,為什麼其他也不會有能力?如果說因為如此見到,那麼為什麼見到確定?如果說因為見到確定,那麼前面的過失仍然存在。 如果說不是以見到確定來成立能力的確定,而是因為只從自因生特殊果,那麼就不應該安立’因為見到確定’這個因。
།གཞན་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་སྐྱེ་བ་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ པར་གྱུར་ན་འགྲུབ་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། རེ་ཞིག་རྟག་པ་ལས་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་ བའམ།འོན་ཏེ་མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ། །ཞིག་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞིག་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དག་མ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་ག་ལ་ཡོད།སྔར་ནུས་པ་ངེས་པར་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་ནུས་པ་ངེས་པ་ཉིད་དང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ འདི་ལྟར་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གཞན་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཉིད་ལས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའོ། །གེ་སར་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་ཟེའུའི་འབྲུའོ། །ཀི་ཤུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུ་དང་ནས་དག་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་དེ་ལའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ད་ནི་གཏན་ ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་གཞན་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་བོན་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་ན། །མྱུ་གུ་མཐོང་བ་མེད་པས་སོ། །གཞན་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་ན་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་པའི་ས་བོན་ལས་གཞན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་ས་བོན་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།ས་བོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་ལས་སོ། །ས་བོན་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་མ་གྱུར་ནའོ། །ལྷག་མ་གོ་སླའོ། ། བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་སོ། །རྒྱུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའོ། །རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀའིའོ། །དེ་ལས་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ སོགས་པའོ།།འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ནའོ། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པའི་བདུན་པའི་ཚིག་གི་རྐྱེན་ ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།གང་ཡོད་པས་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་སོ། །ཡོད་པ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མཚོན་པའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་འདིའི་སྒོ་ནས་སོ། ། འདི་ནི་བདུན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུན་པའོ། །གང་གི་ཚེ་གཞི་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདུན་པའི་ཚིག་ནི་གཞི་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འདོད་ནའོ་ཞེས་པའོ།
再者,從自因中產生殊勝性,這個因果事物若成立則可以成立,但這也不合理。為什麼呢?因為是從常因還是無常因中產生果?首先從常因中不合理,因為次第和同時作用相違故。從無常因中也不合理,為什麼呢?是從已滅中生還是從未滅中生?從已滅中不可以,因為將導致果無因之過。從未滅中也不可以,因為因果同時生起將導致果無因之過。因此,由於因果事物不成立,從自因中產生殊勝性怎麼可能存在? 先前承許確定功能而作過失說明,現在爲了說明確定功能本身不可能存在,故說’再者’等。‘未作特殊區分’是指先前如此說’未轉變為他的四緣’等詞,僅以他性作為因。如同對應所許有能破一樣,是指如同破斥稻種子生稻芽的主張。‘花蕊’是指蓮花等的花蕊。‘基舒迦’是一種特殊的花。‘非相似性’是指稻和麥是不同種類。‘于彼’是指于彼稻芽。‘不以所說特殊性成為殊勝’是指以能生等特殊性成為殊勝故。 ‘如是首先’等中’依已成而隨說’是指雖然對果而言因的他性未成立,但承許他性而說過失。現在爲了說明立為因的他性也不成立,故說’芽與種子’等。‘非與種子同時存在’是指若種子未變,則不見芽,怎能成為他性?‘從種子’是指從他性。‘種子未變’是指未成為過去等。其餘易解。‘已說’是指在根本慧論中。‘因或’是指等無間緣。‘緣’是指俱有因。‘因緣和合’是指二者。‘從彼亦可’是指異於彼等的瓶子、毛毯等。 ‘諸果無自性’是指若這些存在則是諸果的自性,若無有則是。‘彼若無’是指若諸果無自性。‘于緣等’的第七格詞是指若成為緣等則有果存在的相。‘由有而表示有’中’由有’是指由緣等有。‘表示有’是指表示果有。‘由此’是指由此相的方式。‘此如第七’是指’于緣等’的第七格。‘若時為處則’是指若認為緣等的第七格詞表示處時。
།འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདུན་པའི་དོན གཉིས་ཏེ།དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་མཚོན་པ་དང་། རྟེན་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དཔེ་ནི་བུམ་པ་ཡོད་ན་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དཔེ་ནི་འཁར་ གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དེ་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ནའོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །རྐྱེན་མིན་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་ པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་སོ། །གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་འགག་བཞིན་པ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ས་བོན་དང་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་མྱུ་གུ་དག་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་གང་ཁོ་ནའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ས་བོན་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའོ། །མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །གཉིས་དུས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཁོ་ནའི་ཚེ་ས་བོན་འགག་པ་དེ ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པས་སོ།།ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ཀྱང་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགག་བཞིན་པའི་ས་བོན་དང་སྐྱེ་བཞིན་པའི་མྱུ་གུ་དག་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།དུས་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱེ་འགག་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་མདའི་ དཔེས་འཇིག་པ་སྐྱེ་བ་དག་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་འགག་བཞིན་པ་ས་བོན་དང་།སྐྱེ་བཞིན་པའི་མྱུ་གུ་དག་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་དུས་མཉམ་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ མི་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཅིག་ཚེ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ལ་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དུས་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་ནའོ། །དེ་ཡོད་མིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །དུས་གཅིག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་དུས་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྲང་གི་དཔེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། ། དུས་གཅིག་པ་ཉིད་མི་རིགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་མྱུ་གུ་དང་། འགག་བཞིན་པའི་ས་བོན་དག་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བཞིན པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་གང་དུ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ལ་འགག་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དུ་མ་འགགས་པ་སྟེ་ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ད་ལྟར་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ པའོ།
此義如是:第七義有二,即表示彼有則有及所依之義。其中第一義的解釋如前,所依義的解釋如后。其中第一例如有瓶則有毛氈。其中第一例如木盆和蘋果。 ‘無’者,若果非依緣等而有。‘從彼等’者,即從緣等。‘從非緣亦不生果’者,因為于非因等亦同樣是無。 ‘如是所說’者,出自《中論根本慧》。‘阿阇黎自身’者,即龍樹阿阇黎。 為證明他異性,此處所說等,即如種子滅時芽生起,意為正在滅的種子與正在生的芽同時,故成立他異性。 為顯示此義,故說’如是唯’等。‘種子滅’者即壞滅。‘芽生’者即生起。‘二者同時故’者,即滅與生同時故。‘是故’者,即正當種子滅時芽生故。 ‘種子與芽亦成同時’者,即正在滅的種子與正在生的芽成為同時。故有他異性。 以喻顯示此義,故說’如何’等。‘非不同時’者,以雙重否定詞表達目前語境之義,即成為同時。 若問所生與能生之生滅如何,即以秤桿為喻顯示滅與生同時性,正在滅的種子與正在生的芽同時。是故無過失者,因種子與芽同時,故無’未成立他異性’之過。 為答此問,故說’如是亦’等。‘若是一時’者,若許種子與芽於一時中生滅同時而成一時性。‘彼非有’者,即非一時性。‘此中’者,即種子與芽的情況。‘無同時’者,因為種子與芽非同時故。為顯示此義,故說’若以秤喻’等,易解。 為顯示同時性不應理,故說’如何非有’等。此義為:正在生的芽與正在滅的種子同時性不應理,因為趨向生稱為正在生,即未生的未來之義。趨向滅稱為正在滅,即未滅的現在之義。故有與無的現在與未來如何能同時?
།དེས་ན་སྲང་གི་དཔེ་དང་། མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་དག་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགག་བཞིན་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་དག་ དུས་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེའི་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་དུས་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འགག་བཞིན་པ་དང་།སྐྱེ་བཞིན་པའི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ལས་ཐ་དད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བ་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ཏེ། སྐྱོན་བརྗོད་ནས། ད་ནི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་བྱེད་པ་པོ་མྱུ་གུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ།ལྷ་སྦྱིན་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་མེད་པའོ། །རྟེན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་མེད་པར་རོ། །འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།གཞི་མཐུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་དངོས་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེད་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ གྱུར་ནའོ།།ཅི་ཞིག་གི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་འདི་ཉིད་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྲང་མདའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར།ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་སོ། །མ་བརྟགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གླང་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་འབྱུང་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཅིག་ཅར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ན་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་སྔར་གྱི་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་ གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ལས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེར་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ།།མིག་གི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལའོ།
因此,不能與秤的比喻相同。爲了迎接他人的疑問,說’諸法’等。‘諸法雖無同時性’是指正在滅和正在生的種子與芽,不是同時的,然而其作用,即壞滅和生起的特徵也不會同時存在。爲了對此作答,說’這也不合理’等。‘異於諸法’是指異於正在滅和正在生的種子與芽。如此承認有作用后指出過失,現在爲了說明作用也不成立,說’複次’等。‘其作者芽’是指因為芽生起所以芽是作者,如同提婆達多行走。‘彼若無’是指無芽。‘無所依’是指無芽。‘此不存在’是指生起的作用。‘若’等是根本般若的偈頌。 ‘同基’是指某一事物以實體詞表述,也以’彼’字詞表述,因此詞語所詮相同之義。‘若無’是指若無作者性質的實體特徵。‘何者’之詞應與’將生’之詞相連,意思是’何者將生’。爲了說明此義與經典相違,說’若秤桿’等,易懂。爲了對此作答,說’所設雖然’等。 ‘非為顯示從他生’是指以理觀察時從他生不成立故。‘也非為顯示’是指也不是爲了顯示勝義自性的實體生起,因為因果不合理故,勝義中無實體。‘未觀察’是指如同雖無幻化大象等,世間人仍執著為大象等,同樣此處雖無種子與芽同時生起,但依於世間共許的未經觀察而令人愉悅的同時緣起執著,所以《稻芽經》中引用前例,故無任何過失。 ‘如所說’等是引用聖龍樹足下的讚頌,以前說的理由破除已壞和未壞的因不生果,所以一切智者說一切生起如幻。現在爲了迎接毗婆沙師的疑問,說’此中有言’等。‘何處有同時性’是指眼、眼識和受等。‘彼處有他性’是指由於同時性而無他性。爲了說明這一點,說’譬如’等。爲了對此作答,說’此不存在’等,即所說同時中有從他生是不存在的。‘眼識’是指眼的識。
།འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ གྱུར་པའོ།།གཞན་ཉིད་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའོ་ཞེས་པའོ། །ཡོད་པ་འབྱུང་བས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ གཞན་ཉིད་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་གཞན་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཟིན་ཀྱང་གང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །འདི་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ།།དེ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། །མཇུག་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ལས། འབྲས་བུ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྒྱུ་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་མེད་པས་སོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །སྒྲ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲ་ཙམ་ལུས་པའོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས་ད་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་དུས་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུའི་དུས་ལ་ལྟོས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར།།གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ད་ནི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྐྱེད་བྱ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྐྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དོན མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀའི་དུས་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་བརྒྱ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།
關於’想等’一詞中的’等’字,是指受等。‘俱生’是指與識共同存在。 ‘若有異性’是說,如果眼識對於想等和眼等有異性的話。 ‘有何需要生起’是說,如果眼識與眼等是異性,那麼既然已經存在,對於已經存在的事物,何需再生? ‘若無彼’是說,如果爲了避免無生的過失而不承認眼識存在。 ‘此過已說’是說,若無眼識,則眼等他法不成立,故無從他生。 爲了解釋這一點,故說’若’等,易解。 爲了說明結尾總結,故說’是故如是從他’等。‘彼不可能故’是說因為果不可能的緣故。‘二俱不可得’是說果生不待的異性不成立。 ‘二俱亦不可得’是說異性和從他生都不可能,因為如果果已生,則因待果的因成為異性,但果無生故,因不成異性,因此無從他生。 ‘因外境不存在故’是說無從他生相的境故。‘空無外境’是說從他生之聲空無從他生相的境。 ‘唯餘聲音’是說若詳加觀察,則唯余空無他義之聲。 如是已說因果不能同時存在故異性不可能,今為顯示因果無故,果不待因時,因亦不待果時,故異性不存在。 為說明此義,故說’今因’等。‘所生異’即是果。為顯示非能生他,故說’有或’等。 此中是生已有果?抑或未有?抑或亦有亦無?抑或非有非無?其中已有不能生,因為對已有者生起無意義。未有亦不能生,如兔角般不存在故。具有二性者亦不能生,因為有上述兩邊的過失。非有非無者亦不能生,因為不可能存在。 因此,由於無果故,二者皆不相待。為解釋此義,故說’首先’等。‘如何’等是四百論偈。
། འདིའི་དོན་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ཅན་པའི་གང་ཡོད་པ་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་ཡོད་པ་འགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་བྱེད་པ་འཐད་པ་མིན་ཕྱིར དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་གསུམ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད་དེ་ཚོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་གྱི།རྫས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་ན་གནས་པའི་རྫས་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་ད་ལྟར་གྱི་གནས་ སྐབས་ཙམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྔར་མེད་པའི་རྫས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཁས་ལེན་པའོ།།དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་མིག་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡོད་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་གིས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནོ། །སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བར གནས་པའི་གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལས་མི་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་། ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་གང་ཀ་བ་དང་སྒོ་དང་སྒོ་སྐྱེས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱན་དེ་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་རིགས་ཏེ།དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཁྱིམ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཁྱིམ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཁས་ ལེན་པར་འགྱུར་བས་སོ།།གང་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ཡང་དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དེ་གང་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ ཡང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཁྱིམ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྐྱོན་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཁྱིམ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུ་བྱེད་དང་།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བརྟགས་པས་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབུ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་སོ། །འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གལ་ཏེ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྐྱེད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེད་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ།
這段話的含義是數論派和毗婆沙師認為在因的階段中已有果。數論派認為凡是存在的東西在一切時中都是存在的,不存在無中生有和有中滅無的情況,這是他們的主張。因為’由於無法造作無’等論述,承認果是存在的,如果承認無果而生,就會導致一切從一切生的過失。事實並非如此,因此認為因中必定有果。 毗婆沙師由於害怕導致無法生起實法的過失,認為諸法在三世中都是存在的。他們認為和合是狀態性的果,而不是實質性的果,因此認為住於三世的實法通過因緣和合僅僅產生現在的狀態,而不是產生先前不存在的實法。 勝論派、經部派和唯識派則主張無果,他們認為如果果已存在而生起,則生起就沒有意義,因此承認一定是無果。其中勝論派認為從地等微塵產生第二微塵等具有部分的實法,因此承認無果而生。經部派也依據’諸比丘,無者生起,有者滅去’的經文,承認從因中生起無果。唯識派也認為一切法生起的因是阿賴耶識中特殊習氣的所依,當習氣成熟的緣近時,所生起的轉識等是無中生。 如是諸論師不出離有果生和無果生的主張。對於這兩種主張,爲了房屋而在柱子、門、門框等處設定繪畫等裝飾性的莊嚴,首先對於主張有果的立場是不合理的,因為作為其果的房屋已經存在。如果承認以其他方式建造房屋,就會變成承認無果。 對於承認無果的立場,如前所說的柱子等裝飾也完全沒有意義,因為沒有果,就像石女兒不能被任何人生出一樣。同樣,對於主張無果的人來說,作為果的房屋也不能成立。如果爲了避免這個過失而不承認果在一切方面都是不存在的,就會違背無果的主張。 如同爲了建立房屋有或無而裝飾柱子等是不合理的一樣,對於外內諸行和芽等一切事物,通過考察有無,應當說無明和種子等諸因都是無意義的。 ‘從中觀’是指從根本智慧論。‘若果體性有’等,是說如果因能生果,那是生已有的果還是生無的果,兩者都不合理。如此,果若本性存在,則不應再生,因為已經存在,如同已有的瓶子。
།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་རྒྱུས་སྐྱེད་ པར་མི་བྱེད་དེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་ནི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་མེད་ན་ཡང་རྒྱུ་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ལན་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ན་དེ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རིགས། གལ་ཏེ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་ན་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པས་འབྲས་བུ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་དེས་ན་ འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །བཤད་ཟིན་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་གཉིས་ཉིད་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཙམ་མོ། །གཉིས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དངོས་པོ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་ བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་སྣང་བ་དང་མུན་པ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའམ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པ་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །མ་གྱུར་པ་ནི་ བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའོ།།དེ་ལ་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པ་སྟེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལས་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྐྱེད་པར་ བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མི་རིགས་པས་སོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པའི་ལས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་བཞི་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་བཀག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ བཀག་པས་སོ།།ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་བཀག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ ཤེས་རབ་ལས་སོ།
自性不存在的果也不被因所生,因為自性不存在的緣故,如同驢角。對此,如果其他人承認因能產生果的作用,則有你所說的過失,然而因不產生果的作用而是以因的自性而存在,即使沒有果,因也不能成立為因,因此果也將成為存在。對此回答說,如果不產生的成立為因,則它成為因,但不產生怎麼能合理成為因?即使因不產生果的作用,果也是存在的,因為無因則果不合理,由於果存在,因也將存在。對此應作如是回答:當說明不產生不合理成為因時,因不存在,果將屬於誰?因此果也不存在。 即使是二者,‘于彼’是指果存在與不存在。由於將導致已說的過失,即于存在方與不存在方所說的過失將成立。‘此二者之事物即是二’是指僅數量。‘二性中存在’是指于存在與不存在之事物中存在。如是承認存在與不存在方之事物而說過失,爲了顯示無有存在與不存在自性的事物,故說’存在與不存在’等。‘具彼自性’是指具有存在與不存在的本性。‘論中’是指《中觀根本慧論》。 ‘涅槃’等是指相互矛盾的事物與無事物,於一涅槃中不可能存在,故涅槃如何能有事物與無事物?意思是不會存在。怎樣呢?‘如同明與暗’,譬如在一屋中相互矛盾的明與暗不可能同時存在。‘如是’等中,‘成為作者或非作者’,成為是具有作用,非成為是不具作用。其中作者之成為與非成為,即具有所生之自性與非所生之自性的業不造作,‘彼’是從語言表述。為什麼?因為一事物同時具有所生之自性與非所生之自性不合理。因此成為作者與非成為作者不造作業,因為不存在的緣故,此是其義。此說明相互矛盾的二法於一事物中不存在。 爲了破除第四邊,故說’離二者’等,易解。爲了顯示不存在的理由,故說’存在與不存在性’等。‘由遮彼等’是指由遮遣存在與不存在。‘全無差別’是指由遮遣存在與不存在,無有絲毫差別之事物。爲了顯示此義,故說’何時’等。‘如說’等是指《中觀根本慧論》。
།དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་བཀག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བརྟག་པར་མི་རིགས་པ་དང་། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་གྲུབ་ན་དེ་བཀག་པས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དངོས་པོར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལས།གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་བཀག་པ་ཡང་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་གང་དང་གང་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་མཐོང་བ་དང་སྲང་མདའ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ།།དེ་དང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པའིའོ། །བློའི་མེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་སྲེག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མར་གྱིས་བྲན་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་ལ་མར་ གྱིས་བྲན་པ་ལ་མེས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེ་སྤོར་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་རིགས་པའི་བུད་ཤིང་ཉེ་བར་བསྐུལ་བས་ཆོག་སྟེ། རིགས་པ་དེ་བུད་ཤིང་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མའི་བློའི་མེས་བསྲེག་པར་ བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་དོན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་པས་མི་སྒྲུབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པའོ།།དེ་ལ་གཞན་གྱི་ལན་ནི་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ ཤེས་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་ གནས་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པས་སོ། །དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་གཞན་ལས་ སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་རིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་བརླིང་བའི་ཚད་མ་མེད་པས་དེས་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་གཞན་དགོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་པ་ལ་འམ། འོན་ཏེ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མི་འཐད་དེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་བཀོད་པ་དོན་མེད་པས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་རིགས་པ་བརྗོད་པ་འོས་ཀྱིས། འདིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་རིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་ འཐད་པ་མ་བརྗོད་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།
‘非有非無’這句話的意思是,假如有所謂的’有’存在,那麼否定它而說涅槃是’無’是不合理的;假如有所謂的’無’成立,那麼否定它而說涅槃是’有’也會成立。當’有’和’無’都不成立時,否定它們也不存在,所以說涅槃是’有’或’無’都是不合理的。這也說明了涅槃離開二邊也是不存在的。 ‘假如’等詞是從世間的角度來證成從他生的。‘所說的任何道理’指的是通過見到確定性和秤桿等比喻所顯示的內容。‘爲了成立生起’是爲了證成從他生。 ‘彼彼’指的是道理。‘你的’指的是中觀派的。‘智火’就是智慧本身即是火。如何燃燒呢?‘如同乾柴塗上油’,就像乾柴塗上油被火燃燒一樣。‘你的智慧之火勤于點燃’意思是增長智慧。 因此只需要激發理性的柴薪就夠了,因為這道理如同柴薪,是要被中觀智慧之火所焚燒的。這裡的意思是我們不用理性來證成從他生,因為根本就不是從他生。 爲了迎接中觀派的疑問,說’假如’等詞。‘所要表達的義理成立’是指所要表達的從他生的道理成立。對此他人的回答是’這是不存在的’等,即所要表達的義理確實成立。 怎樣成立呢?說’任何義理’等,是說通過世間智慧成立從他生。爲了說明這一點,說’由於’等。在這裡證成從他生何需說理由呢?因為世間人安住于自己的見解,即安住于自己的現量,是作為量的。意思是具有親身體驗的世間人是量。 世間也了知從其他因產生其他果的事物。因此’由於’等詞說明世間人以現量成立從他生,所以從他生確實存在。因此對於世間現量所成立的事物,何需理由呢? 爲了解釋這一點,說’這世間人’等。‘具有力量’是說沒有比現量更有力的量,所以對現量所成立的不需要其他理由。爲了說明這一點,說’唯從他’等。 如果想要說理由,是對現量的事物還是非現量的事物呢?其中第一種情況不合理,因為對現量成立的說理由是無意義的。第二種情況雖然可以說理由,但這裡從他生是現量成立的,何需理由?因此,即使不說合理性,事物從他生是合理的,這是前主張。
།དེ་ལ་ལན་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའོ།།ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་མཐའ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཛའ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཐོས་པས་ཡི་མུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ མཛའ་བོ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པས་སོ། །དེ་ཐོས་པས་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པའོ། །ཡི་མུག་པར་ གྱུར་པ་ནི་ལན་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་རྡོལ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའི་གཞན་ལ་སྐྱེ་བས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་གནོད་པ་དེ་ཉིད་རྡོལ་ཐབས་ཏེ། ང་རོ་འབྱིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ།།ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་བཤད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ དངོས་པོ་རྣམས་སོ།།ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། དམིགས་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་ དམ་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པའོ།།ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་བརྫུན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་གི་རང་གི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་སྟེ། གཉིས་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཉམས་སུ མྱོང་བ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
爲了說明回答的次第,所說’某者論典’等,‘未能如實瞭解論典之義’是指未能如實通達中觀論典之義。 ‘無始輪迴中所熏習的實事習氣成熟’是指在無始輪迴中認為實事存在的分別唸的習氣所熏習,已達到最後能生果的階段,故稱為此。 ‘執著實事的親友別離而聞之則生厭離’是指執著諸實事為實有的執著即是親友,因為從無始輪迴以來已經熟悉故。與彼分離即是以遮破他生而遮除對實事的執著。聞此即是通過遮破他生而遮除對實事的執著。生厭離即是無法作答。 ‘依止世間所破的爭論方式’是指依止於以世間共許的他生來破除他生的過失,即是爭論的聲音。 ‘世間的行事方式’即是世間言說。 ‘未說極其廣大’是指從二諦安立的角度。‘殊勝’是指世間共許。 ‘二諦安立’即是世俗諦和勝義諦二諦的安立,由此通達世間所破的對境。 爲了從境的角度說明世俗和勝義的安立,故說’諸法’等。‘諸法’即是內外諸法。 ‘由見真妄得諸法’即是見到真實和虛妄,以此所緣而得自性,實際並不存在的意思。 ‘執持二自性’即是有世俗和勝義二種自性。 ‘真實見境即真實’即是真實無倒的所緣即是真實見,即是如實通達諸法自性的諸佛世尊。彼等之境即是真實。彼等之境與有境即是無所緣的境與有境。 ‘妄見即說為世俗諦’所說,妄見即是未證如實真實,及對虛妄諸法的執著。彼等之境即是世俗。 爲了以釋論說明此義,故說’此中二諦’等。‘此中’即是在世俗和勝義的階位中。 ‘以智慧差別之境性’即是斷除煩惱所知二障及習氣即是智慧差別,由彼境性而得自體,即是通過無二所緣而所體驗的離一切戲論的自性之意。 ‘由彼境性而得自體’這也是隨順所化而如是說,在勝義階位中絲毫也無境與有境。
།རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་སོ། །འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ བདེན་པའོ།།ཅི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་འགྱུར་བའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པས་མི་འཐད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་འཆད་པར་འགྱུར་ བས་སོ།།ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་། བརྫུན་པ་མཐོང་བའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་སོ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ རྣམས་ལ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །མཐོང་བ་ཡང་དག་པ་དང་བརྫུན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པར་མཐོང་བར་གསུངས་པས་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ མཐོང་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པས་སོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་བརྫུན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྟོབས་དང་། དེ་དང་བྲལ་བས་བརྫུན་པར་མཐོང་བ་དང་། ཡང་དག་མཐོང་བ་དག་ཡོད་དེ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་སོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་། བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡོད་པའོ། །དེས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང དག་པར་བརྫུན་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གཉིས་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་གསལ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་དབང་པོ་གསལ་བ་ནི་ནང་གི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱིའི་མགལ་མེ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པས་མ་བཅོས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་མ་བཅོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་པོ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ ལས་བཟློག་པའོ།།དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་གསལ་བ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་འཁྲུལ་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་བརྫུན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པའོ།།དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་ པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བདེན་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།
所謂’不是由自性而成就’是指它不成立為有、無、二者皆是、二者皆非的體性。 所謂’這是自性’是指勝義諦的自性。 ‘其他’是指世俗諦。 所謂’不是以自體成為如是這般的自性’是指如同凡夫們所執著的事物為有、無等,但如是的自性是不存在的,因為有、無等經由正理是不合理的。 ‘是執著’是指通過理解而說這些自性是存在的。 ‘其’是指真實性的。 所謂’將說明自體’是指將要解釋’由眼翳力等’等所說的自性。 現在爲了顯示世俗諦的分類,故說’因此如是’等。 ‘安立二諦’是指依據真實見和虛妄見的境界而安立二諦。 ‘對於虛妄見者’是指對於世間人等。 ‘由真實見和虛妄見’易於理解。 若問:既然說’虛妄見的世俗諦’這句話說明一切世間人都是虛妄見,那麼他們如何能有真實見呢? 是因為相對於聖者而言都是虛妄見。 雖然相對於聖者是虛妄見,但對於世間人而言,由於眼翳等變化的力量及離此等而有虛妄見和真實見,因為執著為真實和非真實。 相對於聖者而言則無過失。 ‘有二者’是指有真實見和虛妄見。 ‘所取境’是指真實和虛妄所取的對境。 ‘識’是指能取。 ‘二性’是指具有真實和虛妄的自性。 ‘許為二’爲了顯示二者而說’明凈根與具過根’等。 其中明凈根是指內在無眼翳等,外在無快速旋轉火把等所影響的眼等,以及未被不善論典等所影響的意根。 具過根是指與此相反。 ‘觀待善根識’是指觀待離根過失的識的意思。 ‘其中明凈根者’等是顯示遠離內在迷亂因,‘如是外境’等是顯示遠離外在迷亂因。 ‘如是外境’是指如實存在的外在事物。 ‘與此相反者’是指具有內外迷亂因者。 ‘境亦如是’是指具有真實和虛妄的自性。 ‘六根’是指眼、耳、鼻、舌、身、意根。 ‘唯世間為真’是指由世間人執著為真實而是真實,究竟義中則非真實的意思。
།ལྷག་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བཅོས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ད་དུ་ར་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་དུ་ར་ནི་ཐང་ཕྲོམ་སྟེ། དེའི་འབྲས་ བུ་ཟོས་ན་ཐམས་ཅད་གསེར་དུ་སྣང་བའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཏིལ་མར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཏིལ་མར་དང་། ཆུ་དང་། མེ་ལོང་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ བརྙན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།བྲག་ཕུག་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་བྲག་ཅ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྷ་ཁང་དང་། དཔངས་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་གཉིས་པས་ནི་རྔ་བརྡུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ཡུལ་དང་། དུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཐང་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཉི་མ་གུང་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མུན་ནག་ལ་སོགས་པར གཟུང་བར་བྱའོ།།དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་སུ་དབང་པོ་ལ་རྣམ་འགྱུར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་རྣམ་འགྱུར་བྱས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །མིག་འཕྲུལ་མཁན་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྔགས་མཁན་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་སོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པས་བྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་བ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསོན་པོའི་ལུས་འདི་ཆོས་ཅན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་ རྣམ་གཞག་གོ།།འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ ནས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་དེ་ལ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སོ།།བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དཔེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་པ་ གཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སོ། །སྐྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པའི་གཡོ་བར་བྱས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་བརྟགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་སྟོབས་ ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའི་རྣམ་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།
所謂’其餘’是指六根所緣取的對象。 關於’食用曼陀羅等’,曼陀羅即是茄類,食用其果實會使一切顯現為黃金。‘等’字包含發燒等。 爲了說明損害根境的外在條件,說’芝麻油等’。其中芝麻油、水、鏡子等是攝取影像的因,山洞等發出的聲音是回聲的因。第一個’等’字包含寺院、高處等發出的聲音。第二個’等’字包含鼓聲等聲音。 關於’特殊地點、時間及鄰近的陽光等’,特殊地點指悲傷之地等,特殊時間指正午等。‘等’字包含黑暗等導致誤認為蛇等的因。 所謂’損害根境的條件’,是指雖然這些並未直接改變根境,但由於芝麻油等的緣故而產生海市蜃樓等現象,因此從改變根境的角度來說是損害根境的條件。正因如此,說’這些’等。 關於’咒語和藥物等’,‘等’字包含寶石等。關於’幻術師等’,‘等’字包含咒術師。‘這些’指前述損害根境的諸條件。 ‘非正確所作的宗義’指外道所作的宗義。‘等’字包含恐懼等。‘似現量’指’有生命的身體是有法,因為具有生命’等。 關於’夢境等’,‘等’字包含其他錯誤認識。‘安立’指真假的安立。‘將解說’指由’如何是夢’等來解說。 爲了隨順世間而說明真假的安立,說’如是’等。‘依世間而是錯誤’指世間人了知其為虛假。‘已說之義’指前述影像等依世間而是錯誤的說明。 爲了說明比喻,說’無明睡眠’等。無明即是愚癡,這就是睡眠,因為不了知事物的自性。‘擾動’指非理的動搖。‘如實分別自性’指由愚癡力而分別三德等。 ‘幻術、海市蜃樓等’指在幻術中顯現象等形相,在海市蜃樓中顯現水的形相,‘等’字包含繩索等顯現為蛇等形相,這些即使在世間也不是真實的,意思是世間人知其為顛倒。
།འདི་ལྟར་གང་མུ་སྟེགས་པའི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་སོ།།སྐྱེ་བོ་མ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་གང་དང་མ་འདྲིས་པའོ། །གནག་རྫི་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་དངོས་པོ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ།།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཡོད་པ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཁུག་ མིའི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་།འཇིག་པར་བརྗོད་པས་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པར་ངེས་པར་མ་བརྗོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བའོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འགྲོ་བར་འདོད་པས་སོ།།ཡལ་ག་སྔ་མ་བཏང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་སོ། །ཡལ་ག་ཕྱི་མ་བཟུང་བ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡལ་ག་ཕྱི་མ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟ་བ་ངན་པའི་རི་སུལ་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ཉིད་རི་སྟེ་གཞིག་པར་དཀའ་བས་སོ། །སུལ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། ། ལྟུང་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཞེན་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཅི་ལྟར་ཤིང་ཐོག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་ཤིང་ཐོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤིང་ཐོག་དང་བཅས པའི་སྡོང་པོ་ལ་འཛེག་ཅིང་ཡལ་ག་སྔ་མ་བཏང་ནས་ཡལ་ག་ཕྱི་མ་མ་བཟུང་ན་ཤིང་ཐོག་མ་ཐོབ་པར་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ།།ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བཏང་སྙོམས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡུལ་དང་།མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཆ་མཉམ་པ་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དབྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ འགོག་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་ནས་སོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་ དམ་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་གཞག་གི་སྐབས་སུའོ།།ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའོ། །རབ་རིབ་མེད་ཤེས་ལ་གནོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་སྐྱོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་སྐྲ་ཤད་ ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་བ་ལ་མི་གནོད་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་གྲགས་སོ།
如是,凡是外道所遍計的大自在天等諸事物,僅是分別而已,並非外在事物的本身,因為不顯現為外在事物的本身。因此,即使對世間人而言,這些也是虛妄的。 爲了解釋這個道理,說’外道’等。‘欲入真實’是指欲入現證真實。‘未經歷的眾生’是指未熟悉任何論典者。‘牧牛人和婦女等’中的’等’字,是包括兒童等。對他們極為顯著的事物是種子、芽等。‘生滅等’中的’等’字,是包括事物的體性。 ‘未確定’是指,如說’無中不生有,有亦不會滅’,從自性中出入的角度說生滅,未確定說生滅。由於觀想色等之外另有支分,故未確定事物的體性。 ‘欲求超勝’是指由通達真實而欲求超越一切世間。‘捨棄前枝’是指捨棄世間共許的如實安住的世俗諦。‘如同未握后枝’是指未握后枝即勝義諦。 ‘墮入惡見山谷’是指執著三德等存在的惡見。此即為’山’,因難以摧毀。‘谷’是惡見的一分。‘墮入’是執著于惡見的那一分。‘不得果’是指不得通達真實本性的果。 此義如同為求得果實的人為得果實而攀登有果之樹,捨棄前枝未握后枝,不得果實而墮入大懸崖,外道們亦復如是。 ‘三德等’中,樂、苦、舍性的塵、暗、力三者是功德。彼等平等稱為自性。‘等’字包括大自在天等。‘彼等即使在世間世俗中也非有’是指因為不如外道們所計那樣顯現於世間人,故僅是分別而非有。 如是隨順世間而建立世俗諦的差別后,世間現量不是遮破他生的能破,為此而說’是故’等。‘故’是指依聖者和世間而建立勝義和世俗。‘此中’是指在世俗諦和勝義諦的建立處。 ‘如同翳眼所緣’是指具根病者的識中顯現髮絲等。‘不害無翳識’是指不具根病的識中不顯現髮絲等,不害彼,因為世間人不如是承許。
།དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྤངས་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་ཞེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ པས་དྲི་མེད་བློ་ལ་སྟེ།ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པས་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཁས་བླངས་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དགག་པ་འདི ཁྱད་པར་དུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གཞན་ལ་སྐྱེ་བོ་བརྗོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པ་ནི་གནོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ ངེས་ཚིག་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་།འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏི་མུག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།གཏི་མུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་སྣང་བ་དང་། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་སོ། །གང་བཅོས་མ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ།།བདེན་པར་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པའི་དངོས་པོའོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་ ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་པ་དེ་ལྟར་ཞེན་པས་སོ། །བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་གིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་ བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏི་མུག་གི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་སྣང་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས་ཀྱི།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་ རིགས་པར་དེ་དག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་མོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་།འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ནི་དཔེར་ན་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལའོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。