菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4079般若波羅蜜多教授寶源寂 寂賢 吳天賜c3.5s

D4079

།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་།བོད་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྟོབས་བཅུར་ལྡན་པ་གང་གི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ། །ལྷ་རྣམས་ཅོད་པན་གྱིས་ནི བཏུད་གྱུར་ལ།།ཐར་སྒོར་མཆོད་ཡོན་མེ་ཏོག་རྡུལ་ལྟ་བུར། །ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མགོས་བརྒྱན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།གསེར་བཟང་སྦྱངས་པ་དང་ནི་མཚུངས་པ་ཡི། །འོད་འཕྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནི་མཚན་གྱུར་ལ། །ཐུགས་ནི་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། །རྣམ་དག་གསུང་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཕྱག་འཚལ་ ལོ།ཕ་རོལ་རྒོལ་བའི་ཐར་པ་སྲིད་ཕྱོགས་གཅིག་།ཉན་ཐོས་ཐར་པ་སྲིད་ཟད་ཟད་མི་འགྱུར། །སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་ལས་གཡུང་དྲུང་ལ། །མངའ་བརྙེས་མཐར་ཐུག་གོ་འཕང་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །ཁར་བའི་སྣོད་བཞིན་སྲིད་པ་མ་དག་དང་། །དམན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཤེལ་ལྟར་དག་ཞི་དང་། །འོད་དང་ཉི་འོད་ཁྱད་འཕགས་ཡོན་ཏན་གྱིས། །བླ་གྱུར་བྱང་ཆུབ་ཞི་ དང་དེ་བཞིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སྐྱོན་བསལ་སྲིད་གཅོད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཕན་པ་གཅིག་པུའི་རྒྱུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་དཔའ་བོ་རྣམས། །དམན་པའི་གོ་འཕང་དོར་ནས་དོན་དུ་གཉེར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཡུན་རིང་དཀའ་བས་འབྲས་བུར་སྨིན། །སྔགས་ཚུལ་དཀའ་བ་མེད་པར་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་བརྩོན་ འགྲུས་འབར་བའི་སྟོབས་ལྡན་ལམ་ནི་དང་པོ་སྟེ།།དད་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཡུན་རིངས་སྤྱོད་བྱེད་པ། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་པོ་དེ་ནི་དཔའ་བོ་ཡིན་སྙམ་བྱེད། །གོ་འཕང་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་སྔགས། །བདེ་གཤེགས་རིན་ཆེན་དེ་ནི་སུས་རིག་དེ་ནི་ སྐལ་བཟང་པོ།།གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་མ། །ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་ལག་ན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལྔ། །གནས་ཤིང་སྔགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད། །འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། དད་པ་དང་བརྩེ་བར་ལྡན་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྡོམ་པ་བླངས་པས།ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བསགས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དེ། བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ མདོ་སྡེ་གཞན་ནམ།མདོ་སྡེ་དུ་མའི་ཕྱོགས་འགའ་ལས་བཏུས་ཏེ་བསྡུས་པ་འདི་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ལེགས་པར་མཉན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཅུང་ཟད་ཚིག་དང་དོན་བརྟགས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པའི་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་ གནས་ནས།དོན་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ལ། རིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ངེས་དོན་དེ་བདེན་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདིར་མདོར་བསྡུས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ འདི་རྙེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་།འདི་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་གཉིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་ཇི་སྙེད་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ གཟུགས་དང་།སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་དེ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ནོ། །མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དེ་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་ནི་མིག་གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ནོ།

梵文:Prajñāpāramitopadeśa 藏文題目:般若波羅蜜多教授 頂禮三寶!頂禮菩薩世自在! 具足十力者之足塵,諸天以冠頂禮敬,如解脫門供花塵,愿具慧者以頭飾嚴勝! 如精煉妙金般,放光壇城為相好,心以種種功德莊嚴,具清凈語佛陀我頂禮。 他方諍論解脫為有邊,聲聞解脫雖盡有不盡,于有與涅槃永恒中,獲得究竟果位大聖尊。 如陶器般世間未凈及,雖為下劣如水晶清凈,如光與日光殊勝功德中,超勝菩提寂靜亦復然。 功德海洋除過斷輪迴,恒時利益世間唯一因,無上菩提為求勇士眾,捨棄下劣果位而追求。 波羅蜜多道中長久難行方得果,密咒之道無難速證菩提果。此乃精進熾盛力具初道者,信心增上智者則為彼岸道。 為菩提故極難長久行,聖者佛子彼即是勇士。速得彼果位安樂賜予密,善逝珍寶誰知彼即善緣者。 若人每日修持最勝般若波羅蜜多佛母,彼之手中五波羅蜜多,安住且密咒亦得成就。 此乃一心皈依三寶,具信與慈發菩提心受菩薩戒者,為積資糧故及為圓滿所積故,應當修習從聽聞世尊般若波羅蜜多所生及思維所生之智慧。 於此,或從菩薩藏及般若波羅蜜多等其他經典,或從諸多經典部分摘錄彙集此論皆可。善聽聞彼等,自己亦稍加觀察文義,以聲義關聯之修持而正確決定及受持,此為聞所生慧。 獨處寂靜,以真實正理觀察彼義,以理證決定了義真實性,如是決定’此即是真實,非他’,此為思所生慧。 此處略說應知諸法二種真實:‘此等是此’為盡所有性,‘此等唯如是’為如所有性。 當如其次第宣說彼二:世尊對婆羅門說’一切一切’即是五蘊、十二處、十八界等盡所有。其中色、聲、香、味、觸、法六境界,即是從色界乃至法界。眼、耳、鼻、舌、身、意六根界,即是從眼界乃至意界。

།དབང་པོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཁམས་བཅུ་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་བཅུ་གཅིག་གོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་ཁམས་ལྷག་མ་བདུན་ནི་ཡིད་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དེ།དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཡུལ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།འདུས་མ་བྱས་དག་ནི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕུང་པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་ སྤངས་པ་དང་།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། རྟག་ཏུ་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་དང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་དམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་བས་ན་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་གྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཞན་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ གྱི།རྟའི་རྭ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ནི་བྱེད་བཞིན་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེས་འགལ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ན། སྔོན་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ ཀྱང་ནུས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ན་དེས་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་སྔར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་བྱེད་པར་གྱུར་ན། བྱས་པ་ཡང་བྱ་བར་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་བོང་བུའི་རྭ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་བློ་དང་། མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་བར་འདོད་ལ། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བསལ་བས་ འདི་ཡང་བསལ་ཏོ།།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་དེ་དག་ཁས་མ་བླངས་ལ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུའི་རང་དགའི་འདོད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཁོ་ན་ཙམ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ རབ་བོ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་མང་དུ་བརྗོད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། བདག་གིས་མདོ་སྡེ་དུ་མ་དག་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དོན་དང་ཚིག་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དོན་ཁོ་ན་བླངས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ནས་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྣམ་པར་ ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཆོས་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ།

與諸根相關的六識界,是從眼識界乃至意識界,如是十八界中,首先十一界是從色處到身處的十一處。從意界到意識界的其餘七界是意處,如是十二處中意處是識蘊。五境和五根以及屬於法處的色是色蘊。法處中的二心所是受蘊和想蘊。其餘諸心所以及心不相應行是行蘊。無為法不為蘊所攝,因為它們無有蘊義。這些是十八界、十二處、五蘊,這是如所有性的聞所生慧。 斷除一切過失及習氣,具足一切最勝功德,恒時於一切義中如實照見,一切所作皆為利他,故佛世尊是最勝量。因此,如來如實所說即是如此,非為他異。通達量之真實性的諸論師破除他宗故,彼等唯是他異。 複次,外道諸師認為諸法非剎那性。因此,彼等非是有,如是能作所作者是有,如馬角無差別不作任何事者非是有。功能是正在作用的具能自性,非剎那性者,前之自性后亦如是,由此相違而能作所作時,如前有能后亦有能,則彼果亦如前已作后亦應作,已作不應再作故彼亦不應理。因此,非剎那性之自性即是無能,凡是無能者如驢角非是有故,外道所許非剎那性諸法非是有。 又有一些人雖許心及火焰等為剎那,然而亦許彼等與剎那性相關,非剎那性已破故此亦破。若謂外道亦許一切為剎那,論師未許彼等,此處應觀察論師之意趣,非僅是補特伽羅自樂意趣,因為彼等無邊際故,于彼等中見一切亦極不可能故。 因此,一切即是:五蘊、十二處、十八界唯此等,這是如所有性的思所生慧。雖於此大乘有多所說,然我從諸經中,於一些取義及文,於一些唯取義,略說少分。此中世尊為令所化眾生不退失故說四依,即是:依法不依人。

།དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ལས་འདི་ལྟར། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། སུན་འབྱིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། མངོན པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚད་མར་སྣང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་མཛད་པའི་དོན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ལོག་པར་བསམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ ཚད་མ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་རྟོན་ པ་དང་པོས་ནི།ཆོས་དང་དོན་དག་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རང་གི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དེ་གཞན་ལས་མཉན་པ་ལས་སོ། །བཞི་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སོ།།རྟོན་པ་གསུམ་པའི་ངེས་པའི་དོན་ནི་བཤད་པ་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །དྲང་བའི་དོན་ནི་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། མདོ་གང་དག་གི་དོན་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ པས་དྲང་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གིས་དྲང་བར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་པ་དང་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དཔེར་ན་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མདོ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་དེ་དྲངས་ནས།གཞན་དུ་ངེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ལམ་གྱི་ཐེག་པ་ལ་ལ་ནི་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པ་དེ་བས་ན། ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་དེར་ཉན་ཐོས་ རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དྲང་བ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་གཞན་དག་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་།བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ལྷག་པར་མོས་པ་དང་། དབང་པོ་སྣ་ཚོགས་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་དག་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བསླབས་པས། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ལ། རིགས་མེད་པ་རྣམས་ ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱད་པས་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་སྟེ།ལྕགས་དང་ཟངས་དང་། དེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་། རིགས་མ་ཡིན་པའི་རྡོ་དག་བཞུ་བ་ལས། ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་དང་། ཚ་ཚ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །མཐུ་ དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་ཀྱང་།ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའམ། རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་གང་ དག་གི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ནའོ།།དོན་དེ་ལ་ནི་དོན་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།

應當依止義理,不應依止文字。應當依止了義經,不應依止不了義經。應當依止智慧,不應依止分別識。對於這些解釋,如《經莊嚴論》等中說道:佛陀所說法是量,而誹謗者所說非是量。 了義之義是量,而非顯現欲求的如文字義非是量。如來及如來所顯現為量的菩薩等所決定的義理是量,而他人邪思維非是量。智慧是量,而分別識非是量。 其中智慧是出世間的智慧,即無分別智。分別識是世間的聞等智慧,即有分別的智慧。 其中第一依止,由於於法與義增上勝解而不退失。第二依止,由於以自己的正理觀察了義之義。第三依止,由於從他人聽聞無顛倒之義。第四依止,由於出世間智慧。 第三依止中的了義是已經確定解釋的。不了義是待解釋的,即應當如實理解某些經的密意,而不應按字面理解,因為此義應當引申別解,故為不了義。 由何引申呢?由正理和了義經所說,例如《分別了義經》中說有外境,《妙法白蓮經》中說一乘等,因為在其他經中引申並確定為他義的緣故。 聲聞乘法即是如此,因為同一真如,所以也是大乘,因此《解深密經》中說乘唯一。 其他經中也說:‘道的乘在無我上是相同的,從果的乘來說解脫也相同,因此乘唯一’等等。 雖然其中有授記聲聞,但這也是爲了引導趣向菩提的聲聞而說的密意,否則不是偏於寂靜,如其他經中所說。 在了義經中顯示眾生的意樂、隨眠、勝解、根器差別而說諸種種姓,如其種姓修學三乘,而證得三種菩提,無種姓者則因造作善惡業而流轉生死,如鐵銅等類和非類的石頭熔化后成為鐵、銅、銀、金和渣滓一樣。 即使一切具力佛陀集會,也不能使偏於寂靜的聲聞現前證得無上正等菩提,也不能度化無種姓的眾生出離輪迴,如是宣說。 某些經的義理如其文字所說即是了義。此義無有第二義,從’此義唯是決定’乃至’了義’。

།གང་གིས་དོན་ངེས་ཤེ་ན། མདོ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ངོ་། །གང་དག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་ པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དང་།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་དེ་ལས་གཞན་པས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་གཉིས་ཀས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལེའུ་ལས།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་བཤད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེས་ཚད་ མར་གནང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མཛད་པའི་དོན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་དུ་དྲང་བར་མི་བྱ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མའི་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དྲང་བའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ བསྟན་པ་རྣམས་དགོངས་པ་བཞི་དང་།ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་བཤད་དེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་བཞི་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་རྣམས་སོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་ནི། གཞུག་པ་ལ་ ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་།གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པའོ། །བསྟན་པའི་སྒྲའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ། ། དེ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པའོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དེ་དེ་རུ་སྐྱེ་བར འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་བའི་འོད་དྲི་མ་མེད་པའི་མཚན་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དུས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས།ཀུན་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རིག་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་ལ་ ལར་ཆོས་འགའ་ལ་སྨད་ནས།གཞན་དག་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཅིག་གིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམས། །གཞན་དག་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་གི་བསམ་པའི་ངོར་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་རྫུས་ཏེ་བྱུང་ བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ པའི་གཟུངས་ལྟ་བུ་སྟེ།འོག་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

如果問’通過什麼確定意義’,則通過該經本身、其他經典以及二者都可以確定。 如果問’哪些是通過經典本身確定的’,則是《聖解深密經》、《聖楞伽經》等。 如果問’哪些是通過其他經典確定的’,則是《聖八千頌》等。 如果問’哪些是通過二者確定的’,則是《聖二萬五千頌》等。在其法身品中說:‘因為有安立於無顛倒中的事業,遠離執著文字表面意義的顛倒相的特徵,具有了義說法的特徵之故。’ 如來及其授權的菩薩等諸菩薩所確定的意義,不應引申為其他意義。因為世尊是最高的量,以及會導致無窮過失之故。 如來所說的不了義,是以四種密意和四種隱密意趣來解釋的。其中四種密意是:平等性密意、別時密意、別義密意、補特伽羅意樂密意。 四種隱密意趣是:引入隱密意趣、對治隱密意趣、法相隱密意趣、轉變隱密意趣。 其中,解釋所要表達的意義是密意。解釋教言詞句的密意是隱密意趣。 其中平等性密意,例如說’我于彼時即是毗婆尸如來’,是密意於法身平等性。 別時密意,例如說’發願往生極樂世界者必定往生’,以及’持有月光無垢如來名號者必定證得無上菩提’等,是密意于其他時間。 別義密意,例如說’供養恒河沙數諸佛后,方能通達大乘’,是密意于證得法界現觀。 補特伽羅意樂密意,例如有時貶低某些法而讚歎其他法,是爲了引導執著一法者趣入其他法,是隨順他們的意樂而如是宣說。 引入隱密意趣,例如說’有化生有情’以及’有色聲等法’,是爲了引導畏懼補特伽羅無我和法無我者趣入教法。 對治隱密意趣,例如二頌咒語等,如下文將說。 法相隱密意趣,例如說’從色乃至佛法皆無’,‘從色乃至佛法如幻’,‘從色乃至佛法等同虛空’等,是爲了顯示遍計所執、依他起、圓成實三種自性,依次表明一切法非有、如幻、等同虛空。

།བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་འདོད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་པ་ཡིས་ཀུན་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་ཟབ་མོའི་ཕྱིར་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་དག་ རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་ཡང་འདི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སྙིང་པོར་འདོད་པ་ནི་དེ་ལ་སྙིང་པོའི་བློ་བསྐྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེན་པ་ལས་བཟློག་པས་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་ མེད་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་འབད་པས་ངལ་བ་སྟེ། དེས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་མདོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་གཟུངས་ལས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་ནི་དངོས་གཞི་ ཡིན་ལ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །སྙོམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ། །འདོད་ཆགས་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། །འགྱོད་དང་མ་ངེས་ལྡོག་གྱུར་པ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་ཀུན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་།བཤད་དེ་རྣམ་པར་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིགས་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་གཟུང་བར་བྱ བའི་ཕྱིར་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་བཤད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པའོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་འདི་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ཐོས་པའི་མཆོག་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ ན་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྙོམ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི། །གང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཟླ་བའི་ འོད་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྨད་ལ། གཞན་དག་ལ་ནི་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དུ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ལྷག་པར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ ཅན་དེ་དག་མཐོ་རིས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།མ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་གཉིས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དག་གོ། །འདིར་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ སྤངས་པར་དགོངས་པ་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ།།དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ལས། ཀུན་བརྟགས་ པ་དང་།རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

關於轉義的密意,例如:‘認為無實為實,安住于顛倒,煩惱遍染一切,將得殊勝菩提。‘這樣的句子,因為意義深奧,是獅子轉變。對這些轉變的解釋如下:無實即是心無散亂,也就是三昧。認為是實,即是對此生起實有的心。因為要遠離世間的執著,所以顛倒是指無常、苦、不凈、無我等,因為安住于這些法中。煩惱是指長期精進于難行之事而疲憊,被此所逼迫。 在廣大的十萬頌經中二偈咒語中,第二偈是正文,第三偈是功德:‘輕蔑佛法及,少許懈怠滿,貪慾我慢行,後悔不定退,一切障礙過,是諸眾生障,彼對治勝乘,宣說得遠離。‘其中已決定種姓的菩薩和聲聞背離大乘是遠離不定性。爲了斷除這些,爲了攝受菩薩們于大乘,爲了引導聲聞,所以宣說最勝乘,即開示最勝乘。 這些障礙即是輕蔑佛陀等八種障。其中對治輕蔑佛陀障礙的殊勝聞法,例如’我于爾時即是毗婆尸佛乃至迦葉佛’等。對治一切法障的是’如恒河沙數’等如前所說。對治懈怠障的是’所謂極樂’和’無垢月光’等如前所說。對治少許滿足障的是如來於某些佈施等加以呵斥,而對其他則讚歎等。對治貪慾行障的是宣說佛土莊嚴圓滿等。對治我慢行障的是宣說某些佛更為殊勝圓滿等。對治後悔障的是說那些傷害菩薩的眾生將往生善趣等。對治遠離不定性障的是授記大聲聞成佛,以及宣說唯一乘而無第二等。 此處密意斷除諸障即是轉義密意。在解深密經等經中,宣說遍計所執、依他起、圓成實三種自性,在般若經中依無顛倒密意,以遍計、分別、法性之名說此三性,即從’遍計色、分別色、法性色’乃至’諸佛法’等。

།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མདོ་ རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཆོས་གང་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིང་དང་འདྲིས་པའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་བརྟགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་ མིག་དང་རྣ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །གང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཉིས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། །གཉིས་སུ་སྣང་བར་སྐྱེ་ལ་དེ་སྤངས་ན་ནི་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།གང་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དེས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་ཞིང་དབེན་པ་སྟེ་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།ཆོས་གང་ནམ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པས། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མེད་ པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བརྟགས་པས།བཏགས་པའི་ཡོད་པ་སྟེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་ དམིགས་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་ན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བརྗོད་དེ་འདི་ལ་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའམ།འདིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས། ཀུན་བརྟགས་གཞན་གྱི་དབང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དག་སྟེ། །དོན་ཕྱིར་ཡང་དག་མི་རྟོག་ཕྱིར། །གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཞེས་གང་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་གཉིས་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སོ། །ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །དེ་ལ་ དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས།།དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ཀུན་གཞི་ཡིན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་རྟག་ཏུ་མཚུངས་པར་ལྡན་ པས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ།བདག་གོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་རློམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་དོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།

對於這些特徵等,在諸經中廣泛確定宣說的那些內容,在此要簡略地闡述:任何法的自性是由名稱和熟悉的意識言說所假立的,這些由於不是如實的特徵,所以是遍計所執性。比如色、聲、眼、耳等。 這又簡略分為二種:所取和能取。雖然由於執著遍計所執性的習氣力,即使無有二取,也生起二取顯現,若斷除此二取則不會生起的識,由於依賴因緣的緣故,是一切法的依他起性。 又依他起性由遍計所執性在一切時中空且離,即是遠離,由於一切時中如是一味成就,故是一切法的圓成實性。 任何法都不會不空於二取,連絲毫也沒有,而彼空性永遠不變,故從一切處到一切處都成為如虛空般一味。因為虛空以無色為相,故一切處恒時一味。 如是空性也因為以無二為相的自性,恒時一切處是一味的自性,因此稱為圓成實性。 其中第一是由凡夫如實地遍計,是假立的存在,既非實有,也非勝義有。第二由緣起而實有,但非假立有。第三由清凈義所緣故是勝義有,是為清凈而緣此,並非為雜染。 若以圓成實自性緣依他起性,則成勝義有;若以遍計所執自性緣,則成世俗有,因為是為雜染義而緣。為雜染所緣者非為清凈。 彼依他起性稱為真實遍計,於此非真實遍計或由此非真實遍計。如世尊彌勒所說:‘遍計及依他,以及圓成實,為義故非實,分別故無二,是故如是說。’ 彼二者是三界心和心所,其中緣取事物自性的是心,緣取差別的是心所。如說:‘非真實遍計,三界心及心所,其中見義識,彼差別心所。’ 又彼分三種:阿賴耶識、染污意及轉識。其中由於是一切雜染法種子所依故為阿賴耶,由於緣近自體故為識。 由於恒時相應於我癡、我見、我愛、我慢四種煩惱故為染污,由於是恒時執著我的自體故為意。由於一再生起故為轉,由於緣近境故為識。

།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ལུས་དང་། གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ལུས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ སོ།།གནས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཡུལ་ལྔ་སྟེ། དེའི་སྣང་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི། ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ དུ་སྣང་བ་དང་།བདག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་སུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དུ་སྣང་བའོ། །གང་ལུས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་ནི་ བདག་དུ་སྣང་བ་སྟེ།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་སྟེ། ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རྣམ་པ་ དྲུག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ལུས་དང་གནས་དང་ ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་དང་།ཡིད་དང་ཉེ་བར་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །ཉེ་བར་འཛིན་པ་ནི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། བརྒྱད་དོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྟོང་ཞེ་ན། གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་སོ།།སྟོང་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། ། གཉིས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། དེ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གཞན་ནམ། གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། བྱིས པ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐོང་བས་ན།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བདེན་པ་མཐོང་བས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་རྟག་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཙམ་སྟེ།དུང་གི་དཀར་བ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

首先是身體、處所和受用的顯現。身體是諸根。處所是器世間。受用是五境,其顯現是具有其相。轉識是六識聚。非真實遍計有四種,即顯現為境、顯現為有情、顯現為我、顯現爲了別識,是為第四。其中,顯現為受用和處所的阿賴耶識是顯現為境。顯現為身體的是顯現為有情。染污意即是顯現為我,因為它執著阿賴耶識本身為我。轉識即是顯現爲了別,因為顯現為執取諸境。 非真實遍計也成為二種和六種。如何是二種?所取相和能取相,因為顯現為所取和能取之相。如何是六種?即是將彼等各自分為三種,即顯現為身體、處所和受用,以及意、執取和分別。其中意是染污意。執取是五轉識。分別是意識,因為是唯一具有分別體性。 非真實遍計也成為八種,即阿賴耶、染污意和六轉識,為八。這些非真實遍計即是一切有漏行、一切煩惱和一切輪迴。圓成實性即是非真實遍計的空性體性。以何空?以二者,即所取和能取的遍計。彼空性的相是非真實遍計中無二及無二可得的體性。 因為此空性以二者的無事故非事,以無二體性故亦非無。如《聖解深密經》等所說,它非異於諸行亦非不異,因為若是不異,則凡夫見諸行時亦應見空性,由此見諦便成阿羅漢乃至圓滿正覺。 複次,如諸行是雜染,空性亦應成雜染;如空性是常,諸行亦應成常;如諸空性無差別,彼等自相亦應無差別。複次,如瑜伽師于空性外無更勝真實可求,如是于諸行相外亦應無更勝真實可求,是故彼非不異於彼等。 亦非異,何以故?因為彼僅是彼等之無我性,如螺之白,僅是無自性故。

།གཞན་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པར་འགྱུར་ན། བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ པར་མི་འགྱུར་ལ།དེས་ན་མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་འདི་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཀྱང་ཅིག་ཅར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་། གཉིས་དངོས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡི། །དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་དངོས་མེད་མིན། ། ཐ་དད་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ དག་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་མཐའ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །འདི་ལ་མཚན་མ་རྣམས་མེད་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དོན་ནི་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་དམ་པའོ། །ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས པས་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དེའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་དེ། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ དེ་རྣམས་སྤངས་པས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཆུའི་ཁམས་དང་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རང་བཞིན་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་རྙོག་པ་ཟངས་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྦགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། དེ་ནི་དྲི་བཅས་དྲི་མ་མེད། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ རྣམ་པར་དག་།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་དེ་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་མི་མོངས མིན།།དེ་ནི་དག་དང་མ་དག་མིན། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་གློ་བུར་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས། གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོར་སྨིན་ལ་མི་དགེ་བས་ནི་ངན་འགྲོར་སྨིན་ཏེ།སྔོན་གྱི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་ནས། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ། བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་ འཚོའི་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་གཞན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ནས་རྒྱུན་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཆུ་རྒྱུན་བཞིན་འབབ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །འདི་ནི་ བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་མ་བསྟན།ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།

再者,如果這些變成其他的,那麼即使是見到真諦的人們也不能降伏諸行的相,因此不能從相的束縛和隨眠的束縛中解脫。因此也不能達到涅槃和真正的佛果之間的這些境界。 再者,這也不會成為諸行的共相,而煩惱和清凈的相也會同時成為差別。因此這不異於那些,如所說:‘無二事物之事物,空性即是其相,非事物非無事,非異一之體相。’ 如是空性的體相,其異名為:真如、實際、無相、勝義、法界、法性等。 因此異名的含義是:因為無變故稱真如,因為恒時安住之故。實際是真實性,其邊際是最勝,故稱實際。此中無諸相故稱無相,因為一切戲論相息滅而緣于彼故。勝是出世間智慧,義是其境,故稱勝義。法是諸聖法,因為是彼等之因故稱界,因為緣于彼而生起彼等,故稱法界。因為是諸事物的法性故稱法性。 其中說其差別:在先前階段是雜染,其自性非為客塵所染,而後由聖道斷除彼等而成清凈無垢,譬如水界、黃金、虛空本性清凈,被暫時的污濁、銅銹等所染污,而離彼等一樣。 因此它既非雜染也非不清凈,因為心的法性本自光明故非雜染,也非清凈,因為被客塵所染故。如說:‘彼有垢無垢,雜染及清凈,如水界金空,清凈許清凈。若非彼雜染,有情皆解脫,若非彼清凈,精進成無果。非染非不染,彼非凈不凈,心性本光明,煩惱是客故。’ 在所說的八識中,何者如何及多久流轉輪迴呢?首先,阿賴耶識由善業成熟為善趣,由不善業成熟為惡趣。前業異熟盡后,由執著所取能取的習氣及業習氣所生,生已如水流般乃至壽盡而轉,其後又如是生於他處而相續流轉。如世尊說:‘取識甚深細,如水流運種,分別我見時,凡愚莫開演。‘這在阿羅漢位才會止息。

།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་། འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་དག་ལས་ལངས་ནས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཉིད་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཀུན་གཞི་ལས་བྱུང་ནས་ འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་སེམས་མེད་པའི་གཉིད་དང་།བརྒྱལ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལས་མི་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་ལྔ་ནི་ཆུ་ལས་རླབས་དང་འདྲ་བར་ཀུན་གཞི་ཉིད་ལས་ རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་རམ།རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་བསྒོམས་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ སྟོང་པས་ཀྱང་དམིགས་སོ།།དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ ལམ་འདི་དག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ས་བཅུ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་འདི་གསུམ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ ཞིག་ཅེ་ན།གནས་གྱུར་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆ་ལོག་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་ བཅད་པས།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་དངོས་པོ་དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ནི་ས་བོན་ཟད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟེན་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་ལ། ས་བོན་ཟད་ པས་ལུས་དང་།གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཤེལ་དག་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་གྱུར་པ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

有染污意識是從阿賴耶識本身生起而轉起的,在現證出世間道和入滅盡定時則會停止,從這些出定后又從阿賴耶識本身轉起,到阿羅漢果位時則完全停止。 意識也是剎那剎那從阿賴耶識生起而轉起的,但在無心睡眠、昏迷、無想定、無想天、滅盡定中則不生起。 其餘五識如同水中波浪一般,隨緣從阿賴耶識本身同時或次第生起,因為阿賴耶識本身是一切種子的所依。如是直至輪迴未盡。 如何證得涅槃呢?在此,瑜伽師們以修習力而生起出世間智慧。其中聲聞和獨覺以一切法無我和無我所性為所緣,菩薩則以能取所取空性為所緣。 如是修習,最初生起的智慧因為從未見到勝義諦而見到,故稱為見道。此後反覆現證彼性者稱為修道。由此見道和修道斷除一切煩惱隨眠,聲聞和獨覺成為阿羅漢,菩薩則於十地中如其所應斷除煩惱隨眠,當斷盡所知障習氣時,即成為如來應供正等正覺。這三種阿羅漢的阿賴耶識都會轉依。 什麼是轉依呢?即是轉識,心相續的染污分轉為清凈分並恒時執行,由於斷盡一切染污法種子的習氣,阿賴耶識的此體性轉依后,因種子盡故一切染污法不再生起。此時所依如虛空般一味,稱為無漏界,因種子盡故不再生起顯現為身、處所、受用的識,也稱為解脫身。 正因如此,諸佛世尊的解脫身與聲聞、獨覺無別,因為一切解脫身如同凈水晶般無有差別。法身則勝於彼等,如是諸佛解脫身一切轉依是因為滅盡染污。 因為成為正等正覺法的所依故也是法身,法身是諸佛法的所依。為何是彼等所依?因為生起無量福德智慧資糧和願力的緣故。

།ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པས། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཤེལ་ནི་ནོར་བུ་གཞན་དག་དང་། དག་ པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི།འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱད་ཆེས་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་མཐའ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དེར་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བས། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག པས།མིང་དང་མཚན་མར་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དགོད་པ་ལས་གསུངས་པ། བྱམས་པ་དེ་ལྟར་ན་ནི་འདི་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་མ་གང་དུ། གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་གློ་བུར་གྱི་མིང་གིས་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མོ།།ཡང་དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ན་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན། གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་ བྱ་བ་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གློ་བུར་གྱི་མིང་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་གང་དུ་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་མི་དམིགས་པས། འདི་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་མཚན་མ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་གསལ་ བར་མཛད་དོ།།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས། །གཅིག་དང་གཞན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ངོ་བོའི་སྒྲས་ནི་མཚན་མའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མཚན་མའི་དབྱེ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དང་། གསལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་རྣམ་པར རིག་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ནི་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་བརྟགས་ཤེ་ན། དོན་མེད་པར་ཡང་ ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལའོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ལོག་ པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་། བསླད་པའི་དབང་འབའ་ཞིག་གི་སྣང་བས་བརྫུན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན།བསལ་བ་ཙམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དང་། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། འཁྲུལ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གཉིས་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

由於法身的殊勝,所以圓滿受用身和化身所攝的無量佛法,較之彼等更為殊勝,譬如日月水晶和火晶雖然與其他寶石在清凈程度上並無差別,但以光芒而言卻遠為殊勝,這是因為大士們的加持力以及成為眾生業的主宰之故。 若問諸佛菩薩的出世間智慧中一切法如何顯現?如同無垢虛空唯一無邊般,顯現為如是性的一味。為何如此?因為一切法及諸法相在其中湮滅之故。 如此,諸法雖然是種種差別,但出世間智慧顯現為一相,是否因為錯亂而成為非真實智慧呢?為此,這一切都是虛妄的,僅僅是由非真實分別而假立名相而已。 如《安立不顛倒》中所說:‘彌勒,如是此等唯是分別,即諸行事相中,從所謂色乃至佛法,以暫時名稱所說及假立者,唯是分別而已。複次,彼等入無分別界,遠離諸分別時,有無彼等將緣何者?從所謂色乃至佛法之暫時名稱所說者,於何處安立?’ 由於此處於無分別中不可得,故明示此等唯是分別,名相是世俗諦。 又因遠離一多自性故也是虛妄,如《楞伽經》中所說:‘如鏡中之影像,遠離一異諸相,雖現而實非有,諸法體性亦然。‘此處以體性聲說明相的體性,因為自相諸法的差別安立依賴於相的差別故。 因此,一切法唯是心、唯是識、唯是明瞭,故無外境所取的識知對境,諸識知也非有能取自性,此二者因是意言所說,故是一切法的遍計所執自性。 若問遍計於何?是遍計于無義而執著遍計所執體性習氣所生顯現為境的非真實分別。 彼非真實分別即是諸法的依他起自性,也是錯亂、顛倒、邪知。 如是,其所取能取相唯是錯亂、染污力的顯現故為虛妄,故稱彼非真實分別,其自性非真實。 何為真實?僅是遣除而已。正因如此,彼相稱為錯亂相和戲論相,因為是錯亂所緣故。也稱為二相,因為顯現為二故。

།སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་དེ་ ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགག་པར་འགྱུར་ལ།དེས་ན་དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས། མི་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འདིར་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལ་བྱ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཚུ་རོལ་ཏེ། ད་ལྟར་གོམས་ པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཁོ་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་དང་། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དུ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསལ་བའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་བཟློག་པ་དང་། །བྱེད་པ་ཡང་ནི་བཀག་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དེ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །འགག་པའང་གང་ན་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ནི། །སྐྱེ་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག འདུ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་བྲལ་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་འདི་ཐམས་ཅད་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་རྣམ་ཤེས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ།ཤིན་ཏུ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ནུབ་པར་གྱུར་པས། ལོག་པར་བརྟགས་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་དུས་སུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་དང་། དབུ་མ་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ནི་བྱིས་པས་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུར་ངེས་པ་དང་།གཉུག་མའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པ་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བས་གསལ་བའི་ལུས་ནི། བདེན་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣལ་མ་བསལ་ བའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བརྟགས་མི་བཟོད་པས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གང་ཡང་ཁ་ཅིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གསལ་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི། ལུང་དང་རིགས་པ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཐད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་རོལ་དོན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་ པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཞག་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ།

一切戲論相都將在出世間智慧中滅盡,因此稱其為無錯亂和真實智慧。正因為如此,它也是圓成實自性,因為以無錯亂性而圓成。因為無顛倒而圓成,所以是圓成實。真如因為是以無變異性而圓成,所以是不變的圓成實自性。 此處’他’是指無始以來無分別的因,而真實智慧是此岸的,因為是從現在修習的因所生。唯有非真實分別才是依他起,而真實智慧則不是。 對於遍計所執法和戲論相,應當否定因果,因為它們是虛妄的。否則,明顯的心和心所就不清凈了。如《楞伽經》中所說:‘以遮遣因緣,及遮遣作者,我說無生起,建立唯心義。’ 龍樹尊者也說:‘諸法無生起,滅亦無所有,唯此識本身,有生起滅盡。所說大種等,攝歸於識中,若以智離彼,豈非是妄執?‘以此說明了這一切。所說的大種等攝歸於識中,即歸屬於識中,如同外在的大種等不存在一樣,愚者們生起顯現為彼的識。 由極無錯亂的智慧令其消失,因為是由錯亂分別在先前時所執著,所以是虛妄的,這是第二偈頌的含義。 正因如此,瑜伽行派和中觀派的宗義是相同的。僅在這一點上有所不同:瑜伽行派認為凡夫所取的諸法因虛妄故不存在,而因果決定性和本性自證離錯亂的明顯體性則認為是真實的。 中觀派則認為顯現為因果的自性和各自自證錯亂相的非增益真實體性的諸法,因極其微細不能觀察,既非有亦非無。 有些人說諸法的明顯自性如何,青等行相也如是,這是不應理的,因為違背教理和正理。 有些中觀師說,如同世俗心心所存在一樣,外境也不存在;勝義中心心所也因自性錯亂故不以自證本性而存在。諸菩薩爲了圓滿成辦一切眾生的一切利益,如如意寶般加持色身而安住,現證正等菩提。

། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མེད་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འགགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན ལ་དེ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ལུང་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དང་།ཚད་མ་རྣམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ལམ་ངན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་ཐག་བསྲིངས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ནོ། །དོན་ དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་སྟེ། བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་མཚན་མར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལ་དོན་དམ་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མདོ་ལས་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེའི་དོན་ནི་ གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་མོ།།འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།།བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང་། །རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་མེད། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དངོས་ མེད་ན།།བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་།རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་མེད། །བྱིས་པའི་རོ་དང་མཚུངས་པ་ཡི། །རྟོག་གེ་ངན་པས་འདི་དག་བརྟགས། །དངོས་པོ་མཚན་མ་རྣམ་རིག་གི་།ཡིད་ལྡོག་གཡོ་བ་གང་ཡིན་ལས། །ང་ཡི་སྲས་ རྣམས་རབ་འདས་ནས།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིས་དཔྱོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་དོན་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན། རང་གི་བློ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དག་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར བས་མེད་པ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དོན་དམ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བློ་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མའོ། །རྣམ་རིག་དང་དངོས་པོ་ནི་གཉིས་སོ། ། ཀུན་གཞིའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་བཞི་པ་ནས། དོན་དམ་པའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེ་ངན་པས་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའོ།།དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྨད་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་འདས་པའི་བསྔགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པའི་དོན་ཏོ།

又復,如何一切法勝義中極為無有,如是一切心與心所勝義中亦極為無有,故心與心所諸法極為滅盡,是隨順而正確了知,于其他則不應理故。所說此等違背一切經論與正量,故應遠離如是惡道。 若問何為世俗諦?即是凡夫境界之義。何為勝義諦?即是聖者境界之義。二者各有三種:分別世俗即是遍計所執自性,因唯是名言故;思維世俗即是依他起自性,因是顛倒知故;顯明世俗即是圓成實自性,因從彼相而顯示圓成實自性故。 其中勝義即是空性,因是殊勝智慧之境故。所得勝義即是涅槃,因是殊勝智慧之果故。思維勝義即是真實智慧,因此中有勝義故。 又經中說:‘彼心非心,超越有無故’。其義即是:因明性故唯是心,因無能取性故非心。如是以能取相非有,以明相亦非無心,此即是其義。 如《楞伽經》中說:‘以慧觀察時,自性不可得,故說彼等無,無有自性故。以慧觀察時,無依他遍計,圓成實無體,慧當如何觀?無性無分別,無體無藏識,如同愚者味,惡慧觀此等。從諸相分別,意識動搖中,我子皆超越,以無分別觀。’ 此義云何?此中’慧’即思所生慧。‘自性’即諸法自相,為能取所取二者所攝。‘彼’即諸法,僅此即顯示遍計所執自性無。 由於遍計所執無故,若觀察異於自心之所取,則依他起與圓成實性亦成遍計所執自性而無,則瑜伽師為求勝義時,如何觀察修習於心?何故不能?此即是第二偈頌之義。 ‘自性’即二相。‘分別’與’事物’即是二者。藏識即執著之境。從第四遍計直至勝義皆非有,唯是凡夫分別而已。‘味’即無聖智故。‘惡慧所觀’即未超分別。此即呵責未超分別之瑜伽師,是第三偈頌之義。超越彼等之讚歎即是第四偈頌之義。

།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་བཞིན་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོས་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལྔ་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འདིར་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་གནས་པའི་སྒྲ་ནི་མིང་ངོ་། །དོན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ ཤེས་སོ།།བདག་མེད་པ་གཉིས་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། གང་གི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མི་ཕྱེད པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ།གཟུགས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་གཟུགས་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མིང་ཙམ་ཡིན་པའམ། མིང་དང་དབྱེར་མེད་པའི་སྤྱིའི་གཟུགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྤྱིའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཀག་པས་རང་གི་ངོ་བོར་མེད་ལ་མིང་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེས་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་ པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཚིག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན།དངོས་པོ་མེད་པར་དེ་དག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བས། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་མང་པོས་བཀུར་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ལོག་པར་ཞེན་པར་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདོད་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་འགལ་བ་དག་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་མིང་གིས་ཉེ་བར་ མཚོན་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །མིང་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས། །ཆོས་གང་ཞིག་ནི་མངོན་བརྗོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ བྱེད་པ་སུམ་ཅུ་པ་ལས།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་དེ་ ཡང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་།སོ་སོར་སྣང་བ་དང་། གསལ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བེམས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གསལ་བའོ།

大乘的要義概括如下:如《楞伽經》中所說:‘五法及自性,八識並雙空,以此諸法義,總攝於大乘。’ 其中五法是:名、因相、分別、真如、正智。此中依意言而住的聲音是名。義是因相。分別是非真實的遍計。真如是空性。正智是出世間智。 二無我是:人無我和法無我。這些是如實而生的聞所生慧。 世尊說一切法無自性,這是什麼意思呢?因為色以色的自性空,乃至佛法以佛法的自性空。眾生執著某種自性后,認為’這是色’,不離色的自體而了知。因為是色的自性,所以是色性。 這若僅是名稱,或與名不可分的共相色性,其中若是名稱,因為不是其體性,所以是以其自性空。共相的體性也因否定非剎那性而無自體,與名也完全不同,故非一向是色的體性。以色的這種自性,色即是空性。如是乃至佛法。 若事物的體性僅是言語和分別的對境,則無事物時它們就不應存在,因此也就不會有’過去時出現轉輪王名曼多跋陀羅’,‘未來時將出現轉輪王名僧伽’等說法,也不會有妄語和邪執,也不會有聲音是常、無常的不同主張,因為相違的自性不可能同時存在於一處。 因此,諸法以名稱所表的無自性故是無自性。如《楞伽經》中說:‘以何等名稱,詮表何等法,彼于彼非有,是為諸法性。’ 對此的解釋如《三十頌》中說:‘以何等分別,計度何等物,彼即遍計性,自性原無有。’ 世尊也說:‘外境之色相,實無唯心現。‘又說:‘佛子,三界唯心。‘心、意、識、了別是同義詞。如是因為一切法唯是了別的自性。 離所取能取的體性故無自性。若問:說這些唯是識的自性有何道理?答:此中諸法以自身明瞭的體性經驗而成立,明瞭即是顯現、各別顯現、正在顯明。這也非無情,非隱蔽而是完全明瞭。

།དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། གང་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བས། ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་ ན་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་སྤྱོད་པ་ཅན་དག་ན་རེ། གཟུང་བའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་གསལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བས་བདེན་ན། དེ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ཡང་མ་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་སྟོང་སྙེད་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཐ་དད་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུའི་ ཚོགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས།མྱོང་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདིས་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། འདི་ཉིད་རིག་ཅིང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །དེ་གཉི་གས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བ་ལས་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། གསལ་བ་དེ་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་ནང་ ནས་སྐྱེས་པས་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་གསལ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་གསལ་བར་ནི་ཚངས་པས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པར་ གྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་ མ་ཡིན་པས།ཤེས་པ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལོང་བ་དང་། ལྐུགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པས་དོན་གསལ་བར་མྱོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། ཡོངས་སུ་ བཅད་པས་སོ་ཞེ་ན།གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་། གསལ་བཞིན་པ་དང་། མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་ན། གསལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་ཆོས་མ་ཡིན། ཤེས་བྱའི་ ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལྷག་མ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། རང་གི་ངང་གིས་གསལ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ དག་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ།གསལ་བར་བྱས་པས་གསལ་བར་ཡང་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པས་དེས་དོན་རིག་པར་འགྱུར། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་འབྲེལ་པས་བསྡུས་པས་སོ་ ཞེ་ན།མིག་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་མེད་ན་གཟུགས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་གྱུར་འདིས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གསལ་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མར་མེའི་འོད་རེག་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དུ།ཤེས་པའི་གསལ་བ་དང་ཕྲད་པས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ལྟར་ན་ཡང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བ་དེ་ནི་དེའི་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གཟུང་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果它不成立,則任何事物都不會顯現,這樣一切都將成為不成立。如果成立,則它就是智慧,因此一切法將成立為智慧的自性。 對此,行者們說:‘所取境的法是明顯的’這一說法,如果是由自身經驗而為真實,那也只是所知而已,並非是智慧的特徵。 這也不合理,因為如果經驗到明顯性的自性各別確定,則成立了對藍色等的各別經驗,而不是由此之外的千萬種因緣聚合而成。因此,這是差別的安立者,也是因緣聚合的究竟,所以是經驗的作者,由於它能了知故稱為智慧,或者由於它本身即是覺知和了知的本質故為智慧是合理的。 由這兩者成立一切法是智慧自性的本質,因為除此之外沒有成立智慧的量,因為見到智慧的因緣和合時即生起彼智。 正理派等說:‘所說的這個明顯性並非是所知和能知的法的特徵,是由於外境上智慧從內生起而成為明顯,對於智慧也是由於生起了了知智慧而成為明顯的。’ 這也極不合理,因為諸法的明顯性是由經驗所成立的,即使梵天也無法否認其明顯性,若無此明顯性,即使帝釋天也無法經驗藍色等,因為即使智慧生起,藍色等的自性若不明顯則仍然隱蔽如故。 同樣,即使對智慧生起其他智慧,若不明顯,則智慧也不明顯,這樣一切眾生將成為盲人和啞巴。 若說不是這樣,是由智慧經驗到明顯的對境,則識將異於明顯性,如何成為明顯?若說是由遍決,則若非明顯如何能決定?若說是明顯的,則此明顯性即是遍明、正明和經驗,那麼此明顯性如何不是所知法?由成立為所知法,其餘如前所說。 其他人說:‘智慧是明顯的自性,故自然明顯,而境不是其自性,故由與智慧的關聯而成明顯。’ 如此說來,由於不是其自性故不明顯,而說由令明顯而成明顯,這也成為相互矛盾。 又如何由關聯而了知對境?若說由依賴一聚合的關聯所攝,則眼根也應被眼識所了知。若說將成為非境,則若無明顯性,色法如何成為境,由此是境故而了知的說法也很清楚。 其他人說:‘如同被燈光照觸的瓶子等,由與智慧的明顯性相遇而成明顯。’ 如此說來,花果等色為眼識所經驗時,其香、味、觸也應被經驗,因為在相遇上無差別故。若說因為不是境故不被經驗,這也已經解釋過了。 因此,一切對藍色等的經驗都是智慧本身,而非外在所取的對境。

།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ན་རེ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་གང་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཞག་པར་གྱུར་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མྱོང་ཡང་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་བྱས་ན། མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་རང་གི་བྱད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་དེ་མྱོང་བར་བཞག་གོ། །དེ་ཡང་མེ་ལོང་ལ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ།བློའི་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡང་ཤེས་པ་དེས་འབྲེལ་པ་གང་གིས་དོན་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པས་སོ་ ཞེ་ན།མིག་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སོ་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དེར་སྣང་བ་གཉི་གས་སོ་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ པའི་རྐྱེན་ཡང་ཡུལ་དང་མཚུངས་པར་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡང་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་མཚུངས་ན་ནི། ཤེས་པ་ཡང་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཀུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར། མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དོན་ལས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྨི་ལམ་བདེན་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་དོན་རྣམས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་མེད་པར་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པའི་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པའི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ ཡོད་མིན་ཡང་།།བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བཅོམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་ལ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མཚུངས་ཤེ་ན། ཉེ་བར་བཅོམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་སྐྲ་ཤད་དང་། ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་བ་མཚུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ལ་ལར་རྨི་ལམ་མི་བདེན་བཞིན་དུ། བག་ཆགས་མཐུག་པོའི་དབང་གིས་མི་སླུ་བར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུང་བ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་ལ་འཛིན་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང མེད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་འདི་ཐ་དད་པའི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ཁྱིམ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ལུས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་པ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་མཛུབ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛུབ་མོ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་ཏུ་རགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

經量部諸師說道:‘這一點我們也並非不承認,一切識都是有相的。就像某些對境在識的明鏡中投射影像一樣,雖然那個識能體驗其影像,但若仔細觀察,就像在鏡面上看到自己面容的影像一樣,可以安立為體驗。而且在鏡子中看到外境並不十分相符,所以有一些錯亂,但在心識之鏡中顯現則十分相符,因此絲毫也不會特別錯亂。’ 對於他們來說,那個識以什麼關聯而能體驗那個對境呢?若說是以從彼所生的關聯,則眼根也應被眼識所體驗。若說是以相似的緣故,則見到同一對境的眾多有情的識也應互相見到。若說是以從彼所生及顯現為彼二者,則等無間緣也應與對境相似而成為對境。 再者,若完全相同,則識也將成為無情。若說是以某些方面相似,則一切都將成為能知。無欺識也並非從對境一向生起,因為夢境真實而有錯亂的緣故。因此,外境實際上並不存在。 若問:‘如果諸對境不真實,而是識顯現為對境,那麼處所、時間等的決定如何顯現?‘雖無對境,但由無始以來遍計執習氣所擾亂的心識本身,會生起顯現為處所、時間等決定對境的認知,如同被睡眠所損的夢境一樣。 如《楞伽經》中說:‘如同凡夫所遍計,外境雖然不存在,由習氣所擾亂的心,顯現為境而生起。‘習氣所擾亂即是損害。 若問:‘如何眾多者對一境的識錯亂相同?‘因為損害相同的緣故。如同被眼翳所損害相同的人們,對髮絲、蚊蠅等的顯現相同一樣。有時夢境雖不真實,但由粗重習氣的力量而顯現為無欺。 因此,所取毫無所有,能取也絲毫不存在。一切法即是離所取能取的唯識。 此外,這十八界也非異體的一,色界也非一,因為身體、房屋、樹木等有差別的緣故。身體也非一,因為手腳等有差別的緣故。手也非一,因為手指等有差別的緣故。手指也非一,因為指節等有差別的緣故。指節也非一,因為其分有差別的緣故。指節等分也非有分的一。 若說極微是無分的一,則不然,因為恒時顯現為粗大的緣故,以及未見到單一極微的緣故。

།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་ མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི། ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ལ། ཅི་སྟེ་ཆ་ཤས་མེད་པར་སྦྱོར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་པས། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་གཞན་སྣང་བ་ རྣམས་ཀྱང་།སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ཚད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོའམ། ཅིག་ཤོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཟུགས་གཅིག་མེད་པས་ན། དེ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ ཡང་མེད་དེ།དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡང་གཅིག་གམ། དུ་མའམ། གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའམ། དངོས་པོ་བགྲོད་པ་གཞན་ཡང་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་དངོས་པོ་མེད་དེ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་ རེག་བྱའི་ཁམས་དང་།མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། རྟེན་རྣམ་པ་ལྔ་མེད་པས། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྲིད་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་ནི་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ་འགགས་པ་ དེ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པས།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་བཀག་པས་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མ་ལུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། འདུས་མ་ བྱས་རྣམས་སོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྫས་སུ་འདོད་པ་བཀག་ཟིན་ཏོ།།སེམས་ལས་སྐྱེས་པས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བཀག་པས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་དག་ནི་སེམས་དང་རྟེན་དང་།དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེས་ནི་རྟེན་དྲུག་བཀག་པས་ཀྱང་དེ་དག་དགག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་དྲུག་ཀྱང་བཀག་པ་དང་འགེགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་གཞན་དག་ལས་གུད་ན་མེད་པར་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མེད་ལ་དེ་མེད་པས་དེའི་དམིགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་མེད་ལ། ཁམས རྣམས་བཀག་པས།སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་བཀག་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། དེར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་མེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས། །གཅིག་དང་གཞན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ།

如果說由於許多極微互相和合而如是顯現的話,如果是部分的結合,就不會成為無部分的極微,如果是無部分的結合,那麼此時它們無差別,大地輪也將成為一個極微,與大地輪相連的其他顯現的色法也將與大地輪無二,一切都將成為一個極微的量,但實際並非如此。因此,無論是多個極微,還是其他任何一個,都沒有成為一體的。因為沒有一個色法,所以由於是聚合的緣故也沒有多個。 因此,色界無論是一或多,或非一非多,或其他所行的事物都不存在,所以色界是無實的,只是虛妄的。如同色界一樣,聲、香、味、觸界和眼、耳、鼻、舌、身界也都僅僅是極微聚合而已。如是由於沒有五種所緣和五種所依,眼等五識界也不會存在。 由於它們不存在,意識界也不會存在,即使存在,那時也應稱為識,而意識這一差別義是不存在的。意界也是不存在的,如是六識中任何已滅者即成為后意識生起的所依而稱為意界,除六識之外並非實有,僅是假立而已。由於遮破六識,它也不存在,因此意界也是不存在的。 由於它不存在,意識界也不存在。若說法界將如何?那也是除十處外的色法、心所法、心不相應行法和無為法。其中首先色法如同色界一樣是不存在的,因為僅是極微聚合的緣故。如果說無表色不是極微聚合,那為何不承許它是非色法呢?論師也已破除了無表色實有的觀點。 由於從心所生故稱為心所,心、意、識是異名,因此由於遮破六識,心所也將被遮破。另外,諸心所被認為與心、所依、所緣無有差別。由此也應以遮破六所依而遮破它們。由於六所緣也被遮破和將被遮破的緣故。應知心不相應行也相應地無有離於其他法而存在。 諸無為法也不是離開無為事物而成為異體的實有物質。因此法界也不存在,由於它不存在,由於遮破其所緣的緣故,意識界也不存在。如是十八界不存在,由於遮破諸界,遮破諸處和諸蘊也得以成立。 現在,如果蘊等不存在,為何會顯現為彼等呢?雖然它們不存在,但由習氣擾動的心本身生起顯現為彼等的認知,如前所說。如是《楞伽經》中說:‘如鏡中之色,離一及離異,雖現非彼有,諸法性亦爾。’

།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ ཡིན་པར་གྱུར་ཀྱང་།དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བག་ཆགས་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མར་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་བརྫུན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྫུན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་གསལ་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་ གིས་འཁྲུལ་ནས།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྫུན་པ་ཡང་། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གསལ་བཞིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་གྲུབ་སྟེ། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་མ་བཏགས་པར་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་གསལ་བཞིན་པ་ཡིན་ཡང་གནོད་ པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཡང་གྲུབ་པོ།།དེ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་བརྫུན་པར་གྲུབ་པོ། །ཡང་གསལ་བ་དེ་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་མྱོང་བ་འདི་འཁྲུལ་པར་འཇོག་པའི་བསླད་པས་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསླད་པས་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ན་དེ་མྱོང་བ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་ འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་། དབུ་མ་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔོན་པོ་དང་གསལ་བ་དག་བརྫུན་པ་དང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། ཆོས་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་གསལ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གསལ་བ་ཐམས་ ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་འཁྲུལ་པས་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་ དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གསལ་བས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་གསལ་བར་མི་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གསལ་ན་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དང་། དེའི་དོན་དག་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་ འགྱུར་བས།འདས་པའི་མང་པོས་བཀུར་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དག་དང་། སྒྲ་རྟག་པ་དང་། བདག་ཡོད་པ་དང་། བ་ལང་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བརྡ་དང་འདྲེ་བར་མི་རིགས་ པས།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བ་ལང་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ། བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བློ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། བསླད་པའི་དབང་གིས་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ ཞེན་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཡང་། འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

雖然這些青等是識的行相,但是無實且虛妄,因為雖是識的本性但處於離一多性的狀態,且以習氣所損的聲音也說是從習氣所損而生的迷亂相。 那麼虛妄如何顯現為彼呢?是由於與明瞭相聯繫而成為虛妄本性的緣故。如是識本身是明瞭自性,從而成為明瞭,但由無始習氣染污的力量而迷亂,青等虛妄行相如夢般顯現為明瞭,故青等成立為明瞭,因為若不安立明瞭本性則彼不應理。 青等雖是明瞭,但由於有害故也成立為虛妄。由成立為虛妄故,其本性也成立為虛妄。又明瞭之了知由離迷亂故是現量,因此成立為實有,因為明瞭是以明瞭性為本來自性,因為此體驗無有迷亂所立之染污故。 又由是青等自性故成為染污所作,如是則其體驗也成為迷亂。因此青等有害入之處,而明瞭則不然。 瑜伽行派和某些主張識有行相的中觀師說:若青和明瞭成為虛妄與非虛妄,則以相違法性故不應理成為其本性,若非其本性則青等也不成為明瞭,然而青等是明瞭,因為除遍計所執性的明瞭外無他故青等是非遍計所執性。 依他們,一切明瞭由於體驗無顛倒的自性故,一切將成為無迷亂。因此一切有情將永遠解脫,且永遠成為真實圓滿佛。 若謂分別心迷亂以自現無義為義執著之過故非然者,明瞭是所執著時,如何于彼不成明瞭?若明瞭則明瞭性與其義即成為其本性,故不成為無義,因此過去的多聞部和未來時等,以及聲常、有我、此是牛性等一切將成為自相明瞭體驗的決定本性。 自相也不應與名言相混,故分別心也將不存在。因此,一切牛明瞭共同的牛性之心,具有言說自性,以染污力顯現為虛妄,如是顯現而執著此是牛,雖非自相顯現,但由迷亂力執著如是則無過故。

།གང་གི་ཕྱིར་བསླད་པའི་དབང་གིས་བློ་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སྣང་བ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་བློས་བསླད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བློས་བསླད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ལ་ལོག་པར་ཞེན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་ བར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་བརྫུན་པ་ལ། བ་ལང་གི་བློ་གསལ་ཞིང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གསལ་བ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བཞིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ དུ་གྲུབ་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ།བརྫུན་པ་དང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པས་རྫས་གཅིག་ལ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དང་། སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན་ནི། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མ་ ངེས་པར་འགྱུར་ལ།ཡང་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་གཉིས་ གང་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་གཟུང་བ་དང་གཉིས་སུ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྟོང་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ སྟོང་པས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ།གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་པོ་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མེད་པ་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་མེད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟགས་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་དགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཐ་ དད་པ་མ་ཡིན་ལ།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཅིག་གོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མཚན་ མས་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་པའོ། །གཉིས་པོ་སྟོང་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་ཏུ་བ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།མིང་དང་མཚན་མའི་དྲི་མ་བརྫུན་པ་དང་། མཚན་མས་ཉེ་བར་བསླད་པའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས།དེ་དག་བསལ་ནས་བསལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་གློ་བུར་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གུས་པར་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པས། བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། གསལ་བར་སྣང་བ་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་། འཇིགས་པ་ ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་བློ་ལ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།

由於受到污染的緣故而產生錯亂的認知,當時對於非牛之外的特徵稱為牛性,這在認知和自相二者上都成為它的本性,由於成為它的本性而顯現並執著。這一切都是認知的污染,而不是事物的真實性,所以沒有過失。 認知的污染也是如同世俗共識那樣安立的,而不是如實的真相。因為經驗所產生的共識作為言說的支分是難以推翻的,但這並非如實的道理。 僅僅由於對牛的錯誤執著,因為與彼相關聯,所以可以說是不欺惑的。就像雖然牛性是虛假的,但對牛的認知是清晰的且成為它的本性,雖然與它並非有別,但既非無實也非增益,同樣,雖然顯現如藍色等清晰顯現,並且成立為自性,但仍是虛假的。 虛假與非虛假二者以各種自性為究竟,所以在一個實體上並不相違。如果僅僅以成為它的本性為因而證成為實有性和非增益性,則會因牛性等而不確定,如果認為非增益即是它的本性作為因,則會成為不成立。 因此,一切這些法都是離能取所取的唯識,這是成立的。其中,雖然三界諸法中沒有二取,但顯現為二取,這是非真實的遍計,如其所是,以意言而假立為所取能取二取的自性。 這就是它的本性。由這二者而空,就是圓成實性。它既非以空性為實有,也非以無二相為無實。因為這是無二且空二取的唯識性,所以是非遮。 如果是無遮,則不僅僅是無,如此則會成為遍計,否則就會成為非遮。因此,勝義諦如所說即是非遮性。因為是非真實遍計的法性,所以與它非異,以相的差別而言也非異。 諸法的不共相即是它,但又不是它,因為是不共的。這是它們相的第一種差別。又,自相是由相而執取,空性則是一切相的寂滅,這是它們相的第二種差別。 二取空性的如實相,由於在一切法中無有差別而遍滿,所以說是常恒不變。虛妄的名相垢染,以及被相所污染的障垢,因為不是它的自性,所以是它的客塵垢染,而諸法的法性是本然自性。 諸垢染是由於執著遍計而生起,因為能夠通過斷除而斷除,所以是它的客塵。通過長期恭敬修習,當修習達到究竟時,會生起清晰顯現,如同貪慾、憂愁、恐懼等相續的心識中顯現女人等一樣。

།ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་དག་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཙམ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་ལ་ གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་བྲལ་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་གསལ་བ་ཙམ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དབུ་མ་པ་ནི་རྫས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། ཁྱད་པར་འདི་ཡང་མིང་ཙམ་དུ་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་རྩ་བ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་དང་། དབུ་མ་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩོད་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཤིན་ཏུ་གནས་ངན་པ་ཉིད། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གང་དག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་འདིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་མཚུངས་ཤིང་། །དེ་ཉིད་མཐོང་ཚེ་མུན་པའི་དྲི་མ་རབ་ཟད་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི། །རྩ་ལག་མཆོག་གི རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ལ་སྡང་བར་སེམས་ནི་འདིར་བཅས་ཏེ།།རྩོད་པར་སེམས་པའི་དབུ་མ་མཆོག་འཛིན་འདི་དག་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྨད། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་དབུ་མ་པ་དག་ནི། ལུང་བསྟན་བཅོས་དང་ཚད་མ་དག་ལས་ ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པར་སྔར་བཟློག་ཟིན་ཏོ།།རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་སེམས་ཙམ་པ་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བ་བརྫུན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྫུན་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་སྲིད་དེ། བ་ལང་ཉིད་ དང་།བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དག་གི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་བརྫུན་ནོ་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བཞིན་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་པ་ནི་འཁྲུལ་པས་སྒྲོ་བཏགས་ པ་ཡིན་ན།གསལ་བ་ནི་གསལ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གཉུག་མ་འདི་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གཉུག་མ་འདི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ དང་།བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་པའོ། །བརྫུན་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་དང་བྲལ་བས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་བརྫུན་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ཀྱི། སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་མེད་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། དེའི་བློ་རྣམས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ འཁྲུལ་པ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་སྐྱོན་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་བྲལ་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།

這些一切法也都是以量所成就的這些而已,以及唯心、有相空性、無相空性,是在四種瑜伽地中修習的。其中瑜伽行派和中觀派認為,第四瑜伽地是一切法以空性而無所緣,極無顯現,唯一無垢且無邊際,如虛空般顯現的出世間智慧。 如龍樹親口所說:‘所說大種等,悉歸於識中,若以智慧離,豈非是妄執?’ 如是瑜伽行派認為諸法本性明凈唯是實有,而中觀派則連此實有也不承認,此差別也僅是名言而已。因此,無根據地瑜伽行派與中觀派互相爭論的人極為卑劣。此處偈頌為:‘凡與誰共未見真實而行者皆相同,見真實時無明垢盡智慧亦成一,於此最勝支分瑜伽行派起嗔心,執著最勝中觀而欲爭論者何故爭論極應訶。’ 其中外境實有論者和具相識論者的中觀派,已被經論和正理所遮破。唯剩無相唯識論者,他們為何認為明顯性是虛妄的?若說因為青等行相虛妄與其無別,如青等一樣。 未增益的差別性未成立,若僅是無差別性,則對於相違品的遮遣成為不定。實非真實與真實二者皆可有增益性,如牛性、我性等及其心識。或者以空性的錯亂也成不定。若說彼亦虛妄,則見到青等時,見空性的智慧也應成為錯亂。 虛妄是由錯亂增益,而明顯性是以明顯的本性無分別而現量成立,因此諸法的本性於二者皆以量成立。由此本性成立故,無增益及非虛妄成立。虛妄、非真實、錯亂、增益等是同義詞。 若說由離於有法之他法故說為無,而以此稱為虛妄語,而非增益,如是亦如前成為因不成立及不定。再者,若以能破而成立無,而非增益,則無能破的自性及其心識成為本性,因此將無有錯亂,其過失已說。且與’若以智慧離,豈非是妄執’之說相違。

།དེ་བས་ན་གྲགས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་ནི། སྒྲོ་བཏགས་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་ན། ཁྱབ་པ་མི་ དམིགས་པས་གསལ་བའི་མེད་པ་བཀག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བས་ན་ཡོད་པ་གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་ངོ་བོ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པས། གསལ་བ་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་འདི་ཡོད་པ་དགག་པ་ནི་མི་ནུས་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པས་ སྒྲོ་བཏགས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་གསལ་བའི་ཡོད་པ་ཅི་ཞིག་དགག་པར་འདོད། རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དགག་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གང་ཡིན། གཅིག་དང་དུ་ མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པས་ནུས་པ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ལ་གསལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ནུས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་པོ་དང་གསལ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་གཅིག དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་མ་བཏགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དངོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་ཀྱི། །ནུས་པ་ལ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་གནོད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་དང་བྲལ་བའི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ འོ་ན་འདིར་ནུས་པ་དང་སྐྱེ་བ་འདི་དག་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་བ་དང་། རྒྱུ་ལ་ མེད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ནུས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ག་ལས་ཤེས། རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་ཏེ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེ་གནོད་པ་ཅན་ཡིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཡུལ ངེས་པ་ཅན་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་འབད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ ཡིན།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གནོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསལ་ བའི་ལུས་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

因此,對於無有名言對境者,遍是增益已成立,故以遍非所見而遮無有顯現,由此成立有。複次,對於體性及所緣亦無有違害,由於顯現具此二者已成立故,此有不能遮遣,而青等由於二者皆有違害故,已成立是增益,因此彼等無有乃是合理。 複次,汝欲遮遣顯現之何有?若謂欲遮遣依緣而生性及能作用性,則於此等有何能害之量?若謂是離一多,則彼亦是由於直接違害事物自體而間接違害功能,由於不違害顯現自體故,于功能亦無有違害。 于青等亦非僅違害自體,若問云何?則于青之自性無有違害。若謂彼即是功能,則於此青與顯現無有差別故,將成許有具相之理,而彼已如前破。 因此,此離一多唯入于增益,以彼如名言安立故。于非增益則不然,以彼如實安立故。因此,此直接違害增益自性,而非功能。由彼等違害故,青等自性唯成立為增益。于離彼之顯現自性則非違害。 青等之能作用是間接遮遣,而顯現則不然。如是,則此中功能與生起,由於已壞未壞不能生故,及有無不生故而無有耶?此亦非違害,以不成立故。 如是,因不相違于從未壞因生起等無間果,及不相違于從因中無有之果生起故。複次,功能及緣起無有從何得知?且非現量,以彼無分別故。亦非僅是覺知,以太過故。 若謂從現量所生及從相所生之決定,于自因所成之境決定系屬故。爾時因果以量成立,云何彼為能害?若因果事物不成立,則于利害得舍之義,于決定境趣入止息之勤亦將無有。 複次,雖因果事物成立,然唯世俗有,非勝義有,以諸法自性不能觀察故。云何以量成立之功能是不能觀察?若謂能立能破諸量力量相等故。 正因此當分別:青等雖列數,然由違害故是世俗有,而青等顯現識之顯現體,由離違害故,及具有以量成立之功能故是勝義有。 若謂諸法自體以名言成立故無有違害,則由以量成立故於功能亦不成違害。

།འདིས་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གྲུབ་པས།རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ན། དངོས་སུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་ འགྲུབ་པོ།།སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་གསལ་བ་ནི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའམ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་དོན་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། གང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་བཟློག་པ་དང་། །བྱེད་པ་ཡང་ནི་བཀག་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་ནས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་པ་རྣམས་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ན་གཱ་རྫུ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །འགག་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ ན་ནི།།སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་འགྱུར་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། དེ་ལ་མྱུ་གུ་འདི་ནི་རང་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉི་གས་མ་བྱས། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ དོན་ནི་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན།རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉི་གས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་དམིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ ལས།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །མི་གནས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད། །གང་ཡང་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཉིད། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པོར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་བོན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དེ་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ཡོད་པས་འདི་ འབྱུང་།འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྗེས་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་དང་། མངོན་སུམ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་མཛད་པས་རྒྱུ་ ལོག་པས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ན།ལྡོག་པ་དང་དེ་བསྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡང་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་བྱ་བ་ཡང་དགག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་བྱེད་པ་ ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

由此,由於一切的自性已成立,則無自性性將被遮破。因此,當以能損害青等自性的量成立為增益時,直接對自體造成損害,則間接成立對瓶等造成損害。 由於非增益故,對顯現則不然,此瑜伽行派的觀點極難遮破。此中顯現非增益與增益皆不存在故,非勝義有及世俗有,如同空性,此乃自性因相及遍是相違所見或遍不可得。 若顯現實有,則《楞伽經》云:‘大慧,一切法無生,有無皆不生故。‘此義云何?此義當定解:常有之法界及常無之遍計二者無生是無生,然識之自性非無生。 故彼經又云:‘遮遣諸因緣,亦復遮作者,我說無生已,建立唯心義。‘謂遮遣異於心之因緣及作者后建立唯心,此即無生之詞義。 龍樹亦云:‘諸法皆無生,亦無少滅者,唯有識體性,有生有滅相。’ 若爾,《稻芽經》等云:‘此中芽非自作,非他作,非共作,亦非無因生。‘此義云何?其義謂非唯因所作,非唯緣所作,亦非二者所作,因無先行之作業及作者故。任何事物皆非無所緣及不應理故。 《楞伽經》云:‘諸行剎那滅,何有住作業,此等生起時,即說彼為作。‘謂種子不作是念:我當生芽,因亦非作者體性,以無不待因緣之自在作者故是遮遣,然非遮遣唯因果性,因說非無因生故。 故彼經后云:‘此有故彼生,此生故彼生。‘以此承許因有後果生故,說隨行及能立不可得及現量。由確定’唯有’之說,承許因滅則果不生故,亦說返遮及能立不可得。 僅此則義理上亦將遮遣先行之作業。由’此生’之說,亦遮遣待他因緣之作者。

།དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་དུ་རྒྱུན་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པས། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་གྲུབ་ཅིང་མཐོང་བ་གཉིས་ལས་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །མངོན་ སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས། གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེས་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ་ཕྱི་མས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་རལ་གྲིའི་སོས་རང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རང་རིག་པར་འགལ ལ།གཞན་རིག་པ་ཡང་བསླད་པ་ཙམ་དུ་འུ་ཅག་གཉི་ག་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཚེ་དེ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་རྗེས་སུ་ བྱེད་པ་ཐོབ་པས་མྱོང་བར་བཞག་གོ།།མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བཞག་ནས་དོན་དམ་པར་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་ཅན་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན།དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་མོད། དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་ན། མི་སྲིད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མྱོང་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ལ། ཐ་མི་དད་ན་ནི་རང་གི་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པ་དང་དོན་དམ་པ་རྟོག་པ་མེད་པས་གྲགས་པ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ རོ།།གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ཙམ་ཞིག་ཡུན་རིང་པོར་ཀུན་དུ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད། སྐྱེ་བ་མེད་ཙམ་དུ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང བ་འགགས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། དེའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན། འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རགས་པ་ཤོས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། ཕྲ་བ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་ཐ་མ་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མ་གཏོགས་པ་མེད་དེ། གསལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བཞིན་པ་ཡིན་པས། གསལ་བའི་གསལ་ བཞིན་པ་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གང་མེད་པར་གང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་དེའི་རིགས་པ་ཡིན་པ། རང་རིག་པ་ལ་འགག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་མེད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྲུབ་བོ།

如是在共同相續中成立為因果,特殊的那些也成立,且從二種見解中也轉變,因為那二種見解以境的差別而成為現量和三種不可得。現量無分別且是剎那性,是一體性,以此如何決定因果呢?如同從前前理趣的體驗力所生的後後決定而顯現。 有些中觀師說:世間共許即是世俗諦,外境也是世間共許,如同心和心所,彼也是世俗諦中存在,勝義諦中如同劍刃不能自割,心和心所諸法自證相違,他證也僅是迷亂,我們雙方都承許。因此以盡除迷亂而證悟勝義諦的緣故,諸佛的心和心所皆滅盡,當彼等不生時,即獲得隨順一切法無生的勝義諦之體驗。 無住涅槃是爲了利益眾生而做種種事業,加持示現色身後,在勝義中現前。說此等說法者比罪人更為罪人。因為如是心和心所這些若不存在,則連菩提也不存在,何況能有證悟勝義的菩提?若說此唯是證悟,彼即是心,若無心和心所,則不可能,故非無心和心所。 複次,若如是體驗勝義諦則成迷亂,若無差別則成自證。若說連’青色’這樣的名稱也不存在,則彼時超越勝義諦和勝義諦的無分別共許。 複次,勝義諦是一切法恒時極無生,是所量,而心和心所僅是某些長時生起后而後無生,非是量,如何能隨順彼等?若說無生性相同,心和心所已滅和未生的無生於一切中都有,則應恒時一切眾生都證悟勝義諦,然而並非如此。因此,心和心所的滅盡非為證悟勝義諦。 若說心和心所皆是迷亂,則彼等的對治是什麼?若說迷亂中粗分是所對治,細分是對治,如是則最後的迷亂心和心所因無對治而成無。 複次,非隱蔽性即是自證。彼離開明了相關外無他,明瞭是正在明瞭,明瞭的正在明瞭的自性關聯即是彼之本性。 若無彼則不能了知彼,則彼即是彼之了知,于自證無任何障礙。能了知何者即是智,智的自性即是心和心所,故是自證的本性。明瞭相關也除了彼之本性外別無他,故成立唯識,因此成立除識外無任何所取外境。

།དེ་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་རལ་གྲིའི་སོས་རང་མི་གཅོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་རང་ལ་མི་རེག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་རང་ བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱིས་རང་མཐོང་བ་མེད་པས་རང་རིག་པ་མེད་དེ། དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་རང་སོ་དང་། །ཇི་ལྟར་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་རང་། །གཅོད་པ་མིན་ཞིང་རེག་པ་མིན། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ སོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་སེམས་རང་རིག་པའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཅས་པ་དང་རེག་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་གསལ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་འགལ་ཏེ། ཐ་མི་དད་པས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན། དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་ངར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་ འགྲེལ་པ་ལས།བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ལགས་ན། སེམས་ལས་གཞན་མ་ལགས་པའི་སླད་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་ལ་བལྟ་བར་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། བྱམས་པ་འདི་ལ་ཆོས་གང་གིས་ ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྟ་བ་མེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སེམས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་གཉུག་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་ རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དེ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་དོར་ཏེ། ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བའི་ལུས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ ཡིན་གྱི།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བསགས་པའི་འཕེན་ཤུགས་ཀྱིས་རིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཡང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་གྱི་ མཚན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་གནས་ཞེས་བྱ་ལ།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་མ་ཟད་པས་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཟད་ནས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པར་མི་རིགས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་མི་རིགས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ཁས་མི་ལེན་པས། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་དགེ་འདུན་དང་།སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁས་ལེན་ན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགག་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་རིགས་སོ། །གང་དག་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤོང་བ་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་ནི་དེ་ དག་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་། སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།

由於沒有這個,說加持色身後入無住涅槃,這也是不合理的。因為這個緣故,沒有心和心所就不是圓滿正等覺。 如果說就像劍刃不能自割,如同指尖不能自觸一樣,由於自作相違的緣故,心不能自見故無自證。如《楞伽經》中說:‘如同劍之刃,如同指尖觸,不能割自身,不能觸自身,如是心不見自身。’ 對此應當回答:此偈頌的含義是遮遣心的自證所取能取之事,因為那如同割觸一樣是從差別而生的緣故。由於是明瞭的自性,並非遮遣體驗的本質,因為明瞭即是自證,而且與差別相違,由於無差別而決定的緣故,不應遮遣。因此,‘如是心不見自身’這句話中省略了’非我執’的意思。 如《解深密經》中說:‘彌勒請問:世尊,如果是其境界影像,由於不異於心,如何以彼心觀察心自身?世尊答言:彌勒,此中雖無任何法能觀察任何法,然彼心如是顯現而生。’ 另外,唯識的本性自體即是以自證為體而生,即是現量無誤,而由於經驗遍計所執的自性故也是錯亂。 因此漸次捨棄一切錯亂相,如同虛空一味無垢無邊般,體驗一切法明瞭之身離二取空性,即是證悟勝義諦,而非心心所滅盡是覺知。 由於積集資糧的推動力使覺知自性的佛法不盡的緣故,心心所滅盡也不合理。心心所相續的無漏相即稱為住,由於一切有漏法的種子未盡,故稱為阿賴耶。滅盡后則稱為無漏界、解脫身及法身,因此心心所滅盡也不合理。 世尊也說色乃至識的壞滅無常性這些是偽造的般若波羅蜜多,因此以心心所滅盡而證悟也不合理。 由於不承認出世間智慧無誤的歡喜地等地,對法寶般若波羅蜜多誹謗,由此也成為對菩薩僧和佛寶的誹謗。若承認則心心所滅盡成為證悟菩提不合理。 那些捨棄無相般若波羅蜜多者的過失即是這些。 另外說:‘無相住的瑜伽師,彼見大乘。‘極為廣說到此為止。

།འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་གྱུར་པ་ནི། གསལ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་བཞིན་པ། །དེ་དང་འབྲེལ་པས་ལྐོག་གྱུར་མིན། །གང་དང་འབྲེལ་ པས་གང་རིག་པ།།དེ་ཡིས་རིག་བྱ་དེ་རིག་གྱུར། །རལ་གྲིའི་སོ་དང་སོར་རྩེ་བཞིན། །བློ་ཡི་ངར་འཛིན་དོར་ཡིན་གྱི། །རང་ཉིད་སྣང་གསལ་དོར་མིན་པར། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ལས་གསུངས། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །རང་རིག་པར་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །གསལ་དང་དེ་ཡི་ བདག་ཉིད་ཀྱི།།འབྲེལ་པ་ཡིན་ཕྱིར་བློ་ཙམ་ཡིན། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་སྟེ། །བརྫུན་པ་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །མཚན་མ་དེ་ནི་སྤངས་ནས་སུ། །ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བསྒོམ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ཟད་པ་མེད། །ཟག་བཅས་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ནི། །མ་ཟད་ཀུན་ གཞི་སྔོན་ནས་སྐབས།།ཟད་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། །རྟག་ཏུ་ཉི་ཟེར་ཉི་མ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་གནས་ཡིན་པས། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་ རབ་སྟེ།ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་རྙེད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ནས་དེ་ནས་འདིའི་བསྒོམ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། གུས་པས་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའོ། །འགྲུས་པ་དང་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བས་སྦྱོར་བ་ནི་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། བར་མ་ཆད་པས་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །བསྒོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་བསྒོམ་པའོ།།དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའོ།།འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ལ་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྤངས་ནས་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་ དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྷག་པར་མོས་པས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ།སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གང་གི་ཚེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། བར་མ་ཆད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་གྱིས་གཉི་ག་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཟུང་ཡིན་ལ། །འབྲེལ་པ་དང་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། །ཕན་ ཚུན་བཅིངས་ནས་འཇུག་པའོ།།འདིར་སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དག་ནི་ཞི་གནས་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ནི་གཉི་ག་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཡང་དག་པར་བསལ་བར་གྱུར་པ་ དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

此處偈頌為:明瞭的自性正在明顯,由於與彼相連故非隱蔽,由於與何相連而了知,即由彼而知所知。 如同劍刃與劍尖,捨棄心的執著,而非捨棄自身顯明,解深密經中如是宣說。 因此心的特徵,即是成立為自證,由於明瞭與其本性,相連之故唯是心。 識的自性是現量,由虛妄顯現故是錯亂,捨棄彼相后,修習如虛空般的智慧。 心的相續無有窮盡,有漏法的種子,未盡阿賴耶前際時,盡后成無漏界。 與解脫身及,恒時如日光與日輪,是諸佛法之所依,故說為諸救護者法身。 如是也。如實性是思慧,已說聞思所生慧。獲得彼等后應當修習般若波羅蜜多,如前已說,此後當說其修習。 聞思修之間的加行有二:恭敬加行與相續加行。殷重加行即是作加行。以精進、歡喜、踴躍而加行是恭敬加行,無間斷加行是相續加行。 修習亦有三種:止、觀及止觀雙運之修習。 其中,對盡所有性及如所有性作無分別影像是止的所緣。對盡所有性及如所有性作有分別影像是觀的所緣。 此中菩薩獨處寂靜而作意所思維義,捨棄意言后令心如是顯現而多次作意,乃至未生身心輕安之間是隨順止的作意,當生起時即是止。 由其身心輕安所得,住于彼中,以增上勝解觀察內三摩地影像境界中如所思維之義,乃至未生身心輕安之間是隨順觀的作意,當其生起時即是觀。 其後緣于有分別影像,當於彼心以無間斷、相續作意之流而二者皆得體驗時,即說為止觀雙運道,其中止觀是雙運,相連即是相應,互相系屬而趣入。 此中五蓋之中,掉舉與惡作是止的障礙,昏沉、睡眠與疑是觀的障礙,貪慾與害心是二者的障礙。 當完全斷除昏沉睡眠時即是止清凈,當極為明顯遠離掉舉與惡作時即是觀清凈。

།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞི་གནས་ནི་རྣམ་པ་དགུ་རུ་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ནང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཀུན་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བླན་ཏེ། ནང་དུ་རབ་ཏུ་བསྡུས་ནས་བཏགས་པ་ནི་ནང་དུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས གཡོ་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་དུ་གཏོད་ཅིང་འཇོག་པ་ནི།ཀུན་ཏུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་དྲན་པ་ཉམས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སླར་བླན་ནས་སེམས་དེ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་བར་བྱས་ནས་གོང་ནས་ གོང་དུ་འཇོག་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པའོ།།དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བལྟས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་དགའ་བ་ནི་འདུ་བའོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་གཡོ་བའི་སྐྱོན་བལྟས་ནས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལངས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །དམིགས་པ་གཅིག་པ་ ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་པ་སྟེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་འབད་པས་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གོམས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རང་དབང་ཐོབ་པས་འཛིན་པ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་ནི་ དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་ཏེ།།རྒྱུན་དེ་ལས་ནི་གཡེང་མི་བྱེད། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་ནས་སུ། །སླར་ཡང་མྱུར་དུ་བླན་ནས་ནི། །ནང་དུ་སེམས་ནི་བསྡུ་བར་བྱ། །བློ་ལྡན་གོང་ནས་གོང་དུ་སྦྱོར། །ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་ལ་བལྟས་ནས། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་དགའ་བར་བྱ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་བལྟས་ནས། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་ཞི་བར་བྱ། །ཆགས་སེམས་ ཡིད་མི་བདེ་ལ་སོགས།།ལངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་འདུལ། །དེ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས། །སེམས་ནི་རྣལ་དུ་འཇུག་པར་བྱ། །སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་གུས་བྱས་ནས། །འབད་མེད་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱེད་དོ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ བྱེད་དོ།།ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་མཚན་མའི་རྣམ་པ་བཟུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་ པའོ།།ཀུན་ཏུ་དཔྱོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའོ། །འདི་དག་གི་བཤད་པ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ མའི་གཉེན་པོར་བླང་བ་དང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་ཉེ་བར་བླངས་ནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཚིག་འདི་དག་གི་དོན་ནི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ དོ།།དེའི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གསོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་དག་གོ། །དེ་ཟད་པས་གནས་ངན་ལེན་ཟད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མའི་གཉེན་པོ་གོམས་པ་ལས་མཚན་མ་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་འདི་གཉིས་ནི་གནས་ ངན་ལེན་གྱི་མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ་བསྟན་པའོ།

對此,世尊宣說止觀有九種:如實安置其心,普遍安置,遍安置,近安置,調伏,寂靜,近寂靜,一緣,平等安置心。對此,首先從外境收攝心,攝入內部繫縛,是為內安置。 其後,對自性動搖之心持續專注安置,是為普遍安置。其後,由失念而了知向外散亂時,再次收攝而安置於心,是為遍安置。 其後,對自性廣大之心反覆收攝使其細微,逐漸安置,是為近安置。其後,觀察三摩地功德而於此生喜,是為調伏。其後,觀察散動過患而令意遠離,是為寂靜。 令生起的貪心、不悅等平息,是為近寂靜。自然趣入一境,是為一緣,即從不正確中以勤勉轉為正確是為一緣。由串習而任運成就,自然趣入,由獲得真實自在而執持,是為平等安置心。 如《經莊嚴論》中說:‘心繫于所緣,不令從彼散,了知散亂已,復速疾收攝,攝心令入內,智者漸增上,觀三摩地德,于彼當生喜,觀察散亂過,遠離當寂靜,貪心不悅等,生起亦調伏,爾後加行故,令心入正軌,具律儀敬行,獲無勤趣入。’ 又說毗婆舍那有四種:即彼于諸法作觀察、極觀察、遍思維、遍尋思。對此,對所有存在的逐一觀察是為觀察。如實觀察是為極觀察。 以無分別作意與智慧相應而執取相狀是為遍思維。普遍尋思是為遍尋思。此等解釋如聖彌勒所說《大乘阿毗達磨集論》中:‘云何毗婆舍那?謂如是彼於法觀察、極觀察、遍思維、遍尋思,即取對治隨眠相、永斷顛倒、安住心於無顛倒中。’ 此中詞義為:隨眠即顛倒習氣,其特徵為能生起後續顛倒的功能住於心相續中。其相即是滋養之時,為前前顛倒執著。由彼盡故隨眠盡,不生顛倒,由修習對治相故相盡,其對治即是觀察、極觀察,故此二者是為取對治隨眠相而說。

།ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསལ་ན་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ལྷག་པར་ དམིགས་པ་སྟེ།དེ་བས་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱས་ལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་སེམས་གཞག་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་སེམས་ གཞག་པ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་པའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་རྣམ་པ་དགུའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གི་མཚན་མ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་རྣམ་པར་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་དག་།བསྒོམས་པས་གནས་ངན་ལེན་དང་ནི། །མཚན་མ་ཡི་ནི་འཆིང་བ་ལས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་དང་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བའོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ རྣམས་ལ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་བཞི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་དང་ བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ཏེ།སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྒུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་དགྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ནས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་འཕྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མངོན་དུ་ གཞག་ལ།རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ལ། སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ གཟུགས་དང་རྒོད་པ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་།ག་པུར་དང་། རྣག་ལ་སོགས་པའི་དྲི་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་དང་། གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རེག་བྱ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ནམ་མཁའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་གོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ནང་ན་གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ དང་།སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་དེ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ།

完全思維是確實斷除顛倒而宣說的,因為它如實分別、如實詳細分別,從而一向斷除顛倒的疑慮,以無言語作意而完全尋求,超勝所緣,因此這稱為確實斷除顛倒。如是由此確實斷除顛倒故,成為無顛倒,于彼無顛倒中,如同現量般見到的義理上安住其心而別別觀察即是完全觀察,因此這就是說’攝取安住心於無顛倒而宣說’。 如是圓滿修習四種毗婆舍那即是從隨眠繫縛中解脫,由圓滿修習九種奢摩他即從相的繫縛中解脫,因為顛倒之相是顛倒義斷滅的特徵故。如是所說:‘由修習奢摩他與毗婆舍那,瑜伽師從隨眠及相的繫縛中得解脫。‘此偈頌義理應隨理配合而非次第。 因此瑜伽與修習是異名,奢摩他與毗婆舍那雙運是瑜伽的共同分類。此中對於希求般若波羅蜜多瑜伽的諸人,當說四種瑜伽:緣一切所有事物、緣唯心、緣真如、無所緣。其中且先說第一種:此中菩薩以圓滿聞思慧獨處寂靜,結跏趺坐,不過分低垂亦不過分仰起而端正其身,心不過分沉沒亦不過分散亂而安住正念正知, 攝收自性散亂的眼耳鼻舌身識,以具光明想等持,觀想這些種種,即:青黃等色、笑語等聲、龍腦等香、甜酸等味、冷暖等觸、樂苦、貪嗔、虛空、涅槃等法,如是為所取顯現的六境界。複次,能取顯現的內明性六識界即是:眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識。彼六識界的所依是六根界,其中五根是有色的。

།གཅིག་ནི་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་ བུ་དང་།རྣ་བའི་གཏིང་ན་གྲོ་གའི་མདུད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣའི་རྩ་བ་ན་ཐུར་མ་ལྟ་བུ་དག་དང་། ལྕེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པའི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་དང་། ལུས་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་ ཁམས་ཏེ།དེ་ལྟར་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དྲུག་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱས་ལ། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྤངས་ལ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ཙམ་ན་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པ་ཞི་གནས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་དག་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ལན་མང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ། ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བས་ལྷག་མཐོང་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ ལ་གཉི་ག་མཉམ་པར་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་གཉིས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ལ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་ཙམ་སྟེ། མིང་དང དོན་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མིང་ནི་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་མིང་ཙམ་དུ་སྣང་ལ། མིང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་ཡང་དོན་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པས་གཟུགས་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དོན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གློ་བུར་དུ་མིང་བསྡེབས་ཏེ། བཏགས་པ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྟོག་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་རྟོག་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་མིང་གི་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཏེ། དོན་འདི་དག་མེད་བཞིན་དུ་དོན་སྣང་བ་ལ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་སྣང་སྟེ། རྒྱན་པོ་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས། རྨི་ལམ་ན་རྒྱན་པོ་རྩེ་བར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བསྡེབས་ཏེ། བཏགས་ པའི་དོན་འདི་དག་སེམས་ཙམ་ཡིན་གྱི།སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་བའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་དེ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་ངེས་ པར་བྱས་ལ།ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་བསྡུས་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་ནས་མི་གཡོ་བར་བྱས་ལ། ཇི་སྲིད་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་ དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ནི། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ་ཡོངས་ སུ་བརྟག་པར་བྱ།ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བར་དུ་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།

其一是無形的,即:如眼球內部猶如胡豆花,耳朵深處猶如蘆葦結,鼻根處猶如錐子,舌輪上有如髮梢大小間隔的兩個半月形,身根猶如身體,以及剛剛滅去的識的意根界。如是我與一切眾生的境、諸識、諸根六六攝集即是十八界,住於十方世界界中,觀想種種相,從所緣那種種顯現的心,捨棄意的言說而修止,直至獲得身心輕安即是圓滿止。 然後依止於那個止,於此種種影像即是:從色界乃至意界,這些即是一切法。如是多次分別后應當遍察,應當遍觀而圓滿修觀。其後,緣于有分別影像的那個心,以雙運平等緣心相續不斷作意,即是止觀雙運道。 從般若波羅蜜多教授中,緣一切所有的瑜伽地,此為第一。其次第二,如是生起種種顯現心,應當如是觀察:所謂色僅是名稱,乃至一切法也僅是名稱。因為名與義極其不同,名不是實有義,不明顯知義而顯現為僅是名稱,不明顯知名而顯現為僅是義。 因此,如名般無義故色僅是名稱,非為實義,乃至一切法也僅是名稱。世間人爲了言說義利臨時安立名稱,執著為色等義,乃至執著一切法。因此從色乃至一切法都不是名的實義。 複次,這些唯是心,無有這些義而顯現為義,由執著為義的習氣力而顯現生起,如習慣賭博者在夢中顯現賭博一樣。因此,臨時安立名稱的這些義唯是心,離心外無有任何所取義。無有彼所取故,能取也不存在。 因此應當決定這些種種是不可言說、離能取所取的唯心,捨棄一切意的言說,攝心於一切法唯心性中,安住不動,直至獲得身心輕安而修止。別別獲得輕安后住于彼,對三摩地行境的影像一再分別,複次這些種種即是十八界離能取所取、無自性的唯心,應當如是反覆分別、遍察、遍觀,直至獲得身心輕安而修觀。

།དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གཉི་ག་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ རྒྱུན་འཇུག་པ་ནི།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་འབྲེལ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། ཇི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་གསུམ་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ སེམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ལ།འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ནི། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སེམས་ཙམ་སྟེ། གང་ཡང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མིང་དུ་ སྣང་བ་དང་།དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ཆོས་ཇི་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མའོ། །འཁྲུལ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དང་།སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དེ་ཡང་བློས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་པར་སྣང་བས་འཁྲུལ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་དུ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་དང་། དོན་དམ་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེས། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་ འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་བསམ་གཏན་པ་འབའ་ཞིག་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་གནས་ནས། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ གནས་ཏེ།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཡང་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ལ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་། ལྗོན་ཤིང་དག་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུ་བོ་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་། ས་གཞི་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། གཟའ་དང་། རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ འགའ་ཡང་མེད་ཅིང་།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་ལ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མེད་དོ། །ཁམས་རྣམས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སྤངས་པས། དེ་ལ་ལྟོས པའི་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར་ནས།ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་ལྟ་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ བསྡུས་ནས་མི་གཡོ་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞི་གནས་མངོན་དུ་བྱའོ།

其後,對於具有分別的影像所緣的心,以二者平等之心,不間斷作意相續而入,稱為止觀雙運相應之道。 此為般若波羅蜜多教授中,如實緣唯心瑜伽地第二。 其後第三,如是生起種種顯現之心,應當如是觀察:十八界種種顯現,由於離能取所取而無自性故為唯心。凡是從’此色’乃至’一切法之法’等名相顯現及義顯現,即是蘊、界、處乃至一切法之顯現。由於顯現如是諸法故,此等為一切法之相。由於是迷亂所緣故,此等一切是迷亂之相、戲論之相、顛倒之相。雖然彼顯現是由心識染污力故非真實顯現,然而由於顯現彼非真實本身為所緣,故稱為迷亂所緣。 如是顯現,無論多少皆是迷亂,因為見非真實且未見勝義諦故。因此,欲見一切法勝義諦者,應當如是依止彼止,以無顯現之加行,斷除此等顯現的迷亂之相。 譬如,唯一禪修者獨處寂靜,住于禪定,超越色想,以虛空想近住一切,圓滿虛空無邊處而住。如是,此菩薩亦於十八界種種心之顯現等持,斷除一切意言,應當斷除此等一切迷亂之相及此等一切分別之相,即是:身體、樹木、村落、城市、河流、大海、大地、虛空、光明、黑暗、月亮、太陽、星宿等顯現皆無。 如是色、聲、香、味、觸亦皆無,眼、耳、鼻、舌、身根亦皆無。如是眼、耳、鼻、舌、身識亦無,意及法界亦無。如是諸界無,處及蘊乃至佛法等亦皆無。 如是斷除一切法分別之相及所取之相已,能取之相亦隨之息滅,應當觀見如同一味無垢無邊虛空般的一切法之法性二空性唯明顯而已。 於一切法空性顯現所見之心,攝心於彼而不動搖,乃至身心極為調柔期間,應當現前修止。

།དེ་ནས་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་མེད་པ་དང་།བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པའོ།།མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས། རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བར་རོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་རང་གིས་བརྟགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུགས་མེད་པའོ། །གཞན་ལ་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །ནམ་ མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་དགག་པ་ ཙམ་ཡང་དེར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཙམ་གྱི་ལུས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་བརྫུན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་མ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཇི་སྲིད་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དཔྱད་པས་ལྷག་མཐོང་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་དུ་བར་མ་ཆད་པ་དང་།རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ས་གསུམ་པ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པས་མངོན་པར་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་འབད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ནུབ་པས། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་མ་འཁྲུལ་བས། སྣང་བ་མེད་ཅིང་དམིགས་སུ་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ བདག་ཉིད་མཆོག་གསལ་བར་རྒྱུ་བ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་མཐོང་བ་ལས་མཐོང་བ་དེ་སྙེད་དུ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ ཡིན་ནོ།།ས་གསུམ་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་སྙེད་པ་ནི། དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

其後,依止於此寂止,於此三摩地境界中,詳細分析一切法空性之影像,此等一切法非相應非不相應,無色、不可顯示、無礙,即是無相而同一相。其中’非相應’是指,勝義中不可分之同一相併非顯現。‘非不相應’是指,不同相之存在亦非顯現。然而,種種自相僅顯現為分別相不虛妄之差別相,勝義中離二邊空性,即是共相顯現為一味之義。 彼等勝義自性超越分別境界且不能自行觀察,故無色。不能以言語向他人顯示,故不可顯示。如同虛空一味無垢且無邊際般顯現,故無礙。以顯現為空性之共相,故為同一相。此亦是彼等之共相,亦非彼外他者,非顯現為共相實有及遮遣,因為彼等無有道理。 若問如何?僅是明顯之體性,因自相差別是從虛妄相之標誌所生,故彼等勝義中無有,彼等之無顯現即是顯現為空性。正因如此,故說’即是無相’。如是詳細分析后,乃至身心極為調柔之間,應以遍察及觀察圓滿勝觀。 其後,以無間斷、相續不斷作意,緣取有分別三摩地境界空性影像之心,即是止觀雙運趣入道。此為般若波羅蜜多教授中,如實趣入一切法真如所緣之瑜伽地第三地。 趣入第三瑜伽地之瑜伽師,乃至行持極細法分別時,第三地尚未圓滿。當行持極細法性分別時,則稱為圓滿。又當以等持修習圓滿力隨順,無功用、無造作而現前領受一切法真如時,無分別智因法與法性之相完全息滅,無二無錯亂,無顯現無所緣,無分別止觀體性最勝明顯執行,出世間無漏智慧現前,即是第四瑜伽地。 乃至從未見勝義諦而見,其間是見道;于彼見中觀察,是修道。第三地所攝真如智慧雖然于真如有所分別而非無分別,然因是于真實之別觀察,故與生起無分別相順。

།དེ་བཞིན་ཉིད་ ལ་དེས་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་མ་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས། སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བས། ཇི་སྲིད་དུ་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་མ་རེག་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྤང་ བར་བྱ་ཞིང་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ།།དེ་ཡང་དེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། བསྒོམ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། ལན་མང་དུ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ བྱེད།ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱས་ན། འབད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ སོ།།རེག་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །སྐྱེ་གནས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་སྐྱེ་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཀུན་དུ་བརྟེན་པ་ནི་ལུང་ལས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ རབ་བོ།།བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ བསྒོམ་པའི་ནུས་པ་དང་།བག་ཆགས་དང་སྟོབས་དང་པོ་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འབད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་འབད་རྩོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རོ། །རེག་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་ བའི་ས་ཐོབ་པའོ།།རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གོང་མའི་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། མཚན་ཉིད་ནི་ཅི་འདྲ། །རྟགས་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་གཟུངས་དེ་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ ཞིག་མཚན་ཉིད་ནི།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། རང་བཞིན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། དབང་པོའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ངེས་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། མི་གནས པ་དང་།སྣང་བ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དང་། གནས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཚིག་ཕྱི་མ་བདུན་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚིག་སྔ་མ་བདུན་ནི་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི་མཚན་མ་རྣམས་ནུབ་པའོ།།དེ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་དག་ལས་འདས་པ་ནི་ངེས་པར་བཤད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དམིགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ན་ ངེས་པར་རྟོག་པ་སྟེ།རང་གི་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལས་འདས་པ་ན་ངེས་པར་མི་རྟོག་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་ངེས་པར་བསྟན་ཅིང་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལས་འདས་པས་ན་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དུ་བརྟགས་པའི་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་ནི་གནས་སོ། ། འདིར་མི་སྣང་བས་མི་གནས་པའོ། །རབ་ཏུ་སྣང་བས་ན་སྣང་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དེ་རྣམས་སུ་མི་སྣང་བས་ན་སྣང་བ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དེ་རྣམས་སུ་མི་སྣང་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ།

因為對於真如進行了觀察。如是所說,在《入無分別陀羅尼》中說道:‘如是,當彼菩薩現前無分別相時,以無所顯現之瑜伽,乃至未觸及無分別界之前,皆應斷除且不作意。爲了觸及無分別界,彼以真如為生處之三摩地正瑜伽而修習隨行,以修習而隨行,以多次修習而隨行。 若以正確作意而隨行,則無需勤作、無需造作即能觸及無分別界,並漸次清凈。‘此處所說無分別界即是無分別智。觸及即是獲得。生處即是真如。 云何為生處?因為以其為所緣而成為生起之因故。是何者之生處?是諸聖法之生處。依止即是從教法所說,即聞所生慧。修習即是修習現觀,即思所生慧。多次修習即是反覆作意,即修所生慧。此三者即是正確作意。 由彼等一切所修習之力、習氣及最初建立之力,如河流般相續,即是彼等之隨行。無需勤作且無造作者,即是不依賴各別勤勉。觸及即是獲得歡喜地。漸次即是現前更上諸地。 複次,彼無分別智,其相貌如何?其征相為何?有何利益?此三者亦如實于彼陀羅尼中所說。其中首先相貌為何?云何說無分別界為無分別?攝持超越一切分別已,超越近執自性之分別,超越一切根之分別,超越一切境之分別,超越一切識之分別,攝持一切障礙之非處已, 無分別、決定無分別、不可說、無住、無顯現、無識別、無所住。‘如是所說,此中后七詞是相貌,前七詞是對彼等之詳細解釋。超越諸分別即是諸相滅沒。 其中由共同超越一切分別故無分別,此為總說。決定分別等五者是差別,超越彼等是別說。因為此中觀察思維故為決定分別,即自之決定分別。超越彼即決定無分別。 顯示即是以言語向他確定顯示且明瞭,超越彼故不可說。執為有情之六根界即是住處,此中不顯現故無住。由明顯顯現故為顯現,即六境界。于彼等不顯現故無顯現。識別即是六識界,于彼等不顯現故無識別。

།རྟོག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་སྙེད པ་ལས་འདས་པ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྟན་པ་ནི་གནས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞི་ཡིན་པས་ན་གནས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ ཡིན་ལ།དེ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་རྙེད་པའི་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངོས་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ལ།དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ ཤེས་བྱ་དང་།ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རོ་གཅིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡང་ན་ཤེས་བྱ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་ བར་རོ་གཅིག་པའོ།།ཡང་ན་ཤེས་བྱ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་ནུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱས་ནས་དེ་འཛིན་པ་པོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ངོས་དང་མཚུངས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ངོས་དང་མཉམ་པ་སྟེ།ངོས་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། མཉམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ཆོས་གང་དག་གི་ངོས་མཉམ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱིས་སོ།།དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། བརྫུན་པའི་ཆུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ནི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ངག་གི་ལས་ཏེ། སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དོན་མེད་པར་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཆུས་བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་འདི་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་དང་། རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་འགྲེས་གཅིག་གིས་གསུངས་ཏེ། རབ་ཞི་མི་གཡོ་དམ་པ་སྟེ། །དབང་སྒྱུར་མི་གཡོ་དམ་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེ་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་དེ་ལས་ཐོབ།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། བསྟན་པ་ སྤངས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེས་སོ། །འདིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ན་རབ་ཞིའོ། །ཉམས་པ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་ དམ་པའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་འདོད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་སྒྱུར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་དང་། རིགས་མཚུངས་པས་མཉམ་པའོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ན་མི་མཉམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

超越一切分別念時即是無分別。又因為是分別唸的對治,所說的無分別是無住。因為是基礎所以稱為住,是煩惱障和所知障所攝的諸分別唸的基礎,而彼等於此中並不存在,因為已被對治力摧毀,所以是無住。因此說是無分別。 其後獲得的標誌是,安住于無分別界的菩薩與所知無別的智慧,見一切法如虛空般。其後得智見一切法如幻術、陽焰、夢境、眼翳、回聲、影像、水月、變化一般。 此中所謂’與所知無別’,所知即是一切法。與彼等無別即是見到彼等一味的真如,是出世間智慧。或者所知僅是真如,與彼無別即是與彼相同一味。或者所知即是真如,與彼無別無異,因為與彼無二無別而顯現,法與有法的相都已息滅,因為以真如為所取而能取者不顯現。 ‘如虛空’是指與虛空相等,虛空是無障礙,相等是指一切法的性相平等。‘從彼所生’是指由出世間力所得的世間正智。 其中見如幻術是指有情世間,因為顯現為非真實的男女等。如陽焰是指器世間,因為顯現為虛妄的水等。如夢境是指受用諸境,因為無實體。如眼翳是指如影般的身業,因為無動作。如回聲是指語業,因為無聲。影像是指鏡面所現之像。等持地的意業如變化,因為無義而顯現義的影像。不等持地的意業如水月,因為極為清凈的水所潤。他所加持的意業如幻化,因為依賴他緣。 其後聽聞此法的功德,以一個略說偈頌和一個廣說散文宣說:‘最寂無動最殊勝,自在無動最殊勝,無分別之安樂者,菩薩從彼而獲得。‘這是偈頌。 ‘將獲得以大樂安住極廣大,以殊勝大心安住極廣大,大智慧智極廣大,捨棄教法極廣大,利益有情廣大事業極廣大。‘這是散文。 此中因無煩惱故最寂。因無退失故無動。因超勝其他安樂故殊勝。因能如欲、隨欲顯現故自在。因與其他安樂同類故平等。因具足四種殊勝相故又是不平等。

།དེ་ལས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལས་སོ།།ཆེན་པོ་དང་སྤངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་ཞུགས་པ་ནི་གནས་པའོ། །སེམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བསྟན་པ་ནི་ཆོས་བཤད་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ དབང་བར་གྱུར་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། སྣང་བ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ།།ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་བཟླ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །སྣང་བ་མེད་ལས་བཟླ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཞི་བར་འཇུག་།སྨོན་ལམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་སེམས་ནི་བརྟགས པས་ན།།ཆོས་ཀུན་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཆོས་འདི་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེར་གནས། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་མ་བཟུང་བ་དེ་ སྲིད་དུ།དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོའོ།། །།དེ་དག་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལྷག་པར་མོས་ཏེ། སྣང་བ་དང་བཅས་ པ་ནི་གཉིས་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྣང་བར་ལྷག་པར་མོས་པས་གསལ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་རྣམས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་སྣང་བས་མཐོང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་དམིགས་ པའི་ཤེས་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟག་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་གང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་མེད་ལས་བཟླ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིར་ཡང་སྣང་བ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྣང་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་མེད་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་སྣང་བར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་ལ་གནས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་ཞིང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ཆེན་པོ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ འདིས་ཇི་ལྟར་འགྲོ།སུ་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་རྣམས་སུ་འབད་པ་མེད་པར་འཕོ་བའོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དེ་དག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

從此所作是從無分別智慧中。大和斷除是廣大的。以彼等持而入是安住。圓滿之心是禪定等的自性。宣說是講解法。作利益是調伏煩惱,極為廣大是于彼等得自在。從般若波羅蜜多教授中,無相瑜伽地第四。 這些現證是世尊在《聖楞伽經》中以三偈頌宣說:‘依止唯心已,不觀外境義,緣于真如已,亦當超唯心。從唯心超已,當超無相中,住于無相瑜伽者,彼見大乘法。任運而入寂,以愿而清凈,無我勝智慧,將得見大乘。’ 以及在《吉祥密集》中也以一偈頌宣說:‘觀察自心已,諸法住於心,此法住空金剛中,無有法與法性。’ 在二者中,第一瑜伽地是以勢力而顯示,因為只要未執取’這些是一切法’之前,就不能執取彼等之空性。因此,決定一切法是這些的即是第一瑜伽地。 彼等也是以離所取能取的唯心增上勝解,有相是第二。于彼中諸法相不顯現增上勝解而如明顯觀察是第三。于彼中諸法與法性一切相極不顯現而見是第四。 其中’唯心’是緣唯心的智,即是第二瑜伽地之義。‘不觀察’是于彼觀察的第一瑜伽地之外境等及其他當超越之義。‘緣真如’是以何智緣真如,即是第三瑜伽地之義。‘從唯心超已’是隨學前者,非是成辦先前所無。‘當超無相中’是成辦先前所無。 此中’無相’是諸法相不顯現,即是緣真如之義。如何是超越彼?住于無相,即是諸法與法性諸相極不顯現而具見,即是住于第四瑜伽地之義。‘瑜伽者’之詞也當配於前者。‘彼’是住于第四瑜伽地之瑜伽者之義。 關於’大乘’,由此而行故是乘,較聲聞緣覺乘殊勝故是大,即是菩薩無漏道。見彼是現前,因為彼智即是大乘故。 若問此大乘如何行?誰往何處?為此宣說第三偈頌:‘任運成就’是無勤轉入出世間諸地。‘寂靜’是彼等地無煩惱及無分別故。

།སྨོན་ལམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དམན་པའི་གནས་དགག་པའོ། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བག་ཆགས་དང་བཅས་ པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་སུ་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སེམས་བརྟགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པའོ། །རབ་ཏུ་གནས་ པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ།རང་སྟེ་བདག་གི་སེམས་འདི་ཉིད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མེད་པ་གཉིས་སོ། །དེར་གནས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་དང་། ཆོས་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་ལས་ གནས་པའོ།།དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མི་སྣང་བ་ནི་ས་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་མི་སྣང་བ་ནི་ས་བཞི་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་སོ།

‘以願力而得清凈’這句話是遮遣小乘菩提之處。 這是說明如何前往。 ‘無我智慧’是指因為完全無有顯現。 ‘殊勝’是指斷除諸障及習氣,意為佛菩提心。 大乘瑜伽士將會見到那個,將會現前。 這是說明誰去往何處。 又’觀察心’是瑜伽第二地。 ‘安住’是一切法為自心顯現,即確定’此自心雖無卻顯現’。 ‘虛空金剛’是指二種無顯。 住于彼處是依次安住于諸法無顯及法性無顯。 其中諸法自性不顯是第三地,法性自性不顯是第四地。 以上是般若波羅蜜多口訣中現觀偈頌。

།ཐོས་དང་བསམས་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་སྦྱོར་བ་སྔོན་ འགྲོའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་བཞི་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བཤད་པ་ལས། ཐོབ་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་བདག་ནི་བདེ་གཤེགས་གོ་འཕང་ཐོབ་གྱུར་ནས། །སྣ་ཚོགས་ཁམས་ལྡན་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་འབྱུང་ཤོག་།

從聞思修所生的加行前行般若波羅蜜多, 如同無垢虛空般的四種實相,我如是宣說, 以此所獲任何善根,愿我證得善逝果位已, 愿具種種界性一切眾生皆由三乘而得解脫。

D4080

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཨ་ཀ་ར་ཤཱན་ཏིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་བཟང་པོ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀ་ལྱ་ན་ཀནྟོ་ནཱ་མ པྲ་ཀ་ར་ཎ།བོད་སྐད་དུ། དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་ དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ ལོག་པར་གཡེམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། སེར་སྣ་དང་། མུ་ སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་གུས་པས་ཕྱག་བྱེད་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་ཡི་དམ་དུ་བཅས་ཏེ་བྱེད་པ་དང་། ཡི་དམ་དུ་བཅས་པ་མེད་པར་རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་དག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ།།བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་དང་། དབྱེན་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚིག་ རྩུབ་པོ་ལས་ལོག་པ་དང་།ངག་འཁྱལ་བ་སྤོང་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་སྤོང་བ་དང་། གནོད་སེམས་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང་། སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པར་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྤངས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་དང་། རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད དུ་འཇུག་པ་དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་རེ་རེ་ཡང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཆོག་ཉིད་དེ་ཡིན་པས་ན་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ གྱི་སྲོག་བསྲུང་བ་དང་།རང་གི་སྲོག་ཀྱང་སྟེར་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྫས་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་རྫས་སྟེར་བའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་བུད་མེད་ཀྱང་སྟེར་བའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་བསྲུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྡིག་པ་མེད་པའི་ ཚིག་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟེར་བར་འདོད་པ་དང་། གསོད་པ་དང་། འཚོང་བ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་འདོད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་འབྲས་ བུ་དག་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།

般若波羅蜜多竅訣由大班智達寶源寂作完畢。由大班智達寂賢和大譯師吳天賜譯校並審定。