菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4100自說品註釋般若瓦摩 札納達那 釋迦智慧c3.5s|d4100自說品註釋般若瓦摩 札納達那 釋迦智慧c3.5s(續6)

同樣地,由於具足世俗資糧即信等根等圓滿的緣故。‘時時’是指逐漸生起現觀的緣故。法即聖諦等。觀察即以見道等遍觀察,由其力斷除一切煩惱,由此住于無學道。 對於調伏所作精進之事,即說’將度’,因為完全斷除的緣故。生與老是輪迴蘊,因為將獲得無餘涅槃。‘所說’是由無畏故我自說,因為獲得無顛倒智的緣故。其他人的解說是具有顛倒的緣故。 又為何具精進者匯入彼義故,說’是故常時修警覺’,即是說常時當精進,因為警覺即是精進,懈怠是睡眠的自性故。‘以精進’是指專注而恭敬,誰具有此即是精進者,如具杖者。 經中說’無間斷常時修習,以白日經行與安坐二者凈除心障’等。前者已說常時修習,此說恭敬修習。‘比丘’是指僅以信戒圓滿故作此前者階段的補特伽羅,具此者應稱為比丘。‘智者’是指通達,因具正知故。‘具念’是指有念,即以根力遮止的瑜伽者。 ‘斷除一切結’是指貪嗔等,無差別顯示九種。‘生老’此說斷除一切有結之事。‘由此於此獲涅槃’是指于現法中由此決定成就解脫,即由聽聞善說相應的精進等。 為令聽聞教法故說’睡眠’等。‘警覺者當從我聽’是指作警覺者極為恭敬,即我為汝說,因為顯示無量樂之方便故。就不恭敬聽聞者而言,‘令彼等睡眠者覺醒’,即是說當令覺醒,即令彼等為放逸等睡眠所勝者覺醒。 否則無佛出世則于諸趣中無法圓滿故。若於自他利行獲得精進者,如同未睡眠般獲得,以隨順彼教說故成為聽聞之器,此即是修習。 為何如是修習?如是:‘睡眠不如修警覺’,即從懈怠等事睡眠,較之精進等法警覺為勝,因為成辦所欲義故。為顯示其他因緣故說’修警覺無有畏懼’,‘于’字表示因由義。

།གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བ་བྱ་བ་དག་ལ་མེལ་ཙེ་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་མེད་དེ། དགེ་སློང་བསོད་ནམས་དག་གིས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ་། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། མེལ་ཙེ་བྱེད་པར་ བརྩོན་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིད་མི་ལོག་པ་ཡིན་པས་མེལ་ཙེའོ། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ། ཉིན་མཚན་རྗེས་སུ་སློབ་ བྱེད་ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མོ་ནི་མུན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསླབ་པ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུ་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆི་བ་མེད་ལ་ལྷག་མོས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པ་སྟེ།ཐར་པའི་བསམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་གང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། ཟག་པ་རྣམས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་ འགྱུར་དུ་ཐོབ་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཡུལ་བེ་ར་ཏྱ་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ངོ་། །གཞན་ཞིག་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་དག་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་ དྲན་པའོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་དང་བ་སྐྱེས་ཏེ། ནོར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་གསུམ་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་ལྷའི་བུ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་པག་མོའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྙེད་པ་ནི་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་། རྒྱ་ཆེར་མཆོག་ཏུ་ དགའ་བ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་རྙེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱ་ཆེར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ བདེ་བར་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་རྙེད་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཟད་པའོ། །དེ་དག་མི་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་ གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་བསྟན་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་དག་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གང་དག་གོ། །སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ། །སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ལ་བརྟེན་ན། དེ་དག་མི་ཡི་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་མངའ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཕན་འདོགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ ཉིད་དང་།ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

如果對善行精進修持,就沒有地獄等的恐懼,經中說:‘比丘不會因福德而恐懼。‘為什麼精進修持就沒有恐懼呢?如此說道:‘精進修持’,因為不睡眠所以是精進。精進修持本身就是實體。精進瑜伽士們示現恭敬的修持后,常時修持的修行,‘日夜隨學’,夜晚是黑暗,因為隨順修學三學而到達涅槃。 爲了顯示精進的殊勝果報,‘對無死深信解’,即是對涅槃的欲求,解脫的意樂增長,無漏道生起。聖道生起後會如何呢?答道:‘諸漏將盡’,即是一切煩惱消失,為斷除所得。 因為修習這些斷除恐懼的因,將遠離一切恐懼。爲了顯示唸佛等的功德,說’于晝夜之中’等。在貝拉底亞地方,有人聽聞佛的聲音后皈依三寶。另有人修習唸佛。其他人則念法。還有人念僧。 之後大王毗沙門對他們生起信心,佈施財物。他們也長久享受快樂,出家后證得阿羅漢果,因此而說了三個偈頌。其他人說這是關於一個天子轉生在王舍城豬胎中的典故。 所獲得的是此處所希求的殊勝事物。這有四種:福德、廣大最勝喜悅、禪定、清凈自性。其中獲得福德是利益他人,產生圓滿眷屬。獲得廣大最勝喜悅和禪定二者是現法樂住圓滿。 獲得清凈則是永盡一切苦。‘彼等人之’是指那些眾生的。因力和緣力,如經中所說:‘由二因二緣生起正見:他人完全宣說諸法,以及內自如理作意。‘這是什麼呢?說’諸人于佛’,‘諸人’是指某些人。佛是佛世尊,因證悟一切法故稱為佛。 ‘皈依’是依止救護者,與’彼等人之所得’相連。具有四種法相的即是佛:一切相、現證世間出世間、斷除隨眠習氣、普遍利益一切的行為。以四種因決定皈依:了知功德、了知殊勝、承許、非由其他導師所教。

།རྙེད་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཏེ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། ། ཉིན་མཚན་ཉི་ཉིན་དང་མཚན་མོའོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རམ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་དག་གི་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་སངས་རྒྱས་ལ དམིགས་པའི་དྲན་པའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་། དེ་ལ་མཆོད་པའི་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བདུན་རེ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དྲན་པར་ འགྱུར་བ་དང་།དད་པ་ཤས་ཆེར་འགྱུར་བ་དང་། དམན་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ལས་འཚེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བའོ།།ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པས་བཤད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་ པའི་ཆོས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་འབད་པ་མཐར་ཐུག་པས་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་ནི། སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་ དོ།།འཕགས་པའི་གང་ཟག་བཞིའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་ལྷག་མ་ལུས་པ་དེ་ཡང་འདིར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་ཐར་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དགག་པ་ཉིད་ལ་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །ཆོས་ནི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ།།གླིང་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སྐྱབས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་མཉན་པ་དང་། དེའི་དོན་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་བསྒྲུབ་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་དག་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཏེ། སློབ་ པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ། ཚུལ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུག་ལྟར་ལྐུགས་ པའི་དགེ་འདུན་ཏེ།གསུང་རབ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་ལམ་སྟེ་ཉན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དགེ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་སྤོང་ཞིང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཐར་པའི་ལམ་དེའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་འདི་ལྟ་བུ་རྣམ་ པར་དག་པ་ནི་འདི་ལྟ་བ་གཞན་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

爲了顯示這個大利益也是他們所獲得的,‘于晝夜之中,某者’這句話是指心。‘某者’是指有情。‘晝夜’即白天和夜晚。‘恒常’是指不間斷或者在有生之年中憶念佛陀的人,這是他們的所得,而不僅僅是皈依而已。憶念佛陀時是緣佛的念。 這又有四種:精進于善根方面、對其作供養、對其憶念、憶念其恩德。如是修習此法有七種功德:能憶念前生、增長信心、不喜下劣法、不害他人、不受他害、臨終無悔、得生善趣。 關於’諸法’,法有三種:教法、修法和果法的差別。其中教法是十二分教,因為是如實了知所說的自性。修法是意樂圓滿和加行圓滿,其中前者是以究竟精進而有世間和出世間兩種道的差別。如果是佛陀相續的種類,則稱為佛;四聖補特伽羅相續的則是僧。 其中加行圓滿也是隨順於持戒等殊勝行為,應當如是了知。餘下的解脫分也是住於此修法中。果法是解脫,因為是究竟果的體性。這三者也依次是以小、中、大而成為皈依處。世尊說教法是遮止,法是離欲的殊勝,以說明洲、救護、皈依等而成為皈依處。 聽聞正法、修習其義及修行即是成就其果,這是攝受。‘憶念諸法’是指三種法:以見相、體性和果德等利益。餘者如前。‘諸僧伽’是為恭敬而稱僧伽,因為是從有學和無學道中生起,而非其他。 與此相關的補特伽羅僧伽有五種:無慚僧伽,因為破戒;如啞羊僧伽,因為不解經教;破壞僧伽,因為作不和合事。因此獲得這三種相的是作非法事。聲聞和道,因為宣說聞法的義、是最勝果、是無倒善法方便的果故。 以這些僧伽的種類而再三現前,因為是舍離輪迴獲得解脫,是解脫道的方式,因為如此清凈的道路在其他見解中是沒有的。

།གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་བག་ཆགས་མེད་པས་གཉིད་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་གཅིག་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིད་མངོན་པར་མོས་པས་ནང་པར་ཐོ་རས་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྡ་ཕྲད་པར་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཤིང་རྟས་ཤིང་ཐུ་བའི་ བུ་རང་གི་ལས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རབ་ཏུ་སད་པ་ཡིན་པས་སད་པར་གྱུར་པའོ། །ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སད་པའི་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་སད་པ་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལེགས་པར་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཽ་ཏ་མའི་ཉན་ཐོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཽ་ཏ་མའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཽ་ཏ་མ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །འདིས་ནི་བཅོམ ལྡན་འདས་ཆོ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏེ།རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་བ་དག་ནི་རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་བཀའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་སད་པས་རབ་ཏུ་སད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་སྒོ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མི་གཙང་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་རྟོག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་།སངས་ རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐུ་དང་ཐུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕན་ ཚུན་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་ བས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་མོ།།འདི་ལ་འཚོ་བའི་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདི་ལ་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ལྡོག་པས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་པ་ལས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཡང་མངོན་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་ནི་སྦྱིན་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཡན་ལག་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ཡན་ལག་དགུ་དང་ལྡན་པ་དུས་སུ་སྦྱིན་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟེན་ན། ལྷའི་འགྲོ་བ་རྙེད་པ་སླའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་པའོ།

凡是如此憶念修習佛陀等的人,才是真正的覺醒者,其他人因無習氣而處於睡眠狀態。爲了說明這個道理,所以說’于晝夜之中’等。之後,世尊以三種神變教化了六十三位仙人。當時以神變出家的一位比丘,與佛陀一起修習唸佛,如是廣說。之後,由於如此修習,以對涅槃生起勝解之心,在清晨時分為他們所有人授記相見。為此而說此言。 其他人說,這是從車伕之子專注于自己的工作而開始的。因為是完全覺醒的,所以成為覺醒者。對於善妙覺醒的事業,善妙覺醒是事業的殊勝性。‘成為覺醒者’是指善妙覺醒的意思,即如實通達善妙覺醒的意思。這是什麼呢? 答曰:‘乃瞿曇的聲聞’,因為出自大仙瞿曇的傳承,故稱瞿曇,即世尊釋迦牟尼。這表明世尊種姓圓滿,說明生於殊勝種姓者如同良馬一般不以放逸為上。其聲聞即是隨順教法者,因為隨順世尊所說無我真如之教,因此他們由於善妙覺醒而成為覺醒者。 其入門即是聖道、不凈觀和入出息唸的觀修。這是什麼呢?‘唸佛者’,即緣念和了知佛陀的功德。功德有二種,即身和意。果有三種,即利他互相圓滿。念法和念僧亦復如是。 一切功德的根本是三寶,依此而有別解脫戒等殊勝。為顯示此義,故說’念戒者’。其中,戒是聖者的行為,故為一種。由行止方式而有二種。由身等善行自性的關係而有三種清凈。由活命清凈而有四種。由遠離飲酒而有六種清凈遠離遮罪。 也可觀察為八種,即從因、果、自性等而憶念。具戒則佈施清凈,為顯示此義,故說’念施者’。即聖者具足五種佈施、六分佈施、九分佈施、應時佈施等,此為所緣之義。 若修習前說的功德,則易得天趣,為顯示此義,故說’念天者’。天有欲界天和其他二種。初者有六種。其他有二種,即色界和無色界。

།གཟུགས་ཅན་ནི་གནས་བཅུ་དྲུག་གོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བཞིའོ། །དེར་སྐྱེས་པ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བསྒོམས་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་རྟོགས་དྲན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་དང་ཞིང་དང་བསམ་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འཇིག་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་བཞི་དྲན་པ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའོ། །རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ མྱང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསྒོམ་པ་ལ་ནི་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ རྩ་བའོ།།རིགས་པས་ཐོབ་པ་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་ལ་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་གནོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུས་མཉེན་པར་བྱས་ནས་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་ སེམས་མེད་ལ་ཡིད་དགའ་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་ བའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ།བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ནོར་ཚང་བར་རྙེད་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཡང་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བའི་ལམ་གྱི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟེ། བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །མཚན་མ་མེད་ལ་ཡིད་དགའ བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམ་པ་བཅུའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དག་གོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་ལ ཡིད་དགའ་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དག་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅི་ཡང་མེད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ སྨོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་མི་བྱེད་ལ།དེ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་དེ། ལམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟ་བུར་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

有色界有十六處。無色界有四處。生於彼處者也應當以佈施、持戒和修定相應。爲了說明離欲界貪的方法, 說’身念處’,如廣說:身的分別念有六種,即種子、田地、意樂、等流、自相和壞滅。欲界身中離一貪即是離一切欲界貪。爲了說明此果, 說’四禪定念’,此有二種,即以禪定和等至生起的差別。等至是專注于善法。五種等分別為尋伺等。爲了說明禪定味著的功德, 說’于修喜樂’,即反覆修習現前,由隨後體驗其殊勝而獲得所欲之心生。或者是由修所生的善根。由於理得和聞所生二者最為殊勝,此即是從瑜伽師心開始。爲了說明修喜的果, 說’于無害喜樂’,無害即是遠離損害他人。於此歡喜是爲了真實依止殊勝善品。以止為因調柔后,如何會損害他人。 ‘于無恚喜樂’,是顯示真實依止禪定和修習的殊勝,因為由等至力獲得慈等。無恚是無嗔善根的體性,即慈悲。有人說是圓滿獲得無量和無礙解智財。也應知其他所說,如是應說勝處等。 爲了說明離無色界貪的道方便,說’于空喜樂’,即空解脫門,是趣入無我和空性行相。 ‘于無相喜樂’,即離有為十相之相的涅槃,是無相。彼等是什麼呢?即所說的男、女、色、聲、香、味、觸、生、老、無常。或者因為無因故無相,以’無為即是無’之語,緣此等持即是無相,以’無相即是寂靜行相’之語。 ‘于無所有喜樂’,即通達無所有,因為有為法變異。緣此等持是指無所有,即無愿義。因為此于任何都不願求、不安住,無有歡喜,如同世間道應當斷除等。

།དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། བདེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ཞེས་ གསུངས་པ།དེ་དག་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ཐར་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ངེས་པར་ འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དེའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་ལུས་དང་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པས་ལན་དུ་མར་འདི་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།དོན་དམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མངོན་པར་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །སྔར་ཡང་འདི་མི་ཤེས་པས་ཡུལ་དག་རོ་མྱང་བར་གྱུར་ཏོ། །མཚན་མ་མེད་པས་ཐོབ་ པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་དོན་གྱི་ནོམ་པ་དག་གང་མཐོང་ན་དེར་དགའ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་འགོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །སྔོན་མེད་པའི་མཐུས་འདུས་བྱས་གང་ལ་ཡང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྤྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པའི་ཚོམས་ཏེ་བཅོ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །། @##། །དེ་ནས་སིལ་བུའི་ཚོམས་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སིལ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉམས་པར་བྱས་པ་ལས་ ནི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་བྱེད་པས་སིལ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་འདིས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་བསྒོམ་པས་རྒྱུད་ལ་གསོས་བཏབ་པ་ལ་ནི་ སིལ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོར་ནི་འདི་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ།བདག་གི་བྱ་བ་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ཅིག་གི་བུ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ན་ཚོད་གཞོན་ཞིང་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལས་འདོད་པ་མཆོག་ཏུ་ བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ།།དེའི་ཕུ་བོ་ཞིག་གིས་ནི་ཆོས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྐུལ་ཞིང་ད་ནི་ཆོས་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དེ་ཤི་སྟེ་གླང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཕུ་བོས་ གླང་དེ་འབྲོག་ཅིག་ན་ཁུར་གྱིས་ནོན་ཅིང་ཤུགས་ནར་ཞེས་འབྱིན་ལ་ཁ་ནས་དབུགས་འབྱིན་པ་མཐོང་ནས།ཅི་དུས་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལས། ཇི་ཙམ་ན་ཡང་དེ་ལྷར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།དང་པོ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱ་བའི་མེལ་ཙེ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་དང་ལས་དེ་ལ་མེལ་ཙེ་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།དང་པོ་ཉིད་དུ་གང་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལ་མི་བསྡད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། བདག་གི་བྱ་བ་བྱ་བའི་དུས་ གཡོ་བས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་གང་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དེར་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྒན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེར་ནི་ མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བརྗོད་པའི་ལང་ཚོ་ལ་གནས་ན་ནི་འདོད་པ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་ལ་ནི་དེའི་རོ་མྱང་བས་དེའི་དགོས་པ་ འདི་ཡིན་ནོ།།རྒས་པའི་དུས་སུ་ནི་ནོར་བསགས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཆོས་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ།

此外,這十種相是:無愿、真實相、以及其他所說的,這些即是無漏解脫門,因為有漏者無有解脫之方便。爲了依次顯示這些解脫門的功德而說:喜歡出離、喜歡寂靜。因此,經常以為自己具有身體和生命的信念,而多次在輪迴中流轉。當空性解脫門成為空性時,即背離輪迴而趣向涅槃、勝義和出離。 以前因不知此而貪著境界。無相所得亦復如是,見到義利時即生歡喜。如是止觀瑜伽者則無此事,背離而成就。以前所未有的力量,于任何有為法都不生希求,因為趣入無餘涅槃之故。對於成為那種本性者,一切歡喜都得以寂滅。 念品第十五註釋完畢。 其次當安立雜品,為對治念失壞因而顯示雜品。由於念失壞則不重視修習念,以此雜品顯示能破壞失念之因。或者,對於以唸佛等修習而調伏相續者,雜品顯示等不能損害,為顯示此義。或為顯示修習唸的時機,因為這是一切之初,故而顯示此義,說’做自己該做的’等。 有一位長者子,年紀很輕且富有,因而貪著欲樂。他的哥哥勸誡說這會損害法,現在正是修法的時候等等廣說。他死後轉生為牛。後來哥哥看見那頭牛負重喘息,便說’什麼時候呢?‘之後他又轉生為天人。世尊針對此事而說兩個偈頌。 ‘首先’即是一開始就要精進的意思。‘做該做的事’即是修習念等善行的自性事業,要努力精進。最初就要確定,不要等到以後,這是其義。以什麼心態呢?說’因為做自己該做的時間流逝’,自己所應做的善行永遠不會實現。世間所知的老年階段行善的時機也不相應。 ‘流逝’即是過去而墮惡趣,因此世人說處在青年時難以捨棄慾望。中年則因貪著其味而有此需求。老年時則說要積累財富,之後才修法。

།དེ་ནི་སྲོག་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་འདི་བསྟན་ཏོ། །ན་ཚོད་ཐ་མ་ལ་གང་བསམ་པར་བྱ་བ་དེའི་དུས་སུ་ ཡང་ཚོགས་པ་མི་འཐོབ་ཅིང་བྱ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ལས་གཡོ་ཞིང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་གིས་དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཟག་གིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་བྱ་བ་ བྱས་ན་ནི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ནི་བྱ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། བྱ་བ་དེ་མ་བྱས་པའོ། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་དག་བསྐྱེད་ཅིང་བྱས་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཉིད་ནི་ཟད་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་བྱས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་རྟོག་ནས། ཡང་ན་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །བྱ་བའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་མིའི་ལུས་སོ། །ཟད་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་འདས་པར་བྱས པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་མི་ཡིས་བསྒྲིམ་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པས་དེ་སྲིད་དུ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དོན་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ དུ་སྟེ།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དེའི་ཆེད་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ང་ཡིས་མཐོང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།འབད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་མཐོང་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའོ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་འབྱོར་འགྱུར་བར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་རྣམ་པ་དང་གང་གི་དངོས་པོས་བདག་ལ་ཕན་པའམ་གཞན་ལ་ཕན་པ་དེ་ འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཐོབ་སྟེ།འདི་ལ་དོན་གང་ཚོལ་བྱེད་པ། །དེ་དོན་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ན། །དེ་ནི་ངེས་པར་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཆད་པས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་ བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསྒྲིམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལྟད་མོ་སའི་ཁང་པ་ན་འདུས་ཤིང་འཁོད་པར་གྱུར་པ་ལས་དེ་དག་ཉིད་བར་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ། མི་ རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་།རྒ་བ་ལས་འདའ་བར་གང་གིས་འགྱུར་ཞེས་སོ། དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོས་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྟེགས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །ལ་ལ་དག་ནི་མཆོད་སྦྱིན་དང་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ནགས་སྟུག་པོ་འམ། རྩཝ་སྟུག་པོ་དག་མེས་བསྲེགས་པར་གྱུར་ལ་ཆར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། །བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། །རྩཝ་རྩ་བ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ ལ་ཞིག་སེམས་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའམ།སྟེགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །བསྒྲིམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒྲིམ་པའོ། ། བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག་པའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

由於生命無常且不可靠,而法是一切安樂之根本,故此說明應當首先修法。在晚年想要做的事情,到那時也得不到機緣,一切事業都將衰敗。 ‘動搖’、‘毀壞’和’損害’等詞的意思是指自己的業會動搖和毀壞。 如果我最初這樣做,就是說如果此人最初就做了該做的事,就不會有未做之事。未做之事即是事業衰敗,也就是沒有做那件事。 由於最初就生起並做了該做的事,故上等人不會動搖和憂慮,想要了結。因為認識到’所做之事並未做好’,或者是因為沒有做不該做的事,不善行為即是不該做的事。因此這是最初積累的因。 ‘做事的時機’是指前面所說的遠離八無暇的人身。‘想要了結’是指超越和勝過,因為語言界是多樣的。 爲了引導至此,所以說’如何’等等。‘在此期間人應當精進’是說智者應當在此期間努力,直到’直至圓滿成就為止’,即爲了自他二利圓滿或獲得所愿之果,在此期間為此而努力。 為什麼呢?‘因為我見到了它的本性’,這樣的本性即是它的自性,意思是’如此這般’。是說以精進心做事後所見到的,即是通過如實了知而見到。 如何見到呢?說道’如何所愿即能如是成就’,即是以何種方式何種事物對自利或利他有益,即以所欲求的方式必定獲得,如說:‘於此求何義,為彼義而行,必定能獲得,不因阻礙退’。 爲了顯示由於這種精進必定能獲得所欲之果,故說’精進’等等。 在憍薩羅國,眾多婆羅門和居士聚集在觀景樓中,他們談論到這樣的話題:‘人們如何能超越生老?‘其中有人說:‘通過嚴厲的苦行。‘其他人說:‘依靠修行臺。‘有些人說:‘通過祭祀和火供。’ 這時,世尊開示道:‘婆羅門和居士們,你們認為如何?如果密林或茂密的草被火燒過,被雨水浸潤后,還會重新生長嗎?”尊者,確實如此。”為什麼呢?”因為草根未被斬斷的緣故。‘同樣地,某些人修苦行或依靠修行臺’等等,‘為什麼呢?因為未斷諸結’,於是說了這個偈頌。 ‘精進’是指在道的資糧等方面精進。‘應當勤勉’是指應當努力,即是說要精進于現證見道。或者說是按次第修習世間和出世間的道。

།བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྤངས་པའི་རིམ་པའི་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མགར་བ་ཡིས་ནི་དངུལ་བཞིན་དུ། །རང་གི་ དྲི་མ་སྦྱང་བར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །དཔེར་ན་དངུལ་མགར་གྱིས་མཐར་གྱིས་དངུལ་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྦྱང་བ་དང་བསལ་བར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། །ཇི་སྐད་དུ་ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་དང་། ཆེན་པོ་རྣམས་ དང་དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་སྦྱངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱངས་པ་ནི་བསྩལ་བའོ། །དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དྲི་མའོ། །འཁོར་ས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། །འདིས་ ནི་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་སྤངས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་འཁོར་ས་གནས་དང་གཞིའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འབྲས་བུའི་ལས་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་ཕྱོགས་དེ་ལྟར་འཁོར་ཞིང་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་ན་ནི་འཕེན་ པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་སར་མི་འཇུག་གོ།།གཞན་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ལྔ་སྟེ། གནས་པར་འདོད་པ་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་བསླབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཞེས་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དེ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲི་མ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པས་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་འདི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་ནས་སྐྱེ་དང་རྒ་མི་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མི་འཛིན་ཅིང་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར ཏེ།འདིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། ཡང་དག་པའི་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་མ་གཏོགས་པར་ནི་འདི་ལ་ཁྱད་པར་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་མིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གོས་མེད་པའི་གཅེར་བུ་བ་མང་པོ་ལུས་དྲི་མ་མང་བ་ དང་།དྲི་ང་བ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཉེ་བར་ཕྱིན་ཏེ་གསོལ་པ། བདག་ཅག་གིས་ཐོས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་རིགས་བཞིའི་ནང་ན་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་ནས། དམངས་རིགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དམ་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ ནི་མ་སྔོན་དུ་ཤི་བའམ།ཡི་དགས་ཤིག་གི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། གང་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། །གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དེས་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་གི་ཟས་སམ། གང་གིས་སྡིག་པ་མེད་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པས་ ལུས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་དམན་པ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་ཞུམ་པས་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །ངོ་ཚ་བ་ལ་ངོ་མི་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ངོ་ཚ་བར་བྱ་བ་ནི་གཅེར་བུར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་ཚ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་ལྟ་བུ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་མི་ཚ་བའོ། །མི་འཇིགས་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འཇིགས་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ནི་མི་འཇིགས་པའོ། །ཡང་ན་ལེགས་པར་མྱོང་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དེ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་སྟེ།ཁྱེད་ཅག་གིས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་མཐོང་བའོ།

‘要使自身成為洲’這句話是說依靠自身而住而修行,即涅槃的意思。 如此,那麼以修行應斷除的煩惱類如何使自身成為洲呢?爲了說明斷除的次第的比喻,說’如同鐵匠對銀,清凈自己的垢染’。譬如銀匠逐漸清凈銀子的垢染一樣,你們也要清凈和去除以修行應斷除的自心垢染。如所說,小、中、大等,也是以小等差別而分。 爲了顯示去除垢染的利益,說’清凈垢染’。清凈即是去除。垢染即是煩惱,那就是垢染。‘無所轉’是說無有處所,這是顯示已斷除輪迴業。 如同轉處是處所和基礎之處,如是輪迴果報之業也如同作者之處而轉,如同隨作者之力而行,如是若斷除煩惱,則因無有能引發者,故不入輪迴王之轉處。 其他人說是’離心住’。心住有五種:即經中所說的欲住、法住、僧住、學處住、隨教住等。 其他解釋為’過患不生’,即是離貪著的意思。再次說’清凈垢染’是爲了顯示這是最主要的。 ‘此後不得生與老’是說不再受取輪迴,也不會得到其變異,這顯示修行道的果報。 除了以正確修行方式的精進,於此不能獲得殊勝,爲了顯示這一點而說’于無慚’等。 眾多無衣裸體外道,身有多垢且臭穢,來到世尊前請問說:‘我等聽說沙門喬答摩您在四種姓中是清凈的,是否也攝受首陀羅種姓?‘於是說此。 其他人說是爲了已死的母親或一個餓鬼的緣故而說。 對於不應慚愧的即是無慚之事,即以無過失所得的比丘食物,或以無罪過的食物等維持生命,也爲了攝受下等眾生而行,對此不應以慚愧和怯弱而行。 ‘于應慚不慚’是說對於應當慚愧的裸行等,對此離慚愧且不怯弱,即是顯示如同你們一樣。有無慚者即是不慚。 ‘于無畏見畏’是說無有恐懼和不欲果報即是無畏。或者,善所受用因是所欲果報,對此見為可畏,即你們見為不欲果報。

།འཇིགས་ལ་མི་འཇིགས་ལྟ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡོད་པ་དེར་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཇིགས་པར་མཐོང་བ་མེད་དེ་འདིར་སྲིད་པ་ལ་ བརྐམ་པ་དང་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱི་གཏམ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གི་མཆོག་གིས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་དང་ཁྱི་དང་བ་གླང་གི་མངལ་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མི་འཇིགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིགས་ པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བས་སོ། །འཇིགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་བླངས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངན་སོང་ངམ་འཁོར་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །མཁས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བླངས་པ་ལས་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པས་ནི་བདེ་འགྲོ་ཡིན་ལ། ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པས་ནི་ངན་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་གཉིས་བླངས་པ་དང་། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟེ་བག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པ།འདི་ན་གང་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རི་བྲགས་པའི་བྲམ་ཟེ་གསུམ་རིག་པ་ཞིག་གི་ཆུང་མ་ལ་བུ་ཆགས་པ་ལས་དེ་སྐོམ་པར་གྱུར་ནས་མཚོན་ཐམས་ཅད་བཀྲུས་པའི་ཆུ་འཐུངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཙས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེའི་ཁྱིམ་དུ་ཁྲག་གི་ཆར་བབ་པས་མི་དགེ་བའི་ མཚན་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདི་ལ་འཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མིང་བཏགས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དེའི་མཁན་པོ་ཆུང་མ་མ་རུངས་པ་ཞིག་གིས་ཟིན་པས་རྩོད་དེ་སྨྲས་པ། ང་ལས་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླབས་ཏེ། ད་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་མཐོ་ རིས་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེས་དེ་ལ་རལ་གྱི་རྣོན་པོ་དང་ཕུབ་བྱིན་ཏེ།དྲ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ནགས་ཚལ་ནི་གྲུབ་པའི་ཞིང་ཡིན་ཏེ། དེར་མི་སྟོང་རྙེད་སོད་ལ་རེ་རེ་བསད་པའི་སོར་མོ་རེ་རེ་ལས་སོར་མོ་བཅུ་བཅུ་སྦྲེངས་པའི་ཕྲེང་བ་མགོ་ལ་བཏགས་ན་དེས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་སུ་རབ་ཏུ་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མ་གསད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གཟུགས་ཕུན་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ སྨྲས་པ།གང་ཞིག་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །འཚེ་བར་མ་བྱེད་དེ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་ཞེས་དེ་སྐད་ཞུས་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་གསལ་ རྒྱལ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །མི་དགེ་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་མེད་པའི་རྒྱུས་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་སྟེ་ཐོག་མའོ། །བག་མེད་ལས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པར་བྱས་ནས་སོ།།འདི་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལའོ། །ཡང་ན་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཡིད་མི་ཆེས་པའོ། །ཡང་ན་གང་ལ་ལ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་ཆོས་ལ་ སྔོན་བག་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ན་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་བག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགེ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་དེའི་ཕྲ་རྒྱས་སྤང་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་འདི་ན་ཀུན་ནས་གསལ།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནའོ།

‘關於對可怖與不可怖的見解’這句話是說,對於有恐懼的地方,也就是極其困難的地方,你們絲毫都不見有恐懼。在此也要談論貪著輪迴和牛戒行者的故事。因為大仙人說過他轉生於地獄處以及狗和牛的胎中。 或者’不可怖’是指涅槃,因為遠離一切恐懼。對此生起恐懼見解是因為斷見。‘可怖’是指輪迴,因為是痛苦的本質。‘視為不可怖’是因為不斷追求輪迴。 ‘由於接受邪見’是指執著顛倒並完全陷入其中。‘眾生’是指凡夫。‘將墮惡趣’是指將感受惡道或輪迴。智者由於接受正見將往生善趣和涅槃。 顯示通過趣入正道是善趣,通過趣入邪道是惡趣,爲了闡明這兩種取捨,按次第說明唯應取持正念,因此說’此中何者先’等。 山地的一位通曉三明的婆羅門之妻懷孕后,她口渴飲用了洗滌所有武器的水。在分娩時,其家中降下血雨,出現不祥之兆。親屬為對治此事,為他取名’無害’,如是廣說。 他的和尚被一個邪惡的妻子所迷惑,爭論說:‘你從我這裡學習了所有吠陀,現在應當以自己的身體獲得天界。‘於是給了他一把鋒利的劍和盾牌,說:‘有一個叫網林的森林是成就之地,在那裡殺死一千人,用每個人的一根手指串成十串戴在頭上,這將成為你通往天界的階梯。’ 他爲了不殺生而出家。以’我是’等偈頌表明對殊勝色身知足,出家后獲得阿羅漢果位。說偈曰: ‘所謂無害者,即是身語意,皆不作損害,不害於他人。’ 如同世尊對作惡者開示出家,因此為使國王明月瞭解而說兩偈。‘何者’是泛指有情世界。由於遇到惡知識等放逸因緣而’先前’即最初。‘由放逸’即放逸而行。 ‘此中何者’是指在佛陀所教導的律法中。或者雖是真實但因愚癡而不信受。或者某些人一味行惡而對法先前放逸。 ‘其後’是指在其他時候,即是說此人由於親近善士等因緣而具足正念,由於精進修善,現見聖道而斷除煩惱。‘此世間光明’是指包括天人的這個世間。

།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤྲིན་བྲལ་ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་མཐོང་བས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ཀུན་ནས་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་གཞག་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྲེད་བ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། འདིས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་ བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྲེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་ལས་འདའ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་དྲན་ པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤངས་པ་བསྟན་ཏེ།དྲན་པས་བསྒོམ་པ་སྲུང་བར་གྱུར་ན་མི་དགེ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། དྲན་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་མཐུས་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བག་ཡོད་པར་བྱས་ན་དེས་ནི་མང་པོ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་གཞོན་ནུར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནི་མགོ་སྐྱ་བ་དག་ལ་དད་པ་ཡིན་གྱི། གཞོན་ནུ་དག་ལ་ནི་དད་པ་མེད་དོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅུ་བདུན་སྡེ་གློ་བུར་དུ་འོངས་ནས་དེའི་རྒྱབ་ན་ཆུ་བུམ་པ་གང་བ་ཐོགས་ཤིང་དངར་བ་མཐོང་བས་རྒྱལ་པོ་དེ་དད་པ་ཐོབ་སྟེ། དགའ་ཞིང་ཚིམ་པ་ སྐྱེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ནས་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏེ།གཞོན་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་གཞོན་ ནུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་གཞོན་ཞིང་གཞོན་པའི་དྲེགས་པས་དྲེགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་གསལ་ཞིང་གསལ་བ་ཡིན་ན།རྒན་པོར་གྱུར་པ་གསལ་བར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སུ་རུ་པ་དང་ཙི་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་དབེན་པ་བླངས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་གང་བྱ་བ་དེ་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ པའི་སྒྲ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བསྟན་ཏོ།།ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་ནི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་འབད་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ གྱི།དེ་མ་གཏོགས་པར་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྤང་བ་དང་བླང་བ་མེད་དེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་སྤངས་པས་ཀྱང་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་འམ། སྤྲིན་སྲབ་པའི་སྟོན་གྱི་[(]ནམཁའ་[,]ནམ་མཁའ་[)]ལ་ཟླ་བ་གང་བ་ བཞིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གང་གིས་དགེ་བ་བསགས་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སྡིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུས་འཕགས་ཀྱི་ཡུལ་ན་མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྡེ་སྣོད་ གསུམ་པར་གྱུར་ཏེ།རིགས་པ་དང་གྲོལ་བའི་སྤོབས་པས་གང་རི་བྲགས་ན་གནས་པ་དེར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་དག་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་སློབ་མ་མང་པོར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་རིས་གྲང་བས་ཉམ་ཐག་སྟེ། །དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཛེན་ཏ་ཀ་ཞེས་ བྱ་བའི་དགེ་འདུན་ལ་བཤོས་གསོལ་བར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ཤི་སྟེ་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་ནས་འདི་ནི་ཛེན་ཏ་ཀ་ཤིན་ཏུ་ཆའོ་ཞེས་སོ།

怎樣呢?‘如同無雲的日月’這句話是比喻,就像遠離雲團的月亮和太陽美麗一樣,由見到放逸而斷除。‘彼’指的是瑜伽士。‘完全明瞭’是說因為成為一切智智慧的對境,如同阿摩勒果放在手掌中一樣。‘在此世間從貪慾’這句話意思是成為輪迴之因。這裡顯示了由修斷的煩惱類別,因為貪慾是主要的。見和疑是見斷類別的主要,因為經中如是說。爲了顯示超越對境貪慾的方法,說’以正念’這句話,此處顯示隨順念道的斷除,說’若以正念守護修行,則能斷除諸不善’,意思是具足彼念。 由於其力量而能完全捨棄,所以說’善能超越’,即是完全斷除。如果在此青年時期也行持不放逸,則不僅是做一件事,而是做很多事,爲了說明這一點而說’若人年少’等。 國王勝光信仰白髮之人,而不信仰年輕人。當十七群比丘忽然到來,見到他們背後帶著滿水瓶而行走,國王生起信心,歡喜滿足,來到世尊面前說:‘大德世尊,真是稀有!雖然年輕,若具足勇猛心力,也能獲得殊勝果位。‘因此說了兩個偈頌。 ‘若人年少’是說,即使年輕而有年少的驕慢,但若精進于善法,在此世間由獲得殊勝而顯赫光明,更何況年老者呢?此處也應說蘇盧巴和吉利迦等的事例。 ‘出家已’這句話顯示受持清凈律儀並具足戒律。住于戒律后應做何事,說’入佛教’等,此處佛所教誨之聲顯示見道。第二偈頌也顯示修道,合說這兩者是爲了斷除一切非行。 修習佛所教示之道是由精進于不放逸而獲得,除此之外,沒有所斷與所取二者的斷除與獲得。由此斷除一切煩惱而處處莊嚴。由斷支分也如同遠離云或云薄的秋天虛空中的滿月一般。其餘易解。 爲了顯示積集善法者也處處莊嚴,所以說’若人作惡’等。在毗提訶國有一名為無間的出家人,成為三藏持者,以理和解脫的辯才,在山巖處住時,使眾人生起凈信,有許多弟子。 後來因寒冷而受苦,爲了消除寒冷而向名為善德迦的僧團乞食。他死後生於無間地獄,說’這善德迦非常冷啊!’

།དེ་ནས་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་ཐོ་བས་བསྣུན་པས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ། གྲང་བ་དག་ཏུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཉིས་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དོ། །སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བསགས་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བས་འགེབས་པར་བྱེད་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ན་བྱས་པའི་ལེགས་ པར་སྤྱོད་པས་མུན་པ་ལ་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་སེལ་ཞིང་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡུལ་གྱིས་གཙེས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་མྱ་ངན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་གསོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤཱཀྱ་རྣམས་བསད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ནི་མྱ་ངན་མི་མཛད་དོ།།དེ་ནས་སེར་སྐྱའི་གནས་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ་གསོལ་པ། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མྱ་ངན་མཛད་དམ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ གཙོ་བོ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ།གསོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པའོ། །མི་དགའ་བ་ནི་མི་གསལ་བ་དང་མི་མཛེས་པ་དང་། དེ་ལ་ཡིད་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། ཚངས་ སྤྱོད་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་།།དེ་བཞིན་ལམ་ནི་ལེགས་བསྒོམ་པ། །ཚེ་ཟད་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དུག་སྣོད་སྤངས་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤི་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ན་མྱ་ངན་མི་བྱེད་ཅིང་གདུང་བ་དང་མི་འབྲེལ་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་མ་ཆགས་ པ་དེས་ནི་བྲལ་བས་དོགས་པའི་མྱ་ངན་མེད་དེ།འདིར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤི་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་མར་ཤི་ན་ཡང་ངོ་། །གང་མཁས་པ་ནི་དགའ་བའམ་རངས་པ་ཉིད་མི་འདོད་དེ། །དེ་འཆི་ཞིང་འདི་ཞིག་པར་གྱུར་ཀྱང་དམ་པ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ། དགའ་བའི་ མཐའ་མྱ་ངན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཉིད་དེ། །མྱ་ངན་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསེས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་ཀྱང་མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གོ་འཕང་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ སྟེ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡ་ང་བ་མེད་དེ། འཇིག་ཅིང་འཚེ་བར་འདོད་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་འབྱུང་གི། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མྱ་ངན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟན་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རི་རབ་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱ་ངན་གྱི་དབུས་ན་ཡང་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དེས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མིའི་ནང་ངམ། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ན་གནས་ཀྱང་། རྒྱུད་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་འདུན་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཉེ་བར་གདུང་བའི་ཉེ་དུའི་དབུས་ན་གནས་ཀྱང་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་མྱ་ངན་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཉེ་དུའི་ནང་ན་མི་མཛེས་སོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལམ་མེར་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་སྐར་མའི་ནང་ན་རྣམ་པར་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མྱ་ངན་མི་བྱེད་ཅིང་ཉེ་དུའི་དབུས་ན་ལམ་མེར་འདུག་པ་ཡིན ཏེ།ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བས་བདེ། །གང་གིས་ང་ལ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་མི་མཛད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་།བྲམ་ཟེ་ང་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ་གང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

然後閻羅使者用錘子擊打,從此死亡轉生於寒冷之處等等,從此宣說了兩個偈頌。‘某人’是指有情相續。‘造作惡業’是指往昔所積累的身等不善行為。‘以善遮蔽’是指在其他時間所作的善行,如同黑暗中的明燈般驅除並照亮的意思。其餘如前。爲了顯示即使受到地域所逼迫也無憂愁,所以說’某人活著’等。雖然釋迦族人被殺,世尊卻不憂愁。 然後住在迦毗羅衛城的大婆羅門來到世尊面前問道:‘世尊是否極為憂愁?‘於是宣說了這三個偈頌。對某些執著主要事物者開示:‘活著’是指命根,是第七因緣。‘不喜’是指不明顯、不美好、心不趣入,因為是極大痛苦之事。如說:‘善修梵行者,如是善修道,壽盡生歡喜,如棄毒器然。’ ‘死亡時’是指臨終時不憂愁也不苦惱,因為無執著者不會因分離而有憂愁。此處如何呢?答:‘死亡時’即最後死亡時。智者不求喜悅或歡樂,即使死亡毀滅,聖者也不憂愁,因為歡喜的終點是憂愁,顯示無因則無果。‘彼’即是彼。‘憂愁中’是指憂愁等的分類,即使住于輪迴中也不憂愁。 如何呢?見到境界即是見到真諦,因為思維無常等行相。對一切有為法無所畏懼,對於將毀滅損害者才生憂愁,爲了顯示離欲者無憂愁故說’堅固’,因為斷除一切煩惱而如須彌山不動,即是阿羅漢的意思。即使在憂愁中也不苦惱,是指以憂愁等過患為標誌,即使住在欲界人中或其自性中,相續也不會體驗苦惱。 或者’憂愁中’是指住在輪迴中,因為一切有為法都是憂愁的自性。‘親眷中’是指即使住在被憂愁所逼惱的親屬中也無厭倦。如果說既然無憂愁,在親屬中不莊嚴,答:‘光明而住’,譬如秋月在星宿中莊嚴。因為無有任何,所以不憂愁而在親屬中光明而住。如偈所說:‘啊!極為安樂,於我無所有。‘爲了顯示此義而說’比丘白’等。 然後那位婆羅門問世尊:‘為何世尊不憂愁?‘世尊回答:‘婆羅門,我無有任何,凡無有任何者則無有憂愁等任何。’

།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཇི་ལྟར་ཅི་ཡང་མི་མངའ་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །ནག་པོའི་ཆོས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།ནག་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བ་དང་། རིང་དུ་བྱོས་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་ཇི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དཀར་པོ་བསྒོམ་གྱིས་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།ཁྱེད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གོམས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ནག་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་མང་པོའི་ཚིག་སྨོས་སོ། །གང་ཡང་འདོད་པའི་ ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདོད་པ་ལས་རྒལ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་རབ་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པ་དང་གནས་ནས་གནས་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་ ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་མེད་པར་སོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ཁྱིམ་མེད་པ་དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་དབེན་པའི་ངོ་བོས་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་གཡེང་བ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མངོན་ པར་དགའ་བའོ།།ཉེས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ རོ་མྱང་བས་གང་སྤོང་བར་བསྒྲུབ་པ་དེ་སྨྲས་པ།འདོད་པ་སྤོངས་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འདོད་པ་རྣམས་ནི་ངན་ངོན་དང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པས་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ངན་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་སུན་ད་རི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་བདག་ནི་ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ ཀ་ལ་ཁྲུས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྲམ་ཟེ་ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་ལ་ཁྲུས་བྱས་པས་ཅི་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཀྱེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་སྟེགས་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་བསྔགས་ཏེ། གང་ཞིག་ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་ལ་ ཁྲུས་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆུས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་བཀྲུས་པ་ཉིད་དེ་ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོས་ནི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་དག་པར་ཟད་དེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤངས་པ་མེད་དོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །སྙིང་པོ་ནི་དུས་ཚིགས་ཏེ། ཁྲུས་དང་དགའ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟེགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པ་ནི་བརྒྱ་ལ་དྲི་མ་ནག་པོ་ཉིད་སེལ་ཞིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲི་མ་ དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྲལ་བ་ནི་མེད་པས་གཞན་དག་ནི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཅེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

當問及’噢,喬達摩,如何是無所有’時,他回答說:‘關於黑法,所謂黑法是指身體的黑業等。所謂斷除,就是去除、遠離的意思,因為受他人控制就無法修習善法。那麼應當如何做呢?應當修習白法,即你們要熟習善法。’ 爲了顯示斷除一切黑法,以及完全受持禪定等一切善法的利益而說:‘比丘’等詞,‘斷除一切煩惱’是詞的余義。由於離三界貪慾,究竟上將成為無所有,這是所要顯示的。 爲了顯示三種菩提而說’諸比丘’這個複數詞。凡是離欲界貪者,也即是無所有性。爲了顯示超越欲界的次第,說’從家至無家而出家’,即從有家到無家、從有處到無處而出家,因為經中說’從家至無家而出家’。 如何是去往無家呢?說’所行處寂靜’,即于無家者有身心二者寂靜本性所行的狀態,因此攝受出家,這就是顯示完全圓滿的出家之法。因為在家住者是散亂的本性。 ‘學習’即是修行。於此歡喜是指對出家生活的歡喜。對於善妙出家以’歡喜’一詞顯示清凈戒律,依此而得禪定喜味,因此對出家生活生起極大歡喜。 如是住于戒律並以禪定喜味,所應斷除的即說:‘斷除慾望’,即成就離欲貪,因為諸欲是低劣且無實義,是非殊勝之事物。由斷除此而成無所有,無所有即是劣質事物。 為顯示無所有性即是清凈,故說’常為精要’等。婆羅豆婆遮孫陀利迦婆羅門向世尊請問:‘沙門喬達摩,我要去孫陀利迦河沐浴。‘世尊告曰:‘婆羅門,于孫陀利迦河沐浴有何用?’ ‘噢,沙門喬達摩,此渡口受人讚嘆,孫陀利迦河吉祥且受贊,若人于孫陀利迦河沐浴,能除一切罪業。‘於是說道:‘清凈’是指以清凈戒水洗滌眾生相續,因為斷除了身語一切惡行而無所有。 河水僅能清凈外在,絲毫未能斷除(內在垢染)。‘常時’即一切時。‘精要’即時節,意為沐浴與慶典等的日子。于渡口沐浴百次能除黑垢且離外在污垢,但與一切惡行絲毫不相離,故其他非為精要,即非珍貴之意。

། ཕལ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྙིང་པོ་ སྟེ། ཕལ་གུའིའོ། །སྡིག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་གྱི་སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱས་པས་ནི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་དུལ་བ་དང་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱས་པས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་དག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དག་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིན་རེ་ཞིང་གསོ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བྲམ་ཟེ་ཀ་བྱིན་ནས་ཅི་བདག་དང་གསོ་སྦྱོང་བྱའམ་མི་བྱ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ རྟག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུས་ཚིགས་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་གསོ་སྦྱོང་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟན་པ་དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་གསོ་བ་སྐྱེས་པའོ། །ལམ་བསྒོམ་པས་ནི་ཡིད་གདུལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།གཙང་མའི་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནང་གི་དྲི་མ་རྣམས་བསལ་བས་སོ། །དེ་ཡི་བརྟུལ་ཞུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོངས་ སུ་དག་པ་དེ་ཞིང་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཞིང་གི་སྐྱོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་བཀྲེན་པ་ཞིག་གིས་རབ་འབྱོར་ལ་ཕྱེ་བྱིན་པས་གཏེར་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་བཤོས་གསོལ་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ མདུན་དུ་འདུག་པ་དང་།དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། གང་ལ་སྦྱིན་པ་སྩལ་བར་བགྱི། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ལ་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་སོ། ། གཞན་དག་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གིས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་གང་ལ་སྩལ་ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་ཞུས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་འགྲུབ་པའི་གཞི་དག་གོ། །རྩཝའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྩཝའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩཝའི་སྐྱོན་ཏེ། རྩཝ་དང་ཚེར་མ་དང རོ་དྲོད་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆུང་བའམ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ།།སྐྱེ་དགུ་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་སྲེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཞིང་ལ་རྩཝ་ལ་སོགས་བས་མ་རུང་བར་བྱས་ན་ནི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་སྡིག་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྲལ་བ་ནི་སྤངས་ཤིང་མེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལ་བྱིན་པས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བས་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ ཟན་དྲོན་ཆང་བ་སྦྱིན་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྐྱོན་ནི་མ་རུང་བར་བྱེད་པས་སྐྱོན་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་དེའི་སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་གང་ལ་ཡོད་བས་ནི་བདག་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་བར་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཞེ་སྡང་སྐྱོན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་པས་ན་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

‘法嗢’一詞是非精要的同義詞,因為它的對治是精要,即’法嗢’。斷除罪業才是精要,而在臺階上沐浴並不能遠離罪業。通過積累善行使內心調伏清凈,而不是通過在臺階上沐浴。爲了說明這個道理, 所以說’經常清凈布薩’。清凈是指每日修持別解脫戒等,如同婆羅門迦賓那問:‘我是否應該布薩?‘因此世尊說’經常清凈布薩’。 因此在十五等時節宣說布薩,即通過宣說別解脫經來恢復戒律。通過修道則是爲了調伏心意和積累功德。為什麼呢? 所說’清凈業’,是因為無過失行為的補特伽羅圓滿持戒的緣故。‘清凈’是指通過道的力量清除內在污垢。 ‘其律儀成就’是指僅僅通過各自的圓滿而成就,並與所欲求的果報相應。是爲了引導殊勝道路,爲了引導殊勝果報,而非其他。 爲了說明凡是清凈者即是福田,所以說’田地過患’等。一位貧窮人供養餅給羅布,因此獲得寶藏,之後供養世尊及聲聞僧眾齋食。那個人爲了聽法坐在前面, 針對他的情況,世尊宣說了四個偈頌。其他人說是國王明勝向世尊請問:‘應當佈施給誰?‘世尊回答說:‘大王,對誰生起信心即可。’ 其他人說是其他部派請問:‘尊者,佈施給誰能獲得大果報?’ ‘田地’是指莊稼生長的基礎。‘荊棘過患’是指有荊棘過患的田地即是荊棘過患,因為被荊棘、刺、碎石等損壞,所以果實微小或無果實。 ‘眾生貪慾過’是指一切眾生因具有貪著過患而受損害。‘于’字表示’如是’之義。 如同田地被荊棘等損壞就不會成為豐收之地。同樣,貪慾使眾生相續具有不悅意的果報,因為由此而過分造作罪業。 因此,‘離’是指斷除、消除,即是斷除隨貪慾而執著的結縛。‘佈施給他們能獲得大果報’是指供養飲食等能生起無量果報,如供養熱粥等在此可作為例證。 ‘過患’是指造作損害,凡是具有嗔恨過患和過失的,因為使自己極度受損,所以在此說明嗔恨是過患。或者說因為能生起嗔恨, 如所說’身體過患’等,因為將因安立為果的緣故,由於引發生起嗔恨的身體等,所以稱為過患。

།གཏི་མུག་བྲལ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་ཏེ། མི་ཤིས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ང་རྒྱལ་བྲལ་རྣམས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས སྐྱེས་པའི་སེམས་མཐོན་པོ་ནི་ང་རྒྱལ་ཏེ།ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་སྤངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་འཆིང་བ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ འདིར་སྨྲས་པ།།ཆགས་པའི་སྐྱོན་དང་སྲེད་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་ཆགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །གོང་མའི་འདོད་ཆགས་ནི་སྲེད་པ་ཉིད་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ང་རྒྱལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་གི་ ངོ་བོ་རྒོད་པའི་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན་ཡང་ཞིང་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་དགའ་ལྡན་དུ་སོང་ནས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྩེ་མོ་ན་ཚིགས་བཅད་ གཅིག་བྲིས་པ་མཐོང་སྟེ།དེའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་འདབ་མ་ལ་བྲིས་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་ཧི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱིན་ནས། འདིའི་དོན་ཚོལ་ཅིག་ཅེས་བྱས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་སོང་ཞིང་བཙལ་བ་ལས་དེའི་དོན་མ་རྙེད་དོ། །དེའི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་བུ་ དེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལའི་འདབ་ལ་ཕྱིན་ནོ།།ཅི་ཙམ་ན་ཆ་བྱད་མཐུན་པས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ནས། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་འདི་ཡང་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ འགྱུར་ལ།སེམས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུས་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དྲུག་པར་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་དེ་ལ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁམས་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ནི་དབང་བསྒྱུར་བས་ཏེ། དེས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། རླུང་གིས་ལྗོན་ཤིང་བསྒུལ་བའམ་དེ་ལ་ གནས་པའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཆགས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ན་ཆགས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་མ་བྲལ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆགས་ཅན་ཏེ། དྲི་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཆགས་གྱུར་ན་ཆགས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་མིང་ཅན་ཆགས་པ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་དྲུག་པ་དེ་ཉིད་དེ།དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དེས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཆགས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཆགས་པ་བྱིས་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲུག་པས་རྒྱུད་ལ་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

關於’離無明者’這句話,是指已斷除無明,因為已斷除一切不祥之事。這三者是束縛,由我慢心而顯示。爲了說明如同解脫腳上的束縛一般,故說’是故離慢者’。我慢是由執著自他而生起的高傲心,通過作意其本性而降伏,由了知真實而斷除。 斷除貪慾的束縛,因為是集諦的緣故,因此在此處說其分類。離貪過和渴愛過失,因為欲貪是貪著過失。上界貪著即是渴愛,因為無有外向之故。其後顯示我慢的分類,是因為煩惱自性中最後的掉舉。 煩惱有兩種:身體的六識之貪等,以及意識的我慢。這兩者的分類都應當說明,因為斷除煩惱后也會成為清凈。 如何說有貪者和離貪者?爲了說明此處的特徵,故說’第六’等。大王毗沙門天去到兜率天后,見到天宮頂上寫著一個偈頌,不解其義,便抄寫在葉子上,交給一個叫希拉的夜叉說:‘去尋找這個意思。‘他用各種裝扮到處尋找,但未能找到其義。 爲了了知其義,那張紙條到了龍王愛羅跟前。不久,以相應的裝扮來到王舍城佛陀面前,得到了真實義,並說了這個。其他人說,如經中所說:‘由心煩惱故眾產生煩惱,由心清凈因故成清凈’等。 ‘第六’是指意識,因為是第六識。‘第六主’是指力量大,因為具有三種分別,具有無漏等殊勝,遍及三界。‘王’是指主宰,因為由它引發其他識,如風動搖樹木或依止於樹幹的枝葉等。 ‘若生貪’是指若入貪等過失則成為有貪者,這是句子的剩餘部分,即未離貪、未離嗔等。具有貪煩惱者即是有貪者,意思是有垢者。此處貪即是貪慾,因為經中如是說。 ‘若無貪即非貪’是指若無名為貪慾等的貪著,即是第六識本身,若如是,則彼非貪著,意思是離貪等。若問眾生相續中成為有貪者有何過失?‘貪著稱為凡夫’,即是說被第六識的貪等染污相續的眾生稱為凡夫。

།ངན་ངོན་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། འཁོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་བྲལ་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་བས་སེམས་ཁོ་ན་དུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། དྲུག་པ་དེས་ཕལ་ཆེར་གང་ལ་གནས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་གཉིས་ན་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇུག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ལུས་ཅན་དེ ཉིད་ངེས་པར་བརྟག་པའི་ཕྱིར།།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གནས་བརྟན་དགའ་བོ་ཡུལ་མིའི་བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་བ་མཐོང་ནས་ཀུན་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནགས་ཚལ་ན་བཞུགས་པ་ལས་ཉན་ཐོས་དག་ལ་ཤི་བའི་རོ་དག་སྟོན་ཅིང་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན་ལྷ་ཞིག་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ་གསོལ་པ།ལུས་ནི་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། །ར་བ་ཞལ་ཞལ་ཇི་ལྟ་བུ། །བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་ གང་ཞིག་གི་།རྟག་པའི་འཆིང་བའི་གནས་གང་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་དེ། སྡང་བའི་གཞིའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེ་དང་འདྲ བའི་ཕྱིར་དང་།།སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འོག་ནས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རུས་པའི་ར་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་རུས་པ་ནི་ར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རུས་ པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྩིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལ་ཤ་དང་ཁྲག་གིས་ཞལ་ཞལ་བྱས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་བཀོད་ལ་གླེགས་བུ་ལ་གཟེར་བུ་དང་ཐག་པ་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་ནས་འདག་པ་ལ་སོགས་པས་བྱུགས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ བཞིན་དུ་ནང་གི་རུས་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་བཀོད་ལ།རྒྱུས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་ནས། ཤ་དང་ཁྲག་གིས་བྱུགས་ནས་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གང་ཞིག་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྨྲས་པ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གནས་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འཁོར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་སྡང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་དྲི་མ་ཁྲོ་བ་ལ སོགས་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།ང་རྒྱལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་དེ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །སྡིག་པ་སྦེད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀུན་དུ་བྱུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཆབ་པ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཆབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འདིར་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མེད་པའི་ནི་གནས་པ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་གྲོང་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། བྱ་པྲི་ཏ་ཀ དང་།མདུན་ན་འདོན་དང་། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། འཆབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གནས་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ག་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འདིར་གང་གི་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གིས་འདི་སྤང་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡི་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ུཏྤ་ལའི་མདོག་ཅན་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་སྨད་འཚོང་མ་བྱས་སོ།

惡劣和被他人所控制,以及被役使的意思,因為被煩惱所控制。應當了知離欲智者,這是因為通過推理可以理解所以未說明。因此,應當以離欲和慈悲來調伏心,如此做就會無過失併成為福田,這是所教導的。 第六,多數依止於何處而生起極大貪著呢?是就有色和有身而言,這是因為二界中依於色而轉的心和心所,這是宗義。爲了確定觀察有身者本身,所以說’貪慾、嗔恨’等。 其他人說這是因上座難陀見到地方女子容貌端正而生起貪著而作。其他人說,世尊住在林中時,為聲聞們示現死屍並教導身念處時,有一天神前來請問:‘身體應當如何了知?圍墻如何?世尊,於此何者是永恒束縛之處?‘從此請問而說此法。 所謂城市,因為不瞭解對法的歡喜,故為城市本身,意為嗔恨之基的身體。因為與此相似,因為是時機,因為下文說明差別,如見到有煙而了知有火一樣。 什麼樣的差別呢?‘有骨為墻’等。此中骨頭如同圍墻,意為骨性的墻壁。此中以肉血塗抹,譬如安置木材磚瓦等,以釘子繩索等繫縛,以泥等塗抹,成為城市之數,如是內部以三百六十骨安置,以筋等繫縛,以肉血塗抹而成為身體。 此中應當觀察城市為何?對此說道:‘於此貪慾’等,即身體中隨貪結使所住。‘和’字包含無慚等其眷屬,因為是貪慾的垢染。‘嗔恨和’是指嗔恚結使,‘和’字包含其垢染忿等。‘慢和’是指慢結使,‘和’字也表示與此相應。‘覆’是舉例說明隨煩惱。 隱藏罪過並從外塗抹即是覆,從貪愛和無明而生是覆的特徵。前偈的識也應當在此配合,因為說明依此的事物,即無處所的住處。譬如城中由國王、大臣、市民、侍從、能者等所住,如是此中應當說識、貪慾、嗔恨、我慢、覆等。住即是趣入。 爲了說明此身城從何而來,如何於此成為何者的束縛,以及由何捨棄,故說’從因所生起’等。因貪慾而被控制,在六大城中做了容貌極其美麗如青蓮花色的妓女。

།དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ཡི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རབ་བྱུང་སྟེ་ཀུན་ འབྱུང་གི་ཚོགས་པ་སྟེ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་དེ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་གྱུར་པས་སོ། ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སྐྱེས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། །གང་ལ་ལས་འདི་མ་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་དེས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་ བར་གྱུར་པའི་ལུས་དེའོ།།འཆིང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ལ་ཕག་བཞིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་དག་རྟོགས་ན་ཆུ་བོ་རྣམས་ ནི་རབ་ཏུ་སྤོང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ལ་ནི་ལུས་དེ་དག་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ན་ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལམ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །རྟོགས་པ་ ཁོ་ནས་ཆུ་བོ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ག་ལས་ཤེ་ན།ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ཐར་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཆུ་བོའི་མིང་ཅན་ཆགས་པ་སྤོང་བ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འདི་པ་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞིང་ག་ལས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ཅིང་བདག་མེད་ པ་ལ་མོས་པས་ཆད་པས་འཇིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཐར་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།སིལ་བུའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སིལ་བུ་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཡེང་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རྡུལ་ལ་ཆུ་དང་འདྲ་བའི་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཞི་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་འོག་ཏུ་ཆུའི་ཚོམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཁྱིམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་གཡེང་བ་ ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།།དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁྱིམ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་མེད་དེ། རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེ་ན། སྨྲས་ པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་མ་ཞུགས་པར་ནི་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དེ་དག་ཁྱིམ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཨུ་དུམ་བཱ་རི་ཀ་ན་བྲམ་ཟེ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་པདྨ་ཆེན་པོའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་གྲོང་བཅུ་དྲུག་དང་། བྲན་གྱི་གྲོང་སུམ་ཅུ་དང་གླང་དོར་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་དང་། དབྱིག་བྱེ་བ་ དྲུག་ཅུ་དང་།ནས་དང་གསེར་བང་ཆུང་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ་དེའི་བུ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཆུང་མ་བླང་བ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཀྱང་ཕའི་ངག་གཅོག་པར་མ་ནུས་ཏེ། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་གཟུགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བུ་ མོ་ཡོད་ན་ནི་བླང་ངོ་ཞེས་བྱས་སོ།

然後出家並獲得阿羅漢果位,依此而說此經。所謂’因緣出生’是指生起、因緣和作用,從這些出生故稱為出生,即集諦之聚合,有其生起之因及從其所生之果,因為沒有任何事物是從單一因緣而生。因此成為集諦。所謂’遍起’即是遍生。因為是身體的階段,即是苦諦之義。所謂’若不見彼’即是不如實了知彼身,即是此世間的生滅。對此業不了知即是無明。‘彼’即是不凈之身。所謂’成為束縛’即是因過度執著而為他所控,如豬貪著不凈,即是’世間人為無明所蔽’之語。‘若了知彼等則能斷除諸暴流’中,‘彼等’即是彼等身體,以無漏智如實見時,則能斷除四種暴流。此說明道諦與滅諦,以宣說了知與斷除故。 何以說唯有了知才能斷除諸暴流?‘外道無法斷除彼等執著’,即外道們無法斷除作為解脫障礙的名為暴流的執著,因為無出世間智慧故。此法中人通過了知四聖諦而斷除一切隨眠。如何確定及從何而知?說’外道無法斷除彼等執著’,因為他們過度執著輪迴且因信解無我而畏懼斷滅,若是這樣斷除,何來解脫?零散品第十六釋論完。 從零散教法所生的散亂所引發的塵垢,以水般的精進攝持諸根等差別並隨順而示寂靜方便故,其後當說水品。為顯示此義,故說’彼等於家’等。或者出家即是斷除一切散亂,故為顯示此義而說’彼等舍家’。或者外道無法斷除執著,因為無了知故,於此所說,為何彼等無證悟?答曰:因為無出家故,未入於此則非斷除,出家即是無執著輪迴故,且本性為舍離之意樂故。因此斷除煩惱依賴於出家,為顯示此義,故說’彼等舍家’等。 王舍城優曇婆利迦有一婆羅門名尼拘陀,作大蓮花祭祀,法中有十六村莊、三十奴隸村、九百九十九頭役畜、六千萬錢財、八十箱稻米和黃金,其子大迦葉欲令其娶妻。他也無法違背父命,說道:‘若有勝過瞻部河金身、具足相好的女子則可娶之。’

ཇི་ཙམ་ན་ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་ནས་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བླངས་ན། དེ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །འབད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་ བ་བྱ་བ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ།།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉམས་ན་ནི་བག་མེད་པས་དྲན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པས་སྒོ་བསྲུངས་པར་གྱུར་ན་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཁྱིམ་ལ་མི་དགའ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱིམ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཁང་པ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་རྙེད་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྱིམ་ན་ནི་གཡེང་བ་དང་བྱ་བ་ངན་པས་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་སྤངས་པས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དྲན་པ་དང་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ལམ་བསྒོམས་ཏེ།ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆུ་བོ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ངང་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ངང་པས་མཚོ་ངན་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་ཆར་ཆུས་ རྙོག་པའི་ཆུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།ཡང་ན་མཚོ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཆུང་བ་སྟེ། མཚེའུ་དང་། རྫིང་བུ་དང་། ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆུ་བོ་སྤང་བ་ལ་འབད་པས་ནི་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བརྟན་པ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉི་མའི་ལམ་ནས་ངང་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ཉི་མ་ནི་[(]ནམཁའི་[,]ནམ་མཁའི་[)]ངོས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བའི་གནས་བསྟན་ནས་འོག་དང་ཐད་ཀར་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡང་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་མཁའ་ལ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ངང་པ་ནི་[(]ནམཁའ་[,]ནམ་མཁའ་[)]ལ་རང་གི་གཤོག་པའི་མཐུས་འཕུར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཟང་ཟིང་ལ་ཡིད་ཆགས་ཤིང་དགའ་བ་མེད་པར་ཆུ་བོ་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱས་ནས་དུག་གི་སྣོད བཞིན་དུ་ལུས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ངེས་བྱུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བར་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པས་ཆད་པས་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཆད་པས་མི་འཇིགས་ པ་ཡོད་ན།ཅི་དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་རབ་བཅོམ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་བཅོམ་པས་བརྟན་པ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཁྱིམ་ལ་བག་མེད་པར་འདུག་པ་དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

當從摩揭陀國迎娶名為’釋迦賢女’時,她捨棄了這一切出家修行,獲得了阿羅漢果。針對這件事,說了兩個偈頌。‘以精進’是指對善事勤奮精進。 在顯示修行圓滿之後,爲了顯示發心圓滿,說’具正念’。因為如果失去正念,就會因放逸而失念,但對於念住則不會如此。經中說:‘以正念守護諸根門,就能斷除諸不善。’ 關於’他們不喜歡在家’,‘家’是指可居住的房屋,對此不生歡喜是因為具有殊勝的正念和精進。因為在家會被散亂和惡行所擾亂。若是如此,他們就會受持出家而捨棄在家生活。 捨棄在家后,在某個時候,因具足正念和精進而修道,斷除三界煩惱本性的暴流。這裡以’如鵝’為比喻,就像鵝捨棄惡池一樣,捨棄被雨水攪渾的水。或者’惡池’是指小水池,包括小湖、池塘和小溪等所有水體。 爲了顯示以如是精進斷除暴流,究竟進入涅槃城,所以說’堅定者世間’等。關於’如鵝從日道’,是因為太陽行於虛空道路。這裡顯示了天人所行之處,爲了顯示下方和平行的行處,說’以神通行於空’。 就像鵝憑藉自己翅膀的力量在空中飛翔一樣,諸大士也是無執著喜愛受用而度過暴流,如同太陽執行于虛空中一樣,爲了利益他人而普遍遊行。這也是爲了在惡趣等處利益所化眾生。因此,利益所化眾生后,如同毒器一般捨棄身體。 ‘出離世間已’是指不再返回輪迴。‘堅定’是因通達無我而不畏斷見。某些具有聞法的凡夫雖然也有不畏斷見的完全理解,但是否他們也是決定出離呢? 所以說’摧毀魔軍已’,是以如實了知煩惱集而斷除。由於摧毀煩惱力而成為堅定者決定出離,而非其他。 爲了顯示那些放逸居家者的過患而說:‘未行梵行等’。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཁྱོ་ཤུག་ཅིག་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་ནས་གཟེར་བ་བ་ལང་གི་སྣ་ལྟར་ཡོ་བ་ཞིག་མཐོང་ངོ་།།གཞན་ཞིག་ན་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ན་འདུག་ཅིང་ཆུ་སྐྱར་རྒན་པོ་ཁྱོ་ཤུག་བཞིན་དུ་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་གཟིགས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ བཀའ་སྩལ་པ།གལ་ཏེ་ཁྱོ་ཤུག་འདིས་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྡུས་ཤིང་བསྩགས་པར་བྱས་ན་ནི་དགའ་བ་འཐོབ་པ་འདི་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཁྱིམ་གྱི་མཆོག་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ནི་དགྲ་ བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་གཉིས་པས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཁྱིམ་གསུམ་པས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་མ་བསྲུངས་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ལམ་མ་བསྒོམས་པའོ། །གཞོན་ནུར་ནོར་ནི་མ་རྙེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིག་ལ་སོགས་པའི་ནོར་མ་བསྩགས་པ་སྟེ། ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལང་ཚོ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་མ་བྱས་ན་ནི་རྒན་སེམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སེམས་མྱ་ངན་དང་ཡིད་མི་བདེ་བས་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས ཀྱི་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆུ་སྐྱར་རྒན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བས་འཁོགས་པར་བྱས་པའི་བྱ་གར་ཆུ་སྐྱར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀྲུང་ཀྲུང་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱིར་ཁྲུང་ཁྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །གང་དུ་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཉ་ཉུང་ངོགས་ དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ན་ཉ་ཉུང་བའི་མཚོ་ངན་པ་ཉིད་ན་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་ན་འདམ་དང་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པས་རྙོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆུ་ཡང་སྐམ་དུ་ཉེ་ཞིང་ཟད་པའི་ཕྱིར་ངན་པའོ། །ཉལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལྟ་བུར་རྨོངས་པས་འདུག་པ་སྟེ།རྐང་ལག་རྣམས་ཞིགས་ཤིང་ལྷོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་བསྐུམས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་བད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཞུ་དྲངས་པ་བཞིན་དུ་འཁུམས་པའི་ལུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ ཡང་གི་དོན་ཏེ།སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཅིག་པུར་ཡང་མ་ཟད་དེ། ལུས་ཀྱང་བསྐུམས་ཏེ་བྲང་གི་ཐད་ཀར་པུས་མོའི་ལྷ་ང་བཀུག་ཅིང་ཡན་ལག་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །སྔོན་ཆད་བྱས་པ་ཞེས་དྲན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་རྩེ་བ་དང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ བཟང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་དུ་མྱོང་བ་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་མེད་པའོ།།སྡིག་པ་ཆུང་དུས་ནི་གནོད་པར་མི་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ནི་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ། དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྡིག་པ་ཆུང་བྱས་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཙམ་བྱེད་དེ། ཆུང་ངུ་སྤྱད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཞིག་ནི་ཅུང་ཟད་ ཅུང་ཟད་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནུས་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྐར་ཁུང་གི་བུ་ག་ལས་འབྱུང་བའི་རྡུལ་དག་གིས་ནི་ར་བ་བྱེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སེམས་པ་ལས་དེ་གཉིས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཆུང་བྱས་མ་སེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་མ་རྟོག་ཤིག་པའོ།།སྡིག་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། སྡིག་པའི་ནང་ནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ་བཞིན་དུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་དུག་དང་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊在舍衛城乞食遊行時,隨從的比丘具壽阿難見到一對年老佝僂、疾病纏身、如牛鼻般彎曲的夫婦。 又在另一處見到一對老水鳥夫婦棲息在垃圾堆上,內心憂愁。世尊對阿難說道: 如果這對夫婦在年輕時積累豐富的受用,這是可能的,因為他們將成為最上等的在家人。如果出家的話,將證得阿羅漢果。 同樣,第二等的在家人將證得不還果。第三等的在家人將證得預流果。因此說了兩個偈頌。 ‘不修梵行’是指不守護道的資糧,或雖然出家但未修道。 ‘年輕時未獲財富’是指未積累金銀等財富,因為年輕時能夠勤奮做一切事業。 因此年輕力壯時對一切都有能力,所以應當精進于取捨諸事。如果不這樣做,就會像老鳥一樣憂愁,即內心被憂愁和不悅所折磨,意思是將體驗內心的痛苦。 ‘老水鳥’是指被衰老彎曲的鳥類如水鳥,因為發出’鶴鶴’聲音,所以’鶴’是確切的詞。 在哪裡憂愁呢?‘在少魚的岸邊’,即在魚少的劣質湖泊,在極小的湖泊和池塘等處,因為泥漿和水草等混濁,而且水也將乾涸耗盡故為劣質。 ‘躺臥’是指如同睡著般愚癡地待著,因為四肢鬆弛無力。 ‘蜷縮身體’是指如同弓弦被拉緊一樣彎曲的身體。‘又’字是表示’也’的意思,不僅內心憂愁,身體也蜷縮著,將膝蓋彎向胸前,收斂四肢而臥。 ‘憶念往昔所作’是指因失去從前玩樂、歡笑等和美好形貌等經常享受的事物,對這一切都不再抱有希望。 小的罪業並不造成傷害,比如對於一個極微塵境,感官的差別認識無法生起,因此有人說修梵行有什麼用?對此回答說:‘造作小罪自身’等等。 在王舍城有一個居士造作一些小的惡行,認為造作小的惡行不會造成傷害。 另一個人雖能行小善但不去做,因為認為從窗戶縫隙射入的塵埃無法堆成圍墻。基於這兩者而說了兩個偈頌。 ‘莫輕視小罪’是說不要認為小的惡行無關緊要。罪業是指惡行。‘必定’是第六詞,因為即使是最小的罪業也如火般灼燒,如毒食般致命。

།ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྡིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱི་བཞིན་མི་འོང་མ་སེམས་ཤིག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་སྤྱད་པ་འདི་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་པས་བདག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ན་རྗེས་སུ་འོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གདུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ཞིག་རྟོག་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་ མི་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉུང་ངུའི་དངོས་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྩགས་པ་སྟེ། དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ལྷུང་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུན་དུ་ཆུའི་ཐིགས་པ་འབབ་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཁེངས་པར་འགྱུར་ བ་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ།བུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཆུའི་སྣོད་དོ། །སྡིག་པས་བྱིས་པ་གང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་བྱིས་པས་ཉེ་བར་བསྩགས་པ་སྟེ། བུམ་པ་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཉུང་ངུས་བྱིས་པ་ཡོངས་སུ་གང་བར་ འགྱུར་ཞེ་ན།ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱིས་པས་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཉེ་བར་བསྩགས་པས་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གྲོག་མཁར་གྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟན་པ་ནི་མཁས་པའོ། སྡིག་ པ་དང་བསོད་ནམས་སྤང་བ་དང་ལེན་པ་ལ་སྲེད་པ་སྤང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ལྟར་ཀུན་ན་ཆུ་ཡོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟིགས་སུ་གསོལ། །ཡུལ་བེ+ེ་ར་ཏྱ་ན་བྲམ་ ཟེ་ཞིག་ཁྲོན་པ་ནས་ཆུ་འབྱིན་ཅིང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་ཆུ་བླུགས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།དེས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། བསམས་པ་གལ་ཏེ་ཀུན་དགའ་ར་བ་འདིར་བྱོན་ན་ནི་ལན་དུ་མར་ཆུ་འཐུངས་ཏེ་འདི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེས་སྒོ་ བཅད་ཅིང་ཟོ་ཆུན་ཡང་སྦས་ཏེ་འདུག་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཀུན་དགའ་ར་བ་དེའི་ནང་དུ་གཤེགས་ཏེ། ཁྲོན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཆུས་བཀང་བ་དང་། བྲམ་ཟེ་དེ་མངོན་པར་དད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་གཤེགས་ སུ་གསོལ།།ཟོ་བ་དང་ཆུན་པོ་འདི་བཞེས་ལ་ཅི་བདེར་ཆབ་ལ་ལོངས་སྤྱད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ལྟ་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཁྲོན་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁྲོན་པ་སྟེ། མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཀུན་ན་ཆུ་ཡོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཆུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་རྙེད་པ་ཡོད་ན་དཀའ་བས་གདོན་ དགོས་པས་ཁྲོན་པའི་ཆུ་དེས་ནི་སྐོམ་པར་གྱུར་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ན།སྐོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་ན་ཆུ་ཡོད་ཅིང་སུས་ཀྱང་དགག་པ་མེད་ལ། རྙེད་སླ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཁྲོན་པའི་ཆུས་སྐོམ་ཡང་མི་དགོས་ པ་ཉིད་ཡིན་ན།སྲེད་པ་རྩ་ནས་བཅད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། གང་གི་དོན་དུ་ཅི་ཞིག་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐོམ་པ་ཡོད་ན་ནི་ཆུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ པས་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པའམ་ཚོར་བ་འཐོབ་པ།འཇིག་རྟེན་འདིར་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཞིང་སྤངས་ལ་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་བསལ་བས་ང་ལྟ་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བས་རྗེས་སུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་སྲེད་ པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཁྲོན་པ་དང་།ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མི་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།

爲了說明’不應認為些許罪業不是罪業’的道理,說’不要認為它不會跟隨’。若有人認為’所造的這個罪業很小,我去往他世時它不會跟隨,不會帶來痛苦’,不應如此認為。 為什麼呢?因為在此積累微小事物不會間斷,爲了說明比喻而說’水滴落下’。譬如持續滴落的水滴,能裝滿大水瓶,大水瓶是指極大的盛水器。‘罪業充滿愚人’是說由於造作惡行,愚人積累罪業,如同水瓶被水完全充滿一樣。 如何以微小而使愚人充滿呢?‘一點一點’是說愚人一點一點積累而增長,如同蟻穴堆積一樣。善即是善行,意思是快樂的因。堅固是指智者。 爲了說明斷除對捨棄罪業和獲取福德的貪著之因而說’如是一切處有水’等。阿難對世尊說:‘尊者世尊請看,在毗羅底國有一婆羅門從井中取水,想要澆灌園林。’ 他看見世尊前來,心想:‘如果來到這個園林,多次飲水就會用盡。‘於是關閉門戶,隱藏繩桶而住。世尊以神通進入那個園林,以不需要那口井的方式使園林充滿水。 那個婆羅門生起信心說:‘請世尊到此,請取用這繩桶,隨意用水。‘針對此因緣,世尊說了這個偈頌。他後來出家成為阿羅漢。 ‘何需井水’是說不需要井的作用。因為飲水之處即是井,如湖泊池塘等。何時呢?‘如是一切處有水’,若一切處都能輕易獲得無污染的水,就不需要費力取井水,即使口渴也不需要,更何況已離渴愛等。 這是說,譬如在一切處都有水,誰也不會阻止,容易獲得時,即使口渴也不需要井水,更何況已從根本斷除渴愛,為何還要尋求什麼? 因為有渴時才尋水,無渴則不需要。瑜伽士以出世間道修行,斷除無明或受所得的貪愛渴求之根,在此世間完全拔除、捨棄、根除、清凈,如我這樣是為一切義利而尋求水等隨順而住,不是其他。 你們有貪著則需要井和園林等,與離貪著者不同,這是其義。在輪迴中行即是趨入一切非理之事,因此爲了使其轉變而說此。

། སྲེད་པ་སྤངས་པས་ནི་ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒལ་ཏེ། སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རགས་བརྩིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་པ་ཏྲ་ལེ་པུ་ཏྲ་ན་བར་ཤ་ཀ་ར་ཞེས་བྱ་བ་མ་ག་དྷཱའི་བློན་པོ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་བཤོས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་ནས་ཡོན་ཕུལ་ལོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སླར་གཤེགས་ཏེ། དུས་དེར་བྱས་པའི་རགས་བརྩིགས་པས་ མཚོ་ངན་པ་ལས་རྒལ་ཞིང་གང་གཱའི་ཡང་ཚུ་རོལ་གྱི་ངོགས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།དགེ་སློང་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་གྲུ་དང་གཟིངས་དང་ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་སྤང་ལེབ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཅི་ཙམ་ན་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་རྒལ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྒལ་བར་ཆས་པའི་སྐྱེ་བོའོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆུ་ཆེན་ནོ། །རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བའི་འབབ་ཆུ་སྟེ། གང་གཱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རགས་བརྩིགས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཆུ་ལོན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་ངན་སྤངས་པ་ནི་རྒལ་བ་སྟེ།རྫིང་བུ་དང་ཀེ་དྷ་ར་ལ་སོགས་པ་ཆུས་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟིངས་ནི་བཅས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྩཝ་དང་ཡལ་ག་དང་ ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཆུའི་གཟིངས་འགོད་པའམ།གྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཱ་རྒལ་བར་འདོད་པའོ། །དེས་གྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བླངས་ཏེ། ཁ་ཅིག་རྒལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་རྒལ་བ་སྟེ། ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་གྱི་ འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་ཤིང་རྟོགས་པའོ། །སྡོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྒལ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒལ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོར་རྒལ་བའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཐུབ་པ་མཆོག་ལ་བརྗོད་དོ། །སྐམ་སར་གནས་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཱའི་འགྲམ་དུ་ བཞུགས་པའོ།།དེ་ལ་དགེ་སློང་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་ལུས་ལ་ཆུས་ཡོངས་སུ་འཁྲུ་བའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གཟིངས་ཀྱང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ད་དུང་མ་རྒལ་བ་སྟེ། ཕྱིས་འོངས་པའི་དགེ་སློང་དག་གཟིངས་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་རྒལ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོའོ། ། སྤོང་བར་འདོད་པ་འདིས་ནི་ཐར་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་མ་ཡིན་པར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རགས་བརྩིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས་སོ། །སྤངས་པ་ནི་བསྩལ་བ་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ།།སྐྱེ་བོས་གཟིངས་ནི་བཅས་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕྲ་རྒྱས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ དུ་སྦྱོར་བ་རིམ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྒལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མཁས་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ། །མ་རྒལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྒལ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་ཉིད་བྱུང་བར་བསྟན་ཏོ།

爲了說明斷除貪慾就能渡過四瀑流,從而超越輪迴大海,所以說’某人建造橋樑’等等。在巴特利普特拉城中,摩揭陀國大臣名叫跋沙迦羅的人供養佛世尊及其眷屬齋飯並獻上供養。世尊被比丘眾圍繞著從城南門返回,當時由於建造了橋樑而得以渡過惡池,並且從恒河此岸用神通力到達彼岸安住。有些比丘則依靠船隻、筏子和木棉樹板等渡河,這時說了兩個偈頌。 ‘某人慾渡’是指當時準備渡河的人。是什麼呢?‘大海’即大水。流入大海的河流,就是指恒河。‘建造橋樑’是指依靠水渠等方式搭建橋樑而渡過惡池,即池塘和水渠等被水覆蓋的地方。然後做什麼呢?說’造筏’,即用草、樹枝和樹葉等製作水上的筏子,或者依靠船隻等。‘眾人’是指想要渡過恒河的人。他們取用船隻等,有些人渡河,即到達河對岸。 這些是誰呢?是’智者’,即聰明有智慧的人。爲了不停留,首先渡河,爲了表明智者們的引導者是世尊,所以說’渡過後佛世尊’。這表明了次第斷除和圓滿智慧,因為斷除了帶有習氣的煩惱,因為在一切法中以一切方式覺悟,而且是最先渡過的。‘婆羅門’是指心常向外,究竟是指最勝牟尼。‘住于乾地’是指安住在恒河岸邊。‘其中比丘沐浴’是指比丘們在對岸用水清洗身體。‘聲聞們也造筏’是指那些尚未渡河的,後來的比丘們準備筏子。 如是首先解釋了偈頌的字面意思后,這裡也要解釋其含義:‘某人慾渡’是指想要斷除。‘大海之流’是指能成就輪迴生死的煩惱之流。這想要斷除的表示解脫分等資糧,因為離開這個就不會生起如實知見。‘建造橋樑’是指現證見道。‘斷除’是指超越,即見所斷煩惱。 ‘眾人造筏’是指如是現證見道者,即安立於修道,因為要斷除隨眠。通過兩種道路斷除兩種結縛,所以能夠渡過。‘智者’是指聖者。爲了顯示引導未渡者,所以說’渡過後佛世尊’,表明自然成就。

།སྐམ་སར་ གནས་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ།ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་མཛད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྲིད་པ་ན་གནས་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་དུ་བཞུགས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསྟན་ཏོ།།གཟིངས་ཀྱང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིས་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་ཡང་ཞུགས་པ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་འདི་ནི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་ཏེ།རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བར་ཤ་ཀ་ར་པ་ཏྲ་ལེ་པུ་ཏྲ་ན་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཁྱད་པར་གྱི་ཞིང་ལ་ཕུལ་བ་འདིས་ནི་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐོབ་པ་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པས་བདག་ཉིད་གདུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙོ་བླག་མཁན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་བདག་དཔའ་ བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་རྐང་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷའི་པདྨ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།དེ་དེར་འདུག་ནས་ཚིགས་བཅད་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ལྟ་བུའི་ཞིང་མེད་ཅིང་། །སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་མེད་དེ། །གང་ཕྱིར་བདག་འདྲའི་དབུལ་བ་ཡང་། །འདི་ལྟར་ཕྱུག་པོར་ བྱས་གྱུར་ཏོ།།ཞེས་སོ། །མཚན་མ་བརྒྱ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕ་ལ་གཏམ་སྙན་སྐྱེལ་བའི་མི་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཁ་རིན་པོ་ཆེས་བཀང་ངོ་། །ཁྱེའུ་དེ་ཡང་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གྲོང་ གི་རྣམ་པ་བགོ་བཤའ་བྱས་སོ།།མུ་གེ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བོས་ནས་དེར་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་དང་། ལམ་གྱི་བར་དུ་སློང་མོ་པ་དག་གིས་བསླངས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཀླུ་དག་ལས་ནོར་བསླངས་ཏེ་དེ་དག་ལ་བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་མངོན་ པར་དང་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ།དེ་དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ཙམ་ན་དེ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་སྟེ། སེམས་གདུལ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་མཁན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བསོད་སྙོམས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བར་ན་ཆུ་ཆུན་ཞིག་མཐོང་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་འདི་གང་དག་ལགས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། འདི་དག་ནི་ཆུ་བླངས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ལ་ཁྱེར་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་དོ། །ཅི་ཆུ་ལ་སེམས་མེད་པ་ཡང གཞན་གྱིས་ཁྱེར་བ་ཡིན་ནམ།དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་མེད་ཀྱང་ཁྱེར་ནས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཅག་སེམས་དང་བཅས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གདུལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་སོ། །ཡང་མདའ་མཁན་དག་མཐོང་བ་མདའ་མེ་ལ་སྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་མིག་གི་ཟུར་ གྱིས་རྩེ་མོར་བལྟས་ཏེ་དྲང་པོར་བྱེད་དོ།།མདའ་སེམས་མེད་པ་ཡང་དྲང་པོར་བྱེད་ན། བདག་ཅག་སེམས་དང་བཅས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་སེམས་དབང་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་སོ། །ཡང་མཐོན་པོ་ནི་འཇོག་པ་ལ་སོགས་པས་ཤིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་མཐོང་སྟེ་འདི་དག་ནི་ཤིང་ལ་ སོགས་པ་བཞོགས་ནས་སྲོག་ཤིང་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ལོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་བསམས་པ་སེམས་མེད་པའི་ཤིང་ལས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅག་སེམས་དང་བཅས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མི་བྱེད་ཅེས་ནས། ཇི་ཙམ་ན་མཁན་པོའི་ ལྷུང་བཟེད་བླངས་ཏེ།སླར་ལོག་ནས་གནས་སུ་སོང་སྟེ། སེམས་དུལ་བར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལས་བསམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།

所謂’住於陸地’是指示現有餘涅槃,因為經中說’彼岸即是有餘涅槃界的異名’。 ‘安住’是表示大悲心,因為若無此,世尊一剎那也不會住于輪迴中。 ‘於此比丘沐浴’等,是顯示已離三界貪慾者為眾生利益而住,安住于現法樂。 ‘亦備船筏’是指住于順抉擇分位而現證見道等,此處是表示諸入流者。 因此,住於四向四果的比丘是應供處,具足明行足,所以婆羅門和居士們在華氏城子城所作供養,將生無量福德。 為顯示應以所說獲得有學無學果位方式調伏自心而說’廚師等’。 具壽舍利子的施主居士勇士之子甫一出生,足下生出天蓮花,坐于其上說偈:‘無如佛福田,無如施伴侶,以致如我貧,亦得成富貴。’ 並出現百種瑞相與花雨。有人向其父報喜,父親三次以珍寶賞賜。 為童子取名’賢者’,國王也分給城中財物。 當時發生饑荒,世尊召其前往,途中遇乞丐乞討。他向龍族求取財物后施予彼等。 之後婆羅門童子們生起凈信,與他一同到世尊前,獲得阿羅漢果。 如是當他被聖者舍利子出家時,也教導說應調伏心。 他與和尚一同去托缽,路上見到水渠,問和尚這是什麼。回答說:‘這是取水引到自己田里隨意使用。’ ‘無心的水尚且被他人攜帶,為何我們有心者不調伏自心?’ 又見箭匠們以火矯箭,用眼角看箭尖使其筆直。‘無心之箭尚且令其筆直,我們有心者為何不能調伏自心?’ 又見木匠用斧等工具加工木材說:‘這是鋸木做成軸等製造車輪。‘他想:‘無心之木尚且能製成車輪,我們有心者為何不轉法輪?’ 不久后取了和尚的缽,返回住處精進修行,證得阿羅漢果。世尊因此而說偈。

།ཆུས་འཁྲུ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་ཞིང་འཇམ་པར་བྱེད་ ཅིང་སྐྱེད་པ་སྟེ།ནི་ཛིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་གཙང་བ་དང་། སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཙོ་བླག་མཁན་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཆུ་ཆུན་ཞེས་ཟེར་བས་ཆུ་ཆུན་ནི་ཆུ་འདྲེན་པ་སྟེ་ཞིང་པའོ། །གཞན་དག་ནི་བཙོ་བླག་མཁན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་ལ་སོགས་པས་གོས་ ལ་སོགས་པ་འཁྲུ་ཞིང་དག་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའོ།།མདའ་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འདམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མདའི་བཟོ་བྱེད་པའོ། །མེས་ནི་སྲོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདའ་བསྲོས་ནས་དྲང་པོར་བྱེད་པའོ། །ཤིང་མཁན་ཤིང་ལ་འཇོག་སྦྱོང་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཤིང་ཀུན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ།།མཁས་པས་བདག་ཉིད་གདུལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གདུལ་བར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་གདུལ་བ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མཚོ་ཆེན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ནགས་ན་བཞུགས་ཏེ། དེ་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་གཟིགས་ནས་གཙུག་ཕུད་ལྔ་པའི་བདག་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཀ་ནི་མ་ཏྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་པས་གདུངས་པའི་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མཚོ་ཆེན་པོའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྟར་རོ། །མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ། ཟབ་མོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་དང་ནི་ཤིན་དུ་གཙང་བའོ། །རྙོག་པ་མེད་པའི་ནི་འདམ་དང་ཆུ་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ན་ཆོས་ནི་ཉན་པར་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་ཉན་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆོས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དང་བས་ནི་ཙི་རི་ཀ་ལ་སོགས་པས མ་བྱང་ཡང་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྙོག་པ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་བལ་དང་འདམ་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སེམས་དང་བ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་ཚང་བ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ།དེས་ཀྱང་སེམས་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བལྟས་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དད་པ་དང་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐོས་ན་སེམས་དུལ་བས་མཁས་པ་དང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།ཆོས་མཉན་པས་སེམས་དུལ་བར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཆགས་མེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་འབད་པ་ཆེན་པོས་དགེ་སློང་མང་པོ་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ དང་སྒོ་ཐེམ་དང་མཚེའུ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་སྟེ།དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་གོས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མི་གཙང་བ་དང་གཙང་བས་ཀྱང་མི་གོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟེའུ་དང་ཙནྡན་གྱི་བརྟག་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་རོ།

‘水洗’是指用水使田地柔軟並生長,‘尼吉爾’這個詞的含義是清凈和生長。這裡不稱為’洗染者’,而稱為’水夫’,水夫就是引水者,即農夫。其他人則稱為’洗染者’,是指用堿水等清洗衣物等,使其潔凈無垢。 ‘箭匠’是指製作蘆葦等箭的工匠。‘用火矯直’是指將箭加熱使其筆直。‘如木匠加工木材’是指全面加工木材。 ‘智者應調伏自己’是指希望對自己有益者應調伏自己的心。爲了說明調伏自己的方法是聽聞正法,因此說’如大海’等。 世尊住在優曇婆羅林中,觀看大無熱惱池,以五髻童子為緣而說此法。其他人說是以背離正法聽聞的迦尼末底迦為緣而說。 ‘海’是指能令人滿足,是就被熱所惱的口渴等而言,即大海。‘如何’是指怎樣。若問這大海是怎樣的,則說’甚深’等。‘甚深’是指難以測量深度。‘極清凈’是指非常清凈。‘無濁’是指遠離泥沙和水草等過失。‘如是’是指同樣。 ‘於此聽聞法’是指全面聽聞和理解教法,因此這法難以通達,因為連舍利弗等也不能通達其真如。‘極清凈’是因為即使支利迦等未修練也能通達。‘無濁’是因為遠離貪慾等水草和泥垢。 ‘極凈’是指以極大信心成就聽聞正法,如說’對具足信者應圓滿宣說’這句話,這也是因為心調伏的緣故。‘智者’是指了知殊勝。如說觀看功德大海能生起心的熱切、信心和極大清凈,同樣聽聞法后以調伏心而成為智者,獲得無所執著。 爲了說明以聽聞法調伏心的功德而說’如虛空無著’等。 提婆達多以大精進降伏眾多比丘,但未能降伏具壽舍利弗,以此因緣而說此偈頌。其他人說是讚歎大迦葉少欲等功德,以虛空、門檻、池塘等為喻,因此而說此法。 與虛空相等相同,是因為斷除貪著和嗔恨。‘無著’是指無有執著,完全不染著,意思是說不為世間八法所染。譬如虛空不為不凈和清凈所染,同樣離煩惱者也不為有益和有害二者所染,如同檀香和斧斤的比喻。

། གཞན་དགྲ་བོ་དག་ལ་ཡང་བདག་དུལ་བ་དག་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནས་དུས་དེར་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྟན་པ། སྒོ་ཐེམ་ལྟ་བུར་གཡོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་གི་སྒོའི་ནང་དུ་གཞུག་པའི་འཁོར་གཏན་གང་ལ་བརྟེན་པས་ནི་སྒོ་སྲན་ཐུབ་པ ཡིན་ཏེ།དེ་ཁྱེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྣུན་ན་ཡང་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་རང་གི་བྱ་བ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གཞན་ལ་བརྙས་པ་ཐོབ་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །སྒོ་ཐེམ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ།།གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །མཁས་པ་འཁོར་བ་ལ་མི་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་དཔེར་བསྟན་པ་མཚོ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚེའུ་ལྟ་བུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྙོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདམ་དང་ཆུ་བལ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའོ།།ཡང་ན་ཆུ་སྐམ་པ་ལ་ནི་ངང་པ་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ལ། ལུས་ཚ་བས་གདུངས་པ་དག་ཀྱང་ཁྲུས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་དུ་མས་མ་རུང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ ལྡན་པ་དག་ནི་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་མི་སྐྱེད་དོ།།ཆུའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་བཅུད་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་སློབ་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་འོག་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འཁོར་བ་ལ་མཁས་པ་མི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་འཁོར་བ་ལ་མི་དགའ་བ་ལ་ནི་ངེས་པར་ཐར་པ་འདོད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ལྷར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདོད་པའི་ལྷ་ཡི་བུ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ཞུས་པ། དེ་ལ་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་ལན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་ ཞིག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གང་ངོ་།།འདིས་ས་སྟེང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་འགྲོ་ལ་འདི་ལས་སོ། །རྒྱལ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕམ་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་པའི་ལྷ་ནི་ཉེ་དབང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྷ་དང་ལྷ་ མ་ཡིན་འཐབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ། ཅི་འདི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སམ་མི་ནུས་ཞེས་པའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཚོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དེ། ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གི་གནས་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་ན་གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་དེ། དེར་དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་སྐྱེ་བ་ཁྱེར་བར་བྱེད་དོ། །ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་ཇི་ལྟར་ ལྡན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ལྷའི་ཕོ་ཉའི་མདོ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་ནི་རྣམ་པ་དེས་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་ པའི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ།ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བསྟན་ཏེ། ལྷ་དང་མི་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་རྒྱལ་ཏེ། སེང་གེའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ རྒྱལ་པོས་ཆོས་སྟོན་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཞི་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ པ་ནི་སྟོན་མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ལེགས་པར་གསུངས་པ་སྟེ་སྡིག་པ་མི་བྱ་བ་དང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་ཅིང་དབང་པོ་དུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

爲了說明對其他敵人,調伏自己的人不會懷恨,並說明當時不會改變,說’如門檻般不動搖’。就像城門內安裝的門閂,能夠防護門戶,即使孩童等用石塊等擊打,也不會動搖,也不會放棄自己的職責。同樣,即使受到他人輕蔑,也不會放棄自利利他的事業。‘如門檻般’是一種比喻。‘不動搖’即是不改變。 ‘智者不樂輪迴’,這裡以’如湖泊’為比喻,即如小湖。怎樣呢?說’渾濁’,即生起泥沙、水草等污垢。或者說,當水乾涸時,天鵝也不喜歡,被炎熱所苦的人也不會為沐浴而進入其中。同樣,智者也不喜歡輪迴,因為被諸多過患所損,具慧者不會對輪迴生起歡喜。 水品第十七釋論完。 如一切花等精華都從水中生長存在,同樣,出家人也將生起一切學道等,爲了說明這個道理,此後安立花品。或者說,爲了說明智者不喜輪迴之後,對於不喜輪迴者,必定要說明渴求解脫的見道等方便,因此說明此品,說’包含天界’等。 一位欲界天子以第一偈向世尊請問,對此至尊以第二偈作答。‘何者’即何人。‘從地上’即從人道中。‘勝’即是降伏、戰勝、制服,這裡是就欲界天子帝釋而言。天與阿修羅交戰時,欲求勝過三界,來到世尊面前,問是否能夠成辦此事。 其他處說’將感受’,即將了知的意思。‘閻魔世間’即惡趣處,因為從此處過五百由旬後有閻魔王宮殿,獄卒將帶去轉生。隨業過失而受報,並墮入等活等地獄,此處應引用天使經為例。‘如是’即以此方式勝過閻魔世間的意思。 ‘包含天界’即與天界一起的閻魔世間,即天界的意思。此處說明著名的三界:天、人、閻魔世界。勝過三有後,坐于獅子座上作為法王說法。因此爲了說明欲求勝出正法的方式,說’何為法基’,即依何而住于正法之基,意為說法。 對此的說明即’善巧說’,即善說:不造惡、不與作惡者共住、精進行善、調伏諸根,因此是這樣的言教的意思。

།དེ་ལྟ་བུས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ བའི་ཆོས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དཔེ་ནི་གང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མཁན་རང་གི་ལས་ལ་མཁས་པས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལས་མེ་ཏོག་བླངས་ཏེ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་སུ་ལེགས་པར་བཀོད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམ་པ་དེས་ཀྱང་གྱ་ནོམ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཆོས་ཀྱི་གཞི་བླངས་ཏེ།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རིམ་པས་འབྲེལ་བར་བྱས་ནས། འཁོར་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ།།འདིའི་ལན་གསུངས་པ། སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞི་བར་འདོད་པ་དེ་བས་ནི་སློབ་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ལུས་དང་ངག་དུལ་བ་དང་། སེམས་དུལ་བ་དེའི་ཐབས་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དུལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ་དེ་ཡང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་།།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་མེད་པར་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ནུས་པ་ནི་ སུ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ནི་སྐྱོན་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལེགས་པར་སྟོན་མཁས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོང་ མ་བཞིན་ནོ།།ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནགས་ཚལ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་མེ་ཏོག་ནི་ནགས་ཚལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་ནགས་འབྲེལ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ལ་དའི་གྲོང་ཞིག་ན་ན་ལ་ད་དང་ཨུ་པ་ན་ལ་ད་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་གཉིས་གནས་སོ། །དེ་ལས་བྲམ་ཟེ་ཨུ་པ་ན་ལ་ད་ལ་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ་ཞིག་བཙས་སོ། །དེ་ཡང་མཚན་ལྟས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་པས་དེ་ཚེ་ཐུང་བར་ མཐོང་ནས་སེམས་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ།བུའི་དོན་དུ་ལྟས་བསང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་ཚངས་པ་མཉེས་པར་བྱས་སོ། །དེས་དེ་ལ་ཅི་འདོད་མཆོག་སློངས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། ངའི་བུ་ཚེ་རིང་བར་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ངས་ ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཚངས་པ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཐོས་པས་རི་ཁ་བ་ཅན་ན་མེ་ཏོག་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ མཉེས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བརྩམས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་འོངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ལ་བུ་བྱིན་ཏེ། ཁྱེར་ནས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། དེས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་མཆོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་གཤིན་ རྗེས་མཐོང་སྟེ།ཞག་བདུན་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནས་བསྐུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་དབང་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། །གཤིན་རྗེས་སྨྲས་པ། ད་དུང་ཁྱོད་འཕགས་པའི་དབང་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱིས་ ཤིག་དང་།དེ་ནི་ད་ལྟར་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་བཞུགས་ཏེ། འཕགས་པའི་དབང་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་དེ་ཉི་མའི་ཚ་བ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཀེ་ས་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་ཆེན་པོ་གཉིས་ཕྱུང་སྟེ། དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ འཕུར་ཏེ་སོང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ།

如是轉動法輪的法,應當配合’如是成為法之基礎何者極為所欲’之語。何種譬喻呢?如同花朵,譬如精通自己工作的花環編織者從花園中採摘花朵,將花朵編織成各種美麗的花環贈予他人。如是彼聖者亦從殊勝論典中取法之基礎,以相應次第串聯,為眷屬宣說。‘極為所欲’即是極為安立。 對此回答說:‘學’即是為學習三學而學,如經中所說’欲求寂靜故為學’。身語調伏與心調伏,具足彼方便智慧的聖者調伏殊勝之義,為獲得解脫而攝受,及隨順方便。‘彼’即是彼性。若無修習斷除煩惱之道,則任何人也不會生起壓伏三有一切的能力。 因為功德即是摧毀過失,遍斷過失即是勝一切。‘法基’即是具足十二支分之相,因為是一切善行之基礎。因為具足善說善巧之義及文字差別。有些人說四聖諦為法基。有些人說三十七菩提分法。餘者如前。 為顯示離欲三界的對治,故說’從林中’等。或者,花朵是從林中生,因為與剛說的偈頌和林相關。 在王舍城有一個名為那羅陀的村莊,住著兩位婆羅門,名為那羅陀和優波那羅陀。其中婆羅門優波那羅陀生了一個相貌端正的兒子。一位通曉相術者見其命短,心生不悅,為兒子以祭祀等供養取悅梵天。梵天對他說’隨意求所欲’,他說’愿我兒長壽’。 梵天說:‘此非我所能,大仙人知曉’,說完梵天消失不見。他聽聞后,得知雪山中有一處名為具花的苦行處,住著具大神通的大仙人,便如其所教開始悅意供養。彼等也來了。然後將兒子交給他們,帶去苦行處,他也獲得神通,成為特別供養處。 不久閻羅見其為眷屬說法,告知七日後將死。他說:‘我已得自在。‘閻羅說:‘你尚未成為聖者之自在,應當依止佛世尊,他現住在波羅奈城,獲得聖者之自在要依靠他。’ 於是他為遮蔽日曬拔起兩棵名為吉薩拉的大樹,與五百仙人眷屬一起飛上虛空而去,住于虛空中聽法。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དྲང་སྲོང་གཞོན་ནུ་སྔོན་ནས་ཀྱི་ཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཤིང་གཅིག་བོར་རོ། །རྒྱབ་ཀྱི་ཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཤིང་གཉིས་པ་བོར་རོ། །བར་གྱི་ཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བདག་ ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ས་ལ་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ།།མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཐོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།རེ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་བཤད་དོ། །ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་དང་ལྡུམ་བུ་དང་རྩཝ་ལ་སོགས་པའི་ནགས་སྟུག་པོའོ། །བཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུང་བ་དང་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །ཤིང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཤིང་གཅིག་པུ་འགྲེང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ནགས་ཚལ་ལས་ནི་འཇིགས་སྐྱེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནགས་ཚལ་ཉིད་ལས་ནི་འདི་ལྟར་སེང་གེ་དང་རྐུན་མ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གཅིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནགས་བཅད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནགས་དང་ནགས་ སྦྱོར་ཆོད་ཅིག་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནགས་དང་ནགས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟུག་པོ་འཇིག་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བསྲུངས་པས། འབྱུང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མེད་པར་བྱས་པས་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་ངའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱིས། དོན་དམ་པར་ནི་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་བསྟན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ནགས་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །ཤིང་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཉིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ནགས་ཉིད་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ནགས་ཚལ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་གནོད་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པའི་དུས་མེད་ཅིང་དེ་ལྟར་དེ་ལ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ལས་འཇིགས་པར་བྱའོ། །གང་ཉོན་མོངས་ པ་དྲག་པོ་ནི་རེས་འགའ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཡང་དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཡང་དག་པར་ཡོད་ཅིང་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ།དེས་ན་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནགས་ཆོད་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པའམ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་བཅད་པ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་ བར་འདོད་དོ།།ཉོན་མོངས་པ་མང་པོ་དེ་དག་ལ་འདིས་དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་ལྡོག་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཐོས་པས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ནགས་སྦྱོར་མ་བཅད་པའི་ཉེས་དམིགས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཨཾ་ག་ད་ན་ཨུད་ཏ་ར་པ་ར་ཤརྱའི་ཉན་ཐོས་ཨུ་ཏ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་བྱིན་ཏེ། བདག་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བསམས་སོ།།ཇི་ཙམ་ན་བུ་ཤི་ཞིང་ཁྱིམ་མེས་ཚིག་ལ་ཉེ་དུའི་ཚོགས་མང་དུ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ལས་དེའི་ཆེད་དུ་ལྷག་པར་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཨུད་ཏ་ར་པ་ར་ཤརྱའི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ནི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ངའི་ཚིག་གིས་ནི་ལོང་བ་ཡང་དབང་པོ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ལ། འོན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

世尊說道:‘仙人童子,向前看!‘說完這句話后,扔掉了一根木頭。‘向後看!‘說完這句話后,扔掉了第二根木頭。‘向中間看!‘說完這句話后,他自己和隨從都倒在了地上。從’向前看和向後看’這些話開始,他說了偈頌,直到出家為止,以此為緣由而說此法。 這個偈頌的含義有兩種:首先解釋其字面意思。‘森林’是指樹木、灌木和草等茂密的叢林。‘砍伐’是指清除和毀壞。‘不是樹’是說不是單獨的一棵樹。為什麼呢?因為’從森林生起恐懼’,就是說正是從森林中會出現獅子和盜賊等危險,而不是從單獨的一棵樹。 爲了顯示砍伐森林的利益,說道:‘砍斷森林和森林的連結’,意思是要毀壞森林和森林茂密的根基。‘依靠守護使之不再生起’是指將不再有恐懼,意思是說你們已經斷除了其因。 ‘諸比丘,你們要隨順我的言教。‘就究竟義而言,‘森林’是指未斷的煩惱相續,因為是煩惱障,如此森林即是遮蔽。‘樹’即是極重的煩惱。 為什麼要砍伐森林呢?說道’從森林中’,這是因為它經常現行,無有降伏和制服的時機,因此無有修習對治的機會,應當對此生起恐懼。而重大煩惱雖然有時會生起,但仍有修習對治的機會,也有降伏的時機,因此說明這不是煩惱障。‘生起’是指出現。‘毀壞’是指生等。 ‘砍斷森林’是指以對治力斷除它。‘森林連結’是指貪愛或同分因的趨入的斷除,因為已獲得擇滅而明顯。‘將得涅槃’是指你們將遠離恐懼之因,意思是說沒有從煩惱和業而生。‘如是諸比丘’是指完全捨棄在家住處。也說希望出家是爲了斷除煩惱。 對於那些多煩惱者,以此顯示遮止其現行。聽聞此法后,他們精進修道,全都成為阿羅漢。爲了顯示不斷除森林連結的過患,說’若森林連結’等。 在鴦伽國有優多羅波羅舍利的弟子名叫優多羅,他把所有的財物和糧食等一切所有都給了兒子,想著:‘我無所執取就會解脫。‘不久之後,兒子死了,房屋將被火燒,眾多親屬也遭受損失,因此他更加悲傷。 世尊說道:‘優多羅波羅舍利的那些弟子是修習諸根。‘世尊的教導是說在此不以眼看色,不以耳聽聲等。如此的話,按我的話,盲人也成為修習諸根,聾人也是如此等,世尊廣為宣說。

། བཙུན་པ་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་བསྒོམ་པར་བཏགས་པ་ལགས། དེ་དགེ་སློང་དག་གང་གིས་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་ཏེ། དེ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་མིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་དུའོ། །ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ནགས་སྟུག་པོའི་རྒྱུ་སྲེད་པའོ། །མ་བཅད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྤངས་ནའོ། །ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་མའི་རྣམ་པ་ཡང་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་རྣམས ནི་སེམས་ཅན་ནོ།།སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པ་དག་ཏུའོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པའི་ཡུལ་ཉིད་སྲེད་པ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ས་དགུ་དག་ཏུ་སྟེ་དུས་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་འཆིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་ སྤངས་པའི་རྣམ་པས་ལྷག་མ་ནི་དེའི་ཡུལ་གྱིས་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་མ་བཅད་པའོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཏུའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་དྲུང་ནུ་ཞོ་འདོད་བེའུ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནུ་ཞོ་འདོད་པའི་བེ+ེའུ་ནི་ནུ་ཞོ་ འཐུང་བའི་བེའུ་སྟེ།མའི་དྲུང་དུ་ཡིད་འཆིང་བ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། ལག་པས་སྟོན་ཀའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གཤེགས་ཏེ། དེར་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཚོ་ཆེན་ པོ་དེ་ལ་ཞུགས་ནས་པདྨ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ཙམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་གོས་བཞི་བལྟབ་ཀྱི་གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ས་ཅན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ས་ཅན་སྲེད་པ་ནི་དྲ་བ་དང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ ཏེ།ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །བཅད་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་བས་ཕྱུང་བ་དང་སྤངས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་ལམ་ནི་བསྐྱེད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོས་བཀག་ནས་ལམ་གྱིས་དྲུངས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། དགའ་བ་ནི་སྲེད་པ་ སྟེ།བདག་དང་འབྲེལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སྲེད་པ་སྤང་བར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ནི་བདག་གྲོལ་བར་མཛད་ནས་གཞན་མཐའ་དག་གྲོལ་བར་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་ན་བདག་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་སེམས་ལའོ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལག་པས་སྟོན་ཀའི་པདྨ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་པདྨའི་ནགས་ལས་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་པདྨ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་སྲེད་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ལམ་ཉིད་ གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བསྒོམ་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་ལམ་ནི་སྐྱེད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སློབ་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསྐྱེད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པས་འཕེལ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐར་པ་ ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །དེས་བསྟན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་དེ་ལ་ནི་བདག་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཡིད་འོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

比丘問:‘如何修習諸根?’ 諸比丘,由於斷除了貪慾愛著,正因為斷除了這些,你們的眼根才得以完全斷除,所以這樣說。 ‘乃至’是表示時間限定的意思,即在多長時間內。 ‘林結’是指有林密集的因即貪愛。 ‘若未斷’是指若未捨棄。 ‘即使微細’是指即使是細小的形態,連有頂的金剛喻定都應當斷除,更何況其他。 ‘人’是指眾生。 ‘生’是指在諸有中。 這是顯示有的境界即是貪愛。 或者說在九地中,即在那麼長的時間內。 ‘意極縛’是指具有被他控制的心的意思。 如前所說斷除的方式,餘下的是由其境界的垢染之詞。 ‘由此’是指未斷除輪迴。 ‘于彼’是指在生生世世中。 如何呢?‘如犢求母乳’,譬如渴求母乳的犢子,即飲乳的小牛,繫心于母親身邊一樣。 如何斷除貪愛呢?說到’手如秋’等。 在一處花園中,世尊與聲聞僧眾同行,在那裡有一個人進入大池中,從根部採摘蓮花。 當世尊坐在四疊僧衣座上,與長老舍利子一起對具地者開示:‘具地者,貪愛是網和對境的執著’,如是宣說。 ‘斷已’是指以相應對治而拔除和斷除,與’當生寂靜道’相連。 以世間對治遮止后以道根除。 ‘喜’即是貪愛,‘與我相關’是詞的余義。 ‘於我’是指因為沒有任何人能斷除安住于處的相續中的貪愛。 ‘牟尼王’是指自己解脫后令一切他者解脫的行者。 或者’於我’是指於我的心。 如何呢?‘如手摘秋蓮’,譬如有人從蓮池中採摘秋季生長的蓮花一樣,應當從心中斷除貪慾和愛著。 道itself是對治,因此爲了令入修習,說’當生寂靜道’,意思是說以見道和修道二者斷除三界一切煩惱,故當修學有學道。 ‘當生’是指以小、中、大的次第增長。 為何要生起道呢?說’為得涅槃故’,即爲了遠離痛苦和獲得解脫。 以誰所教示的道而趣向涅槃呢?說’佛所說’,即佛陀所說。由於他所教示無誤,故當一心修習。 我也安住於世尊所教示的道中,因為無倒教示的事相是修行和果位,否則就不會趣入,爲了顯示這一點而說’如悅意妙花’等。

། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོན་པར་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་། ཤིང་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། དངོ་ཀའི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མདོག་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡོད་ལ། དྲི་ཤིན་ཏུ་མི་ཞིམ་པ་དང་དྲི་ང་བ་གཟིགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་མདོག་དང་དྲི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྲི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ གཟིགས་ནས།དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའོ། །མེ་ཏོག་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་ཅིང་མཛེས་ལ་སིམ་པར་བྱེད་པའི་མེ་ཏོག་གོ། །གང་གིས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལས་བླང་བར་མི་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དྲི་བཟང་པོ་མེད་པ་སྟེ། དྲི་སྨད་པ་དང་དྲི་ང་བ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་ང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ ནི་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་ནི་གང་ཟག་གི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཡིད་འོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཁ་དོག་ གིས་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ།།དྲི་ཞིམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉེ་བ་ནས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིག་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མ་དག་ནི་ཤེས་པར་སླའོ། །གང་འཚེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་གི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལོག་པར་དད་སེལ་གྱི་ཉན་ཐོས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དག་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ ཚལ་ན་སེར་སྣ་ཅན་ཤིན་ཏུ་བརྐམ་པ་ཀོ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་གྲོང་དང་གྲོང་དག་ལས་ཀྱང་ནོར་དག་ལེན་པར་བྱེད་དོ།དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟར་བུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་བྱེད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་བཅུད་བླངས་པ་སྟེ། ཁུ་བ་གཞིབས་ ནས་འཕུར་བ་ལྟར།།ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། ཅི་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དྲི་ལ་མི་གནོད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དྲི་ནི་ཁ་དོག་དྲི་སྟེ་དེ་གཉིས་ཉམས་པར་མ་བྱས་པའོ། །འཕུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའོ། །ཁུ་བ་གཞིབས་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཀ་རཎྜ་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ཏོག་གི་རྡུལ་བླངས་པའོ།།དཔེ་སྒྲུབ་པ་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་རོ། །ཐུབ་པ་གྲོང་དུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བའོ། །དཔེར་ན་བུང་བས་མེ་ཏོག་གི་བཅུད་བླངས་ནས་འཕུར་ གྱི།ཁ་དོག་དང་དྲི་ནི་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་དག་ཏུ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་བྱས་ནས་བསོད་སྙོམས་བླང་བར་བྱའི། འདི་ལ་གནོད་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་། དད་པ་ཉམས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་བྱའོ། །གཞི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ ཐུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པར་བྱས་ནས་གྲོང་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི།དྲག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་སྐྱོན་གྱིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ། ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བདག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་ཆོས་ངེས་པར་བྱས་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་དེས ན་དེའི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་དང་པོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བསྟན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་མ་རུངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཆད་པ་གཅོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

複次,世尊遊行于曠野時,見到了俱舍多迦樹和東迦樹的花等色相極為美妙,但氣味極不芬芳且臭穢。又見到其他具有色相和香氣的花,如尸利沙花等。因此,說了這兩個偈頌。 ‘如何’即是’怎樣’。‘悅意之花’即是奪人心魄、美麗且令人愉悅的花。爲了說明以何令人滿意,故說’色相美妙’,因為這是顯示色相圓滿。爲了說明不應取之因由,故說’無香’,即是沒有芬芳,意思是具有劣香和臭味。‘如是善說之語’即是如此明顯顯示事物的語言不要使之無果,因為如此無有功德,故不應隨順而行。對於善說,應以補特伽羅的修行為核心。 ‘如悅意之花’即是以色相從遠處奪人心魄。以芳香則從近處奪人心魄。‘如是聞善說之語’等,其餘易知。爲了顯示唯有無害才是善說義理的修行,故說’如蜂採花’等。 正等覺釋迦牟尼有些聲聞希求利養恭敬。因此,首先宣說了這個別解脫。其他人說,是因為在祇園中有一個名為俱尸迦的極為貪婪的吝嗇商主從諸多村莊收取財物而作此開示。 ‘如蜂’即是譬如蜜蜂從蓮花等採取精華,與’採取汁液而飛走’相連。若問是否對此造成損害,故說’不損色香’,色香即是色相和香氣二者未受損害。‘飛走’即是行於虛空。‘採取汁液’即是採取所謂摩羯蘭陀的花粉。 爲了顯示譬喻所成立的義理,故說’如是’,即是如此。‘牟尼遊行于聚落’即是出家人爲了乞食而往諸聚落。譬如蜜蜂採取花的精華后飛走,而不損壞色相和香氣,如是應當在諸家中生起信心等后取乞食,而決不應以損害而破壞及令信心退失。 依于其他根據而說,牟尼是捨棄對他人的傷害而行於聚落等處,而非以暴力。其他人說,是針對那些認為以過失親近無過失的人而說’於他人過失’等。 佛世尊金寂如來的聲聞們隨順非善士法,因為他們讚歎自己而輕蔑他人,確定他人的法後加以詆譭,因此爲了對治此過而首先宣說此別解脫。其他人說是因阿阇世王的惡人們以處罰為主而開示。

།གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་མི་བརྟག་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པ་དང་། ངན་ པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ནི་ངེས་པར་མི་བརྟག་སྟེ།དེ་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་ལ་ལྟ་བ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་སོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་དང་མ་བྱས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་འདི་དག་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེའམ། ཡང་ན་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའོ། །དེ་ཚོལ་ ན་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའམ།གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་བརྟག་པ་དང་། ངེས་པར་བརྟག་པ་དང་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱས་ན་ནི་དཀའ་བ་མེད་པར་གཞན་འདུལ་བ་ནི་གནས ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་མ་དུལ་བར་གཞན་འདུལ་བ་ནི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དག་འདི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཐོ་བའི་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དྲིས་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཁྱིམ་བདག་མི་གཙང་བའི་འདམ་ལས་གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་པདྨ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་རོ། །ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ སོ།།མི་གཙང་བ་ནི་གཙང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྫས་དེས་སྨད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ལ་ཆུ་མེད་པ་སྟེ། ཆུ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེར་སྣོད་བཀྲུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུས་བླུགས་ན་ནི་པདྨ་བྱེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ གཙང་བའི་ཕུང་པོ་གང་ཆུ་མེད་པ་དེ་ལས་པདྨ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། གཙང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཙང་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དྲི་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་གཙང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་མོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ དྲི་ཞིམ་པ་དང་།གཙང་བ་དང་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་དང་འདྲ་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དང་བཅས་པའི་རྫས་དེ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། མདོངས་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་མེད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་མེད་པས་མདོངས་པ་དང་འདྲ་བ་ སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གསལ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ ཏེ།རབ་ཏུ་གསལ་བར་འབྱུང་བའོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་བཀའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཞན་དག་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། ཇི་ལྟར་ཆུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་སྲེད་པའོ།

‘不觀察他人過失’是指不要觀察他人的行為過失和惡行,因為觀察他人過失是非善士之人的行為。 ‘不論他人作與未作’是指不要說’這些是他人做得不好’或者’這是應當的還是不應當的’。如果尋找這些,就會具有輕視等行為,或者會因不好的名聲等而被捨棄。 ‘應當觀察自己’是指應當觀察、詳細觀察和尋找自己。觀察什麼呢?就是觀察應當與不應當、善行與惡行。 前面所說兩句偈頌的分別是這樣的:首先要調伏自己,因為自己調伏后,調伏他人就容易,這是合理的。未調伏自己而調伏他人是沒有機會的。 那些如此無過失地教導的人會轉生到何處呢?爲了以高尚的比喻來說明,所以說’如同垃圾堆中’等等。 這是從祇園精舍中一位名叫’賤民’的居士問這樣的事情而開始的,就像從不凈污泥中生出清凈悅意的蓮花一樣。同樣地,從凡夫中也會出現如來和如來的聲聞,從此開始說了兩個偈頌。 ‘如何’是指怎樣。‘垃圾堆’是指衆所周知的塵垢聚集。‘從此’是指從這個世間。‘不凈’是指不清凈,因為是臭穢本性的物質所以被賤視。 ‘無水’是指這裡沒有水,意思是遠離水。如果在那裡倒入洗器皿等的水,就會生出蓮花,也就是說從那個無水的不凈堆中會生出蓮花。 怎樣的蓮花呢?‘清凈芬芳悅意’,具有清凈且令人喜愛的香氣是清凈芬芳。因為有悅意的香氣所以令人心生歡喜,因此意思是具有芬芳、清凈和完美形態而悅意美麗。 如此這般。用比喻來說明的意思是:‘垃圾堆’是比喻塵垢的聚集。‘於此’是指屬於欲界的凡夫,因為是由內外物質所成就的。 怎樣呢?說’盲目’,因為如同無心識,因為沒有無漏智慧眼而如盲,意思是從這樣的凡夫中。 ‘以智慧而顯明’是說雖然如此,但對一切事物的境界有所了知,以無漏智慧超越包括天界在內的世間並勝過它們,而顯現光明。 ‘圓滿佛陀的聲聞’是指正等正覺佛陀和隨順他教法的其他離貪者,按順序是因為成就一切智和離欲界頂的貪慾。 如同那垃圾堆是欲界的凡夫,如同無水是貪愛。

།ཇི་ལྟར་པདྨ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །གཙང་བ་དང་དྲི་ཞིམ་ པས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཉིད་དོ།།སྲིད་པ་གསུམ་ལ་གྲགས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དུ་འོང་བས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་ རབ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཕུང་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་སར་བྱུང་སྟེ།རྩེ་བ་དང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བྱས་ནས་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་འདི་ཉིད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ལ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ལས་བཤོས་གསོལ་ བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སོང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདི་ཉིད་དུ་བཤོས་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་ཅེས་བསྒོའོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་དེ། མེ་ཏོག་གི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་གང་གི་ཕྱིར་བཙུན་ མོའི་འཁོར་གྱིས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱར་ཅིང་བཀོད་པ་ན།དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རི་དགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་པ་ན་དགེ་བསྙེན་མ་ས་ག་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ ལྟ་བུར་རོ།།མེ་ཏོག་ཕུང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་མང་པོའོ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མང་བྱེད་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་སྦྲེལ་ཞིང་བརྒྱུས་པ་སྟེ། རྣ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །མིར་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ བའི་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ལའོ།།སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་མིའོ། །བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །དགེ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གཞན་དག་གི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ བ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བློ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ལ་གོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་ཡིན་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དབྱར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཤིང་བ་ཀུ་ལ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་གཟིགས་ནས་དགོན་པ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་དབྱར་ཀ་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་བ་ཀུ་ལ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་གི་རིགས་རྣམ་པར་འབྲུལ་བ་དང་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་འབྱུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རླུང་དང་ཆར་ལ་སོགས་པས་རེག་པར་གྱུར་ན། དེའི་མེ་ཏོག་ཕལ་ཆེར་ས་ལ་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ དེ་བཞིན་གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་རྣམ་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྲུལ་ བ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།དགག་པ་དང་རྩ་བ་ནས་དབྱུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལས་བསལ་བའོ། །བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་བོད་པ་སྟེ། དུས་དེའི་གདུལ་བྱ་རྣ་གཏོད་པ་ལ་གཟུད་པའོ། །དེས་ནི་དེ་དག་ སྤོང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མིང་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་དང་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如同蓮花那樣,是佛等的本性。以清凈和芳香而廣為人知。名聲遍及三界。以莊嚴而具足相好圓滿。關於’以智慧’,因為一切福德資糧和智慧資糧及其果德的殊勝成就都依賴於智慧。如是,由於以智慧善行熟習之力而生起菩提等,因此爲了引導趣入彼義,故說’如從花聚中’等。 王子光勝來到遊園之地,體驗遊戲和快樂后說:‘這是福德之果,我應當在此處邀請世尊及聲聞僧眾,與後宮眷屬一起供養齋食’等廣說。‘囑咐說:喂,你去請世尊來此遊園受供。‘到第二日以大供養供養世尊,堆積大量鮮花,因後宮眷屬為世尊編製各種花鬘裝飾,由此而說此經。 其他人說是從鹿母講堂的優婆夷娑伽開始。‘如何’即是怎樣。‘花聚’即是眾多芳香之花。‘如結眾花鬘’即是連結編織花鬘,如耳飾等形狀。‘如是’即是那樣。‘生為人’即是佛出世時的現世之生。因為諸生都是有死法故為人。‘作’即是行為。‘善’即是智慧及其果,即他人的善行。‘眾多’即是多種,因為與彼相應故能生起一切所欲之果。 具慧者修習之功德即是斷除隨眠或煩惱,以斷除煩惱故能生起一切無過失的善行,為顯示此義故說’如夏季’等。夏季時見到婆俱羅樹開花,從稱為阿蘭若的比丘及眷屬開始說此經。‘如夏季花’即是如夏季時婆俱羅樹之花開放散落,如是此樹于夏季開花,因極其柔軟,若為風雨等觸碰,其花多數墜落於地。 ‘貪慾、嗔恨如是愚癡’即是如斷除貪慾和嗔恨,如是也應斷除,為顯示同樣一味愚癡故說’如是’聲。如是也應當完全捨棄三種貪等繫縛,以遮止和根除二者從相續中除去。為顯示此是出離在家故,呼喚’比丘’,為引導當時所化機傾聽。因為他們能斷除彼等。 若問斷除煩惱者名為何,即是’比丘’,意為摧毀煩惱和超越之義。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡེང་བ་མེད་ཅིང་བགེགས་མེད་ན། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་ཡི་ཡིད་ལ་རྣམ་ཆགས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཧེན་དྲ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་གང་གཱའི་འགྲམ་གྱི་སྐྱེད མོས་ཚལ་དུ་རྩེ་བའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་བྱུང་ངོ་།།ཉི་མ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གི་བར་དུ་འདུག་སྟེ། མཚན་མོ་བག་ཕབ་སྟེ་རབ་ཏུ་ཉལ་བ་ལས། བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་གཱའི་འབབ་ཆུས་ཁྱེར་རོ། །དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་འདི་གསུངས་སོ།།མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མཁན་མཁས་པས་མེ་ཏོག་གི་ཀུན་དགའ་ར་བར་ཞུགས་ཏེ། མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བསྩགས་པ་འམ། ཡང་ན་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་ཡིད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་དེ་དག་བལྟས་ཏེ་སོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་བསྩགས་ཤིང་ཉེ་བར་བསྩགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་རྣམ་ཆགས་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཏེ། འཆི་བདག་གིས་ནི་བླངས་ནས འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཉལ་གྲོང་ཆུ་བོས་བདས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་མང་པོའི་ཆུ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བག་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བའི་གྲོང་ཅན་དང་གྲོང་བདས་ནས་ཁྱེར་བ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་བྱ་བ་མ་བྱས་[(]བ་[,]པ་[)]ཉིད་དུ་ གཡེངས་ནས་འཆི་བདག་གིས་བླངས་ཏེ།དེའི་འཚོ་བ་ཕྲོགས་ནས་འགྲོ་བའི་ཐ་མར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། འཆི་བདག་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡིད་ལ་བསམ་པ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་མི་རྣམས་འཆི་བདག་ གིས་ཁྱེར་རམ།གཞན་དུ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། མི་ཡི་ཡིད་ལ་རྣམ་ཆགས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པའི་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་བུད་མེད་ཅིག་ཤི་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ངོམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུའོ།།ངོམས་པའི་སྒྲ་ནི་དྲུག་པ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པས་སྐོམ་པ་ཞི་བར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །འཆི་བདག་ནི་མཐར་བྱེད་ པའོ།།དབང་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རག་ལུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་དྲུང་དུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཐོབ་པའི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ངོམས་ཤིང་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རེ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ལོངས་སྤྱོད་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དག་ལ་རེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་སྟོན་ཏོ། །བྱ་བ་མཐར་ནི་མ་ཕྱིན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་རེ་བའི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་མ་ རྫོགས་པར་རོ།གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བདག་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལས་འདི་ལྟར་འདའ་བར་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་བུམ་པ་འདྲ་བར་རྟོགས་བྱས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་བུམ་པ་ལྟ་བུར་ཁོང་སྟོང་ པ་དང་།སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། དབུ་བའི་གོང་བུ་དང་འདྲ་བར་ཡུན་རིང་པོར་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། བུམ་པ་ནི་སའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །འདྲ་བ་ནི་ལུས་དང་འདྲ་བའོ། །ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་བྱས་ ཤིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་སྣོད་ནི་བུམ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སྣོད་ཀྱང་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

爲了說明在斷除貪慾等煩惱時,如果對境等無有散亂且無有障礙,則善行增長,反之則不然,故說:‘人心有貪著’等。 有一位名為摩醯因陀羅的國王,他對境生起貪著,在春季時節與后妃眷屬一同前往恒河岸邊的遊園嬉戲。 稍坐片刻,夜晚安然入睡時,與后妃眷屬一同被恒河水沖走。因此,在此時說此偈頌。 ‘如同花朵’是指譬如善巧的編花匠進入花園,採集花朵,或者從所有花樹上以意念攝取觀察等。如是採集、近采,如是’心有貪著’,即是對色等種種境界之心生起貪著。‘人’是指貪慾眾生,與’為死主所攝去’相連。 為顯示此喻故說’如睡村被水沖’,譬如被眾多河水之流沖走安然入睡的村莊與村民一樣,放逸未作所應作而散亂,為死主攝取,奪其生命而去,最終滅亡。此句意為死主於一切時無差別而入。 對於’人們是在意願圓滿獲得后被死主帶走,還是不然’的思惟,說’人心有貪著’等。 其他人說這是針對一位極受讚譽的年輕女子死亡而作。 ‘未滿足’即是慾望未圓滿。為顯示滿足聲是第六關聯,故說’以諸欲’,即是對色等境界之慾望未得止渴的眾生。 ‘死主’即是終結者。‘掌控’即是使之屈服,意為帶至自處。 即便對已獲得的受用少許也未滿足而死,更何況說對慾望受用的期待,為顯示即便為此精進也不會成就,故說’受用不生起’。對境的期待即是顯示對未生、未來的慾望資具格外執著。 ‘事業未究竟’即是意願之果未圓滿。 由於死主是無有退轉而入,因此為顯示應當如是精進于超越此事,故說’應知此身如瓶等’。 此身如同瓶子般中空,如同陽焰般無實質,如同水泡般不能長久安住,如是顯示后說四偈。 瓶即是地器之相。‘相似’即是與身相似。‘身亦如是應了知’即是以世間智了知,因為出世間無有如是。 譬如瓶是水等物質之器,如是身亦是三十六種不凈物質之器,此為所顯。

།དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ སྨིག་རྒྱུ་འདྲར་ཤེས་ནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ནི་རི་དགས་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ལུས་འདི་སྟེ། ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་པ་དང་། སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཡང་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དཔེས་ནི་མཐར་འཇིག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདིས་ ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པའོ།།མི་རྟག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། །ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་ལས་སྐྱེས་པའི་ལམ་ གྱི་མཚོན་གྱིས་བཅད་པ་ནི་སྤངས་པའོ།།འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་འདིར་རོ། །ཅི་ཞིག་གཅོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །བདུད་ཀྱི་མེ་ཏོག་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མེ་ཏོག་སར་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱིས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།ཡང་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དང་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་མཆོག་གོ། །དེ་སྤངས་པས་ནི་ངེས་པར་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆི་བདག་ རྒྱལ་པོས་བལྟར་ཡང་མེད་པར་འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཆི་བདག་གི་མིང་ཅན་དེའི་དབང་ཕྱུག་གིས་བལྟར་མི་སྣང་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའོ། །དབུ་བ་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་ལུས་འདི་ཡིན་ཏེ། བུམ་པའི་དཔེས་བསྒྲུབས་ནས་འདིར་ཡང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རླུང་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་གི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་དབུ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབུ་བ་དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱང་རླུང་གིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ལུས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དབུ་བའི་གོང་བུ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་པོ མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཉིད་དོ།།ལུས་འབའ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མ་ཟད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབུ་བ་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལྟ་གནས་སྲིད་པའང་ དེ་དག་ཡིན།།ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟར་དབུ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་བཟུང་བས་འཇུག་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་ པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀ་སྙིང་པོ་མེད་པས་དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲིད་པ་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ན་པདྨའི་ གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ།དེ་དང་ཉེ་བ་ན་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ནགས་ལ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་དག་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། གང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཟག་མཁས་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཞེ་ན་སྲིད་པ་ལ་སྙིང་པོའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་ཅིང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་ བཙལ་བར་གྱུར་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ལོང་བས་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སེམས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་ པར་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོས་བཙལ་བར་གྱུར་ཀྱང་མེ་ཏོག་དེ་མི་རྙེད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བསམས་ཤིང་བཙལ་བར་གྱུར་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

對於’如是了知諸法如陽焰’一句,陽焰是指鹿等口渴時所見。法的自性即是此身,因為住時極短暫故為暫時性,又因為是虛妄的緣故。或者說以瓶子為喻說明最終會毀滅,這裡是說速滅。 無常有兩種:相續無常和剎那無常,為顯示欲界所行之身故。‘了知二種’是指通達。由道資糧力所生之道劍所斷即是斷除。 ‘此中’是指在此世間。若問斷何物,則說’魔之勝花’,即成為煩惱魔之資具如新鮮花朵,即愚者之色等,緣于彼而斷除煩惱故。或者說見所斷之結使因為是首先應斷除的,故為勝花。由斷除此,必定不久即得涅槃,為顯示此義故說’死王亦不得見往’,即不顯現於名為死王之自在,即趣入無餘涅槃。 ‘如水泡’是說此身由先前意識所作業所成,以瓶子為喻成立后,此處也顯示是從緣所生。與風相混合的風支即是水泡,如同水泡,身體也是由風維持,若無彼則身體也會毀壞。如同水泡聚,因無實質故不堪觀察。 不僅僅是身體如此,為顯示五蘊故說’如水泡世間’,五取蘊即是世間,如經中說’苦集世間及見處有亦即彼等’。如是因為如同水泡,執取身體和世間二者即顯示兩種趣入,因此以觀察蘊之一分方式,以不凈等趣入聖道。 世間則是由觀察一切蘊而趣入。因為身體和世間二者皆無實質,為顯示此義故說’有如優曇缽羅’等。世尊住于大無熱池蓮花座上,觀看近處優曇缽羅林,告諸比丘:‘譬如優曇缽羅花難得,如是見輪迴無實質者即解脫生老’等,說此偈頌。 ‘何無實質’中的’何’指智者,彼亦不能通達,於何處?于有中無實質。諸眾生是壞滅的,因為所欲求執取之事物尋求而不可得故。 若問是否如盲者什麼都不見?答曰:‘如優曇缽羅花思維’,譬如除佛陀和轉輪王出世外,即使以大煩惱尋求亦不得彼花,如是雖詳細思維尋求亦不能通達。

།དགེ་སློང་དེ་ནི་སྤོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མཐའ་ དག་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་བར་བྱས་ནས་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་མིན་པའི་ཕ་རོལ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་ཞེས་བྱ་བས་བསྐང་བར་བྱ་ སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ལམ་མེད་པར་སྲིད་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྲུལ་རྒས་ལྤགས་རྙིང་བརྗེ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་པགས་པ་རྙིང་པར་གྱུར་ཅིང་བུ་ག་དུ་མ་སྐྱེ་བ་དང་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་ བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་པགས་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་གཙེས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་པོ་ཐོག་མ་མེད་པས་རྙིང་ཞིང་རྒས་པའི་ཕྱིར་འདོར་བ་ཡིན་ ནོ།།འཁོར་བར་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ན་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆུ་སྐྱེས་རྩ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། གན་ ད་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དགའ་རབ་པ་འདམ་དུ་ཞུགས་ནས་མྱུར་དུ་པདྨ་དག་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུས་དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདོད་ཆགས་མ་ ལུས་གཅོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔའོ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྩ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟའི་ཞེས་བྱ་བ་པདྨའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་པདྨ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མཁན་གྱིས་ཕྱུང་བའོ། །ཐང་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན།ཆུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནི་ཐང་ལས་སྐྱེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །ཆུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་མཚོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གང་ཞིག་པདྨའི་ནགས་སུ་ཞུགས་ ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་པདྨ་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྨོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་ཐོབ་པ་བཅད་པ་དང་། རྩ་ནས་ འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དྲུངས་འབྱིན་ཅིང་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ནི་གཞན་ལ་གནོད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ། སྟག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔ་པོ་མཐའ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་བར་སླའོ། མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སྟོ།། །།པདྨའི་ནགས་ནས་པདྨ་བཞིན་དུ་ཡང་གང་དག་ གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་སྤོང་བར་ནུས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་གང་ཞིག་གིས་པདྨའི་ནགས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་པདྨ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྨོངས་པ་དང་། ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཐོབ་པ་བཅད་དེ་རྩ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མཐའ་དག་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་འཁོར་བས་སྐྱོ་བ་དང་། གང་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡིད་དག་པར་བྱས་པ་ནི་རྟ་བཟང་པོ་བཞིན་དུ་བཟང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་རྟའི་ཚོམས་ལས་བརྩམས་ནས་རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所謂’比丘捨棄’是指捨棄散亂等的出家人,他自己見到輪迴一切無有實質,通過趣入道之資糧而完全捨棄。什麼是捨棄呢?‘非彼岸之彼岸’,是指此岸,意為五取蘊。應當以’道’來圓滿,因為沒有道就沒有捨棄輪迴的方法。 爲了顯示此處的比喻,說’如同老蛇蛻舊皮’。譬如蛇在春季時皮變舊且生出許多孔洞,因長期受用而無有實質,所以完全捨棄皮。同樣,瑜伽士因為被變異等過患所害,以及非彼岸之彼岸無始以來衰老的緣故而捨棄。 首先觀察輪迴無實質,之後對一切世間生起不喜之想,由此能斷除一切煩惱,爲了顯示這個道理而說’蓮花根’等。世尊見到名為甘達迦的園丁進入泥中迅速採摘蓮花,針對當時的所化眾而說了六個偈頌。 ‘何者’是指比丘的特徵。‘斷除一切貪慾’是指完全拔除渴愛,即三界十五種。怎樣呢?‘如根之花’是指從蓮根生出的蓮花,譬如花鬘師所採摘的。 若問在旱地是否也這樣生長,故說’水生’,因為從水中生故稱水生,這與從旱地生的有所區別。‘住水’是指進入蓮池,是由環境所成就。 譬如有人進入蓮林,採摘悅意且所欲的蓮花。同樣,以聖道趣入自相續,如同所欲般對治愚癡和隨煩惱,斷除貪慾等及其所得,從根本拔除。 正是由此拔除輪迴根本、捨棄一切有,而非由其他。嗔恚是害心和忿怒的因,以’虎’字來表示。五種一切是由見道和修道所斷,因為是欲界所行。其餘易於理解。 花品第十八釋論完。 若問誰能如同從蓮林中採蓮花般斷除一切貪慾等?答:譬如有人進入蓮林,採摘悅意且所欲的蓮花。同樣,以聖道趣入相續,如同所欲般對治愚癡和隨煩惱,斷除貪慾等及其所得,從根本拔除,正是由此拔除一切輪迴根本,而非由其他。 對於厭離輪迴以及以信心等功德凈化心意者,如同良馬般具有善良本性、調柔的自性,爲了顯示這個道理,其後從馬品開始說’良馬’等。

།ཡང་ན་སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་སེམས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པའོ། །མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཚོམས་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྟ་དང་འདྲ་བར་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཚོམས་དགོད་པ་ཡིན པའི་ཕྱིར།རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཤོས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་དགེ་སློང་དག་རྩོད་པ་བྱུང་ནས་དེ་ཉིད་ན་གནས་སོ། །དེར་ཡང་གང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དག་ནི་བདག་ཉིད་རྩོད་པར་མི་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལས་ ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།སྐབས་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་རྟ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་རྟའི་མཆོག་ལ་ཞོན་ཏེ། ཕྱོགས་དེར་འོངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ ཏོ།།བཟང་བ་ནི་བྱ་བ་ཤེས་ལ་རིགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དུལ་བ་ཡིན་གྱི། རྟ་ཕྱི་ལང་ཅན་ངན་པ་ནི་དུལ་བར་འགྱུར་བའམ། བཟང་པོའི་མིང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞག་གཅིག་གིས་དུལ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བཤད་ དེ།[་(]མགྱོས་[,]མགྱོགས་[)]པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྟའོ། ལྕག་གིས་གཞུས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པའོ། །ཤུགས་དྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟུན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་ཤིང་འཕྲོས་པའི་ཤིང་བཞིན་ནོ། །བཟང བའི་ཕྱིར་ལྕག་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྐྲག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྐྱོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་ཞིང་བསྔགས་ཏེ། ཡང་བག་མེད་པས་ལྕག་གིས་གཞུས་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་རྣ་བ་གཉིས་འདེགས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།དད་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དད་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་དག་གི་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་འཇིགས་པས་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ལྡན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཞི་གནས་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ལྡན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་སོ། དེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ནོ།།བཟོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོ་དུལ་བ་གང་ཡིན་པའི་བཟོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོགས་ ན་བདེ་བ་ནི་དེས་པ་སྟེ།གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གཞན་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །སྲིད་པ་མ་ལུས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ པོ་སྤོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་སྟེ།དེའི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་དམ་ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།ཡང་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཅིང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོབ་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་བཞུགས་ཤིང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་མ་ལུས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྷག་མ་སྤོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སུ་བསྟན་ནོ། །རིག་དང་རྐང་པར་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །རྐང་པར་ལྡན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ དེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者說心的資具有兩種:非有情和有情。其中非有情是指花等。另一種是指馬等。在講述如花一般無執著的品類之後,其後安立如馬一般無執著的品類,因此說’良馬’等。 在彼岸的岸邊,諸比丘生起爭論而住于彼處。在那裡,如象等大德們自己不爭論,也勸阻他人爭論。當時諸比丘向世尊稟告此事。那時,勝光王騎著調馬師的上等馬來到那裡,世尊以此為喻宣說了兩個偈頌。 所謂良馬是知事且種姓高貴而調順,劣馬狂躁不調,不能成為調順,也不能獲得良馬之名。如《寶馬經》中說一日即可成為調順之境。[因]疾馳而稱為馬。‘被鞭打’是指被竹杖等擊打。‘猛力’是指生起精進和歡喜,如花開放飄散的樹。 若問良馬僅以鞭等恐嚇會如何,即’驚懼’,生起厭離而警惕,為不再因放逸而遭受鞭打而豎起雙耳。為顯示譬喻所要成立的義理,故說’信等’。具足信根。‘如是’表示此具精進,因此具足勝信者被聖教之鞭策勵,因畏懼罪業而迅速趣入諸善行。 ‘具戒定’是指具足聖者行為和止觀二者。‘抉擇諸法’是指以理證悟真如。‘彼’是指如是有情。 安住于忍辱和善,調伏諸根者即是忍辱和善。忍辱是指對他人加害等的忍耐。和善是指溫和,意思是即使與他人有大的不和,也不損害自他。或者說是遠離損害他人,令他人生起歡喜。 ‘斷盡諸有’是指斷除並捨棄三界,以從根本斷除煩惱的方式。‘此中’是指此現見法或是此佛教中。救護者,如說一切有部所說:‘唯有法王世尊一人是諸法的救護者’。 或者說因為如實開示並利益他人故為救護,意思是住于有餘依而作他利。‘斷盡諸有’表示入于無餘涅槃,顯示為欲斷除苦的余習者之方便。 ‘具明足’中,明是指宿住隨念等三明。具足是指戒律。這是因為別解脫戒等是一切功德之基礎。

།ལྡན་པ་ནི་རིག་པ་དང་རྐང་པ་མ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དྲན་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པའོ། དེས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་འཁོར་བ་ སྤོང་བར་བྱེད་དེ།སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་དུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མཉན་ཡོད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་མ་དད་པ་ཞིག་ཀྱང་གྲོང་དུ་ཆས་པ་ལས། དེ་མཐོང་ནས་འཁྲུགས་ཏེ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དེ་ལ་བསྣུན་ཏོ། དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བའི་སེམས་ནི་མ་སྐྱེས་སོ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་དད་ནས་དད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའོ། །དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྡོམ་པ་ནི་མི་སྙོམས་པ་སྤངས་པས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པས་ལེགས བཏུལ་རྟ་ལྟ་བུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདུལ་སྦྱོང་མཁས་པས་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་དུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤངས་པས་དབང་པོ་དུལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉི་ག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ཟག་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ཁོང་ཁྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་ཡི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བློ་གཡེངས་པའི་ལྷ་དེས་ཀྱང་མཆོད་པ་ཡིན་ན། བློ་གསལ་བར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་པ་སྟེ། དབང་པོ་དུལ་བ ལའོ།མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཞིག་བདག་གིས་འདི་མཐོང་ཞིང་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ནམ་ཞིག་བདག་གིས་འདི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་འདིར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཆོས་ བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་འཇུག་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དབང་པོ་ཉེ་བར་མ་དུལ་བས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་མ་དུལ་བར་གཞན་གདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་དུལ་བ་ན་ནི་བག་ ཡོད་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་རྟ་བཟང་པོ་དང་རྟ་རྒོད་སྟོབས་ཆུང་བ་གཉིས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་ན་དེས་སྟོབས་ཆུང་བ་བོར་ཏེ་མྱུར་དུ་འབྲོག་དགོན་པ་དེ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པས་ བག་མེད་པ་འདི་ཉིད་དུ་བོར་ནས་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནས་དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།བག་ཡོད་པ་ནི་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་བག་མེད་པ་དག་ཡོད་ན་མཁས་པ་དེ་ལས་ འདས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལོ་དང་གཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་ཏེ། བརྩོན་པ་མི་བྱེད་པའོ། །མི་ཉལ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དུ་མས་མི་ཉལ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ་ནི་མི་ཉལ་མང་པོ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ རྩོམ་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་བ་མི་རྩོམ་པ་དག་རྣམ་པར་གཅད་པ་སྟེ། བདེན་པ་ཡིན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བག་ཡོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདིར་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།བཟང་བ་ནི་རིགས་བཟང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ། རིགས་མཐོ་བའི་རྟ་ཞོན་པས་སོ།

具足是指智慧和足部未受損害者。所謂具足正念是指對身等的正念現前,由其力故而具足智慧和足部。由此緣無漏所緣而斷除輪迴。一切苦即是一切有為法之義。以調伏諸根為先則能斷除一切隨眠,為顯示以此為先的世間與出世間功德,故說’調伏’等。 在舍衛城有一位阿羅漢入城乞食。一位不信的婆羅門也往城中去,見到他后惱怒,以拳頭打他。他因離貪慾故未生嗔心。當其生起信心時,為攝受其信心而說此偈。所謂’某者’即是大士。諸根即是眼等。善調即是離不調而善入,意為調伏。 ‘如善調馬者’是說如同善於調馬者所調伏的馬一樣,由斷除嗔恚和貪著而調伏諸根,非由他法。為說明此二者故說’斷除嗔恚無漏等’,即斷除一切嗔恚和貪著等一切隨眠,因為是非等持和等持界故。 為顯示彼為天人世間所供養故說’乃至諸天’,意為若連心散亂于享樂的天人都供養他,更何況心明凈的人們。‘彼等’即如是行者,即調伏諸根者。 ‘人’是說何時我能見到並供養此人,何時我能如是證得,而生起希求。其如何?說’牟尼’,此處稱為救護者,即具有利益他人說法等心者。未調伏諸根者不能利益他人,因為經中說’未調伏自己而調伏他人是不應理的’。 為顯示調伏諸根則具足不放逸、精進和智慧故說:譬如良馬與怯弱野馬二者入大曠野,彼將捨棄怯弱者迅速度過曠野,如是不放逸者於此捨棄放逸而度過輪迴,故說此偈。 不放逸即是于善行精勤故。所謂’放逸’是說若有放逸眾生,智者則超越之。‘睡眠’是指懈怠和為睡眠所制的眾生,即不精進者。‘多不眠’是指具足精進者,以多種方式不眠而勇猛即是多不眠,以善行之發起表示精進。 遮除不修善者,雖是真實但是違緣。因此不放逸和精進說為種種。此處為舉例故說’良馬’,良即是良種,乃騎乘高種馬。

།རྟ་རྒོད་ནི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་མེད་པའི་རྟ་སྟེ། དེ་ནི་རྟ་ངན་པ་ཞོན་པའོ། །སྤངས་པ་ནི་དགོན་པར་སྤངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་བཟང་པོས་རྟ་རྒོད་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པ་དགོན་པའི་ ནང་དུ་སྤངས་ནས།བདེ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞོན་ནས། བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་བ་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། འགྲོ་བ་ནི་ཞུགས་པའོ། ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་མཉན་ཡོད་ན་ཅེ་སྤྱང་ཟུགས་པའི་སྒྲ་ཞིག་གསན་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་ང་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཡིན་ལ། ང་ནི་བག་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ནི ད་དུང་ཡང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།བག་ཡོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། ངོ་ཚ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ལེགས་སྤྱོད་ཅེས་ བྱ་བའི་རྟ་འདུལ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ།བཙུན་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སྡིག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་ན་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་ངོ་ཚ་སྟེན་བྱེད་མི། །མི་ཡི་ནང་དུ་སྐྱེས་གྱུར་ཏེ། །གང་དག་སྡིག་པ་སེལ་བ་ནི། །རྟ་བཟང་ལྕག་གིས་ གཞུས་པ་བཞིན།།ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷ་ཞིག་གིས་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གནས་བརྟན་པོ་ཏི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་ངོ་ཚ་ཤེས་བསྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟེན་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེའོ། །ངོ་ ཚ་ཤེས་པ་ནི་འཛེམ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ངོ་ཚ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གང་ཞིག་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྡིག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་འདི་ ན་གཅིག་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་ནི་སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བསྒོམས་པས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་དུལ་བར་འགྱུར་ནའོ། །སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་དེས་སྡིག་པའམ་ངན་པ་སྤྱོད་པའོ། །རྟ་བཟང་ལ་ནི་ལྕག་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྟ་དུལ་བ་ནི་རྟ་དེ་ལྕག་གིས་གཞུ་མི་དགོས་པ་དེ་བཞིན་ དུའོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་དེ་རྟ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྟ་ངན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུལ་བ་འདུན་སར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་གི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་དུལ་ཞིང་ཅང་ ཤེས་པའི་རྟ་ལ་ལྷག་པར་ཞོན་ཞིང་གཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི།རྟ་ངན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །དུལ་བ་ནི་དུལ་ཞིང་མི་སྲུན་པ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །འདུན་ས་ནི་རྟས་རྩེ་ཞིང་ཚོགས་པའི་སའོ། །ཡང་ན་འདུན་ས་ནི་གཡུལ་བཀྱེ་བའི་སའོ། །འགྲོ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།།དུལ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལྷག་པར་ཞོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་ན་ཕན་ཞིང་དུལ་བའི་རྟ་ལ་ན། རྒྱལ་པོ་དོགས་པ་མེད་པར་ལྷག་པར་ཞོན་པ། ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དུལ་བ་མི་ཡི་ནང་ན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པའི་ནང་ན་ནི་དུལ་བ་ཉིད་མི་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།བསྔགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཚིག་གི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱིས་འཐབ་མོའི་སར་སྤངས་ནས་འགྲོ་བ་ལ་དམ་པ་རྣམས་དམིགས་ཤིང་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་དུལ་བའོ།

野馬是體弱無力的馬,這是騎劣馬。放棄是在曠野中放棄,比如良馬將沒有力量的野馬放棄在曠野中,前往安樂所欲之處,如是乘坐智慧、正念和精進之乘,以正念等捨棄輪迴而獲得涅槃。前往是進入。所謂’極為善巧’是完全通達。因此,在舍衛城聽聞狼的叫聲,‘這是往昔我的朋友,被佛陀所懼,我因正念而成佛,而他至今仍墮落邪道’,就像這樣。 不僅是正念、精進和調伏諸根等,也是修持慚愧,爲了顯示這一點而說’良馬’等。調馬師善行來到世尊面前請問:‘世尊,以何能除罪過?‘於是說道:‘若人親近慚,生於人之中,能除諸罪過,如良馬受鞭。’ 有人說是某天神請問的。有人說是從長老補底迦開始的。‘若人知慚愧’中,親近是修習。知慚愧是具有謹慎,意思是有慚愧。‘若人’是指任何具有慚愧的人能除罪過,這顯示了戒蘊。由具有慚愧而具有戒律,如說’此中唯一無慚者生起種種罪業’。 ‘善安住智慧’是指智慧和禪定蘊,這三者顯示了聖道,因為這是三蘊的本質。由修習這些而調伏不善根。除去是捨棄,那個人捨棄罪惡或惡行。‘如良馬受鞭’是比如調馴的馬不需要用鞭子抽打一樣。‘良’即是良馬,而非劣馬。 為顯示調伏的功德而說’調伏赴集會’等。這是就暴虐的光明王而言,即如大王乘坐調馴且善解人意的馬去戰場,而不乘劣馬,由此而說。調伏是調馴且斷除粗野。集會處是馬匹遊戲聚集之處。或者集會處是佈陣之地。‘前往’是進入。 ‘調馴王乘騎’是說,真實而言,對於有益且調馴的馬,國王無疑會特別乘騎。如是’調馴人中勝’,在所有人中觀察,調馴者是人中最勝,因為是稱讚的根據。即是在言語細微煩惱的戰場中捨棄后前行,聖者們緣於此而親近,這就是調馴。

།ཇི་ལྟར་དེ་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ ཞིག་ཚིག་ངན་བཟོད་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་ངན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ཐོས་ཀྱང་བཟོད་པར་བྱེད་ཅིང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དུལ་བའོ། །ཡང་ན་ཚིག་ངན་པ་ནི་ལྷག་པར་བསྟོད་པའམ་སྨད་པ་སྟེ། དེ་སྨྲས་པས་ ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་དོན་ཏོ།།འདིར་ཚིག་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བརྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟོད་པའོ། །འདི་ལྟར་འདིར་ཚིག་ཉི་ཚེ་སྨོས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཕལ་ཆེར་ཚིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་ ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གླང་པོའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་ན་ཤྲོ་ན་ཀོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་མི་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཞིག་བདག་ཉིད་དུལ་བའི་གནས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་ལྡན་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་ རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་།ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པས་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་དེ་གཟིགས་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དེར་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་དྲེའུ་དང་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དཔེར་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་བཞི་གསུངས་སོ། གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ཡང་རུང་བ་ལ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་འདི་ལའོ། །དྲེའུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དྲེའུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་རྟ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་རིགས་མཐོ་བ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའོ། །སིན་དུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སིན་དུ་ནས་ སྐྱེས་པའམ།ཡུལ་བཟང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླང་པོའི་ནང་ན་གླང་ཆེན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་དང་ལྡན་པའི་གླང་པོའི་ནང་ན་གླང་པོ་ཆེན་པོའོ། །དེ་བས་བདག་ཉིད་དུལ་བ་མཆོག། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་སྟེ། གང་ བདག་དུལ་བར་བྱས་པ་དེས་ནི་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དུལ་བར་བྱས་པ་དེ་དག་པས་མཆོག་སྟེ།གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཞོན་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དུལ་བ་དེ་དག་ གིས་ནི།ས་དེ་མངོན་པར་འཐོབ་མི་སྲིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ལེགས་འདུལ་གང་ཡིན་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གང་ལ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་མཁས་པ་དེས་ཐོབ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །སའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡིག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་དུལ་བར་གྱུར་ན་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ དེ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་མཐར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གདུང་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ནན་ ཏན་དུ་བྱེད་པར་ནུས་ཀྱི།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མངོན་པར་གཙེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉམས་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟར་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་མ་བསྒོམས་པས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤོང་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་སྟེ་ངན འགྲོ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如何了知彼等之性相?說道:‘能忍惡語者’。惡語即違背所說之語,雖從他人聽聞妄語、粗語等,能忍受而不改變者即是調伏。或者惡語是過分讚歎或誹謗,說此語的目的是生起貪慾和嗔恨。此處’語’僅是表徵而已,對於毆打等也要忍受。如是此處僅說’語’,是因為一切處多數都是語言所生故。爲了顯示’調伏自己勝過調伏一切’之義,故說’在象群中’等。 在尸陀林清涼林中,有二十位名為舍羅那迦的人,精進修習調伏自己而住。世尊與眾多比丘一起住時,以天眼見到此事,隨即前往彼處。當時在那個地方有人正在調伏國王的騾子和大象,以此為喻說了十四偈頌。 ‘何者’即任何,指此世間。‘調伏騾子’即教導騾子,為使其適合騎乘等。‘以及良馬’即具德高貴最為稱讚者。‘信度’即生於信度地方,或生於善地之馬的意思。‘象群中大象’即具相大象中的大象。‘不如調伏己’即自調伏,由自己調伏者勝過調伏騾子等,為最殊勝。 為何如此?說道:‘彼等乘騎等’,因為以騾子等調伏為因的調伏,‘不能到彼地’,即不能到達彼方及其差別。‘善調伏自己’即以善凈化的心,‘智者能獲得’即智者能證悟。為顯示地之自性,說’寂靜’,即離惡且寂靜,因為若諸根調伏則非理惡行寂靜。 苦的根本是罪惡,為證成無彼則無苦故,說’苦盡’,由於無不悅意果報等而達究竟。若不為痛苦所壓,則能精進修習身等念住,而為苦所逼迫者則不能,為欲證成此義故說’具念’,因具足身份念故。由失念故如是墮惡趣,因未修習念故。如說:‘世間正見,若有大者’等。為顯示此義,說’當斷’即完全斷除。是何?即趣,意為三惡趣。

།དེ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང་དྲན་པ་བསྐོམས་པས་སྣོད་དུ་གྱུར་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས་མཐོང་བས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཆིང་བ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་འཆིང་བ་བཅད་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་ནས་འདས་ཏེ་འཕགས་པ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་གྲོལ་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བ་སྤངས་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀུན་སྦྱོར་མ་ལུས་སྤོང་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུའི་ཐོབ་པ་བཅད་པས་སོ། །དེ་ནས་དུས་ཅུང་ཟད་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་འདོགས་ཤིང་ གནས་ཏེ།དུས་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ནང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །གདུལ་བའི་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། དེར་འདུས་པའི་གདུལ་བྱ་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་རོ། །ཁ་ ཅིག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་རོ།།ཁ་ཅིག་ནི་འགྲོ་བ་གཏོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་གཙེས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ ཡིན་ནོ།དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདུལ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཞིག་གིས་བཙུན་པ་ ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ།།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གདུལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་བྱ་བ་དང་ལས་ངག་ལ་དབང་དུ་གྱིས་ཤིག་པའོ། །འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པས་རྟ་བཟང་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ ན།རིགས་བཟང་པོའི་རྟ་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱིས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མར་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། བདག་ཉིད་ དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་བེ+ེ་ར་ཏྱ་ན་ཚོང་དཔོན་རྒན་པོ་ཞིག་བུ་ལ་སོགས་པས་བརྙས་པར་གྱུར་ཏེ། མགོན་སུ་ལ་བྱ་ཞེས་ཞུས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མགོན་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་གནས་པར་བྱའི། གཞན་ནི་གླིང་དང་ སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཁོ་ནའོ། །བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་དངོས་པོ་འདི་ལ་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་དུལ་བར་བྱ་བའོ། །མགོན་ནི་སེམས་འདི་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་ འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།འདྲེན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུལ་ན་ནི་བདག་ཉིད་བདེ་འགྲོ་དག་ཏུ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ལེན་པའི་རྒྱུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།

此後轉生善趣,修習正念成為法器,現前見道后,即能斷除見所斷的煩惱束縛,為顯示此義,故說’斷除束縛’。意為斷除其束縛后,從此凡夫命終,將獲得與聖者同等的果位。 此後斷除欲界修所斷煩惱,超越一切苦惱與不悅,為顯示此義,故說’解脫一切苦’。一切與苦都是業的攝持。從此必定解脫,然後斷除等持地的一切結縛,獲得有餘涅槃,為顯示此義,故說’斷除一切結’。即斷除九種結縛的所得。 此後隨順所化眾生而利益安住一段時間,後來獲得無餘涅槃之法,為顯示此義,故說’涅槃性’。超越生的遮蔽即是涅槃,其性相即是遠離一切痛苦。 ‘內住’是指中間,意為安住于其本性。‘彼’是指調伏。所化眾生的意樂性相有多種:其中聚集的所化眾生,有些希求寂靜,有些希求離苦,有些希求捨棄輪迴,有些希求解脫束縛等等,因為被不寂靜等所逼惱,故希求寂靜等殊勝。 因此爲了悲憫他們而說此法。為顯示苦的究竟依賴於調伏自心,故說’調伏’等。有一裸行外道問:‘尊者,如何能到達一切苦的彼岸?‘因此說此法。 ‘唯應調伏自己’是指使自心於身語業得自在。‘如善馬調馴師’是指如同良馬調馴師調伏良馬一般。為何如此?為顯示利益故說:‘由善調伏自己,到達諸苦彼岸。‘意為到達苦的終點,即獲得解脫。 為顯示調伏自心的利益,故說’唯應’等。毗羅底國有一老商主被兒子等輕視,問:‘應以誰為怙主?‘因此開示:‘應住于自己的怙主與自己的皈依,其他非為洲渚與皈依’而說此法。 ‘唯自己’即是唯心。‘自己的’是指一切自體,因為對於此自體唯應調伏自心。經中說:‘心是怙主,能主宰並引導至他世。‘意為引導。因為若調伏則能引導自己至善趣,此說明了殊勝取受的因。

།བདག་ཉིད་བདག་གི་སྐྱབས་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་དང་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རང་གི་སེམས་ཉིད་དུལ་བས་ནི་བདག་གི་སྐྱབས་ཏེ། དེའི་མཐུས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མགོན་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་གདུལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །རྟའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བདག་གི་སེམས་དུལ་བར་བྱས་ན་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱི་ལའི་རྐྱལ་པ་ལེགས་པར་མཉེས་ན་སིལ་ཀྲོལ་གྱི་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲོ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་དུལ་བར་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་མེད་དོ། དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱས་ནས ཁྲོ་བ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཆགས་པ་མེད་ལ་དགའ་བའི་གཅེར་བུ་བ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ཅིས་ནི་སྤངས་དང་ཅི་ཡིས་རྣམ་སྤངས་འགྱུར། །གང་གིས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདའ་འགྱུར་ཞིང་། །གང་ལ་མ་ཆགས་པར་ནི་བྱས་པ་དག་། ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ལགས། །ཞེས་པ་དང་དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྣར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁྲོ་བ་ནི་བདག་གིས་མཛའ་བཤེས་དང་དགྲ་བོ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་དོན་བྱེད་པ ལས་བྱུང་བའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོ་བའོ།།གཞན་དག་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ལའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ནི་འདིར་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་ཁྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་རྣམ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ང་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་སྤང་བར་བྱ བའོ།།འདིར་ང་རྒྱལ་ནི་ངའོ་སྙམ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་སྦྱོར་ཀུན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་སྤོང་བ་སྟེ།འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བསྟན་པའི་བྱ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིང་དང་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དེ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་གང་ཟག་གོ། །མིང་དང་གཟུགས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།མིང་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཡིད་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ སྟེ།ཡང་སྲེད་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྗེས་སུ་མི་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མི་འཆིང་བ་དང་། གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ནི་འདུ་འཛི་སྟེ་དེས་བྱས་པའི་གཡེང་བའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྲིད་པའི་སྐྱོན་ནོ།།ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་པ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཅི་ཞིག་སྤང་། །ཅི་ཞིག་སྐྱེས་ནས་བཟློག་པར་བགྱི། །བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་རབ་ཏུ་སྤོང་། གང་ཞིག་རྟོགས་ན་བདེ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལའོ། །སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ།

‘自己是自己的皈依’這句話是關於皈依的意義和救護的緣故。由於調伏自己的心即是自己的皈依,因為以此力量能摧毀一切近行。或者說,怙主是因為能生起增上安樂的緣故。皈依是獲得決定善妙安樂,因此,‘應當調伏自己’等帶有比喻的內容容易理解。馬品第十九品釋論完。 如果調伏自己的心就能去除嗔恨等,就像貓的皮囊揉搓得好就能發出鈴聲一樣。爲了如是修習,其後宣說嗔恨品。因為未調伏則無法去除嗔恨等。因此宣說此義,在調伏自己后’斷除嗔恨’等。 一位喜歡無執著的裸行者向世尊請問:‘以何斷除、以何遍斷,以何能超越一切,對何無執著者,不隨執著墮落?‘因此說此。其他人說這是關於尼拘陀園中王族女子星光的緣起。 嗔恨是對親友和敵人行損害與利益所生的忿怒為先導的心極為擾亂即是嗔恨。其他人說是對處與非處不隨順所生的捨棄正理,即對兒子等心極為擾亂是嗔恨。其他人說此處以世間極為著名的忿怒本身稱為嗔恨。‘斷’是完全捨棄嗔恨,因為是損害他人的因。 ‘遍斷我慢’是即使在修習對治的殊勝中也應斷除相續中的我慢。此處我慢是指我執,因為是一切隨眠的主要因,也因為是功德等的障礙。 ‘能超越一切結’是指無自在而生起的緣故,也斷除九種結,此說明離三界貪慾。為顯示前說作為的功德,說’于名色無執著者’,‘者’是補特伽羅。 關於’名與色’,名是受等四蘊,色是色蘊。無執著是心不執著於此,因為離貪愛。‘無所有’是無所希求的事物,即斷除再生的業和煩惱故離戲論。‘不隨墮’是不隨行、不隨縛、不苦惱的意思。 執著是聚集,即由此造成的散亂。或者是生等輪迴過患。為顯示斷除嗔恨等能獲得安樂,說’初生時’等。一位天人請問:‘初生時應斷何?生已應止何?教法應斷何?了知何得安樂?‘對此說此。‘初生時’是指僅在意生起時。‘斷’是完全捨棄。

།གང་གི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་བྱུང་ནས་ཡལ་བར་འདོར་ན་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་སྟོང་བྱེད་དེ། ཕྱུགས་ལྷས་སུ་སྤྱང་ཀི་ཞུགས པ་བཞིན་ནོ།།སྐྱེས་ནས་འདོད་ཆགས་སྤང་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཉིད་དུ་རང་གི་གཉེན་པོས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ་ཐག་རིང་པོར་སྤང་ཞིང་རྒྱུན་གཅད་པས་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་དབྱུང་སྟེ། ཁ་ནས་འཇམ་པོར་སྨྲ་ཞིང་ནང་དུ་འཁོན་བྱེད་པ་ལྟ་ བུའོ།བརྟན་པས་མ་རིག་རབ་ཏུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པས་གཏི་མུག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་སྤོང་བ་ནི་བརྟན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་མ་ རིག་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།བདེ་བ་ནི་སྲིན་པོ་གསུམ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྲེད་པ་ཟད་ན་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་ན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྲོ་བ་ སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཁྲོ་བ་སྤངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་སྤངས་ན་བདེ་བར་ཉལ། །གང་ཞིག་སྤངས་ན་མྱ་ངན་མེད། །གང་གིས་འདིར་ནི་ཆོས་གཅིག་ཉིད། །བཅོམ་ན་གཽ་ཏ་མ་བསྔགས་ པ་མཛད།།ཅེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ནི་དོར་བའོ། །བདེ་བར་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བ་མེད་པར་གཉིད་ལོག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་འཚེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་སྟེ། བདེ་བར་ཉལ་ཞིང་བདེ་བར་སད་པ་དང་། །ཉལ་བ་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་བསྲུང་ འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱམས་པ་ཐོབ་པ་དག་ལ་བཤད་པས་སོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་ན་གདུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ནང་དུ་གདུང་བ་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་སྤངས་པས་ནི་བསམ་པ་གྲུབ་ལ་བྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཆོམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུག་གི་རྩ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕུང་ཁྲོལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མྱུར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བདེ་འཇོམས ཞེས་བྱ་བ་ལ།བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཡིད་དང་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་འཇིག་པ་ནི་བདེ་བ་འཇོམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་འཇོམས་པ་ནི་བག་ ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཐོ་རངས་དང་མཚན་མོ་ཉིད་ལ་ཡང་གདུལ་བའི་དགེ་སློང་དག་ལ་བསྟན་ཞིང་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཁྲོ་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཁྱིམ་སྤངས་པས་སྤང་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོམས་ཤིག་དང་། ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྤངས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་དགྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཅོམ་པ་ཡིས་མྱ་ངན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་སྤངས ན་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡིད་ལྷག་པར་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དུས་རིང་པོར་མྱ་ངན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཁྲོས་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

如果因憤怒而生起后就放棄不管,就會造成損失毀滅,就像牲畜群中混入了狼一樣。 ‘生起后要斷除貪慾’這句話的意思是,一旦生起貪著的結縛,就要立即用對治方法來遮止,要遠遠地捨棄並且切斷相續,要連根拔除,就像口中說著柔和的話語而內心卻懷有怨恨一樣。 ‘堅定者要徹底斷除無明’這句話的意思是,智者要完全斷除愚癡,因為具有智慧所以能斷除過失的就是堅定者。 ‘見到痛苦’這句話是說明通過如實見到苦等聖諦而斷除無明的原因。 安樂就像斷除了三個羅剎一樣,因為沒有恐懼而獲得安樂,也就是說貪愛滅盡就會獲得安樂。 在其他地方說’如果證悟真理’,意思是說如果見到四聖諦。 爲了顯示斷除憤怒的世間和出世間功德,所以說’如果斷除憤怒’等等。 ‘斷除什麼而安眠?斷除什麼而無憂?在此唯一法中,斷除什麼而得到喬達摩的讚歎?‘帝釋天如是請問而說此語。 斷除憤怒就是捨棄。‘安眠’是指沒有痛苦地入睡。或者說是無害地安住,如說’安眠安醒,睡時也得到諸天守護’,這是對獲得慈心者所說的。 ‘斷除憤怒就不會痛苦’是說不會有痛苦,內心沒有痛苦也不會經歷憂傷,因為斷除了它就能成就所愿,遠離了見到沙子等的緣故。 這裡要把’憤怒’和’降伏’連在一起。為什麼呢?爲了說明殊勝方式的原因,所以說’毒的根本’,因為是損失的原因,所以要迅速遠離貪慾,經中說這是大過患。 關於’毀壞安樂’,安樂是指悅意的,善行和如意等,毀壞這些就是毀壞安樂,也就是說它能切斷善行和悅意。 ‘比丘’是稱呼語,因此顯示毀壞安樂就是習氣,在黎明和夜晚都對應該調伏的比丘們教導並且重複宣說。 憤怒即使是在家人也應當完全斷除,特別是出家人更應當斷除,這是在教導。 ‘降伏吧,諸聖者所讚歎’這句話是說斷除這個會令佛陀和他的聲聞歡喜,因為通達了它的本性。 為什麼呢?因為’降伏它就無憂’,因為如果斷除了憤怒,無論如何也不會經歷內心的劇烈痛苦。 爲了顯示隨順它的人會長期憂傷,所以說’因憤怒而自己’等等。

།དགེ་སློང་དག་སྔོན་ བྱུང་བའི་དུས་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན།ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གཡུལ་འགྱེད་པ་རྩོམ་པའི་དུས་སུ་གལ་ཏེ་ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ ཕམ་པར་འགྱུར་ན་ནི།གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལ་ངས་ཀྱང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐགས་བཟངས་རིས་གསོན་བཞིན་དུ་བཟུང་ལ་མགུལ་པ་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་ཏེ། ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐགས་བཟངས་རིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལ་དེ་ ལྟར་སྨྲས་སོ།ཇི་ཙམ་ན་ཐགས་བཟངས་རིས་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཅུག་སྟེ། ལྷའི་འདུན་ས་ཆོས་བཟང་གི་སྒོ་དྲུང་དུ་མགུལ་པ་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་འཇུག་པ་ན་དེས་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བས་གཤེ་བར་ བྱེད་དོ།།མ་ཏ་ལིས་སྨྲས་པ། །བརྒྱ་བྱིན་ལྷ་དབང་འཇིགས་པ་འམ། །ཡང་ན་སྟོབས་མེད་བཟོད་པར་བྱེད། །ཐགས་བཟངས་རིས་ཀྱི་ཚིག་གཏུམ་དག་།མངོན་སུམ་ཐོས་བཞིན་འདུག་བྱེད་དམ། །ཞེས་སོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི། །བྱིས་པ་ཡི་ ནི་དགག་པ་ཡིན།།ཕ་རོལ་གང་ཞིག་ཁྲོས་ཤེས་ན། །རང་ཉིད་དེ་ལ་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། རབ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མེད་ པ་ལ་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཁྲོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁྲུགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་ལེགས་བྱས་ཀྱི། མ་ལེགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་བྱས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲོ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དུས་གཞན་ནའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནའོ། །མེ་ཡིས་བསྲེགས་བཞིན་གདུང་ བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེགས་པས་ཉེ་བར་གདུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁྲོ་བས་གདུང་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འདི་ལྟར་མ་རབས་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཞེས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲེལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ནི་ཁྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ངོ་ཚ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པའོ། །ངོ་ཚ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན ཏན་ཅན་དག་ལ་གུས་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པའོ།།ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་མངོན་བརྟགས་ནས། །འཛེམ་པ་གང་ཡིན་ངོ་ཚར་བརྗོད། གཞན་བརྟེན་འཕྱ་བ་ལ་འཛེམ་པ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གཞན་དག་དེ་སྐད་ཟེར་རོ།།ཡང་ན་གང་ཁྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཁྲུགས་པ་ཡིན་པས་ཁྲོ་བ་ཅན་ནོ། །བརྟུལ་ཞུགས་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དེའི་ཚུལ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བས་མངོན་པར་ཟིལ་གནོན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུགས་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུའོ། དེ་ལ་སུ་ཡང་རྟེན་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཁྲོ་བ་ཅན་ལ གནས་དང་གླིང་དང་རྟེན་མི་བྱེད་དོ།

諸比丘,在過去的時候,當天神與阿修羅即將交戰之時,帝釋天對三十三天的諸天神說:‘朋友們,在天神與阿修羅開始交戰之時,如果天神獲勝而阿修羅失敗的話,朋友們,那時我也要生擒阿修羅王毗摩質多羅,用五重繩索捆綁其頸部,將其帶入天城。‘阿修羅王毗摩質多羅也對諸阿修羅如是說。 當毗摩質多羅被帶入天城,在善法堂門前被五重繩索捆綁頸部時,每當帝釋天出入時,他都會用惡毒的言語辱罵。摩呾利說道:‘帝釋天王是因恐懼,還是因無力而忍耐?面對毗摩質多羅如此兇惡的言語,你為何默然而坐?’ 帝釋天說道:‘雖然我看到這種情況,但這是愚者的阻礙。若知對方發怒,自己應當平靜。‘說完這些話后,佛世尊又宣說了十二偈頌。 所謂’善說’,是指正確理解和正確認知,即對不存在的事物執著為存在的意思。什麼是’發怒’呢?就是憤怒。如何說呢?‘我做得很好,並非不好’,即認為是做得好,而不是做錯了。因為憤怒是顛倒的因。‘之後’是指在另一個時候。 這就是明顯的教示:所謂’息怒’,是指遠離忿怒的纏縛。‘如被火燒而受苦’,意思是如同被火燒灼而受苦一樣,他將因憤怒而受苦,因為會生起’我為何如此卑劣’的懊悔心。 凡是具有忿怒的人就會無慚無愧,若遠離慚愧,則會無有忿怒。具有慚者即是有慚,不具慚者即是無慚。具有愧的行為者即是有愧,不具愧者即是無愧。其中,對功德和具德者恭敬即是知慚;對惡行視為可畏即是有愧。 如有人說:‘觀察自身而有羞恥,此即稱為慚;依他人而避免譏諷,此即稱為愧。‘這是他們對這兩者特徵的解釋。或者說,凡是具有忿怒性格的人即成為無慚等等。因憤怒而稱為忿怒者。 無有律儀即是不具戒律與威儀,因為在其力量下其行為已經退失。‘為忿怒所制伏’是指被憤怒所控制的人。‘無人依止他’是指父母等任何人,或者說善良的人們都不會依止憤怒的人。

།གདོན་ཞུགས་ནས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་ནི་སུ་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་ཡིད་བརྟན་པའི་བསམ་པས་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། གང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་སྦྲུལ་ནག་པོ་དུག་ མི་བཟད་པ་ཡོད་པ་ལ་ནི་གང་ཡང་ཡིད་བརྟན་པས་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་གནས་སུ་མི་བྱེད་དེ།དེ་ལས་སྐྲག་པས་ཡིད་བརྟན་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བྱིས་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིར་གླེང་གཞི་ནི་གཞན་དག་འདི་སྐད་ཟེར་ཏེ། མཉན་ཡོད་ན་གི་རི་ཡ་གྲོ་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་མདུན་ན་འདོན་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ། ཕྱིན་ནས་བཙུན་པ་བདག་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ། དེ་ཡི་སྟོབས་ནི་སྟོབས་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོབས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེའི་སྟོབས་སུ་འདོད་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཞིག་བྱིས་པའི་མཐུ་སྟོབས་ ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ནི་གང་ལ་ལའོ། །བྱིས་པ་ནི་གླེན་པ་སྟེ། དེ་ཁྲོ་བ་དང་མི་བཟོད་པ་ལས་བྱིས་པ་སྟོད་པར་བྱེད་པས་སོ། གཞན་བརྙས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དེས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཐུ་སྟོབས་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཐུ་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གླེན་པའོ། །བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འཚེ་བ་ལ་གོམས་པ་སྟེ། བྱིས་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་སེམས་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། བསྒྲུབ བར་བྱ་བ་ཡོད་རེ་སྐན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་ཅིང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློའི་སྟོབས་ནི་མཁས་པའི་སྟོབས་སུ་འདོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་ པའི་སྟོབས་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་སྟོབས་མེད་དེ། དེ་བས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །བྱིས་པའི་སྟོབས་ནི་བཟོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་བཟོད་པ་ཉིད་སྟོབས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ན་ཤས་ཆེ་བའི་སྟོབས་ཡོད་པ་དི་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚེ་འདི་ལ་ལུས་ ཀྱི་སྟོབས་དང་གཟུགས་བཟང་བ་ལ་སོགས་པས་ང་རྒྱལ་ཡོད་པ་དང་།བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡན་པའོ། །སྟོབས་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དམན་པ་དག་གིས་ཚིག་ངན་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་བཟོད་པ་ཞེས་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་ལ་འཇིགས་པ་ཉམ་ང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ་ཚོགས་ཡོད་པའོ། །མ་ཧེའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་བཟོད་པའི་མཆོག་ཅེས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཟོད་པ་དམ་པ་ཞེས གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམ་ཆུང་བ་ལྟ་རྟག་ཏུ་སྒུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་སྟོབས་དམན་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྙས་པ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་དང་སྒྲུབ་པ་དང་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཞན་གྱི་དཔོན་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཞན་གཡོག་དང་བྲན་ལ་སོགས་པའི་དཔོན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། མཐུ་ཡོད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་པའོ།