d4096d4096法上所說藏論隨相釋嘎瓦貝 迦那迦跋摩 帕察尼瑪扎c3.5s
D4096
@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་ཊཱི་ཀ་ལཀྵ་ཎྱཱ་ས་རི་ཎི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་རང་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་མུན་པ་ཤེས་བྱ་མ ལུས་ཡུལ་ཅན་རྒྱུད་ཀུན་ཞི།།ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་མཐའ་ཡས་མཁྱེན་རབ་ཟེར་མ་ཐོས་མཐར་བསྐྱལ་ཞིང་། །ཐུགས་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་མངའ་ཆོས་འཆད་པ་ཡི་ཕྱག་བརྐྱང་ཚུལ་དག་གིས། །འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་མཛད་དེ་ལ་དང་པོར་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ ཏེ།།ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལེགས་ཐུགས་ཆུད་ཅིང་། །གྲོལ་བའི་ཐུགས་མངའ་ཐུབ་པ་ཡིས། །ཆོས་མངོན་གང་ཞིག་བཤད་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བྱ། །བསྟན་བཅོས་མཛད་པར་བཞེད་པས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་གུས་ པ་བསྐྱེད་པའོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་ནི་གུས་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་སེམས་ཅན་དག་དྲངས་པས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གུས་པ་སྐྱེས་ནས་ཡང་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་རྣམས་ཀློག་པ་དང་ཁ་དོན་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་འབད་པ་འཇུག་པས་ན་དེ་ལ་རྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཉན་པ་པོ་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཞན་པ་རྣམས་མི་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་ གཉེན་གྱིས་སྦྱར་བ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པའི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།།བྱེད་ན་ཡང་རེ་ཞིག་གནས་བརྒྱད་པ་རང་ཁོ་ནའི་གོ་རིམས་ཀྱི་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ན་ཆོས་རྣམས་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་ རྣམས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ལས་མི་འཆོལ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དག་ཅི་རིགས་པར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད་དེ།ཁམས་བསྟན་པ་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ཞེས་སྒྲོགས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་འཇུག་པ་དང་དམིགས་པ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དབང་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །དེ་ནས་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཁམས་དང་དབང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ སོགས་པའི་རིམ་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དེ་བསྙད་དོ།།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལས་དག་ལས་ཡིན་པ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལས་རྣམས་བཤད་དོ། །ལས་དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ རྣམས་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་པ་དག་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གོ་རིམས་ནི། དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྡུག་དང་། །ཞེས་པ་ འདི་ཡིན་ལ་གནས་དེར་དེའི་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལས་ན་ཤེས་པ་ལས་ཡིན། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་དང་དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བཤད་དོ།
梵語:Abhidharmakośaṭīkālakṣaṇyānusāriṇīnāma 藏語:法上所說藏論隨相釋 頂禮聖文殊童子。 彼以自心智慧光明,遣除一切所知境界相續之暗, 以無量煩惱及非煩惱智慧光明,普照至邊際, 具足遍滿大悲心,以說法伸手之方便, 從輪迴泥中拔濟眾生,首先至誠頂禮彼。 善達義理自在, 具解脫心之能仁, 所說阿毗達磨, 今當廣為宣說。 論師欲造論,依論造作之必要而說,即是為令生起對導師及論典之敬信。 由宣說自他圓滿利益,了知世尊之殊勝本質而生敬信,因具足斷證圓滿故,以及由拔濟沉溺輪迴泥中之有情,令趣入究竟果位故。 生起敬信后,沉溺輪迴泥中者即精進于讀誦、背誦、聞思等事業,由此得以超越。 為令聽聞者不因念慧微弱而迷惑,當分別解說世親論師所造《阿毗達磨俱舍論》之義。 首先當說八品次第之必要。此中雖有諸法攝類所說之有為無為等其他,然從’有漏無漏諸法’之理趣不亂而說,依煩惱品及清凈品造此論典。 由煩惱及清凈品為蘊界處所攝故,首先安立蘊等差別。由界說為主要,故稱為界品。 煩惱及清凈之趣入所緣由根門故,是故其後安立根品。 次說界、趣、生等差別之煩惱有情及器世間,如何由無明等及風輪等次第,依所依能依差別而生。 如是無邊差別之生起,非由自在天等,而是由業,故其後說業品。 彼等諸業唯與煩惱俱行者有再生之功能,離貪者不見有生,故非獨存,是故其後說煩惱品。 如是趣入煩惱及清凈之次第,即是’於此入不凈’等,彼品中亦說修行者補特伽羅之安立。 清凈亦由智慧能摧破煩惱故,其後說諸智及由智所得之功德。
།སེམས་ མཉམ་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས་ནི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དག་མེད་པར་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དག་དང་བསམ་གཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་མཛོད་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་པའི་ཞར་ ལ་འོངས་པར་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དགོས་པ་མཚུངས་པས་འདི་བརྩམས་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པ་དང་སིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་ ཡོངས་སུ་དགའ་བ་མ་སྐྱེས་པས་བྱ་བ་མང་པོའི་སྤྲོས་པས་བློ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པ་སྤངས་པ།དོན་མ་དཀྲུགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ། ཆོས་མངོན་པ་བསྡུས་པ་གཞན་ཞིག་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་ པ་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉེ་བར་བཀོད་དོ།།འབྲེལ་པ་ནི་གང་ཞིག་།དགོས་པ་ནི་ཅི། བརྗོད་བྱ་ནི་གང་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲེལ་པའོ། །རང་གི་སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ།།འདྲིས་པར་བྱ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཏེ། ལེགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པས།འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་གྲངས་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དོན་བཞིན་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་སྨོས་པས་རྟོག་གེ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་བཅོས་པའོ། ། མཛོད་སྨོས་པས་མངོན་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །རང་གི་སྟོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེ་དག་བདག་གིས་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱང ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ཉིད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སློབ་མའི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་དོན་ཁོ་ནར་ཚོགས་དག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གཉི་ག་བརྗོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཉེ་བའི་ཚིག་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཆར་ལ་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་བདག་ཉིད་མ་སྦྱངས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གཞན་དུ་ཡང་ཐལ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སྨྲས་སོ།།ཡང་ནི་ཉེ་བའི་ཚིག་མེད་པ་མི་རིགས་པས་གཉིས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཏན་བཅོམ་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་བརྗོད་ཅེ་ན། མི་ཤེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འགྲོ་བ་འཁོར་བ་ལས་འདྲེན་པར་མཛད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་མི་སྦྱོར་བའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་དང་གཏན་བྲལ་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
從’心平等時如實了知’這部經中可知,諸智也非無禪定,因此宣說了禪定及禪定自性的功德。 補特伽羅的抉擇是在《俱舍論》第八品的附帶內容中有關聯的。 如果說在已有這些的情況下,與《毗婆沙論》等的目的相同,那麼撰寫此論豈不是沒有必要嗎? 因見到《毗婆沙論》等有過於廣略及零散等過失而未生歡喜心,爲了利益那些被諸多事務擾亂心智的人們,撰寫了一部避免過於廣略、不亂其義、善加顯示的《阿毗達磨俱舍論》這一論典,因此以偈頌說明此論的撰著並非無有必要。 何為關聯?何為目的?何為所詮?‘欲造論者’即是關聯。‘為知自師大德故’即是目的。‘先以功德贊禮啟’即是所詮。 因為要熟習,故為功德,意為善法希求者應當修習。‘於一切’即是斷德圓滿。‘余’即是智德圓滿。 ‘度生數無邊,出離生死泥’即是利他圓滿。‘如理說法師,我今稽首禮’即是三界唯一導師圓滿。 說’阿毗達磨’是爲了區別于因明等論典。說’俱舍’是爲了區別于其他阿毗達磨論。 關於’自師’,由於受持皈依及隨行其教法,故成為自己的導師。或者,由於在發菩提心時即承認一切眾生為弟子,爲了引導他們趣入道果,為此而趣入資糧道並現證圓滿菩提,故此即是一切眾生自己的導師,而非其他。 那麼為何要同時說’佛世尊’呢?因為’佛’字若無修飾語則通於聲聞、緣覺、正等覺三者,故就佛世尊而言。‘世尊’一詞也因某些未經訓練者誤解為他義,故說’佛世尊’。或者說不宜無修飾語故說二者。 若貪等也成為對一切所知永不生起之法性而成為永斷,為何只從無明方面讚歎呢?因為無明是根本。又為顯示導師圓滿故。 導師圓滿即是對一切無礙智慧,以及引導眾生出離輪迴的加行。若不修行利他或顛倒修行者即非導師。 若聲聞等也不能永離煩惱性無明,則不能解脫煩惱、業、生等雜染,因為這三者是以煩惱性無明為因。
།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རྗེས་འབྲང་བཅས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་དུས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མི་ལྕོགས་པ་ མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ནི་གང་གིས་གང་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཆོ་བས་བསྟབས་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འདོད་དོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ པས་སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ཆོས་མངོན་པ་རིག་མོད་ཅེ་ན།བྱ་བ་དང་མཐོང་བ་དང་དམིགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་ཞེས་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་ བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་ཏེ།སྐྱེ་ནས་ཐོབ་པ་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་བྱུང་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་སྟེ། ཉེར་བསྡོགས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ན་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྡོགས་པ་རྣམས་ དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཆོས་མངོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ནི་ཕལ་ཆེར་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་མངོན་དུ་ ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཞིང་།འདུལ་བ་ནི་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། མངོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུའི་འོ། ། སྟོན་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་གསུང་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ན་གནས་བརྟན་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྗེའི་དགོངས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྡུས་ཤིང་ཚོམས་སུ་བྱས་སོ། །གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རབ་བྱེད་བསྡུ་བ་དང་། །སྒྲུབ་བྱེད མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ།།ཆོས་ནི་ངང་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཡང་ན་གྲུབ་བཞིན་དུ་རྩོམ་པ་ནི་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་འདུས་བྱས་དག་ལས་བཀོལ་བས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བཞིན་སླར་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ གཟུགས་དང་མ་ཟིན་པའི་གཟུགས་ཟག་པ་མེད་པར་འདོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དག་ལས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ཁོ་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་བརྟགས་པའི་འགྲོ་བ་འགོག་པ་ཁོ་ན་འདུས་མ་བྱས་དང་ཟག་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་གྱི་ནམ་མཁའ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁས་མི་ལན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་ཆར་བཏགས་པར་ཁས་ལན་གྱི་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདུས་ མ་བྱས་ཉིད་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། ལུགས་གཞན་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ འགའ་ཞིག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ།
若問:如何由於有非煩惱性的無明,聲聞和獨覺能夠斷除三種煩惱?因為煩惱性是煩惱的原因,而非煩惱性則不是。 又問:是否唯有無垢智慧才是對法?答:不是。那麼是什麼呢?是連同隨行的。即智慧的眷屬時間和果等,以及由善性而隨順智慧的色等。 其中,對於未至定、禪定和殊勝禪定所依的智慧,認為由此所說的正語、業邊際和活命所攝的無表色是隨行。 若說由於是一切心所的所依,心是主要的,所以唯有無垢心及其隨行是對法。然而由於在作用、見解和所緣的證悟上具有能力,唯有智慧才是主要的。 說’連同隨行’也包括聞所生等,如同生得的是四蘊自性一樣,聞所生和思所生也是如此。修所生是五蘊,因為近分定、禪定和殊勝禪定中有禪戒。近分定和四無色定是四蘊。 如此,那麼經典等如來語言的一切形式都成為無漏智慧資糧,應成為對法?雖然確實如此,但經典主要是面向所化眾生的意樂,律是依事件而分別,對法唯是面向法的特徵,因此唯此得名對法。因此其他不能獲得此名。 正確行進的異名是上座舍利子的。佛陀圓寂后成為經典時,具有神通的上座迦旃延子等依據法王的意趣和法性而結集編纂。 數量和特徵的宣說,如是品類的結集,能立和相應,法性廣宣說。 或者雖已成立而重複是爲了確定,如道諦從有為中分離而成立為無漏,又在無漏中提及是爲了確定。 有些認為阿羅漢的色和非執受色是無漏,因此確定在有為中唯有道諦是無漏,其他則不是。 同樣,有些承許遍計所執的滅唯是無為和無漏,而虛空則不是。它是有為,因為僅從聲音而生。非遍計則不承認。 其他人承許三種無為都是假立而非實體。因此,雖然已經遣除無為是有漏,爲了了知承許無為性、無漏性和事物性,所以說’三種無為’。‘又’字表示確定,爲了遮遣其他觀點而顯示唯有三種。 如同有些人主張緣起也是無為性一樣。
།འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་འདི་ནི་ཕལ་ཆེ་བའམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ ལ་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ལག་པ་དང་ལག་ཆིངས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་ངག་གི་སྒྲ་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ཚངས་པར་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པས་སྨྲས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སྐྱེས་པ་ རྣམས་ཀྱི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལྟ་བུ་སྟེ།རྣམ་རིག་དཔྱོད་དང་བཅས་དག་ན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། །ཡོད་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ། དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ལག་པ་དང་ངག་གི་སྒྲ་ནི་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་ནོ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གྲང་བ་མེད་ཀྱི་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་དོ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལོའི་སྒྲ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཁས་མ་བླངས་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ་ཞེའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་གསུམ་གྱི་བདེ་ བས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པའི་རེག་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡུལ་མཉམ་ཞིང་ཟ་བར་འདོད་པ་མེད་ན་རྟེན་གང་གཡེར་བ་དེ་སྔར་སྐྱེའོ། །གཡེངས་དང་ སེམས་མེད་ཀྱིས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ལ།རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ནི་ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པར་ཁས་མ་བླངས་བའི་ཕྱིར་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་ འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སེམས་མེད་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་གསུང་རྣམས་ཡིན་ནོ་སྙོམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་ འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་རྟེན་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལྟར་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་དེའི་རྟེན་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གཟུགས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ན། གཅིག་ལ་ཆོས་ཅན་ཕན་ཚུན་འགལ་ བ་འདུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་རྟེན་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདྲ་བར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །ཤ་དང་ལྷ་དང་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤའི་མིག་ནི་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིའོ།།ལྷ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །ཤའི་མིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའོ། །ལྷའི་མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ དག་ན་རེ།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཞེས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་། ལོའི་སྒྲ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རེག་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་བསགས་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་ག་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་མ་རངས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་ཁམས་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ནི་རང་གི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྟོན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།
說到聖諦,是爲了斷除諸受。此說是普遍或主要的,否則以世間道所得的擇滅不會成立。 關於由四大種所造的非執受,如手和手鐲等,若問:難道不是也有由非執受大種為因所生的語聲嗎?例如色界所攝的化身所說的話,以及生於第二禪者的語表,因為經中說’有尋有伺’等。答:雖有,但這不是確定的,因為這只是作為比喻而引用,並非確定說手和語聲只能從執受大種為因而生。 關於’無有能損害的寒冷,但有能利益的’這句話,有人說’羅’字是爲了明確表示不承認有異於定的利益。有人說按照他們的觀點,則初禪中三識身的樂不能成為利益。其他人說除了輕安所攝的特殊觸外,沒有其他能利益的觸。 境相等且無食慾時,任何所依若動搖則先生。已分別了散亂和無心的語表,隨行則分別了身表。 因為未承認睡眠和悶絕為無心,以及無想天人無有無表色,所以說’無想定和滅盡定入定者也是’,這是表明只有兩種定才是無心。 所謂’是阿阇黎語’是指這些是佛陀的教言。 這將要說明:如果因為所依是色法,眼等識也如無表色般是色法的話,那麼因為某些所依不是色法,就會導致某些不是色法,然而一法上不可能有相互矛盾的法,如常與無常。如是,無表色的所依不會有差別,而是都存在於色法中。因此不會有相同的過失。 關於’因為是肉眼、天眼和聖慧眼三者的境界’,肉眼是指如我們這樣的人的眼睛,天眼是諸天的眼睛,聖慧眼是諸聖者的無漏智慧。肉眼緣一切法,天眼唯緣色境。 其他人說:‘蘊等是一種說法’這句話,以’為對治諸行’等其他方式表述,因為沒有任何宣說蘊不能成為煩惱對治的。 ‘羅’字表示不滿意,因為極微互不相觸,所以積聚必定有間隙。其他人說這是毗婆沙師的說法。 若問:那麼八界都是無我智的對境,是否如法界般都有教示?答:不會,因為是依各自作用而安立為與彼相同的有教示性。
།དྲི་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གང་དག་གཅིག་གིས་འཛིན་པ་དེ་དག་གཞན་གྱིས་མི་འཛིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཕྲད་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཕྱིར་ མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་སྨྲ་བ་གཅིག་གི་སྣ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་དྲི་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རེས་འགའ་ཞིག་རྐྱེན་ཉེ་ན་དེ་དག་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱི།གཞན་གྱི་མིག་གིས་གཞན་ལྟ་བ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐུན་མོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འཇུག་པའི་རིམ་པས་རྣ་བར་འོངས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣ་བ་ནི་ཡུལ་ དང་ཕྲད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ལག་པར་བཅངས་པས་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་སྒྲ་མི་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་པར་ནས་ཆུ་རླབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་དེ་འཛིན་པ་སུས་བཟློག་།དེའི་ཕྱིར་དྲིལ་བུའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སྒྲ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི། ཆུ་རླབས་ ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྣ་འབྲུག་གི་བུ་གར་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་མར་འཛིན་པ་དང་འགལ་བ་ལ་སྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་པས་འཕྱི་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཕན་ཚུན་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མར་ གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་དུས་སུ་འགག་པའི་ཕྱིར་མི་རིག་གོ།།རེས་འགའ་ནི་མཉམ་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་དེ་ཚད་ངེས་པར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྣ་བའི་ནང་དུ་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་གོང་མ་ནི་མིག་གི་ མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ།འདིར་ཡང་རང་གི་ས་པ་དང་ས་གོང་མ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ས་འོག་མའི་གཟུགས་ས་གོང་མའི་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ས་འོག་མའི་མིག་གིས་རྟེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ན་ལྷ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འབྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒོལ་བའི་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས། སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གནས་དང་པོའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །། ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་ཟ་མ་རྣམས་ཏེ་འབྱིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉམས་པ་ནི་མ་ནིང་རྣམས་ཏེ་གནོད་པས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་གཉིས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ཉམས་པ་སྟེ་གནས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བ་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་གཉིས་པ་ནི་དབང་པོ་གཉིས་བདེ་འགྲོ་ན དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །བདེ་འགྲོ་སྟེ་མི་དག་གི་ནང་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་དབང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་མི་འཚམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཕྱོགས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞིན་དུ་བདེ་འགྲོ་ན་གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་འོག་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཆར་དུ་འདོད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱས་པས་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་ལས་ཉམས་འགྱུར། དང་པོ་ལས་ཡིན་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ནར་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ དང་ལྡན་ནོ།
香等這些,某些被一者所取的,其他者不取。如何呢?因為是接觸而取,所以如眼等,它們也是不共的。對此有人說,某些能生鼻等識的香等,有時因緣接近時,正因為它們是不共的,作為他人鼻等的對境而生起的,會生起它們的識,這是存在的。但是以他人的眼看見他人的情況是永遠不存在的,因為對境是共同的緣故。 有些外道說,聲音是以相續執行的次第到達耳朵而被了知的,所以耳朵一定是與對境接觸的。這是不對的,因為用手摀住鈴鐺,聲音立即停止就聽不到聲音。即便如此,誰能阻止像水波一樣傳來的聲音被接收呢?因此,只能接收鈴鐺所在處的聲音,而不是以水波的方式進入耳孔的。 對於剎那取與相違而說的詭辯是’將住於後剎那’,觸的剎那是被生起的剎那所延遲的,因為一獲得自性就相互接觸。也不是住于剎那,因此在觸時由於滅故不了知。有時不說’相等’,因為未確定量度。或者應當說,當在耳內聽到時是相等的緣故。 上地的識不是眼識等,這裡也承許自地和上地,如同下地的色不是上地眼的對境一樣,上地的識也不會以下地的眼為所依,因為與自己的所依一起趣入一境。 在此,由於見到梵天等,以及由於彼力而生識,所以這需要分別,這是諍論的根據。因為見到化身的色相,這已經考察完畢。這是第一品的解釋。 缺乏男女根的是黃門,因為無出。彼損壞的是閹人,因為受損害故。具二相的是兩者都損壞,因為處所損壞故,及是微小樂的因故。具二相者在善趣中,如何是善業的異熟呢?為此廣說’在善趣中’。在善趣即人中,由不善業使二根生於不適宜處,這是無心所的有為法。根是屬於身根的部分,因此唯是善的,如同身根一樣,在善趣中唯是善的異熟。 日下部認為憂也是善、不善、無記三種。無遍損的因是’彼離貪’等,由世間和出世間二道所獲得的彼離貪是穩固的,將解釋’從果退失,是從初得’。見道唯在欲界,因此必定具有身根。
།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཡིད་མི་བདེ་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་བཞི་དག་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་འདིར་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་དག་ཀྱང་གང་རུང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བའི་རྒོལ་བའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་འཁྲུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེས་འགའ་ནི་རིམ་གྱིས་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དབང་པོ་འགགས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོ་ཡིན་པ་ལ་མོའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་མོའི་དབང་པོ་ འགགས་ཀྱང་དེའི་རིས་མཐུན་པ་མི་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕོའི་དབང་པོ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་གཅིག་ལ་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་གཉིས་མི་འཐད་དེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་སེམས་གཅིག་ལ་དམིགས་ཤིང་རྫས་མཉམ་ཡང་མཐུ་དུས་གཞན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་འགལ་པ་མེད་དེ།ཚོགས་ལ་རྟོག་པའི་མཐུས་བླ་ལྷག་ན་ནི་དཔྱོད་པའི་མཐུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སེམས་རྩིང་བར་འགྱུར་ལ། དཔྱོད་པའི་མཐུ་བླ་ལྷག་ན་ནི་རྟོག་པའི་མཐུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚ་དང་ཆུ་གྲང་རེག་བཞིན་ནོ། །འདིར་གང་ཞིག་མཐུ་ ཤས་ཆེ་བ་དེ་ནི་ས་དང་མཚུངས་ལ།གང་ཞིག་ཤས་ཆུང་བ་དེ་ནི་ཆུ་དང་མཚུངས་པས་དཔེ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དཔྱོད་པ་ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་ལ། སེམས་རྩིང་བ་དེ་ཉིད་ཞིབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ལ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ ན་དཔྱོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཅིང་བར་ན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ནི་སླར་ཡང་སེམས་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ནི་སེམས་རྩིང་བ་ དང་ཞིབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་རྩིང་བ་ནི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་རྩིང་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་རྩིང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཞིབ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགའ་ཡང་ལྡན་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་ ནི་གང་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་དང་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་འདི་ལ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །ཡན་ལག་ལྔ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་དག་སྤངས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་ བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྔར་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་གཟུང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། རྒོད་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྨོངས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ལྔ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་གཉིས་ཀ་གཟུང་སྟེ་གནས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ ཞེས་ཟེར་རོ།།ཐོབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞིག་གོ། །ང་འདིར་ཁུངས་ནི། སོ་སོར་ཐོབ་ལ་ཀུན་དུ་ལྡན་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་རྙེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཐོབ་པ་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་གི་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
如果說在進入離貪慾的決定時不可能有不悅,為此說’與四受’。其餘諸法,有的相應,有的不相應。 與此相關的男女根任一都應當說,這樣的爭論之語不應說,因為會混亂。 有時在逐漸死亡的階段中,雖然諸根滅盡,但此時會生起並進入決定。正因為如此,若問女性是否有不具女根者?答:有。因為雖然女根滅盡,但其種類相同性不滅。男根也是如此。 即便如此,一心中粗細二者也不合理,因為互相矛盾。杜賢論師說:雖然緣於一心且體性相同,但由於力用時間不同故無矛盾。 若觀察力勝過,則尋察力減弱故心成粗;若尋察力勝過,則觀察力減弱故成細,如熱觸與冷水觸一樣。此中力量大者如地,力量小者如水,因此譬喻無不相合。 如是尋伺是同時的,粗心即非細。 由地之差別,欲界唯有尋,有頂唯有伺,中間二者俱有。 由行相差別,雖然一切地都有二者,但不僅在欲界和初禪二者中有。 杜賢論師又說:不說心粗性與細性即是心粗與細。那麼如何呢?心粗是心中所具之粗性,其事相即是心粗性。心細亦同。 與虛空都不相應。為什麼?因為無關聯。與虛空都無關聯,因為無所遮遣與能遮。此中無得。 關於’斷除五支’:斷除並遍知五種順下分結,即:有身見、戒禁取見、疑、欲貪、嗔恚。 有人說:因為順下分已在學位時斷除,此處應當唯取順上分,即:色貪、無色貪、掉舉、慢、癡。 另有人說:因為數目相同為五,應當同時取順上分與順下分,如同通達八處一樣。 得是若有則雖未現前也不失壞之法。此處依據是:‘由各別獲得而普遍具有’。 欲界所行善不善色是由加行所生,非生得。因為是不定地,故非未來所得,因此其得先前不生。不得是依所依而安立,非依法而安立,因為與法相違。
།སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་སྐལ་བ་ མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་དབྱིབས་དང་གཡོ་བ་དང་ཟས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་ཕན་ཚུན་དགའ་བར་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེས་གང་སྨྲས་ན་ ཁྱེད་ཅག་གིས་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་རྣམས་ཁས་བླངས་པས་རྩཝ་དང་ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དང་།ལ་ཕུག་དང་མོན་སྲན་སྡེའུ་སྐྱེ་གནས་དག་ཀྱང་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ལས་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པའི་མ་ཡིན་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་སོང་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་སྟེ། ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་ པའི་ལམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདྲིས་ཀྱང་མ་བརྩལ་བར་མི་འཐོབ་པོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དུས་གཅིག་པ་འཐོབ་པོ། །འདི་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་མེད་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་མི་འཐོབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇེ་དང་པོ་དུས་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ན་འཐོབ་པོ། ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ནི་འདས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། མ་ལངས་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་དག་ཀྱང་ཡང་ངོ་། །ལངས་པ་ནི་འདས་པ་ཁོ་ན་དང་ངོ་། །ཇི་སྲིད་མི་གཏོང་བ་ནི་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་མེད་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར་མ་འོངས་པ་མི་འཐོབ་སྟེ་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་བཞིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་དེའི་ས་པའི་འཆིང་བ་མ་སྤངས་པའི་དེ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་ནི་མ་འདས་པར་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ དེ་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འོག་གི་ས་དག་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ཅེ་ན། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པར་གཅོད་པ་དག་གི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རྒྱབ་ ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་སེམས་མཐར་ཐུག་པ་གཅོད་པས་སོ།།ས་འོག་མ་དག་ན་དེ་ཡོད་ན་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། མཐར་ཐུག་པ་གཅོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་གྱི་ས་དེའི་གོང་ན་སེམས་ཡོད་པས་བར་དུ་སེམས་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ནི་ ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་ལ། ཟད་པ་ཤེས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་པ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་ལ། བསྐྱེད་ པའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གང་ལ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་དུས་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ དང་།དེའི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་དུས་ན་དེ་བསྐྱེད་ཟིན་པ་བཞིན་དུ་མངའ་བརྙེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་གེགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
論師杜桑說道:‘所謂同分,是指眾生生於同一趣類者,其身體、感官、形狀、行動和飲食等的因緣,以及彼此歡喜相連的原因。’ 若問:‘為何不承認非有情的同分?‘則答:‘你們既然承認趣類和生處,為何不承認蘿蔔和芒果等趣類,以及蘿蔔、豌豆等生處?如果因為世尊未說而不承認,那麼非有情的同分也不應承認,因為世尊未說。’ 若問:‘生於欲界’這句話有何因緣?為此詳細說明:‘如同北俱盧洲人生天的業一樣,無想有情生於欲界感受的業是確定的。’ 聖者以入正性決定故,不會投生惡趣、無想天和大梵天,因為這些是見處,與聖道相違。 因此,若不修習則不能獲得。那麼如何獲得?是同時獲得。此處如同別解脫戒一樣,在一切時處都是獲得前所未有,故不得過去。因此最初只得現在。 在第二剎那等時,既具過去,未出定時也具現在。出定時則唯具過去。‘直至不捨’是指未退失之間的意思。 因為是無心,故不得未來,如同天眼和天耳。 論師杜桑說:‘未斷彼地繫縛者不能生起彼定,因為未離見所斷惑者不能在有頂生起滅盡定,而凡夫也不可能超越彼地。’ 為何不在有頂以下諸地入滅盡定?因為背離和究竟斷絕二種解脫在彼處生起。彼解脫由二因建立:背離和心究竟斷絕。 若在下地有此,則不能背離一切有所緣,也不能究竟斷絕,因為彼地之上仍有心,故成為中間斷心。 二分即煩惱障和等至障。其中金剛喻定解脫煩惱障,在漏盡智時得解脫。生起滅盡定時解脫等至障,生起時得解脫。 若問:‘世尊在漏盡智時解脫二分,未生起滅盡定時如何解脫等至障?‘答:因為已離彼障,已斷彼不相應,世尊在漏盡智時如同已生起般獲得自在,意即已離障礙能現前生起。
།དེའི་ཕྱིར་མ་བསྐྱེད་པ་ན་ཡང་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་ གྲོལ་བར་གྲུབ་པོ།།སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནས། ལོ་ཀ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསླུས་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་བསམ་པས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྔོན་རྩ་བ་ནས་མ་ བཏོན་པ་རྩ་བ་དང་བཅས་ཏེ་དྲུངས་ཕྱུང་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་གཏད་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་བཏང་ནས་འབད་པ་ཐུན་མོང་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལོ་ཀ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སྔ་མ་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཧ་ཅང་དེ་ན་མི་རུང་བས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་དག་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་གི་བཞི་པ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མ་གཏོགས་པ་བཞི་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཚིག་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚིག་ཤེས་པ་ནི་གང་དག་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རྒྱུ་རྣམས་ནི་གང་རྐྱེན་རྣམས་ནི་གང་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདྲི་ན། རྒྱུ་རྣམས་ལས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་དང་བྱེད་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཅེ་ན། གདུལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྐྱེན་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་ལ། རྒྱུ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག ན་རེ་ཉེ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་རིང་བ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་བཤད་དེ། དེ་དག་གི་དོན་དུ་འདིར་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ཡང་ ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་དག་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་མི་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་གནས་པ་དག་མ་ གཏོགས་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འདོན་ཏེ།འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། དེ་རང་གི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་དེ་སྐད་མི་འདོད་དོ། །ཐོབ་པ་དང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ།།ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་གོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་གཞི་དང་ གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕུང་པོ་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་ལས་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དང་། དེ་དག་ གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
因此,在未生起時也成就遠離二者之分。上師集賢說:‘如何菩薩從無始輪迴以來,被世間等至差別所迷惑,以漏盡之心結跏趺坐,為斷除有頂見所斷之前未根除的煩惱根本,連根拔除后,為斷除煩惱敵連根拔除之餘,專注於此,捨棄對治,以共同精進所獲得的世間等至,為獲得而恭敬?‘因此,說毗婆沙師們唯是前者的說法不合理。 有些人說:‘因為因果在彼處極不相應,故色界中,在初三禪有無想等至,而第四禪中則無。‘其他人說:‘因為彼生是果,故除無想有情外,在第四禪中入定。’ 關於’知言是諸天所喜’等,知言是指那些以吠陀語為量的人們,因為佛語是以義理分別的。 若詳細詢問何為因、何為緣,因與緣有何差別?有人說:‘毫無差別。世尊說正見生起有二因二緣:他人之聲及如理作意。‘因此,因、緣、作因、理由等是異名。 若無差別,為何別說?是隨所化,如界處。如是說緣無差別,而因則別說。其他人說:‘近者為因,遠者為緣。’ ‘所不攝者’,我等唯說生等,因為此處是為彼等義而安立。其他所不攝者亦應說是以薩迦耶見為因,亦是因。 依照不誦’與彼相應諸法’者,應從中了知如何違背品類足論文。若問如何?則誦為’除薩迦耶見之生、老、住’。如是,依此等之生等力不生心,如自相。故不許說’與彼相應諸法’。 得及彼等之生等為行蘊所攝故是一蘊。得之果即是彼等生等之果,故是一果。得之得與相應果異,相則不然,因為與所相二者是俱有因故。 ‘二蘊’是指身語之喜不喜是色蘊,彼等之生等是行蘊。因為是俱有因,故身語業與彼等生等之異熟果唯一,因為果異與俱有因相違故。
།འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་གྱིས་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་བརྗོད་དོ།།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་དགེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལ་དགེ་བ་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགེ་བ་གང་དང་གང་གིས་བསྡུས་པ་ འབྱུང་ཞེ་ན།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་སྐྱེས་པས་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་བསྡུས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བསམ་གཏན་དང་ པོའི་ཡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ན་རེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟར་སས་བར་དུ་ཆོད་པ་འདྲེན་པར་མི་ནུས་ སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བཟོའི་གནས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ནི་དྲུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་དེ་ལ་གནས་པ་ལ་འཆི་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་སུས་བཟློག་ཏུ་ཡོད། གལ་ཏེ་མི་སློབ་པ་ལས་སློབ་པ་མི་འབྱུང་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་མི་སློབ་པ་ ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་སློབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ལངས་པ་མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།ཆུ་བུར་ཅན་ལ་སོགས་པ་གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་ནི་ ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོས་བཞི་དེ་དག་གི་འཁོར་ལྷག་པ་ལྟ་བུར་གནས་ཏེ།དེས་ན་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ལ། ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དང་གྲངས་དང་ཚད་མ་ངེས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་སྨོས་སོ། །ཐོས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་ ནས་དེ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ནས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་ལ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཏེ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་སྤྲུལ་པའི་ སེམས་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་སྤྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྤྲུལ་པ་མཐོང་ནས་ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་བདག་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་བའི་སེམས་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ལ་ཡང་འདོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་ནི་ དེས་སོ་སྙམ་པ་དང་།འདི་དག་བདག་གིས་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་དུ་མ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་རྒྱུའི་འདུ་ཤེས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འོད་གསལ་ ན་གནས་པ་དག་ཁོ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ནས་ཚངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྡད་ལ།སྤྲུལ་པའི་གནས་སྐབས་དང་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གི་དེའི་ས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་སྤྲུལ་པའི་གནས་སྐབས་དྲན་ པས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚངས་པའི་ལོ་ཀ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་མཐོང་ བ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
有人問:無想天眾生也是以心相續為等無間緣,所以應當是三種,這樣說不對嗎?對此應當回答:雖然這是應當說的,但因為是從異熟生,所以是自然執行,不是從心行所生,因此未說。 關於’入定時善’這句話,問:什麼善之後生起什麼善,為何善所攝?答:欲界善是從加行所生之後唯有從加行所生,而非生得善,因為生在此處者不能現前。有人說唯有未至定所攝而生。其他人說初禪也是。又有人說殊勝禪也是。尊者妙音說:直至第二禪。其他人說:等持不能如超越定那樣引生間隔。 關於’工巧處之後有六’這句話,如是住于彼處時無有死亡。若不如此,誰能遮止色界、無色界的煩惱?若無學不生學,那麼無學退失成為學如何可能?答:如是從無學等持起而退失,因為住于等持時無有退失。這是第二處的解釋。 泡皰等八寒地獄是復活等地獄四面的附屬處所,因此不是主要的,所以寒地獄未單獨顯示,部分地獄因為處所、數量、大小不定,也未單獨說明。 關於’聞已退失而貪著彼’這句話,瑜伽師們如是以欲界化心化現欲界化身,緣此生起貪慾,從離欲退失后憶念而貪著化心。 關於’複次依化’等廣說,見到欲界化身後想:‘唉,愿我也有如此心’,于化心也生起欲界煩惱。若想:‘我們是彼’及’此是我’,因想有差別故是多想者,因為因的想無差別故無想差別,因為彼等一切執著戒禁取見。 其他人說:唯有住于光明天者化現初禪地化身與梵天同住,化身的狀態也是初禪所生者的彼地神通境界,所以彼等憶念化身狀態而如是了知’我們是’等廣說。 其他人說:生於第二禪等者的眼識唯是梵世間,所以不是不可能憶念所經驗,因此唯是憶念先前所見。
།ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེམས་ཅན་འདི་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སྨོན་ལ་བདག་ཀྱང་འདིར་སྐྱེས་སོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པའམ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནས་དེ་སྙམ་ དུ་ཤེས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་བསམ་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་རྟོག་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོང་བ་དང་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་མ་ལོན་པ་རྣམས་ནི་འོང་ བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་རྣམས་ནི་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྲག་པ་དང་མི་སྐྲག་པར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྐྲག་པ་ནི་སྐྱོ་བའི་འཆི་འཕོ་བར་དོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ དེ་དག་ལ་དེ་ཡོད་དོ།།ས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། སྲིད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ལ་སྲིད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱུད་གཞན་དག་དང་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་རང་གི་ས་པ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་བརླན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག ན་རེ་ཡི་དགས་རྣམས་ནི་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡི་དགས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འཕགས་པའི་ ཆོས་ཐོབ་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་སྒོ་ང་དང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པའི་གནས་སུ་མི་སྐྱེའོ།།སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྙིང་པོ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྣ་མེད་པ་དང་། མིག་མེད་པ་ སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མདོ་སྡེ་པ་དག་གོ། །གནས་སྐབས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤན་པ་ལ་སོགས་པའམ་ལིངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཚེ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་འགྱུར་བས་དེ་མྱོང་ལས། །སྔར་བྱས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟར། །སེམས་ཅན་དེ་འདྲ་མཐོང་གྱུར་ ནས།།དམྱལ་བར་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལེན་གྱི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་དུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན།རང་སངས་རྒྱས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ། རྩེ་དགས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ། །ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། རླུང་ལངས་པའམ་ཆར་འབབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ངེས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཁོ་ནས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྩཝ་ཐིབས་པོའམ་ནགས་ཐིབས་པོའམ་ཞེས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་ན། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན། །རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀུན། །ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ནི་རང་དང་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་མེད་པས་དེ་དག་མེད་དོ།
有人說,這些眾生也是這樣想著’愿我也生於此處’而修習所生的宿命隨念智或他心智所取,並非如此。那麼是什麼呢?僅僅是生而獲得的這種認知,因此沒有矛盾。 其他人說,比量智不會妨礙對他人想法的有相分別。 關於’因為有來與無的想法’等廣說:初生不久者因為有來的想法。生已久者因為有無的想法。關於’因為有怖畏與無怖畏的想法’,這是與前述相對應。怖畏是因為厭離而擔心死亡的特徵,因為未斷我執,所以他們有此想法。 關於’在其他地不是’,其他蘊雖然顯現,但不作為識的所依,因為由於有輪迴習氣的緣故才是識所依止,而他們沒有輪迴習氣的緣故。其他相續和非有情數雖是同地,但不是識所依。其他人說,那些也是識所依,因為對它們識的潤澤也會增長。 有人說餓鬼唯一是化生的。因此爲了成立餓鬼胎生,經中廣說’對具壽大目犍連’等。 雖然一切生處所生者都有獲得聖法的機會,但已得聖法者不會生於卵生和濕生處。 雖具前世形貌,但因為是異熟初際,因為是尋求有,所以不會缺少根門。若不如此,則不會有無鼻、無眼的出生。 所謂’古代師長’是指古代經部師。‘何種狀態’是指屠夫等或獵人等時,如說:‘如何因變異受用,如夢般昔所作,見到如是眾生已,奔向地獄。’ 其他人說,五取王的五百子是卵生,據說他們也證悟了獨覺菩提,因此說卵生者總是一切時處愚癡這一說法是不確定的。針對獨覺犀角喻而說故無過失。 若問:不是已經說過’往遊戲行處’了嗎?為何又說’風起或雨降’等廣說?爲了知道是不確定的,不僅是貪慾和嗔恚二者令心顛倒而往生處,而是其他方式,如密林或茂密叢林等廣說。如此解釋,則’生有煩惱性,一切自地惑’這句話也成為量。 其他人說是在接近自己的狀態時。色界和無色界中沒有色和六處的狀態,因為無色故彼等不存在。
།སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལ་ ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གནས་སྐབས་ལས་ཐ་དད་པའི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མེད་དེ་འདི་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ནི་དེ་ཕན་ཆད་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་ཚུན་ཆད་དོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡན་ལག་གཅིག་གཉིས་ཡོད་དོ། ། གཟུགས་མེད་པ་ན་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པས་དེ་དག་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་ཡོད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཡང་སྲིད་པ་འཕེན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོར་ངེས པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་སྟེ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ གཞག་པའི་ནུས་པའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྒྲས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྙད་དོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་མ་རིག་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་གཉིས་ནི་སྐད་ ཅིག་མ་ཡིན་ལ་གཞན་དག་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་དག་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་ལ་ ནི་སྲིད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར། ལས་བྱེད་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །ལས་ཀྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལས་དག་གིས་ནི་ འཕངས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པའོ།།དེའི་དབང་གིས་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུན་སྲིད་པ་བར་མ་འབྲེལ་པས་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་ཡང་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་བར་མ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཤད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་གང་ཞེ་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ནི་བརྟན་པ་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ནི་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་ནི་མི་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་བཤད་ནས་གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་བཞི་དང་། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ས་པ་ས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པ་དགེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ལྡན་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ལ ལོགས་སུ་མ་བརྩིས་ཏེ།བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་གཉིས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐོབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པ་ནི་གཅིག་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དྲི་དང་རོ་ལ་དམིགས་པ་དག་མེད་པས་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གཉིས་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བཞི་ དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ས་ཐ་དད་པར་མི་གཞག་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
關於’也非行’這句話,在色界的行中,識和六處的階段之外,沒有別的名色的階段,因為將要解釋說名色是從那以後直到六處生起為止。因此,在色界有一二支分。 在無色界中沒有名色和六處的階段,因為無色故彼等不存在。因此有十支分。 又為何以無明之名說一切煩惱呢?因為確定是能引發後有諸行的因性。貪等諸煩惱則不如是,如是貪不是瞋所造作的諸行之因。其他煩惱也應如是說。無明則是必然的,因為它與一切煩惱俱行。 又因為具有它所安立的勢力,所以依于無明分,因此以它的名稱說一切煩惱。這從何而知?因為無明是主要的,以及與它俱行的緣故。 此中識支和生支是剎那性的,其他諸支則因相續故是多剎那。 關於’與識俱生的四蘊’等文,對此有人說:表色和無表色是色蘊。依此解釋則與有無差別,因為有’造業即是有’的定義。因此應當了知必定是隻取與根俱生者為色。 關於’依業力所引’,即如前所說諸業所引是業力所引。依其力即是依其因緣,由此因雖以中有相續極其遙遠,也會往趣各種趣處。因為中有也具有六識,如是解釋時,若問是何識?所說’是六識聚’是合理的。 其他人說:三禪的樂是穩固的,遊行則是不穩固的。正因如此稱為意遊行,因為意是不穩固的。 說明初禪地具有十種后,若問:難道不是具有初禪根本地舍遊行染污四種,以及未至定地緣下地善四種嗎?雖然確實具有,但未另外計算它們,因為是舍性,以及地無差別的緣故。 生在初禪獲得二禪善心近分所攝者,具有一切初禪地法,因為未離貪故。 有人說:二禪地具有一二,如何?因為無緣香味者,具有意樂和舍遊行染污二種,以及舍遊行二禪近分所攝四種。 其他人說:具有八種,因為彼等四種舍遊行是舍性,以及地無差別故不立為異地,如同初禪近分。
།ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ དྲུག་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་རྐང་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་དང་། གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་མཐར་གྱིས་འཁོར་བ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པ་དང་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རིམ་པར་མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ སྤོང་ལ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་དགེ་བའོ། །ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པས་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྤངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཆི་ལྟས་ལས་ནི་མི་འདའ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ལྷའི་འཆི་ལྟས་བསྡོམས་ན་ལྔ། །ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །སྔ་ལྟས་དེ་དག་ནི་ལྷའི་ཞག་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །བཏང་སྙོམས་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་འཆིའི། དངོས གཞི་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་བཏང་སྙོམས་དང་མི་ལྡན་པས་སོ།།ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲའོ། །ཐད་ཀར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་དང་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེ་བ་ཕྲག་པ་རྒྱར་གནས་པའོ། །དེའི་བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ངན་ པའི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཞིག་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ནི་ལུས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ན་སྲིན་པོ་གནས་པ་ནི་རྔ་ཡབ་པོ། །ཐད་ཀ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ན་གྲང་བ་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལས་ཀྱིས་ བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉ་རྣམས་ལ་ཡང་གྲང་བས་ཆེས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གྲང་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་འཁོར་ཡུག་གིས་གླིང་བཞི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ངོས་ན་གཅིག་ཏུ་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བང་རིམ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་པ་ལ་ བརྗོད་དོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པོ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ནི་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་འདོད་པས་འདི་ན་འཁོད་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་འདོད་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་ དུ་དེའི་ས་པས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་ས་གོང་མར་སྐྱེས་པ་འོངས་པ་འོག་མའི་ལུས་སུ་མ་སྤྲུལ་པ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།གང་དུ་སྐྱེས་པ་འོངས་པ་མཐོང་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའམ་ས་མཚུངས་པས་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལ་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། གོང་མ་ལ་མཐོང་ལམ་མེད་ཅེས་འབྱུང་བས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་བར་ཆད་མེད་པར་སྐྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཚངས་པ ཆེན་པོ་ཉིད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནངས་ཀྱིས་ཕྱིར་ན་འཆི་འཕོ་ཞེས་བཤད་ལ། འོད་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཞིང་། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་ན་ཡང་སླར་འཆགས་པས་དེའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་བའི་ཚེ་མ་ཟད་པར་དེ་ནས་འཆི་འཕོ་ བར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེ་ན་བར་དུ་འཆི་བ་ཡོད་དེ།བསོད་ནམས་རླབས་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དག་ནི་ཚེ་ལོ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེས་ཉུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེར་སྐྱེས་པ་དེ་ན་གཞན་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་ན་རེ་ལས་སྣ་ ཚོགས་ལས་འདི་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
阿毗達磨論有六種:入智論、分別足論、識蘊論、正行品類論、施設論和法蘊論。 有些人說,由於是善業異熟果報,以及阿羅漢也背離未來的異熟果報,所以不存在以善心入涅槃。 其他人說,是逐漸斷除輪迴,以離欲界和有頂貪慾的次第斷除不善和有覆無記,當完全涅槃時,無記心現前即為善。入無餘界時則斷除無記,他們如是說。 ‘死兆不可避’,是因為無法阻止。 這些雖然都會出現,但也不是都會出現,總的說來天人的死兆有五種。 這些預兆在天人五日中出現。 在舍受中生死,在第三禪天時,是在近分心中生死,而不在根本定中,因為不具足舍受。 水輪周邊如風輪。直徑十二萬由旬,即水輪和金輪的直徑。其間的八洲,是由惡業力所成,因此其中的人身形較小。 一處住有羅剎的是仞伽洲。在正面,因此那裡有寒冷。有人說是因為靠近大海。 其他人說是業力所致,若不是這樣,魚類也會受到寒冷的嚴重危害。 另有人說,寒地獄的處所是在圍繞四大洲的鐵圍山邊一片漆黑之處。 臺階是指向空中突出的部分。 其他人說一切都是二二相對,五種境界各自確定,其他根境不能為其他根所受用。 如其所欲而見,即如欲界眾生見欲界一樣,其地眾生也能見色界眾生和上地所生來者未變化下地身者。 能見所生來者,是指欲界眾生或同地眾生能見。 此處說’某一有情’是指大梵天,因此所有大梵天都是凡夫,因為聖者不可能下生,且如經中所說上地無見道,故在色界不可能有預流果。 因此不可能有人連續兩世做大梵天。 若說大梵天壽盡而死,而光音天壽量為八大劫,二十中劫后覆成,因此光音天壽未盡就死去。 那裡有中夭,從廣大福德所生者壽量為八大劫。所說二十中劫是極少數。 有人說生於彼處者是另外一類。 其他人說由於業力差別,此中無有定數。
།ཡང་ཇི་ལྟར་ཡར་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དང་འབྲི་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཡར་སྐྱེས་པ་དང་འབྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བར་བསྐལ་པ་རྣམས་དང་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མགྱོགས་པ་དང་མགྱོགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ་འདི་ལྟར་མཐའི་བསྐལ་པ་ གཉིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་འགྲོ་ལ།བར་མ་གཅིག་གཉིས་ནི་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བས་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། འགྲོན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ནད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ནད་གཡོག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བ་འབུལ་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་སློང་བ་འཆའ་བ་དང་། རླུང་མོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དག་བྱུང་ན་ཟན་དང་སྐྱོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །ཕྱི་རོལ པ་རྣམས་ལ་སྡོམ་པ་ཡོད་ཀྱི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་མེད་ན་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །འདོད་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ རྟེན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་འདྲ་བར་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་སེམས་མེད་པའི་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་དེའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་ན་ཤི་བ་བཞིན་དེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དུས་སུ་དགེ་འདུན་ལ་དགེ་སློང་དངོས་པོར་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་འགོག་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སྔར་འཕངས་པ་ནི་ལས་བརྗོད་པའི་མཇུག་གི་དུས་སུ་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་ནས་སླང་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་སེམས་དང་བཅས་པ་ལ་ཆེས་གསལ་བ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཆུང་ངུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ལྔ་པོ་དང་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་སྟེ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ འམ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་འཐོབ་པོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་ནི་འདུལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་སྡོམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་འཐོབ་ལ།ཁ་ཅིག་ནི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་གསོལ་བ་ཙམ་གྱིས་འཐོབ་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་གང་དེ་ལྟར་འཐོབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་གཟིགས་ཤིང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ནི་སྡོམ་པའི་རིགས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་ བཙལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གི་འོག་ཏུ་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་བར་གཟིགས་ནས་ཉིན་ཞག་པའི་བསྙེན་གནས་བསྟན་ཏམ། འོན་ཏེ་དབང་པོ་གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོ་གདུལ་དཀའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ ཉིན་ཞག་པ་བསྟན་ན་ནི་དབང་པོ་ཆེས་གདུལ་དཀའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུད་ཙམ་མམ་ཉིན་མོའམ་མཚན་མོ་ཙམ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན་ཞེས་སྨྲས་སོ།།མི་ཤེས་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོགས་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་བརྗེད་པ་དང་མ་བྱང་བ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ལོག་ པར་ཞུགས་པའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ནི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ།གང་ཞིག་མི་ཤེས་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི་ལོག་པར་ཞུགས་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱབས་སུ་མ་སོང་ཡང་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྐྱེའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབོགས་པ་པོ་ དང་མནོད་པ་པོས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ལ་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་མེད་དོ།
若問上升的自性和下降的自性如何與上升和下降自性的中劫同時發生?由於速度快慢的差異,如此邊際的兩劫以圓形執行,中間的一二劫則快速執行,因此一切皆成同時。此為第三處之解釋。 對突然到來者佈施,對旅人佈施,對病人佈施,對護理者佈施,供養園林,專一乞食,當遇大風等時佈施飯食湯羹等,此為從財物所生的七種福德事。 欲界中無不依表業的無表業。外道有戒律但非別解脫戒。因為依于有為法。若無戒律則成大不善聚,此為附帶而來。 所說’欲界所屬’是爲了區別禪定和無漏戒,因為彼等所依的大種與心同時。 若問無心之業若無當時的等起,如同死亡般不應存在,那麼受具足戒時向僧眾請求比丘身份后,入滅盡定時的表業和語表業先前所發,在羯磨結束時生起戒律時,如何能無當時的等起?若如此說,則于有心者更為明顯。 如此則阿羅漢也應有小別解脫戒。彼等的別解脫戒必定不依賴於表業,即五依處和名聲等,由往昔願力即意樂圓滿,或由佛陀威力而無表業得別解脫戒。 法稱論師說:‘關於律儀之義,非遍智者不能通達真實義。彼等戒律中,有些是在僧團中以白四羯磨而得,有些僅向一人請求即可獲得,此中有何因由?因此,如是獲得而非他法,此乃佛陀所見並如實宣說,此戒律之類即如是安住,不應尋求其因由。’ 世尊是見到日夜后不生戒律而宣說日夜近住戒?抑或因難調伏根器者?法稱論師說:‘若是針對難調伏根器者而說日夜,則對更難調伏根器者,為何不說片刻、白天或夜晚?’ 所謂’除無知’,即奪取、損害、忘失和未熟練。對於懷疑三寶和邪入之心者不生戒律。若由無知而皈依,非由邪入或懷疑而不皈依者,雖未皈依亦生近住戒。 所謂’除無知’,即授戒者和受戒者,懷疑而不皈依者則無近事戒。
།དེ་དག་གི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ག་གོན་བཟང་པོ་ཞེས་གཉིས་ཀྱིའོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་གང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་ ཞིག་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་སྦྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་གཉིས་ཀའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དེ་དག་སྐྱེས་པ་དང་སྦྱོར་བར་འདོད་ལ། བུད་མེད་ དང་ཡང་སྦྱོར་བ་འདོད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟག་མི་བཟོད་དོ།།མཚན་གཉིས་པ་ལ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཤས་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་མེད་ལ། ཟ་མ་དང་མ་ནིང་ལ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཤས་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔ་ཕྱི་མེད་གསུམ་སྨིན་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས ཏེ།ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་སྟོན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དག་དཔེ་དེ་རྟོག་གིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དཔེ་སྟོན་པ་རྣམས་སོ། །འཕགས་པ་ གཞན་དུའང་མྱོང་མི་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལའང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ་སླར་འོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྟན་པ་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མི་བརྟན་པ་ནི་ སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཀྱི་ཧུད་སེམས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་དམྱལ་བ་དཔེར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐུན་པོའི་སྡེ་དཔོན་ཞིག་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ ལྔ་བརྒྱ་གསོད་དུ་བཅུག་པའོ།།བདག་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་མེད་པའི་གཏེར་ཏེ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་ལས་མ་བྱིན་པར་བླངས་སོ། །གཉིས་ཀ་ཡང་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་ལམ་སེམས་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པ་ཅན་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ དྲང་སྲོང་དང་དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱིའོ།།སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ནི་དྲང་སྲོང་དག་ནི་དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་དེ་དག་གི་བསམ་པ་འདོར་བར་ཞུགས་པ་རྟོགས་ནས་དེ་དག་ལ་དད་པ་རྣམས་གང་གིས་ན་དྲང་སྲོང་དེ་དག་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་སྐྱེ་བ་ལུས་ཀྱིས་བྱེད་དོ། ། གཞན་ཡང་ཁྲོ་བ་ལས་ནི་དེའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་བས་འགལ་བ་མེད་དོ། །གསོ་སྦྱོང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་ལམ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་དག་གོ་སྙམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་སྙམ དུ་ཅང་མི་སྨྲ་བས་མི་གཡོ་བ་ཡང་ཡིན་པས།ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཅང་མི་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་བཞིན་དུ་ཅང་མི་སྨྲ་བས་བདག་ཉིད་དག་པར་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་རག་པར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྡེ་ལྔ་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་མདོ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
所謂’他們的現前’是指兩者都是善緣。‘僧寶’是指在轉法輪之後出現的僧眾。聖者們在其他生中不造作的戒律,那就是本性的過失,如殺生、不與取等。 由於兩種依處煩惱熾盛,是說他們既想與男人交合,又想與女人交合,因煩惱熾盛而無法忍受觀察。對於雙性人,因為兩種煩惱都熾盛且無有大的慚愧心,故無戒律;對於黃門和無根者,是因為無有大的知慚有愧之心。 所謂’三無前後熟’,其中感受快樂的色法是眼等。感受痛苦的心和心所生起的眼等識,以及與之相應的心和心所。不悅不是異熟,所以不包括。非苦非樂是指不相應的命根等。 ‘諸譬喻師’是指那些以譬喻推理而建立名言的人們。‘聖者他世亦不受’中的’亦’字,表明生報也不受,因為對此無有退失或還來,由於堅固及殊勝進展的緣故。‘堅固’是爲了遮除不堅固,不堅固是指生報受及余報受,因為退失者可能再生。 這裡’嗚呼心生悲嘆的地獄’是指一個盜賊首領殺害五百緣覺的事例。‘無主’是指無子的寶藏,從國主處未經允許而取走。 ‘若二者皆不作’等廣說,如此則如禪定和無漏戒,業道將只依於心,然而欲界的無表色無有無表示,‘欲界’是爲了區別禪定和無漏的無表。 ‘此二如何成業道’是指仙人和比丘二者。阿闍黎集賢說:‘仙人實際上是作表示的,非人了知他們捨棄意樂后,信仰他們的人以身體造作令仙人生起業道。’ 另外,從忿怒必定會引生身語業動作,故無相違。布薩時,如以語言表達的義理也能從身體動作生起業道,同樣應知’具壽,我清凈’的念頭,以默然不動也是以語言表達的義理,默然也能生起語業道,即以默然表明自己清凈,如同不清凈一樣。 其他說欲界無表不一定都依于表示,因為五眾等得果經中說別解脫戒可能生起。
།དེ་ལྟ་བས་ན་མི་དགེ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་ལྟ་ བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཞིག་ནས་སོ།།གཟི་བྱིན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟི་བྱིན་ནི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་ན་ཡོད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་ཚང་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཆེས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཟ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ནི་རྟོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བར་འདོད་དོ། །གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཏེ། མཐོང་ བའི་ལམ་ཉེ་ཞིང་ངེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་སེམས་པ་བརྒྱས་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ་དང་པོ་སེམས་པ་ལྔ་བཅུས་འཕེན་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་ལ། དེའི་མཇུག་ཏུ་ཡང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྔ་བཅུས་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ གཟིགས་ཀྱི་ཚེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་།ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་དང་། འཁོར་བ་འཇིག་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་རྣམས་ཀྱིས་བར་དུ་བཅད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚོགས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བཞེས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།ཡོངས་སུ་རྫོགས་མོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་མེད་པ་རྫོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འོད་སྲུངས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་ནས་ དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རིས་སུ་སླར་འཁྲུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ནི་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོའོ། །ད་ལྟ་བའི་ནི་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་མེད་པས་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་དག་གོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་པས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་དགེ་ སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཞེས་སྨོས་སོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཡང་ཁྱོད་འདྲ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་དག་ན་མེད་ཅེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་མི་ཆེས་ན་ཡུལ་གཅིག་སྟེ་བདག་ཉིད་ཚོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དོན་ཅན་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ནོར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དོན་ཅན་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཕན་ཚུན་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་ བྱེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི། གནས་སྐབས་མ་ངེས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པར་མཐོ་རིས་དགའ་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་ དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ།ལས་དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་ བཞི་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།
因此,有人說某些不善業也會成為無表業。由於見解和戒律的退失而造作的業,也會在身體毀壞后產生。關於’因無威光’,威光是存在於心間處。未生起的諸法不是同分因和遍行因,也沒有未來的等流果。 如果說由於是不完整的因而利益微小,那麼對於盲人等來說也將完全沒有利益。對此回答:閹人等的身體由於與證悟相違而被認為是不完整的,其他情況則不是這樣。‘獲得忍位者則不是’,指獲得大忍位者,因為他們接近見道且確定趨向現證。 在此,以百次思維獲得’百福’之名,最初以五十次思維引發並顯現,隨後又以五十次圓滿思維而顯現。如果毗婆尸佛圓滿三阿僧祇劫,為何被頂髻佛、一切護佛、拘留孫佛、迦那迦牟尼佛、迦葉佛等間隔,而不是立即證得圓滿菩提?對此應當回答。 如果說資糧圓滿不應理,雖然已經圓滿,但並非在一切方面都圓滿。雖然阿僧祇劫已圓滿,但並非在一切方面都圓滿。因此,經中所說’迦葉佛成佛時,善修梵行后又轉生兜率天’這段經文也是可信的。 人中牛王即是最勝士夫。現在沒有第二位佛,所以說’如你這樣的大沙門’。由於聲聞等也是沙門,爲了否定這點而說’大沙門’。爲了表明在其他世界也沒有像你這樣的,所以說’十方都無’。如果不信,請在一處尋找如你自身這樣的。 具有心莊嚴義是因為能引導信心等財富。具有心資具義是因為遠離慳吝垢染。具有瑜伽資糧義是為那些希求禪定安樂者所有,因為這是彼此相連線的因。獲得最勝義是因為能引導涅槃。 關於’從眷屬和異熟’中的異熟,雖然時間不定,但必定會產生異熟果。‘劫中生天樂住故’是指生於欲界天的處所,因為這種業屬於欲界。梵輔天的壽命是一個福德劫,這是梵天福德的異熟果,所以說生起與梵天福德相應的福德。 這是第四處的註釋。
། །།དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ལས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྲ་རྒྱས་མེད་པས་ཡང་སྲིད་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཤིང་རྟ་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་ཡིས། །ཞོན་ཅིང་ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱི་འཕང་ལོ་ཅན། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་འཕང་ལོ་གཅིག་ཉམས་པས། །ལས་ཀྱི་འཕང་ལོ་གཅིག་པུ་འཁོར་མ་ཡིན། ། གང་དག་གང་ཞིག་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ལམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར འགྱུར་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དམིགས་པའོ།།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་དམིགས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ།དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་ཟད་དང་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་ ལྟར་བཅོས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསླུས་པའི་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ལ།ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཡོན་ཏན་མེད་བཞིན་པའི་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་པའི་གཞི་མེད་པ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ས་བོན་དང་བཅས་པའོ། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ས་བོན་མེད་པའོ། །འདི་ནི་ ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ།།བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མ་གཏོགས་པའི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ན་ནི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོད་དོ། །སྲིད་ པའི་རྩེ་མོ་ན་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་དེ་ཁམས་དང་ས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་གལ་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི། ཐར་པ་འདོད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུན་པའི་ འདོད་ཆགས་སྤངས་ན་དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་སྤང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཆགས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས། དུ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་ནི་དམིགས་པ ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་གཟུང་ནས་འདྲི་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་གང་དག་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་ཅིས་དུས་གསུམ་ཁོ་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་གྱི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ནི་མ་ ཡིན་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞིག་ཕྲ་རྒྱས་རྣམ་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ལ་སྟོབས་དང་ ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྨྲས་པ། ཕྲ་རྒྱས་རྣམ་པ་ལྔའི་རང་བཞིན། །ལུས་ངག་བྱ་བ་ཀུན་སློང་བྱེད། །རྣམ་ཤེས་སྔར་སྟེན་དཀར་པོའི་རྩ། །ཀུན་སྤྱོད་འདྲེན་པ་མི་དགེའི་རྩའོ།
雖然阿羅漢有業,但因為沒有隨眠所以不會形成後有。如詩云:‘生死之車愚凡夫,乘坐煩惱業輪者,此因煩惱輪已壞,業輪獨轉不可能。’ 廣說所謂’某些是以見所斷為所緣’,即貪等以見苦所斷見為所緣者即是見苦所斷,乃至道諦亦復如是。此說將闡明:薩迦耶見等是緣于苦等。貪等緣于薩迦耶見等,而薩迦耶見等也是見所斷,因此緣于彼等的貪等也成為見所斷,因為經中說’遍知所緣及正盡彼所緣’。 若問慢過慢與邪慢有何差別?差別在於:以偽裝的功德為基礎而生欺誑是慢過慢,邪慢則是無功德而認為自己具有功德,無有根據。慢過慢有種子,邪慢無種子。 這是確定的:欲界和第四禪有不等分遍行。第三禪二者俱有。除有頂外,其餘諸地有不等分遍行。有頂則二者皆無,因為無有其他界地。 廣說’若貪是應斷’,即貪是求解脫者一向應斷,若其緣于無漏,則如同善法欲一樣,不應為瑜伽師所斷。因為欲貪的所依是應斷的,所以無漏也應成為所斷,因為是貪的所緣。世尊也說:‘若斷欲貪,如是則當斷你的色。‘因此無有緣于無漏的貪。 又若二種執著緣于無漏,則應成為正見相,因為無漏法是清凈且殊勝的緣故。因此也不應成為見所斷,因為非煩惱性。 問’幾以所緣門,幾以相應門而增長’時,不僅僅是就所緣門而確定提問,因為凡是以所緣門增長者必定也以相應門增長。 問:為何唯三毒是不善根而邪見等其他則不是?答:應說唯有具備五種隨眠自性、非是隨煩惱、能發起身語業、與六識相應、有力能斷善根的因才是不善根,其他則不是。如說:‘五隨眠自性,發起身語業,先依諸識轉,能斷白法根,引發諸惡行,是為不善根。’
།གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ནའོ།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ཡང་བདེ་བའི་ དབང་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་དགེ་རྣམས་ཀྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་ཟག་བཅས་འོག་མ་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་གོམས་པའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་ལ་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐ་མའི་ཆ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཁམས་ལས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་ ཀྱང་འདོད་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་།གནོད་སེམས་གཉིས་སོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཞིང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཐ་མ་ལ་བརྟན་པ་ནི་ལྷག་མ་གསུམ་མོ། །གསུམ་ཁོ་ན་གསུངས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མོ། །ཅི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་བོར་ནས་ཞེས་འདིར་ཡང་ཅི་སྟེ་མ་བརྩད་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ཡང་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མ་ཡིན་པས་མ་བརྩད་དོ།།ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །འདིའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དེ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ ཡུལ་ཅན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་ཞེས་བཤད་དོ།།བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་ཤེས་པ་འདིའི་འཁོར་ཡིན་པས་ན་འདི་དག་ཤེས་པའི་ འཁོར་ཡིན་ཏེ་ཕལ་པ་ལ་འཁོར་གྱི་སྒྲར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྤང་བ་ཡང་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མཐོང་བའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ རོ།།འོ་ན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཀྱང་དེའི་སྤང་བར་བྱ་བ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནས་ཅིག་ཅར་སྤོང་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་གི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་པས་དེར་ཐལ་བར་ ནི་མི་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ཡན་ལག་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགས་གོ། །རྐང་པའི་མཐེ་བོང་གཅིག་པུ་ལ་སེམས་གཏད་ནས་མཐེ་བོང་མྱགས་ཤིང་ཤ་དང་བྲལ་བར་ལྟ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་རུས་པའི་རུས་གོང་དུ་སྨོས་ཏེ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཀླས་ པའི་བར་གྱི་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བར་མོས་པར་བྱེད་དོ།།ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཐོད་པ་ལ་བྱེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྨིན་མའི་བར་དུ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ ཉེར་བསྡོགས་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་།རྔུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་ གཉིས་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་།འབྲིང་སྟེ། རྩེ་མོ་རྣམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།
出現’無色界有二行’之說。關於這點,如果是見道所斷的所緣,則是當邪見等緣第三禪地的隨順分和順道分時。修斷的非煩惱所緣也就是無漏樂根本身,而非其他。因為經中說:‘無色根本善,所緣非下有漏。‘生於無色界的聖者們由串習力,以有漏善識緣第三禪的無漏,應知即是緣樂根。 最下品有二:就界而言是欲界,就有情而言是凡夫。其中雖得聖法而不離欲的是貪慾和害心二種。雖離欲界和色界貪但不離凡夫性,安住于欲界和有情最下品的是其餘三種。 所說唯三者,即是身見、戒禁取見和疑。若問為何此處不問’舍貪等’,答曰:說’究竟’,究竟即是完全滅盡,而其貪等修所斷尚未滅盡故未問。遠離對治即是勝道,是說除三道外的一切道皆是勝道。 此遍知安立是因為色境貪為上分結的主要,故說為斷色貪遍知。‘諸忍是智眷屬故’是說忍是此智的眷屬,故此等是智眷屬,因為對次要者說眷屬聲,且斷也是忍的果故。以上是第五品釋。 因為是三界的對治,且若見道是世間性則不能成為有頂的對治。若問:那麼出世間修道也應同時斷九品所斷?答:雖唯由出世間而頓斷,但非說出世間必定頓斷,故不致有此過失。 ‘專注自支分’即是作為所緣的意思。從專注一個腳趾開始,觀想腳趾腐爛脫肉,如是乃至全身成為骨架,觀想直至無邊大海的大地皆滿佈白骨。凈修則如是作至頭蓋骨。圓滿作意則如是持心直至眉間。 ‘三近分’是說第四禪近分以及無出入息。若問何為’安立’?答:即是安立諸諦,意思是令趣入緣彼等。增長即是造作。‘二種如是’是說小忍和中忍,如前所說諸頂。
།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཟོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་དང་དམིགས་པ་རེ་རེ་ཕྲི་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ པའི་ལམ་དེ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས།དེ་ནས་གསུམ་དུའོ། །དེ་ནས་གཉིས་སུའོ། །དེ་ནས་གཅིག་ཏུ་སྟེ་རེ་ཞིག་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་ཕྲི་བ་ནི་དེ་ལྟའོ། །དེ་ནས་གཅིག་ཏུ་ཡང་རྣམ་པ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་དེ་དམིགས་པ་ཕྲི་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །རིམ་པ་འདིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཁོ་ནར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་འབྲིང་ཚུལ་ཕྱོགས་དེ་བཤད་ནས་གང་ཟག་བཞིར་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་།།རྩེ་མོ་ ཐོབ་པ་རྩ་མི་འཆད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྟེན་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་དང་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་ནས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་མ་ཐོབ་པ་ལ་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་ནི་ངན་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་བོ། །ཆེན་པོའི་ཚེ་སྒོ་ང་དང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའིའོ། །ཆུང་ངུའི་ཚེ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། སྒྲ་མི་སྙན་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཆེན་ པོའི་ཚེ་ནི་ཟ་མ་དང་མ་ནིང་དང་མཚན་གཉིས་པའིའོ།།ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ནི་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་འཐོབ་བོ། །མིའི་ནང་ནས་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་ངོ་། །སྡེ་པ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་སྲུང་བའི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཁ་ཅིག་གི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གི་བརྒྱད་དེ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་བདེན་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་དབྱེ བ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་གི་སྐད་གཅིག་མ་གཉིས་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྡེ་པ་དག་གི་བློ་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །བར་སྐབས་སུ་ལྡང་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་མདོ་ལས་གང་ ཞིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་གཅིག་ལ་ཟས་སྟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མ་ལངས་པ་དེ་ནི་ཟས་ཟ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་བར་སྐབས་སུ་ལྟུང་བ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་ན་མེད་དེ། སྲིད་པའི་ དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤིང་སཱ་ལ་དང་།གསོ་སྦྱོང་བསྟན་པ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བརྟག་པ་བཟུང་སྟེ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ས་འོག་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནས་བསམ་གཏན་ གཉིས་པ་ལ་ཐུག་པ་སྟེ།གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་ལ་བདེ་བའི་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཞིག་སྟེ། གང་ན་མཐོང་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
同樣地,‘爲了如實安立’是指通過法念住對諸諦如實安立,意思是爲了如實安置。 所說’忍位一切皆是法增上’是因為自性念住成為最勝。 對於這些,是逐一減少諦的行相和所緣。如何減少呢?在隨順現觀位道中,先以四種行相安立,然後是三種,然後是兩種,然後是一種,這就是逐一減少諦的行相的方式。然後連一種行相也不安立,這就是減少所緣的方式。 按照這個次第,僅對欲界苦諦作無常和苦的行相,只在兩個剎那作意,這一切都是中品忍。解說了中品的方式之後,關於分為四種補特伽羅等內容,如同《王子論》中所說。 ‘得頂位不斷善根’是因為善根增勝的緣故,即通過分別三寶功德而對此獲得凈信的緣故。那麼,為何以提婆達多為例說退失呢?因為是針對尚未獲得、但善根即將生起者的退失而說的。 在下品忍時獲得不生惡趣的法性。大品時獲得不生卵生和濕生的法性。小品時獲得不生無想有情、北俱盧洲和大梵天的法性。大品時獲得不生黃門、無根和二形的法性。 在大品時獲得第八有等和見所斷諸法的不生法性。從人道中引發,無論是否有佛出世。 ‘其他部派’是指聖法護部等主張一剎那頓悟諸諦。如何頓悟呢?有些認為僅通過苦智便能通達四聖諦,所以一剎那頓悟是指在一剎那中證悟。 有些說是四剎那,即對這些沒有區分等持位與非等持位,而是對四諦各有一個智的剎那。有些說是八剎那,即依欲界、色界、無色界諸諦的差別,以及法智、類智的差別而成八種。 有些說是兩剎那,即在這八個剎那中又生起其他四種世間智。如此諸部派見解各異。 ‘應當考察是否有中途起定’,如經中說:‘若有人供養食物給為證得預流果而修行的人’等,未從定起者不可能進食。 有些說因緣不具足故有中途退失。說一切有部諸師則說沒有,如同以有為法為所依而說娑羅樹和布薩的比喻一樣,是依據觀察和尋思而說的。 對於已離三禪貪者依下地’是指從不動地等直至二禪中的任何一地,因為這些地中沒有樂根。這是唯指生在欲界者,因為其他處沒有見道。
།དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་མངོན་དུ་ བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་གོང་དུ་སྐྱེས་པ་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དེའི་གོང་མ་བསམ་གཏན་བཞི་པའམ། གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་དེ་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་ས་འཕོས་པས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བཏང་ ལ་དེས་ཟག་པ་ཡང་མངོན་དུ་མ་བྱས་པས་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ན།འཕགས་པ་ཁོང་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་ཏེ། བདེ་བའི་དབང་པོ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ པ་དང་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མི་ལྡན་གྱི་འཕགས་པ་ནི་ལྡན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ནང་དུ་བྲིས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་བདེ་བའི་ དབང་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པར་ཟད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ནི་གནས་གཞན་གྱིས་མཚན་མས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་དག་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དེ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མི་འཇུག་གོ།།མཉམ་པར་བརྩི་བའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་བསམ་གཏན་བཞི་ན་དགུ་དགུར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དགུར་བརྩི་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་མི་འདྲ་བར་བརྩིས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་དགུ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
這段文字的翻譯如下:
“他必定會現證第三禪無漏的殊勝果位之道。若不如此,則生於更上地的聖者(即生於第四禪或無色界的聖者)將不具足樂根。因為他通過轉生上地而捨棄了有漏的第三禪,又未現證無漏禪,這樣就會既不具足有漏樂根,也不具足無漏樂根。
然而經中明確說到,生於上地的聖者必定具足樂根。如經中說:‘生於第四禪和無色界的凡夫不具足樂根,但聖者則具足。’
有些人說:‘雖然這段話出現在《毗婆沙》中,但這似乎是別人的觀點,因為經中說”有人說”。聖者具足樂根這種說法,僅是就可能性而言。’
另有人說這是依其他處的相而說,但這種說法不可取。因為他們由於邪見的緣故而趨入非正法的行為。
不行非正法即不善法,是指不行不凈行等。因為不凈行等是以不善心而行,而離貪者已斷不善法,故唯行正法,不行非正法。
‘爲了平等計數’是指爲了使四禪各有九品。若依煩惱九品斷的差別來計數,則會不平等,因為第四禪中沒有第九品。”
這段論文主要討論了關於禪定中樂根的問題,特別是對於生在上地的聖者是否具足樂根的爭論,以及禪定品數的計算方式。這是一段較為專業的教理辨析內容。
།དེའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གོང་དུ་འཕོ་བ་ཡང་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་གཟུང་གི། གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་བསམ་གཏན་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་བགྲངས་ཏེ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པར་ ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་གཅིག་དང་། གཉིས་བཞི་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་གཞན་འདོར་ལུགས་བཤད་ནས། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ས་གཞན་གྱི་འགོག་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལྟར་ ས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ལུས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་ས་པ་དང་ས་གོང་མ་ཁོ་ནའི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིན་དུ་ས་འོག་མ་ལ་ནི་མ་ ཡིན་ཞེ་ན།ས་འོག་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མ་དམིགས་པར་དེའི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པར་མི་ནུས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་དགེ་བ་ཡི། །སྤྱོད་ཡུལ་ཟག་བཅས་འོག་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བསམ་ གཏན་རྣམས་ནི་ཀུན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མི་དགག་སྟེ།བསམ་གཏན་དགེ་ཡུལ་ཡོད་དགུ་མིན། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་གཉིས་གཉིས་ལ་བཞི་གཉིས་ཀྱིས་བསྣན་ནས་བཅུ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པ་དག་ལ་གཉིས་དང་། བཞི་བསྣན་ནས་གསུམ་གཉིས་དང་གཉིས་ བཞིར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་དག་རང་དང་གོང་མའི་ས་པའི་གཉེན་པོ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་འདོད་པ་བཤད་ཀྱི། ས་འོག་མ་པའི་གཉེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་ལ།ས་འོག་མའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
“從第九品離貪者,是趣向無色界者。此處所說的上升,是指趣向色界,而非趣向無色界。正因如此,此處不計入從第九品離貪的禪修者,因為他是趣向無色界者。
關於金剛喻的五種情況,在三無色界中有兩種、一種和二十四種的捨棄方式。之後又問:為什麼只緣取他地的滅諦,而不像有頂的苦諦和集諦那樣緣取他地的苦諦和集諦呢?因為已經從下地離貪的緣故,所以有頂的八種行相是剩餘的。
又問:為什麼只緣取自地和上地的滅諦,而不像禪那那樣緣取下地呢?答:若不緣取下地的苦,就無法緣取其滅。而苦是一切有漏法,且如說’無色根本善,所緣是下地有漏法’,這也是其中的原因。
諸禪那因為是遍觀察的緣故而不遮止,如將說’禪那善所緣非九’。金剛喻的兩個二加上四個二成為十四。同樣,如前所說的加上二和四,成為三個二和二個四。
又問:為什麼說無色界只緣取自地和上地的對治,而不緣取下地的對治呢?因為在一切方面都說是完全超越色想等,而從下地對治的角度來說,是緣取其違品的緣故。”
這段論文主要討論了無色界定的所緣對像和對治關係,特別涉及到了不同禪定層次之間的關係,以及修行者如何從一地升進到另一地的問題。這是一段較為專業的佛教修證理論內容。
།འོ་ན་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ན་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ པའི་ལམ་དགུ་པོ་ནི་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཀྱི།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པས་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ནི་མ་བསྟན་ལ། ས་འོག་མ་པའི་གཉེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚུལ་ བསྟན་པ་འདི་བསམ་གཏན་གྱིས་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ།།ཐོབ་པ་དེའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོབ་པ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བས་བསྡུས་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་ བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་དེའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཆགས་བྲལ་བའི། །འཕགས་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་རྣམ་གཉིས། །ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་དེ་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་བརྒྱ་དང་འདྲ་བ་དག་སྐྱེ་ལ། དེ་དག་གི་སྤངས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཕོ་བྲང་འཁོར་བའི་རྫས་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་གང་གིས་འཕགས་པ་དེའི་ཡིན་པར་བརྗོད པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་འཆི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། འབྲས་ལས་ཉམས་པ་འཆི་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་འཆི་བ་ཞིག་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེ་ནི་འཆི་བ་མེད་དོ།།རིགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དངོས་ པོའི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ས་བོན་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ས་བོན་དེའི་འཇུག་པ་རྙེད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འཆི་བར་སེམས་པའི་ ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།གང་ཟག་གཞན་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་དེ་བཞིན་དུ་བརྩི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ།
“若問:之前說’緣取下地對治是存在的,因為它們是互為因’,這如何解釋?答:那是在未作特別區分的情況下,說隨順后得智的九種道是緣取下地對治。而並非特別指出’以空無邊處等所攝而緣取下地對治’。關於緣取下地對治的說法,主要是針對第二禪等而言。
‘因為獲得一個所攝的果位’是指獲得一次來果或不還果所攝的證得。因此經中廣說:因為在見道和修道的一切果位中獲得一個果位所攝的證得。
‘無漏離系得’是指如說’世間離貪聖者,離系得有二種’。因此,對於世間道所斷的煩惱,會生起如百般無漏離系得,它們能持守所斷。就像王宮雖是輪迴之物,但若蓋上國王印信,就不能說是其他人所有一樣。
‘由其力’是指由無漏離系得的力量。‘不死故不退’中,這裡認為所謂的攝持就是如說’不從果退者無死’等。若不如此,就像世間離貪那樣會有死亡,但實際上退失者是不會死的。
若問種性是什麼?毗婆沙師說是善根,由其差別而有此差別。經部師則認為是心的種子體性的功能。有退失法者在凡夫位時也有種子,故稱為退失法者種性;在無學位時得此種子的執行,故稱為退失法者。對於必死法者等也應當如是理解。
‘其他補特伽羅也應當如是相應地計數’是指隨法行者等。”
這段論文主要討論了修道過程中的對治關係、證果的特徵、離系得的性質,以及種性的概念等重要教理問題。其中涉及毗婆沙師和經部師兩大部派對某些概念的不同詮釋。
ཇི་ལྟར་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་དང་རིགས་དང་ལམ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྩིས་པ་བཞིན་དུ་བརྩི་བར་ བྱའོ།།ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་དུས་དང་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་ལ། དད་མོས་མཐོང་ཐོབ་ནི་རྟུལ་པོ་ཡིན་པས་ཡོད་དོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདིར་མི་རྩི་སྟེ། མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ མོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གསུམ་མ་ གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།གནས་དྲུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་མི་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་འདོད་པའི་ ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་རྣོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཡུལ་ལ་བྱ་བ་བྱས་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ལ། གོང་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོར་རིགས་ན། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ ན་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཤེས་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་གོང་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཡུལ་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ལ་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དགྲ་ཕམ་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་གནས་འཇོམས་པ་བཞིན་ནོ།།བསྟན་བཅོས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཀུན་བསྡུས་པ་གཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཀུན་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ་རྒྱས་པར་ནི་འགྲེལ་ བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཀུན་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གོང་ན་གཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཡང་ཀུན་བསྡུས་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལམ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། གཉིད་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ནི་གཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བསྡུས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་སྔར་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ།དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཉིད་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པས་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྟན་བཅོས་དང་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཀུན་བསྡུས་པའི་སེམས་དགེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ གྱིས་བསྡུས་པ་དང་མ་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བསྡུས་པའི་སེམས་ལ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་སྟེ།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཀུན་བསྡུས་པའི་སེམས་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དགེ་བའི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ལམ་གྱི་ བདེན་པས་བསྡུས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུགས་ལས་ཆོས་དགེ་བ་འདུས་བྱས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།
應當如同隨信行者那樣,從根器、種性、道、離貪和所依的角度來計數。‘隨其所應’是指,對於隨法行者、見至和時解脫者,由於是利根的緣故,沒有種性的差別;而信解見至由於是鈍根,則有差別。 有頂離貪者在此不計,因為在見道之前,不存在以世間道離有頂貪的情況。或者說是對一部分離貪。 隨道智是相續的,除了它的第一剎那,其餘都是殊勝道。修道中的解脫智相續等其他也應當如此說明,例如盡智等,同樣,除了阿羅漢的現法樂住和證得殊勝功德的三種道之外的其他道也是如此。這是第六處的解釋。 關於’非欲界隨’,如果說滅諦和道諦的法智雖然緣于無漏,是色界和無色界的對治,那麼隨智也應當承認是欲界的對治。但事實並非如此,因為諸智是銳利的,在完成自己境界的作用后才能作用於其他境界。由於上界還有修斷的余習,所以可以作為對治,而隨智對欲界則毫無作用,因為法智已經完成了所有作用。 不平等的遍行煩惱由於緣于上界,所以法智對於所破除的境界是有作用的,就像摧毀敵人所欲居住的處所一樣。 ‘論中’是說,如果昏沉與一切攝心相應,就會與論典相違。怎麼說呢?如論中說’能如實了知攝心’等,詳細內容如註釋所說。 隨智怎麼會緣于攝心呢?因為欲界以上沒有睡眠,而隨智又緣於色界和無色界。道智也不會緣于攝心,為什麼呢?因為道智是緣道的,而睡眠純粹是有漏的。道所攝的心也不與睡眠相應。 如前所說’攝心是對境界執著’,則沒有上述過失,因為它不與煩惱性的睡眠相應所攝,也不會成為散亂。與論典也不相違,因為三界所攝和不攝的善攝心,能成立’了知攝心即是正知’這一說法。 緣於色界和無色界善攝心的是隨智,緣于無漏善心、道諦所攝的是道智。煩惱性的則因為沒有獲得未來類似的,所以不同,因為教理中說’善法是有為所得’。
།ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་གིས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དག་གིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁོར་ཡིན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དགེ་བ་ནི་འཁོར་མང་བ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་དང་འདྲ་བ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་དགུ་རྣམ་གྲོལ་བློ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དག་ན་རེ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ནུས་པ་ནི་བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ཉིད་དོ། །མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ ཆོས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ནི་མ་འོངས་པ་འཐོབ་པ་མེད་དེ།ལུང་བསྟན་མིན་འཐོབ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གསུམ་ཁོ་ན་འཐོབ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཟད་པར་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི ལམ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་འཐོབ་སྟེ།གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཤེས་པ་གཉིས་འཐོབ་པོ།།ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་ དེ་སེམས་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་མིང་གི་ཁྱད་པར་རོ། །དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་ཐུང་ངུར་ འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པ་ཡིན་ན་སྐུ་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པ་ཡིན་ལ།ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ཡིན་ན་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པར་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་གཞན་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཏན་དབྱུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་དགོས་པ་ཆེས་བརླིང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ ནི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱུང་བར་མི་ནུས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དུས་རེ་ཞིག་སྤང་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསམ་གཏན་མཐའ་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་ལམ་གྱི་སླ་བའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨོན་ནས་ཤེས་པས་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རང་དང་འོག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ ལ་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ།
所謂’隨三蘊’是指受蘊、想蘊和行蘊。識蘊不屬於隨蘊,因為識本身不能作為識的眷屬,這是不合理的。 所謂’善法眷屬多’是因為與未來相似的獲得和通達有關聯的緣故。 無間道是煩惱的對治,所以是斷道;他心智是解脫道,因為經中說’九種解脫智’。有些人說也是殊勝道。 功能是指冷熱性質。異熟是指甜酸性質。 天眼通和天耳通是無記性,因此它們的解脫道是無記性,而無記法是沒有未來得,因為經中說’無記得俱生’。 三種神通的解脫道中只能獲得三種智:神足通智、宿命隨念智和心差別智。 為什麼說’等’呢?是爲了表明在解脫、勝處、遍處等功德成就的禪定地解脫道中,也能獲得世俗智的未來和他心智,因為他心智是由禪定根本定所攝。 凡夫離欲界貪和初禪貪的最後解脫道中獲得世俗智和他心智二者。 為什麼不說離第四禪貪呢?因為那是屬於空無邊處所攝,而他心智在無色界中是沒有的,因為他心智是依靠色法而修成的,且屬於禪定地。 無愛子力是力的特殊名稱。‘隨順時間’是與一切相應。 怎樣呢?長壽短壽是指:當衆生壽命八萬歲時,佛陀壽命也是八萬歲;當衆生壽命百歲時,佛陀壽命也是百歲。 有人問:世尊對指鬘等人的煩惱生起,為什麼說世尊安住于無煩惱? 這並非過失,具有大悲的其他聖者爲了完全拔除煩惱,有時因為更重要的目的而對煩惱保持舍心,因為這與證悟的時機相應。 聲聞由於遠離了了知意樂和隨眠的智慧,不能完全拔除一切種類的煩惱,所以暫時斷除。此處說貪等是因為不能防護見所斷。 ‘最後禪定’是因為與苦因相違且是道中最殊勝的緣故。 愿智不能現證無色界諸法,這是因為愿智屬於第四禪地,而神通只緣自地及下地境界,愿智也與神通相同,應當如是了知。
།གལ་ཏེ་གཟུགས་མེད་པ་དག་མི་དྲན་ན་ནི་འོ་ན་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་དག་གམ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་སྔོན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བཞེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚུལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཛོད་ཀྱི་གནས་དྲུག པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་བརྗོད་དོ།།ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ ནི་བར་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྒྲ་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པར་མི་བྱེད་ལ། སྤྲུལ་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལ་སྤྲུལ་པ་སེམས་དང་བཅས་ པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའམ་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྨྲས་པ།སེམས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷའི་མིག་གམ་རྣ་བ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལྟ་བ་དང་ཉན་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་བདུན་ པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་ཡོད་པས་ལྷན་ཅིག་དཔྱོད་པ་མེད་པར་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མེད་པས་རྟོག་པ་མེད དོ།།དེའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དང་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དཔྱོད་པ་ནི་རྟོག་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་ཏེ་མེ་ལ་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཁོ་ན་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་ན་རྒྱུ་ བ་རགས་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེར་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གཞག་ན་གཟུགས་མེད་པ་དག་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྷག་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ཞན་པས་དེ་དག་ལ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་སྲིད་དོ།།ས་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་གཞན་ཡང་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ལ་ནི་ཡན་ལག་གི་སྒྲར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་ནི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ས་གང་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མར་ཕྱིན་པ་ནི་ཉན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་འདོད་པ་འདྲའི་ འགག་པ་དེ་དག་ཁོ་ནར་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོར་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་འགག་གོ།།གཉིས་པར་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་འགག་གོ། །གསུམ་པར་ནི་དགའ་བའོ། །བཞི་པར་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་འགག་གོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡང་ཚར་ ཕྱིན་པས་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་ཡན་ལག་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་བོར་ནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡན་ལག་གཉིས་བོར་ནས་ བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་གསུམ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་དེ་ན་དགའ་བ་ཡང་མེད་པས་སོ། །ཡན་ལག་བཞི་བོར་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྣམ་པར་གཞག་ སྟེ་དེ་ན་བདེ་བ་ཡང་མེད་པས་སོ།
如果說不憶念無色界,那麼經中佛陀說’憶念一切曾住於色界或無色界的一切相’,對此經中所說如何理解呢?有人說通過無誤的推理而了知。其他人說僅憑意願即能遍知,因為經中說’諸佛的智慧境界不可思議’。 由於在《俱舍論》第六品’持戒’等中廣說斷除煩惱的方法,故不說盡漏神通的修習。 問:盡漏神通如何是念住,因為它緣滅諦為境?答:若是緣滅諦的方面,則唯是法念住;若是盡漏相續的方面,則是四念住,故無相違。 阿阇黎善聚說:由知死生而遮遣對后際的愚癡,由盡漏神通而遮遣對中際的愚癡。 聲音因為相續不斷故不能變化,變化無心故也無意處和法處。問:變化無心從何而知?論中問:應說變化有心還是無心?答:應說無心。天眼或天耳與此不同,因為它們是從見聞方面成就,故恒時有識。 這是第七品的釋論。 殊勝禪定中無尋有伺,為遮除疑慮無伺,故廣說’無尋’等。殊勝禪定中因具喜樂故無伺無尋。因此,具喜具伺的伺不會錯認為尋,如煙於火。 唯諸禪定具支,無色界則不具支。對此,有人說因為寂止一味,凡是粗重行相者立為支分,而無色界因寂靜殊勝,一切心心所都極其微細,故彼等不可立支分。 心所為主的地,其他心所也非主要。一者不應稱為支分聲。故無色界中不立支分。 其他人說,在何地心所達到究竟,不是變微弱而是滅盡,即在彼等立支分。如初禪中苦及憂滅,第二禪中尋伺滅,第三禪中喜滅,第四禪中樂根滅。此上再無任何心所達究竟而滅。 因此,初禪具五支:尋、伺、喜、樂、定。捨去其中二支、三支、四支而立。捨去二支立第二禪,因彼無尋伺故。捨去三支立第三禪,因彼也無喜故。捨去四支立第四禪,因彼也無樂故。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་བོར་ནས་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་ལྔ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཏུ་བཤད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བོར་ ནས་བསམ་གཏན་གོང་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་པ་དེ་རྣམས་ཡན་ལག་ཏུ་མ་གསུངས་སོ། །དང་པོ་འཕགས་པའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེས་ནི་རང་གི་ས་ལས་ཀྱང་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་དང་འཆི་འཕོ་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གྲང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འདའ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ན་མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་ མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་རྐྱེན་མ་ཚང་བར་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་སོ།།འཇུག་པ་ཆད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་ བརྟགས་པས་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་དམིགས་སོ།།འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སྡང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཏུ་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་གཉིས་ནི་སྟོང་ པ་དང་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བར་རིགས་ན།གསུམ་པ་ནི་ཞི་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བ་ཉིད་དུ་རུང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་ལ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཉེར་བསྡོགས་གཉིས་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་དག་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞི་བ་དང་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་གོང་མ་དང་འོག་མ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་བདུན་མི་འབྱིན་ ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བྱམས་པ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་འདྲ་བར་གནས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །དགའ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་གིས་དགའ་བའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་ ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དག་ལ་མི་གཏོད་པའོ།།གྲངས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁ་དོག་གི་གཉེན་པོ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་ ཏེ།རྣམ་པར་ཐར་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ།བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།
正因為如此,捨棄了那些,爲了建立其餘禪定,雖然初禪中有其他心所,但僅說五種為支分,而想等諸法則不是。捨棄想等諸法而建立上地禪定是不合理的,因為這些在一切地中都存在的緣故。因此,初禪中那些不說為支分。 關於’首先是聖’這句話,由此表明因具有對自地也生厭離,是下地的對治,所以是無漏。那麼對於《毗婆沙論》中所說’近分定的相續心和死亡心’如何理解?如果說無煩惱心沒有相續,則近分定應成為與味相應,這種說法不對。因為這些在等持時阻礙煩惱,但在生起時並非煩惱。爲了說明這一點,廣說’以近分定心’等。 如何是非擇滅呢?無學無相定出定后,有漏剎那若能生起,若它們不生起,則無學無相剎那將會生起。那些無學無相剎那因緣不具足而被非擇滅所滅,因為非擇滅緣于寂靜相。因為是斷絕趣入相的緣故,唯是寂靜相。因為無漏中沒有擇滅,所以緣于非擇滅。 關於’因為厭惡聖道’這句話,如何厭惡呢?因為對空性等行相背離的緣故。首先其他兩種定因為以空和無常行相緣于彼,所以厭惡聖道是合理的。但第三種定緣于寂靜無為法,如何能成為厭惡聖道呢?因為讚歎無學定趣入的因法。 ‘除了兩種近分’是說除了第二禪等的近分定,因為它們以寂靜和粗重等行相趣入,對上下地決定的緣故,不能引發七種聖道。 其他人說:慈是從內心深處對一切眾生如自己般安住。悲是對他人苦不歡喜。喜是對他人圓滿而歡喜。舍是對利害及其因緣不作意。 ‘如其數量’是說欲界色貪的對治是初禪解脫,初禪地色貪的對治是第二禪地解脫,應知這兩種解脫也是遠離的對治。 有人問:如何知道第二禪等中沒有色貪?因為沒有眼識。若於某境離貪,則必定也離於能執取的識,第二禪等中沒有眼識等,因此可以成立它們已離色貪。
།ཁ་ ཅིག་ན་རེ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་ལ།ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རྣམས་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་ བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདིར་དོན་ནི་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཁ་དོག་ངན་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་རོ་གཅིག་པར་བྱས་ནས་མཐོང་སྟེ། འདིའི་སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཟིལ་ གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱའོ།།ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པ་དག་གོ། །བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ ཞེ་ན།ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་འདི་དག་འདི་དག་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའི་ཟད་པར་སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རླུང་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་རླུང་གཟུགས་སུ་འོང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོར། རླུང་ཚོགས་ཁམས་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ་དེའི་ལུགས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་། གང་དག་དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ ལུགས་ཀྱིས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རླུང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གང་དུ་ཁྱད་དུ་པར་འཕགས་ཤེ་ན། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཙམ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པ་དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིམ་གྱིས་འཛེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་སྟེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རྣམས་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྒྱུ་དང་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཟུགས་མེད་པ་སྐྱེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བཤད་པ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཞིག་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དག་ཉིད་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུང་མེད་པར་བསམ་གཏན་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་དང་དངོས་པོ་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་ཐོས་པ་རྒྱས་པ་ལ་དེ་དག་མཐུན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་ ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱའོ་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ལུང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟེན་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆོས་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་སྟོང་དུ་གནས་པའོ།
有些人說,對於好的顏色不會生起貪著,對於不好的顏色不會生起嗔恨,這就是所謂的勝解。其他人說,如果是這樣的話,勝解就會成為無貪無嗔的本性,因此這裡的意思是:將好的和不好的顏色都勝解后,就像不好的顏色一樣,好的顏色也同樣以不凈相的方式成為一味,這就是對心的自在。 ‘勝解’是所知。‘勝解而見’是指具有此因緣的圓滿瑜伽。八種行境是欲界所行的色處。 如果問:遍處所緣的色處是如何的?由於地等與地界等有差別,所以這些稱為地等遍處,而不是地界等遍處。地等也是以顏色和形狀為自性,因此它們作為色處的對境並不相違。 有些人說’風是觸處’,這是指那些認為風是色法的人。正因為如此,在《俱舍論》第一品中說’風聚即是界’,這是依據他們的觀點。又說’有些與此相似’,依據這種觀點,風如同地等一樣只是色處,因為是以顏色和形狀為自性。 如果問:如何逐漸殊勝?由於僅僅背離、勝解和遍滿的緣故,因此是這樣逐漸殊勝的。正因為如此,獲得遍處的人必定也獲得其他,因為功德是逐漸上進的。 其他人說,雖然解脫等分為小、中、大的差別,但解脫們只是因,遍處們只是果,而勝解們則是二者皆是。 由於因和業力而生於色界和無色界中的無色法,但依法性則不然。因為依滅壞力不生於無色界中。 如果問:所說的’依法性’中的法性是什麼?首先,有些經部師說,那些法入增盛者,由於前世禪定習氣的力量,不待教授而生起與禪定相應,這就是法性,即是自性和事物性的異名。 毗婆沙師們說,由於前世修習禪定的善法力量,對於多聞者來說,這些相應的法性即是:從前世平等因中產生同類果時的趨向即是法性。 其他人說,受持教法即是宣說、修行的所依,因為正確教法的所依是修行者們。通達宣說即是修行,因此只要有修行,正法就依隨通達而住。 ‘通達是如此’是指住世一千年。
།ལུང་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་གི་ཕྱི་ནས་ཀྱང་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཕྱོགས་འདི་ཉིད་རིགས་པར་མཐོང་ངོ་། །ད་ལྟ་ལུང་གི་ཆོས་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་རྙེད་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་མེད་དོ།།དབང་གྱུར་སྐྱེ་བོ་ནི་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་པོ་ལུང་དང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་སོ། །ལུང་འབོགས་པ་མེད་པར་བསོད་ནམས་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་རྙེད་པ་ན་རང་བྱུང་ངོ་།།རང་བྱུང་གི་བསྟན་པ་ནི་ལུང་དང་། དེ་སྟོན་པ་མདོ་དང་འདུལ་བ་དང་ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །ལུང་དང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟ་བས་བསྟན་པ་གནས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པ་གཅེས་འཛིན་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་གཤེགས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་བསྙེག་གོ།།འགྲོ་མགོན་ནི་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་སྲས་རྣམས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དག་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ལ།མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གེགས་བྱེད་པས་དྲི་མ་རྣམས་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །འདོམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ཟླ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལྐོག་མར་ སྲོག་ཕྱིན་འདྲ་སྟེ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་པོ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྟོག་གེ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གང་བ་སྤེལ་བས་མཛད་ པ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ།གནས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལས་བཞི་པོ་ལྕི་བ་དང་ཉེ་བ་དང་གོམས་པ་དང་སྔོན་ དུ་བྱས་པ་དེ་དག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ལས་ལྕི་བ་སྔ་མ་ཡིན་པས་སྔར་སྨིན་ནོ།།ཉེ་བ་དང་གོམས་པ་དང་སྐྱེ་བ་སྔར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉེ་བ་སྔ་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་པས་སྔར་སྨིན་ནོ། །གོམས་པས་སྔར་བྱས་པ་དག་ལས་གོམས་པ་སྔ་མ་ཡིན་པས་སྔར་སྨིན་ནོ། །དེ་དག་མེད་ན་ཚེ་སྔ་མ་ལ་བྱས་པ་ལན་ གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ།།ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲིབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཉི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞེ་ན་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་དང་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ།།གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཉི་མས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མུན་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཡིན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ནང་གི་མུན་པ་ཡིད་ལ་ཡུན་རིང་པོར་ཞུགས་པ་འཇོམས་བྱེད་དོ། །ཉི་མ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབར་བས་ལྷང་ངེ་བ་ཡིན་ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྐུ་གཟུགས་སྟོབས་བཅུའི་དྲི་མ་མེད་པས་ལྷན་ནེ་བ་ཡིན་པ་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་སྟོང་གིས་ཁྱབ་སྟེ་འོད་ཟེར་གྱིས་ནི་དེ་ ལྟ་བུའོ།།ཉི་མའི་ཡུལ་ནི་གླིང་བཞི་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོས་མཚུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་གིས་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་ཇི་སྐད་ བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།།ཕྱོགས་ཉིད་ཕྱོགས་ཙམ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ལས་ཉུང་ངུ་འདི་བདག་གིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།
所謂’教法長久住世’是千年之後的動詞詞尾,見此方為合理。現在不是沒有教法,而是因煩惱得以生起,故無證悟法。 具權者,此處指佛陀的弟子,親見者,具教證者,以及隨順不違正理教法者。 無需傳授,圓滿福德智慧資糧,自己證得一切智果位時即為自然覺悟。 自然覺者的教法即是教法,宣說此教法的經、律、論。 為使具教證的眾生見解住世,精進修持者即是護持教法者,他們也趨入最極寂靜。 怙主即是佛陀及其子。功德即是戒定慧自性,貪嗔癡自性垢染極為生起,以此遣除彼等遍知,于未來造障礙,故垢染摧毀功德。 ‘無違’即是無有對立故。如是如同氣息入喉,佛陀教法如同氣息入喉。 為何如此?因為無有守護導師教法的佛子,以及被惡劣詭辯者擾亂增益文義故。 此為堪布剛巴貝所造《阿毗達磨俱舍論註釋隨相》中第八品定品釋。 從’何者近及何者串習’等廣說中,一相續中有重業、近業、串習業、先作業四種,其中重業為先故先熟。 近業、串習業、前生所作業中,近業為先故其次熟。串習業較先作業為先故先熟。 若無彼等,則前世所作于其他時受報成熟。 何者非盲?即聖聲聞慧眼。或者即是遮蔽聖教法性真如的詞義。 因宣說甚深法故為日。云何?以對治差別、身相差別、光明差別、境界差別故。 云何以對治差別?日雖能破除外在虛空黑暗,世尊則能破除長久住于內心的黑暗。 日以水晶自性身相本性光明照耀,世尊亦以十力無垢身相光明照耀,身相差別即如是。 日以千光普照,世尊亦以正法語千光普照,光明即如是。 日之境為四洲,如來則為三界,故以少分相似法,如來如日。 如是’此僅是少分’等廣說中,‘如是如何’即顯示如何所說。 分即少分,即’我說此少分大阿毗達磨論’是余詞。
།གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པར་དགག་པ་འདི་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་ པ་ཡིན་ཏེ།བདག་གིས་མངོན་པའི་ཆོས་ནི་ཕལ་ཆེར་ནི། །ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གྲུབ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཛོད་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་པའི་ཞར་ལ་བྱུང་བར་འགྲེལ་པ་གང་ཟག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་རྫོགས་སོ།། །།བདག་གིས་མཛོད་ཀྱི་ འགྲེལ་འདི་དཀའ་བའི་ཕྱིར།།སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་ལུགས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ། །ལོག་པར་གྱུར་གང་དེ་འདིར་བདག་གིས་ཉེས། །དོན་བཟང་གྲུབ་ལ་བློ་དེ་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་སྟོན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་གཞན། །དཔྱད་ནས་དེ་དག་སྟེན་སྔོན་བསྟོད་དངོས། །མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་རྗེས་ འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་གྲཝ་སར་སྦྱར་བ་ཡིན།།བདག་གིས་མཛོད་བཤད་ལས་བྱུང་དགེ་བ་དྲི་མེད་མི་དགེ་འཇོམས་བྱེད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་སྲིད་པ་གསུམ་གཏོགས་སྡུག་བསྔལ་མེས་གདུངས་མ་ལུས་མྱ་ངན་བཟླ་བྱ་སྟེ། །ཕྱི་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་ཉོན་མོངས་དགྲ་བོ་མ་ལུས་རབ་འཇོམས་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས།།སླར་སྐྱེའི་འཆི་བ་མེད་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པའི་གོ་འཕང་དམ་པ་རྒྱ་ཆེན་འགྲོ་བར་ཤོག་།སློབ་དཔོན་གང་བ་སྤེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་པས་མཛད་པ་ཆོས་མངོན་པའི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།
其他人說道:‘如此這般,這只是一部分’這句話,是專門針對無我的否定而說的,因為’我所說的對法大部分,是依照迦濕彌羅毗婆沙師的宗義而說’這句話已經由他自己說過了。 《俱舍論》第八品附帶內容中解釋補特伽羅抉擇分已完。 我造此俱舍註釋因其難解,依照阿阇黎的傳統而分別。若有錯誤之處是我的過失,對於善義成就,此智慧是量。 如是我觀察其他古註釋,依止彼等前賢之讚頌。此《俱舍論註釋·隨相》是在德格寺撰寫。 愿以我解說俱舍論所生無垢善業、摧毀不善之功德,令三界一切眾生遠離痛苦烈火之煎熬,悉皆解脫。 愿我之後亦能摧毀一切煩惱怨敵,證得佛果,因無再生死故,愿趣入廣大殊勝涅槃果位。 由通達對法教典大海彼岸的阿阇黎嘎瓦貝所造的《對法註釋·隨相》圓滿。
། །། འདི་གངས་ཆེན་པོ་ཏི་སེ་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་མཚོའི་ལྷོ་ངོས་རི་བོ་ཆེན་པོ་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་བའི་འདབ། ཡུལ་པུ་རངས་སུ་དགེ་འདུན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་། དགེ་འདུན་སྤྱིར་གྱིས་གཡུ་ཕག་སྒུར་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ཏེ་བཀས་གཉེར་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་ན་ཀ་བརྨ ་དང་།
在這岡底斯雪山和如意海南面的大香山腳下, 在普蘭地區,以僧眾為主的一百餘人, 僧眾共同供養松石彎鉤等物,奉詔邀請印度堪布迦那迦跋摩和
D4097
ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ཞིག་གོ། །[་]@##། ། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཱ་ར་ས་མུཙྪ་ཡ་ནཱ་མ་ཨ་བྷི་དྷརྨྨ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་པ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། བམ་པོ་དང་ པོ།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་མངོན་པའི་འབྲེལ་པ་དང་། དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འབྲེལ་པ་གང་གི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམས། རྩོམ་པ་འདིའི་དགོས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིའི་འབྲེལ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་ དུ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་ནི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཐོགས་པས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཀྱང་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་འདིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམས་སོ།།འབྲེལ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དགོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དང་། ཡིད་མི་གཞུངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཅི་ནས་ཚིག་ གི་ཚོགས་ཉུང་ཞིང་གསལ་བས་ཆོས་མངོན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱག་བྱ་བ་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། བགེགས་ཞི་བར་བྱ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་གནས་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་དཔྱད་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །དེའི་ཕྱོགས་ གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།སྙིང་གི་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སྤྱིར་སྙིང་ཞེས་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་སེམས་ལ་གནས་པས་གནས་པ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་གཙོ་བོ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་ལ་སྙིང་ཞེས་བྱ་བར་འདོགས་སོ།།དེ་ལ་ཡོད་པས་སྙིང་གི་སྟེ། དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མུན་པ་ནི་མ་ནོར་ བར་མཐོང་བ་ལ་ཕྱིར་འཇིལ་བའོ།།མི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མུན་པ་ཅི་འདྲ་བ་ལ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ངན་སོང་རྩ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངན་པར་འགྲོ་བས་ངན་སོང་སྟེ། ངན་སོང་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་འདོད་པའི་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་དག་གི་རྩ་བ་ནི་བྱེད་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཏུ་གང་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ངན་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ངན་པར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་བྱའོ།།དེ་དག་ནི་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངན་སོང་གི་རྩ་བའོ། །འདིས་དེའི་ཕྱི་ རོལ་གྱི་མུན་པ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏེ།དེ་ནི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པར་རྡེག་འཆའ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་པར་སོང་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུང་ཉིད་འོད་ཟེར་ཡིན་པས་གསུང་གི་འོད་ཟེར་ཏེ། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འོད་ཟེར་དང་འདྲ་བས་འོད་ཟེར་དག་གོ། ། གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་བྱ་བ་དང་ཡོན་ཏན་དང་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཚིག་ནི་ཡན་ལག་མེད་པ་དོན་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའོ། །སྒྲ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་མེད་པར་མི འཐད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ།།གསུང་གི་འོད་ཟེར་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛད་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། མཛད་པ་པོ་གང་གིས་གསུང་གི་འོད་ཟེར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མུན་པ་བཅོམ་སྟེ་བཅད་པའོ། །སུ་ངག་གི་ཞེ་ན། ལྷ་མི་རྣམས་ཀྱིའོ།
這是由大譯師帕察尼瑪扎所翻譯。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。