d4092阿毗達磨俱舍論明義釋王子吉祥友 毗輸陀僧訶 賢護c3.5s|d4092阿毗達磨俱舍論明義釋王子吉祥友 毗輸陀僧訶 賢護c3.5s(續8)
由於這兩者所依的大種不同,故鏡中影像所依的大種佔據了那個處所,影像之色所依的大種就沒有機會,因此不會產生兩個所造色。因此,由於識不會同時生起,以及兩個所造色也不會同時產生,所以這是完全不存在的。 若問:影像出現在鏡子所顯現之色的同一處所而非他處有何過失?答:如前所說,一處不會同時生起兩個色法。 從另一角度來說,‘一處不會同時有二’這句經文的含義是:一個色法不會被兩個觀察者同時看見,因此影像不成立。這是從字裡行間推導出的含義。 若問如何?答:處在不同方位的人,有些在北方,有些在南方,在同一湖水處所,即在湖中的同一處,南岸的色法出現在北岸觀察者的前方,北岸的色法也出現在南岸觀察者的前方。 若問如何?答:影像互相觀察。這句話的含義是:北方的人看到南岸底部的影像,南方的人看到北岸底部的影像,但不會同時看到兩者。自己這一岸底部的影像,即使是在該岸邊觀察整個湖水的人也看不到。 若問這有什麼關係?答:一個瓶子或布匹的色法,兩個觀察者是可以同時看見的。這是結論。但在這裡不能同時看見,因此不應該產生另一個色法。 從另一角度來說,這個含義是:世間上也未見陰影與陽光同時出現,在房屋內或其他地方有陰影時就沒有陽光,在無遮蔽處有陽光時就沒有陰影,然而在陰影中的鏡子里卻能見到太陽的影像。 若問如何?答:在湖中會出現太陽的影像,如果在湖邊有陰影的房屋內放置一面鏡子,在該鏡子中會出現另一個影像,即湖中太陽影像的影像。 湖中的太陽影像是由太陽引生的,必須承認它具有太陽的本性,鏡中所生的另一個影像是由具有太陽本性的影像引生的,因此也必須承認它具有太陽的本性。 如此一來,陰影與陽光就會同處,但世間其他地方都不見陰影與陽光同處,因此該處不應產生那個影像。
།ཁྲོན་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོན་པའི་ནང་ན་ཆུ་མ་ ཟད་པ་རིང་མོ་ཞིག་ན་འདུག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་སྟེ།མེ་ལོང་ལ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྔམ་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་འདིའི་ནང་དུ་འབྱུང་ན་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་མེ་ལོང་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འབྱུང་ན་ནི་ཕ་ ཟད་གཞན་ན་དམིགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དམིགས་ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི་གང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཚོགས་པ་དེའི་མཐུ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ ན་ཁབ་ལོང་གིས་ལྕགས་ལེན་པར་སྣང་གི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཟླ་བ་ཤར་ནས་ཆུ་ཤེལ་ལས་ཆུ་འབྱུང་བར་སྣང་གི་།སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་དུས་གཞན་མཉམ་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བའི་ སྲིད་པ་འཆི་བའི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་བརྙན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་བསྒྲུབ་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲུའི་རྒྱུན་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངོ་བོའི་དཔེ་ནི་རང་གི་རྒྱུན་སྔ་མའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་དཔེ་ དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་བརྙན་ནི་གཉིས་ལས་འབྱུང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏེ་གཟུགས་དང་མེ་ལོང་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་མེ་ལོང་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ།གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་རལ་གྲིའི་ཕྲེད་དུ་འདུག་ན་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡང་ཆུ་རིངས་སུ་འདུག་པར་སྣང་ལ་གལ་ ཏེ་བསྒྲེང་སྟེ་འདུག་ན་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྣང་ན།སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་གཉིས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིའི་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དཔེ་འདི་ནི་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དཔེ་འདི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའི་གཟུགས་ནི་གང་དང་བྲལ་བ་དང་། གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་དག་གི་བར་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེ་བར་ལན་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲུའི་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ལ། ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་གིས་ཀྱང་སྲིད་པ་བར་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།མགུར་ནས་གསུངས་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མིང་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་འདི་དག་མི་འདོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོན་ཅེ་ན། དེ་དག་གི་ལུང་དག་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ལུང་ལས་གྲགས་པ་ཅི་སྟེ་ཚད་མར་མི་འཛིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བཞི་པོ་ཉམས་པས་མདོ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་དོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་སྟེ། མ་རུང་བ་ནི་ནང་མེད་པའོ། །ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ ནི་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་འདི་གཉིས་ནི་གནས་དང་པོ་ཡིན་ནོ།
所謂’如井中水’,就像井中的水長期不幹涸而存在一樣,月亮的影像也是如此顯現在其中,而鏡子卻沒有這樣的深度。如果它在這裡面出現,那麼這個影像就只會在鏡子裡面出現,而不會在其他地方被看到。因此,它實際上是毫無實體的,而其顯現是由形體和鏡子等條件聚合的力量所致。 諸法的力量差別是不可思議的,比如磁石能吸引鐵而不能吸引木等物,又如月亮升起時水晶會流出水而煤炭等則不會,應當這樣解釋。 所謂’因為與鏡子相續相關’是說影像並非是形體的相續,因為它是與鏡子相續相關的緣故,就像鏡中的形象一樣。所謂’因為同時生起’是指與形體同時顯現的形象一樣。 因此,就像生有不是死有的相續一樣,影像也不是形體的相續,所以影像的比喻是不恰當的。種子相續後生起的本性的比喻是由前相續所引生的,因此這個比喻是恰當的。 ‘影像從二者生起’的詳細解釋是:從二者生起就是從兩個因緣產生,也就是從形體和鏡子產生。影像是依靠鏡子等主要因緣而生起的,影像的主要因是鏡子等,因為它隨順於這些因緣。 例如,如果劍橫放著,影像也顯現為橫長的;如果豎立著,影像也相應顯現為豎立的。但是生有並不是像這樣從死有和類似鏡子的某個主要因二者產生的。 如果說外在的精血等是主要因,由於它們沒有意識,而且化生眾生也沒有這些,所以這是不對的。因此這個比喻是不恰當的。 這說明了什麼呢?這表明這個比喻對於特殊的論證是不恰當的。怎麼說呢?生有的形體是以所離開的和所生處之間的中有相續中的形體為前導的,不是從二者生起的,因為它是以相續形體的本性為自性的緣故,如同種子相續生起的本性。 如此,對於這個論證既不能說是不定,也不能反駁所要證明的內容。 通過經典也證明中有的存在,因為經中明確提到。其他部派不誦讀這些經典。為什麼不誦讀呢?因為在他們的經典中沒有出現。 為什麼不接受其他部派經典中所說的為量呢?因為懷疑是在四種結集之外增添的經文。 ‘三處’是指三種因緣:不適宜是指內部空虛,具有月經是指具有經血,這兩者是第一處。
།ཆགས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲིག་པའི་ཆོས་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་གནས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་ཟ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ཞིག་པ་ཉེ་བར་ གནས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་སྲིད་པའོ།།ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་བསྟན་པའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ དག་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་དང་ཡུལ་ གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཅི་རིགས་པར་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །འདིར་མདོ་ཡང་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། གླེང་གཞི་ནི་མཉན་ཡོད་ ནའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ངས་ཁྱེད་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་བསྟན་གྱི། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བཤད་པར་ བྱའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་འབྱུང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཡང་མེད་ལ། བདག་གི་འབྱུང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཡང་མེད་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ཡང་མེད་བདག་གི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ སྙམ་པ་ཡང་མེད་ཅིང་།ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བཏང་སྙོམས་འཐོབ་བོ། །དེ་སྲིད་པ་འདི་ལ་ཆགས་པ་མེད་ལ། དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞི་བ་མཆོག་ཀྱང་རྟོགས་ཤིང་འདིས་གོ་འཕང་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་ བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དགེ་སློང་དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡིན། སྐྱེ་བ་ནི་གང་ཡིན། ཚེ་རབས་གཞན་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ན། དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་ཞོགས་མའི་མེ་ཆུང་ངུ་མངོན་པར་འགྲུབ་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ང་ རྒྱལ་གྱི་ལྷག་མ་དེ་ཙམ་ཞིག་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ལས་དེའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྷག་མ་དེ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ དམ་པའི་འགྲོ་བ་དང་པོ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་འབྱུང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་མམ་ཐོང་ལྕགས་མེ་ཀུན་དུ་འབར་ བའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་བསྲེགས་པ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་བས་བརྡུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ།འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་ནས་ས་ལ་མ་ལྷུང་བ་ཉིད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ།འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་ གནམ་དུ་ཡར་ནས་ས་ལ་ལྷུང་མ་ཐག་ཏུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་ བ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།
所謂貪著而交合是指行淫慾法,這是第二處。所謂若有乾闥婆近住是第三。所謂若有蘊滅近住是指死有。 所謂不還有五以及聖者七趣,將在補特伽羅建立藏中解說。所謂生等也者,是說彼等也成為名為生的天等如是等過失。 所謂七種聖者趣,是指將中有般涅槃分為三種則成七種。因此說由時間和處所差別分別而說中有般涅槃有三種,是隨應由時間差別分別和處所差別分別。 此處也當誦經:緣起在舍衛城。爾時世尊告諸比丘:‘比丘們,我為你們宣說七種聖者趣及無取般涅槃,善聽諦持,我當爲說。’ ‘何為七種聖者趣?此中比丘如是趣入:於我生起亦無何妨想,於我之生起亦無何妨想,於我當生起亦無何妨想,於我之當生起亦無何妨想,于所有及真實者當舍離想而得舍。彼於此有無貪,從而通達寂靜最勝慧位,並以身證得此位。’ ‘比丘們,若有人問如是趣入者之趣為何?生為何?他世為何?比丘們,譬如小火炬燃盡而滅,如是由彼慢之餘未斷未遍知,從斷除並遍知彼慢之餘,由斷五種順下分結而於中有般涅槃,此說為第一聖者趣。’ 又如是趣入:於我生起亦無何妨想乃至若有人問如前。譬如鐵塊或鐵器于遍燃火中極燒,以鐵錘擊打,鐵屑上飛而滅,如是由彼乃至斷五種順下分結而於中有般涅槃如前,此為第二聖者趣。 又比丘如是趣入等如前。鐵屑上飛未落地即滅。如是由彼乃至於中有般涅槃如前,此為第三聖者趣。 又比丘如是趣入等如前。鐵屑上飛落地即滅。如是由彼乃至斷五種順下分結如前。生已般涅槃,此為第四聖者趣。
།གཞན་ཡང་དགེ་སློང་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་ནས་རྩཝ་དང་ཤིང་ཉུང་ངུའི་ནང་དུ་ལྟུང་ཞིང་དེས་དེར་དུ་བ་ཡང་འཐུལ་བར་བྱེད་མེ་ལྕེ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེས་དེར་དུ་བ་ཡང་ འཐུལ་བར་བྱས་མེ་ལྕེ་ཡང་བསྐྱེད་ནས་རྩཝ་དང་ཤིང་ཉུང་ངུ་དེ་ཁོ་ན་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་ནས་རྩཝ་དང་ཤིང་མང་ཞིང་ཕལ་ཆེ་བའི་ ནང་དུ་ལྷུང་ཞིང་།དེས་དེར་དུ་བ་ཡང་འཐུལ་བར་བྱེད་མེ་ལྕེ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེས་དེར་དུ་བ་ཡང་འཐུལ་བར་བྱས། མེ་ལྕེ་ཡང་བསྐྱེད་ནས་རྩཝ་དང་ཤིང་མང་ཞིང་ཕལ་ཆེ་བ་དེ་ཁོ་ན་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་འདི་ ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་ནས་རྩཝ་དང་ཤིང་མང་ཞིང་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་ཞིང་དེས་དེར་དུ་བ་འཐུལ་བར་བྱེད་མེ་ལྕེ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེས་དེར་དུ་བ་ཡང་འཐུལ་བར་བྱས། མེ་ལྕེ་ཡང་བསྐྱེད་ནས་ རྩཝ་དང་ཤིང་མང་ཞིང་ཕལ་ཆེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡང་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ཏེ་གྲོང་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད།གྲོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད། གྲོང་ཁྱེར་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད། ཡུལ་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད། ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱང་སྲེག་པར་ བྱེད།ལྷབ་ལྷུབ་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད། ཚང་ཚིང་ཡང་སྲེད་པར་བྱེད་ལ། གྲོང་གི་བར་ཡང་བསྲེགས་ཤིང་ཚང་ཚིང་གི་བར་ཡང་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ཏེ། ལམ་ལ་ཐུག་གམ་ཆུ་ལ་ཐུག་གམ་ས་ཕྱོགས་སྔོན་རྩཝ་ཉུང་བ་ལ་ཐུག་ ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་འཕོ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་པ་ཡིན་ པར་བཤད་དོ།།ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་དགེ་སློང་འདི་ལྟ་བུར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་ཡང་མི་ སྨྲ་ལ།ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། འོག་ཏུ་ཡང་མ་ཡིན། སྟེང་དུ་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་སྲེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་བསིལ་བར་འགྱུར་བ་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ངས་ཁྱེད་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བ་ཡང་བསྟན་གྱི་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚེའི་ཚད་དེའི་བར་རོ། །ཚེའི་ཚད་ཀྱི་བར་དེ་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷ་དང་ཉེ་བའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ དྲུང་ནི་ལྷ་དང་ཉེ་བ་སྟེ་ལྷ་དང་ཉེ་བའི་འགྲོ་བའི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ།
又如比丘如是趣入等如前所說。鐵丸上升落入少許草木中,于彼生煙起火,于彼生煙起火已,將少許草木燒盡無餘而般涅槃。 如是從’彼’至’斷五下分結’如前所說。無行般涅槃,此是第五種聖者趣。 又如比丘如是趣入等如前所說。鐵丸上升落入眾多草木中,于彼生煙起火,于彼生煙起火已,將眾多草木燒盡無餘而般涅槃。 如是從’彼’至’斷五下分結’如前所說。有行般涅槃,此是第六種聖者趣。 又如比丘如是趣入等如前所說。鐵丸上升落入眾多草木中,于彼生煙起火,于彼生煙起火已,不僅將眾多草木燒盡無餘,且燒村落、村落方所、城市、城市方所、國土、國土方所、平原、森林、叢林,從村落至叢林無餘燒盡,直至遇到道路或水或少草地方而般涅槃。 如是從’彼’至’斷五下分結’如前所說。上升而去,此說是第七種聖者趣。 何為無取般涅槃?如是比丘如是趣入等至’若有問者’如前所說。如是趣入之比丘不說往東方,亦不往南方,亦不往西方,亦不往北方,亦不往下方,亦不往上方,亦不往四維,亦不往他處,唯于現法中無愛而般涅槃,成清涼,成梵行。 此是無取般涅槃。諸比丘,我為汝等所說七種聖者趣及無取般涅槃者,已說竟。 他人說等廣說者,謂壽量之際。壽量未盡之義。至近天者,謂于諸天前為近天,于近天趣中斷諸煩惱者,是為中般涅槃。
།དེ་ཡང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ བོན་གྱི་གནས་སྐབས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདུ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ པ་བས་ཆེས་འཕྱི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ཡང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་པ་བས་ཆེས་འཕྱི་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་འདའ་བའོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དཔེ་གསུམ་པོ་དེས་ན་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་པོ་ནི་རིས་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གང་གི་དཔེར་ཞོགས་ མའི་མེ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་ ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་འབེལ་བའི་གཏམ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།གང་གི་དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་ནས་ས་ལ་མ་ལྷུང་བ་ཉིད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡེ་པ་གཞན་དག་གིས་ སྲིད་པ་བར་མ་མེད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡོད་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ན་དེ་དཔེ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པ་དང་། འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་ནང་ དུ་ཞུགས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར།སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་ཞེས་བྱ་ བར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་འདི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཀླན་ཀ་ཡོད་པར་བསམས་ནས་ཡང་ཚེ་ཕལ་ཆེར་བཅོམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཚེ་ཕལ་ཆེར་ཟད་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞོགས་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དག་དང་མི་འབྱོར་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་ལ་ནི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་མེད་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དཔེ་གསུམ་པོ་ལ་ནི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པས་དེ་དག་དང་མི་འབྱོར་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་འབྱུང་བ་ནི།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དག་ཁོ་ན་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་གྱུར་ན། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་ཚེའི་ཚད་ཀྱི་ བར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོའི་དོན་ནི་ཚེའི་ཚད་ཀྱི་བར་དུའམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་གསུངས་པར་ཅི་མངོན་ ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།བསམ་གཏན་དག་གིས་བཅུ་ཚན་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞིས་མདོའི་དོན་རྣམས་བཅུ་ཚན་བཞི་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བཅུ་ཚན་གཅིག་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བཅུ་ཚན་གཅིག་གི་བར་དུ་མཛད་ནས་སོ།
其中,界位般涅槃是指剛生起時煩惱種子位的,即不行使煩惱之意。想位般涅槃是指在對境想行使時般涅槃的,這比界位般涅槃更晚般涅槃。分別位般涅槃是指在分別行使時般涅槃的,這也比想位般涅槃更晚般涅槃。如前所說的三個比喻,中有般涅槃有三種。 或者,第一是’受生同類后’即’剛生起’之意,以晨曦微火為喻。第二是’享受天人富樂后般涅槃’,以鐵丸為喻。第三是’入于正法行中,入於法相應談后般涅槃’,以鐵丸上升未落地即滅為喻。 如是,其他部派雖無中有,如何有中般涅槃,如何以三喻成立三種差別。如是成立后,若有人說:‘若入于正法行中般涅槃是中般涅槃,那生般涅槃是什麼?‘為此說’生般涅槃是入于具最勝正行中般涅槃’,意為因具最勝故是生的意義。 因’入于正行中’相同,此差別不合理的誹謗,為此又說’且多數壽命已盡’,即壽命大部分已盡而般涅槃之意。 所說’彼等一切’等,是指界位等彼等一切與晨曦等喻不相符。為何?因無趣入處的差別,即無趣入處的殊勝故。這些是在彼處般涅槃故無趣入處差別,而經中所說三喻有趣入處差別,故與彼等不相符。 所說’于無色界中亦’等,若如是唯生般涅槃安立為中般涅槃,則于無色界中亦應如是宣說,因為彼處住壽量般涅槃故。然非如是,故經義非如’乃至壽量’等。 複次,于無色界中未說中般涅槃有何證明?為此說’由四禪成四十’等,以四禪成經義四十,即從初禪十乃至第四禪十。
། གཟུགས་མེད་དག་གི་བདུན་ཚན་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་དང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་གིས་ནི་དེ་གསུམ་ན་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་པས་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་བདུན་ཚན་གསུམ་སྟེ་དེ་མཛད་ནས་སོ། །འདུ ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་།གོང་དུ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲུག་ཚན་དུ་མཛད་ནས་ཚོམ་བུ་ཡང་དག་སྡེབས། སྤེལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་ མ་གང་དག་གིས་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ།དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་རྟགས་ དེ་དག་དང་མཚན་མ་དེ་དག་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་གང་ཞེ་ན་དམིགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པའམ། ཚོར་བའི་རྣམ་པའམ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ནད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ནད་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱེད། འཇིགས་པར་བྱེད། ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡིད འབྱུང་བར་བྱས།འཇིགས་པར་བྱས། ཕྱིར་བཟློག་པར་བྱས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྤངས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་ཞི་བའོ། །འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ་ཞེས་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་ལ་ གཏོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།མདོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ།
所謂’無色界的三個七’,是指由於在空無邊處、識無邊處、無所有處三處中沒有中有,以及由於沒有生處故無二處,故為三個七處。這是如此安立的。 在非想非非想處中,正是那三處,以及由於無有向上轉生,故安立為六處,並組合、增益諸蘊,此為語詞。 云何?此中比丘以何種行相、何種標誌、何種相狀,遠離欲貪,遠離罪惡不善法,有尋有伺,具足由遠離所生喜樂的初禪而住。彼於此等行相、標誌、相狀不作意,然而於所緣色相、受相、想相等法作意為病,作意為瘡、為箭、為罪、為無常、為苦、為空、為無我。 彼如是于諸法作意為病乃至作意為無我已,于諸法生厭離、怖畏、退轉。彼于諸法生厭離、怖畏、退轉已,即於一切蘊的永斷、愛盡、離貪、滅盡涅槃,認為’此是寂靜,此是殊勝’,而趣向甘露之位。 如是說已,其差別為:如是了知、如是見已,其心解脫欲漏、有漏及無明漏。
།རྣམ་པར་གྲོལ་ན་བདག་ནི་ རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བསྟེན། བྱ་བ་ནི་བྱས་ཏེ། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མདོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ནས་རྣམ་པར་མི་འགྲོལ་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་ འདུན་པ་དེ་ཉིད་དང་།ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བར་མི་འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་གོང་དུ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚངས་ཆེན་པའི་ ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཚངས་ཆེན་པོའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚངས་པའི་མདུན་ ན་འདོན་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཚངས་ཆེན་པའི་མདུན་ན་འདོན་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚངས་ རིས་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་གིས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་ པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་རྟགས་དེ་དག་དང་མཚན་མ་དེ་དག་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གང་དེ་ཉིད་ན་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།མདོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱ་བ་ནི་བྱས་ཏེ་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།
當解脫時,‘我已解脫’這樣的智慧見解會生起,‘我的輪迴已盡,梵行已立,所作已辦,不受後有’這樣想道。 雖然說了這經文也不會解脫,然而以對法的欲求、對法的貪著、對法的喜愛、對法的歡喜,將在中陰獲得涅槃。 雖不會在中陰獲得涅槃,但將在轉生后獲得涅槃。 雖然轉生后也不會獲得涅槃,但將無需造作而獲得涅槃。 雖然不會無需造作而獲得涅槃,但將以造作而獲得涅槃。 雖然不會以造作而獲得涅槃,但將往生上界。 雖然不會往生上界,但以對法的欲求、對法的貪著、對法的喜愛、對法的歡喜,將與大梵天眾同等往生。 雖然不會與大梵天眾同等往生,但以對法的欲求乃至對法的歡喜,將與梵輔天眾同等往生。 雖然不會與梵輔天眾同等往生,但以對法的欲求乃至對法的歡喜,將與梵眾天眾同等往生。 此處比丘以何種行相、何種相狀、何種標誌,離尋離伺,內心清凈,心相續一境,無尋無伺,具足定生喜樂的第二禪而住,對這些行相、相狀、標誌不作意,然而從所緣開始直至離貪滅盡涅槃為止的一切教法如前。 說了這經文之後,如是了知、如是見者,心從欲漏解脫,從有漏、無明漏解脫,乃至’所作已辦,不受後有’如是想道,如前所說。
། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་བཞི་པ། མདོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ནས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་ཚད་མེད་འོད་ ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་འོད་ཆུང་གི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་ མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་གིས་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་ མྱོང་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ།དགའ་བ་མེད་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་། རྟགས་དེ་དག་དང་། མཚན་མ་དེ་དག་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ མདོ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།རིས་མཐུན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གོང་དུ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མེད་དགེ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚད་མེད་དགེ་ བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་ཆུང་གི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་ གིས་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ།སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྤོངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། གནས་པ་དེ་རྣམ་ པ་དེ་དག་དང་།རྟགས་དེ་དག་དང་། མཚན་མ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བར་མདོ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷའི་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་སྟེ། ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། བསོད་ནམས་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། སྤྲིན་མེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་ པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ནི་གདོན་པར་མི་བྱའོ།།འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་མདོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ།
第二十四品。宣說此經后不能解脫,然而從於法欲樂乃至於法歡喜,將與光明天眾同等往生。 不能與光明天眾同等往生,然而從於法欲樂乃至於法歡喜,將與無量光天眾同等往生。 不能與無量光天眾同等往生,然而如前從於法欲樂乃至於法歡喜,將與少光天眾同等往生。 此中比丘以何種相、何種標誌、何種特徵,離喜貪而住于舍,具足正念正知,身受樂,聖者稱說彼住于念住於樂。 圓滿成就無喜三禪而住者,不作意彼等諸相、彼等標誌、彼等特徵。 如前所說一切經文。僅于同類中有差別,不能往生上界,然而如前從於法欲樂乃至於法歡喜,將與遍凈天眾同等往生。 不能與遍凈天眾同等往生,然而如前由此將與無量凈天眾同等往生。 不能與無量凈天眾同等往生,然而如前由此將與少凈天眾同等往生。 此中比丘以何種相、何種標誌、何種特徵,斷樂,先已斷苦,喜憂已滅,不苦不樂,舍念清凈,圓滿成就第四禪而住者,彼等諸相、彼等標誌、彼等特徵。 如前所說一切經文。天眾往生則有差別,由此乃至於法歡喜,將與廣果天眾同等往生。 不能往生,如前所說,將與福生天眾同等往生。 不能往生,如前所說,將與無雲天眾同等往生。 此中比丘以何種相、何種標誌、何種特徵,超越一切色想,滅有對想,不作意種種想,思維’空無邊’,圓滿成就空無邊處而住者,彼等諸相。如前所說。 因此由於無色,僅’色相’一詞不應刪除。 乃至’滅盡涅槃’,宣說此經後有此差別:從’如是了知’乃至’不知有餘有’,一切如前所說。
།མདོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ནས། རྣམ་པར་མི་འགྲོལ་གྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་ འདའ་བར་འགྱུར་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ནས།གོང་དུ་འཕོ་ བའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་། རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང ཞེས་བྱ་བ་མདོ་བདུན་པོ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཡང་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་ གང་དག་དང་།རྟགས་གང་དག་དང་། མཚན་མ་གང་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ རྣམ་པ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་བདུན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།གང་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམ་པ་གང་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཚན་མ་གང་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གོང་དུ་འཕོ་བ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པ་མདོ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་བཞིས་ནི་འཆི་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སེམས་གཏོད་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། བར་མ་ དོ་དང་།སྐྱེས་ནས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མདོའི་དོན་བཅུ་ཚན་བཞི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ མེད་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་འཆི་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སེམས་གཏོད་པ་དང་།སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འགྲོ་བ་ དང་།སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་མདོའི་དོན་བདུན་ཚན་གསུམ་མོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་དྲུག་ཚན་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚད་ཀྱི་བར་དུ་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པར་འཆི། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ཡང་བར་མ་དོར་འཆི་བ་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་སྲིད་པ་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ནི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བདུད་སུན་འབྱིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་མཁས་མགུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཚེ་བདུད་སུན་འབྱིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་གི་གླད་དུ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བསྣུན་པ་ལས་དེས་ མ་རངས་པའི་སྐད་བྱུང་བ་དང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་ལྷུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ལུས་ཁོ་ནས་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།
說了那個經后,雖然不解脫,但是從對法的欲求乃至對法的歡喜之間,投生后將般涅槃; 雖然投生后不般涅槃,但是由此無功用般涅槃,乃至不以無功用般涅槃為止,說了一切后, 雖然不往生上界,但是如前所說,由此乃至對法歡喜,將投生與空無邊處天眾同等福報; 此處比丘以何種行相、何種相狀、何種標誌,超越一切空無邊處,思維’識無邊’而圓滿住于識無邊處,以彼等行相等 如是應當如空無邊處說七經。差別僅在於’將投生與識無邊處天眾同等福報’。 複次,此處比丘以何種行相、何種相狀、何種標誌,超越一切識無邊處,思維’無所有’而圓滿住于無所有處,以彼等行相 如前七經。從’此處比丘以何種行相’乃至’以何種標誌超越一切無所有處,圓滿住于非想非非想處’為止,除了一個往生上界外,應當如前說一切經。 如是,以四禪說明了趣入不死界、心解脫、中有、生般涅槃、無功用般涅槃、有功用般涅槃、般涅槃、往生上界、投生處所等性質的四個十法經義。 以前三無色定說明了趣入不死界、心解脫、生般涅槃、無功用般涅槃、有功用般涅槃、往生上界、投生處所等性質的三個七法經義。 以非想非非想處說明了除往生上界外的六法。 因此,中有般涅槃時,不應說是壽盡般涅槃,因為除北俱盧洲外皆有死亡,所以無色界中也可能有中有死亡。 如是,從經典中也成立中有,‘也’字表示不僅僅是理論。 所謂’降魔者’,是指迦葉佛的聲聞智者,當時有一個名叫降魔者用拳頭打他的頭,由此發出不悅的聲音,就在那一剎那以自身墮入無間大地獄,因為經中說’唯以自身’,所以認為無中有。
།དེ་གསོན་པོ་ཁོ་ནར་དམྱལ་བའི་ མེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོངས་པ་ནི་བདུད་དེ་གསོན་པོ་ཁོ་ནར་དམྱལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་དག་གིས་བསྐོར་ནས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ཁོ་ནས་ལྷུང་ངོ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཤི་ནས་སྲིད་པ་བར་མའི་གནས་སྐབས་དང དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའི་གནས་སུ་སོང་བར་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་རྣམས་སོ། །བསགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོངས་པ་ནི་བཀའ་འདི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་དགག་པ་ལྷུར་མཛད་ པ་ཡིན་གྱི།སྲིད་པ་བར་མ་དགག་པ་ལྷུར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བརྟགས་ན་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་བས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ཁོ་ན་བྱས་པར་འགྱུར་གྱི། གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་འགྱུར་ལ།གང་དག་བྱས་ཤིང་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་སྟེ་མཚམས་མེད་པ་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་ གསོན་པོར་འདུག་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།སྲིད་པ་བར་མར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་གོ་སུ་ཞིག་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་སྐྱེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བྲམ་ཟེ་ན་ཚོད་ཁྱེར་ཟིན་རྒ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་གིས་ན་ཚོད་ འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་ཁྱེར་བ་དེ་ནི་ན་ཚོད་ཁྱེར་ཟིན་པའོ།།བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པ་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་རྒན་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བོས་པའོ། །འདིར་ཁུངས་ནི། །བར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། བར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ལ་ལམ་རྒྱགས་ཏེ་ལམ་གྱི་རྒྱགས་ཀྱང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དགེ་བའི་ཚོགས་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དག་གི་ནང་ན་གནས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་དགོངས་པ་ནི་ཁྱོད་དེའུ་རེ་འཆི་སྟེ།ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་གནས་པ་ལྟར་མི་དག་གི་ནང་ན་གནས་སུ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་སྲིད་པ་བར་མ་ཡོད་དོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ནི་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ཁོ་བོས་ཇི་སྐད་དུ་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ན་འདིར་འགྱུར།བརྟག་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ལ་འང་མཚུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་འདི་ནི་ཁྱོད་ ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མདོ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་སུན་འབྱིན་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་པའི་ཁུངས་མ་ཡིན་ནོ། །ཁུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པར་གཞན་དུ་ཤེས་ པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གང་ལ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་དོན་གང་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁུངས་མདོ་འམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་དོན་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་གྱི་ དེ་དང་འགལ་བ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཁུངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།
關於’他活著時就被地獄之火’這句話的意思是:魔鬼活著時就被地獄之火包圍,因為在自身狀態下產生痛苦,所以說是從自身墮落,而不是說死後經過中陰身的狀態,轉生到地獄的狀態。 所謂’極重業已圓滿者’是指由於具有特殊的對境和意樂,所以是極重業。由於積累故稱為圓滿。 ‘立即轉生地獄’是說因為有’立即’一詞,所以認為沒有中陰身。 關於’不往他道’的意思是:這段經文主要是遮遣其他轉生,而不是主要遮遣中陰身。 ‘唯五’的意思是:如果按照字面理解,因為說’五’,就成為只造五無間罪,而不是造一個或兩個就會墮地獄。這裡也是如此。因為經中說’造作已即生地獄’,所以是造無間罪后立即轉生地獄,而不是在其他時間還能活著。 關於’誰不承認是中陰身’是說:因為狀態不同,轉生是趨向于轉生。 ‘不說已生’是說:‘將生’這個詞不是表示已生的意思,因此這裡沒有過失。 ‘婆羅門年華已逝老邁’等廣說:年華被死主帶走的即是年華已逝。‘婆羅門’是稱呼語,是在呼喚某位老婆羅門。 這裡的依據是’中間你亦無住處’,‘中間你無住處’是說沒有中陰身。 ‘你無路糧’是說你沒有來世的善資糧。 關於’人間無處可住’的意思是:你即將死亡,不像這裡有些人那樣能在人間安住。 ‘因為去時無障礙’是說因為不離開趣向。 ‘你所說有中陰身是密意,而我所說無中陰身非密意’這種說法如果有什麼理由能成立?‘此觀察於你亦同’是說這個問題對你也同樣存在。 ‘因為不違背經典’是說因為不違背《降魔經》等,所以這部經不能作為無中陰身的依據。 ‘依據’是指’不另作他解的能知’,即能知某義時不作他解的即是不另作他解的能知。這是說:爲了顯示某義而引用經典或偈頌作為依據,如果只顯示那個意義而不與之相違的其他意義,那就是不另作他解的依據。
།སྔོན་དུས་སྲིད་འབྱུང་ཤ་ཚུགས་ཅན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ལ་སྔོན་གྱི་ དུས་ན་སྲིད་པའི་ཤ་ཚུགས་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་ན།སྔོན་དུས་སྲིད་འབྱུང་ཤ་ཚུགས་ཅན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕེན་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་ལས་གཅིག་པོ་དེ་ཁོ་ནས་འཕེན་པར་བྱེད་ དོ།།ཁྱི་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱི་མོ་དང་། ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་ལྔ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་མངལ་ན་འདུག་པ་ལས་ཤི་བར་གྱུར་ན། དེའི་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མས་མའི་མངལ་ཚིག་ པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་པ་ནི་འབར་བ་ཡིན་ལ་སྲིད་པ་བར་མའང་དེ་དང་འདྲ་བས་སོ།།སྲིད་པ་སྔ་མ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དམྱལ་བ་པ་དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པའི་གནས་སྐབས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེ་མ་མུར་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པ་དག་ན་འཕྱན་པ་ན། རྟག་ཏུ་འབར་བ་མ་ཡིན་ན་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡང་ན་འབར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་པའི་སྲིད་པ་བར་མའོ། །མངལ་ན་ཕན་ཚུན་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་དང་བས་ཕན་ཚུན་མི་རེག པའི་ཕྱིར་དང་།ལས་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་མི་ཚིག་སྟེ། མི་ཚིག་པ་ནི་དེ་དག་གི་ལས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱི་མོ་ལ་སོགས་པའི་མངལ་མི་ཚིག་གོ། །གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སྣང་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྲིད་པ་བར་མ་གཞོན་ནུ་ཐོར་བུ་ལྟ་བུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་ན་བཞུགས་པ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པར་བཞེད་པ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རང་གི་སངས རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་མཛད་དོ།།གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྲིད་པ་བར་མ་དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུམ་གྱིས་དེ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུའི་གཟུགས་ སུ་གཟིགས་ཤེ་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་བཟློག་ནས་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལུས་པ་གང་ཚུན་ཅད་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ལས་དག་མཛད་པར་རྩོམ་པ་དེ་ཚུན་ཅད་དེའི་ངན་ འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཀྲྀ་ཀཱིས་རྨི་ལམ་བཅུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཟད་པའོ། །རྨི་ལམ་བཅུ་ནི་འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་སྐར་ཁུང་ནས་འབྱུང་བ་མཇུག་མ་ལ་ ཐོགས་པ་དང་།སྐོམ་པ་མེད་པ་ལ་ཁྲོན་པ་ཕྱི་བཞིན་བསྙེགས་པ་དང་། མུ་ཏིག་བྲེ་གང་། ཕྱེ་བྲེ་གང་དང་བརྗེ་བ་དང་། ཙན་དན་ཤིང་གི་རིན་ཐང་དུ་འཚང་པ་དང་། ཀུན་དགའི་ར་བ་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ ཐམས་ཅད་རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྐུས་པ་དང་།གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་དག་གིས་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་སྐྲག་པ་དང་། སྤྲེའུ་མི་གཙང་བས་སྦགས་པ་གཞན་དག་ལ་བསྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲེའུ་དབང་བསྐུར་བར་བྱེད་པ་དང་། རས་ཡུག་གཅིག་སྐྱེ་བོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ དྲངས་པ་དང་།སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེའི་ལྷན་ཅིག་འཐབ་པ་དང་། འཐབ་མོ་དང་རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པས་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྨི་ལམ་བཅུ་རྨིས་ནས། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ལ་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉེ་དུ་ཕལ་མོ་ཆེ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གླང་པོ་ཆེ་སྐར་ཁུང་ནས་འབྱུང་བ་མཇུག་མ་ལ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུར་གཙུག་ལག ཁང་དག་ལ་ཁྱིམ་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ནས་ཆགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།
關於’往昔有情形態具’這句話,‘有’是指將要出現。此處因為在過去時有情形態相似,所以稱為’往昔有情形態具’。為什麼呢?因為有相同的牽引力,也就是說,將要出生的眾生和使其到達彼處的中有,都是由同一個業力所牽引的。 ‘母狗等’是指母狗、母豬等。‘五道’是指前往五道的意思。如果在胎中死亡,其地獄中有會使母胎焚燒,這是因為地獄眾生是燃燒的,中有也與之相似。 關於’前有也’詳細解釋是:地獄眾生在前世有的狀態中,在炭火等過度之處飄蕩時,尚且不是經常燃燒,更何況說中有呢?或者即使允許燃燒,也就是地獄眾生的中有。‘因為胎中互不接觸’是說中有眾生因為身體極其清凈而互不接觸,並且取決於業力而不會焚燒,不焚燒是因為取決於他們的業力。正因為如此,母狗等的胎也不會焚燒。 ‘照亮百億四大洲’是說,因為菩薩的中有如同少年一樣,具有相好,所以當其住于中有,欲入母胎時,因為三千大千世界是自己的佛土,所以照亮它。 ‘白色小象’是說,如果中有是前世有將要出現的形態具。為什麼菩薩的母親會如此看見小象的形象呢?因為菩薩已經遠離畜生道很長時間了,這只是一個標誌而已。從開始造作相好業報的百劫以來,所有惡道都已斷除。 就像迦葉佛時期的歌利王所見十夢那樣,這只是未來將要發生之事的標誌而已。十夢在律部中出現:大象從天窗出來尾巴被卡住、無渴者追尋水井、一升珍珠換一升麵粉、旃檀木廉價出售、花園中花果茂盛卻被盜賊偷走、小象驚嚇香象、猴子沾染不凈物教導他人、猴子受灌頂、一匹布被十八人拉扯、大眾互相爭鬥打架損害。他做了這十個夢後向世尊迦葉如來稟告,世尊也預言未來將出現釋迦牟尼如來,其聲聞眾放棄大多數親屬出家后,如同大象從天窗出來尾巴被卡住一樣,對寺院產生家的執著。
།ཁྲོན་པའི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་ཆེད་དུ་ཆོས་འཆད་དང་དེ་དག་ཉན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །ཕྱེ་དང་མུ་ཏིག་ བྲེ་གང་གི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་ཕྱེ་བསླང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཙན་དན་གྱི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་ལུས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་ རབ་མ་བསྒོམས་པས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དག་བཟུང་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་སྙོམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དགའི་ར་བའི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་དཔག་བཙལ་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་མེ་ཏོག་གམ། འབྲས་བུ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཙོངས་ཤིང་བཙོངས་ནས་འཚོ་བར་བྱེད་ལ་དེས་ཀྱང་ཁྱིམ་པ་གསོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ།།གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུའི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཅིང་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ ལ།དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གནས་ནས་སྐྲོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །སྤྲེའུ་མི་གཙང་བས་སྦགས་པའི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་དགེ་སློང་དགེ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པས་གླེང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ།།སྤྲེའུ་དབང་བསྐུར་བའི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་གཙུག་ལག་ཁང་དག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པར་དབང་སྐུར་ བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མ་ནིང་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །རས་ཡུག་གི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རས་ཡུག་ནི་ ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ།།ཐབ་མོའི་རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ཁོ་ན་སྡེར་འཆས་ནས་ཕན་ཚུན་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གྲག་གོ། །བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གླང་ཆེན་ཁྲོན་པ་ཕྱེ་ དང་ཙན་དན་གླང་ཆེན་བེའུ།།དེ་བཞིན་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་ནི་སྤྲེའུ་དབང་བསྐུར། །མི་གཙང་སྤྲེའུ་དང་རས་ཡུག་ཐབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ། །རྨི་ལམ་བཅུ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཀྲྀ་ཀཱིས་མཐོང་བ་ཡིན། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕན་ཆད་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་ནི་དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་ པའི་ཁམས་ན་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་མཐུན་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་དག་ཁོ་ནས་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་སྲིད་པ་བར་མའི་བར་དུ་ཡང་ལྷའི་སྲིད་པ་བར་ མ་དག་ཁོ་ནས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷའི་མིག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་སྐྱོན་བཅུ་གཅིག་དང་བྲལ་བའོ། །སྐྱོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ དང་།རྒོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་དྲགས་པ་དང་། སེམས་ཡ་ཡ་པོ་དང་། བག་ཚ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་དང་། སྨྲ་བ་མངས་པ་དང་། ཧ་ཅང་བསྒོམས་དྲགས་པ་ཉིད་དང་། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ་པ་ཡང་ལྷའི་ཡིན་པར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
以井的夢境表明:他的聲聞們專門對婆羅門和居士們說法,而他們也樂於聽聞,這種情況將不會真實存在。 以一斗麵粉和珍珠的夢境表明:他的聲聞們僅為乞求麵粉,也會講授諸根、諸力、覺支等珍貴的佛法。 以旃檀的夢境表明:他的聲聞們因為沒有修習身、戒、慧,而持外道的教義,並將之與佛陀的教法等同視之。 以園林的夢境表明:他的聲聞們將會估量僧團的花或果實的價值,然後販賣以維生,並以此養活在家人。 以小象的夢境表明:他的聲聞們將會破戒造惡,並將驅逐那些持戒具德的長老比丘離開住處。 以猴子沾染不凈物的夢境表明:那時他的聲聞們將破戒造惡,並以不實的過失誹謗善良的比丘。 以猴子灌頂的夢境表明:他的聲聞們將在寺院中自行灌頂稱王,在世間甚至閹人也將執掌王權。 以布匹的夢境表明:他的教法將分裂為十八部,但解脫之衣將不會衰敗。 以爭鬥的夢境表明:他的聲聞們將分成派系互相爭鬥。這就是所預言的內容。 總結偈頌是:大象、井、麵粉、旃檀及小象,以及園林和猴子灌頂,不凈猴子、布匹與爭鬥,這十種夢境是克基王所見。 所謂’因為具有大慚愧心’是指慚愧心殊勝的緣故。 生有是指結生的剎那。此後,除結生剎那外的有是前有。 若說’投生於有色眾生之中’,是因為無色界中沒有中有,故作此特別說明。 ‘同類所見’是指地獄中有隻能被地獄中有所見,乃至天界中有也只能被天界中有所見。 ‘以清凈天眼’是指遠離天眼的十一種過失。這些過失是:懷疑、不作意、身的隨眠、昏沉、睡眠、掉舉、過分精進、散亂心、恐懼、種種想、多言、過分修習,如經中所說。 ‘從神通而生’是指神通的本質,即從修習中產生的意思。 雖然獲得天等處所的天眼也是天眼,但並非極其清凈。
།ལྷའི་སྲིད་པ་བར་མ་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བ་ནི་གཞན་དག་ན་རེ་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་རིས་མཐུན་པ་དག་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལྷའི་སྲིད་པ་བར་མ་པས་ནི་ལྷའི་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། །མི་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་ མ་རྣམས་མཐོང་ངོ་།།གོང་མ་གོང་མ་མ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མིའི་སྲིད་པ་བར་མ་པས་ནི་གོང་མའི་ལྷའི་སྲིད་པ་བར་མ་མ་གཏོགས་པ་མི་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་པ་རྣམས་མཐོང་ངོ་། །ཡི་དགས་ ཀྱི་སྲིད་པ་བར་མ་པས་ནི་གོང་མ་ལྷ་དང་།མིའི་སྲིད་པ་བར་མ་པ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་པ་རྣམས་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་པས་ནི་གོང་མའི་ལྷའི་སྲིད་པ་བར་མ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་ པ་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ།འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲི་ཟ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དྲི་ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་ཟ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ཟ་ཞིང་ཟས་སུ་ཟ་བས་ན་དྲི་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་ ཆུང་བར་གྲགས་པ་ནི་རྒྱ་ཆུང་བ་སྟེ།རིགས་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་བྱེད་པས་ན་དབང་ངོ་། །ཆུང་ངུ་ལ་དབང་བས་ན་དབང་ཆུང་བ་སྟེ། གང་ལ་དབང་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་ཆུང་བར་གྲགས་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་དབང་ཆེ་བར་ གྲགས་པའོ།།རིས་མཐུན་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་ན་རེ་དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་བར་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ནི་རིས་མཐུན་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིས་མཐུན་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཚེའི་ལས་ གང་གིས་དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པ་ཚེ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ནས་སྲིད་པ་བར་མའི་ཡང་འཕེན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྲིད་པ་བར་མའི་ཚེ་དེའི་འཕེན་པ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་བར་མ་བ་ དེའི་ཚེ་ཟད་པས་འཆི་བའི་སྲིད་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་དྲི་དེ་ཚོར་ནས་དྲི་དང་རོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕྲ་མོ་དེ་དག་དྲི་དེ་ཚོར་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རོ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཉེ་བར་སྤྱད་ དེ།དྲི་དང་རོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་རྣམས་འཆི་བ་ན་སྲིན་བུ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སད་པར་བྱས་ནས་དྲི་དང་རོ་ལ་སྲེད་པ་དེས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ཏེ་སྲིད་པ་བར་མའི་རྒྱུན་གྱིས་སྲིན་བུའི་ནང་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རྐྱེན་མང་པོ་ཁོ་ནའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་བུ་རྐྱེན་མང་པོའི་དུས་སུའོ། །དེར་འགྱུར་བ་ནི་སྲིན་བུར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱིན་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི ཐ་ཚིག་གོ།།ཚོགས་ཤིང་དུས་དང་ལྡན་པ་ན། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུར་སྨིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དཀོན་པའི་དུས་སུ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཐུང་བའི་ཚེ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འབྱུང་བ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་མན་ཆད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་མང་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་མི་རྙེད་པའོ།།སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་རྣམས་ཁོ་ནས་རྐྱེན་དག་ཚོགས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རྟ་ལ་སོགས་པ་དུས་དྲགས་པ་ལས་འདས་ཏེ་ དུས་གཞན་ནའང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ།
關於’天中有’等廣說,有些人說中有不僅僅是由同類所見。那麼是什麼呢?天中有能見一切天中有等,也能見人、餓鬼、旁生、地獄的中有,除了上上者。怎樣呢?人中有除了上界天中有外,能見人、餓鬼、旁生、地獄的中有。餓鬼中有除了上界天和人中有外,能見餓鬼、旁生、地獄的中有。如是地獄中有除了上界天中有等外,僅能見地獄中有,因為諸趣後後劣故。 正因為如此稱為’食香’,因為食香故稱為食香,即以香為食而食用之義。‘威德小’即勢力小,是說種姓低劣之義。由於有威勢故稱為’威’,由於威勢小故稱為’威小’,凡是有威小者即稱為’威德小’。相反的是’威德大’。 ‘由於同類故’,尊者說前世有之身與其所作中有二者唯是同類。因此由於同類故,凡是能引前世有壽命的業,也唯由彼業引中有。若不如是,假設中有壽命另有引業,則如前世有般,中有也應由壽盡而死。 關於’彼等聞香已,于香味貪著者’廣說,即彼等微細眾生聞香已,並領受與之俱生的味,受用后,對香味生起貪著者,臨終時成熟與蟲同分的業,由彼香味愛趣向異熟,以中有相續投生於蟲胎中。 ‘唯于眾緣具足時’即蟲眾緣具足時。‘成彼’即成為蟲。‘得入成熟異熟’即趣向出生異熟之義。如說:‘聚集具足時節已,于諸有情成熟果。’ ‘非余時’即非彼等稀少時。‘如非余時’即非壽短時,如說:‘轉輪王出世,不低於八萬。‘正因為此,即雖有轉輪王業,由於待眾緣故不得入成熟異熟。 ‘由求有故’即由欲求生故。‘唯由諸業引眾緣和合’即由業力,馬等超過適宜時節,于其他時也行淫。
།འཕེན་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་གང་གིས་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རིས་མཐུན་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་སྲིད་པ་བར་མ་ཡང་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དུས་གཞན་ན་བ་ལང་ རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བ་མེན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་རིས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། བ་ལང་གི་ཤ་ཚུགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ བཏང་བའི་ཕྱིར་རིས་ཐ་དད་པས་ནི་དེའི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འགྲོ་བ་ངེས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་སྟེ། རྐང་བཀྲ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བློ་ནི་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་པས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་ན་ཕ་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཕ་དང་མ་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་དབང་པོ་གཉིས་སྤྲོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེའོ། །སྐྱེས་བུ་སྲིད་པ་ བར་མ་ཕོ་ཞིག་ཡིན་ནའོ།།འདོད་ཆགས་ནི་ཕོའི་ཡིན་པས་ན་ཕོའི་སྟེ་ཆུང་མ་བཞིན་དུ་མ་ལ་སྐྱེའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་མོའི་ཡིན་པས་ན། མོའི་དེ་ཁྱོ་བཞིན་དུ་ཕ་ལ་སྐྱེའོ། །བཟློག་པ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ཞིག་ཡིན་ན་ཕོའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཕྲག་དོག་གིས་ བསླང་བར་གྱུར་པ་འགྲན་ཟླའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཕ་ལ་སྐྱེའོ།།མོ་ཞིག་ཡིན་ན་མོའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཆེན་ཆུང་བཞིན་དུ་མ་ལ་སྐྱེའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡུལ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གནས་དེར་ཕྱིན་པ་དང་ དགའ་བར་བྱེད་པས་འཁྲིག་པའི་ལས་འདོད་པས་གནས་དེར་དེ་ཉལ་པོའི་གནས་སྐབས་དེར་བདག་གིས་ལས་འདི་བྱའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་མོས་སོ།།མི་གཙང་བ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་གི་ནང་དུའོ། །མངལ་གྱི་གནས་དེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་བ་དང་ལོང་ ཀའི་ཁྲོད་ན་འདུག་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པའོ།།གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱབ་རོལ་ཏུ་ཁ་བལྟས་ཏེ་ཙོག་ཙོག་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་འཁྲིག་པར་བྱེད་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་ ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟས་ཤིང་ངོ་།།འབྱུང་བ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལས་མ་གཏོགས་པ་དག་གོ། །ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དུ་སྟེ། འཇིག་པ་དང་འགག་པ་དག་གི་སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ས་བོན་ནི་འགག་ལ་མྱུ་གུ་ནི་སྐྱེའོ།།ནུར་ནུར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ནུར་ནུར་པོ་ཡིན་ནོ། །ནུར་ནུར་པོ་ལས་མེར་མེར་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ན་མདོའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་ བ་ནི།དགེ་སློང་གྲོག་མཁར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གཟུགས་ཅན་རགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པ་འབྲས་ཆན་དང་། ཟན་དྲོན་གྱིས་གསོས་པ་ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ནུར་ནུར་པོ་ལས་བྱུང་བ་འདིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་མི་ གཙང་བ་ཉིད་ནུར་ནུར་པོ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དུར་ཁྲོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུར་གྱི་ཁྲོད་དོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་བླངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལོ་མའི་ སྲིན་བུ་ལྟ་བུའི་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལས་རྣམས་ལས་ལོ་མའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་མའི་སྲིན་བུ་འབྱུང་བ་གཞན་དབང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།ལོ་མའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྲིན་བུ་ རྣམས་ཕལ་ཆེས་པས་ལོ་མ་དུམ་བུ་དང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
所謂’投生相同的緣故’是指某業能投生牛等同類,該業也能投生其中有。因此詳細解釋’將來會投生於牛群中的,現在投生於牦牛群中’這一說法。 阿闍黎善聚說:由於種類相同,且未捨棄牛的體態和形狀的特徵,所以不同種類並不會損害其業的投生作用。在決定趣處的業中也可見到各種各樣的投生因緣,如吉祥足等。因此這是無過的。 ‘心顛倒’是指如何以貪著心而心顛倒,為顯示此義而廣說’于彼父母’等。父母交合即兩根相合之相。 若中有身為男性,因貪慾是男性的,故對母親生起貪慾,如對妻子般。因貪慾是女性的,故對父親生起貪慾,如對丈夫般。‘相反則是嗔恚’是指若為男性,則因嫉妒而生起男性的嗔恚,如對情敵般對父親生嗔。若為女性,則如對小妾般對母親生起女性的嗔恚。 如是顛倒心以此二者顛倒,趨向根境之處並生喜樂,因淫慾業而於彼交合時,自身認為’我當作此業’而起勝解。 ‘于彼不凈’即精血之中。‘趨入胎位’即去往胃與腸之間的處所。‘住’即安住之義。‘背向蹲踞’是因為自身具有行淫的增上慢。 ‘生長’即增長。‘唯其他界’即除精血之外。如種子與芽的滅與生之理,由於滅與生如秤桿高低同時的緣故,在一剎那間種子滅而芽生。 ‘所謂凝酪位’即最初為凝酪位。因經中說’從凝酪生肉團’等。 如是解釋經文:‘比丘們!蟻垤’即粗大色身四大所成,由粥飯溫食所養,從父母不凈凝酪位所生起的這個身體的譬喻。父母不凈即是凝酪位,‘從彼所生’是其義。 ‘尸林’即尸陀林。舉例說明’取血滴’,是因為將成為身根的自性。‘如葉蟲般’是指譬如依于葉的四大而生起其他成為根的自性的葉蟲。不是葉的四大,因為其蟲多時葉片會破碎消失的緣故。
།འོ་ན་ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ནུར་ནུར་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མདོ་དང་ཡང་མི་ འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེར་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གཞན་དག་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་ཤིང་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ནུར་ནུར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ཕ་མའི་མི་གཙང་བའི་ནུར་ནུར་པོ་ལས་བྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དང་ མི་འགལ་ལོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ལོ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིན་བུའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལོ་མ་དང་དུས་མཉམ་པ་དག་སྐྱེ་བ་ལྟར་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་ནུར་ནུར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བ་གཞན་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་དང་དུས་ མཉམ་པ་དག་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལ་ནི་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་སློབ་དཔོན་དག་ན་རེ་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་དང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་གནས་དག་ལ་ནི་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་རིགས་ པ་ནི་འདི་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དམྱལ་བ་པ་དག་ན་བསིལ་བ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲང་བའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་ དཔོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ལ་སོགས་པའོ།།སྟན་ལས་ལྡང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་གོང་མར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་རོ། ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ལ་སྐུར་འདེབས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟེར་བ་སྟེ། སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་རྟག་ཏུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་ཐམས་ཅད་རྨོངས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་བཞིན ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།བཟློག་སྟེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་ནི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་པོར་བཤད་དེ་གསུམ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་སྒོ་ང་ ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ཀྱང་བྱུང་ཟིན་པ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་དང་ཉེ་བ་ལ་ ད་ལྟ་དང་འདྲ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ལེགས་སུ་སྨོན་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྨྲ་བ་པོ་ཁ་ཅིག་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་འོང་བཞིན་དུ་ང་འོངས་ཟིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སློབ་ དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་།སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡང་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ནི་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ནི་ ཡང་འདུ་བྱ་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་ཆན་འཚེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་པས། །རྩེ་དགས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་མོས་ཤིང་། ལྷག་པར་འདོད་པ་ནི་རིང་བའི་ གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།
那麼,對於’從父母不凈物滴狀物而生’這句經文應如何理解呢?為此,依靠不凈物而生是基於深意所說,因此與經文也不相違。在那裡是基於不凈物而生起其他諸法的意趣。因此說’滴狀物’,所以’從父母不凈滴狀物而生’的經文不相違。 就像依靠樹葉而生的蟲子的大種及諸根與樹葉同時生起一樣,依靠精血而生的滴狀物及其他大種和諸根也與精血同時生起,如是解說。 對於其他的應當隨宜而說,即阿毗達磨諸師說,對於濕生和化生的生處應當隨宜而說。這就是其中的道理,這是論師所說。 地獄眾生見到清涼,是指將生於寒地獄。所說的’何種狀態’是指屠夫等的狀態。古代諸師是指瑜伽師無著等。如同從座位起身是指往生上界。如同人等是指如同人、旁生、餓鬼那樣行走。 誹謗仙人,是指口出惡言,即誹謗的意思。因說’卵生恒時’。其他一切迷惑,此處無定,也可能是正知。 相反而說,即經中先說一切入胎皆是不正知,如前所說的三種次第。凡是將要出生者也稱為卵生,意思是將從卵中出生者稱為卵生。 必定將生起的意義也如同已生起般表述,例如說’如同現在或近現在’,或說’如同從善愿而生’等。有些說法者說,有人在來的途中也說’知道我已經到了’,因此這沒有過失。 法稱論師說,由於在其他處也見到,故卵生、將生、正生也稱為卵生,因此這沒有過失。或者以將生起的名稱,即以將生起的名稱來表示。 例如經中說’有為法造作’,有為法是指已生起的狀態,而非正在生起的狀態。雖然有為法不可再造作,但也以將生起的名稱如是表示。同樣也可應用於’煮飯’等說法。 如何是不正知而入母胎,廣說中’心顛倒故,以遊戲心趣往生處’,是指臨近出生的狀態。同樣,認為’住此”往彼’等執著希求是遠離的狀態。
།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་གནས་ནའང་འདི་དག་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །འབྱུང་ན་ཡང་འདི་དག་ནས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ དག་ཁོ་ནས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་དུའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རླུངས་ལངས་པའམ། ཆར་པ་འབབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའི་ ར་བའམ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལམ་ཁང་བཟངས་སུ་འཇུག་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཤེས་བཞིན་པ་ནི་མངལ་དུ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་ཤེས་ན་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཁོ་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན།མ་ལ་སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རླུང་ལངས་པའམ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤིང་དྲུང་ངམ་རྩིག་པའི་དྲུང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གནས་ན་ཡང་འདི་དག་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །འབྱུང་ནའང་འདི་དག་ནས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མོས་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་དང་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་གཞན་ནི་གནས་པ་ཡང་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།གསུམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་འབྱུང་བའང་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་དག་འཁོར་ ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡར་བཏགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ གཞག་པའོ།།ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མར་མེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཕོ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མར་མེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་འཕངས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕངས་པ་ནི་དུས་རེ་ཞིག་གི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཚེའི་སྟེ་ཚེར་འགྱུར་བའི་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཏེ། དེ་དག་གིས་མིག་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །རྐྱག་དོང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྨ་འཁྱིམས་པ་ཆེན་པོ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨ་འཁྱིམས་པ་དང་འདྲ་བས་རྨ་འཁྱིམས་པའོ ཞེས་སྨད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དྲི་ང་བ་མི་བཟད་པ་ནི་མི་བཟད་པར་དྲི་ང་བའོ། །འདི་ནི་མུན་ཁུང་ཡང་ཡིན་ཏེ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འདམ་རྫབ་དང་འདྲ་བའི་བཙོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདམ་རྫབ་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེར་རོ། །རྟག་ཏུ་བྱི་དོར་བྱ་དགོས་པ་ ནི་རྟག་ཏུ་གཙང་སྦྲ་བྱ་དགོས་པའོ།།ཕོའི་ཁུ་ཆུ་དང་མོའི་ཁྲག་དང་གཤེར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་སེར་དང་། དྲི་མས་ཀུན་དུ་མྱགས་ཤིང་ཀུན་ནས་མྱགས་པ་རྣམ་པར་མྱགས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་མྱགས་པ་རུལ་ཞིང་རྣགས་པ་འདྲེད་པ་དེར་ལག་པ་ བཅུག་སྟེ་ལག་པ་དང་།རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་བཅད་ཅིང་གཏུབས་ནས། འབྱིན་པར་བྱེད་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །རྨ་གསར་པ་ལྟ་བུ་ནི་ན་བ་དང་བཅས་པའོ། །རྨ་གསར་པའི་བདག་ཉིད་དང་འདྲ་བས་ན་རྨ་གསར་པ་ལྟ་བུའོ། ། འདི་ལ་རྨ་གསར་པ་དང་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པས་ན་རྨ་གསར་པ་ལྟ་བུ་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོན་དང་ཐལ་བའི་སྨན་ཏེ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་འདུག་པ་ནི་མཚོན་དང་ཐལ་བའི་སྨན་ལྟ་བུའོ།
怎麼說呢?即便如是安住,也應當住于這些處。想著’若出現也從這些處出現’,這兩種顛倒見的差別就在於此。 有人說,不僅僅是由貪慾、嗔恨、愚癡而使心顛倒,生起趣向境界。 為什麼呢?也不在其他處。怎樣呢?如颳風或下雨等,以及同樣進入園林或遊樂園或宮殿等,又如’具正知而入胎’等,即如實了知。 若如實了知,為何安立唯以煩惱心結生相續呢?他們說因為未離對母親的貪愛,所以心是有煩惱的。 其他人說,入胎時想著’颳風’等乃至’去往樹下或墻邊’,以及’若住則應住于這些處,若出也從這些處出’等顛倒想和勝解,這是出生剎那時所生起的。 其中’轉輪王是第一’等廣說中,轉輪王是第一,即所說的’一者正知而入’。 第二是獨覺,即所說的’其他則是住’。 第三是佛,即所說的’其他則是出’。 這裡說’以將來名’是因為當時他們還不是轉輪王等。 所謂’如是成就者’,是說這些僅是別說,意思是唯有這些而已。 假立名言是建立因果關聯性。 ‘由煩惱業顯現’即是說由煩惱和業所熏習的意思。 ‘如燈’是說由於五蘊剎那遷流相續,故如燈一樣。 ‘如所投’中,投是暫時的相續,這是差別。由於壽命業不同的緣故。 ‘諸根次第生’中,根是眼等所依,由此使眼等明顯。 ‘如廁所’和’身如大膿瘡’是因為如同膿瘡,故稱膿瘡,這是貶義詞。 ‘難忍臭穢’即是難以忍受的臭穢。這也是黑暗處,因為離開光明。這也如泥沼,因為有如泥沼的污穢。 ‘常須清潔’即是常須保持衛生。 被男精、女血和特殊體液性質的膿水,以及污垢所遍染、極染、種種染污、特別染污,腐爛化膿,在那裡伸入手,割截砍斷手腳等肢體和支節,拔出牽引。 ‘如新傷’即是有痛苦的。因為與新傷的本質相似故稱如新傷。 因為具有如同新傷的本質,所以是如新傷的嬰兒。 ‘如刀與灰藥’即如同刀和灰藥的本質般存在。
།འདི་དག་ལ་མཚོན་དང་ཐལ་བའི་སྨན་ལྟ་བུའི རེག་པ་ཡོད་པས་ན་མཚོན་དང་ཐལ་བའི་སྨན་ལྟ་བུའི་རེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་དག་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་ནས་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། ། འདི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་འདྲ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་སྟེ། མྱུ་གུ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། ལོ་མ་དང་། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་དང་། ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལས་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དུས་ངེས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལས་ཚོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚོས་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྒྲ་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མེ་དང་། གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། བསྣུན་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ མེ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྔར་བསལ་ཟིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་ ཕྱུག་སོགས་མིན་རིམ་སོགས་ཕྱིར།།ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་བར་དུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་ པའི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚེ་ཉིད་ན་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་ཡན་ ལག་བརྒྱད་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླེང་གཞི་ཆེན་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མདོ་ལས་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པར་མ་གྱུར་ན་འོན་ཀྱང་ མིང་དང་གཟུགས་ནུར་ནུར་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྨོངས་པར་འགྱུར་རམ།བཙུན་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དེ་འབྱུང་སྟེ། མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ནར་ཡིན་ནོ། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དག་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་མའི་མཐའ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཚོར་བའི་བར་ ཡན་ལག་ལྔ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་མའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ཡན་ལག་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་བདུན་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་པ་ཡིན་ལ། ལྔ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གང་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་མ་རིག་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དམ། འོན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་ སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་སོ།།དེའི་དབང་གིས། དེ་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་སོ།
由於這些具有如同武器和藥粉般的觸感,所以是具有如同武器和藥粉般觸感的手,用這兩者取用並清洗。所謂’以生起因’是指隨順。所謂’成為無因’是指成為無初因。 如果這是唯一的無因,那麼由於相似性一切也將成為無因,然而在芽等中見到種子等的功能,即在芽、莖、葉、枝等中見到能生起種子、芽、葉等的功能。為什麼呢?因為地域和時間各自決定。其中地域各自決定是指只在與種子等相關的地域中生起。時間決定是指在種子之後立即生起。 從地域和時間各自決定中,有熟等,即在熟、樂、苦、聲音、眼識等中見到火等,即火、冷、暖、撞擊、眼等的功能。如果是無因而生起,在所生法中就不會有地域和時間決定的芽等中的種子等功能,以及熟等中的火等功能,而應該一切時一切處都能生起一切,然而並未見到如此,因此無因生起是不存在的。 所說的’常有因已被破除’是指因為有’非自在等,因次第等’之說。‘中間餘八’是指識、名色、六處、觸、受、愛、取、有支。 關於’非色界和無色界’,在色界中,在識支時已有名色和六處支,因此不是中間八支。在無色界中,則是因為沒有名色和六處支。 在《大因緣經》中說:‘阿難,如果識不入母胎,那麼名色是否會成為羯羅藍狀態而迷惑?尊者,不會。‘此經所說是指入胎只在欲界。 所謂’說前後邊及果與因’是指按順序說明前邊具果和後邊具因。其中前邊之因是無明和行,其果是從識到受的五支。後邊之果是生和老死,其因是愛、取、有三支。如是七支屬於前邊,五支屬於後邊,將如是解說。 又問’這些無明等是什麼’是指懷疑並詢問是否僅是無明本身,還是一切煩惱,抑或是煩惱的階段。‘因為俱行’是指如是諸煩惱與無明俱行。由其力量,‘因為它們由此生起’是指如是由無明的力量而生起這些煩惱。
།ཀུན་དུ་ འབྱུང་བ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ།རྨོངས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་གི་མ་རྨོངས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་གཤེགས་སོ་ཞེས་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་དེའི་དབང་གིས་འབངས་ལ་ སོགས་པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཞམ་འབྲིང་བ་འབངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འོང་བར་གྲུབ་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་ལྟར་ན་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ན་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཉོན་ མོངས་སྔོན་གནས་སྐབས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་མ་རིག་སྔོན་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཤད་དོ།།བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྱེ་མཆེད་བཞི་དོད་ཚུན་ཆད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཉིད་ན་བྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དེར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོད་ པའི་ཚེ་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་གསུམ་འདུས་ཚུན་ཆད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ནི་གསུམ་འདུས་ཚུན་ཆད་དེ་དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་ཚུན་ཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།རེག་པ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཤེས་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འདུས་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཚང་བ་ལ་འདུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། གང་ཚུན་ཆུད་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་དག་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་དེ། བྱིས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདེ་བའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ནི་འདིའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ནི་འདིའོ། །བདེ བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པས་མེ་ལ་ཡང་རེག་པར་བྱེད་དོ། ། ཡོངས་སུ་གཅོད་ནུས་ནས་ནི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཚུན་ཆད་ཡིན་ཞེ་ན། འཁྲིག་ཚུན་ཆད་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་སྐབས་དེ་ནི་ཚོར་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ ཡིན་ཏེ།ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཚོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་འཁྲིག་པའི་ཆགས་ཅན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པ་ཅན་གྱི་གང་ ཟག་གི་འདོད་ཆགས་དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདིས་ཡུལ་དང་བདག་གི་ངོ་བོ་ལེན་པས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ནི་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྲིད་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་ན་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡང་སྲིད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བས་ན་སྲིད་པ་སྟེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བའི་བར་ནི་རྒ་ཤི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ནི་རྒ་ཤི་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་སྐྱོ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒ་ཤིའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཡན་ལག་བཞི་རྒ་ཤིའི་སྒྲར་གསུངས་སོ།
遍行是隨其後而行,即對愚癡者生起煩惱遍行,對非愚癡者則不然。‘王已離去’是指譬如說’王已離去’時,因為共同行動及受其支配的緣故,臣民等那些人也隨之遍行,因此其隨從臣民等也必定會來,與此相似。如是,由無明力故,無明支是煩惱的階段,此為語義。因此,說’煩惱先住位’,而未說’無明先住位’。 ‘福等業住位’是指福業、非福業和不動業的階段,此為語義。‘應說直至四處具足’是指身處和意處在生有時已經生起。‘彼時安立故’是指在眼等處具足時,安立為身處和意處。 ‘此乃直至三和合’是指六處即是直至三和合,即根、境和識三者和合,此為語義。‘觸知苦樂等,因緣能力時’中,六根、境和識和合即是觸,因為在六處具足時有和合,故安立為生起階段。 若問直至何時,即直至能夠了知樂受、苦受和不苦不樂受的因緣時。嬰兒在此期間不能判斷’這是樂受的因,這是苦受的因,這是不苦不樂受的因’的階段即稱為觸。如是,嬰兒因為不能判斷是苦因,所以也會觸控火。能夠判斷後即是受,此為語義。 若問直至何時,即直至淫慾,在尚未生起淫慾貪著之前的階段即是受。此階段是受的極致,因為是感受受的因緣。 渴愛是’受用淫慾貪著者’,即貪著欲界功德色等相的受用,以及世間所知的淫慾的補特伽羅的貪慾,在此貪慾生起的階段即是渴愛。 由此取境和我的自性,故取即是四種煩惱,此階段即是取。‘彼有果將生’中,‘彼’表示周遍執行。此中有有的果報將生起,故說有果將生,即後有之業,此為語義。‘此即是有’是指由此將生起故稱為有,即是業的異名。 ‘直至受即是老死’是指直至受為止即是老死,是名色等四支的自性。世尊為令所化有情厭離故說:‘諸比丘,名色的生即是老死的生,乃至受亦復如是’,thus將四支說為老死之名。
།སྐད་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་འབྱུང་བའམ། འདི་ལ་སྐད་ཅིག་ མ་འབྱུང་བས་ན་སྐད་ཅིག་པའོ།།རྒྱུན་གྱིས་བརྩེ་བའམ་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་སྟེ། རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནས་སྐབས་པ་ནི་བཅུ་ གཉིས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདིར་མིང་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་མོ། །གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་ བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།མིང་དང་གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་དེ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རམ། དེ་དག་མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ འདུས་པ་ནི་རེག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་པ་ལ་འདུས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཅི་རིགས་པར་དེའི་ཚེ་གང་ལ་འདུས་པ་སྲིད་པ་དེའི་དེ་རེག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དག་ནི་ལེན་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དག་སྟེ།དེ་ནི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚོར་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའོ་ཞེས་ཟེར་ རོ།།སྐྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྒ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་མཐུ་ཉམས་པའམ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །ཞིག་པ་ནི་ཤི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་འཇིག་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འཇིག་པ་ལ་ མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་འཇིག་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྐད་ཅིག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཚེ་གསུམ་བར་ཆད་མེད་པར་འབྲེལ་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཏེ། ཚེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གནས་སྐབས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་ཆད་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་ཆ་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དུ་མའི་ཕྱིར་རམ། ཚེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། གདུལ་བ་ལ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གཙོར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ལས་ནི་འདུས བྱས་ཐམས་ཅད་སྨོས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་།སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བའི་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཁོ་ནའི་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ་དེའི་ཕྱིར།སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་བར་དག་ལ། །རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆ་ནི་ཚན་ཚན་ཡིན་ནོ། །བདག་ཅི་ཞིག་ ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པའོ།།བདག་ཇི་ལྟར་ནི་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཏེ་རིགས་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
所謂’剎那’是從剎那中產生的,或因為此處產生剎那,故稱為剎那。 相續地愛護或行持即是相續,意思是具有相續。 具有關聯也與此相同,即具有因果關聯之義。 分位即是第十二分位五蘊之義。 關於’與識俱生’的廣說,此處名即是想等三蘊。色即是表色和無表色等。 ‘諸根安住于名色’是說諸根依賴於彼而生,或者說它們依靠名色而識得以安住。 ‘六處和合即是觸’中,和合是指眼等各自趣入自境,應當了知在當時於何處可能和合,彼即是觸。 ‘與彼相應的煩惱即是取’是指與彼相應的無慚無愧等煩惱,那就是取。 ‘由彼所引’是指由愛所引。有些人說是由受所引。 ‘生’即是出生。‘圓滿成熟即是老’是指果實成熟力衰退,或相對於前剎那而言。 ‘壞即是死’是指在那一剎那毀壞。其他人說趨向毀壞即是壞。 關於’剎那和具有關聯’,如論中所說。若問論中如何說?即’什麼是緣起?一切有為法。‘其中有為法在每一剎那都具有壞滅,因此緣起是剎那性的,因為因果兩個剎那相互關聯,所以是具有關聯。 ‘三世無間相續’是指十二分位五蘊的狀態,因為過去、未來、現在相互關聯,所以是分位緣起。說’無間’是爲了成立三分。 ‘此即是相續’是說彼分位因具有相續性故是相續,因為是多剎那或多世。 ‘具有密意’是指從密意而生故為具有密意,即是說依據所化眾生的意樂而如是宣說之義。 ‘是真實的’是指以性相為主,因為在論中說一切有為,顯示緣起是有情和非有情,因為一切有為法都具有因性。爲了遣除所化眾生的愚癡,唯說有情緣起十二支,因此說’為遣除前際后際中間的愚癡’。 因此說’是三分’中,分即是部分。 ‘我曾成為什麼’是指人或非人。‘我如何生起’是指以何種方式,即以何種道理之義。
།ཅི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཅི་མ་འོངས་པའི་ དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རམ། ཅི་ཞིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ངོ་བོའི་རྫས་ཚོལ་བའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཏེ་ རིགས་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བདག་གི་ངོ་བོའི་རྫས་དེ་ཉིད་ངེས་པར་མི་ཟིན་པས་ཡོད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ཏེ་ད་ལྟ་བདག་ཡོད་པ་ནི་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། འགྱུར་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་མི་ཟིན་ཏོ། །མདོ་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་སྲིད་པའི་བར་ནི་བར་དུ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ མདོ་ཉིད་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་མདོས་རང་གི་བཤད་པ་གཞུང་འཛུགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཏམ་སྙམ་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་ཏམ་སྙམ་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རབ་ཏུ་མི་རྒྱུག་པ་སྟེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་འདས་པའི་དུས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་ནི་ཅི་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་མ་འོངས་པའི་མཐའ་ལ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་བར་གྱི་མཐའ་ལ་རྒྱུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ཇི་སྐད་དུ་གོང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་སྲིད་པའི་བར་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུར་བར་དུ་རྨོངས་ པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་དག་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞི་ཡིན་ཏེ།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་ མཆེད་དྲུག་དང་།རེག་པ་དང་། ཚོར་བའི་ཡན་ལག་ནི་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ དང་།འདུ་བྱེད་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་རྣམས་སོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཡིན་ནོ།།གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མདོར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའོ།
關於’未來時是否會出現’等詳細內容是指:是否會在未來時出現?還是不會出現?會出現什麼?將如何出現?這是所想的。‘這是什麼’是指尋求自性之實體。‘這如何’是指以何種方式,即以何種道理。 因為不能確定自性實體本身,所以想:現在存在的我是什麼?變化是什麼?如此不能確定。‘經中次第’是指:無明和諸行是爲了遣除對前際的迷惑。生和老死是爲了遣除對后際的迷惑。從識到有之間是爲了遣除對中際的迷惑。 ‘如是經中所說’是指經中也是如此說的,表明經典自身的解釋建立教義。‘彼不追隨前際想我過去時是否生起’等詳細所說,是指不會追隨前際而想’我過去時是否生起’,由如實現見緣起,就不會對過去時產生懷疑的意思。 ‘詳細’一詞包含了’彼不追隨後際想我未來時是否會生起’的詳細內容,同樣也包含了’不追隨中際想這是什麼’的詳細內容。‘愛取有等’是指愛、取、有都是爲了遣除對后際的迷惑,而不像前面所說’從識到有’那樣是爲了遣除對中際的迷惑。 若問此中有何道理?說到’此等是彼因’,因為這些只是后際的因。‘因為是業和煩惱的所依’是指識等是基礎,是業和煩惱的所依的意思。‘如是是果’是指七支是果,識、名色、六處、觸、受支是無明和諸行的果。生和老死是愛、取、有的果。 ‘五是為因’是指無明、行、愛、取、有。‘因為是業和煩惱的自性’是指無明、愛、取是煩惱的自性。行和有是業的自性。‘五種所依’是指識、名色、六處、觸、受。‘因為煩惱有二種差別’是指愛和取。‘未來時因二種差別故果略說’是指生和老死。
།འདས་པའི་དུས་སུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྒོ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མདོར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མ་འོངས་ པའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔར་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་ལ་འདས་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་དོ།།འདི་ལྟར་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ ལ་སོགས་པ།།འདི་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ལུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དེ་ལས་སོ། །དེ་ལས་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།གཞིའམ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ན་གཞི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་སྟེ། ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་སྟེ།སྲེད་པ་ལས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་པས་དེ་གལ་ཏེ་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་སྲིད་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །འོན་ཏེ་སྲེད་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞི་ལས་ སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞིའམ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒ་ཤི་ཡང་ཡན་ལག་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་ན་གཞི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་ སྟེ།ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཡང་འདི་ལས་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ལུགས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ། ཉོན་ མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་དང་།།བྱ་བ་ཉིད་དོ་དེ་ལས་གཞི། །དེ་ལས་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལུགས་འདི་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་ སྔགས་འདོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཞིག་གསུངས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིའི་ནུས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཡིད་འོང་གི་མཁན་པོ་གནས་བརྟན་དབྱིག་གཉེན་དེ་སྐད་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།མདོ་གཞན་ལས་མ་རིག་པ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་གཞི་དང་བཅས་ པའི་མདོ་ལས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་རྐྱེན་ནི་གང་གཞི་ནི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུའོ།།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གཞིའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།
在過去時,為顯示煩惱是從一門而說,所謂’簡略因’是從無明煩惱門而說的意思。在未來時也是如此,果不擴充套件為五種,在過去時因也不擴充套件為二種。 此處所說’如世尊已經宣說’是什麼呢?即’從煩惱生煩惱’等,‘此是有支次第’。‘從此基’是指從彼行為。‘從此生基及煩惱’是就’從基’而言。‘生’字在此處應補充’如是’二字。 所說’從基或煩惱而生’是指此處可見從基也生煩惱,如’從受生愛’。同樣也見從煩惱生煩惱,如’從愛生取’。無明也說是前際一切煩惱的本性,若是取則知從有而生,若是愛則知從基而生。 因此說明無明作為煩惱的本性是從基或煩惱而生。老死也說是四支的本性之基。此處可見從基也生煩惱,如’緣受生愛’。因此說明從彼也生起煩惱並將生起,故此處毫無需要補充之處,因為已經說過了。 又問:世尊如何顯示是如此次第?答:因為說’如是唯此大苦蘊集’。若非如此,此有何作用?即若不是如所說’從煩惱生煩惱,即彼行為從彼基,從彼生基及煩惱’的這個次第, 則僅說’無明緣行’乃至’生緣老死、愁、悲、苦、憂、惱’而已,不會說’如是唯此大苦蘊集’。‘集’與’生’義無差別,因此此句的作用顯然是表達如前所說的形相。 ‘其他人說’是指阿阇黎悅意的和尚上座世親如是說。‘其他經中說無明也是從非理作意因而生’是指《有因有緣有事經》。 如何?經中說:‘諸比丘,無明是有因有緣有事。諸比丘,何為無明之因?何為緣?何為事?諸比丘,非理作意是無明之因,非理作意是緣,非理作意是事。’
། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ།མདོ་ལས། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྨོས། ཇི་ལྟར་ ན་ཡན་ལག་གཞན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་འདིར་ཡང་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོར་རོ། །ཇི་ལྟར་ བཤད་ཅེ་ན།ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལེན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་པའི་ གཏོད་པ་འདུས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་བ་ཡང་མི་དགོས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་རིག་ པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་ཐལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདུས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལེན་པའི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་འདུས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་འདོད་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དག་གི་ནང་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དག་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། དེ་ནི་འདིར་ཡང་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་ པ་དང་།ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་གྱི། འདི་སྐད་དུ་དེ་ནི་འདིར་ཡང་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལེན་པ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ངེས་ པར་གཟུང་བར་ནི་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དུ་འདུས་པ་མི་སྲིད་པ་ཁས་བླངས་ཏེ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ ཏེ།མདོའི་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ནང་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།ལེན་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡན་ལག་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཡང་མི་དགོས་ན། འོ་ན་ནི་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དག་ཀྱང་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུ་བས་དེ་གཉིས་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ གཞན་ཉིད་དུ་མི་བྱ་བར་འདུས་ཏེ།ལེན་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དག་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡང་ཡན་ལག་ཏུ་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་ དཔལ་ལེན་ཏོ།།མདོ་གཞན་ལས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་གཞི་དང་བཅས་པའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རེག་པའི་དུས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
第二十五品。‘非如理作意也是從無明因而生’這句話是從其他經中所說的,這要結合上下文來理解。經中說:‘依靠眼和色而生起從愚癡所生的雜染作意’,這就是原因。為什麼在這裡沒有提到?怎麼不會成為其他支分呢?對此說道:‘這是因為已包含在取支當中而解說的。‘這裡的’這’指的是雜染作意。‘在這裡’是指緣起經。怎麼解說呢?因為包含在取支當中而解說。這樣,取是爲了獲得受用而普遍實行煩惱的階段,在其中也包含了非如理作意這種顛倒思維的專注,所以作此解說。 因此,無明並非無因,十二緣起支中的無明等也不需要用其他支分來補充。由於非如理作意是以無明為因,所以也不會導致無窮退。論師詳細說明了’如何包含’,即非如理作意如何包含在取支中。非如理作意本身並非取支的本質。 如果說是從相應而來,即如果認為因為非如理作意與取相應,所以它包含在取支中,那麼在緣起支中的愛支和無明支中也應該包含非如理作意,因為它也與愛和無明相應。因此應該說:‘這是因為包含在無明、愛、取支中而解說的’,而不應該說’這是因為包含在取支中而解說的’,不應該執著僅僅包含在取支中。 ‘即使是包含’這句話是承認包含的情況不可能而說的。怎麼說無明的因是非如理作意呢?因為沒有這樣的經文。‘如果僅僅因為包含’等詳細內容是說,如果因為非如理作意包含在取支中,所以說明無明的因是非如理作意,而僅僅提到取就能成立這一點,那就不需要說它是其他支分了。 那麼愛和無明也包含在取支中,因為包含在其中,所以這兩者也不應該成為其他支分,因為僅僅提到取就能成立。愛和無明是單獨解說為支分的,因此它不應該包含在取支中。‘其他人說’指的是尊者吉祥。 其他經中說無明的因是非如理作意,這是指在《有因有緣有處經》中說:‘比丘們,無明也是有因、有緣、有處的’等詳細內容。‘這也’是指那非如理作意也是在觸的時候顯示的。
།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་ གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རེག་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རམ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གཏི་མུག་ལས་ སྐྱེས་པའོ།།མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སྟེ། གང་ལ་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡོད་ པ་དེ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ནི་སྲེད་པའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རེག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་ལྷན་ ཅིག་འཇུག་པའི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་མ་རིག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་རེག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་བཅུ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་ཁ་བསྐང་བར་ཡང་མི་བྱའོ།། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པ་འབྱུང་ལ་མ་རིག་པ་ལས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་གཟིགས་ནས་ཉེས་པ་དེ་ མངོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྩམ་པར་འོ་ན་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ།འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐལ་ལྡན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རེ་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ ནས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མདོ་གཞན་དུ་གསུངས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་ བ་ནི་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ཏོ།།རིགས་པ་གང་གིས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མ་རིག་པ་མེད་པ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚོར་བ་ ཡོད་ལ་དེ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཚོར་བ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་རེག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་མ་རིག་ པ་མེད་པའི་རེག་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་རེག་པ་ཡང་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ལ་མ་རིག་པ་ཡང་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའི་རིགས་པ འདིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་རེག་པ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ།ཚོར་བ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པ་འདིས་དེ་ཡང་རེག་པའི་དུས་ སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདིར་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།
怎麼說呢?依靠眼睛和色法而生起愚癡所生的雜染作意,如是所說。眼識生起的時候即是觸的時候。雜染作意是由於非如理作意而入,或者由於愚癡所生,愚癡所生即是從愚癡而生。 所謂無明相應觸所生受,即是與無明相應的觸所生的受,是無明相應觸所生受。若有無明相應觸所生受者,必定與無明相應。不與無明相應的受也不會成為愛的因。 因此,觸時存在的非如理作意,是與受同時執行的無明緣的本體,所以無明是從非如理作意的因而生,這是所要顯示的。 因此,由於是從非如理作意的因所生,無明既非無因,如是觸時存在的非如理作意是與受同時生起的無明緣的本體,所以不應以十二支以外的其他支分來補充。 也不會成為無窮盡,因為說’從愚癡所生的雜染作意’,所說的非如理作意也是從愚癡所生。 因此,這是說明從非如理作意生無明,從無明又生非如理作意,如同車輪一般循環。 這是論師見到過失后,爲了顯示那個過失而開始作出推論,說’那麼’等廣說。‘那麼’是想要說明其他意義。具殊勝緣者說’現在’是意義。 ‘那’是從經典和理證廣說無明的因是非如理作意。那在其他經中所說的,在此緣起經中也應當說明。說不必說明的是尊者吉祥授。 問以何理時,尊者吉祥授廣說’阿羅漢們無明不存在的受不是愛的緣’。阿羅漢雖有受,但不是愛的緣,由此可知唯有與無明相應的受才是愛的緣。 無顛倒的觸也不是煩惱受的緣,這是依上下文而說。阿羅漢無明不存在的觸也非顛倒,這是從緣起經中說受的緣的觸也唯是與無明相應的,可知無明也是此因。 以此理可知緣起經中所說的與無明相應觸為緣的受,與無明相應受為緣的愛。因此,以如上所說的此理,‘那也是在觸時所顯示’等廣說,在此緣起中成立了無明的因是非如理作意。
།འདིར་བརྒལ་བ་གལ་ཏེ་ཚོར་བ་མ་རིག་པ་མེད་པ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་གིས་རང་གི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ན། འོ་ན་མ་རིག་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་ རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་མདོ་གཞན་ལ་བརྟེན་ཅི་དགོས།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་བདེན་ན་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་རིགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཞལ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞལ་ནས་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་ པའི་སྒོ་ནས་རིགས་པ་འདི་རྣམ་པར་འཇོག་པས་མདོ་གཞན་ཉེ་བར་འགོད་པ་དགོས་པ་གཞན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། མདོ་ གཞན་ལས་ནི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མ་རིག་པ་མེད་པ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་རེག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ ལ།དགྲ་བཅོམ་པ་མ་རིག་པ་མེད་པའི་རེག་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་འདིས་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་འདི་གཉིས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་འདིར་མ་སྨོས་བཞིན་དུ་གཞན་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་ འགྱུར་བས་ཡན་ལག་འདི་གཉིས་ཀྱང་མ་སྨོས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མདོ་གཞན་ལས་དེ་གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་ བ་དང་།མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་འདུ་བྱེད་མ་རིག་པ་མེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། མི་གཡོ་བ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་མི་ འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་ཡང་རིགས་པས་གྲུབ་སྟེ།འདིར་བརྗོད་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྒ་ཤི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པས་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཀྱང་བརྗོད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ བས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ དང་།འདུ་བྱེད་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྲེལ་པར་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་འདིར་ནི་གདུལ་བ་རྣམས་ལ་དོན་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར ལ་དོན་དེ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་བར་དག་ལ། །རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་མ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་སྦྱར་རོ།།གཉིས་ཀ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དུས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ། མ་འོངས་པ་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།
在此,如果有人以’若無明的受不是愛的緣’等言語,僅憑自己的推理就知道無明的因是非理作意,而非理作意的因也是無明的話,那麼無明和非理作意互為因果這一道理,何必依靠其他經典來證明? 對此回答說:這雖然是對的,但這只是推理而已,並非從佛口親說的緣起經中所說。因此,應當瞭解通過引用其他經典所說來確立這個道理,引用其他經典是另有其他必要的。 如果這樣的話就會有過度推論的過失,這是論著作者所說。怎樣會有過度推論呢?解釋道:其他經典中說,依靠無明觸所生的受而生愛,阿羅漢的無明已斷的受不是愛的緣。無顛倒的觸也不是煩惱性受的緣,阿羅漢無明已斷的觸也不是顛倒的。 以這個道理,觸和受這兩支雖然在這部緣起經中未說,但因為在其他經中已說明,所以也應了知,這兩支也就不必說了。 同樣,其他經中說:‘若造作福行,則成為趣向福德的識;趣向非福和不動的情況也是如此。‘阿羅漢無明已斷的行既不會成為趣向福德的識,乃至也不會成為趣向不動的識,所以這個行支也是由理成立,在此不必說明。 同樣,從理上知道無生則無老死,所以生支也不必說明,這樣就會有過度推論的過失。 論師說’這決定不能作為難問’,這是廣說自宗。此處’如何從後世到此世’等廣說,其中無明和行二支使其繫縛於此世,此世即是識、名色、六處、觸、受等支。愛、取、有等使其繫縛於後世,後世即是生和老死。 在這部緣起經中,因為意在對所化眾生僅說明這些義理,而這些義理也已在上文說過,即以’為除前後邊際中的愚癡’等已經說明,所以這裡’決定不能作為難問’,也不是說得不完整。 說’二者都是一切有為法’,是說三世一切有為法都是緣起,而它們本身也是緣起,沒有任何差別。 ‘唯未來未作者如何’是說,就像以將生起的名稱稱未來為有為一樣,稱為緣起也是如此,這是這樣想的。
།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་པའི་སེམས པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་བསམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷར་ སྐྱེ་བར་ཤོག་ཤིག་མིར་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསམས་པ་དེ་འདོར་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་ཏེ།མ་འོངས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་བསམ་དུའང་རུང་ན། མ་འོངས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་བསམ་དུ་རུང་། རྒོལ་བར་བྱེད་པས་སྨྲས་པ། དེ་དག་ ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་པ་དགེ་བས་བསམས་པ་དག་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ ཐོབ་པར་བྱ་བར་བསམས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་དོན་དེ་མ་འོངས་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་ན་ཉེས་པ་ཡོད་པས་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་གཞན་རྒྱས་པར་འགོད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ ལྟར་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་གཟུགས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་རེ་ཞིག་གཟུགས་སུ་མི་རུང་ཡང་གཟུགས་སུ་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་སུ་རིགས་མཐུན་པས དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རྒྱུ་ཡང་ཡན་ལག་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ལྟ་བུ་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བཞིན་དང་ཕ་དང་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གང་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ལ།གང་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུར་རྣམ་པར་གཞག་ལ།རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུ་མ་ཡིན་ལ། གང་ལ་ལྟོས་ནས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བུ་ལ་ ལྟོས་ནས་ཕ་ཞེས་བྱ་ཞིང་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བུ་ཞེས་བྱ་ལ་དེ་དག་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།མུ་དང་པོ་ནི་ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ།།བཞི་པ་ནི་ཆོས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲག་གོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་འདི་དག་གང་ཞིག་གང་འདོད་པ་འདོད་རྒྱལ་དུ་འཆད་པ་ཞིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གནས་སྐབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་མ་ ཡིན་པའང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།
關於’具有造作意志’這句話,說’具有造作’是爲了表明一切思維的自性,因為它能造作異熟果報,所以稱為造作。 因為它有所思維,即發願說’愿生為天,愿生為人’等等。 因此,對於未來諸法,不能用’有為’這個將要出現的名稱。 爲了讓人放棄這種想法,說’無漏法如何’,雖然未來有漏法可以這樣思維,但未來無漏法又如何思維呢? 論敵說道:‘那些也是以善心所思維,爲了獲得無漏法而發願說愿獲得這些無漏法’。 涅槃也會有過失,即涅槃也會因為被思維為’愿獲得涅槃’而成為有為法。 如果這樣認定未來諸法是有為性就會有過失,所以說’因為與彼類似’,進一步廣說其他道理: 就像未來色法雖然尚未成為色法,但因為與色法類似而稱為色法一樣,未來諸法也因為與緣起法類似,所以說未來諸法是緣起的。 說’因為成為因果’是因為它確實是支分。 雖然如此,也不是沒有依待差別的安立,即依待差別而有緣起和已生起的安立,就像此岸彼岸、因果那樣。 就像因果和父子那樣,比如種子和芽等,依某者而安立為因時,對彼不是果,依某者而安立為果時,對彼不是因。 那麼是什麼呢?依果而安立為因,依因也是果,就像依誰而成為父時,對彼不是子,依誰而成為子時,對彼不是父。 那麼是什麼呢?依子稱為父,依另一方也稱為子,這些並非不成立,與此相似。 第一句’未來諸法’是說因為是其他法之因而是緣起,因為從此而生。不是緣已生起,因為尚未生起。 第二句’阿羅漢最後諸法’是說因為已經生起,且從彼不生果故。 第三句’除此之外’是說除阿羅漢最後諸法外的過去和現在諸法。 第四句’無為諸法’是說因為它們沒有果報,且具有不生之法性。 ‘傳說’是說不可能。 說’這些是否是隨意解釋’是指從’緣起是有時的’直到’是緣起法,而非緣起法者亦有’等等。
།སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་བཤད་ཀྱི། ཕུང་པོ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དོན་ཏོ། །གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ལྟ་བུ་ནི་མདོ་ཞིག་གོ། །དེ་དག་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སའི་ཁམས་ཙམ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཙོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་འདིར་ཡང་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་གང་ཞིག་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་གཙོ་ བོ་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་ནི་ གང་གིས་ན་དེ་དག་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པར་གྱུར་པ་སའི་ཁམས་ཀྱིས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་དེ་ལས་ནི་གང་གིས་ནི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེ་ན།སའི་ ཁམས་སོ་ཞེས་སའི་ཁམས་ཀྱིས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་གྱི་སའི་ཁམས་འབའ་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ནི་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སྐྲ་དང་སྤུ་དག་གོ་ཞེས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ཁོ་ནས་སའི་ཁམས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་བོར་ཏེ་ནང་གི་སའི་ཁམས་མེད་པས་སའི་ཁམས་འདི་རྫོགས་པར་བསྟན་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མདོ་འདི་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།མཆི་མ་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དེ་ལས་མཆི་མ་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཡོད་པའི་སའི་ཁམས་མ་བཤད་པས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ ན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པར་ནུས་ན་མ་རིག་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་ལ་རག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་སའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷག་མ་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པར་ནུས་ན།མ་རིག་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་ལ་རག་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། མཐའི་ བར་མི་ཤེས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་མི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་མི་ཤེས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚོར་བ་ ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་རིག་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་དམ་མེད་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པས་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་མི འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།
所謂’不知前際’是指為何只說無明,而不說其他蘊,因此唯獨無明是支分,這是確定的意義。 ‘確定的意義’是指分別的意義。大象足跡譬喻是一部經。 ‘在那些中也有色等其他’是指在發等中不僅僅只有地界。 ‘如是此中也是依主要而說’是指在此緣起經中,也是在十二有支和五蘊的各個階段中,說明何者為主要。在無明為主要的階段中說’無明’,在行等為主要的階段中說’行’等,但其中也有色、受等其他法。 ‘由此並非以地界來說明發等不圓滿’的廣說是指在那部經中,並非以地界來說明發等是不圓滿的,當問’發等是什麼’時,答’是地界’。 因為在那些中也有色等其他法,所以發等也是色等的自性,而不僅僅是地界的自性。 然而在那經中說’什麼是地界?即發毛等’,是唯以發等來說明地界,因為除了發等之外,內地界是不存在的,所以這是完整地說明地界。 同樣,‘從此經中也是無明等’是指同樣從此經中也是完整地說明無明、行、識等,而不是有餘。 ‘在眼淚、唾液、鼻涕等中’是指在那部經中沒有提到眼淚、唾液、鼻涕等,因此說明在那些中存在的地界未說,所以是有餘。 又’若能如彼而說,則應有無明的余’的廣說是指如果能像由於未說而有地界的余分(眼淚、唾液、鼻涕等)那樣來說明的話,則應有無明的余分。‘若’字是表示不能說明,因為已經說明了一切不知的處所,如不知前際、不知后際、不知中際、不知佛、不知法、不知僧等。 ‘無明是五蘊的階段’是指為何不把受等不同種類說為無明,因為受等不能成為無明自身。 ‘有無決定’是指若有或無時,依次必定有或必定無才是支分。當有無明時有諸行,無彼時彼等也無,所以唯無明是支分,而受等則不是,因為阿羅漢雖有彼等,但不生起能產生識支的諸行。 因此雖有五蘊,諸行也不生起。
།དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་ བའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ།ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་ན་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བས་མདོའི་དོན་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་ པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲགས་པ་ཁོ་ན་ལྟར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚེ་དང ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།།བྱམས་པ་དེང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མདོ་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་།།སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ནས། བྱམས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པའི་མདོ་དེའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་ནི་གང་།ཆོས་ནི་གང་། སངས་རྒྱས་ནི་གང་། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཆོས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་གསུངས་ནས་མདོ་དེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་འདུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་འདི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། རྟེན ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། བདེན་པ་ཁོ་ན་དང་། མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་དང་པོ་ནི་ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་གང་བཤད པ་ཡིན་ནོ།།མདོ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ནི་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའི་ཡན་ ལག་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འདོད་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར།སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་། བར་དུ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ཆ་གསུམ་དུ་དགོད་པ་རྣམ་པར་ཉམས་ པར་འགྱུར་རོ།།སྡེ་པ་གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་སྟོན་པ་རྣམས་སོ། །འབྱུང་བའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གསུམ་ པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདུས་བྱས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མངོན་ནོ།
雖然在阿羅漢的階段有五蘊,但在趨向福德時,從不動趨向之間的識不生起,即不生起結生相續識,這是其義。由於趨向各種生處故稱為趨向。由於以福德趨向故稱為以福德趨向識,乃至不動趨向亦復如是。同樣,在無明滅盡的階段雖有五蘊,但不生起有取等,因此經義即如所說,應當如所宣說那樣理解無明等,這是其義。 因此,雖有其他蘊,但由於非行等緣,故彼等非支分。如經中說:‘如是我聞’等,‘世尊住王舍城耆阇崛山中,與大比丘僧眾一千二百五十人及諸多菩薩摩訶薩俱’等,‘具壽舍利子對菩薩摩訶薩彌勒如是說:彌勒,今日世尊觀青稻田已,為諸比丘說此經:諸比丘,若見緣起即見法,若見法即見佛。‘說此已,世尊默然。 彌勒,善逝所說此經義,何為緣起?何為法?何為佛?云何見緣起即見法等?所謂緣起即是此無明等所說。說此已,彼經中說:‘如來出世若不出世,諸法法性恒住’等,‘所謂法性、法住性、法決定性、緣起性、真如性、不異真如性、不異性、不異真如性、真實性、真諦性、無錯謬性、無顛倒性’等,此是世尊彌勒所說。 若說未來諸法非緣起,如前所說第一句是未來諸法,則與經相違。即生與老死非緣起性,然說從無明乃至老死皆是。或者,若承許生與老死支也是緣起,則不應安立彼二為未來時,因此’前後際各二,中間八’之三分安立將被破壞。 其他部派說,即是說一切有部。由於是生起的有為相故,即其他部派說所謂緣起中的’起’,即是此三者是有為相,有為有生起。
།འཇིག་པ་དང་གནས་པ་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡང་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པར་བརྟགས་པ་དེ་ནི་འདུས་ བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་རྟག་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའམ།ནམ་མཁའ་ནི་མི་རྟག་པ་འགའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་སུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། མཚན་གཞི་ཞིག་ན་ཡང་གང་གི་ཡིན་ཏེ། རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཆོས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འབྲས་ཆན་དང་། ཚོས་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་འབྲས་ཆན་ཚོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལྟར་སྐྱེ་བ་འདུས་མ་བྱས་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཅི་ཞིག་འབྲེལ།ནམ་མཁའ་དང་གཟུགས་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་མ་རིག་པ་ ལ་སོགས་པ་དང་ཅི་ཞིག་འབྲེལ་ན་གང་གི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར།ཚིག་གི་དོན་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ནི་ཕྲད་པའི་དོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ེ་ཏི་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་དོན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ནི་ཕྲད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཨེ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགྲོ་བའི་དོན་བོར་ནས་ཕྲད་པའི་དོན་ཡིན་ པར་འགྱུར་རོ།།པ་ད་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པ་ད་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དུས་སྔར་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མཚུངས་པ་དག་ལ་དུས་སྔར་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་ སྔོན་རོལ་ན་འགའ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ནའོ།།བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྡ་སྤྲོད་པ་པའི་ ཀླན་ཀ་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡེབས་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཕྲད་ནས་ཏེ་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མེད་ཕྱིར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བ་དང་།འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་མ་གྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་དུ་བྱེད་ཕྱིར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མཚུངས་པ་དག་ལ་དུས་སྔར་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནི་དུས་སྔར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་སྐྱེ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཞིག་ཡང་སྐྱེ་བར་རྟོགས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་ཡང་ཡང་དང་ ཡང་དུ་སྐྱེ་བས་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
說’滅和住等變異也顯現’這句話是解釋有為法的相,若認為它是常住的話,由於它是有為法的相,所以是無常的,這是如此思維的。如果你說相也是常住的話,因此說’其他常住的事物就不應該成為無常的相’。涅槃或虛空都不是任何無常法的相,因為在生起之前相就已存在,那它是誰的相?所依已滅時又是誰的相?這是不合理的。 ‘生起’詳細解釋,‘生起’按照經部宗的觀點是從無到有的相,法生起時若僅是彼時,如何與熟飯和煮飯的作者及作業相的關係存在而說’飯已熟’?如此,按照你的宗義,這個無為的生起與無明等有何關係?虛空和色法沒有生起相的關係,所以不說’色法的虛空’。同樣,這個與無明等有何關係而說那些無明等是緣起? 說’詞義也將失去作用’是說緣起這個詞的含義是遇緣而生,那麼怎麼能既說是常住又說是緣起?‘緣起’是遇合的意思,這是表示遇合的詞義。‘eti’是去的意思,這是語根的意思。‘轉變’是因為不是語根的本義。‘緣起’這個翻譯是表示遇合,所以’eti’捨棄了去的意思而成為遇合的意思。‘pada’是有的意思,即’pada’是存在的意思。‘因此’是理由。‘之前’是時間詞綴,因為在同一作者時說’之前’。‘它在生起之前什麼都沒有’是按照經部宗的觀點。‘無作者則無作業’是因為有作者才安立作業。 ‘此處說’是說論師將文法家的詰難編成偈頌:如果說在生起之前已遇合而將遇合,因為不存在所以不合理。未見無作者而有沐浴等作業。‘若同時’是說如果認為緣起的作業和生起的作業同時進行,那麼這裡’te’詞綴就不成立。為什麼呢?因為先做,因為在同一作者時說’之前te’,‘te’詞綴是表示先前的作業。因此’te’詞綴就不成立。‘又生’是說若認為已生的又再生,將成無窮過失,因為在第二、第三剎那也會一再生起,將成無窮過失。
།ཅི་སྟེ་མ་འོངས་པ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་མ་རེད་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་བདག་ཉིད་དུ་རེད་པར་མ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། ཡང་ཇི་ལྟར། བྱེད་ པོ་མེད་པའི་བྱ་བ་འགྲུབ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་པ་སྟེ། སྒྲ་རིག་པའི་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་གང་སྐྱེ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དང་ཕྲད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གནས་སྐབས་གང་ཡོད་ པས་ན་གནས་སྐབས་གང་ཞིག་གོ།།སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་མ་འོངས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ན་ སྟེ།སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་རྐྱེན་དེ་དང་ཕྲད་ནས་ཞེས་བྱའོ། །གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལ། འདི་ནི་སྒྲ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པས་སྒྲ་པའི་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོའི་ ངོ་བོར་བརྟགས་པའི་དོན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་བའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཀླན་ཀ་མེད་དོ། །འདིར་བཤད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐས་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་བདག་ཉིད་དུ་མ་རེད་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར། མེད་པ་ཕྲད་པའང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ ཏེ་བདག་ཉིད་དུ་རེད་ཟིན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་ན།སྐྱེས་པ་སྐྱེ་ན་མཐའ་ཐུག་མེད། །སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་ཡང་སྐྱེ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་དེ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གྲངས་ཅན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ སྐྱེའི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།འོན་ཏེ་སྔ་ན་ཡོད་ནའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ ཡང་ཡོད་པ་སྐྱེ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཕྲད་ནས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་འགའ་ ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་སྟེ་བརྗོད།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་ན་ནི་འོ་ན་ནི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། དབྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྔར་བུམ་པ་རང་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མཐའ་ ཐུག་མེད།།འོན་ཏེ་སྔ་ན་མེད་ནའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྟེ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་མེད་པ་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར། །མེད་པ་ཕྲད་པའང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ཉིད་ཉེ་བར་གནས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བྱེད་པ་པོ་གཅིག་གི་བྱ་བ་གཉིས་ནི་དུས་སྔར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་པ་ལའང་དེ་ཡོད་ དེ།།ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་དུས་མཉམ་པ་ལའང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན། མར་མེ་བྱུང་ནས་མུན་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་མུན་པ་སྔར་མར་མེ་དང་ཕྲད་ལ་ཕྱིས་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མུན་པ་མར་མེ་དང་ཕྲད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་འདི་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཅར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་གདངས་ཉལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཁ་གདངས་ཤིང་བགྲད་ལ་ཕྱིས་ཉལ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།
所謂’如果是未來’這一廣泛論述,是說未來尚未成為自性,既然是無有之自性尚未獲得,那麼這樣的事物如何能成為能作者?再者,如何能有無作者的作業成立?因為如此,所以按照聲明家即語法學家的觀點,‘任何時位生起,我等也與彼時位相遇’。‘任何時位’是指此中有何時位,故說任何時位。‘趨向生起的未來’是說並非一切未來都生起,那麼是什麼呢?是趨向生起,即意為欲生。‘唯彼時位’即唯是趨向生起的時位與彼緣相遇。對於’非成立’的論述,這是聲明家的觀點,即安立作者與作業。為什麼呢?因為未見有情作為作者的本性所假立的義與生起這一作業本性所假立的是別異的緣故。因此,對於’生起’、‘出現’、‘依止’等說法都無過失。這裡所說的是依他們的宗義來闡述。 所謂’如同無生起’的廣泛論述,是說如同無實之物未獲得自性而生起一樣,‘無法相遇亦復如是’的意思。若認為已獲得自性者生起,‘已生復生則無窮’,若已生者再三生起,則成無窮,即將導致無有終盡。如此,若依數論派的教義,唯有存在者生起,無者則不然,基於此義而說’或者先有亦可’。‘或者’一詞表示不同教義的意思,即若你主張有生起,我等也主張有生起,因為依毗婆沙宗的觀點未來是有,依經部宗的觀點能生之法種子是有。 因此,若說先相遇後生起者在生起之前全無所有,為何如此說?從另一角度說,若唯有存在者生起,則不待泥團、杖等,先前瓶子自身已經成立存在。其他人說’無窮,或者先無亦可’,即若認為無窮不應理而想無者生起,那麼’如同無生起,無法相遇亦復如是’,由於這個道理存在,我方立場成立,應如前所述。 關於所說’一作者的二作業是前時’這一語素,為顯示其謬誤,故廣說’同時亦有彼’,即作業同時的語素也可見到,例如’燈生已無暗’,此中並非暗先與燈相遇而後滅盡。那麼是什麼呢?暗與燈相遇的同時即成無有。若認為這是剎那相續而非同時,故說’如張口而臥’,此中並非先張口后臥。
།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཁ་གདངས་ཤིང་ཉལ་བ་དེ་ལ་ཁ་གདངས་ཏེ་ཉལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཏེ་འདི་སྔར་ཁ་གདངས་ལ་ཕྱིས་ཉལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར། འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཕྱིས། །བཙུམས་པ་ལ་ཡང་ཅི་ཕྱིར་མིན། །འགའ་ཞིག་ཁ་ གདངས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཙུམས་ཏེ་ཉལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁ་གདངས་ཏེ་ཉལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།བརྗོད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཁ་གདངས་བཞིན་དུ་ཉལ་བ་དེ་ལ། ཁ་གདངས་ཤིང་ཉལ་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་སོ། ། གཞན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ནི་ཟློས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་དང་ཡོན་ཏན་དག་གི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ནི་ཟློས་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང འབྲེལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་ཞིང་འཇིག་པར་རུང་བ་སྟེ་མི་སྡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་ནི་འདུ་བའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ུ་ཏ་གོང་ན་ཡོད་པའི་བ་ད་ནི་འབྱུང་བའི་དོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ ཀྱི་དབྱིངས་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་པ་དེ་དང་དེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཟློས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འགྲོར་རུང་བ་སྟེ་ངང་གིས་འཇིག་པའི་ཆོས་རྣམས་འདུས་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ངེས་པས་ཆོས་གཅིག་པུ་སྐྱེ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ།འདོད་ན་དགྲ་མེད་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངེས་ལྷན་ཅིག། ཅེས་བྱ་བའི་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ནི་ཟློས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་རུང་གི་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བཏུབ་ཏེ་དོན་དུ་མི རུང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་བསྡུ་བ་ནི་མི་སྲིད་ཀྱི།མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཕྲད་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཀླན་ཀ་རྒྱས་པར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སོ་ན་འདུག་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་གི་བྱ་བ་གཉིས་ནི་དུས་སྔར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། ཁྲུས་བྱས་ཏེ་བཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སྔར་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་དང་ཕྲད་ནས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་འགའ་ཡང་མེད་ལ།བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ བརྗོད་ན་ནི་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་ཡང་ཡོད་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ཡོད་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མིག་ཁོ་ན་ཡོད་ན་ཞེས་ བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཟུགས་ཡོད་ན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲའོ། །འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་འདིས་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་ གྲངས་གོང་མ་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱུད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་འདི་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་འབྱུང་ངོ་། །ཡན་ལག་འདི་སྟེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་སྐྱེས་པས་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཡན་ལག་གཞན་དག་བརྒྱུད་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚེ་བརྒྱུད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཉིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
那麼是什麼呢?某人張著嘴睡覺,就稱為張嘴而睡。如果認為這是先張嘴后睡覺的意思,那麼為什麼後來閉上嘴的人不能這樣說呢?有人張嘴后立即閉上嘴睡覺,對他也不能說’張嘴而睡’。因此,應當知道,對於張著嘴睡覺的人,才稱為’張嘴而睡’。 ‘其他人’指的是尊者吉祥授。‘緣起是重複的意義’是指:想要遍及一切以各種動詞和功德詞所表述的基礎,就是重複,‘緣起’就是表示這些的。 ‘行而壞’的意思是不住,這是詞義。‘sam’這個詞根表示聚集的意思。‘上面的pada’是表示生起的意思,這是爲了詞根變化。 ‘在那些聚集中’這句話表明’緣起’就是重複的意義。行而壞,即自然毀滅的諸法聚集而生,就是緣起。 色等法必定是同時生起的,沒有任何單獨的法生起。如說:‘無敵微塵八種物’乃至’心與心所定同時’,因為這是確定的。 ‘這種分別’等廣說,是說’緣起是重複的意義’這樣的分別只適用於這個緣起經,而對於’依眼色生眼識’這樣的說法如何適合呢?因為意義不相符,‘依眼而依眼’這樣的重複是不可能的,應當知道這是’依眼和色相遇而生眼識’的意思。 因此,這種文字解釋是不合理的,這種廣泛的詰難是站不住腳的。怎麼說呢?一個作者的兩個動作是先後的關係,如’沐浴而食’,而眼識在與眼和色相遇之前是不存在的,沒有作者就沒有作用,這就是意思。 爲了確定義理而說了兩種異門。如果只說’此有’,就會以為不僅僅是無明存在才有諸行生起,其他存在時也會有,就像說’有眼時眼識生起’並不是確定只有眼存在時才生起,所以知道是’有色時才生起’,與此相似。 ‘此生故彼生’這第二種異門是用來確定前一種異門的意思,即’只有此生才有彼生,而不是從其他生’。 ‘為顯示支分相續’是指這些支分:有無明支時生起行支,這行支生起時生起識支,其他支分的相續也應當如此說明。或者,什麼是’世相續’呢?爲了顯示這個而說了兩種異門。
།མངོན་སུམ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་།བརྒྱུད་པའི་རྒྱུན་གྱིས་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་ཏོ། །འདི་སྐྱེས་པས་ འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྒྱུད་པའོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱུད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་དགེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་མ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ཡོད་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་འབྱུང་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་སྐྱེས་པས་བརྒྱུད་པའི་མ་རིག པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིག་གོ། །རྒྱུ་མེད་ན་དངོས་པོ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་ གྲངས་དང་པོས་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་རྟོག་པ་འདི་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ སྨོས་ཏེ།ཚིག་སྔ་མ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། །སྨྲ་བ་གཉི་ག་དགག་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཁོ་ནས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པ་ཉིད་དང་།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཉིས་དགག་པ་འགྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་སྔ་མ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་གང་ལ་ལ་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒོལ་བ་གང་ལ་ལ་དག་བདག་རྟེན་ དུ་གྱུར་པ་སྟེ།མ་རིག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་ པས་དེ་དག་སྐྱེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་རྟོག་པ་དེ་བསལ་ཞིང་དགག་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་བཟློག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྨྲས་སོ།།གང་ཞིག་སྐྱེས་པས་གང་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡོད་པས་དེ་འབྱུང་གི་གཞན་བདག་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་ བྱེད་དག་ནི་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་གི་གཞན་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ ན།སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བ་ ཁོ་ན་ཡོད་པས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་གི།གཞན་པ་དག་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་བདག་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ ཡང་འགྱུར་རོ།
‘現前和’這一廣泛出現的詞,是爲了顯示無明等現前和間接因緣的本質而說的兩種差別。‘此有故彼生’是顯示現前因緣的本質。‘此生故彼生’是顯示間接因緣。 其中現前是指當無明之後緊接著生起有漏的諸行。間接是指當善法生起時,因為在善法的階段中沒有無明的緣故。 另外,無明是諸行的現前因緣,而對識等則是間接因緣。如此說道:由於有無明支,所以生起行支,由於此行支生起,則生起以間接無明為緣的識。這一切都是論師的教義。 其他人說’爲了遮破’是指上座法勝。‘無因則事物不生’這句話是以第一種差別遮破無因論者。‘從自性、神我等常住無生的事物中也絲毫不能生起’這句話是以第二種差別遮破。 論師廣說’對於這種分別’等,‘前面所說的話成為無義’是指’此有故彼生’這句話。‘成就遮破兩種說法’是指僅僅以’此生故彼生’這一差別就能成就有因、具生因性,以及遮破無因論和常因論兩種特徵的說法,因此前面的差別成為無義。 ‘若有某些’等廣說是指某些論者以自我為所依,即以無明為所依而有諸行等,即行、識、名色等生起,而且由無明等,即無明、諸行等生起而產生它們的分別。 因此對於那些說法的分別作了決定遮破,即作了否定。怎樣呢?從’由某物生起’直到’唯此大苦蘊正生起’之間作了說明。 由某物生起而某物生起,即由彼有故彼生起,而不是由其他自我有故生起。例如:由無明緣生諸行,是由無明本身有故諸行生起,而不是由其他有故生起。如是乃至’唯此大苦蘊正生起’等相似。 怎樣呢?由生緣起老死、憂、悲、苦、憂惱,如是唯此苦蘊正生起,是由生本身有故老死等生起,而不是由其他有故生起。 若不如此,說’此有故彼生’的話,則會說由以自我為所依的無明等有故諸行生起。
།འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་ན། བདག་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྐྱེས་པས་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་དེ་འབྱུང་གི་གཞན་བདག་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པར་འཛིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ།།མ་སྤངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་སྤོང་ཞིང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་གྲངས་དང་པོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པས་སྟོན་ཏོ།།སྐྱེ་བ་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་མི་སྤོངས་ཤིང་འབྱུང་ལ། དེ་ཉིད་སྐྱེས་པས་དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གནས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟེར་རོ་ཞེས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ན་རེ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཉིས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་རྒྱུན་ནི་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དང་པོས་སོ། །རྒྱུ་འདི་ སྐྱེས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པས་སོ།།འབྱུང་བའི་དབང་དུ་མཛད་པས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་གནས་པའི་ཚིག་ཏུ་ཐལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྐབས་ ལ་ཅི་འབབ་ན་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུན་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་གནས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདིའི་གནས་པའི་དོན་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱེད།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རིམ་པ་མི་མཐུན་པར་གསུངས་ པར་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེ་བ་ནི་དང་པོར་ཡིན་ལ་གནས་པ་ནི་ཕྱིས་ཡིན་ཏེ་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ནི་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ། །ཕྱིས་ནི་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ནི་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ཏོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་སླར་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མདོའི་དོན་དེ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདི་ཡོད་པས་འདི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་བཀའ་སྩལ་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་ཁོ་ནས་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་ན་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སྔར་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ བ་ཞིག་གོ།།མདོ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ནི་རྒ་ཤིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་མི་བགྲང་བའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ལུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དེ་དག་འབྱུང་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྟོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱིས་ ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཤུགས་ཟད་པ་ནི་འཁྲུག་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ངལ་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བྱིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ན་བྱིས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །འདུ་བྱེད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་བདག་དགག་པའི་དོན་ཏོ། །མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།
然而,如果僅僅說’由此生故彼生’這第二種說法,那麼即便如此,無明等生起行等確實是真實的,但會認為是由於有我作為所依而有的。因此,爲了確定’唯由此生故彼生,而非由於有我作為所依而生’這兩種說法而作如是宣說。 ‘諸大師’是指古代諸大師。 爲了顯示未斷和顯示生起。以第一種說法顯示’無明未斷而存在時,諸行不斷而生起’。以第二種說法顯示’由此生故彼生’。 乃至’生未斷而存在時,老死等不斷而生起,由彼生故彼等生起’等亦復如是。 其他人說爲了顯示住和生。這是說尊者勝授說因此宣說兩種說法。第一種說法是’因的相續存在多久,果的相續就生起多久’。第二種說法是’由此因生故果生’。 ‘依生起而說’是指在’諸比丘,我為汝等說緣起’的經文中,若有人問何故有住的說法之處,對此回答:‘此有故彼生’這句話顯示因的相續住多久,果的相續就住多久,如是解釋此處住的含義。 世尊為何要以不同順序宣說呢?生是最初的,住是之後的,因為住依賴於生。應當先說’此生故彼生’,后說’此有故彼生’,但事實並非如此,因此其義不是如此。 ‘又說’是指尊者勝授。論師復說:‘若經義是如此’等廣說中,‘唯說此有故彼不生’是說若以否定來顯示不生起才是合理的。 ‘先說果生’是說,因為滅是以生為前提,所以應先說’此生故彼生’。 經中說’以生為緣而有老死、憂、悲、苦、惱、亂’等,這些都只是包含在老死之中,應當理解為非其他支分。 其中,由有情和非有情境界的變壞、身體的變壞而生起彼等。與憂相應的分別是憂。由憂所引發的言語是悲。苦和憂已經解釋過了。憂力窮盡是惱。 其他人說憂是以憂和悲為前提的疲憊。 ‘凡夫’等廣說中,凡夫是指異生。‘唯諸行’中的’唯’字是爲了否定我的意思。‘不知’是顯示純粹的無明。
། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གནས་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་གིས་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་རྩོམ་སྟེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བའི དོན་དུ་ནི་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚེ་ལ་བདེ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་དགེ་བའོ།།བདེ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་དུ་ནི་བདེ་བའི་དོན་དུ་ གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའོ།།དེ་ཡན་ཆད་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུའོ། །ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བའི་དོན་དུ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བྱས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལས་ཀྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས། མེ་འབར་བ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རྩཝ་རིང་པོ་ལ་བཏང་བའི་མེ་ འབར་བ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཡང་སྲིད་པ་བར་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་ཡང་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་འགྲོའོ།།དེ་ལྟར་བཤད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་རྒྱུན་སྲིད་པ་བར་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནས་བཟུང་སྟེ།སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་བར་འདི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ ཡན་ལག་བསྟན་པ་སྟེ།གསུམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བསྟན་པ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་རྒྱུན་ཡིན་པར་མི་བཞེད་ཀྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བཞེད་པར་གྱུར་ན་ནི་འདི་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་བཤད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ ཞེ་ན།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། འཆད་དང་མཚམས་སྦྱོར་འདོད་ཆགས་འབྲལ། །ཉམས་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་རྣམས། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས། མིང་དང་གཟུགས རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་མིང་གང་ཞེ་ན།གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དང་། མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་ བྱའོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པའི་སྲེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྲེད་པའོ། །བདེ་བ་ལ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དག་ཏུའོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པར་ རོ།།བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྲེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདོད་པའོ། །གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་ནོ། །འདོད་པ་དག་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་ གང་ཞེ་ན།གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དག་ཡིན་ནོ།
執著於我見和我慢即為住。以身等,即以身語意三者造作福德、非福德和不動三種業。爲了來世安樂而造作的福德,即是爲了未來世安樂而在欲界造作的善業。 爲了非樂非苦而造作的不動業,即是直至第三禪爲了安樂而在色界造作的善業。此上則是爲了非樂非苦。爲了現世安樂而造作的非福德,即是爲了此世安樂而造作,而非爲了來世安樂的意思。 由業力牽引,即如前所說由業力牽引,如火焰行進般往生到地獄等諸趣中。譬如在長草上放火,火焰蔓延一般,識流也因與中有相連,故由中有相續而往生到遠處的各個趣處。 若如是解釋,即若承許從行緣識流在中有結生心開始直至生的剎那之間的一切,六識聚皆是行緣識,則與識支所說’何為識?即六識聚’相符。 若不如是,即若不承許行緣識是六識聚相續,而僅承許是結生心,則不應說’六識聚’,而應說’何為識?即意識’。在結生剎那不生起五識,因為如說’說法、結生、離貪、退失、死亡、出生等唯是意識’,故唯以意識結生。 因為分別經中如是說,即在緣起經中分別名色時說:‘何為名?即四無色蘊。何為色?即任何色等’乃至廣說’凡是色與名二者即名為名色’。 欲貪即是欲界貪。樂即是在前三禪。非樂非苦即是在第四禪。非樂非苦即是無色界貪,即無色界所行。取著欲等即是取著欲、見、戒禁、我語等的意思。 五欲功德即是可欲故為欲,可習故為功德,欲即功德故為欲功德。其為何?即色、聲、香、味、觸。
།ལྟ་བ་ནི་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྟེ། ཚངས་པའི་དྲ་བ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དེ་དག་གི་ཚངས་པའི་དྲ་བའི་མདོ་བལྟས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཁྱི་དང་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རི་དགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྤོང་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བྲམ་ཟེ་དང་ཞེས་བྱ་བ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་དབྱུ་གུ་དང་གཡང་གཞིའོ།།ཕྱུགས་བདག་རྣམས་ནི་རལ་བུ་དང་ཐལ་བའོ། །ཀུན་དུ་རྒྱུ་རྣམས་ནི་དབྱུ་གུ་གསུམ་དང་སྒྲེ་བོའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཐོད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཐོད་པ་ཐོགས་ པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ།དེ་དག་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡོད་པས་ན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་ པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ན།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ རོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ སྔོན་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་ནས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱིས་པའོ།།གང་ལ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བདེན་པ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །གང་ལ་ལུང་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། ། བརྟགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྷུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་དག་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི འདུན་པའོ།།ཐོབ་པ་དག་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། །ཇི་སྐད་བཤད་ཉིད་མ་རིག་བཅས། །ཉེར་ལེན་རྣམས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་གཉིས། །ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྲིད་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་འདིར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་འདིར་སྲིད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མེ་འབར་བ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ།།མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒ་ཤི་འབྱུང་སྟེ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བ་གང་ཞེ་ན་མགོ་སྒྲེ་ བོར་གྱུར་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཤི་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གནས་དེ་དང་དེ་ནས་ཤི་འཕོ་ཞིང་འཆི་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རིག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་རིག་ པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
見解有六十二種,如《梵網經》中所說那樣,應當觀看《梵網經》來理解這些見解。‘狗行、牛行等’這個詞包含了鹿行等。‘裸行者等’這個詞包含了白凈行者等。‘婆羅門等’詳細說來,婆羅門們是持杖和羊皮。牧人們是散發和涂灰。遍行者們是三杖和編髮。兩個’等’字包含了持髑髏者等、執持髑髏等。 他們受持這些,就是受持戒律和苦行。‘由於有我見故稱為我見者’是指如經中廣說:‘若有沙門、婆羅門等,正觀察我時,所有這些正觀察,都是對這五蘊’。其他人說我見就是我見和我慢。 第二十六品。‘由於無我故說我見取’中的’說’字,是爲了表明其目的而安立的。‘愚凡夫無聞’是指:無有從前習氣所生的生得慧者是愚者;無有從證悟所生即從諦悟所生者是凡夫;無有從教法所生者是無聞者。 ‘隨於所計’是指隨順名稱和言說的意思。‘彼等’是指欲等。‘欲和貪’中,對未得境界的希求是欲,對已得境界的是貪,即對欲等的欲和貪是取,而不是如前所說的’具無明諸取天二分’。 ‘後有’是指有後有果。‘此是有’是指此是有的自相即本性的意思。‘以識趣入行相’是指由於與中有相連,如火焰行進的方式,未來的生是生,由於是名色的本性故是五蘊。 生起老死,如經中所說:‘何為老?頭髮斑白等’廣說,‘何為死?諸有情從彼彼處死沒’等廣說。‘唯’字表示遠離我和我所的意思。‘苦蘊’是苦的聚集。‘大’是指無始無終。 說’毗婆沙師的觀點就是前面所說的那些’是指十二有支即五蘊的十二分位。非了知即是無明。‘于眼等亦有過失’是說眼耳等也應成為無明,因為它們也非了知故。
།ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྫས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བར་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མཛའ་བོ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། མཛའ་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་སྙད མ་ཡིན་པ་དང་།མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཆོས་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་། དོན་དང་། བྱ་བ་དང་། རིག་པ་དང་ཐ་སྙད་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ གཞན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།ཆོས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བས་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོར་བསྟན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།མ་རིག་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱར་བ་ ནས་སྦྱོར་བའི་བར་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དག་ལས་མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནས་མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མེད་པ་ཙམ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འོས་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པ་དག་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ ཉིད་དུ་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ནི་གང་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །ལྟ་བ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་ལྟ་བ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྨོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པའི་ནང་ན་འབྱུང་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་བས།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མ་རིག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་གཉིས་མཚུངས་ པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ནོ།།མ་རིག་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་མི་འདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་རིག་པ་ཤེས་རབ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ སྟོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་མ་རིག་པ་ཤེས་རབ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་འདོད་ཆགས་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་རིགས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཡིན་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །འདྲེས་ན་རྣམ་པར་མི་འདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་བར་བར་དུ་འབྱུང་བ་དང་འདྲེས་ ན་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་རྣམ་པར་མི་འདག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
所謂’將成為無有’是說,如果無明是無知識的話,就會成為無實體,這是其語義。 ‘這也不合理’是說,因為已經顯示為緣的事物。 ‘其相違品’是說,表明是相違的否定。 ‘也不是異於親友者’是說,表明不僅僅是非。 ‘也不是無親友’是說,表明也不是無。 ‘非法、非義、非事等’中的’等’字,是包括非理、非言說、非人等。 ‘成為法等的相違’是說,是法、義、事、理、言說、眼等的相違,而不是異於法等的眼等,也不是無法等。 ‘如是無明也’等廣說,這從何而來?因為經中說’以無明為緣有諸行’,由於顯示為緣的事物,因為阿羅漢們無諸行,所以其他非知識如眼等不應理解為緣的事物,又因為非緣的緣故,也不是如兔角等的無。 ‘說無明是從隨眠到結縛’是說,諸經中說從無明隨眠到無明結縛。 ‘僅是無並不適合如是’是說,不適合成為隨眠等的意思。 ‘眼等也不適合如是’,如是與上下文相連。 ‘又因為是見的自性,所以不應成為無明’是說,因為見和無明二者在隨眠等中是差別而生的緣故。 ‘那麼,凡是非見自性者’是說,是與貪等相應的煩惱性慧。 ‘因與彼見相應故’是說,因為與無明相應的意思。 如何見與無明相應呢?如是,具無明相的愚癡出現在煩惱地中,一切煩惱地也與諸地相應,所以知道我見等見的智慧體性與無明相應。 因此,由於兩個慧體不相應的緣故,無明不是慧。 ‘被無明染污的慧不清凈’是說,以譬喻的方式顯示無明是異於慧的他法。 ‘慧本身作為慧的隨煩惱也不合理’是說,通過顯示是慧的隨煩惱而表明無明是異於慧的他法,因為顯示為隨煩惱性的緣故,如貪。 因此,廣說’如心的隨煩惱貪是異類他法一樣’。 ‘混雜則不清凈’是說,慧若與煩惱性間雜而生,則從其他剎那所生的善慧不清凈,這是其語義。
།གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་མ་ཡིན་གྱི།དེ་ནི་བག་ཆགས་བཞག་པས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཡིན་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་བག་ཆགས་དེ་སྟེ་གནས་ངན་ལེན་དེ་རྣམ་པར་བཟློག་པར་ནི་སེམས་དེ་རྣམ་པར་ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་འདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མ་རིག་པ་ཡིན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་སུ་ཞིག་ཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་ རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །གང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་ མིང་ཡིན་གྱི།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་གཏོགས་པར་མ་རིག་པ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་སེམས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པ་ ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལོག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཙུན་པ་དེའི་ཡང་དག་པ་སྨོས་པ་འདི་ ཉིད་ཀྱིས་བརྩལ་ཞིང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་གཞུང་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བ་ཞེས་གསུངས་ནས། གཏི་མུག་གི་ འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། མ་རིག་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆུ་བོ་དག་གི་ནང་དུ་མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དག་གི་ནང་དུ་མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལོགས་ཤིག་ ཏུ་བཤད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཡང་མ་རེག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་ཅེ་ན། ལྟ་བ་དང་ལྟ་བར་རམ། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་ སུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མེད་དོ།།མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཡང་བཤད་དེ། ས་མང་པོ་པའི་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱང་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ།མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་འདོད་ ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་ནི་བཤད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ ཅད་སྨོས་པར་ཐལ་ན་མི་རུང་བས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མི་འདག་གོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སེམས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་མི་ འགྱུར་གྱི།འདི་སྐད་དུ་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་མི་འདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།
‘是否必定被貪慾所纏繞’這句話的意思是’是否與貪慾相應’。 ‘它是被貪慾如此損害’這句話的意思是,不是由貪慾的現行所致,而是由習氣所致的損害,瑜伽行者若能遮除那個習氣即所依處,心就會解脫。 同樣,‘被無明所染污的智慧不清凈’這句話是說明雖然智慧是無明,但也沒有過失。 ‘誰能遮止遍計’這句話是說明這僅僅是分別而已,不依賴於經教。 ‘有人認為一切煩惱都是無明’這句話是指尊者功德光。他認為’無明’這個詞是一切煩惱的總稱,除了貪慾等煩惱之外,並沒有無明。 為什麼這樣認為呢?因為佛陀說過:‘具壽大腹,由於完全不知、完全不瞭解,所以稱為無明’這部經,因為煩惱如薩迦耶見等也是由於錯誤執著而不知,所以本質上是無知。 ‘以此同樣的’這個廣說是說明尊者的這個正確說法已被駁斥,應該從中理解他的宗旨。 怎麼說呢?回答說:如果是一切煩惱的本性,就不應該在結等中另外說明。因為與其他結沒有差別,所以不應該在貪結等中另外說明無明結。 說了貪慾縛和嗔恚縛之後,又說愚癡縛;說了欲貪隨眠等之後,又說無明隨眠;在暴流中說無明暴流,在繫縛中說無明繫縛等,都不應該另外說明,但實際上在貪結等中也說明了無明結等。 為什麼不能互相相應呢?見和見,或貪和貪是不能相應的。無明是遍一切染污地法,所以說與見等相應,因為遍一切染污地法必定是相應的。 也只說心被無明染污,因為說了被無明染污就已經成立了被貪等染污,所以不說’被貪慾染污的心’。 如果認為是爲了區別而這樣說的話,那就應該說’被貪慾、嗔恚、我慢’等一切煩惱,這樣就不合理了,應該說’被具有貪慾特徵的無明所染污是不清凈的’來作區別。 如果承認這樣的話,那麼對心也不應該作區別說明,而應該只說’被無明染污的心不清凈’。
།གསལ་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །མ་རིག་ པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་གང་ཡིན་པའོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་གསལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ ཅིའང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅི་ཡིན་པ་འདི་མི་ཤེས་སོ། །ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ལས་ནི་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།དཔེར་ན་མིག་གང་ཞེ་ན་གཟུགས་དང་བ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་འདི་བསྟན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་བརྟན་དེས་ཀྱང་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དམིགས མ་ཕྱེད་དོ།།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །མདོ་ལས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། འཇུག་པ་དེ་ཡོད་ཀྱང་། མདོ་ལས་འཇུག་པ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །གཅིག་གི་ཚིག་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ རིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མ་རིག་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཏེ་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཆོད། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་རང་གི་བསམ་པ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འདི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཤེ་ན། སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ང་རྒྱལ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་གཞན་པ་དྲུག་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྟེ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དཔྱད་པར་ཆད་ན་བརྗོད་པ་མང་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ རིག་པའི་ཡན་ལག་འདི་ལ་དཔྱད་པར་ཆད་ན་གཞུང་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་གཞག་སྟེ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་ཆོག་གོ། །ཡང་ན་ང་རྒྱལ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་པར་ཆད་ན་ལན་དང་ཡང་ལན་སྨོས་པས་བརྗོད་པ་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དཔྱད་པ་འདི་ནི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་བསྟན་ཟིན་པའི་ འོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་ན། ཅི་སྟེ་འདི་དག་ལས་འདས་ནས་ཉེ་བར་འགོད་ཅེ་ན། །འདི་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས། །བཤད་ཟིན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་གཞན། །ཞེས་འཆད་ པར་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་ནི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་དེར་རོ།
明亮和智慧和智慧這些是同一個意思。對於無明來說,就像那樣成為過失,這是說不明亮的意思就是不清楚的意思。 對眼睛等也會成為過失。那麼就是沒有明亮。如此則成為什麼都不是,這是不合理的。 假如說是與明亮相違背的另一種法,那麼就像對無明一樣,不知道這是什麼。諸法宣說如此也是有的,這廣泛出現的是業所分別如此的意思。 因此無明的本性是與明知相違背的不明亮的某種法,它的業就是與明知相違背,這是從業的作用中了知的。 比如說什麼是眼睛,就是能見色的眼識所依的東西,對於’能見色’這個說明,難道不是以自性分別顯示的嗎?不是的,因為不是現量,而且永遠是眼識的推理對象。 ‘我’這樣眾生趣入的這個意思是不知道的,那位上座也沒有區分這個所詮。 經部師們說趣入是另一種無明。經中所說的就是那個,這廣泛出現中,尊者法護的想法是因為貪等另外顯示,所以這個趣入是說的無明的另一種形態。 論師解釋說:雖然有那個趣入,經中雖然也說了趣入。說單數詞是爲了顯示它的種類。 這個無明是從何而來,以什麼理由確定是無明?尊者法護爲了解釋自己的想法而說:因為不能說這是其他煩惱。 為什麼不能呢?因為貪、見和我慢等另外說明了。論師說難道沒有其他我慢嗎? 除了我慢以外的六種任何一種就是所謂的趣入,而不是無明,這是他的想法。 如果對此詳細觀察會有很多論述,這是說如果對這個無明支詳細觀察會有很多論述,就像前面所說的那樣。因此這個應該擱置,僅此而已。 或者說為什麼說一定是其他我慢而不是無明呢?如果詳細觀察這樣等等,以回答和再回答而論述會很多,因此這個觀察應該擱置,這是結語。 又說名色是在說完無明支之後的行支,在那之後還要說識支,為什麼越過這些而安立呢?這個論師說:已說和將說的其他,這將要解釋。 色已廣說是指在’色是五根和五境,以及無表色’那裡。
།མིང་དང་དབང་པོ་དང་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་དབང་དང་། དབང་པོའི་དབང་ དང་དོན་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་གཞོལ་བས་ན་མིང་ངོ་།།མིང་གང་གི་དབང་གིས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ།བ་ལང་དང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་མིང་དེའི་དབང་སྟེ་མིང་དུ་ འདོགས་པའི་དབང་གིས་དོན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་མིང་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞོལ་ཞིང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དབང་པོ་དོན་གྱི་དབང་གིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དག་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དོན་གྱི་དབང་གིས་ནི་མིང་ལ་ཡང་འདིའི་མིང་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མིང་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དུ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མིང་དེ་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་མིང་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མིང་དེ་གཞོལ་ བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དོན་དེ་དག་ལ་ཕུང་པོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མིང་གཞོལ་བར་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་མིང་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གཞོལ་བར་བྱེད་པས་ནི་མིང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལུས་བོར་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་བོར་ནས།སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མིང་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་ཤི་ཞིང་དུས་བྱས་པ་དེའི་ལུས་རུལ་བ་དེ་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་མེས་བསྲེགས་པའམ། ཆུར་བསྐུར་བའམ། སའི་འོག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་རླུང་དང་ཉི་མ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། གཏུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་དང་། ཚུལ ཁྲིམས་དང་།ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་བཤད་ ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་དག་གི་ནི་རྣམ་ཤེས་རྟེན། །མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དང་བ། །རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་འགགས་པ་གོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་འོངས་ པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་དང་། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་དོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་མཐུན་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་དྲུག་ཚན་དྲུག་ཡོད་པས་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་པ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་ བ་དང་།སྲེད་པ་དང་། དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུངས་ནི་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་བཤད་ཟིན་པས། རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་བཟླས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དྲུག་ ཚན་དྲུག་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།
所謂’由名稱、感官和對境的力量’,是指由名稱的力量、感官的力量和對境的力量趨向色等諸對境,故稱為名稱。 若問’由何種名稱的力量’,是因為有兩種名稱而提問。 論師廣說’世間所共知’,即如’牛’、‘馬’等是表達共相。‘色’、‘味’等是表達單一義。因此,受等四蘊稱為名稱之詞,如此,由於名稱的力量,即由安立名稱的力量,對非現量的對境也會趨入’此名的含義是這個’。 由感官和對境的力量,則趨入色等現量境,此為語詞。 由對境的力量,則趨入’這個的名稱是這個’的名稱。 若問’為何這個本身是名稱’,即問具有命名特徵的名稱,又因何原因本身是名稱,答:‘因為使其趨入彼彼諸對境’,即如此使四蘊特徵的名稱趨入、進入那些對境,因此這就是名稱本身,因為使之趨入故是名稱本身。 此處廣說’捨棄身體’,即死時捨棄身體,趨向另一生,故受等非色蘊稱為名稱。如經中所說:‘死亡后,其腐爛的身體被親屬火化,或投入水中,或置於地下,為風和陽光所消盡、磨損,而所謂心、意、識,由信心所熏習,由戒、聞、舍、慧所熏習者,於後世往生何處、殊勝處、天界。’ 所說’六處已說訖’,即指’彼等為識依,眼等清凈色,各別了別識,意處亦復然’之處。 意根已滅,色等未來法將生起,及現在意識,如何和合?即因果事,因是意根和色等諸法,果是意識。 ‘同一果義’即同一果性是義,故稱同一果義,即同一果性之意。 若問如何是同一果義?答:意根等三者皆隨順、相應于生觸。 ‘六法門’即此有六組六,故為第六組六,因為有內、外、識、觸、受、愛六種。 依據是’六觸聚’,若非別異,則已說感官、對境和識,‘六觸聚’就成重複,因此六組六就會失壞。
།ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པས་ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ།དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གསུམ་འདུས་པ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུར་རེག་པར་གྱུར་པ་གསུམ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་ཀྱང་དགོས་པའི་དབང་གིས་མདོ་འདི་ལས་ལྷག་མ་གང་ཞིག་ལ་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་སྨོས་སུ་རུང བ་རེག་པར་གྱུར་པ་དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ལས་རེག་པར་གྱུར་པ་དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གསུམ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་དག་ནི་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ལོགས་ཤིག་ ཏུ་བསྟན་པར་རིགས་ཀྱི།འདུས་པ་ཙམ་རེག་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་དགོས་པ་གང་གིས་ཀྱང་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་སྨོས་པས་དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་གསུམ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་མི་སྨོས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་ཚན་དྲུག་།ཅེས་བྱ་བ་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་བོའི་ལྟར་ན་ནི་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་དྲུག་ཚན་སྨོས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་མ་ གཏོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་།དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དྲུག་ཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རེག་པ་དྲུག་ཚན་ཞེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།ཇི་སྟེ་མདོ་འདི་ལས། ནང་གི་དྲུག་དང་ཕྱི་ཡི་དྲུག་།ཅེས་འབྱུང་བས་དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་རེག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ལྷག་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལས་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་གྱུར་ན།ལན་འདི་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དང་དོན་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ། དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།དབང་པོ་དང་དོན་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དབང་པོ་དང་། དོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་འདི་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་འབྱུང་བས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་རེག་པ་སྨོས་ཟིན་པ་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རེག་པ ནི་འདུས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།འདིར་སློབ་དཔོན་དཔལ་ལེན་གྱིས་མིག་དང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མིག་དང་གཟུགས་སྔར་བྱུང་བ་དག་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ནི་མ་ཡིན་པའོ།
說’受和愛也將存在於法處之外’這句話是說,如果因為另外顯示而存在於別處的話,那麼受和愛二者也因為從法處另外顯示而將成為異於法處,但是這二者是包含在法處之中的緣故,所以也不承認存在於別處。 ‘這是無過失’等廣說的意思是,如前所說這是無過失,除了那些以外,即除了受和愛以外,法處還有想等的自性存在的緣故,即是存在的緣故。 ‘如此不存在’等廣說的意思是,如此說’三和合為觸’的你的觀點,雖然如此成觸的三者不存在於別處,但是爲了需要,在此經中說’餘者是六觸聚’是合理的,但是除了成觸的根、境、識三者之外,沒有其他成觸的根、境、識三者。 因此,雖然受和愛不存在於別處,但爲了所化眾生的緣故而另外顯示是合理的。但是按照你說僅僅和合為觸的觀點,以任何需要而另外顯示’六觸聚’都是不合理的。這樣,由於說’六觸聚’已經說明了根、境、識三者,所以不應再說那些。 因此,‘六組法門’將不能成立。按照我的觀點,雖然說觸、受、愛六組,但是除了那些以外還有法處等的境、根和識的六組存在的緣故而得以成立。因此,由於另外顯示’六觸組’的緣故,已經成立有一個稱為觸的與心相應的其他法。 假如說因為此經中說’內六和外六’,也顯示了沒有根、境、識的那些,因此爲了顯示餘者而說’根、境、識三者成觸’,所以在此說’六觸聚’。爲了破除這個回答而作此論述:即使有沒有識的根和境,即是與此相同的意思。 但是沒有根和境的識是不存在的,因為識必定是具有根和境的,而且那個識也已經被此經中所說的’六識聚’所顯示了。因此,由於說’識是六聚’的緣故,已經顯示了根、境、識三者,所以再說已說過的’六觸聚’中的觸將成為無義。 因此,已經成立觸異於和合。在此,聖者德獲論師廣說’不是一切眼和色都是一切眼識的因’,‘不是一切’的意思是,過去的眼和色是因,而與識同時生起的那些則不是。
།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མིག་དང་གཟུགས་སྔར་བྱུང་བ་དག་གི་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་བ་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་འབྱུང་བའི་མདོ་འདི་ལས་གང་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དག་རེག་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་འདི་ནི གཞན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་མི་འདོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་དུ་འདོན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཇི་སྐད་དུ་འདོན་ཞེ་ན་ཆོས་འདི་དག་འབྲེལ་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེག་པའོ་ ཞེས་འདོན་ཏོ།།ཡང་ན་ནི་འདི། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འབྲེལ་ཅིང་འདུས་ལ་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་རེག་པ་བཏགས་ཏེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་སྐྱེ་ བའི་རྣམ་པ་ཧ་ཅང་མང་པོར་འཕྲོ་བ་ཡོད་པས།རྒྱུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཧ་ཅང་མང་པོར་འཕྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ལྷག་པར་བརྗོད་པས་ན་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཚིག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་ལ། མིང་གིས་ ནི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིང་ཡིན་ནོ།།མིང་དེ་ལྷག་པར་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འདིའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གྲག་སྟེ། རེག་པ་དང་འདུས་ཏེ་རེག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔོན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བར་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།གཅིག་ནི་རྟེན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ནི་རྟེན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རེག་པའམ་ཐོགས་པའི་རེག་པ་ནི་ཐོགས་པའི་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཅན་ནམ་ཚིག་བླ་དགས་ལ་རེག་པ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་ཚིག་ངེས་པར་གཟུང་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ པར་ཤེས་པ་འཇུག་གི་ལྔ་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་རེག་པ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་རེག་པ་སྟེ།དེས་ནི་རེག་པ་གཉིས་པ་འདི་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་གཞན་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་གཞན་ནི་རིག་དང་མ་རིག་དང་གཞན་རེག་སྟེ། རིག་པ་ དང་།མ་རིག་པ་དང་། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་པོ། །རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གང་ ཡིན་པ་དང་།མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རེག་པ་དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རེག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་དང་ཡང་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཏེ་དེ་སྨོས་པས་རེག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ་གནོད་སེམས་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རེག་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་ལ་སོགས་གསུམ། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བའོ།།བདེ་བ་མྱོང་བར་རུང་བ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ལ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ།
一切眼識也非是果,此說明眼與色是前後生起,而非同時生起,因此經中說’六觸聚’,有人說此經中將識、根、境等作為因果事物的觸事建立,此非別處所說。 ‘不如是誦’是指不如是讀誦之意。那麼如何誦讀呢?‘此等法由相關、和合、聚集而生者,即是觸’。 或者此’因上假立果名’是指因相關、和合、聚集上假立果觸,如說’諸佛出世樂’。此中因生之相有過多延伸,故因生之相是過多延伸。 ‘增語’即是名,由此增加表述故為增語。語即是名,名能詮表義,故增語即是名。 此名多與意識相應,是其所緣,故稱增語觸,觸與觸聚是一。 ‘意識了知青色’是指了知所詮也。‘了知為青色’是指了知此義之名為此。 ‘一由所依差別’是指第一由所依差別,即有對所依之觸或有對觸即是有對觸。 ‘由所緣差別’是指增語所緣或增語觸即是增語觸。 ‘依語’是指依于語言、確定語言而意識趣入色等諸義,五識即眼識等非依語而趣入諸義,故唯意識即是增語,趣入語言即稱增語。 與彼相應之觸即是增語觸,此說明第二觸是由相應差別。 ‘明、無明及余觸’即是明觸、無明觸及其他,即明、無明及餘二者之意。 ‘明’即是無漏慧。無明是煩惱性慧。非明亦非無明是有漏善慧,以及無覆無記慧,彼等觸也應依次了知。 ‘無明觸’廣說即是無明觸與一切煩惱相應,數數生起、恒常生起是一分,說此成為二觸即是害心與貪著觸。 ‘順樂受等三’是指順樂受。能感樂受即是順樂受,或者此中有順樂受故為順樂受。此等中有彼等故為順樂受等。
། བདེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་དེ་མྱོང་བར་བྱ་བའམ་མྱོང་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱོང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཙམ་དུ་སྟོན་ཏོ། །མྱོང་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོས་པར སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་རིག་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དུ་དྲུག་དང་། ཡང་ཐོགས་པའི་རེག་པ་དང་། ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་རེག་པ་དང་། རིག་པ་དང་མ་རིག་པའི་རེག་པ་དང་། རིག་པ་ ཡང་མ་ཡིན་མ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་དང་།རེག་པ་གཉིས་པོ་གནོད་སེམས་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རེག་པ་དང་། རེག་པ་གསུམ་པོ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་ བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རིག་པ་དང་བཅུ་དྲུག་གོ།།རེག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོར་བ་ལ་ཡང་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཞེས་བཤད་མ་ཟིན་ནམ། འོན་ཏེ་བཤད་ཟིན་པ་ཡང་འཆད་ན་ནི། བཤད་ཟིན་པ་འཆད་ པར་འགྱུར་བ་གཞན་ཞེས་འབྱུང་བས་བཤད་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།འཆད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། སྔར་ནི་མཚན་ཉིད་བཤད་ལ། ད་ནི་རྣམ་པ་འཆད་པ་ ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་ཟིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་ཟིན་པ་ལ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་འདི་དམ་བཅས་པ་དང་ཁྱད་པར་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དམ་བཅས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ནི་མི་འདོད་ན་འོ་ན་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དངོས་ པོར་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།འདིས་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གཉིས་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ནི་སྔར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཁས་བླངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འདོད་པ་འདི་ནི་མདོ་ལས་མི་བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་འདོད་པ་འདི་ནི་མདོ་ལས་མི་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མདོ་ཚད་མར་བྱེད་པས་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་བཅོམ་ནས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གཞོམ་པར་འདོད་ ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་གང་འདུས་པ་ཐ་དད་པ་འདི་ཡིན་པར་གྲགས་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་སྔ་ལ་མྱུ་གུ་འཕྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཡང་དབང་པོ་དང་དོན་དག་སྔ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་དབང་པོ་དང་དོན་དག་བྱུང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་མྱུ་གུ་དང་གྲིབ་མ་དག་ཇི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། མྱུ་གུ་ནི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནའི་ཚེ་གྲིབ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་མྱུ་གུ་གྲིབ་མ་མེད་པར་འབྱུང་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་གྲིབ་མ་ དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟར་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།།གྲིབ་མ་དང་མྱུ་གུ་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཚོགས་པ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ལྟ་ནུས་ཏེ། དོན་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བཤད་ཟིན་པས་ཡང་མི་བརྗོད་དོ།
所謂’爲了安樂相應’是指與樂受相應,即將成為樂受。或者說是將要感受或能夠感受,‘將要感受’是表示業的狀態,‘能夠感受’是表示適宜。 所謂’這些是十六觸’,是指從眼觸到意觸六種,以及有對觸、增語觸、明觸、無明觸、非明非無明觸,兩種觸即害心觸和貪著觸,三種觸即順樂受觸、順苦受觸、順不苦不樂受觸,共十六種。 觸已經解釋完畢。關於’將要解說受’,對於受不是已經解釋過’受即感受’了嗎?如果說已經解釋過的還要再解釋,那麼就會出現’將要解釋其他已經解釋過的’這樣的說法,這樣就不應該說’已經解釋過的和將要解釋的都不再解釋’。對此回答說:爲了詳細闡述所以沒有過失。之前是解釋定義,現在是解釋種類。 所謂’對於已生’等廣說,是指對於已經生起的法,能生之法就沒有作用,因為是同時生起。‘與所立無別’是指此論證與所立命題沒有差別的意思。 如果不承認論證與所立命題無差別,那麼就會導致相互產生的過失。為什麼呢?怎麼能成立同時生起的兩者為能生和所生的關係呢? 這是在指出:對於同時生起的兩者,承認有所生和能生的關係,這與前面的承許相違背。 說’由於是所許故無過失’是在說明前面的承許。 ‘此許非經所許’是說《阿毗達磨》中’同時生互為果’的這種主張,經中是不承許的。爲了說明這一點,所以說’依眼觸而生眼觸所生之受’。 以經為量,破除相互為果后,想要破除同時生起者的因果關係,所以說’與能生法相違故亦不應理’。能生法是指衆所周知的前後相異,如種子在前、芽在後等。 其中’根境在前識在後’是指在第一剎那生起根和境,在第二剎那生起識。 那麼’如何是芽和影’的意思是什麼呢?對於同時生起者的所生和能生關係,芽在生起的時候才產生影子,而不是在第一剎那芽無影而生,第二剎那才有影,觸和受也是如此。 可以說影子和芽這兩者的因是前面的和合,這個道理在解釋同時生起因時已經說過,所以不再重複。
། གཞན་དག་ན་རེ་རེག་པའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ཏོ། །གསུམ་འདུས་པ་དེ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་ཚོར་བ་འབྱུང ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རེག་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྟེ་གཉིས་པ་ལ་རེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རེག་པ་ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རེག་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་རེག་པའི་ངོ་བོར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ནི་རེག་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ དང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་ཡོད་པའང་རེག་པ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་དེ་དག་ ཀྱང་ཚོར་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་སོ།།དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་དག་ལ་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པས་འདི་གཉིས་ནི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་སྟེ། སྔ་མའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་སོ། །ཕྱི་མའི་ནི་སྒྲའོ། ། དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་གཉིས་རེག་པ་ཕྱི་མ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རེག་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས མི་འདྲ་བ་ལ་དམིགས་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སྟེ།གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་གཞན་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་སྒྲ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་ གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའི་ཚོར་བར་བྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་རེག་པ་ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རེག་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི།གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ ལ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ།འབྲས་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་སྣང་ངོ་། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནི་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་རེག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཡང་ གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ན་སེམས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་དམིགས་པ་ སྟེ།གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། འདྲ་བར་ལྡན་པ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་རྟེན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་རྣ་བའི་རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。