菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4092阿毗達磨俱舍論明義釋王子吉祥友 毗輸陀僧訶 賢護c3.5s|d4092阿毗達磨俱舍論明義釋王子吉祥友 毗輸陀僧訶 賢護c3.5s(續14)

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ ཡང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟག་པ་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་འཐོབ་ལ་དེ་ལ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྔོན་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་དངོས་གཞི་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་སྔར་བཤད་པ་[(]གཟུག་[,]གཟུགས་[)]དང་གཟུགས་མེད་ པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ནོ།།ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ཀྱི་དངོས་གཞིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དེ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་དེའི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་རྣམ་པར་ གཞག་མོད་ཀྱི་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་དེ་ན་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་འཐོབ་པས་དེ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྔ་མ་སྤངས་པས་སྔར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྔར་སྤངས་པ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་བསྡོམས་ནས་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག སྟེ།ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དེ་དག་བསྡོམས། །ཞེས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གཞག་གི་། དངོས་གཞིའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཐུན་ནོ། །བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་བསམ་གཏན་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་བཤད་ཀྱི། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་བསམ་གཏན་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་ གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཡང་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། བྲལ་བའི་ཐོབ་ པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་གསུམ་གྱི་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའིའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ནའོ།

為什麼呢?因為獲得了無漏的離得,即依靠禪定根本定而入決定時,也獲得了見所斷煩惱先前以世間道所斷的無漏離得,由於其中具有見道的力量,如同斷除色界和無色界的見所斷一樣, 將先前斷除欲界見所斷的遍知也安立為根本禪定的果。因此,這三種斷除欲界見所斷的遍知以及前述的色界和無色界的遍知在內的八種遍知是禪定的果,這是尊者音聲的宗義。 斷除下分結的遍知唯是未至定的果,這是因為未離欲貪者唯以未至定斷除下分結,而非以根本定,因為未得彼故。先行離貪時,當依禪定入決定者,在凡夫階段以世間道斷除一切欲界煩惱,故彼非禪定根本定之果。 雖然在十六心剎那中安立依靠禪定根本定斷除下分結的遍知,但不安立為其果。那麼是什麼呢?在此階段,也獲得了以世間道所得的斷除下分結的無漏離得,故安立為斷除彼的遍知。 此時由於先前斷除見所斷,將先前以見道所斷者與先前所斷的下分結合並,安立為一個斷除下分結的遍知。如說:‘由離貪界及得果故,彼等合併’,因為有合併一切的理由。 因此,將斷除下分結的遍知唯安立為未至定的果,而非根本定的果。對此,毗婆沙師和尊者音聲的宗義相同。 ‘殊勝禪定亦當如禪定而觀’是說殊勝禪定的無漏也能斷除煩惱,因此唯說未至定和根本禪定的果,而非殊勝禪定。所以說’殊勝禪定亦當如禪定而觀’,因為殊勝禪定唯是初禪離尋而殊勝的緣故。 空無邊處近分等,雖是世間,但唯對聖者安立為遍知果,因為有無漏離得的緣故。‘無色根本三’是指無漏。‘世間道果有二’是指聖者以世間道離欲界貪時。

། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྟེ། ཐ་མ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དག་གོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྟེ།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའམ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་གང་ཡིན་ཏེ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་མ་གསུམ་པོ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་དང་ཀུན་དུ་ སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་དྲུག་དང་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ དང་མཐུན་པའི་ནི་ཅི་རིགས་པར་དྲུག་དང་ལྔ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་དག་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་ བསྡུ་སྟེ།ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པས་ བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་གོ།།འགོག་པ་དང་ལམ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་སྤངས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡིན་ནོ།།རྗེས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་དག་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ཀྱི་བཟོད་པ་རྣམས་དང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གསུམ་དང་།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཐ་མ་གཉིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་རེ་རེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་རྣམ་པར་མི་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་དང་། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་ནས་རྒྱས་པར་སྲིད་པའི་ རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མི་གཟུང་།བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྲིད་རྩེ་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྒྱུ་གཉིས་ཀུན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་དག་ལའོ། །ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་སྤངས་ པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྟེ།དེ་ནི་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཁམས་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་བཞི་པ་ཞེས་ འབྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།གང་གི་ཚེ་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མིང་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།

關於’隨後了知的果也是兩種遍知’這句話是指修道所攝,即最後色貪盡和一切結使究竟的遍知。 ‘法智有三種’這句話是指修道所攝,如經中所說:‘于修道中,對滅諦或道諦的法智,是三界的對治。’ 其果即是最後三種:斷除最後順下分結、色貪盡和一切結使究竟的遍知。為什麼呢?因為是三界修所斷的對治,所以這樣說。 ‘其順品有六和五’這句話是指法智和隨後了知的順品分別是六和五。說’順品’是包括忍和智。 ‘唯是法忍和智的果’這句話是指法忍和法智,簡言之,不是法智忍的果。欲界所行見所斷已斷的自性遍知如前所說三種。 法智中,修道位苦集智所攝的是斷除順下分結的遍知一種。滅道智所攝的是斷除順下分結、色貪盡和一切結使究竟的遍知三種全部。 ‘唯是隨忍和智的果’這句話是指隨忍和隨智,它們也是色界和無色界所行見所斷已斷的自性遍知如前所說三種,以及最後兩種遍知。 ‘為何不將每一斷分別安立為遍知’這句話是指為何不取苦諦見所斷已斷、集諦見所斷已斷乃至有頂微細品已斷等。 ‘無漏離得及’這句話意思是獲得無漏離系得。 ‘破壞有頂及’這句話意思是斷除有頂分。 ‘因為摧毀二因故’這句話意思是斷除苦集見所斷的遍行二因。 ‘彼斷的遍知’這句話是指由這些因而殊勝的是斷,因此安立為遍知。 ‘其他法智和隨智’這句話是指從集諦法智乃至盡智的法智和隨智。 ‘智的果斷’這句話是指修道,因為它不是忍的果。 ‘從離界中也’這句話是指從離界中也,這裡’也’字是隱含的。因此這樣連線說’第四’。 ‘當正離界時’這句話是指正從欲界、色界和無色界出離時,餘下的話是’獲得遍知之名’。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁམས་ མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁམས་རིལ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐད་ཅིག་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ།།དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་ལྔ་པ་དེ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་འདིས་ན་སྤངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ གང་ཞིག་སྤངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་སྤངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའམ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཞན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཞན་དག་ན་རེ་འདི་ཡང་སྤངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཉི་ག་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་ བ་དང་།ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་སྤངས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་ བའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱུ་གཉི་ག་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་མེད་ལ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྤངས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་དགུ་པ་མ་སྤངས་པ།དེ་སྲིད་དུ་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་མེད་པས་མི་བརྗོད་དོ། །གཅིག་མིན་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་རེ་ཞིག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་མི་ལྡན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་མི་ལྡན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྒྱུ་གཉི་ག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་ལ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྔར་བཤད་པའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ།འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་གཉིས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ། །འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ ལ་གནས་པ་ལྔའི་བར་དང་ལྡན་གྱི་དྲུག་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལམ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ནོ།།འབྲས་བུ་བཞི་རྣམས་གཞག་པ་ནི། །རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ལ་སྔོན་ལམ་བཏང་བ་དང་། །གཞན་ཐོབ་པ་དང་ཟད་བསྡོམས་དང་། །ཤེས་པ་བརྒྱད་མཚན་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའོ། ། ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྤངས་པ་སྡོམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྡོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།

為什麼呢?說’因為已從一切界離貪’,是因為從整個界中離貪,而不僅僅是損減而已,當時是想著已經完全斷除了。 ‘離二種結縛’是指所緣和能緣的煩惱剎那結縛是二種結縛。離彼即是離二種結縛,阿毗達磨論師們說這是第五因,由此因而稱為遍知所斷。 ‘何種所斷’是指從見苦所斷乃至見道所斷以及修所斷。若於彼所斷種類,離其他見所斷或修所斷煩惱之所緣。 其他人說這也是遍知所斷的第五因。‘此非他’廣說即是,離二種結縛即是二因完全斷除,即見苦所斷和見集所斷的遍行因完全斷除,以及超越界,非其他。 如是雖斷見苦所斷,但只要未斷其所緣的見集所斷遍行因,則無二因完全斷除。雖斷修所斷八品,但只要未斷第九品,則無超越界,故不說。 ‘非一’廣說中,首先凡夫唯不具足,因為無無漏離系得。聖者住見道者,乃至住于見集法忍,‘乃至’之聲即是住于見苦法智、見苦隨忍以及見集法忍者也唯不具足,因為未斷二因。 住見集法智者具足一種,住見集隨忍者也應知唯具足一種。見集隨智具足二種,即前說欲界見苦集所斷的遍知,以及色無色界見苦集所斷的遍知。 住見滅法忍者也唯具足二種。見滅法智具足三種等,乃至住見道者具足五種,不具足六種,因為第十六剎那屬於修道所攝。 住道隨智者具足六種遍知,即前說諸種以及色無色界見道所斷的遍知。 難道不是將要解釋’四果安立,因有五因。舍前道得果,得他及盡合,得八智相及,得十六行相’嗎?雖然斷除是合集,但遍知非合集,故無相違。

།ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས པའི་རྣམ་པ་དང་པོ་སྤངས་པ་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་བར་ལ་གནས་པ་ཡང་དྲུག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་བསྡོམས་པ་དེ་དང་འདྲ་བས་སོ། །སྔོན་ནམ་ཕྱིས་འདོད་ པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྔོན་རོལ་ལམ་འོག་ཏུའམ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ནས་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཚེ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ གཅིག་དང་ལྡན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཕགས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐོབ་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་ རྣམས་དང་།ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པ་བསྡོམས་པའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསྡོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྡོམ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་རྒྱུ་མཐའ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྡོམ་པར་འདོད་ཀྱི་གཅིག་ ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བསྡོམས་པ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དག་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཕྱིར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ནི་དྲུག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ ཞེས་སྨོས་སོ།།ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ ལྡན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཆེས་མང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་གཉིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དག་ནའོ།

關於’只要未獲得離欲貪’這句話,‘只要’這個詞表明從修行斷除煩惱的第一種形態直至斷除第八種形態期間,都只具有六種。 所謂’從中退失’,是指從離欲貪退失后,其總數與之相同。 所謂’先前或後來獲得離欲貪’,是指在現證之前或之後如何呢?即是說,以世間道斷除欲貪後進入決定性,在隨道智時斷除五下分結的一種遍知。 這樣的聖者在十六心剎那獲得時即是不還果,而非預流果或一來果。經中也說’由斷五下分結而成為不還果’。 因此,由於總攝斷除見所斷和五下分結,故唯具有一種斷除五下分結的遍知。在現證之後漸次獲得離欲貪者,也唯具有一種斷除五下分結的遍知。 獲得阿羅漢果時唯具一種,因為此時總攝諸遍知。 提到’若由色界煩惱退失’這個差別,是因為從欲界煩惱退失者捨棄具有六種遍知,從無色界煩惱退失者捨棄具有二種遍知。 所謂’獲得離色貪者具有二種遍知’,是指已離色貪的不還果的含義。 若問為何不總攝離界貪者,因為未獲得果位。意思是,希望總攝離界貪和獲得果位是由一切因而非僅由一種因。 所謂’若由無色界煩惱退失’,是指從阿羅漢果退失者,總攝斷除五下分結和斷盡色貪的遍知,由無色界煩惱從阿羅漢果退失後會重新獲得。 由色界煩惱退失者將具有一種,由欲界煩惱退失者將具有六種,因此說’無色界煩惱’。 所謂’不還果和阿羅漢’,意在表達未離色貪的不還果和阿羅漢,因為已離色貪的不還果具有二種遍知。 所謂’並非更多’,是想說不像漸次行預流果那樣更多。 ‘總攝’是什麼意思呢?即是一種安立的意思。 ‘由二因’是一種解釋。 ‘此二者’是指離界貪和獲得果位。 ‘在彼二位時’是指未離色貪的不還果和阿羅漢的階位。

། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། ལ་ལ་གཅིག་གཉིས་ལྔ་དང་དྲུག་།ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལ་ལས་གཅིག་འདོར། ལ་ལས་གཉིས། ལ་ལས་ལྔ། ལ་ལས་ནི་དྲུག་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཐོབ་པ་ཡང་ལ་ལས་ནི་གཅིག་།ལ་ལས་ནི་གཉིས། ལ་ལས་ནི་དྲུག་གོ། །ལ་ལས་ལྔ་འཐོབ་པོ ཞེས་བྱ་བ་འདི་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྔ་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་འགས་ཀྱང་མི་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་གཏུགས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་འདོར་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་བསྡོམས་པས། དེ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཡང་ཐ་མའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་གཏོང་ངོ་།།ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཏོང་ངོ་། །དེ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་བ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ལྔ་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཐོབ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་དེའི་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ཐོབ་པ་ལྔ་གཏོང་ངོ་།།དྲུག་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མི་གཏོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ནང་དུ་བསྡོམས་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འདྲ་བས་དེ་ཉེ་བར་མི་འགོད་དོ། །མཐར་གྱིས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་དྲུག་གཏོང་སྟེ།ཁམས་གསུམ་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་ལ་ལས་ནི་གཅིག་འཐོབ་པ་ནས་དྲུག་གི་བར་ དུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྔོན་མེད་པ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་གང་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དགུ་ལས་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་དང་པོར་ཐོབ་པ་དེས་ནི་གཅིག་འཐོབ་བོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་ཐ་མར་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་འཐོབ་བོ།།མཐར་གྱིས་པས་ཀྱང་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་པ་ལ་གཅིག་ཁོ་ན་འཐོབ་བོ། །དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་ཐ་མ་གཅིག་ཐོབ་བོ། །གཟུགས་མེད་ པའི་ཁམས་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ།དེས་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་ པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འཐོབ་པོ།།ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དྲུག་སྟེ། གང་ཞིག་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་གྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དེ། དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་ནི་ལམ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’一種遍知’是指,由於未離色貪,不還果者有一種斷除五下分結的遍知,而阿羅漢也有一種斷盡一切結縛的遍知。 ‘有的舍一、二、五、六’詳細解釋為:有的舍一,有的舍二,有的舍五,有的舍六,這是其含義。 獲得也是有的獲一,有的獲二,有的獲六。沒有’有的獲五’這種說法。 因此說’非五’,經義的道理就是誰也不能獲得五種遍知。 現在解釋論文:以任何心從阿羅漢果退失時,捨棄一種斷盡一切結縛的遍知,因為在阿羅漢果位時總的來說,只有這一種遍知。 同樣,已離色貪的不還果者從離欲貪退失時,也只舍一種斷除五下分結的遍知。 舍斷除五下分結的遍知和斷除色貪的遍知。這是誰呢?即已離色貪的不還果者從離欲貪退失時。 先離貪而住于隨順道智者舍五種,即住于現觀的第十六心剎那,若獲得斷除五下分結的遍知,則捨棄先前以世間道所獲得的離系,獲得無漏離系,捨棄前十五剎那所獲得的五種遍知。 第六種斷除色界和無色界見所斷的遍知雖然不捨,但由於從離貪界和獲得果位的角度已包含在斷除五下分結的遍知中,所以如同無體性一樣,不另外安立。 漸次者非先離貪者,以離欲貪的因緣舍六種,即斷除三界見所斷的諸遍知。 同樣,‘獲得也是’,除了’五’以外,有的獲一乃至獲六。 ‘有的獲得先前未得者’是指,住于見道者若首次獲得九種遍知中先前未得的遍知,則獲一種。 修道中先離貪者在見道最後獲得一種斷除五下分結的遍知。 漸次者也在離欲貪道的第九解脫道中唯獲一種。阿羅漢也獲得最後一種。 ‘從無色界某種離貪退失’是表明不是從離色貪退失,由此獲得斷除五下分結的遍知和斷除色貪的遍知。 有些獲六種,即從不還果退失者是漸次預流果。先離貪者無退失,因為其離貪已獲得兩種道。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྔ་འཐོབ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཁོ་ནས་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དོན་ གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་གྲགས་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཛོད་ཀྱི་གནས་ལྔ་པའོ།། །།མཛོད་ཀྱི་གནས་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་སྤངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ འདི་ཉེ་བར་འགོད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མིང་འཐོབ་བོ་ཞེས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤངས་པ་དེ་ཡང་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། བདེན་པ་མཐོང་དང་བསྒོམས་པ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཟླས་དབྱེ་བ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་ཏེ་རྒྱུ་དེ་ལས་སོ། །དེ་དག་བཅུ་དང་བདུན་བདུན་བརྒྱད། །ལྟ་བ་གསུམ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ། །འདོད་ན་སྡུག བསྔལ་ལ་སོགས་པ།།མཐོང་བས་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། བཞི་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ ལམ་གྱིས་ཡིན་ལ།བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ད་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་དག་ཅི་ཟག་པ་མེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་བརྗོད་དོ། དེ་ལམ་བསྟན་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ནི་ཁམས་ གསུམ་པ་སྤོང་བ་དང་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་དེ་འདྲ་བའི་མཐུ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་མཐུ་ཞིག་ཡོད་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཅིག་ཅར་སྤོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པ་ཁོ་ནས་ཅིག་ཅར་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་གི་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་པས་དེར་ཐལ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྤོང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་བསྟན་པར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་རྣམས་སྔ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྔར་བསྟན་པར་འགྱུར་ རོ།།དཔེར་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རགས་པ་བཞིན་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། རྒྱུ་བ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའི་སྒོ་ ནས་སམ།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་སྔར་སྐྱེས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་ གཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

正因為如此,沒有任何人能同時獲得五種遍知。如果先前已離貪者退失,則他將同時獲得五種遍知。這是《阿毗達磨俱舍論明義疏》,由大師王子稱友所造,第五品’隨眠品’。 爲了顯示第五品和第六品的關聯,如所說’斷即是’等,這裡安立。如所說’斷即獲得遍知之名’,這是因為以果來假立因。那斷也已說明。如何說呢?即說’由見諦及修’。以一種差別分類的方式來說明其本質,即由見諸諦故,由修故,從見諦和修習,即從這些因。 ‘除去三見二見外,其中十、七七、八種,于欲界苦等諦見時,依次斷除’以及’四種由修所斷’等,廣說煩惱有見所斷和修所斷。見諦是以見道,修諦是以修道,因此現在說’此見道和修道是否無漏’等。這是在安立道的宣說中。 因為是三界的對治,若見道是世間的話,則不能成為有頂的對治。又因為同時斷除九種見所斷,如修道一樣,不是世間道。世間道沒有斷除三界和同時斷除九品的這種力量。 若說出世間有同時斷除九品的力量,則修所斷也應該由出世間道同時斷除。對此答:應當確定唯由出世間道同時斷除,而不是說出世間道一定是同時斷除,所以不會有這樣的過失。修所斷煩惱是有所依的,所以即使是出世間道也不能同時斷除。 若不如此,即如果不想如實證悟那樣宣說的話,因為在世間中見因在先,所以應先說因,即應先說集諦。如念住、禪定等的例子,即如念住等隨生起次第而說,身念住因為粗重而作為所緣,從粗細的角度或前後因果的角度,先生起,之後是受念住,之後是心念住,之後是法念住。如是這些是隨生起次第而說,禪定等也是如此。‘等’字包括解脫、勝處、遍處等也是隨生起次第而說。

།ཁ་ཅིག་ནི་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ བརྟགས་པ་དང་མཐུན་པར་ཏེ།རྟོགས་སླ་བར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དག་ལ་སོ་སོར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་པ་ནི་འདུལ་ བའི་སྐྱེ་བོས་སྐྱེས་པ་རྟོགས་པར་སླའི་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའམ།ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྟོགས་པར་སླ་བས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་དང་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།གང་སྔར་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་ལ། ཕྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔར་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདུན་པ་བསྐྱེད་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དེ།དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདེན་པ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ སྔར་དང་ཕྱིས་བསྟན་པ་དག་ཕྱིས་དང་སྔར་བསྟན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གང་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལའོ། །གང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་ལས་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་དང་པོར་ཏེ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནད་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་འབྱུང་བ་ལ་ནད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཟད་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྨན་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་འདི་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ལ་སོགས་པའི་ མདོ་ལས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པ་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་འོས་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་སྤུ་ལ་འབབ་པ་ཡིན་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཡང་འགྲོའོ། །བཞི་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། ནད་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ནད་ཀྱི་གཞི་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ནད་སྤོང་བ་ལ་ མཁས་པ་ཡིན་ནད་སྤངས་ནས་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྨན་པ་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྔར་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །དཀྱུས་བསྟན་པའི་རྟ་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་རྒྱུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟ་ཇི་ལྟར་དཀྱུས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པར་རྒྱུག་པ་དེ་དང་འདྲའོ།

有些是隨順遍計所執而說,即隨順遍計所執,也就是容易理解而說的意思。 比如正斷等,是指通過白分和黑分各自生起和未生起的差別門而說,如生起的是調伏補特伽羅容易了知,未生起的則不然,或者說黑分容易了知。 怎樣呢?為斷已生起的罪惡不善法而生起欲求,發起精進,攝持其心,正確安住。為不生起未生的罪惡不善法而生起欲求,如前所說。為生起未生的善法而生起欲求,如前所說。為已生善法住、不忘、修習而生起欲求,如前所說。 先前為斷已生而生起欲求,后為不生未生而生起欲求,這個次第並非確定。那麼如何?先前也為不生未生而生起欲求,後來也為斷已生而生起欲求,這是舉例說明。善分也應當如是配合。 諸諦是隨順現觀而說,否則因果苦集二諦前後說的應成后先說。 所謂執著是對苦諦。所謂造作損害是由彼。所謂解脫是從彼苦諦,即最初在加行位中。在何時?說在觀察位中。在遍知位中,即順抉擇分位中的意思。 關於見病等,病是苦諦的比喻。病因是集諦。病儘是滅諦。病藥是道諦的比喻。諸諦的這個比喻經中也說了。 如何說呢?具足四支的醫生能拔除病苦,堪為王者,適合王者,也能列入王者之數。何為四?善知病,善知病因,善知病癒,善知病癒后不復發。 如是具足四支的如來應正等覺亦稱為無上醫王能拔除病苦。何為四?諸比丘,如來應正等覺如實了知此是苦聖諦,如實了知此是苦集,此是苦滅,此是趣向苦滅道聖諦。 所謂先前推動是由先前的勢力。如馬沿軌道無礙奔馳一樣,即如馬沿軌道無改變地奔馳相似。

།ཁ་ཅིག་ནི་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་དཀྱུས་སྙོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །རྫས་སུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་ནི་འཕགས་པ་ རྣམས་དང་།གཞན་དག་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདེན་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྟོང་ པ་དང་།བདག་མེད་པར་གཟིགས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་བར་དུ་གཟིགས་ཀྱི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་འཕགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའི།འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ནི་བདེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་ལ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་མ་ ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ངོ་།།འགོག་པ་ལ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རོ། །ལམ་ལ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར།གཡང་ས་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །འཕགས་པས་སྡུག་བསྔལ་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །གཉིས་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དག་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་ནི་འཕགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱིར་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ལུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ དག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཚོར་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཅི་རིགས་མ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅི་རིགས་པའི་དོན་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་དུ་འཐད་པས་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམས་སོ། །ཚོར་བ་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་ཡིན་ནོ། །སྡུག་ བསྔལ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་དབང་གིས་ཏེ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ ཚོར་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར།ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་འཐོབ་བོ། །འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཀྱི་ཧུད་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ཚལ། །ཀྱི་ཧུད་མཚེའུ་དང་དལ་ གྱིས་འབབ།།ཀྱི་ཧུད་སྡུག་པ་རྣམ་ཤེས་ལྷ། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཞིན་ས་ལ་ལྷུང་། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

有些人說是無礙地連續誦讀。關於實物也有差別這句話中,‘也’字是表示從名稱方面也的意思。‘因為不顛倒’是指這樣:對聖者們和其他人來說也是不顛倒的,就是苦等,而不是其他。 聖者們如實地見到這些諦,即于苦諦見到苦、無常、空、無我,同樣于道諦也見到道、理、修、出離等,而非聖者的其他人則不能如此見到,因此這些稱為聖者們的諦,而不稱為非聖者們的諦。 為什麼呢?因為是顛倒見。他們于苦諦見為樂等相,于集諦見為非集等,于滅諦見為非滅等,于道諦見為非道等。 ‘他知他人之苦’是指:滅諦因為無有後有,如同懸崖使凡夫們恐懼。‘聖者知苦’是指五取蘊。 ‘二是聖者們的諦’是指苦諦和集諦,因為是不顛倒見。‘二既是聖且是諦’,因為是善和無漏,也是聖者們的諦,因為是不顛倒見。如此則顯示剩餘一個,故稱為聖諦。 當說’受的一部分是苦的自性’時,是指受蘊的一部分是苦和憂的本性。‘隨應皆是苦’中,隨應的含義是:可意的是壞苦性和行苦性所苦,不可意的是苦苦性和行苦性所苦,除此之外的是唯行苦性所苦。 令意滿意故為可意。‘除此之外’是指除可意和不可意之外的。‘與三受次第相應’是指樂受是可意的,苦受是不可意的,不苦不樂受既非可意也非不可意的意思。 ‘由其力’是指由受的力量,即色聲等非受自性的也因與之相應而得可意等名稱。‘壞苦性’是指由無常性變壞的意思。如說:‘嗚呼種種車苑,嗚呼池塘緩流,嗚呼可愛識天,悲嘆墜落於地’等。‘唯以苦為體’是指唯以損害為體的意思。

།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་ན་ ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་ན་འདི་འགྱུར་བའི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པར་ཟད་དོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་དེ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ གང་གིས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ།།འདུ་བྱེད་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཁོ་ནས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ངེས་པར་མི་གནས་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་སྐྱེས་ཤིང་ འཇིག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་ཚོར་བ་དང་འདྲ་བར་ བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དེ།བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་བདེ། གནས་པ་ན་ཡང་བདེ་ལ། འགྱུར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་ བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ། གནས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིན་པའི་བར་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་འགྱུར་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ལ།འདུ་བྱེད་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ཁོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས་འདིར་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཀྱང་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་གཟིགས་ཀྱི་གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ན་ནི།ལམ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

苦受在生起時也是苦,在住時也是苦,這樣說是否暗示它會轉變為樂呢?如果是這樣,那麼就會混淆特徵。對此回答:這不是它的特徵。那麼是什麼呢?只是爲了厭離而示現而已。或者就是如此,它只是依靠能夠厭離的自性,才是純粹的苦。就像樂受在生起和住時雖然是樂,但由於意在令其厭離,所以以變苦性而成為苦,如是與厭離相似。 所謂’唯由諸行而成苦’,即唯由諸行,也就是唯由生起的意思。所謂’凡是無常者即是苦’,意思是凡是必定不住者即是苦,凡是生而滅者即是苦的意思。因此說’由緣所造作’,因為由緣所造作,所以稱為苦。 能感受這些諸行也如同感受般所說,即能感受樂受的諸行以變化而成苦性。能感受樂受的諸行在生起時是樂,住時也是樂,變化時是苦。能感受苦受的諸行唯以苦的自性而成苦性,能感受苦受的諸行生起是苦,住時也是苦。能感受非苦非樂受的諸行,因為由緣所造作,所以唯由諸行而成苦性。 所謂’以苦性是苦性’,因為有’是’字,所以變化性是苦性,故是變苦性;諸行性是苦性,故是行苦性,應當如是說。這種分類僅僅是由詞語組合而有差別,實際意義並無不同,因此這裡應當取其實義。 所謂’因為不共’等廣說,是說可意的諸行與苦苦性不共,因此說它們以不共而成變苦性。不可意的諸行與變苦性不共,因此說它們以不共而成苦苦性。可意等一切諸行都以行苦性而成苦性,這是遍及的緣故。 如果一切都是如此苦,為什麼不是人人都能見到呢?為此說:這些唯有聖者能見,其他人則不能。怎麼說呢?這裡所說的一切都是令人厭離的。如果這樣的話,即如果以行苦性一切諸行都是苦,那麼道也因為是有為法而成為行苦性,因為是由緣所生的緣故。

།སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་ཅི་སྟེ་བརྗོད།སྔར་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས་ལམ་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་ བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་སྔར་བཤད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། འདི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ འདིར་དགོངས་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པ་གང་ཞིག་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་ བར་མི་རྟག་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྟོག་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ འགྲོ་བས་ན་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲོ་བས་ན་མ་ཧེ་ཡང་བ་ལང་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།དོན་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་དང་ཅིའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དེའི་འགོག་པ་ལ་དེ་ལྟར་ལྟའི་ལམ་གྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་ པ་ཡོད་བཞིན་དུ་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཕུང་པོ་ཞེས་སྟོན་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཕུང་པོའི་ནང་ན་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་།སྲན་ཆུང་དང་། སྲན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཉུང་བའི་ཕྱིར་མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་སྣང་བ་དེ་ དང་འདྲའོ།།ཆུས་གདབ་པའི་བདེ་བ་ཆུང་ངུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཡིན་པས་བདེ་བ་ཆུང་ངུའོ། །ཆུས་གདབ་པའི་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ནི་ཆུས་གདབ་པའི་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་སྟེ་དེས་སོ། །ཡང་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་གཞོན་ནུ་ལེན་གྱིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བདུན་ཅུ་པ་ལས་སོ། ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་རྒྱུ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་སྐྱེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བདེ་བ་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཞིང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ ཤིན་ཏུ་མང་པོས་བསྐྱེད་དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་བདེ་འདོད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་བདེ་བ་འདོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ན། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །ཞེས་བྱའོ་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བ་དང་བཅས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྣམ་པ་གཅིག་པས་སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

所謂’苦’的性質是不相順的緣故,為何只說其他的呢?前面說由緣所造作的緣故,一切行皆是無常,凡是無常的即是苦的。如是說道,道也是由緣所造作的緣故,是無常的,因此應成是苦的。 若承許苦的性質僅是不相順,則前面所說的就不是性質了。如果那是苦的性質,則此非性質者,這是無過失的。如何呢?此處所要表達的意思是:凡是無常且與聖者不相順的即是苦的。 什麼是與聖者不相順呢?即是有漏的事物。又為何無漏道雖與彼相同是無常,卻不是與聖者不相順呢?為此說’彼生起是引導一切苦滅盡的緣故,與聖者不相違’。 在世間中雖無差別而說,也見到有差別的分別,譬如說’因為行走故是牛’,但行走的水牛卻不成為牛。 義理確定如是,為何是牛呢?因為行走的緣故。如是此處也是,凡是有漏的事物即是與聖者不相順。為何呢?因為無常的緣故。 所謂’唯是彼見為苦’,應當了知是說對有漏事物的滅見為如是,而非對道。如同豌豆堆中雖有蠶豆等,卻說是豌豆堆一樣。 即如世間中豌豆堆內雖有蠶豆、小豆、豌豆等,但因為少的緣故,對蠶豆等安立豌豆堆的名言。 所謂’以水灑淋的小樂’,即是樂且是小故為小樂。以水灑淋的小樂即是以水灑淋的小樂,由此故。 所謂’又說’是指尊者童受,出自《七十苦論》。 ‘因為是苦的因故’,是說樂是苦的因,因為與感受苦的業相應的緣故。‘因為由眾多苦所生故’,是說如是樂依賴他緣,由田地等造作的極多苦而生起。 ‘因為有苦故欲求樂’,是說如是有飢渴等所造的苦時,欲求飲食等所造的樂,其他情況則不然。因此由這些因緣,了知樂即是苦。 關於’一切有都具有樂’,‘是’字是爲了遮遣前說。‘以行苦一味’是說以行苦為一相。 現在所謂’如何是樂的自性’,是說如何對非苦自性的諸受稱為苦。

།མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་དང་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དཔེར་ན་གཟུགས་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་གཞོན་ནུ་ལེན་ཏོ། །བཙུན་པ་གཞོན་ནུ་ལེན་དེའི་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྒྱུར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཅིག་ཅེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའི་གནས་སུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ལྟ་ན་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི དགོས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་དགོས་པ་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། སློབ་དཔོན་གྱིས། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་མཐོང་ན་མི་མཐུན པར་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་མི་རྟག་པར་མཐོང་ན་ནི་མི་ མཐུན་པར་འགྱུར་ལ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ལྟའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་གཞན་ཡིན་ནོ། །གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱུར་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ། ཧ་ཅང་སྤྱད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའོ། ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྤྱད་པ་ནི་དཔེར་ན་དགུན་གྲང་བ་སྤྱད་པ་དང་སོ་ག་དྲོ་བ་སྤྱད་པ་ལྟ་བུའོ། །མཉམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུས་སོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས གསལ་བར་འགྱུར་བར་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཅི་ཞེ་ན། བདེ་བའི་ཚོར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཅི་ཞེ་ན། བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

由於無常的性相是不相順的緣故,這是說由於無常故不相順,由於不相順故觀為苦的意思。 比如色和想等是說,比如對於色、想、行、識等雖然也觀為苦性,但它們並不像苦受那樣是苦的,因為苦受是損惱的自性,而它們的性相併非如此。 某者是說尊者童受。尊者童受認為那是集的行相而非苦的行相,因為觀苦的因故。 另外,對於生於色界和無色界的聖者們也會生起苦想,若不生起的話,這是意思。那些不還者的苦受之因,並非是苦受之因。哪些呢?色界和無色界所行的諸蘊。為何非因?因為不再來到苦處故。 為何說行苦性呢?是說如果由於是苦因故而觀樂為苦性的話,那麼所說的’凡是無常者即是苦’的行苦又有何必要呢?僅由是苦因就已成就該義故。 主張是苦因者說’若是’等,若由於無常故觀為苦性,而非由於是苦因故。那麼無常和苦的行相有何差別?論師以’由於是生滅法故’等廣說。 為顯示如何由於不相順故是苦,說’見無常則成不相順,故無常行相引生苦行相’。這是說所說的’凡是無常者即是苦’並非因為是一種行相而如是說,而是說見到樂是無常則成不相順,由於不相順故觀為苦性。 有些人是說尊者吉受等。‘如是是苦’是說此處是苦的性相的意思。‘應當觀樂受為苦’是另一經文。‘冷熱等’中的等字攝集酸甜等。 第四十五品。過度受用是指過分受用。非時受用例如冬天受用冷、春天受用熱等。‘平等’是說以樂因。‘對於威儀差別也應如是說’是說凡是認為臥等是樂因的那些,從’唯彼等’到’明顯而已’都應當說。 若問為何于苦對治生起樂想?這與’無有樂受’的語境相連。若問于苦的差別為何生起樂想?應連線為’如是無有樂受’。

།སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་བཀྲེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ སྨོས་སོ།།ཕྲག་པ་ནས་ཕྲག་པར་ཁུར་སྦེད་པ་ཁུར་ཙ་བ་རྣམས་ཁུར་གྱིས་ནོན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཁོ་ནར་གནས་བཞིན་དུ་བདེའོ་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །འཕགས་པ་རྣམས་མི་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བའོ། །མི་ འདོད་པ་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སོ།།དོན་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བག་མེད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ པར་འདུ་བྱ་བ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་ནི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཅན་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནམ། ཡང་ན་ངོ་བོ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པར་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འདི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དེ་ལ་སུ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བའི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ དང་འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ཚེགས་མེད་པ་ཁོ་ནར་འདོད་ཆགས་མེད་པ་འགྲུབ་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ ལོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་ཞུས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་ན་ནི་ དེ་ཁོ་ན་ཞུས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལས་དགོངས་ནས་ཚོར་བ་གསུམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཞེས་ཞུས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་ཚོར་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངས་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི། འདི་སྐད་དུ་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་ དགོངས་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཡང་ཚོར་བ་གསུམ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཀྱང་བཀའ་མ་སྩལ་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་གསུམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ལ། གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངས་དགོངས་ནས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཅན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།འདུ་བྱེད་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

爲了說明對苦的對治生起樂想,所以廣說’如飢渴’等。爲了說明對苦的差別生起樂想,所以廣說’諸愚者對苦的差別’等。肩挑重擔的挑夫們雖然被重擔壓迫,處於痛苦之中,卻生起’快樂’的想法。說’這就是道理’是論師的觀點。 ‘聖者們不歡喜’是指欲樂。‘不歡喜是因為有其他過患’是指放逸處等其他過患。爲了說明這個道理,廣說’何等感受’等。‘放逸處’是因為是失樂的因。 ‘需要極大造作而成就’和’變異’是指隨後生起痛苦,以及生起非苦非樂,或者說是本性衰損的意思。‘無常’即是’壞滅’的異名。 ‘不是以自相的方式’是指有益的自相方式,樂受對聖者們也是以有益方式而不欺誑的。如果這樂受以自相即有益的本性是不可欲的話,那麼對這樂受就不會有任何人生起貪著,就像對苦受一樣,這是所思考的。 ‘爲了離貪’是指因為爲了要離貪,以其他方式也觀察為過患,否則無需努力就能成就無貪,爲了離貪的努力就成為無義。 ‘世尊說凡是所感受的一切皆是苦’這段經文是長老阿難所誦。‘他也會如是請問’是指長老阿難若見’凡是所感受的一切皆是苦’這句話不合理,就會這樣請問,因為’凡是所感受的一切皆是苦’是相違的。 如果見到’三受’這個不合理,就會請問’世尊依何密意說三受’,因為這是相違的。世尊也會回答說’三受是我依密意所說’,而不會說’凡是所感受的一切皆是苦’是我依諸行無常性和諸行變異性密意所說。 又因為提到三受,所以也未如是說。因此三受以自性而有,而’凡是所感受的一切皆是苦’這是我依密意所說,因為世尊說這是依諸行變異性密意所說。

།རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ མིང་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་འདྲ་བར་བདེ་བ་ནི་ཆུང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་མང་བ་ཡིན་ན་གཅིག་ཏུ་བདེ་བར་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚོར་བ་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པར་ཚོར་བ་གསུམ་མོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ནི་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་སྟེ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་དགོངས ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་དགོངས་ཏེ།བཤད་པ་ཡིན་པར་བཀའ་སྩལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་ཚོར་བ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འཛིན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཡང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་ཚོར་བ་གསུམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བདེ་བའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་ བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ པ་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་སོ།།འདིར་ཚོར་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཁུངས་ནི་གང་གིས་དབང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆུང་ངུ་ དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་བདེ་བའི་བློ་འབྱུང་ལ།ཆེན་པོ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློ་འབྱུང་། འབྲིང་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བདེ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ།ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཐ་དད་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དག་ལའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་ ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།འབྲིང་ལ་ནི་བདེ་བ་འབྲིང་གི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཆེན་པོ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཆུང་ངུའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལ་བདེ་བ་ཆུང་ངུའི་བློ་སྐྱེ་བར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་བདེ་བ་ཆུང་ངུའི་བློ་སྐྱེ་ བར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

由於是變化和無常的法性,這是說由於是變化的法性和無常的法性,變化就是轉變為他者。‘欲妙’這個名稱是指悅意的色、聲、香、味、觸等。‘生’也是指悅意的生的名稱,生也是如此,樂少苦多,若執為純樂則是顛倒。 如果說是隨順世間而說的話,是說如果隨順世間的感受理解而說三受,這是不對的。因為佛說一切受皆是苦性,是從勝義諦而說的緣故。因為世尊對阿難說:‘任何感受都是苦’,這是我從諸行無常性和諸行變異性的意趣而說的,因為佛這樣說過。因此不是隨順世間而說三受。那麼是什麼呢?是從自相的角度而確定的意思。 又因為說’如實’的緣故,所以不是隨順世間而說三受。怎麼說呢?廣說’樂根和喜根,應當視為樂受’等。苦根應當視為樂受,憂根是苦受,舍根是非苦非樂受等如是廣說。 此處三受存在的根據是’以正慧如實見到這五根’,‘如實’是指無增益也無損減。世間怎麼會將苦受理解為樂、苦、非苦非樂三種呢?因為以苦的本性必定只能理解為苦。 如果說’對於小、中、大’等廣說,是說對小苦生起樂想,對大苦生起苦想,對中等生起非苦非樂想。對此,樂也有三種,廣說為小、中、大的差別。‘對小苦等’是指對小、中、大。‘生起大樂等想’是指生起大樂、中樂、小樂想的意思。 怎麼說呢?對小苦生起大樂想,對中等生起中等樂想,對大苦生起小樂想。對大苦生起小樂想是不合理的。為什麼呢?如果對大苦生起小樂想,那麼這個苦就不成其為大苦了。

།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བློ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཇི་ལྟར་ཆུང་ངུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་ཆུང་ངུ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བས།གང་གི་ཚེ་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྲིང་ཡིན་གྱི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་གང་ལ་འདི་བདེ་བའི་བློར་ འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུར་གྱུར་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ནས་སྐྱེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུའི་སྟོབས་སམ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་སེམས་ན།སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་ན་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་པར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་བློ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ། སྡུག་བསྔལ་ ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་བྲལ་ན་ཡང་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་མ་ལུས་པར་བྲལ་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པའི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་པའི་བདེ་ བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་འདོད་པའི་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་ན་འདོད་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་བློ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་བུ་ ཡང་མ་མཐོང་ངོ་།།ཚོར་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཚོར་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཤས་ཆེན་པོར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འཛིན་པའོ། །འབྲིང་ལ་ནི་མི་གསལ་བར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྲིང་ ལ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་དེ་ཡང་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་ལས་ དེ་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།བསམ་གཏན་གསུམ་པོ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ན་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས། གོང་ན་སྟེ་ བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སྡུག་བསྔལ་འབྲིང་དུའང་འགྱུར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་འབྲིང་ལ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果對小苦產生大樂的想法,那麼這個苦怎麼會是小的呢?因為如此清晰地體驗到的,就不應該是小的。 在既非苦也非樂之後,體驗到樂的緣故,當說到’從香、味、觸的差別所生’時,按照你們的觀點,既非樂也非苦是中等的,而不是小的形態,因此這時應該說明,對什麼產生樂想,什麼又成為小苦。 因此,樂僅僅是由境的力量而生,而不是由等無間緣小苦的力量或等無間緣大苦的力量而生。 再者,如果認為對小苦產生樂想,那麼當小苦未生或滅時,由於完全遠離苦的緣故,應該產生更大的樂想。這樣想是因為,如果認為遠離部分苦都能產生樂想,那麼完全遠離苦就更不用說了。 所說的’現前欲樂也應該如此說’,是指如同解釋從香、味、觸的差別所生的樂一樣,現前欲樂也應該如此解釋。怎麼解釋呢?如果對貪慾的小苦產生欲樂想,那麼當貪慾的小苦未生或滅時,應該產生更大的欲樂想,然而並未見到這種情況。 關於’對小受’等廣說,‘對小受’是指對苦的意思。‘強烈地執著所經驗的’是指明顯地執著。‘對中等的執著為不明顯’是指對中等苦執著為既非樂也非苦的感受,這怎麼可以呢?意思是對小苦也會變得不明顯。 關於’在三禪’的廣說,由於經中說’彼處有樂受’的緣故,在第一、第二、第三禪中有樂。這也會成為小苦,為什麼呢?因為你們認為對小苦會產生樂想。 經中說’在上面’即第四禪和無色界中有’既非樂也非苦’,這也會成為中等苦,為什麼呢?因為同樣認為對中等苦會產生既非樂也非苦的想法。

།དེའི་ ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ།བསམ་གཏན་འོག་མ་དག་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཡོད་ལ། གོང་ན་ནི་འབྲིང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། མིང་ཆེན་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཆེན་གལ་ཏེ་གཟུགས་གཅིག་ཏུ་ སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་བདེ་བ་ཡང་མེད།བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད། ཡིད་བདེ་བ་ཡང་མེད། ཡིད་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་ལ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་གཟུགས་ལ་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་བདེ་བ་ ཡང་ཡོད།བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་ གནས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡང་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་འབའ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་རྣམ་ པར་མི་གནས་པ་ཁོ་ནར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཡང་།ཡུལ་འབའ་ཞིག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དོན་གྱི་ལུགས་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་ཆན་ཚོས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཙོ་བར་བྱ་བའི་འབྱུང་བའི་ ཁྱད་པར་འབྲས་ཀྱི་ཚོགས་ཤས་ཀྱིས་ཚོས་པ་ལ་ནི་ཞིམ་པར་ཚོས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཞིང་།དེ་ཉིད་དེ་ཚིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཞིམ་པར་ཚོས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། བཙོ་བར་བྱ་བའི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་གང་དང་ཕྲད་ནས་ཞིམ་པར་ཚོས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་དང་ཕྲད་ནས་ ཕྱིས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཞིམ་པར་ཚོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་དངོས་ཀྱི་དོན་སྔར་བཤད་པ་དེའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དག་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་དེ་ཉིད་ནི་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ ཡང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བས་སོ།།བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཡང་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དག་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་སོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་བདེ་བའི་བློ་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན།མིང་ཆེན་གལ་ཏེ་གཟུགས་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། བདེ་བ་ཡང་མེད་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་ཀྱི་གནས་ སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའོ།།བདེ་བ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མེད་པར་ མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་གནས་སྐབས་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ན་ནི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིས་བདེ་བའི་བློ་ཇེ་མང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་སྟེ། གལ་ཏེ་དང་པོ་ནས་དེའི་རྩོམ་པ་ཞིག་མེད་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་མཇུག་ཏུ་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལུས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆང་བསྟེན་པས་གང་གིས་ན་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེའི་མཇུག་ཏུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

因此,不應該在小苦等上安立樂等感受。如何能說下面禪定中有小苦,上面有中等苦呢?大德,如果色是一向苦的話,就沒有樂,也沒有隨樂,也沒有喜,也沒有隨喜,而樂受也不會成為對色貪著的因。然而,為什麼經中說’色有樂,也有隨樂’等如前所說,因此色也成為貪著的因呢? 關於’因為樂因不住’這一說法,應該這樣解釋:如果因為樂因不住而無樂,那麼因為苦因也不住,苦也應該不存在。而且,樂因確實是安住的。怎麼說呢?如所說’依賴所依的差別’等,如果僅僅是境是因的話,因確實會成為不住,但是境不是唯一的因,這樣因是依賴所依的差別的。 關於’就像火’的意思是:比如同樣的火因為是煮熟如意飯的因,對於所煮的特定米團,是美味煮熟的因,而同樣的火因為是燒焦的因,也是不美味煮熟的因。當遇到某種所煮物質狀態而成為美味煮熟的因時,之後也不會成為非因,這就是’如此美味煮熟’的意思。這是前面所說正義的比喻。 為什麼說禪定中樂因也不安住呢?因為從初禪到三禪,即使長時間入定的人們也不會成為苦因。對於禪定所生的樂,‘是什麼的對治’是指在禪定中沒有苦的緣故。‘等’字表示,如果對苦的對治會生起樂的認知,那麼就不應該說’大德,如果色是一向苦的話,就沒有樂,也沒有隨樂’等這樣的話。 ‘只要那樣的身體狀態’是指適合生起樂的。‘唯獨生起樂’是指那裡只會生起樂受,而不是在苦受上假立為樂。如果不是這樣,只要那樣的身體狀態沒有消失之前,不會只從其他狀態生起樂,如果不是這樣,之後樂的認知會越來越多。 關於’如果從一開始’等廣說,是說如果從一開始就沒有它的作用,那麼飲食等怎麼會在最後成為苦因呢?對此說’從身體的特殊變化’,比如對於口渴等,飲酒時在生起樂的狀態時不生苦,但後來會生起那樣的身體特殊變化。

།ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། །ཆང་ལ་སོགས་པ་མངར་བ་མཇུག་ཏུ་སྐྱུར་པོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆང་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མངར་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པ་ལས་མཇུག་ཏུ་མངར་བ་མེད་པ་སྐྱུར་པོ་སྟེ། སྐྱུར་བ་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བའི་ ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་ན་དཔེར་ན་ཆང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་དང་པོར་མངར་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའམ། སྐྱུར་བ་དེ་ལས་དེ་བཅོས་པའི་ཕན་པ་ལས་སྨན་བྱས་པའི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་མངར་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས།ཡང་ཕྱིས་སྐྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིར་མངར་བ་ནི་བདེ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་འབྱུང་ གི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོ་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ནི་སྲེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ པའི་སྲེད་པ་སྟེ།དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལས་གཞན་ཡང་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་གཞན་ལས་ལས་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ གཞན་དག་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་མདོ་གཞན་ལས་དགེ་སློང་དག་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པ་ལྔ་མ་གྲུགས། མ་སྨས། མ་རུལ་ལ། རླུང་དང་ཉི་མས་མ་ཉམས་ཤིང་གྲུང་པོར་གནས་ལ། སའི་ཁམས་དང་ ཆུའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ས་བོན་དེ་དག་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་མཆེད་པར་འགྱུར་རོ།།དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེ་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་ཡང་དགེ་སློང་དག་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་ བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ།།སའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གནས་པ་ཡང་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། དགོངས་པས་རྩེན་པ་ནི་དགོངས་པ་ ཅན་ཏེ།སྲེད་པ་ལྷག་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་བསྟན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཚན་ཉིད་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་སོ། །གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨྲས་ཏེ།མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བཀའ་སྩལ་པ་ན་ནི་མདོ་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་སྲེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གསུངས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་བཀའ་སྩལ་པ་ན་ནི་ལས་དང་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་བར་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ལས་ ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་སྲིད་པ་དག་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ།

如何相似呢?說道:‘如同酒等甜味最終變成酸味一樣’。比如說,酒和牛奶等物,先前是甜味的狀態,到最後沒有甜味而變成酸味,即產生酸性,就像這樣的完全轉變的特性後來產生一樣。 或者比如說,酒等物由於完全轉變的特性,最初只是變成甜味,或者從酸味通過調治的利益,經過藥物處理后的轉變特性而變成甜味,僅僅由於完全轉變的特性,後來又變成酸性一樣。這裡甜味是比喻快樂,酸味是比喻痛苦。 所說的’集諦即是苦諦’是指,因為經中說’作為因的諸法即是集諦’,以及《俱舍論》第一品中說:‘苦集世間’,所以是這樣。經中說唯有愛才是集諦,即’什麼是集諦?就是這具有貪慾的愛,是對此彼生起歡喜者’。 毗婆沙師說’這是因為它是主要的’,‘因為在其他經中也說有其他的’是指在其他經典中也說業和無明等其他法也是集諦,所以其他法也是集。 ‘後世’是指來世,即是’他世’的同義詞。又在其他經中說:‘比丘們,五種種子未損壞、未腐爛、未腐朽,未被風日所損,保持新鮮,且有地界和水界,如是則彼等種子將增長、廣大、遍滿。’ ‘比丘們,如是爲了理解此義,故作此譬喻’。作此譬喻后又說:‘比丘們,所說五種種子,是有取識的異名。所說地界,是識住四處的異名。‘即是種子的因。凡是因即是集。識住也是所依的因。 所以說’如是’是指由於業等也說是因,所以成立為集諦,因此經中所說是有所意趣的。有所意趣或依于意趣稱為’有所意趣的’,是考慮到貪愛偏重的補特伽羅而說的。 阿毗達磨中所說是’事實的’,是指從事實而來的是事實,由於五取蘊都具有集諦的性質,所以阿毗達磨中說’一切有漏法都是集’是事實的。 毗婆沙師想要說明愛等是集性是有所意趣的。又廣說’其他’,當宣說現前生起的因時,經中說集諦唯是愛,而當宣說生起和現前生起的因與因時,說是業、愛乃至無明,生起的因是業,現前生起的因是對諸有的愛。

།དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་དང་སྲེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གསུངས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་སྲེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ལས་ཡིན་ལ། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་ པ་ཡིན་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།མདོ་ལས། ལས་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མདོ་ལས་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཡང་ན་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་ལས།ལས་དང་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དག་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་མདོ་འདི་ལས་འབྱུང་བའི་རིམ་པར་ཏེ་རྒྱུ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ལས་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ ཡིན་ལ་ཞེས་འབྱུང་བའི་མདོ་འདི་དང་།རྒྱུ་དང་བཅས། རྐྱེན་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས་པའི་རིམ་པ་འབྱུང་བའི་མདོ་དང་སྦྱར་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས། རྐྱེན་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ མིག་གི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན།རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན། གཞི་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་མིག་གི་རྒྱུ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །གཞི་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་བཅས། རྐྱེན་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གང་ ཡིན།རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན། གཞི་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་སྲེད་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས། རྐྱེན་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་སྲེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན། རྐྱེན་ནི་ གང་ཡིན།གཞི་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྲེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས། རྐྱེན་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན། རྐྱེན་ནི་ གང་ཡིན།གཞི་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྐྱེན་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གཞི་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ས་བོན་དང་ཞིང་གི་དངོས་པོར་སྟོན་པར་མཛད་པས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་གསུངས་ཀྱི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་པས་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་ གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི།རིགས་དང་ཕོ་དང་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་བསྡུའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ས་བོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆུ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ནས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མྱུ་གུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།སྲེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་དམ་མེད་ན་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མྱུ་གུའི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ།

說那些的因是業和愛取,而生和愛取二者的因是無明。問:如何知道偈頌中所說生的因是業,而現前成就的因是愛取?答:因為經中說:‘業是生的因,愛取是現前成就的因’,這是從其他經中所說。或者經中廣說’有因有緣’等,或者從偈頌中說業、愛取和無明是後世眼等諸行的因,這是依此經所說的次第,即隨順因相續次第而說。 這是說,此偈頌所說’業是生的因’等,與此經及’有因有緣有所依’次第所說經相結合時是這樣的。怎樣呢?‘諸比丘,眼是有因、有緣、有所依。諸比丘,眼的因是什麼?緣是什麼?所依是什麼?諸比丘,眼的因是業,緣是業,所依是業。’ ‘諸比丘,業也是有因、有緣、有所依。諸比丘,業的因是什麼?緣是什麼?所依是什麼?諸比丘,業的因是愛取,緣是愛取,所依是有。’ ‘諸比丘,愛取也是有因、有緣、有所依。諸比丘,愛取的因是什麼?緣是什麼?所依是什麼?諸比丘,愛取的因是無明,緣是無明,所依是無明。’ ‘諸比丘,無明也是有因、有緣、有所依。諸比丘,無明的因是什麼?緣是什麼?所依是什麼?諸比丘,無明的因是非理作意,緣是非理作意,所依是非理作意。‘如是而說。 以種子和田地之事而說,識等也說是集諦,不僅僅是愛取等,經中所說是有密意的。如是則成立一切苦都是集的實相。 所說’以生處等諸相差別’中的’等’字,是總攝種姓、男女等諸相差別。‘無差別’是指界、趣、生處等。‘其因依次’是指生的因是業,現前成就的因是愛取。 如所廣說’譬如種子’,是指如稻種是稻芽生起的因等。水是無差別的,如同是稻芽生起的因,也是大麥的因,因此它是一切芽僅生起的因。‘若無愛取則無生’,此中成立生的因是有,因為有彼無彼則有此無此,如同芽的種子。

།རྒྱུད་གཞོལ་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ དོན་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་གང་ལ་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་དེར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཞོལ་བར་མཐོང་བས། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དང་ འདྲའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞོལ་བས་ཏེ། གང་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ལ་ནི་འཇུག་པར་ཤེས་སོ། །འདི་ལ་གྲུབ་པ་ནི་ཡང་སྲེད་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞོལ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་གཞོལ་བ་བཞིན་ནོ། །འདག་པའི་ཆལ་སྲན་ཆུང་གི་ ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་སྐམས་པས་ལུས་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདག་པའི་ཆལ་སྲན་ཆུང་གི་ཕྱེ་ནི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆལ་སྲན་ཆུང་གི་ཕྱེའོ། །དེའི་ལྡེ་གུ་ནི་འདི་ལ་འདག་པའི་ཆལ་སྲན་ཆུང་གི་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་སྐམ་པོ་ཡོད་པས་ན་འདག་པའི་ཆལ་སྲན་ཆུང་གི་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་སྐམས་པས་ལུས་བཟུང་བའོ། །དེ་དང་ འདྲ་བར་ཏེ།དཔེར་ན་འདག་པའི་ཆལ་སྲན་ཆུང་གི་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་སྐམས་པས་ལུས་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པས་ལུས་བཟུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ལའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་ཀྱང་ གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཞར་ལ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།བུམ་ཆུ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་གཉིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇོམས་པས་འཇིག་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བློས་འཇིག་པ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བཅོམ་པས་ རོ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྫས་གཞན་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ཡང་སྲིད་ལ་གཞན་སེལ་བ་ཡང་སྲིད་དོ། །རྫས་གཞན་ལ་བརྟེན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ན་སྲིད་ཀྱི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་བརྒྱད་ལ་ཆ་ཤས་སུ་དབྲལ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ། །དོན་དམ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཚོར་བ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ལྟའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བློས་བསལ་ན་ཚོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བས་ཚོར་བ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བུམ་པ་དང་ཆུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བདེན་པ་ཁོ་ནར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྨོས་པའི་དགོངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ།།འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་ པའོ།།ཇི་ལྟར་གཞན་འཇིག་རྟེན་པས་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དམ་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་འཛིན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །དེ་ལ་རྫས་སུ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚུལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཚུལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་ནི་འདུ་འཛི་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ པར་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་དང་།ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

爲了解釋’趨向相續’這句話的意義,詳細說明’有貪著’等詞。對於色等境,心相續有貪著之處,可見心相續一再趨向於此,因此對於再有也是如此心相續具有貪著。為什麼呢?因為趨向于彼,應知趨向於何處即趣入何處。此中所成立的是心相續有貪著趣入再有,因為趨向的緣故,如同趨向色等境界。 關於’如同乾燥的豆粉膏粘著身體’,豆粉是沐浴用的豆粉。其膏是指此中有乾燥的豆粉膏,故說被幹燥的豆粉膏粘著身體。與此相似,譬如被幹燥的豆粉膏粘著身體一樣,表明被貪愛粘著身體。這是道理,是指這個顯現成就的因是貪愛的意思。 所說’二諦’是附帶提到四諦。‘如瓶水’是爲了顯示兩種壞滅而舉的兩個比喻:以破壞而壞滅是如瓶等,以智慧而壞滅是如水等,因為對水等以破壞而除去味等是不合理的。 另一方面,世俗有兩種:依他世俗和依他實物。其中依他世俗既有壞滅也有遣除他法,依他實物只有遣除他法而無壞滅,因為不能將極微八事物分解為部分。‘世俗有’是指名言有。‘勝義有’是指勝義中存在,即自相有的意思。 ‘受等亦當如是觀’是指受、想、思等也應當觀為唯實有。如何呢?諸受等法以智慧遣除時生起受自性的智慧,故受是實有,想和思等也應當如是配合。 說’說有瓶水時唯說真實而非虛妄’是顯示世俗諦所說的意趣。如說:‘諸佛說法依二諦,世間世俗諦,及勝義諦。‘同樣,所謂勝義諦是因為是殊勝智慧的對境故為勝義。既是勝義又是諦故為勝義諦。 如其他世間人所執即是世俗諦,因為以世俗言說或有煩惱及無煩惱的認識所執持故為世俗諦。瑜伽行派認為有三種有:世俗有、勝義有和實有。其中實有即自相有稱為實有。 關於’住于戒’等廣說中,戒是無雜亂因、不散亂因和儀軌圓滿因。

།བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་གང་ཞིག་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཐོས་པ་དེ་འཛིན་ཞིང་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །དོན་ཉན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་མཉན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ དོ།།བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གཉི་ག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རེས་འགའ་ནི་ཡི་གེས་དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། མིང་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡི་གེས་བསྒྲུབ་པའི་མིང་གིས་དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །རེས་འགའ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིའི་ཡི་གེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ དོན་གྱིས་ཡི་གེ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ།མིང་ནི་འདིའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་མིང་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། དོན་བཟང་པོ། ཡི་གེ་བཟང་པོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་རྟོག་པ་འདི་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བསམས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐོས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་འཆོལ་བར་བཤད་ཀྱི།མ་འཆོལ་བར་ནི་མ་ཡིན་པས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་ ཤིང་ངེས་པར་དཔྱད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདུ་འཛི་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐག་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་འཛི་ཐག་བསྲིངས་པ་ནི་གང་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱིས་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐག་བསྲིངས་པ་ནི་གང་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱིས་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ། །གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མང་པོ་མ་ཡིན་པ་རྙེད་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉིད་དོ། །དེས་མ་མགུ་ཞིང་མ་རངས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པའམ་མང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྙེད་པ་དེས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གྱ་ནོམ་པའང་རུང་། མང་པོ་འང་རུང་བ་རྙེད་པ་ལས་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་རང་ བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་འདི་ཡང་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཚུལ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཚུལ་ ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་།རང་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཚུལ་ནི་གང་གིས་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་འཚོ་བ་འམ། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཞིང་དང་བཟོ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ལ་སྲེད་པ་ནི་ཀྱེ་མ་བདག་དབང་པོར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་སྲེད་པ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ཤི་ ཡང་ཅི་མ་རུང་།མེད་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ནི་གང་ནས་འཇུག་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཉེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་འདོད་ཆགས་གཞི་ཆུང་ངུས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ འདོད་ཆགས་ཆེ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ།།སྣ་ཚོགས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’見真諦相應’,是指能持誦、誦讀有助於見真諦的聞法。‘聽聞義理’是指通過聽聞來了解其義理。 爲了說明思所生如何緣於二者,故說:有時以文字引導義理,即’此名的含義是這個’,以文字所成就的名稱來引導義理。有時以義理引導文字,即’此所詮義理的文字是這個’,以義理引導文字。‘此名的’是詞尾。 ‘文字’這個詞在此是作為名稱來使用的,經中也說:‘善義、善文’。論師廣說’於此分別’等,‘思所生慧不能成就’是指已說明了聞所生和修所生的特徵相混,而非不混,故不能成就。‘從以理決定觀察而生’是指從以理決定觀察、決定思維而生。 ‘為遠離喧鬧和不善分別’中,遠離喧鬧是指獨處一處,因此是身體的遠離。遠離不善分別是指斷除煩惱性的分別,因此是心的遠離。 ‘對於所得非妙非多而不悅’是論師的論述,‘不悅’即是不悅性。意思是不滿意、不歡喜,因為所得非妙或非多而不悅,這就是不知足。對於所得妙或多而貪求,這就是大欲。 ‘唯是欲界所行’是因為貪著是不善的自性。 喜好斷除和修習即是喜好滅諦和道諦。這不是知足的本質,那麼為何第四聖種也是無貪性呢?為此說’因為背離有和欲貪’。因為背離有和背離欲貪,背離即是無貪。 ‘捨棄自行和業際’是指捨棄自行和捨棄自業際。其中’行’是指維持生活的生計或飲食等。‘業際’是指農業和工藝等。 關於’如是生滅故’中,‘如是’一詞是顯示生滅的行相。其中對生起的貪著是指’啊!我要是成為自在者該多好,成為轉輪王該多好’等等這樣的想法。對滅的貪著是指對毀滅的貪著,如’啊!我死了該多好,消失了該多好,沒有了該多好’等等這樣的想法。 ‘趣入’是指從何處趣入的邊際。 ‘貪慾近行和極行’是指某人因小因緣迅速生起貪慾,這是貪慾近行;某人貪慾強大,這是貪慾極行。 ‘因不緣種種故’是指風沒有種種顏色和形狀的緣故。

།ཁ་ཕྱིར་མ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་ སྦྱར་རོ།།དེའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་འབུས་ གཞིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཆགས་པའི་གཞི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། རེག་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །མོས་པ་དང་། ཉི་ཚེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉི་ ཚེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ནི་གཙོར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ལ་དམིགས་པའམ། ས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་ གཅིག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་གནོན་པའི་སྤོང་བ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་སྦྱོར་བའི་གནས་ སྐབས་ཉིད་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རུས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་པ་ལས་ཤ་བསལ་ནས་ཐམས་ཅད་རུས་པའི་ཀེང་རུས་སུ་ལྟ་བ་ན་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་སློབ་པ་གཞོན་པའི་རབས། །སེམས་མ་བྱུང་བ་གང་ཞིག་ནི། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་འཇོམས་འདོད་ན། ། དེས་ནི་དུར་ཁྲོད་འགྲོ་བར་གྱིས། །དེ་ནས་རྣམ་པར་བསྔོས་ལ་ལྟོས། །དེ་ནས་རྣམ་པར་རྣགས་ལ་ལྟོས། །དེ་ནས་རྣམ་པར་བམ་རུས་པའི། །རུས་གོང་ལ་སོགས་བལྟ་བར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་མི་སྡུག་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་གཅིག་ཅིག་ལ་སེམས་གཏད་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་མྱུགས་པར་ལྟ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་རུས་པའི ཀེང་རུས་སུ་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཐོད་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ནི་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ནི། རུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་བར་དུ་ནི། །སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པ་ལས་དང་པོ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་མུ་བཞི་པའི་འདྲི་བ་འབྱུང་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། སྦྱང་བ་མ་བྱས་པ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །མུ་དང་པོ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་མི་སྡུག་པ་རང་གི་ལུས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཆུང་བའི་ ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡང་ཆུང་བས་ཆུང་བ་ཡིན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དབང་ཆུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། མུ་གཉིས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པའི་མི་སྡུག་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཐས་ཀླས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཆུང་ བས་ཆུང་བ་ཡིན་གྱི་དམིགས་པ་ཆུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེར་བསྡོགས་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་བཞི་ཡོད་ པས་ས་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། མིང་ལ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

因為不向外看,向內看,這是能斷除分別唸的,應當與上下文相連。‘對其境近分別’是指對眼根境界近分別的意思。‘觀察青瘀等所緣’中的’等’字是包括腐爛等。‘蟲蛀’是指蟲子進入。這一切四種貪著之處都無,是指顏色、形狀、觸感和承事的自性。‘勝解作意和區域性作意’是指勝解作意和區域性作意的意思。這主要是勝解作意,也是區域性,不是遍滿的意思。 不凈觀或者緣五蘊,或者不是緣一切地。那麼是什麼呢?是緣蘊的一部分,因此不凈觀不是斷除煩惱,而是壓制的斷除的意思。‘專注于自身肢體’是爲了完全斷除貪慾的因,在修習階段不是女人的肢體。 ‘當觀察骨骼時’是指從骨頭上除去肉后觀想一切成為骨架時,如經中所說:‘學僧年少輩,心未生起時,若欲降伏貪,應當往尸林。先觀察青瘀,復觀察腐爛,然後觀察成,骨節等骸骨。’ 此中安住不凈觀的瑜伽行者略說有三種:初業、已經凈修和圓滿作意。其中攝心瑜伽行者的初業是從專注一個腳趾開始觀想腳趾,如是乃至觀想自身一切成為骨架。已經凈修是如是觀想直至半個頭顱。圓滿作意是直至執持心於兩眉之間。廣說則有’骨至海邊際,展收為初業’等三種。 如是則有四句分別,故廣說’已經修習作意和未修習作意等’。第一句是已經修習作意的不凈觀緣自身,因為身體小故所緣也小,是小,不是因為力量小,因為作意已圓滿的緣故。第二句是未修習作意的不凈觀緣遍及大海邊際,因為力量小故為小,不是因為所緣小。 ‘近分定和殊勝靜慮俱’是指四種靜慮近分定和殊勝靜慮俱,以及欲界所攝,如是有四種靜慮近分定,故為十地。因此’緣事’是指緣色和形狀故是緣事,不是緣名,是這樣想的。

།མིང་ཉིད་ཀྱི་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ནི་བཤད་མི་དགོས་སོ་ སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དུས་གང་ཡིན་པ་དེའི་དུས་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་དམིགས་པ་ཡང་འདས་པ་ཡིན་པ་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དམིགས་པ་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མདོར་ནི་མ་བྱས་སོ།།འདྲིས་པ་དང་མ་འདྲིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱིས་འཁོར་བ་ན་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་དེའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དེ་དག་ལས་དྲན་པ་དེ་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་འཇུག་པ་ཡོད་པའོ། །ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ས་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཉེར་བསྡོགས་མ་གཏོགས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པས་ ས་ལྔ་ན་ཡོད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡོད་པས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ གིས་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་བཟུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་ བསྔལ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ནོ།།བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དག་ཀྱང་གཏོད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏོད་པར་བྱེད་པའི་དགྲར་གྱུར་ལ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་གཏད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་གང་དག་བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་དེ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱས་པར་འགོད་དོ། །ཡན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ ནས་བཟུང་སྟེའོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་ནི་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡོད་པས་ན་ ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཏེ།སངས་རྒྱས་པ་འདི་དག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལུང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་སྲོག་འཛིན་པའི་ལུང་ཡོད་ཀྱི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་ལུང་ནི་མེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལུང་མེད་པར་རོ།།འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དེ། འདིའི་ཟག་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་རྣལ་དུ་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐོ་གང་དང་འདོམ་གང་གི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ ཆགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་།ཉམ་ཆུང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །རྣམ་པར་འཐོར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུའོ།

所謂’名稱的不凈相成就’,認為相的含義不需要解釋。‘緣於何時即緣于彼時’,如同眼識一般,過去所緣即是過去,乃至現在所緣即是現在。由於自己所緣是確定的,又因為是勝解作意,所以經中未作簡略。 ‘由於熟悉與不熟悉’,是說在無始輪迴中由於熟悉故是離貪所得,由於不熟悉故是由修習所生。由於是慧的自性,以其力增長而趣入,從彼等中念即是以力增長而趣入。 由於身念住等是以念力增長而趣入,故於身等慧稱爲念住。同樣,由於以念力增長而趣入,故於入息出息的慧稱為入息出息念。 ‘五地’是指除第四禪近分外的三個近分地、殊勝禪及欲界所行,故存在於五地中。為何如此?因為與舍相應,如是在初禪等近分地中有舍受。雖然第四禪近分地也有舍,但彼非關入息出息。 又為何一定要執持與舍根相應?為此說’由於隨順尋思’。其對治即是入息出息念是尋思的對治,與樂苦等不相應。樂與喜也會障礙專注,因為成為專注的敵人,入息出息也是由專注而成就,故與彼等不相應。 ‘由於隨順尋思’等如是傳說,‘傳說’一詞是表示他人的教義。因此其他主張’于彼等根本禪’等,此處廣說。‘以上’是指從第四禪開始。 ‘是欲界所依’是因為彼處尋思眾多。由修習所生是因為不熟悉,離貪所得是因為熟悉。‘此法者們’是說具有此佛法者即是此法者,意思是唯屬於佛教徒。 ‘因為無教證’是說外道有關於持氣的教證,但無入息出息唸的教證。‘因為自身不能證悟甚深法’是說無教證。如是外道們無有自身證悟甚深法,因為其漏具有六種因。 ‘安置身心’即是令不執著的意思。‘一肘一尋之間’是關係到有力與微弱的眾生。‘風輪’是指向下行。‘遍散風’是指向上。

།རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རྣམ་པར་འཐོར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པ་འདི་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་འདི་དག་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲོ་བ་དག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་འདི་ནི་འཇོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་དུ་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་རག་ལས་ཏེ།འབྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྡུའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྡུ་བའོ། །དབུགས་རྔུབ་དབུགས་འབྱུང་གང་ལས་ལུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་ དྲན་པ་དང་འབྲེལ་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བའི་ས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ལུས་ས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་བར་ཏེ། འདི་དག་ནི་དེའི་ས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དབུགས་རྔུབ་པ་དང་།དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པ་དང་ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ ལ་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ།།ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། ནར་ནར་པོ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ། སྦུབས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ མེད་དོ།།བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བའི་ས་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱང་སྦུབས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དབང་པོ་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཐ་དད་ པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལུས་རྒྱས་པས་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཆད་ནས་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གཟུགས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་འདི་མེད་ཀྱི།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མི་ཟློགས་སོ། །འོག་མ་པ་སྤྱོད་ལམ་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྐྱེས་པའི་བར་ཡང་ ས་འོག་མ་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་སྤྲུལ་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དོགས་ནས་ས་འོག་མ་པ་དེ་དག་གིས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་ལྷག་མཐོང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། མདོ་ལས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སོ།།དགེ་བའི་ཕུང་པོ་མ་འདྲེས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

從風輪到遍散風之間這一說法,由於是如實作意,所以不合理,這種分別適合於勝解作意。從’這些是否有所利益’到’暖位’之間,應當視為僅是安立,即從身體方面的利益等差別的角度來安立。 ‘依于彼等的心與心所’是指依賴於彼等而生起的意思。‘漸次增上的善根’是指念住、暖位等。‘見道等’中的’等’字,是包含修道。‘清凈是盡智等’中的’等’字,是包含無生智和無學正見。 ‘入息出息何處身’是指通過入息出息的正念,顯示一切入息出息處。‘身在何地’是指從欲界乃至第三禪地,這些是彼地所攝,而非他地所攝。‘依殊勝身心’是指入息出息是依于殊勝的身體和殊勝的心而轉。 為什麼呢?因為說’無色界和羯羅藍等無有’。無色界眾生因為無有身體故無。羯羅藍等,即羯羅藍、頞部陀、閉尸等眾生,因為無有殊勝身體故無。意思是因為無有管道。無心眾生因為無有心故無。 入第四禪定者因為無有入息出息地的心故無。因此詳細說’若身有管道’等。‘與根不同故’是指與根不同而轉的意思。 因為身體增長時會減少,所以非長養所生。因為入息出息斷絕後又相續,所以非異熟生。‘異熟色無如是’是指異熟性的色法如眼等無有這種相續,而心與心所則不離相續。 ‘下地威儀和變化心不能了知’是指乃至生於第四禪者,也現前下地的威儀和變化心,因此爲了避免疑惑而說下地的彼等不能了知。‘為修習毗婆舍那’是指為修習智慧的意思。 因為說’煩惱應以智慧斷除’,所以即使已成就三摩地,若無智慧也不能斷除煩惱。那麼’修習念住能成就毗婆舍那’這一說法從何而來?從經中來,即:‘諸比丘,這是一乘道,即是諸念住。這是不雜善蘊,即是四念住’。

།ལུས་ཚོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚོར་བའོ། །དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དོ།།ཚོར་བ་ནི་མྱོང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཀྱི་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འཕགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་དེ་ནི་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།གསུམ་ལས་གཞན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་མ་འདྲེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བསམས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདྲེས་པར་རྣམ་པར་བཞག་ན་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་ལྟའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཤེས་རབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དང་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་རབ་ཉིད་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་འདི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བས་འཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ། ཅི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། གཞན་ནི་འབྲེལ་དང་དམིགས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲེལ་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་ གཞག་པ་ནི་འབྲེལ་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །ཁ་ ཅིག་ནི་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ཞེས་འདོན་ཏེ།དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་དེས་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་པས་ན་རྗེས་སུ་ ལྟ་བར་བྱེད་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འདི་ལྟར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་གང་ཟག་ཏུ་བྱེད་པས་ན་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེས་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ནི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནང་གི་ལུས་དང་། སོ་སོའི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ལུས་དང་མཐུན་ པར་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཡོད་པས་སོ། །རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་པ་ནི་གང་ཟག་ཡིན་ཏེ་དབྱུག་ པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་ལུས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ་ཞེས་བདུན་པར་ཚིག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ལུས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་ལུས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་བོ་འདི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟའོ། །དྲན་པ་ཤས་ཆེས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

關於’身受’,‘受’即是感受。說’它們的自相是自體’,是指身體的自體是由四大種及四大種所造。感受即是體驗。心即是所緣。除此三者之外的其他法的自體即是如其本性。 關於’有漏法皆是苦’,苦的特徵是與聖者相違,這已經解釋過了。‘除三者之外’這句話是從不相混雜的建立來考慮而說的,若從相混雜的建立來看,則身等也應包括在內。這些也應視為一切有為法和無為法。 ‘自性念住是慧’,因為依靠關聯和所緣而安住的就是慧,所以稱爲念住。說’由聞等所生’的特殊說明,是因為諸念住是由修習而生,而非與生俱來。 為什麼稱為慧的自性?難道沒有非如此的念住嗎?‘其他由關聯及所緣’,其他與之俱生的是受等。由關聯而成的念住是關聯念住,因為與自性念住相關聯。‘因為是它們的所緣’是指因為是自性和關聯念住的所緣,所以是所緣念住。 有些人讀作’它們的所緣是所緣念住’,因為是所緣對像所以稱為所緣,這些包括身、受、心、法。如此,所緣念住即是一切法的自性,世尊也說:‘比丘們,所謂一切法,是四念住的異名。’ ‘以彼慧而具足’,即具足慧而觀察。‘觀察’是因為進行觀察而稱為觀察。若是慧的本質,則這樣安立詞義:因為使成為觀察補特伽羅,所以是觀察者,觀察者即是觀察。 ‘以彼慧而具足’,即具足慧而觀察,如同因為具足慧而稱為具慧者,同樣因為具足觀察而成為觀察者。如此則成立慧即是觀察。 因此世尊說:‘于內身、各別內身隨觀身,隨順身而住。‘所以觀察即是慧,這樣的說法很多。怎樣呢?成立這裡的觀察,怎樣呢?因為有見。觀察是見的特徵。 因此觀察者是補特伽羅,如同說’持杖者’。所以’于身隨觀’是’身隨觀’的第七格關係。若說因為有隨觀身的性質所以稱為隨觀身,如此也成立這個本質。‘因爲念增上’即是因爲念殊勝的意思。

།ཤིང་གཤེགས་པ་ཁྱེའུས་འཛིན་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་འཆེག་པ་ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་གཤེགས་པ་ཁྱེའུས་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་འདི་ཡང་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ བསྐྱེད་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྟོབས་སྤེལ་བ་སྟེ།དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དྲན་པས་དམིགས་ པ་འཛིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་དོན་ནི་དྲན་པས་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ན་རུང་སྟེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ། འདི་ནི་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ དོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདིས་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ན་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་མཐོང་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དྲན་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅེ་ན། ལུས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་སྟེ། ལུས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་པ་ནས་དེ་བཞིན་ དུ་ཆོས་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བར་འབྲེལ་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་དག་གིས་ཀྱང་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།ད་ནི་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པར་མཐོང་སྟེ། བྱེད་པ་གཞན་དུ་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་གང་ལས་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པ་དག་བཤད་པ་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེག་པ་ཀུན་འབྱུང་བས་ནི་ཚོར་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རེག་པ་འགགས་པས་ནི་ཚོར་བ་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀུན་འབྱུང་བས་ནི་སེམས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་ནི་སེམས་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་འབྱུང་བས་ནི་ཆོས་རྣམས་ ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འགགས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་དེ་ལས་ནི་དམིགས་པ་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ན་བཞིར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ལུས་ཉིད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་པ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བར་ཡིན་པས་ན་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་པར་བཞེད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟས་ཀུན་འབྱུང་བས་ནི་ལུས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་ཟས་འགགས་ན་ནི་ལུས་ནུབ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།ལུས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་རུང་བར་འགྱུར་རོ།

‘如同木匠的學徒拿著木材’是指比如木匠的學徒拿著木材一樣,這種智慧也是通過增長念力而趣入所緣。‘由於以念力趣入’中的增長力量是指增益力量,即增長念力。由於此處具有以念力趣入,所以是以念力趣入的智慧,這就是它的本質。因此,如果以念力執持所緣,那麼就能以智慧完全了知。 如此,毗婆沙師的意思是’以念安住即是念住’。這樣說是可以的,這是阿阇黎的說法,這是能作性的成立。‘由此念近住’這只是顯示其義而已。詞語的組合應當如此:由此安住故為近住,由念近住故爲念住。 怎樣由此而念近住呢?因為’如所見而宣說’。即是說智慧如何見到義理,念即如實地宣說、執持,這是其義。安住於何處呢?從身至諸法,即于身安住念是身念住,如是乃至於諸法安住念是法念住。 如自性念住,相應念住也是如此,即如智慧于身等安住念,與之相應者也同樣安住。現在見到其他經中所說的念住不應成立為能作性,為欲說明其他作用的意義而廣說’於此諸比丘’等。如說身的生起與滅沒那樣,對受等也應當如是說。 怎樣呢?由觸生起則受生起,由觸滅則受滅。由名色生起則心生起,由名色滅則心滅。由作意生起則諸法生起,由作意滅則諸法滅。在那部經中只說身、受、心、法為所緣的念住,因爲念於此身等而安住。 如此則顯示為四種成立,由於此處安住念故爲念住,從身即是念住乃至諸法即是念住,故稱為法念住,這樣組合詞語。若不許彼為所緣念住,世尊就不會這樣說:‘諸比丘,云何念住之生起與滅沒?由食生起則身生起,由食滅則身滅’等廣說。若身等即是念住,則可如是說。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །འདི་དག་གི་མིང་ནི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ནི་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།།བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ། རང་དང་གཞན་དང་གཉི་གའི་རྒྱུད་ལ་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉི་གའི་རྒྱུད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་ལས་བྱུང་བའི་ ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན།བརྟུན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ནང་གི་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རྣམ་པ གསུམ་གསུམ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྔར་རགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པས་དེ་སྔར་མཐོང་ངོ་། །ཚོར་བ་ནི་གཉིས་པས་རྒྱུ་བ་རགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་བ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཀའ་བས་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པས་ནི་སེམས་སྔར་མཐོང་ལ་ཐ་མར་ནི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེའོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མ་ཞི་བ་དེ་ཡང་ངོ་།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་ཏོ། །ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་ཏེ། གང་ཅི་ཚོར་ཡང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །སེམས་ དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་ཏེ།སེམས་ནི་མྱུར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་རིལ་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའི་ ཚིག་ནི་ཁམས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།བདག་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་དེ་ནི་ཆོས་འདི་དག་ནི་སོ་སོ་ལོགས་ཤིག་ན་གནས་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ལ་བདག་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ལུས་དང་ཚོར་བ་ དང་སེམས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་སྲིད་པས་མ་འདྲེས་ཤིང་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་སྲིད་ལ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་སྲིད་དོ།།ལུས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་བཞི་པོ་སྤྱི་ལ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ལུས་དང་ཚོར་ བ་གཉིས་ལ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ལ།ཅི་སྟེ་ལུས་ནས་སེམས་ཀྱི་བར་ལ་ལྟ་ན་དེ་ཡང་ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །འོན་ཏེ་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་པར་ཆོས་རྣམས་སྤྱི་ལ་ལྟ་ན་དེ་ཡང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེའོ།།དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བའི་རྣམ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །སྔ་ལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此,身等是所緣念住,這是成立的。‘這些名稱如同所緣’是說,身念住等的名稱是依據所緣而安立為從身念住乃至法念住。 第四十六卷。由緣自相續、他相續及二者相續之故,是說身念住等這些,由緣自相續之故,由緣他相續之故,由緣二者相續之故,每一種各有三種,這是依據經典而來。如何說呢?若具足精進、正知、正念,遠離世間貪慾和憂惱,于內身觀身而住,如是說。于外身觀身而住,如前所說。于內外身觀身而住,如前所說。如是,首先身念住有三種。對於受念住等,也如’于內受觀受而住’這樣廣泛地配合三種。 由先見粗故是說,身為六識所識知故,由第三先見。受由第二執行粗故,其後見之。諸法由執行細故難以識知而為細,因此由其相先見心而最後見諸法。‘彼亦’是說貪著慾望。‘彼亦心’是說希求彼受。‘彼亦由未斷煩惱故’是說彼未寂靜。 ‘依次第而說’是說,身念住是為對治凈顛倒而說。受念住是為對治樂顛倒,因為說’無論感受何種受,於此皆是苦’。心念住是為對治常顛倒,因為心迅速變化。法念住是為對治我顛倒而說。諸法由分析整體之門而無自在故,‘諸法’之詞僅是界性而已,是離我之義。或者,是為顯示’此等諸法是各自分開而住,此中毫無我’之故。 ‘第四是二者’是說,法念住于不攝入身、受、心的法為所緣時可以存在,所以可以緣未混合和混合的,也可以緣混合的。‘觀察身等二或三或四之總體’是說,若觀察混合的,即使觀察身和受二者也是法念住,如果觀察從身到心也是如此。若觀察身、受、心諸法之總體,那也稱為法念住。‘住于總體所緣’是說,總攝身、受、心、法。‘暖位’是說暖位的善根行相。‘由是前相故’是說,由是最初標誌之故,或由是最初自性之故。

།རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛོད་ཀྱི་གནས་བདུན་པ་ནས། རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ན་གོ་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མིང་ གཞན་དུ་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་འདི་དཔལ་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་རྩེ་ མོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཉིས་ནི་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ནི་མི་གཡོ་བ་སྟེ། བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཡོ་བ་དག་ལས་ཆུང་ངུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྩེ་མོ་ཡིན་ནོ། །མི་གཡོ་བ་དག་ལས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ལྟུང་བའམ་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྩེ་མོ་དག་ལས་ལྟུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས པའོ།།འདའ་བ་ནི་བཟོད་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། རྩེ་མོ་དག་ནི་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ལྟུང་བའམ་འདའ་བ་སྟེ། གོང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་རྩེ་མོ་དང་ཆོས་མཐུན་ནོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་དག་འགོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཐོག་མར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གོམས་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འཕེལ་བས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །སྔོན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ནི མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགའ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདེན་པ་ལ་ཆེར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་བདེན་པ་ལ་ཆུང་ངུ་བཟོད་ཅིང་འདོད་དོ། །རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ ན་ནི་འབྲིང་དུའོ།།དེའི་རྗེས་ལ་ནི་བདེན་པ་ལ་ཆེར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་སྐྱེའོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཟོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། རྩེ་མོ་དག་ལས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་ཡོད་དོ། ། རྣམ་པ་གཉིས་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་རྣམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་དག་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཟོད་པ་ནི ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་།ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཁོ་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་མཐོང་ བའི་ལམ་དང་ཉེ་བས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

所謂’由於是相續的緣故’,意思是由於是相續關聯的緣故。 ‘這些差別將在下文解釋’是指在《俱舍論》第七品中從’實法有十六種’這裡開始。 如果問:‘若彼與此相同,為何還要宣說?‘為此說道’因為是最殊勝的緣故,安立為其他名稱’。 若問:‘為何稱為頂位?‘為此說道’因為是動搖善根的頂點’。 ‘頂’這個詞是表示最極致的,如同世間中也說’達到榮耀的頂點’。 暖位和頂位性質的兩種善根是動搖的,因為有可能退失。 忍位和世第一法性質的兩種是不動搖的,因為是不退轉的。 其中動搖的較小者是暖位,較大者是頂位。 不動搖中較小者是忍位,較大者是世第一法。 ‘由於會從彼等退失或超越’中,從頂位退失是指完全退失,超越是指現前忍位,因為頂位是動搖的。 在世間中也可見從樹頂跌落或超越即上進,與頂位性質相符。 ‘最初安立諸諦行相’是指最初于諸諦安立無常等行相,意思是令緣彼等的觀察生起。 ‘其他者也’是指非法念住者也。 ‘增長’是指修習熟練。 ‘當增長時’詳細來說,即增長的瑜伽行者現前證得殊勝的境界。 ‘先前所得者’是指非殊勝的境界則不現前。 若問為何?答:‘因為無大歡喜,由於低劣故無歡喜’。 ‘因為對諦深生忍可’是指在暖位階段對諦小量忍可欲求,在頂位階段是中等程度。 其後因為對諦深生忍可而生起忍位。 若問如何知道?為此說’從不退失的角度’,即不會從忍位退失,而從頂位是可能退失的。 ‘二種亦復如是’是指如前所說頂位那樣,小忍和中忍也是如此。 ‘如是安立行相’是指於法念住的諸諦安立行相的意思。 ‘一切忍’是指忍位以小、中、大的差別而分的一切都只由法念住增長,而不是由身念住等其他方式。 若問為何?因為接近法最勝,由於法最勝接近見道,所以唯是法念住的自性。

།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་དང་ཉེ་བས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲའོ། །ངེས་པ་མ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་བཞིན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཁོ་ནས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་ པ་དེ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡུལ་འདོད་པར་གཏོགས་པ་ཁོ་ནའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས་དེ་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་ པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འགོག་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བདེན་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་དང་བདེན་པའི་དམིགས་ པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པ་འབྲི་བ་ནས་བཟུང་སྟེ།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་བོར་ནས་གསུམ་གྱིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཉིས་བོར་ནས་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་གིས་སོ། །དེ་ནས་ལམ་བོར་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས མེད་པའི་འགོག་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ།དེའི་འོག་ཏུ་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཁོ་ནས་རྣམ་པ་གཏད་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དེ་ཡང་བོར་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་གིས་རྣམ་པ་གཏད་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ དུ་དེ་ཡང་བོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་བཞི་ནས་གཅིག་གི་བར་གྱིས་རྣམ་པ་གཏད་ནས་བདེན་པ་དེ་ཡང་བོར་ཏེ།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་གིས་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བོར་ཏེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ འགོག་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དག་ལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རང་གི་རྣམ་པ་འབྲི་བའི་རིམ་པས་རྣམ་པ་གཏོད་པ་དང་དོར་བར་བྱས་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཉིས་ཀྱིས་ རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་དོ།དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་འབྲི་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་བཞི་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ ཆུང་ངུ་ནི་གང་སྔར་རྩེ་མོ་དག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་བར་དང་།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལ་རང་རང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་དབྲི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁ་ཅིག་ནི་ དམིགས་པ་དབྲི་བ་རྣམ་པ་དབྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

‘為接近勝法故’這句話是說,忍位是在頂位之後生起,因為接近勝法,所以緣取欲界所行的苦諦。正因為接近勝法,所以與之相似。 ‘因為未說決定’這句話是說,暖位等所緣,因為未如大忍那樣說明各自的決定,所以如同大忍一樣,唯由決定而成立暖位等是緣取三界苦等。 怎麼說呢?在此,因為只有欲界所屬的苦,所以它是以欲界所屬的苦為境,是大忍。正因為決定唯是大忍,所以成立其他暖位等是緣取三界苦諦。 ‘何時’等廣說,‘何時色無色對治等’中的’等’字,是包括色無色的滅、集、苦以及欲界所行的對治等。 ‘逐一減除諦的行相所緣’是說,從逐一減除諦的行相和諦的所緣開始,從減除色無色的行相開始,直到僅對欲界所行苦在兩個剎那作意為止,這一切都是中忍。 怎麼說呢?首先,對隨順隨知分的道,以道、理、修、出離這四種行相來作觀察。之後舍一餘三。之後舍二餘二。之後唯一。 然後舍道,對色無色滅以自四行相作觀察,之後以三、二、一來作觀察后也捨棄彼滅諦,對集諦以自四行相、三、二、一來作觀察,如是也捨棄彼,對苦諦以自四行相乃至一來作觀察后也捨棄彼諦。 對欲界所行對治以自四行相、三、二、一來作觀察。也捨棄彼,對欲界所行滅和集諦如是以自行相遞減的次第來作觀察和捨棄后,對欲界所行苦諦以四行相來作觀察。之後以三。之後以二來作觀察。 如是從最初減除開始,說明那一切剎那都是中忍。其中第三剎那的所緣性是大忍。其中第四的所緣性是勝法。 應當了知,小忍是在先前頂位之後,從欲界所行苦諦乃至道諦,以及色無色所行,以各自一切行相不減而作意。 如是,有些人說,有些是以減除所緣、減除行相為先。

།གཞན་དག་ན་རེ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་བ་དང་དམིགས་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་རེ་རེའི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དམིགས་པ་ཕྲི་ནས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པར་བྱའོ།།བཟོད་པ་འབྲིང་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་དགུ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་དམིགས་པ་འབྲི་བ་རྣམ་པ་འབྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོར་འཕྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་འདོར་བར་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བདེན་པ་དག་བོར་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པ་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྔར་ནི་བདེན་པའི་དམིགས་པ་འབྲི་བར་བྱེད་ལ་ཕྱིས་ནི་རྣམ་པ་འབྲི་བར་བྱེད་དེ། ཡུལ་གྱི་གཞི་ནི བོར་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་འདོར་བར་རིགས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་དག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ། བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ལ། དེ་དག་གི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ད་ནི་རིགས་པ་གཞན་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་ པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་འདི་ནི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བོར་ཏེ།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་བར་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། བཟོད་པ་འབྲིང་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་བོར་ནས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བོར་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འགོག་པ་བོར་ན་ཉི་ཤུའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འགོག་ པ་བོར་ན་བཅུ་དྲུག་གོ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་བོར་ན་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་བོར་ན་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བོར་ན་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡིད་ལ་ བྱེད་པས་དེ་དག་ནི་འདིའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱད་པ་དང་། སྲེད་པ་སྤྱད་པའོ། །ལྟ་བ་སྤྱད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤྱད་པ་དང་། བདག་གིར་ལྟ་བ་སྤྱད་པའོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་ པས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་གོ།།བདག་གིར་ལྟ་བ་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པའི་རྣམ་པས་སོ། །སྲེད་པ་སྤྱད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཉམས་པ་དང་། ལེ་ལོ་ལྷག་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་ གོ།།ལེ་ལོ་ལྷག་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པས་སོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤྱད་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་བོར་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་ལན་གཉིས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པ་འབྲིང་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་དགུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

有些人說,所謂’逐一減少所緣’是指這樣逐一減少真諦的行相和所緣,不應執著’逐一減少所緣’這種說法。那麼是什麼呢?應當解釋為色界和無色界的對治等每一諦的行相,這些就是所說的減少所緣。 如果說中等忍是一百一十九剎那,若是以減少所緣、減少行相為前行,則會延續許多心剎那。這也不合理,因為在諸諦尚存在時捨棄行相是不應理的。當捨棄諸諦時,捨棄行相才是合理的。如此,先減少真諦的所緣,后減少行相,捨棄境的基礎時,捨棄緣于彼的所緣是合理的。 苦、集、滅、道分為等持和不等持八種安立,它們的行相有三十二種。現在應當示現另一種道理。怎樣呢?當以四行相作意欲界所行的苦,乃至同樣以四行相作意色界和無色界所行的對治,這是小忍。當捨棄色界和無色界所行的對治,從以四行相作意欲界所行的苦,乃至同樣以四行相作意欲界所行諸行的對治,從此開始即是中等忍。 其中,捨棄色界和無色界所行的對治后是二十八心剎那。捨棄欲界所行諸行的對治是二十四。捨棄色界和無色界所行諸行的滅是二十。捨棄欲界所行的滅是十六。捨棄色界和無色界所行的集是十二。捨棄欲界所行的集是八。捨棄色界和無色界所行的苦是四,即以四行相作意欲界所行的苦,這些是此中的四種行相。 瑜伽行者有二種:見行者和愛行者。見行者也有二種:我見行者和我所見行者。其中,我見行者以無我行相趣入決定。我所見行者以空性行相趣入。愛行者也有二種:以我慢墮落者和懈怠增上者。其中,以我慢墮落者以無常行相趣入決定。懈怠增上者以苦行相趣入。 其中,瑜伽行者我見行者捨棄欲界所行苦的一種行相后,以三種行相作意。其後以空性和無我二種行相。其後如同苦法忍和苦法智,以唯一無我行相二次現證。如此,彼中等忍成為一百一十九心剎那。

།བདག་གིར་མོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་ པ་དང་།བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་རྣམ་པ་གཏད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལན་གཉིས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པ་འབྲིང་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་དགུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་སྤྱད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཉམས་པ་དང་། ལེ་ལོ་ལྷག་པ་ཅན་ཡང་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་གིས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པའམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པའམ། སྟོང་པའི་རྣམ་པའམ། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་ རྣམ་པ་དམིགས་པ་རེ་རེ་ནས་འབྲི་བར་བྱེད་ཅེ་ན།ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེས་དང་པོར་ནི་གཉེན་པོ་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་སོ། །ཕྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་པོར་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་ དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྩལ་གྱིས་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྩལ་གྱིས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་ སོ།།ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔ། འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པས་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ།འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །འཕགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་པ་ལ་ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ན། དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བར་གྱུར་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་དུ་འོང་བས་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་དྲོ་བར་ གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་མ་བསྡུས་ཏེ།སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཟིན་པའི་འཕགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གཏོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་ལ་དམིགས་ པའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གཏོད་པ་ལ།ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་འབད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གཏོད་པ་ལ་ནི་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཁོ་ནས་གཏོད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལུས དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་ནུས་སོ།།མ་འོངས་པ་ནི་བཞི་ཆར་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ནི་ལུས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཡང་བསྡུས་ལ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔར་ཐོབ་ པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བཞི་ཆར་ཡང་འཐོབ་སྟེ།ཐོབ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་གཉི་ག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གཏོད་པ་ལ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་མ་ འོངས་པ་འཐོབ་ཀྱི།ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གཏོད་ པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དག་ནི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་འཐོབ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་འཐོབ་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་ རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་འཐོབ་ཀྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

對於自我的勝解也是如此,即以空性和無我的行相專注后,兩次現前空性的行相。如是,中等忍位是一百一十九個剎那。同樣地,也應當說明兩種貪愛的行為,即以我慢而退失,以及懈怠增上。 上品忍位僅是一個剎那,它是隨著補特伽羅的修行,與無常行相、或苦行相、或空行相、或無我行相相應。 又為何要逐一書寫諸諦行相所緣呢?對三界厭患者,首先緣於一切對治。後來,因為欲界是首先應斷除和應遍知的,所以唯緣于欲界的苦。 所謂’以其力引導聖道’,是說因為先前無漏故無等同因,以勝法的力量引導聖道諦,因此應知諸勝法是一切世間中最殊勝。 所謂’說一切五蘊及眷屬’,是說暖位等是等持地,因有無表色蘊的特徵,故說及眷屬,因此暖位等是五蘊,應知是有眷屬。 所謂’于聖者’等廣說,是說聖者以現前證得獲得果位時,暖位等加行位將會現前,所獲得的暖位等非所攝,因為已得加行果位的聖者現前修習是不合理的。 所謂’緣三諦暖位之行相專注’,是說緣苦、集、道的暖位行相專注時,是現在法念住,因為最初以勤勉所生的行相專注,唯有以總相緣的法念住才能專注,而不能以別相緣的身念住等。 所謂’未來得四種’,是說因爲念住攝持身受等苦諦等所攝,且身念住等先前已得,因此四種皆得,因為得生起。 所謂’于滅諦所緣唯二者’,是說于緣滅諦的暖位行相專注時,是現在法念住,且唯得未來法念住,而非身念住等,因為滅諦中無身等。 所謂’諸行相一切相同’,是說于緣三諦和緣滅的暖位行相專注時,所得行相都是相同的,即緣苦諦時唯得苦諦四行相而非集諦等行相。緣集諦時唯得集諦四行相而非其他等。

།བདེན་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནི་ཐ་མ་ད་ ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གཉི་ག་ལ་ཡང་མ་འོངས་པ་ནི་བཞི་ཆར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཐོབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་རྣམས་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་ཐོབ་ཟིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྩེ་མོ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། རྩེ་མོ་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་གཏོད་པ་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་འཕེལ་བ་ཡང་ཐ་མ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་ནི་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ མ་འོངས་པ་ནི་བཞི་ཆར་རོ།།དེ་དག་གི་རིགས་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཏོད་པ་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཡང་ཐ་མ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཟོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དག་ནི་ཐ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཐ་མ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་བཞི་ཆར་འཐོབ་པོ། ། རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་གོ། །གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ན། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ཡང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པར་གོ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་འཐོབ་བོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།མཐོང་བའི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་བདེན་པ་གང་ཞིག་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་རྣམ་པ་དག་ཁོ་ན་འཐོབ་ལ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་འདྲ་བས་སོ། །ཡང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་མཐོང་བའི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དང་པོར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་དང་འདྲ་བས་སོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་འབྱུང་བ་ལ།ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ།

對於緣三諦而增長的,是身念住等四種中任一當下生起。對於緣滅諦的,則是最後一種當下生起。對於二者,未來都是四種。獲得十六種一切行相。為什麼呢?因為已獲得諸種類,也就是說已獲得如理緣四諦的身念住等種類。 關於’頂位緣四諦’的廣說:在頂位作意行相時,對一切唯是法念住當下生起,因為身念住等不能作意行相。緣滅諦而增長的也是最後法念住當下生起,因為其他不是。對於緣三諦而增長的,是四種中任一當下生起。一切中未來都是四種。應當了知由於已獲得彼等種類故一切行相。 ‘忍位一切是最後’是說作意和增長也是最後法念住當下生起,如是說’忍位一切由法增長’。‘世第一法是最後’是說在現證世第一法時是最後法念住當下生起。未來獲得四種唯是不生法。 唯四種行相是指無常、苦、空、無我性的行相。‘因為無其他’是說如是世第一法中無集等其他行相,因為唯緣苦。 那麼,如何非世第一法體性的身念住等雖未現前,在世第一法生起時獲得未來身念住等,如是非世第一法體性的集等行相雖不生起,為何不許獲得未來集等行相呢?為此說’因為與見道相似’,唯獲得苦的四種行相。為什麼呢?因為與見道相似,于見道中唯獲得所見諦的行相,世第一法也與見道相似。 複次,為何說這些與見道相似呢?如是最初唯緣欲界所攝苦。或者是地相同,如是依見道而說’彼與世第一法是一地’。或者世第一法如同斷除凡夫性的苦法智忍無間道。如是這些與見道相似,因為無間道與解脫道相似。 關於’由抉擇’的廣說。如何是抉擇呢?答:由彼斷除疑惑,于諸諦決定’此是苦’乃至’此是道’而分別,故是抉擇,是聖道。

།དེའི་ ཆ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཏེ།དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་ལྕོགས་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་མི་ ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ས་དག་ཡོད་པས་ན།མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་པའོ། །གོང་ན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མེད་དེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་མེད་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་མེད་པའོ། །གང་ཞེ་ན། གོང་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། མཐོང་བའི་ལམ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་ཅིར་དགོས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྔར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདོད་པའི་ཁམས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ནི་ཚིག་འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྣམ་པར་ གནོད་པར་བྱས་པས་དེས་ན་དེ་དང་པོར་དེ་ལས་ཐར་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ན། དེའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་དེར་ཕུང་པོ་ལྔ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་དུ་འོང་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རིས་མཐུན་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པས་སུན་འབྱིན་པས་སོ།།གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་གོ། །འདོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ཁོ་ནར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཀྱི་ཁམས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དང་། གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་ལུང་ལས་འདི་རྩོམ་ཞིང་། །དེར་མཐར་ཕྱིན་ ཅེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་གང་དག་ གི་ནང་དུའོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེས་པ་ དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གྱུར་ན།སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་གཉི་གའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དག་འཐོབ་པོ། །བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་གཞན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སུ་སྐྱེས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དག་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཚེ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པར་སྐྱེས་ན་ནི་ སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་དག་མངོན་དུ་བྱེད་དེ།དེ་དག་ཐོབ་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ཚེ་གཞན་དུ་མོའི་ལུས་སུ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་གཞན་དུ་མོའི་ལུས་སུ་གྱུར་ན་ནི་མོའི་རྟེན་ཅན་དག་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། ཕོའི་ལུས་སུ་གྱུར་ན་ནི་ཕོའི་རྟེན་ཅན་དག་མངོན་དུ་བྱེད་དོ།

其分是見道之一分,因為它能引導,即以能生起而有所利益。因此稱為順抉擇分。 未至定地和殊勝禪定地,是說此中有未至定地和殊勝禪定地。上界則無,是說因為是見道之眷屬,無色界中無順抉擇分,因為無見道之加行。 彼無是因為緣欲界之故,其中’彼無’是指無彼見道。何者?配合’上界’,即無色界之意。為何?因為緣欲界之故,如是無色界不緣欲界。 問:見道為何必須緣欲界?為此說:因為彼亦是先前應遍知及應斷。欲界之苦性是先前應遍知,集性是應斷。此中理由如是:瑜伽師為欲界苦所損惱,故首先尋求從彼解脫。 彼等之異熟是色界五蘊,是說順抉擇分是色界所攝,故若瑜伽師生於色界,其異熟將成就五蘊。彼等唯是能生可意受之圓滿因,而非能增長同類,因為是有之對治,以無常等行相厭離故。 ‘二’是指暖位和頂位之體性。‘欲依’是說唯於此處現證諦理,余界則不然。上無見道,無厭經中說此開始,于彼究竟故。 ‘三洲中’應解釋為除北俱盧洲,因為北俱盧洲人根鈍故。于天眾中現證是說于欲界天眾中。 第四順抉擇分亦于天眾中生起,是說唯于彼等中,非余處。順抉擇分三者是除法勝。 若於此生為男女根,男女二者皆依二種所依,即得男女所依。女人生起此等后,若於他生生為女身則現證女所依,若生為男身則現證男所依。得此之女人非不於他生生為女身。男人亦如是,若於他產生為女身則現證女所依,若成為男身則現證男所依。

།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཆོས་མཆོག་བུད་མེད་ཀྱིས། གཉི་གའི་རྟེན་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུད་མེད་ཁོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གཉི་གའི་རྟེན་ཅན་ཐོབ་ཀྱི། སྐྱེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐོབ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དེའི་ཚེ་ན་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ གྱི།ཚེ་གཞན་དུ་བརྗེས་ན་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་སུ་སྐྱེས་ན་ཡང་སྐྱེས་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་དག་དང་ལྡན་ནོ། །སྐྱེས་པས་ནི་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཐོབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུད་མེད་ཉིད་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་བུད་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་འཐོབ་པོ། །གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མཇུག་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡང་བུད་མེད་ཉིད་དུ སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་ནོ།།ས་བོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པའི་བར་ས་གང་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་ པའི་བར་གྱིས་དེ་དག་འདོར་བ་ན་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པའི་བར་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟར་འཆི་བའམ་ཉམས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ས་འདོར་བ་ནི་ས་འཕོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ས་འཕོ་ཡང་རུང་མི་འཕོ་ཡང་རུང་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་ཁོ་ནས་གཏོང་ངོ་། །འདི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ས་གང་བའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ཐོབ་པ་དེའི་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ས་འཕོ་བ་ན་འཆི་བས་འདོར་རོ།།འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་ས་འཕོ་བ་མེད་པར་འཆི་བར་གཏོང་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཉེ་ བར་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་སྒོ་ང་དང་། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་དང་ལྡན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་བཤེས་ན་རེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ ནི་ས་འཕོ་བ་ཡང་རུང་མི་འཕོ་བ་ཡང་རུང་སྟེ་རིས་མཐུན་པ་ཁོ་ནས་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ས་སྨོས་པར་བསམ་གཏན་མཐའ་དག་གཟུང་སྟེ།དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཚངས་རིས་པ་དག་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་རིས་མཐུན་པ་བཏང་བས་གཏོང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ས་བོར་བ་དང་རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་དག་གིས་གཏོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།འདོད་པའི་ཁམས་ནས་འཆི་འཕོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གཏོང་བས་སོ། །འདི་ནི་སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་གིས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་ས་གང་བའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་ མཐུན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ། རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་ཁོ་ནས་བོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

關於殊勝法,說到’殊勝法由女人獲得雙依’這句話,是指唯有女人能獲得雙依的殊勝法,而男人則不能。如此,獲得后,具有女人依止的彼時所具有的那些法,若轉生他世,即使生於欲界男身,那個男人也具有男人依止的法。男人只能獲得男人依止的法。 為什麼呢?因為’女身是以無分別而獲得滅’。即在當世及其他生世中都不會成為女身,這是以無分別而獲得滅。若有人生起殊勝法,必定隨後生起見道,而見真諦者也不會轉生為女身,這是定論。 ‘捨棄地’等廣說,即聖者順抉擇分從初禪地乃至第四禪地,凡所獲得的從初禪到第四禪,捨棄時,如其本性從初禪地到第四禪地,這些也會空,而非其他情況。不像凡夫那樣因死亡或退失而捨棄,這是其意義。‘舍地是因為轉地’這句話表明不是通過離貪的方式。 所謂’凡夫’,是說凡夫無論是否轉地,都只能通過捨棄同類而捨棄順抉擇分。如此,凡夫獲得某地的順抉擇分后,若往上轉生,則會因死亡而捨棄這些。未離貪者無法轉地而死,會轉生於欲界。聖者則不同,因為其善根相續已被見道增長。 如何知道只有凡夫如此捨棄呢?因為論中說:‘處於卵、羯羅藍等狀態的凡夫雖具有身,但不具有身業。‘據勝友論師說,‘凡夫無論是否轉地,都只通過捨棄同類而捨棄’這句話中提到的地,應理解為包含所有禪定。當凡夫從梵眾天死後轉生到梵輔天時,是通過捨棄同類而捨棄。當從初禪死後轉生到二禪時,則是通過舍地和捨棄同類二者而捨棄。 這種說法不合理,因為生於梵世的凡夫們沒有順抉擇分。順抉擇分是在欲界生起的,從欲界死亡時就會捨棄其順抉擇分。善聚論師也說明了這點:凡夫獲得某地的順抉擇分后,往上轉生時,並非捨棄順抉擇分,因為只是通過捨棄同類而捨棄。

།འཆི་བའི་སྲིད་པ་ལ་གནས་པས་དེ་དག་འདོར་བས་སྲིད་པ་བར་མ་ལ་གནས་པས་བོར་ཟིན་ཏེ། དེའི་གོང་དུ་ སྐྱེ་བ་ན་འདོར་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པས་འཆི་བ་ཁོ་ནས་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བཏང་བ་ཕྱིས་ལེན་པ་ན་སྔོན་གྱི་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་འདྲིས་པ་དང་འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་དང་། འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་གི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ན་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔུན་ བཏང་བ་དག་མི་འཐོབ་པོ།།མཚམས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚམས་ནི་བར་མཚམས་སོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་འཐོབ་པའོ། །དེ་ཡོད་ན་ཐོབ་སྟེ་ཉམས་པའི་གོང་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་མ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།མཚམས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ནི་བཞི་ཁོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པས་དེ་དག་ས་བོར་ནས། །གཏོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བས་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཡང་བཤད་ ལ།དང་པོ་གཉིས་ཡོངས་ཉམས་པས་ཀྱང་། །ཞེས་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཉམས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དག་གི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གཉི་ག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ ཉམས་པ་ནི་ཉེས་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་ཉམས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཉེས་པས་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མཐོང་བའི་ ལམ་སྐྱེས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཉེས་པས་བྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོག་པར་ལྟ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་ཁོ་ན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་སོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོར་ བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་འོས་སུ་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་ཚེ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་ནི་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་འཐོབ་པོ།།ཆེན་པོའི་ཚེ་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་དག་གིའོ། །ཆུང་ངུའི་ཚེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆེན་པོའི་ཚེ་ནི་ཟ་མ་དང་མ་ནིང་དང་མཚན་གཉིས་ པའི་ལུས་རྣམས་ཀྱིའོ།།ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ནི་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དགུ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་འཐོབ་པོ། །རིགས་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པས་ ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཏེ།དེ་ནི་བཟོད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

由於住于死有,捨棄彼等而住于中有時已經捨棄,在此之前生時將要捨棄的任何情況都是不存在的,所以說僅由死亡而捨棄。 如同別解脫戒是指,譬如捨棄別解脫戒後重新受持時,獲得的不是先前的戒體。 為什麼呢?因為是不熟悉且需要努力修習的緣故。由於不熟悉的緣故,以及需要努力修習的緣故。因為在無始輪迴中是不熟悉的緣故,所以不是由離貪而獲得。由於是需要努力修習的緣故,所以不獲得先前捨棄的。 若有指示界限者,界限即是中間界限。指示即是指示者,即獲得愿智。若有此者則獲得,能生起已失壞的上品,即能生起未生起的。 若無指示界限者,則僅由四者生起,即從暖位開始。 所謂這些毀壞和完全毀壞,由於經中說’聖者捨棄彼等地而舍’,故說明了毀壞;又由於經中說’前二由完全毀壞’,故說明了完全毀壞,因此說’這些的’。 所謂兩種毀壞,是總攝毀壞和完全毀壞二者的共同體性而說二者。 完全毀壞是由過失所致,即是由煩惱所致的意思。 毀壞不是必然的,這不僅是由過失所致,也是由功德所致。其中由功德所致,例如生起見道時凡夫性毀壞。由過失所致,例如由邪見使善根毀壞。或者由結生心使某些法毀壞。如是,凡是完全毀壞者即是毀壞,但凡是毀壞者不一定是完全毀壞,因為完全毀壞僅是從殊勝功德中完全毀壞。 獲得不生法性,即獲得對那些趣處等的非擇滅。 彼等隨應者,即是指獲得不生法性是在小忍位和大忍位時隨應獲得。 如何獲得呢?小忍位時獲得惡趣的不生法性。大忍位時獲得卵生和濕生二生處的不生法性。小忍位時獲得無想有情、北俱盧洲和大梵天的不生法性。大忍位時獲得黃門、無根和二形身的不生法性。大忍位時獲得第八有等,即第八有等、第九有等和見所斷的不生法性。 所謂彼種性,是阿阇黎的宗義,即由忍所熏修的聲聞種性,認為由於是忍所熏修故不可退轉。

།གཞན་གསུམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་བཟོད་པ་ཡང་བཟློག་ནས་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་དང་། གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ཕྱིར་གསལ་ཞིང་སྦྱངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གི་ལྟར་ན་ བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་པ་གང་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཙམ་བསྐྱེད་པ་ཚོགས་ཤིང་སྤྱོད་པའི་ རང་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་ལྟར་ན་དེའི་རིགས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་རྣམས་ནི་ཟློག་པར་དགག་པ་མེད་དེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཐར་པ་མྱུར་བར་ཐོབ་པ་དེ་ཚེ་གཅིག་ལ་ནི་ཐར་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།གཉིས་པ་ལ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །གང་ཞིག་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་དེ་ནི་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ རྣམས་དང་།འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ས་བོན་འདེབས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ས་བོན་འདེབས་པ་ལྟ་བུའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ བུ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལའོ། །འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་དངོས་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །དེའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨོན་ལམ་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཟས་འགའ་ཙམ་བྱིན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། ། བསླབ་པ་འགའ་ཙམ་ཡང་མནོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་བསླང་བས་ལས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆུང་ངུ་ཟིན་ཀྱང་ཐར་པ་འདོད་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ལས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་སྟེ ཐར་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཤེས་རབ་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་སྒྲ་མི་སྙན་དག་ན་ནི་གཉི་ག་མེད་དོ། །ངན་སོང་དག་ན་ནི་སྐྱོ་བ་ཡོད་ལ་ཤེས་རབ་མེད་དོ། །ལྷ་དག་གི་ནང་ན་ནི་སྐྱོ་བ་ མེད་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ན་དང་གླིང་གསུམ་ནས་འཕེན་གྱི་གཞན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པར་བཤད་པར་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པ། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ངེས་པར་ འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གོ་རིམས་དང་།དེའི་ཞར་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བཟོད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་སྟེ། གང་གི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཆོས་ ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།

其他三種是指從聲聞種性轉變成獨覺,因為他們爲了利他而不墮惡趣的緣故。 所謂禪定不動和清凈,是因為解脫八種過失而禪定不動。正因為如此或因為根器銳利而清凈純熟。 所謂有些人認為除了犀角喻以外還有其他獨覺,是指阿毗達磨論師們的宗派認為除了犀角喻以外還有其他獨覺,他們認為僅僅生起順抉擇分而集聚修行的是獨覺。 按照他們的觀點,對於他們的種性生暖和頂位的轉變是不會被否定的,因為只是特別指出犀角喻的緣故。 所謂’速者三世得解脫’,是指某人迅速獲得解脫,在第一世生起順解脫分善根,第二世生起順抉擇分,第三世生起聖道。應當瞭解,某人在前世積累順解脫分資糧,則在一世中就能生起順抉擇分和聖道。 所說播種等,是指生起如同播種般的順解脫分。如同穀物生長般是生起順抉擇分。如同結果般是聖道。 所謂此法性,是指經典的法性。所謂趣入、成熟和解脫是實際意義,趣入是通過順解脫分,成熟是通過順抉擇分,解脫是通過聖道。 所謂由其願力所攝持,是指被意願所攝持,愿是一種特殊的思維。 所謂施予少許食物,是身業。所謂受持少許學處,是語業。這些也是由意業所引發,具有三業的自性。 這雖然微小,但由於生起希求解脫的力量而成為順解脫分的引因。解脫分即是解脫分,就是獲得解脫。有助於此的稱為順解脫分。 所謂不從其他處,是因為智慧和厭離隨應而有。首先,在北俱盧洲兩者都沒有。在惡趣中有厭離而無智慧。在天界中有智慧而無厭離。因此只能從人道和三洲引發,而不能從其他處。 所謂開始解說現觀次第,是從’住戒具聞思,精進修習中’開始,闡述順抉擇分的次第,並附帶安立順解脫分。 所謂法忍無漏,是指由順抉擇分也對法生起忍許,因此要以同類因來區別,凡是同類因是法智的,那就是法智忍。

།ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མེ་ཏོག་གི་ཆེད་ཀྱི་ཤིང་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ཆེད་ཀྱི་ཤིང་ལ་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ དང་འདྲའོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ལ་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འདོད་ ཆགས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ།སྤངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དེར་ངེས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེར་འཇུག་པ་ནི་མངོན་པར་འགྲོ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེར་འཇུག་པ་ནི་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་སྐྱེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པའོ། །མར་མེ་དང་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་བཞིན་དང་། སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེ་མ་འོངས་པ་མུན་པ་བསལ་བར་ནུས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ མ་འོངས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་མ་འོངས་པས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་བཟློག་པར་ནུས་པར་ཁས་ལེན་གྱི་བྱེད་པ་གཞན་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་གོ་ ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ ཆོས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཇི་ལྟར་བཟློག་པར་འགྱུར།དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། དགྲ་བོའི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་ནས་དེ་ལ་འཚོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་དགྲ་བོའི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་ལ་དགྲ་བོ་ཉིད་ལ་འཚོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགྲ་བོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གཉི་གས་ཟློག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་དང་།བཟོད་པས་ཀྱང་ཟློག་གོ་ཞེའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ནི་ རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཉམས་པར་བྱེད་ལ་བཟོད་པས་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་མིང་དེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཟག་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། ། སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

爲了了知法而生起的忍即是法智忍,如同花樹和果樹。譬如爲了花而種植的樹稱為花樹,爲了果實而種植的樹稱為果樹,與此相似。 頌文中說’法忍’是說其中一分,譬如稱天授為天授相似。 所謂’正性于經中說為涅槃’是指何為正性?即如經中廣說’徹底斷除貪慾者即是’。 ‘于彼決定即是決定’是指于彼正性決定而成為一性即稱為決定。 ‘趣入于彼即是趨向’是指趣入于彼一性即是到達,如是因無顛倒趣入故稱為決定趣入。 ‘彼生起時’是指於法智生起忍。‘如燈與生’是指如同燈和生的意思,譬如未來的燈能夠驅除黑暗,未來的生能夠產生所生,如是未來的苦法智忍也能夠遮止凡夫性,承許此功能而非其他斷除煩惱的作用。 其他論師說’由世間勝法遮止’,此句應結合上下文理解為遮止凡夫性。 ‘非也,因為是其法故’是說由世間勝法遮止是不合理的。為什麼呢?因為那些是凡夫之法,凡夫之法如何能遮止凡夫法? ‘因與彼相違故無過失’是說勝法與凡夫性相違故無過失。譬如什麼呢?‘如騎敵肩而擊彼’,譬如有人騎在敵人肩上擊打敵人,如是勝法也騎在敵人凡夫性的肩上,摧毀凡夫性本身,如是傳說。 其他論師說’由二者遮止’是說由世間勝法和忍二者遮止凡夫性。如何呢?‘因為與無間道和解脫道相順故’,世間勝法是與無間道相順,忍是與解脫道相順,譬如無間道斷除煩惱而解脫道已斷,如是世間勝法令凡夫性衰損而忍則已衰損。 ‘彼即名為苦法智’是說論中以此名稱施設,一切處皆是無漏之處,因此從此以後即稱為法智,顯然是無漏。 ‘緣共相’是因為緣色界和無色界的苦。‘因為最初了知法性故’意思是因為最初了知苦等諸法的真實性。

།དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་ལྷག་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྡེ་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཕགས་པ་ཆོས་སྲུང་བའི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱེ་བྲག་མེད་པར་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་འདི། །སེམས་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སེམས་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཟག་ པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དགེ་སློང་དག་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཤེས་རབ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་དག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གང་ཞིག་ལ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ བ་ལ་སྤང་བ་དང་།འགོག་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། ལམ་ལ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གིས་ཀྱང་ ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་བཞི་པོ་ནི་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མཚན་ཉིད་གཞན་དང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་པོའམ།སྡུག་བསྔལ་དེའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གསུམ་མོ། །ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤོང་བ་དང་ མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ། ཐོབ་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་བསྒོམ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་དག་གི་རྣམ་པའི་ཐ་དད་པས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྡེ་པ་གཞན་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་ མེད་པ་དག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཏེ།བདེན་པ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་འོ་ན་ནི་བདེན་པ་རྣམས། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

‘由其因而生起’的意思是’由於是其因’之義。 ‘如是了知’的意思是如同法智對苦等諦以苦等行相了知並遍知一樣,對色界和無色界的苦等也了知,故為隨後智。 ‘如是’等廣說即是’如是隨後生起次第中,對色界和無色界所行的其餘集諦的隨後智忍’等,應當廣為配釋。 ‘其他部派’即是聖法護部等。 ‘無差別即是現觀’的意思是,如是’此諦現觀,為十六心’所說的見現觀、所緣現觀和作用現觀,如是說’十六心’是無差別的。 ‘見現觀’即是見即是現觀,所緣現觀和作用現觀也與此相同。 ‘見現觀是以無漏智慧’的意思是,如經中說:‘比丘們,以無漏智慧所見者即是見’,故建立智慧即是見。 說’所緣’是指與之相應的受等也是現觀。 ‘亦’字表示智慧也是,如是心和心所對諸諦起所緣。 ‘作用’是指對某諦有何作用,即是對苦諦為遍知,對集諦為斷除,對滅諦為證得,對道諦為修習。 ‘不相應的戒律和生等也是現觀’中,‘亦’字表示與智慧相應者也是,因為四種作用是由與智慧相應和不相應者所作。 ‘生等’中的’等’字也包含其他相和得。 ‘見苦’等廣說是以智慧見苦時,現觀者或彼苦的現觀即是如前所說的三種。 ‘集’等所說是集、滅、道的作用現觀,因為是斷除、證得和修習的緣故。 依次集諦為斷除,因為斷除煩惱的得;滅諦為證得,因為生起得;道諦為修習,因為是爲了證得。 ‘因為行相不同’是指苦等這些各自的行相是不同的,因為它們的行相不同,所以不應該以苦的行相見集等。 若其他部派說一切法的共相即是空性和無我性,見一切諦皆以無我行相,那麼諸諦就不會如苦、集、滅、道那樣被見為苦等了。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་ མེད་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་མདོ་དང་འགལ་ཏེ།འདི་ལྟར་མདོ་ལས་ནི་འདི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་མདོ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདེན་པ་རྣམས་སྔར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཕྱིས་དེ་དག་བསྒོམ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དབང་ཐོབ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་མཐུ་འཐོབ་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བར་སྐབས་སུ་ལྡང་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་སུ་ལྡང་བར་འགྱུར་བས་ ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉི་ག་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་མང་པོ་དང་འགལ་ཏེ། དེ་དག་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལས་མཉན་པར་བྱའོ། །གཅིག་མཐོང་ན་ལྷག་མ་རྣམས་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ འདི་སྐད་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་དེའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གསུམ་མོ།།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤོང་བ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྨྲས་ པ།གལ་ཏེ་ཁས་ལེན་པས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་མདོ་ལས་བདེན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དཔེ་དང་བཅས་པའི་མདོ་གསུམ་ཁུངས་སུ་ཡོད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་གསོལ་བ། བཙུན་པ་ཅི་ལགས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་སམ། འོན་ཏེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ལགས། ཁྱིམ་བདག་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ནི་མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་པ་ནི་མེད་དོ།།ཁྱིམ་བདག་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པར་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱས་ པར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མ་རྟོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྨྲ་ན།དེ་སྐད་དུ་ནི་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ མངོན་པར་མ་རྟོགས་པར་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་གནས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དཔེར་ ན་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་འམ།ཁང་པ་བརྩེགས་མ་ཆེན་པོའི་རྨང་ལ་རྐང་པ་མ་བཞག་པར་རྩིག་པ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། །རྩིག་པ་ལ་མ་བཞག་པར་ཕྱམ་སོ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ།

如果是這樣的話,說’一切都是以無我相而見’就與經典相違。如此在經中說道:‘聖者聲聞’等廣說。然而實際並不與經典相違,因為如此所說’聖者聲聞對苦作苦想’等,是在現證之前的加行位時。 因此,若認為由於見一切無我相故現證唯一,由於經中說’與無漏作意相應諸法差別’的緣故,這也是不合理的,因為在加行位時是不可能有無漏作意的。 若說’聖者聲聞對苦作苦想’等廣說是在修道位,這是不對的。‘如所見而修’的意思是,如同先前所見真諦那樣而後修習,這是修道的意思。 ‘為得餘者自在’是指,無需加行而能現前見到集等的力量,為此緣故。‘應當觀察是否有中間起’是指,因為得到餘者自在故會中間起定而成過失,如是思維。 若從兩方面觀察,也與許多經典相違,其如何相違當從聖教中聽聞。‘見一時,餘者是所作的現證’之所以如此,是因為經中說:‘見苦時有三種現證,集等是所作現證,因為是斷、現證、修習的緣故’,我們也如此承許,故無過失。 若問:如果承許如此現證,則與經中說諸諦次第現證相違。為此,經中廣說’為見現證故’。‘有三部經典及譬喻為依據’是出自相應經。 如何說呢?無依食施請問:‘尊者,四聖諦是次第現證還是一時現證?‘居士,四聖諦是次第現證,非一時現證。居士,若有人說’我未現證苦聖諦而現證集聖諦’,乃至廣說’未證滅聖諦而現證趣苦滅道聖諦’,當告訴他’莫作是說’。 為什麼呢?未現證苦聖諦而現證集聖諦是不可能的,無有是處,如前所說。‘此有是處’也如前所說。居士,譬如有人說:‘我不安置樓房或大樓房的基礎而安置墻壁,不安置墻壁而安置屋頂。’

།ཕྱམ་སོ་ལ་མ་བཞག་པར་གཡོགས་མ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་སྐད་ དུ་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་མ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྨང་ལ་རྐང་པ་བཞག་ནས་རྩིག་པ་ལ་རྐང་པ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱམ་སོ་ལ རྐང་པ་བཞག་ནས་གཡོགས་མ་ལ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་བར་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ནས་དགེ་སློང་གཅིག་ཅིག་གིས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་ཅི་ལགས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་སམ། འོན་ཏེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་བདེན་པ་བཞི་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དགེ་སློང་དཔེར་ན་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་བང་རིམ་བཞི་ཡོད་པའི་ཐེམ་སྐས་ཐ་མ་ལ་མ་གཟེགས་པར་གཉིས་པ་ལ་འཛེག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་མ་གཟེགས་པར་གསུམ་པ་ལ། གསུམ་པ་ལ་མ་གཟེགས་པར་བཞི་པ་ལ་འཛེག་པར་བྱའོ་ཞེས་ སྨྲ་ན་དེ་སྐད་དུ་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བང་རིམ་བཞི་པའི་ཐེམ་སྐས་ལ་བང་རིམ་ཐ་མ་ལ་མ་གཟེགས་པར་བང་རིམ་གཉིས་པ་ལ་འཛེག་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་ལ་མ་གཟེགས་པར་བཞི་པ་ལ་འཛེག་པའི་བར་འདི་ནི་གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ འདི་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་ཅི་ལགས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་མཐར་གྱིས་མངོན་ པར་རྟོགས་སམ།འོན་ཏེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དཔེར་ན་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་གདང་བུ་བཞི་པའི་སྐས་ལ། གདང་བུ་ཐ་མ་ལ་རྐང་པས་མ་གཟེགས་པར་གདང་བུ་གཉིས་པ་ལ་འཛེག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་དེ་བཞིན་དུ་གདང་བུ་བཞི་པ་ལ་རྐང་པས་མ་གཟེགས་པར་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་འཛེག་གོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་སྐད་དུ་མ་སྨྲ་ཞིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་ པར་མ་རྟོགས་པར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་འདི་ནི་གནས་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ།མདོ་གསུམ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཅི་སྟེ་མདོ་ལས། གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ནའོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ནི་མི་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ལ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་མངོན་ པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེས་ལམ་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།།འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་སོ། །ནེམ་ནུར་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ནེམ་ནུར་ནི་ངེས་པར་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་གཉིས་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་སྤོང་བ་ལས་དགོངས་ཏེ། གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་སྤོང་བ་ལས་དགོངས་ཏེ། གསུངས་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་པའོ་ ཞེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་རྟོགས་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།

不應說’不踩在橫樑上而踩在蓋板上’,應告誡說’不要這樣說’。第四十七卷。為什麼呢?從’樓房’到’無有是處’如前所述。從’踩在地基上再踩在墻上’到’踩在橫樑上再踩在蓋板上’這種情況是有可能的,如前所述。 居士,同樣地,未見苦諦而見集諦是不可能的,如前所述詳細內容。 這時,一位比丘問道:‘尊者,四聖諦是次第證悟還是一時證悟?‘世尊回答說:‘比丘,四諦’等如前所述。 比丘,譬如有人說:‘我不登上四層臺階的第一級就要登第二級,不登第二級就要登第三級,不登第三級就要登第四級’,應告誡他說:‘不要這樣說’。 為什麼呢?四層臺階不登第一級就登第二級,同樣地不登第三級就登第四級,這是不可能的。同樣地,在這裡未見苦諦而見集諦也是不可能的等等。 同樣地,尊者阿難問道:‘尊者,四聖諦是次第證悟還是一時證悟?‘等如前經文所述。 阿難,譬如有人說:‘我要在四根橫木的梯子上,不踩最下面的橫木就踩第二根’,乃至’不踩第四根橫木就登上殿頂’,應告誡說:‘不要這樣說’等,詳細如前所述。 阿難,若有人說:‘我不現證苦聖諦就要現證集諦’等,詳細到’這是不可能的’如前所述。這三經即是這些。 關於’于苦’等詳細內容,若有人依據經中所說:‘若人于苦無疑惑,于佛亦然’而主張是一時證悟。 怎麼說呢?佛是無學法,那些無學法也是道。因此,由於證悟苦諦,也證悟了道,因為如同于苦一樣對佛也無疑惑。‘疑惑’和’猶豫’意思沒有差別。或者說,疑惑是不確定,猶豫是如前所說特徵的兩可之心。 不是的,因為是從永不生起和必定斷除的意趣而說的。有人說經中說是一時證悟是從永不生起和必定斷除的意趣而說的,這是不對的。因為證悟苦諦時,對佛境界的疑惑也永不生起且必定斷除。

།དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པར་ དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་ས་དྲུག་པའོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་ནུས་པ་ནི་བར་ཆད་དོ། །བར་ཆད་མེད་པས་ན་བར་ཆད་མེད་ པའོ།།དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་དེ་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་རིང་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་ཆད་མེད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ངོ་བོ་འམ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེའི་ལམ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉིས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་འབྱིན་པ་དང་། སྒོ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་ནི་རྐུན་པོ་ ཕྱིར་འབྱིན་པར་བྱེད་ལ།གཉིས་པས་ནི་དེ་ནང་དུ་མི་ཤོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོ་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་དེའི་ཐོབ་པ་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་དུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒོ་ གཅོད་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཁོ་ན་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། འདིས་བྱ་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ པའི་བཟོད་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་ བཅས་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་སྟེ།ཐེ་ཚོམ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་བཟོད་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིས་དགུ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིས་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་གློག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། དེ་ལས་ནི་བཟོད་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིས་མ་བཤད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་འཁོར་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཟོད་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིས་ལ་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྒྱལ་པོས་བྱས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་གྱིས་བྱས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱས་པོས་བྱས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིས་ནི་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ།

因此,對於苦無有遲疑和懷疑者,即是對佛陀也如是所說的密意。如前所說,這些是第六地,因為出現’無所不能和殊勝禪定地’之說。 由於不能造成障礙的緣故,所謂能造成障礙即是障礙。由於無障礙故稱為無障礙。 彼等斷除煩惱的獲得,認為彼等的這種狀態是遠離的。關於無間道,無間即是無間的本體或無間道。其道即是無間道。 所謂解脫道,解脫道即是解脫道,即從煩惱解脫狀態的道路之意。 如同兩者驅逐盜賊和關門一樣,譬如兩者之中,一者驅逐盜賊,第二者為防止其再入內而關門。如是,無間道通過斷除煩惱賊的獲得而驅逐,解脫道則通過現前獲得離系而關門。 若如是廣說,若僅第二無間道苦隨忍與離系的獲得同時,則不生起總苦法智,若其所應作者僅由苦隨忍所作時而思。 所謂緣于彼境界斷除懷疑的智慧,即緣于欲界所行苦的境界上不生起斷除懷疑的智慧。對彼苦的法智忍唯是具有懷疑而趣入,因為未斷除懷疑的緣故。 不能安立苦隨忍是斷除懷疑,因為不是其境界的緣故。 若諸忍如是廣說,若諸忍為斷除煩惱,論中說九品隨眠:即應由苦法智所斷的隨眠品、應由集法智所斷者、應由滅法智所斷者、應由道法智所斷者、應由苦隨智所斷者、應由集隨智所斷者、應由滅隨智所斷者、應由道隨智所斷者、應由修所斷的隨眠品。 經中說:‘諸比丘,如是煩惱應以智慧摧毀。心如閃電。‘若說與此相違,因為彼中未說應由忍所斷的隨眠品。 不是的,諸忍等廣說,此非如是。為何?因為諸忍是智慧的眷屬,諸忍是智慧的眷屬。 因此,對於應由忍所斷的隨眠品說為應由智所斷,如同說由國王所作一樣。譬如對於由國王眷屬所作的某事,說為由國王所作是同樣的。 應由修所斷的隨眠品唯是應由智所斷,因為其中無間道也是智慧的本體的緣故。

། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བདེན་པ་གཞན་མ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་ཡོད་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བར་ན་ཡོད་པའི ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།བརྒྱུད་པ་ལ་བསམས་ནས་དེས་ཀྱང་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བས་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་གང་ཟག་འདིའི་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདིའི་སྐད་ཅིག་མ་ རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ།།འདིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ཡང་འདི་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་། །དེས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་མ་མཐོང་ཞེ་ན།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། རང་ལ་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་ནི་འགལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བདེན་པ་ལ་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་ཞེས་བསམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་ངམ་འོན་ཏེ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཅུ་དྲུག་པས་ཀྱང་མཐོང་བས་བདེན་པ་སྔོན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ།།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ པའི་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་མ་མཐོང་བས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་བསྟན་པར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཉག་མ་གཅིག་མ་བརྔས་པས་ཏེ། ཟོར་བས་འབྲུའི་ཉག་མ་གཅིག་མ་བརྔས་ཤིང་མ་བཅད་པ་ཞིང་མ་བརྔས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྔས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་བག་མེད་པར་གྱུར་པས་ཞིང་ལ་ཉག་མ་གཅིག་ཅིག་མ་བརྔས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་ཞིང་བརྔས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་ པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བར་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞུགས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་གཞན་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འཐོབ་ལ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཀྱང་འཐོབ་བོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འཐོབ་པ་མེད་དེ། མཐོང་བ་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ སྐྱེས་པ་རྣམས།།མ་འོངས་པ་ཐོབ་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཁོ་ན་འཐོབ་བོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་ལམ་སྔ་མ་སྟེ། ཞུགས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་ལམ་སྔ་མ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་གྱི།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་བཟོད་པའམ་ཤེས་པའང་རུང་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ།