d4107別解脫經廣釋c3.5s|d4107別解脫經廣釋c3.5s(續3)
།ལེགས་པར་བསྒོ་བ་ནི་ཆོས་གོས་བརྟུལ་ནས་ལག་པར་ཐོགས་སམ་ཕྲག་པར་དགལ་བར་མི་བྱ། སྐྱུངས་བ་ནི་ཚིག་ཅལ་ཅོལ་མི་སྨྲ། མིག་གཟུམས་པ་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དེ་གླང་པོ་ཆེ་དྲེགས་པ་ལ་ཐུག་ན་མི་གཙང་བའི་ཁྲོད་དུ་འགྱེལ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉའ་ ཤིང་གང་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཕས་འོང་བ་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྐང་པའི་རྩེ་མོ་ནས་གཉའ་ཤིང་གང་ཚུན་ཆད་དུ་བལྟ་བར་གསུངས་སོ།།མགོ་མི་གཡོགས་པ་དང་། མི་བརྫེ་བ་དང་། མི་གཟར་བ་དང་། གཉའ་གོང་དུ་མི་བསྣོལ་བ་དང་། ཕྲག་པ་གཉིས་ལ་མི་གཟར་བར་བསླབ་པར་ བྱའོ།།དྲུག་སྡེ་འདི་རྣམས་ལྟར་བྱས་པ་ལས་བཟློག་པ་ལས་བཅས་ཏེ། མགོ་མི་གཡོགས་པ་ནི་ཆོས་གོས་ཀྱིས་མི་གཡོགས། མི་བརྫེ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མས་མི་བརྫེ། མི་གཟར་བ་ནི་བགོས་ནས་ཕྲག་པའི་སྟེང་དུ་མི་གཟར། གཉའ་གོང་དུ་མི་བསྣོལ་བ་ནི་ཆོས་གོས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ ཀ་གཟར་ཏེ་གཉའ་བའི་གོང་དུ་མི་བསྣོལ།ཕྲག་པ་གཉིས་ལ་མི་གཟར་བ་ནི་དངོས་སུ་ཟད། བྲང་བསམ་ཡིན་པ་དང་། འཇལ་ཐབས་སུ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མཆོང་བ་དང་། ཙོག་པུས་མ་ཡིན་པ་དང་། དཀུར་མི་བརྟེན་པར་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དྲུག་སྡེ་འདི་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ ལྟར་བྱས་པ་ལས་བཅས་ཏེ།བྲང་བས་མ་ཡིན་པ་ནི་རྐང་པའི་རྩེ་མོ་བཙུགས་ཏེ་མི་འགྲོ་འཇལ་ཐབས་སུ་ནི་གོམ་པས་འཇལ་ཐབས་མི་བྱ། མི་མཆོང་བ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་རུང་སྟེ་མཆོང་བར་མི་བྱ། ཙོག་པུ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་འདུག་ཐབས་སུ་འདུག་སྟེ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །དཀུར་མི་བརྟེན་པ་ནི་དངོས་སུ་ཟད། ལུས་ མི་བསྒྱུར་བ་དང་།ལག་པ་མ་ཀྱོག་པ་དང་། མགོ་མི་བསྒྱུར་བ་དང་། ཕྲག་པ་མི་སྤྲད་པ་དང་། ལག་པ་མི་སྦྲེལ་བར་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དྲུག་སྡེས་འདི་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ལྟར་བྱས་པ་ལས་བཅས་ཏེ། ལུས་མི་བསྒྱུར་བ་ནི་མ་འོས་པར་གཅུ་ཞིང་མི་བསྒྱུར། ལག་པ་མི་ཀྱོག་པ་ནི་ལག་ པའི་བཀྱུངས་ཀ་མི་བྱའོ།།མགོ་མི་བསྒྱུར་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྩངས་པའི་མགོ་བཞིན་དུ་མི་བསྒྱུར། ཕྲག་པ་མི་སྤྲད་པ་ནི་སྔོན་དྲུག་སྡེ་དག་གྲོང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་མི་ཞིག་སྤོས་དང་རྒྱན་གྱི་བྱུགས་ཤིང་རྒྱན་པས་བརྒྱན་པ་དང་ཕྲད་པ། དྲུག་སྡེ་དཔུང་མགོ་སྤྲད་ནས་ཁྱོད་ལ་འབྱོར་བ་ཙམ་ངེད་ལ་མེད་སྙམ་མམ་ཞེས་ བྱས་ནས་བརྡེགས་བསྣུན་པ་ལས་བཅས།ལག་པ་མི་སྦྲེལ་བ་ནི་སྔོན་དྲུག་སྡེ་རྣམས་གྲོང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ལྟག་མ་དང་འདྲ་བའི་མི་ཞིག་དང་ཕྲད་ནས། དེ་དག་གིས་ལག་པ་སྦྲེལ་བ་ལས་དེ་དག་གིས་འཕངས་ནས་བསྒྱེལ་བ་ལས་བཅས། མ་བསྒོ་བར་ཁྱིམ་དུ་སྟན་ལ་མི་འདུག་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྟན་ ལ་མ་བརྟགས་པ་དང་།ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྗིད་ཀྱིས་མི་དབབ་པ་དང་། རྐང་པ་མི་བསྣོལ་བ་དང་། བརླ་མི་བསྣོལ་བ་དང་། ལོང་བུའི་སྟེང་དུ་ལོང་བུ་མི་བཞག་པ་དང་། རྐང་པ་མི་དགུག་པ་དང་། རྐང་པ་མི་དབབ་པ་དང་། མདོམས་མི་སྣང་བར་ཁྱིམ་དུ་སྟན་ལ་འདུག་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།
善加教誡是不應將法衣捲起拿在手中或搭在肩上。謹慎是不說無意義的話。眼睛要看路是顯而易見的,如果遇到發怒的大象就會跌倒在不凈處一樣。一軛之距是爲了看見前方有害的眾生,從腳尖到一軛之距要觀看。 應當學習不覆頭、不捲起、不披搭、不盤在頸上、不披在兩肩上。由於六眾比丘做了這些行為而制定相反的規定:不覆頭是指不用法衣覆蓋頭部;不捲起是指不從一邊往上卷;不披搭是指穿著后不披搭在肩上;不盤在頸上是指不將法衣左右兩邊披搭后盤在頸上;不披在兩肩上是顯而易見的。 應當學習不挺胸、不搖擺、不跳躍、不蹲走、不扶腰而入家。由於六眾比丘做了這些行為而制定相反的規定:不挺胸是指不用腳尖著地行走;不搖擺是指不用步伐搖擺;不跳躍是指不管什麼情況都不跳躍;蹲走是指不要像女人那樣蹲著走;不扶腰是顯而易見的。 應當學習不扭身、不擺手、不轉頭、不撞肩、不牽手而入家。由於六眾比丘做了這些行為而制定相反的規定:不扭身是指不應不恰當地彎曲扭動;不擺手是指不擺動手臂;不轉頭是指不像大象和騾子那樣轉頭;不撞肩是因為從前六眾比丘入村時遇見一個塗抹香料、裝飾珠寶的人,六眾比丘用肩膀撞他說’你以為我們沒有你那麼富有嗎’並打他而制定;不牽手是因為從前六眾比丘入村時遇見一個與前面類似的人,他們牽著手將那人推倒而制定。 應當學習未經允許不在家中坐在座位上。應當學習不在未察看的座位上坐、不以全身重量坐下、不交叉雙腳、不交叉大腿、不將腳踝搭在腳踝上、不盤腿、不伸腿、不露出下體而在家中坐在座位上。
།མ་བསྒོ་བར་ སྟན་ལ་འདུག་པ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་ཞིག་གི་མལ་སྒོ་གང་དུ་བཅས་ནས།མི་ཁྱིམ་དུ་སོང་བའི་འོག་ཏུ་ཉེ་དགའ་བོས་ཀུ་རེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷམ་དང་བཅས་ཏེ་མལ་བརྫིས་ནས་བྲམ་ཟེ་འཁྲུག་པ་ལས་བཅས། ཁྱིམ་དུ་བོས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྟན་ལ་འདུག་ཏུ་རུང་ངམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ་འདུག་པར་བྱ། སྟན་ལ་མ་བརྟགས་པར་ནི་བུད་མེད་གཏུམ་མོའི་ཁྱིམ་དུ་དགེ་སློང་འཆར་བ་རྟག་ཏུ་འོང་བས་འཆར་བའི་སྟན་གཅིག་སྤགས་ཏེ། གཞན་ལ་དེས་རེག་ན་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྟན་དེའི་འོག་ཏུ་བྱིས་པ་གཅིག་བསྙལ་བ་ལས། འཆར་བསམ་བརྟགས་པར་འདུག་སྟེ་ཤི་བ་ལས་བཅས། ལུས་ཀྱི་ལྗིད ཀྱིས་མི་དབབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཕོ་བྲང་སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་སླར་གཤེགས་ཏེ་སྔོན་བཙུན་མོའི་བཤོས་གསོལ་བའི་ཚེ།དགེ་སློང་འཆར་བས་བཙུན་མོ་དྲག་འཛིན་མ་བཤོས་འདྲིམ་པའི་རྐང་པ་ལ་རྐང་པས་བསྡོས་ཏེ་བཏང་བས་དེའི་འཁོན་གྱིས་དུས་གཞན་ཞིག་ན། བཙུན་མོས་ ཁྲིའུ་རྒྱུད་མ་བརྟགས་པའི་སྟེང་དུ་སྟན་གྱིས་གཡོགས་ནས་བྲམ་ཟེ་འཆར་བ་འབོད་པ་བཏང་ངོ་།།དེ་ནས་འཆར་བ་འོངས་པ་དང་། བཙུན་མོས་ངས་བྲམ་ཟེ་འབོད་དུ་བཅུག་ན་དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་པོ་དེས་ཇི་བྱ་ཞེས་འབོད་པ་སྤྱོས་སོ། །དེ་ནས་ཞོ་ཕོར་གང་དང་ཕྱེ་ཕོར་གང་ཞིག་འཆར་བ་ལ་བྱིན་ནས་འགྲེང་ བཞིན་དུ་བླངས་ཏེ།ཚིག་པ་ཟོས་ནས་ཁྲི་བཅག་སྙམ་སྟེ་ལྗིད་ཀྱིས་མནན་ཅིང་དྲག་ཏུ་འདུག་པ་དང་ནང་དུ་ལྟེམས་ཞེས་བྱིང་ནས་ཕྱེ་དང་ཞོ་ཡང་ཐོང་ཀར་བོའོ། །དེ་ནས་རྐང་ལག་བཏེག་སྟེ་རྫིང་གི་ནང་དུ་བོར་བ་ལས་བཅས། རྐང་པ་མི་བསྣོལ་བ་ནི་རྗེ་ངར་མི་བསྣོལ་ཏེ། དྲུག་སྡེ་ ལས་བཅས།བརླ་མི་བསྣོལ་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་ལས་བཅས་ཏེ། བརླ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་གཅིག་མི་དགལ། ལོང་བུ་ནི་དྲུག་སྡེ་ལས་བཅས་ཏེ། ལོང་བུ་ཕྱི་རྒྱབ་གཉིས་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་གཅིག་མི་གཞག་།རྐང་པ་མི་དགུག་པ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཁྲིའི་སྟེང་ན་འདུག་པ་ཁྲིའི་འོག་ཏུ་བཀུག་པ་ལས་དགེ་བསྙེན་མ་ ཞིག་གིས་ཕྱག་བྱས་པ་དང་།རྐང་པ་མ་གཏུགས་པས་ཉེས་ཞེས་སྤྱོས་ནས། རྐང་པ་བཀུག་པ་ལ་མགོས་གཏུགས་པའི་ཚེ། གཉའ་བ་ནས་རྐུབ་ཙོས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྲུ་ཚད་ཀྱིས་བཅལ་ནས་དེ་དག་ངོ་ཚ་བ་ལས་བཅས། རྐང་པ་མི་གདངས་པ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ལ་དགེ་བསྙེན་མ་ཕྱག་བཙལ་དུ་ འོངས་པ་དང་།དེ་དག་རྐང་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་རྐང་པ་གདངས་ནས་གོང་མ་ལྟར་ཁྲུ་ཚད་ཀྱིས་བཅལ་བ་ལས་བཅས། མདོམས་མི་སྣང་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་ལས་བཅས་ཏེ་མདོམས་གཡོགས་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་ཟས་བླང་བར་བསླབ་པར་བྱ། མུ་དང་ཁད་ ཆད་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཚོད་མ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐར་ཆག་པ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ལྟ་བ་དང་བཅའ་བ་དང་བཟའ་བ་མ་འོངས་པར་ལྷུང་བཟེད་མི་བཟེད་པར་བསླབ་པར་བྱ། ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ཆན་གྱིས་ཚོད་མ་མི་དགབ། ཚོད་མས་འབྲས་ཆན་མི་དགབ་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།
未經允許就坐在座位上的學處:在舍衛城時,一位清凈婆羅門家門前安置了座位,人們進入家中后,優波難陀爲了開玩笑穿著鞋踩踏了座位,婆羅門因此生氣,由此制戒。即使被邀請到家中,也應詢問是否可以坐在座位上才能坐下。 未檢查座位的學處:一位兇悍女人家中經常來一位名叫車勒的比丘,她專門為車勒準備了一個座位,並在座位下放了一個嬰兒,希望通過接觸能夠長壽。車勒未經檢查就坐下導致嬰兒死亡,由此制戒。 不可重壓的學處:佛陀證悟后返回迦毗羅衛宮時,車勒比丘曾經用腳絆倒送食物的王妃持鬘。王妃懷恨在心,後來在未經檢查的床架上鋪上坐墊,派人邀請婆羅門車勒。當車勒到來時,王妃諷刺說:‘我請婆羅門來,那個光頭沙門來做什麼?‘隨後給了車勒一碗酸奶和一碗麵粉,他站著接受並憤怒地吃著,想要壓斷座椅就用力坐下,結果陷了進去,酸奶和麵粉都灑了出來。之後他被抬起扔進了池塘,由此制戒。 不可交叉腿的學處:不可交叉小腿,由六群比丘制戒。 不可交叉大腿的學處:由六群比丘制戒,不可將一條大腿搭在另一條上。 不可交叉腳踝的學處:由六群比丘制戒,不可將一隻腳踝搭在另一隻上。 不可蜷縮腿的學處:六群比丘坐在座位上時將腿蜷在座位下,一位優婆夷來禮拜時說他們沒有碰到她的頭不恭敬。當他們蜷著腿讓她用頭碰觸時,有人用肘尺量了從頸部到臀部的距離,使他們感到羞愧,由此制戒。 不可岔開腿的學處:當優婆夷來向六群比丘禮拜時,他們爲了讓她向每條腿都禮拜而岔開腿,如前被人用肘尺量距離而感到羞愧,由此制戒。 不可露出下體的學處:由六群比丘制戒,應該遮蓋下體。 應當如法接受食物:不要太滿也不要太少,不要與菜不相稱,不要零碎,在飯菜未到之前不要舉起缽,應當學習。也不要爲了貪慾而用飯蓋菜,不要用菜蓋飯,應當學習。
།སངས་ རྒྱས་སྦྲ་དཀར་ཅན་གྱི་རི་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ནགས་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ།ཡུལ་དེར་འདི་རྣམས་ཀྱི་བཅའ་བྱུང་སྟེ། ཟས་ལེགས་པར་བླངས་པ་ནི་རྒྱལ་བུ་རྟོགས་ལྡན་གྱིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚེ། རྒྱལ་བུའི་ཁང་པ་པདྨོ་ཅན་ཚོན་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་གཞི་བྲིས་པའི་ནང་དུ་ཁ་ཟས་བྲིམས་པ་དང་། དྲུག་སྡེས་ ལྷུང་བཟེད་བཟུར་བས་ཚོད་མའི་ཁུ་བ་བོ་བ་ལས་བཅས།མུ་དང་ཁ་ད་ཆད་དུ་ནི་དྲུག་སྡེས་རྒྱལ་བུ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་ཟས་བླང་བའི་ཚེ། འབྲས་ཆན་གྱིས་ལྷུང་བཟེད་བཀང་བའི་སྟེང་དུ་ཚོད་མ་ལྡུགས་སུ་བཅུག་ནས་བོ་བ་ལས་བཅས། ཚོད་མ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་ཚོད་མས་ ལྷུང་བཟེད་བཀང་བའི་སྟེང་དུ་འབྲས་བླུགས་ནས་བོ་བ་ལས་བཅས།མཐར་ཆག་ནི་དྲུག་སྡེ་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་ཚོད་མ་མི་ལེན་ཅིང་ཕྱིས་རིང་དུ་སོང་བ་དང་། བོས་ནས་ཚོད་མ་འདྲིམ་པ་འཁྲུལ་བར་གྱུར་པ་ལས་བཅས། ལྷུང་བཟེད་བལྟ་བ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཕྱེ་ འདྲིམ་པའི་ཚེ་དྲུག་སྡེས་ཆན་མང་དུ་བླངས་ཏེ་ཕྱེ་སྤྲུས་པའི་འོག་ཏུ་ཟན་ཞིམ་པོ་འདྲིམ་པ་མཐོང་ནས་དྲུང་ན་དགེ་སློང་གཡེངས་པར་འདུག་པའི་ལྷུང་བཟེད་ཟན་ཆང་མང་པོས་བཀང་བ་ལས་བཅས།བཟའ་བོ་མ་འོངས་པར་ལྷུང་བཟེད་མི་བཟེད་པ་ནི་དྲུག་སྡེ་བསོད་སྙོམས་ལེན་པའི་ཚེ། ཁ་ཟས་མ་བྱིན་པར་ ལྷུང་བཟེད་བཟེད་པ་ལས་བཅས།ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ཆན་གྱིས་ཚོད་མ་མི་དགབ་པ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པ་ལས། དྲུག་སྡེས་ཚོད་མ་འདོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ཆན་གྱིས་བཀབ་པ་ལས་བཅས། ཚོད་མས་འབྲས་ཆན་མི་དགབ་པ་ཡང་གོང་མ་ དང་འདྲའོ།།མདོར་ན། ཟས་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་དྲུག་།ཙུག་ཙུག་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ། །འབྲུ་ནས་ཐ་དད་བྱེད་པ་ལྔ། །ལག་པ་ལྡག་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །བསྡུས་པའི་མདོ་ནི་ལྟག་མ་དང་འདྲའོ། །ལེགས་པར་ཟས་བཟའ་བར་བསླབ་པར་བྱ། ཁམ་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁམ་ ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་།ཁམ་རན་པར་བཟའ་བར་བསླབ་པར་བྱ། ཁམ་མ་གཟས་པར་ཁ་མི་གདང་བར་བསླབ་པར་བྱ། ཁ་ཁམ་གྱིས་བཀང་སྟེ་མི་སྨྲ་བར་བསྦབ་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་བཅས་ཏེ། ལེགས་པར་བཟའ་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་སློམ་ཆོ་ཞིང་ཟས་ཟ་བན། དད་ པའི་ཁྱིམ་བདག་གིས་དཔྱས་པ་ལས་བཅས།ཁམ་ཆུང་བ་ནི་དྲུག་སྡེས་མ་འོས་པར་བག་གསར་མའི་ཐབས་སུ་ཆུང་ངུ་ནས་བཙགས་པ་ལས་བཅས། ཁམ་ཆེན་པོ་ནི་དྲུག་སྡེ་དག་གྲོང་དུ་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་གྱད་ཁམ་དུ་གཏོང་བ་ལས་བཅས། ཁམ་རན་པར་བྱ་བ་ནི་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་ པའོ།།ཁམ་མ་གཟས་པར་ཁ་མི་གདང་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚེ། དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་རྒན་ཞུགས་ཤིག་འདུག་པ་བླ་མ་ལ་ཟན་འདྲིམ་ཚེ་ཁ་གདངས་ནས་ཉེ་དགའ་བོས་ཁར་བོང་བ་ཅིག་བཅུག་པ་ལས་བཅས། ཁ་ཟས་ཀྱིས་བཀང་སྟེ་མི་སྨྲ་བ་ནི་དྲུག་སྡེས་ཁ་ཁམ་ གྱིས་བཀང་སྟེ་སྒྲ་འབྱིན་ནས།རོ་ཉམས་ཏེ་གཞན་གྱིས་དཔྱས་པ་ལས་བཅས། ཙུག་ཙུག་མི་བྱ་བ་དང་། བལྕག་བལྕག་མི་བྱ་བ་དང་། ཧུ་ཧུ་མི་བྱ་བ་དང་། ཕུ་ཕུ་མི་བྱ་བ་དང་། ལྕེ་ཕྱུང་སྟེ་ཟན་མི་བཟའ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ།
當佛陀住在白帳山的大威德林時,在那個地方制定了這些戒律: 關於善取食物,是在太子具慧供養僧眾時,在太子的宮殿中以百零一種顏色繪製蓮花圖案的室內分發食物時,六群比丘傾斜缽盂使湯汁溢出而制戒。 關於湯飯分離,是六群比丘在那位太子家取食時,在裝滿飯的缽盂上倒入菜湯使其溢出而制戒。 關於湯飯不均,是六群比丘在那位國王家中用湯裝滿缽盂后又倒入飯而使其溢出而制戒。 關於最後殘食,是六群比丘在吃飯時不取菜湯,之後走遠時被叫回來,因分發菜湯時發生混亂而制戒。 關於觀察缽盂,是在舍衛城時,一位居士供養僧眾,在分發麵食時,六群比丘取用過多飯食,看到在撒麵粉下面分發美味飯食,於是趁旁邊比丘分心時,用大量飯食裝滿其缽而制戒。 關於未到施食者前不得舉缽,是六群比丘在乞食時,在未得到食物前就舉起缽盂而制戒。 關於為貪求而不得用飯覆蓋菜湯,是在舍衛城時,一位居士供養僧眾,六群比丘因貪求菜湯而用飯覆蓋而制戒。 關於不得用菜湯覆蓋飯食,與前者相同。 總之,善取食物有六種,咀嚼等五種,分別穀物等五種,舔手等五種。 總攝之義與前相同。應當學習善食:不應過小咬食,不應過大咬食,應適量咬食,未嚥食時不應張口,口含食物時不應說話。 這些戒律是在舍衛城制定的:關於善食,是因六群比丘貪食而食,被信心居士譏嫌而制戒。 關於小口,是六群比丘不恰當地模仿新嫁娘小口進食而制戒。 關於大口,是六群比丘在村中吃飯時如力士般大口進食而制戒。 關於適量,是要遠離過大過小兩個極端。 關於未嚥食時不張口,是在居士供養僧眾時,六群比丘中有一老年比丘坐在下座,當上座分發飯食時張開嘴巴,優波難陀將一塊石頭放入其口中而制戒。 關於口含食物時不說話,是六群比丘口中含滿食物還發出聲音,失去味覺被他人譏嫌而制戒。 應學習不發出咀嚼聲、不發出吸吮聲、不發出呼嚕聲、不發出吹氣聲、不伸舌頭進食。
།འདི་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ བཅས་ཏེ།ཙུག་ཙུག་མི་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚེ་ཚོད་མ་མངར་རུ་བྲིམས་པ་དང་། དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོད་མ་སྐྱུར་ཞེས་བྱས་པ་དང་རྐན་སྒྲ་གཏོགས་པ་ལས་བཅས། བལྕག་བལྕག་མི་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཚོད་མ་ སྐྱུར་པོ་བྲིམས་པའི་ཚེ།དྲུག་སྡེས་སྐན་སྒྲ་ཕྱུང་ནས་ཚོད་མ་མངར་ཞེས་དཔྱས་པ་ལས་བཅས། ཧུ་ཧུ་མི་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚེ། འབྲས་ཆན་ཚ་མོ་ཞིག་བྲིམས་པ་དང་། དྲུག་སྡེས་འབྲས་ཆན་གྲང་ཞེས་བྱས་ཏེ་དབུགས་ཀྱིས་བསྲོས་པ་ལས་བཅས། ཕུ་ཕུ་མི་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚེ། འབྲས་ཆན་གྲང་མོ་བྲིམས་པ་དང་། དྲུག་སྡེས་འབྲས་ཆན་ཚ་ཞེས་བགྱིས་ནས་དབུགས་ཀྱིས་བསྒྲང་བ་ལྟར་བྱས་པ་ལས་བཅས། ལྕེ་ཕྱུང་སྟེ་མི་བཟའ་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཁྱིམ་ན་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་ལྕེ་ཕྱུང་ཞིང་མཆུ་བལྡགས་པ ལས་བཅས།འབྲུམ་བུ་ལས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱ་བ་དང་། ཕྱས་མི་བྱ་བ་དང་། མཁུར་བ་མི་སྤོ་བ་དང་། རྐན་མི་གཏོགས་པ་དང་། ཁམ་འཕྲོར་མི་གཅད་པར་ཟས་བཟའ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡུལ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པར་བཅས་ཏེ། འབྲུམ་བུ་ནས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱ་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ། འབྲས་ཆན་ གཏོར་ཏེ་འབྲུམ་བུ་ནས་ཐུ་ཞིང་ཟ་བ་ལས་བཅས།ཕྱས་མི་གདགས་པ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ། དྲུག་སྡེས་ཚོད་མ་འདི་ཁ། ཚོད་མ་འདི་སྐྱུར་རོ་ཞེས་དཔྱས་པ་ལས་བཅས། མཁུར་བ་མི་སྤོ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་དྲུག་སྡེས་མཁུར་བ་ཁམ་ཕན་ཚུན་དུ་སྤོས་པ་ལས་བཅས། རྐན་མི་གཏོགས་ པ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གིས་ཚོད་མ་མངར་པོ་སྦྱར་བ་ལས།དྲུག་སྡེས་སྐྱུར་རོ་ཞེས་རྐན་སྒྲ་ཕྱུང་ནས་ཁྱིམ་བདག་སྐྱེངས་པ་ལས་བཅས་ཁམ་འཕྲོར་མི་གཞག་པ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ཟན་ཆང་ཆང་པོར་བྱས་ནས་ཕྱེད་ནི་ཁར་བཅུག་ཕྱེད་ནི་ལྷུང་བཟེད་དུ་བོར་བ་ལས་བཅས། ལག་པ་མི་ ལྡག་པ་དང་།ལྷུང་བཟེད་མི་བྱོག་པ་དང་། ལག་པ་མི་སྤྲུག་པ་དང་། ལྷུང་བཟེད་མི་བསྐྱམས་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་འདྲ་བར་སྤྲུལ་ཏེ་མི་བཟའ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་བཅས་ཏེ། ལག་པ་མི་ལྡག་པ་ནི་དྲུག་སྡེས་ཁྱིམ་པའི་ཁྱིམ་དུ་ལག་པ་བལྡགས་པ་ལས་བཅས། ལྷུང་བཟེད་ མི་བྱོག་པ་དེ་དང་འདྲ།ལག་པ་མི་སྤྲུག་པ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་ལག་པ་སྤྲུགས་པས་ཁུ་བའི་ཟེར་མས་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་ཆོས་གོས་ལ་ཕོག་པ་ལས་བཅས། ལྷུང་བཟེད་མི་བསྐྱམས་པ་ནི་དྲུག་སྡེ་ཟན་ཟ་བའི་དྲུང་ན། དགེ་སློང་ཆོས་གོས་སྦྱར་མ་གྱོན་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ལ་ཀྱལ་ཀ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷུང་བཟེད་ བཀྲུ་བའི་ཚེ་ཆུ་བསྐྱམས་པས་ཆོས་གོས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་ལས་བཅས།མཆོད་རྟེན་འདྲ་བར་མི་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གཅེར་བུའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ལས་ཕྱིས་དད་པར་གྱུར་ནས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཕྱེ་བྲིམས་པ་དང་། དྲུག་སྡེས་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བར་བྱས་ནས་ལ་ཕུག་བསྒོས་པའི་སྲོག་ཤིང་བཙུགས་ ཤིང་ཁུར་བའི་གདུགས་བོར་ནས།འདི་ནི་ངན་འགྲོ་རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱས་ཏེ། བཤིགས་ནས་ཟོས་པ་ལས་བཅས། མདོར་ན། འཕྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །ལྷུང་བཟེད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ། །འགྲེང་བར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །མགོ་གཡོགས་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ། །དོ་ཀེར་ཅན་ ལ་སོགས་པ་དང་།།གླང་ཆེན་ལ་སོགས་བཞོན་པ་ལྔ། །ལག་ན་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་དྲུག་།ན་བ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །བསྡུས་པའི་མདོ་ནི་ལྟག་མ་དང་འདྲ། །དྲུང་ན་འདུག་པའི་དགེ་སློང་གི་ལྷུང་བཟེད་ལ་འཕྱས་གདགས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྟ་བར་བསླབ་པར་བྱ། ལག་པ་ཟས་དང་འབགས་པས་ཆུ་ སྣོད་ལ་མི་བཟུང་བར་བསླབ་པར་བྱ།དྲུང་ན་འདུག་པའི་དགེ་སློང་ཟས་དང་འབགས་པའི་ཆུས་མི་གཏོར་བར་བསླབ་པར་བྱ། ཁྱིམ་པ་འདུག་པར་མ་དྲིས་པར་ཆུ་ཟས་དང་འབགས་པ་ཁྱིམ་དུ་མི་དབོ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ།
這些也是在舍衛城制定的。不得發出’咂咂’聲是因為一位施主請僧眾應供時供養了甜菜,六群比丘說菜酸而發出舌頭頂上顎的聲音而制定。 不得發出’嘖嘖’聲是因為一位施主請僧眾應供,供養了酸菜時,六群比丘發出舌頭頂上顎的聲音說菜甜而譏諷,因此制定。 不得發出’呼呼’聲是因為一位施主請僧眾應供時,供養了熱飯,六群比丘說飯涼而用氣吹飯,因此制定。 不得發出’噗噗’聲是因為一位施主請僧眾應供時,供養了涼飯,六群比丘說飯熱而做出用氣吹涼的樣子,因此制定。 不得伸舌頭吃飯是因為六群比丘在居士家吃飯時伸舌頭舔嘴唇而制定。 應學習不得將飯粒分散、不得譏諷、不得鼓腮幫、不得發出上顎聲、不得半口食而吃飯。在舍衛城制定:不得將飯粒分散是因為六群比丘吃飯時將飯撒開一粒一粒地挑著吃而制定。 不得譏諷是因為在施主家吃飯時,六群比丘說’這菜好,這菜酸’而譏諷,因此制定。 不得鼓腮幫是因為六群比丘在施主家將食物在兩腮之間來回移動而制定。 不得發出上顎聲是因為施主調製了甜菜,六群比丘說’酸’併發出上顎聲使施主尷尬而制定。 不得半口食是因為六群比丘在施主家將食物分成兩半,一半放入口中,一半放入缽中而制定。 應學習不得舔手、不得舔缽、不得甩手、不得甩缽、不得將食物堆成塔形而食。這些也是在舍衛城制定:不得舔手是因為六群比丘在居士家舔手而制定。 不得舔缽與此相同。不得甩手是因為六群比丘吃飯時甩手,湯汁濺到其他比丘的法衣上而制定。 不得甩缽是因為六群比丘在吃飯處有一位穿著縫製法衣的比丘,爲了戲弄他,在洗缽時甩水使法衣受損而制定。 不得將食物堆成塔形是因為一位原本喜歡裸行外道法的施主後來生起信心請僧眾應供,供養麵食時,六群比丘將食物堆成塔形,插上蘿蔔做塔心,放上面餅做傘蓋,說’這是能圓滿惡趣的塔’,然後拆開吃掉而制定。 總之:譏諷等四種,關於缽有十種,站立等五種,覆頭等五種,系髮髻等和騎象等五種,手持杖等六種,病人四種。總結偈頌如前。 應學習不得為譏諷在座比丘的缽而看。不得用沾有食物的手拿水器。不得用沾有食物的水潑灑在座的比丘。不得未經居士同意將沾有食物的水倒入居家。
།འདི་བཞི་ཡང་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་བཅས་ཏེ། དྲུང་ན་འདུག་པའི་དགེ་སློང་གི་ ལྷུང་བཟེད་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་དགེ་སློང་མགྲོན་དུ་པོས་ཏེ་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ།དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ན་དགེ་སློང་ལྟོ་བོ་ཆེ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ལ་འདིས་ཅི་ཙམ་ཡོག་པ་ལྟོས་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དཔྱས་པ་ལས་བཅས། ཆུ་སྣོད་ལ་མི་བཟུང་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ། ཟས་ཀྱིས་འབགས་པའི་ལག་པས་ཆུ་སྣོད་ལ་ འཛིན་པར་བྱེད་ནས།བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གྱིས་དཔྱས་པ་ལས་བཅས། དགེ་སློང་ལ་ཟས་དང་འབགས་པའི་ཆུས་མི་གཏོར་བ་ནི་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཟན་ཟ་བའི་གན་ན་དགེ་སློང་ཆོས་གོས་བཟང་པོ་གོན་པ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་སྙིང་ནས་ཟས་དང་འབགས་པའི་ཆུས་གཏོར་བ་ལས་བཅས། ཁྱིམ་པ་ལ་མ་དྲིས་པར་ཟས་དང་འབགས་པའི་ཆུ་མི་དབོ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སྦ་དཀར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ། རྒྱལ་བུ་རྟོགས་ལྡན་གྱིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། བཤོས་གསོལ་ནས་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཆུ་ཁང་པ་གཞི་རི་མོ་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕོ་ནས་ཁྱིམ་བདག་འཁྲུག་པ་ལས བཅས།ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་བླུགས་ཏེ་མི་དོར་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །འོག་གཞི་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བཟེད་མི་གཞག་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །གད་ཁ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཡང་ས་མ་ཡིན་པ་དང་། དཀན་གཟར་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྷུང་བཟེད་གཞག་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ ཀྱང་མཉན་དུ་ཡོད་པར་བཅས་ཏེ།ལྷུང་བཟེད་དུ་ལྷག་མ་མི་བླུགས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་ཞིག་གི་བུ་ན་ནས་དཔྱད་མཁན་གྱིས་དགེ་སློང་གི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཆུས་བཀྲུས་ན་ཕན་ཞེས་བྱས་པ་དང་། བྲམ་ཟེས་ཉེ་དགའ་བོ་ལ་ཆུ་བསླངས་ནས་ཉེ་དགའ་བོས་འབྲས་དང་ཕྱེ་དང་ཁུར་བ་དང་རུས་པ་དམ་དུམ་དང་ བསྲེས་པའི་ཆུ་བྱིན་ནས་བྲམ་ཟེས་མ་འདོད་པ་ལས་བཅས།འོག་གཞི་མེད་པར་ལྷུང་བཟེད་མི་གཞག་པ་ནི་དགེ་སློང་གིས་འོག་གཞི་མེད་པར་ལྷུང་བཟེད་བཞག་སྟེ་བཅས་ཟོས་པ་ལས་བཅས། གད་ཁ་མ་ཡིན་པ་ནས་དཀན་གཟར་པོ་ལ་མི་གཞག་ཅེས་པའི་བར་དུ་ནི་དགེ་སློང་གིས་འདི་རྣམས་ལས་བཟློག་ བའི་གནས་སུ་གཞག་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས།འགྲེང་སྟེ་ལྷུང་བཟེད་མི་བཀྲུ་བར་བསླབ་པར་བྱ། གད་ཁ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཡང་ས་མ་ཡིན་པ་དང་། དཀན་གཟར་པོ་མ་ཡིན་པར་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུ་བར་བསླབ་པར་བྱ། འབབ་ཆུ་དྲག་པོའི་རྒྱུན་ལས་བཟློག་སྟེ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱིས་ཆུ་མི་བཅུ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ བཅས་ཏེ།འགྲེང་སྟེ་ལྷུང་བཟེད་མི་བཀྲུ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཞིག་འགྲེང་སྟེ་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུ་བ་ལས་ལྷུང་ནས་ཆག་པ་ལས་བཅས། གད་ཁ་མ་ཡིན་པ་ནས་དཀན་གཟར་པོ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ནི་དགེ་སློང་གིས་འདི་རྣམས་ལས་བཟློག་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་བཟེད་བཞག་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས། འབབ་ཆུ་དྲག་པོ་ལས་ལྷུང་བཟེད་ཀྱིས་ཆུ་མི་ བཅུ་བ་ནི།དགེ་སློང་གིས་འདི་ལས་བཟློག་པའི་ལས་བྱས་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས། མི་ན་བར་འདུག་པ་ལ་འགྲེང་སྟེ་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱ། མི་ན་བར་མདུན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་མི་བསྟན་པར་བསླབ་པར་བྱ། མི་ན་བར་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་གྱི་འགྲམ་ནས་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱ། མི་ན་བར་ མགོ་གཡོགས་པ་དང་།བརྫེས་པ་དང་། གཟར་བ་དང་། གཉའ་གོང་དུ་བསྣོལ་བ་དང་། འཕྲག་པ་གཉིས་ལ་གཟར་བ་ལ་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དོ་ཀེར་ཅན་དང་། ཞ་གྱོན་པ་དང་། ཅོད་པན་ཅན་དང་། མགོ་ཕྲེང་བ་ཅན་དང་། ཐོད་བཅིངས་པ་མི་ན་བ་ལ་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡུལ་མཉན་ དུ་ཡོད་པར་དྲུག་སྡེས་འདི་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཆོས་བཤད་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས།མི་ན་བར་གླང་པོ་ཆེ་ཞོན་པ་དང་། ཁྱོགས་ན་འདུག་པ་དང་། བཞོན་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་པ་དང་། ལྷམ་མཐོན་པོར་གྱོན་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།
這四條也是在舍衛城制定的。不看坐在身邊比丘的缽是因為:比丘們受邀吃飯時,六群比丘看見身邊有一位飯量大的比丘,說’看看他能吃多少’而嘲笑他,因此制定。不用沾有食物的手拿水器是因為:六群比丘吃飯時用沾有食物的手拿水器,被注重清潔的婆羅門嘲笑而制定。不用沾有食物的水潑灑比丘是因為:六群比丘在吃飯時,看見一位穿著好法衣的比丘坐在旁邊,故意用沾有食物的水潑灑他而制定。未經居士允許不倒掉沾有食物的水是因為:當佛陀住在白氈城時,太子具念請佛供養齋飯,六群比丘將缽中的水倒在有圖案的地板上,使主人生氣而制定。 應學不將食物殘渣倒入缽中。應學不將缽放在沒有底座的地方。應學將缽放在非懸崖邊、非深淵邊、非陡坡處。這些也是在舍衛城制定的。不將殘渣倒入缽中是因為:一位注重清潔的婆羅門的兒子生病,醫生說用比丘缽中的水洗可以治癒,婆羅門向近歡比丘要水,近歡比丘給了摻有米粒、麵粉、麵團、碎骨頭的水,婆羅門不願意,因此制定。不將缽放在沒有底座的地方是因為:比丘將缽放在沒有底座的地方后打翻而制定。從’非懸崖邊’到’非陡坡處’是因為:比丘將缽放在這些相反的地方而不允許制定。 應學不站立洗缽。應學在非懸崖邊、非深淵邊、非陡坡處洗缽。應學不在湍急的水流中逆流取水。這些也是在舍衛城制定的。不站立洗缽是因為:一位比丘站立洗缽時缽掉落破碎而制定。從’非懸崖邊’到’非陡坡處’是因為:比丘在這些相反的地方洗缽而不允許制定。不在湍急水流中逆流取水是因為:比丘做了相反的事而不允許制定。 應學不對未生病而坐著的人站立說法。應學不對未生病而在前行走的人說法。應學不對未生病而在路上行走的人從路邊行走說法。應學不對未生病而矇頭、包頭、仰頭、頭上搭衣、雙肩披衣的人說法。應學不對未生病而戴花冠、穿拖鞋、戴冠冕、頭戴花環、頭纏頭巾的人說法。這些是在舍衛城因六群比丘對這些相反的情況說法而不允許制定的。應學不對未生病而騎象、坐轎、坐乘騎、穿高靴的人說法。
།ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་དྲུག་སྡེས་བཞོན་པ་འདི་ རྣམས་ལ་འདུག་པ་དང་།ལྷམ་གོང་ཆད་དང་། ཤིང་ལྷམ་གྱོན་པ་དང་། ལྷམ་མཐིལ་རྩེག་མ་གྱོན་པ་ལ་ཆོས་བཤད་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས། མི་ན་བར་ལག་ན་དབྱིག་པ་ཐོགས་པ་དང་། ལག་ན་གདུགས་ཐོགས་པ་དང་། ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་པ་དང་། ལག་ན་རལ་གྲི་ཐོགས་པ་དང་། ལག་ན་དགྲ་ ཆ་ཐོགས་པ་དང་།གོ་ཆ་གྱོན་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན། དྲུག་སྡེས་འདི་རྣམས་ཐོགས་པ་ལས་ཆོས་བཤད་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས། གསོལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །མི་ན་བར་འགྲེང་སྟེ་བཤང་གཅི་མི་བྱ་བར་བསླབ་པར་བྱ། མི་ན་བར་ཆུའི་ནང་དུ་ བཤང་གཅི་དང་མཆིལ་མ་དང་།སྣབས་དང་སྐྱུགས་པ་དང་། སྣ་ནས་ཟག་པ་མི་དོར་བར་བསླབ་པར་བྱ། མི་ན་བར་རྩཝ་སྔོན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཤང་གཅི་དང་། མཆིལ་མ་དང་། སྣབས་དང་། སྣ་ནས་ཟག་པ་མི་དོར་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །གནོད་པར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་ཤིང་ལ་མི་གང་ཙམ་ལས་མཐོར་ མི་འཛེག་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།།འགྲེང་སྟེ་བཤང་གཅི་མི་བྱ་བ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཉེ་དགའ་བོས་འགྲེང་བཞིན་གཤང་གཅི་བྱས་པ་ལས་བཅས། རྩཝ་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་མི་དོར་བ་ནི། སངས་རྒྱས་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱའི་གནས་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཉེ་དགའ་བོས་ལྡུམ་པ་ལ་ལྡུམ་སློང་ན་མི་ སྟེར་ནས།དེ་སྙིང་ན་སྟེ་བཀྲུ་སྨན་འཐུངས་པའི་རྙོང་མས་གྱོ་མོ་བཀང་སྟེ་ཕྱགས་མས་ནང་དུ་བྱུགས་ཤིང་ལྡུམ་ཀུན་ལ་བསྐུས་ནས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་ལས་བཅས། ཆུའི་ནང་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་མ་དོར་བ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཉེ་དགའ་བོས་བཙོ་བླག་མཁན་ལ་གོས་འཁྲུ་ཞིང་ བཙོར་བཅོལ་བ་ལས་མ་བཏུབ་ནས་ཉེ་དགའ་བོས་བཀྲུ་སྨན་འཐུངས་ཏེ་རྙོང་མས་གྱོ་མོ་བཀང་ནས་ཁྲུས་རྫིང་གི་ནང་དུ་ཁྲུས་ཀྱི་རྡོ་ལེབ་ཀྱི་འོག་ཏུ་བསྐུས་ཤིང་བླུགས་པ་ལས་བཅས།ཤིང་ལ་མི་གང་ལས་མི་འཛེག་པ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དེར་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཉེ་ དགའ་བོས་སྔར་ཟན་ཟོས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁང་སྐྱོང་གི་ཟན་སྐྱལ་དུ་ཆས་པ་དང་ཁང་སྐྱོང་གི་ཟན་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོམ་གྲངས་ཀྱིས་དལ་བུས་ལམ་འཇལ་ཞིང་སོང་ངོ་།།དེའི་ཚེ་ཁང་སྐྱོང་འཛེ་ཏའི་སྐྱེ་ཤིང་ལ་འཛེགས་ཏེ་བལྟས་ནས། ཕྱི་རབས་པའི་འོག་ཏུ་ཉེ་དགའ་བོས་ཟན་བྱིན་པ་དང་ཟར་ མ་བཏུབ་ནས་གཏམ་བྱས་པ་ལས་མི་གནང་བར་བཅས།གནོད་པ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་ནི་དགེ་སློང་ཞིག་འགྲོན་པོ་དང་འགྲོགས་ཏེ། དགོན་པར་ཞུགས་པའི་ནུབ་མོ་སྟག་བྱུང་ནས་འགྲོན་པོ་རྣམས་ཤིང་མཐོན་པོ་ལ་འཛེགས། དགེ་སློང་མཐོར་འཛེག་ཏུ་མི་གནང་བར་ཤེས་ཏེ། མི་གང་ཙམ་དུ་འཛེག་ཅིང་ འདུག་པ་སྟག་གིས་ཟོས་པ་ལས་བཅས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་བསླབ་པའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཅི་འདི་ན་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་སམ་ཞེས་འདྲིའོ། །ཅི་འདི་ན་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་སམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་འདྲིའོ། །འདི་ན་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཅང་མི་སྨྲ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ།།འཁོར་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་འདྲི་བའི་ཚིག་སྟེ། ལྟག་ཏུ་སྨོས་པ་དང་འདྲའོ། །མདོར་ན། མངོན་སུམ་དྲན་པ་མ་མྱོས་པ། །དེ་བཞིན་གང་མང་ངོ་བོ་ཉིད། །རྩཝ་རྣམས་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། །ཁས་བླང་བར་ཡང་བྱ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་ པ་དག་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་།།མི་མཐུན་པ་ལས་རྩོད་པ་དང་། ལུང་མི་སྟོན་པ་ལས་རྩོད་པ་དང་། བྱ་བ་ལས་རྩོད་པ་དང་། འདི་བཞི་ཡོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་བདུན་པོ་ཡོད་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པ་ལས་རྩོད་པ་ནི་ གང་ཟག་གིས་ཆོས་བཞིན་བཤད་པའི་རྙེད་པ་དེ།དགེ་སློང་ལ་ལ་ནི་གང་ཟག་ལ་དབང་ཞེས་ཟེར། ལ་ལ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་ཞེས་ལྟ་བུ་འམ། ཆོས་བདག་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ལ་ལྟ་བ་མི་མཐུན་ཏེ་རྩོད་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་ལས་རྩོད་པ་ཞེས་བྱའོ།
在舍衛城,六群比丘對這些乘騎者、穿破鞋者、穿木屐者、穿多層底鞋者說法被制定為不允許。對於非病人而手持杖者、手持傘者、手持武器者、手持劍者、手持兵器者、身著鎧甲者不應說法,應當學習。在舍衛城,六群比丘對這些持物者說法被制定為不允許,但如請求者除外。非病人不應站立小便大便,應當學習。非病人不應在水中排泄大小便、吐痰、鼻涕、嘔吐物和流鼻血,應當學習。非病人不應在有青草的地方排泄大小便、吐痰、鼻涕和流鼻血,應當學習。除非有危害,不應攀爬高於一人高的樹木,應當學習。 關於不應站立小便大便,是在舍衛城優波難陀站立小便大便而制定。關於不應在青草上排泄等,是佛陀住在迦毗羅衛城時,優波難陀向園丁討要蔬菜不得,心生嫌恨,飲用瀉藥後用糞便裝滿籃子,用掃帚塗抹園內,使其荒廢而制定。關於不應在水中排泄等,是在舍衛城優波難陀請染工洗染衣服不成,飲用瀉藥後用糞便裝滿籃子,塗抹浴池中浴石下而制定。 關於不應攀爬超過一人高的樹木,是在舍衛城一位居士邀請僧眾,優波難陀先吃飯後去送飯給看寺人,爲了延誤送飯時間而慢慢數步行走。這時看寺人爬上阇摩迦樹觀望,後來者下面優波難陀送飯來而不能吃,因談論此事而制定不允許。除非遇到危害,如有一比丘與旅客同行,夜晚在曠野遇到老虎,旅客們爬上高樹,比丘知道不允許爬高,只爬一人高而被老虎吃掉,因此制定。 具壽們,我已經說完諸多學處。現在我問具壽們,於此是否清凈?是否清凈?如是三問。於此具壽們若清凈默然,當知是清凈。問眾清凈與否的詞句,如上所說相同。總之,現前、憶念、不醉,如是多種自性,如鋪設草座般,也應承認。具壽們,這七種止諍法每半月隨誦波羅提木叉經時宣說。從不和合起諍、從不教授起諍、從作事起諍,這四種諍事有七種止息方法,如下所說。從不和合起諍是指,對於某人如法說法所得利養,有些比丘說屬於人,有些說屬於法,或者對法無我與有我見解不同而諍,稱為從不和合起諍。
།དེ་ལ་ལུང་མི་སྟོན་པ་ནི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་ གི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ལུང་མི་འབོགས།དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ལུང་མི་སྦྱིན་པའི་རིགས་ཞེས་བསྙོན་ཏོལ་དུ་གྱུར་པ་ལས་རྩོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ལས་རྩོད་པ་ནི་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་ལྕི་བ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་གླེང་བ་ལས། བར་བར་ནི་བསྙོན། བར་བར་ནི་ལེགས་པར་མི་ དྲན་ཞེས་ཟེར།བར་བར་ནི་ལྟུང་བ་ནི་མ་བྱུང་། ཡང་བ་ནི་བྱུང་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ལས་བྱ་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པ་ལས་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་ལས་རྩོད་པ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་ཞུ་བའི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ། ལས་ལ་འདུར་མི་བཏུབ་པ་ལས་རྩོད་པར་གྱུར་པ་ ལྟ་བུའོ།།མངོན་སུམ་དུ་འདུལ་བར་འོས་པ་ལ། མངོན་སུམ་དུ་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་རི་དྭགས་དགྲའི་བུ་དགེ་སློང་ནག་པོ་དང་། དྲུག་སྡེ་རྣམས་གཙང་པོའི་འགྲམ་ན་ཁྲུས་བྱེད་པའི་ཚེ། ཆོས་གོས་ནོར་ཏེ་སོ་སོར་དོང་བ་ལས། དགེ་སློང་ནག་པོས་ཆོས་གོས་བརྐུས་ཏེ་ཕམ་མོ་ཞེས་དྲུག་སྡེས་ སྐུར་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱོས་ཤིག་པ་ལས་བཅས། དགེ་སློང་ལ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་ཞེས་བསྙོན་ཏོལ་དུ་གྱུར་ན། གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་ཁུག་སྟེ། སྣོལ་བཟང་ངན་ལ་སྦྱར་ཞིང་ཞི་བར་བྱ། དེ་ལ་མངོན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་མངོན་པར་ཆུད་དེ། ཆོས་དང་། འདུལ་བ་ དང་།མི་དང་། མཚམས་དང་། དགེ་འདུན་ནོ། །འདི་ནི་རྩོད་པ་བཞི་ཆར་གྱི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །དྲན་པས་འདུལ་བར་འོས་པ་ལ་དྲན་པས་འདུན་པ་སྦྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་དགེ་འདུན་གྱི་མལ་ཆ་དང་། ཁ་ཟས་འགོད་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་མཛའ་བོ་དང་ས་ཅན་གཉིས། སྔ་མའི་ ལས་ཀྱིས་མལ་སྟན་ངན་པ་དང་།གྲོང་དབུལ་བར་བབ་པས་ཁྲོས་ཏེ་རི་དྭགས་ཀྱི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བག་ཙམ་ལ་བླངས་ནས། གྱད་བུ་ནོར་དང་དགེ་སློང་མ་མཛའ་མོ་གཉིས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བརྒལ་བ་ལས་བཅས། དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་ཞེས་བརྒལ་ཏེ་རྩོད་པར་གྱུར་ན་སྣོལ་བཟང་ངན་ ལས་སྦྱར་ཏེ།ཡོན་ཏན་དང་གང་ལྡན་པའི་ཚིག་དེ་བཙན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཉམ་ན། གང་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཚིག་བཙན་པར་གཟུང་། མང་དུ་ཐོས་པ་མཉམ་ན་ཡང་། གང་འདོད་པ་ཉུང་བའི་ཚིག་བཙན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ལྟུང་བ་མི་སྟོན་པ་ལས་རྩོད་པའི་ནང་དུ་ བསྡུའོ།།མ་མྱོས་པས་འདུལ་བར་འོས་པ་ལ་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་དགེ་སློང་བྱེ་མ་ཅན་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་མྱོས་པས་ལྟུང་བ་མང་ཞིག་བྱུང་ནས་ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་ཁྱོད་དགེ་སློང་གི་གྲངས་སུ་མི་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་བྱེ་མ་ཅན་གྱིས་བདག་སྨྱོས་ པས་མ་དྲན་ཏེ་དབང་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྨྱོས་པར་གྱུར་ཏོ་མ་དྲན་པས་བྱས་ན་ཉེས་པ་མེད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སོམས་ཤིག་པ་ལས་བཅས། དགེ་སློང་ཞིག་སྨྱོས་ཏེ་མི་དྲན་པ་ལས་ཕྱིས་སངས་པའི་ཚེ། གཞན་གྱིས་ལྟུང་བ་བྱུང་ཞེས་བརྒལ་ན་དེས་སྨྱོས་པའི་ཚེ་བྱས་སམ། སངས་པའི་ འོག་ཏུ་བྱས་པ་ཕྱིས་སེམས་སུ་བཅུག་སྟེ།སྔོན་སྤྱོད་ལམ་རྩིང་ཞིབ་དང་། དྲང་མི་དྲང་བའི་ལས་དང་སྦྱར་ཞིང་ཞི་བར་བྱ། འདི་ནི་ལུང་མི་སྟོན་པས་རྩོད་པའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །གང་ཚུལ་ཤིང་མང་པོ་སྦྱིན་པར་འོས་པ་ལ་ཚུལ་ཤིང་མང་པོས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་དགེ་སློང་མཁས་ཤིང་གསལ་བས་ སྦྱང་ཞིང་ཞི་བར་བྱ།མཚམས་གཅིག་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་དང་རྙེད་པ་ལ་ལྟ་བ་མི་མཐུན་ཏེ་རྩོད་པར་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་བྲིམས་ལ་ཚུལ་ཤིང་གང་མང་བ་བདེན་པར་གྱིས་ཤིག་པ་ལས་བཅས་སོ།
對於不予開示的情況,比如當比丘對另一比丘犯戒時,和尚與阿阇黎也不予開示,僧團也不允許其參與羯磨,這樣的爭議就成爲了諍訟。 關於犯戒的諍訟,是指當有人指控比丘犯了重戒時,有時他否認,有時說記不清楚,有時說沒有犯重戒只犯輕戒,這樣妨礙羯磨的進行就成為諍訟。 關於羯磨的諍訟,是指當僧團進行白羯磨或白二羯磨等任何羯磨時,因不適合參與羯磨而產生的諍訟。 對於應當當面調伏的,應給予當面調伏。在王舍城,有一次黑色比丘和六群比丘在河邊洗浴時,因為衣服混淆各自離開,六群比丘誣告黑色比丘偷衣服犯波羅夷。佛陀因此制定:要當面解決諍訟。 如果有人指控某比丘犯戒而產生爭議,應讓雙方當面對質,比較善惡后和解。當面對質需具備五個條件:法、律、人、界限和僧團。這包含在四種諍訟之中。 對於應當以憶念調伏的,應給予憶念調伏。在王舍城,比丘伽耶諾在分配僧團臥具和飲食時,比丘密友和薩遮因過去的業報得到劣質臥具和在貧窮村落化緣而生氣,就拿鹿的不凈行為做比喻,誣告伽耶諾和比丘尼密友二人行不凈行。佛陀因此制定:當有人指控比丘犯戒而產生諍訟時,要比較善惡,以有功德者的話為準。 如果持戒功德相等,則以多聞者的話為準;如果多聞程度相等,則以少欲者的話為準。這屬於不開示犯戒的諍訟範疇。 對於應當以不癡調伏的,應給予不癡調伏。在王舍城,比丘砂器因前世業報而發狂,犯了許多戒,後來清醒時,他人說你不算是比丘,砂器比丘說自己是因發狂不記得而無能為力。佛陀因此制定:如果是發狂時所為不記得的,則無過失,應好好思量。 如果有比丘發狂不記事,後來清醒時,他人指控其犯戒,應當考察是在發狂時所為還是清醒后所為,並觀察其之前的粗細行為和正直不正直的行為來解決。這屬於不開示的諍訟範疇。 對於應當以多數決定的,應給予多數決定。在舍衛城,當同一界內的僧團對法和利養見解不同而產生諍訟時,佛陀制定:應發放表示如法與非法的投票簽,以多數為準。
།དགེ་སློང་གཉིས་ཤིག་ལྟ་བ་མ་མཐུན་ཏེ་རྩོད་ན་དགེ་སློང་ མཁས་ཤིང་གསལ་བས་སྦྱང་ཞིང་ཞི་བར་བྱ།མཚམས་གཅིག་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཞི་བར་མ་ནུས་ན། རིང་ལུགས་དགེ་སློང་གཅིག་དང་སྦྲགས་ཏེ་རྩོད་པ་གཉིས་ཀ་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དུ་གཏང་། དགེ་འདུན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཞི་བར་མ་ནུས་ན་གཉིས་ཀ་ཕྱིར་བཀུག་ལ། སྔོན་གནས་པའི་ དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་བྲིམས་ཏེ་གང་མང་བའི་ཡུས་སུ་བྱ།ཚུལ་ཤིང་མཉམ་ན་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་གཅིག་གིས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་བསྣན་ཏེ་བདེན་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་དེ་ནི་ཁྱར་ཁྱོར་ཅན་དྲི་བསྲུང་གིས་མ་ བྱུགས་པའོ།།འདི་ནི་མི་མཐུན་པ་ལས་རྩོད་པའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་དུ་གཞུག་པར་འོས་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཙལ་བས་སྦྱིན་ནོ། །མཁར་རྩོམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ། དགེ་འདུན་ཀུན་གཙང་མ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས། སུ་ཡང་ཅང་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་ ཞལ་སྟོན་མ་གསུངས་པ་དང་།དེའི་ནང་ན་དགེ་སློང་ལྟུང་བ་ཅན་ཞིག་འདུག་པར་མཽད་གལ་གྱི་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ནས། མཐོལ་དུ་བཅུག་པ་ལས། དེའི་བར་བར་ནི་སྙོག་།བར་བར་ནི་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་གི་ཡང་བ་བྱུང་ཞེས་ཟེར། བར་བར་ནི་ལེགས་པར་མི་དྲན་ཞེས་བྱས་ན། ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་ ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཚོལ་དུ་ཆུག་ཤིག་པ་ལས་བཅས།དགེ་སློང་ལྟུང་བ་བྱུང་སྟེ་མཐོལ་དུ་བཅུག་པ་ལས་གཏན་ལ་བབ་པར་ཁས་ལེན་དུ་མི་བཏུབ་ན་ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཚོལ་དུ་བཅུག་སྟེ། བཤགས་པ་བྱས་ནས་བཟོད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ལྟུང་བ་ལ་རྩོད་པའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །ཁས་བླང་བར་ འོས་པ་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།ཡུལ་ག་ཡ་ན་དགེ་སློང་གླང་པོའི་སྟོབས་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཆོས་རྩོད་པའི་ཚེ། ཚུལ་དང་འགལ་བ་མང་དུ་བྱས་པས། ཁྱིམ་པས་དཔྱས་ནས་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་མཐོལ་དུ་བཅུག་པ་ལས་བཅས། དགེ་སློང་མ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་གཅིག་གིས་བསྒྲེལ་ཏེ། གཅུགས་མེད་པར་རྩོད་པར་གྱུར་ན་ལྟུང་བ་གང་བྱུང་བ་སྟེ་ཞི་བར་བྱ། འདི་ནི་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །རྩཝ་དགྲམ་པ་དགྲམ་པར་སྦྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་དགེ་འདུན་མང་པོ་ལོའི་བར་དུ་འཁྲུགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་བཟོད་པར་བྱོས་ལ་རྩཝ་གདིང་བ་ལྟ་བུར་འདུམ་ཞིང འདྲེས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་ལས་བཅས།གཅུགས་ཡོད་པ་ལ་རྩོད་པ་རྣམ་གཉིས་ཡོད་དེ། སྤྱིས་རྩོད་པ་དང་ཕྱོགས་སུ་རྩོད་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་སྤྱིས་རྩོད་དེ། སོ་སོའི་གནས་བརྟན་འདིས་བསྡུམས་ཤིང་ཞི་བར་བྱ། ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོད་པ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ནས་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ཕན་ཚུན་ནས་རྩོད་པར་གྱུར་ན་ དགེ་འདུན་གཞན་གྱིས་བསྡུམས་ཤིང་ཞི་བར་བྱ།འདི་ནི་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །བྱ་བ་ལ་རྩོད་པ་ནི་འདི་བདུན་ཆར་གྱི་སྤྱིར་འགྲོའོ། །གདུལ་མི་དགོས་པར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཤི་འཕོས་ཀྱི་བསྐལ་པ་དང་། ནད་རྒྱུན་རིངས་ཀྱི་བསྐལ་པ་དང་། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ ལས་བྱུང་བའི་བསྐལ་པ་དང་།ཁམས་གཞན་དུ་གནས་འཕོས་པས་བསྐལ་བའོ། །རྩོད་པར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་རྩོད་པ་ཞི་བ་བྱུང་བར་གྱུར་པའོ། །རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ཆོས་དང་འདུལ་བ་དང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འདུམ་པར་བྱ། ཞི་བར་བྱ། རྣམ་པར་ཞི་བར་ བྱའོ་ཞེས་སྨོས་པ་རྣམས་ནི་ཞི་བར་བྱ་བ་བདུན་གྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞི་བ་དང་འདུམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། དོགས་པའི་ཆོས་སོ། །འདུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་དུས་དང་དབེན་པ་དང་། དོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱི་གདུལ་བར་བྱའོ། །སྟོན་པའི་ བསྟན་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བཞིན་དུ་བྱའོ།།ཡང་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་ཚུལ་ལོ། །འདུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །གདུལ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པའི་ ཉེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་བྱའོ།
如果兩位比丘因見解不同而爭論,應由智慧明達的比丘調解平息。如果同一界內的僧團無法平息,則應將爭論雙方與一位有經驗的比丘一同送往其他寺院。 如果那些僧團也無法平息,則將雙方召回,在原住僧團中分發表示法與非法的木簽,以多數為準。如果木簽數目相等,則在法方木簽上加上八位大德的一支木簽來決定。非法方的木簽應是粗糙的未涂香的。這屬於見解不合的爭論範疇。 對於應當尋求本質的,應通過尋求其本質來給予。在建造寺院時,當佛陀坐在獅子座上說’僧團皆清凈’時,大家都保持沉默。然而因為沒有表態,目犍連用神通眼見其中有一位犯戒比丘,令其懺悔。 其間有人說中間沒有過失,有人說有輕微過失,有人說記不清楚,因此制定要尋求過失的本質。如果比丘犯戒后被令懺悔卻不願承認時,應令其尋求過失的本質,懺悔后給予寬恕。這屬於關於過失的爭論範疇。 對於應當承認的應當承認。在伽耶地區,當具有象力的比丘與外道辯論佛法時,因多有違規行為,被在家人譏諷后在比丘面前令其承認懺悔而制定。 如果比尼犯戒,一人追究,無有強迫而爭論時,應平息所犯過失。這屬於關於過失等的範疇。應給予鋪草。在王舍城,眾多僧人爭吵達一年之久,佛陀說要互相寬恕,如鋪草般和解交融而制定。 有強迫的爭論有兩種:整體爭論和派系爭論。整體僧團爭論時,應由各自的長老調解平息。派系爭論是指僧團中約十人相互爭論時,應由其他僧人調解平息。這屬於關於過失等的範疇。 關於事務的爭論通用於這七種。有四種無需調解自然平息的情況:死亡隔絕、長期病患隔絕、比丘身份喪失隔絕、遷往他界隔絕。爭論發生后應使其平息。 這七種平息爭論之法,應當依照法、律和佛陀教導來調解、平息、徹底平息。這是說明應當用七種方法來平息調解。其中’法’指所見、所聞、所疑之法。‘律’指應當以適時、適處、有益、友善來調伏。‘佛陀教導’指應依十二分教。 另一種解釋:‘法’指阿毗達磨之理。‘律’指增上戒學。‘佛陀教導’指增上慧學。‘調伏’指應當使這些爭論過失永不再生。
།ཞི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞི་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུམས་སམ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱས་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་རྩོད་པར་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་ པ་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ།།ཞི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ། །རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུམས་ཟིན་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་ཅི་ནས་མི་རྩོད་པར་བྱའོ། །རྩོད་པ་ཞི་བ་ལས་གང་ཡང་རུང་སྟེ། རྩོད་པར་གྱུར་ན་ཞི་བར་གྱུར་པ་འདི་བདུན་ཅན་གྱིས་བགྱིས་སམ་འོན་ཏེ་མ་ལགས་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བྱ་བའི་ ཞི་བ་མ་གཏོགས་པར་རྩོད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ།བདུན་ཆར་མི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་རྩོད་པ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའམ། སྐད་ཅིག་མའམ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའམ། ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་གང་ཟག་དབང་ངམ། གླེགས་བམ་དབང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ། ཁ་མི་འདུམ་པའི་རྩོད་པ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བའམ། ཚུལ་ཤིང་མང་པོ་སྦྱིན་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །ལུང་མི་སྦྱིན་པའི་རྩོད་པ་ནི་མ་ཉེས་པ་ལ་གླེངས་པ་དང་། ལྟུང་བ་ནི་གཞན་བྱས་པ་གླེངས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གླེངས་པ་དང་། ཉེས་པ་བྱུང་བ་རྣམས་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ བྱས་ཟིན་ཀྱང་བསྐུལ་བ་དེ་ཉིད་ན་རེ།ང་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་དང་། དེ་ན་རེ་ང་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ན། ལུང་ལ་སོགས་པ་དགག་ཅེས་རྩོད་པ་ཡིན་པས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་དང་། དྲན་པས་འདུལ་བ་དང་། མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་གསུམ་གྱིས་ཞི་བར་བྱའོ། ། ལྟུང་བ་ལ་རྩོད་པ་ནི་ལྟུང་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྕི་ཡང་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྩོད་པར་གྱུར་པས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། རྩཝ་བཀྲམ་པ་བཞིས་ཞི་བར་བྱའོ། །བྱ་བའི་རྩོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ལ་ཁ་མ་དུམ་པས་གསོལ་བ་ལ་སོགས པའི་ལས་ལ་མི་འདུ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ལུང་དགག་པས་མི་འདུ་བ་དང་། ལྟུང་བ་བྱུང་བས་རྩོད་དེ་མི་འདུ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ནི་འགྲུབ་པས་ན་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་ཆར་གྱིས་ཞི་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཞུས་པ་ལས་ཞི་བར་བགྱི་བ་བདུན་མི་འཚལ་བར་ཞི་བར་བགྱི་བ་མ་མཆིས་སམ་མཆིས་ཞེས་ གསོལ་བ་དང་།ཡོད་དེ་གཉིས་རྩོད་པ་ལས་འགའ་ཞིག་ཤི་འམ། ནད་ཡུན་རིང་པོས་མནར་ཏམ། གུད་དུ་སོང་ངམ་ཁྱིམ་པར་བབས་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ཞི་བར་བྱ་བ་འདི་བདུན་མི་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདག་གིས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་ བའི་ཆོས་བདུན་པོ་དག་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཅི་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་སམ་ཞེས་དྲིའོ། །ཅི་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་སམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ། །ཅི་འདི་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཅང་མི་སྨྲ་བས། དེ་ དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ།།འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་དྲི་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་འདྲའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པའི་གླེང་གཞི་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཕས་ཕམ་པའི་ཆོས་བཞི་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་དང་། མ་ངེས་པའི་ཆོས་གཉིས་དང་། སྤང་པའི་ལྟུང་བའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་། ལྟུང་བའི་ཆོས་དགུ་བཅུ་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པའི་ཆོས་བཞི་དང་། བསླབ་པའི་ཆོས་མང་པོ་དང་། རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི མདོར་གཏོགས་ཤིང་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ།།བཤད་ཟིན་ཅེས་པ་ཡན་ཆད་ནི་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་བསྒྲགས་ཟིན་པའི་དོན་ཏོ། །མདོར་ན་མདོར་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འདུས་པའོ། །མདོར་འདུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་ནས་ཀྱང་འདུས་པའོ། །ཡང་ མདོར་གཏོགས་པ་ནི་འདུལ་བའི་ཡན་ལག་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བའང་སོ་སོར་ཐར་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་སྟོན་ཏོ།།མདོར་འདུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་འབུམ་སྡེའི་མདོ་མ་ལུས་པ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་དོན་ཏོ།
‘使平息’是指對於發生爭論的事情一定要使其平息。‘使完全平息’是指在調解或徹底平息之後,還要確保以後不再發生爭論。或者說,所謂’律’就是平息爭論的最初方便。‘使平息’是指平息的實際行為。‘使完全平息’是指在調解之後還要確保以後不再爭論。 關於爭論的平息,如果發生任何爭論,是否應當用七種方法來平息,除了事務性爭論之外的其他爭論也不需要全部七種方法。對此,不相符的爭論是指關於常與無常、剎那與非剎那、法物歸個人所有還是經典所有等見解不一致的爭論,因為是意見不合的爭論,所以應當用現前調伏或多數表決來平息。 不予認可的爭論是指對無過失者提出指控,或指控他人所犯的過失,或他人提出指控,或對已經懺悔等對治的過失仍繼續追究,而當事人說’我沒有過失’等否認,或者說’我有什麼過失,請舉出經典依據’等爭論,因此應當用現前調伏、憶念調伏和不癡調伏三種方法來平息。 關於戒律的爭論是指對是否構成違戒以及輕重等方面產生爭議,因此應當用現前調伏、尋求其本質、承認和草覆地四種方法來平息。事務性爭論是指對事實本身意見不一致而不參與羯磨等法事,或因不予認可而不參與,或因違戒而發生爭論不參與等事務無法完成,因此需要用全部七種平息方法來平息。 在《問經》中問道:‘是否有不需要七種平息方法就能平息的爭論?‘答道:‘有,如果爭論雙方中有人去世,或長期患病,或遠行,或還俗,遇到這樣的因緣時,也有不需要這七種平息方法的情況。’ 具壽們,我已經解說了七種平息爭論的方法。我問具壽們,這是否完全清凈?我再次問,這是否完全清凈?我三次問,這是否完全清凈?在此,具壽們完全清凈,因為默然,我如是認定。問眾是否清凈等其餘部分與前相同。 具壽們,我已經解說了別解脫經的序分。已經解說了四他勝法、十三僧殘法、二不定法、三十捨墮法、九十墮法、四悔過法、眾多學處法和七種平息爭論法。這些是世尊、如來、應供、正等正覺的經中所攝和經中所略說的全部內容。 直到’已說’為止是宣說五種罪類的含義。總之,‘經中所攝’是從文字角度歸納。‘經中所略’是從意義上理解歸納。另外,‘經中所攝’是表明律的支分在經典中出現的內容也包含在別解脫經中。‘經中所略’的含義是律藏十萬品經的全部內容都包含在別解脫經中。
།གང་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དང་། གཉེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་ཁྱེད་ རྣམས་འདུས་པ་དང་མཐུན་པ་དང་།དགའ་བ་དང་། མི་རྩོད་པར་སེམས་ཀུན་དུ་སྲུང་བ་དང་། དྲན་པ་དང་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་ གཉེན་པོའི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བའོ།།ཁྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་གོང་མའི་ཆོས་གཉིས་པོ་ལས་བག་དང་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་དོན། མཐུན་པ་ནི་ལྟ་བ་ཐ་དད་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན། དགའ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ། མི་རྩོད་པ་ནི་འཚོ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་མི་རྩོད་པའི་དོན། སེམས་ཀུན་དུ་སྲུང་བ་ནི་དགེ་བའི་མཚམས་ལས་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འདའ་བའོ། །དྲན་པ་ནི་ཅི་བྱའོ་ཅོག་ལ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་དོན། བག་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་བག་བྱེད་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ནས། །གསུངས པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱིས་འདུལ་བ་མ་བཅས་པའི་སྔོན་དུ་སེམས་ཅན་སྤྱིས་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལས་དེ་དག་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་སྡུད་པའི་རྣམས་དེ་ལྟར་བཅས་ནས། ད་ནི་སྡུད་པ་པོས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་སྟོན་ཏོ།།བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གཞན་ལ་གནོད་པ་ནི། །གཞན་ལ་འཚོ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་ བར་འགྱུར་བར་བལྟ་བའོ།།བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སྦྱོང་གི་དཀའ་ཐུབ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་སྤོང་པར་བཟོད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་སྟོན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མོས་པར་སྟོན་པའོ། །བཟོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ།སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས། བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པར་སྟོན་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གཞན་ལ་གནོད་པ་ནི། ། གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གཞན་ལ་ཡང་ལུས་ལ་གནོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པར་སྟོན་པས་ན། དེས་ན་གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཞན་ལ་སྟོན་པར་མོས་པར་སྟོན་པའོ། །མཐུ་རྩལ་མིག་དང ལྡན་པ་ཡིས།།ཉམ་ངའི་གཡང་དག་སྤོང་པ་བཞིན། །མཁས་པས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱིས་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཚེ་མི་ཀུན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་གཉེན་པོར་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལ་རྩ་བ་གཉིས་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ།མཐུ་རྩལ་མིག་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་མཐུ་རྫོགས་ཤིང་མིག་དང་ལྡན་པ་དེས་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་ཞིང་ལམ་དྲང་པོར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལྷག་མ་བཞིན་ དུ་མཁས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པས།འཇིག་རྟེན་གྱི་འཚོ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྡིག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་སྟོན་པའོ། །སྐུར་བ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པས་བསྡམ་པར་བྱ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ། །བས་མཐའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ ཡང་དག་འཇུག་།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མི་ཀུན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པ་ཅན་ལ་རྣམ་པར་སྨོད་ཅིང་ངན་སེམས་སྐྱེད་པའི་གཉེན་པོར་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།
對於從他處所生的法和對治的法,你們要集合、和合、歡喜、不爭執、護持心意、憶念、歡喜和精進。所謂從他處所生的法,是指除了律藏之外的經藏中所出現的涅槃之法。隨順之法是指從經藏中所出現的對治修行之法。‘你們’以下是說明對上述兩種法要謹慎認真對待。其中,‘意樂’是指不被他人所動搖的意思,‘和合’是指見解不相違背的意思,‘歡喜’是指在善法方面完全一致,‘不爭執’是指在生活和行為上不相爭執的意思,‘護持心意’是指不超越善法界限的想法,‘憶念’是指對一切所作都以正念為先導的意思,‘謹慎’是指對各方面都要謹慎的意思。 從’忍辱是最上苦行’直到’所說之道將得證’這一段,是在七佛未制定戒律之前,爲了遮止眾生的普遍行為而宣說的方便。結集者在如是宣說之後,現在開始宣說七正等正覺佛的別解脫經。 ‘忍辱是最上苦行,忍辱是最勝涅槃,如是佛陀已宣說。出家若害於他人,害他非為沙門行。‘這是毗婆尸佛所說,應當視為得到解脫。‘忍辱是最上苦行’是指沙門的苦行,這是能忍受斷除顛倒法的修行,這表明對苦行之因的信解。‘忍辱是最勝涅槃’是指住于出世間道時,由遍知苦諦而獲得忍智,佛說這是最勝涅槃,這表明對苦行的修行的信解。‘出家若害於他人,害他非為沙門行’是說外道沙門出家后還對他人身體造成傷害和痛苦的苦行,因此是害他,所以不能稱為沙門,這表明對他人的教導的信解。 ‘如具力眼者,遠離險峻崖,智者於此世,應當遠離罪。‘這是尸棄佛所說,當時是為對治人們都發愿往生天界而說的偈頌。其中前兩句是比喻,‘具力眼者’是指力量圓滿且具有眼目的人會遠離深淵和懸崖等處而行於正道。‘智者於此世,應當遠離罪’是指如同前面的比喻一樣,具有智慧的人知道世間生活享受都是罪業,所以應當完全斷除。 ‘不誹謗不害,善護別解脫,飲食知節量,住于邊際處,專修增上心,是為諸佛教。‘這是毗舍浮佛所說,當時是為對治人們認為僅持戒便已足夠,而對破戒者生起誹謗和噁心而說的偈頌。
།དེ་ལ་སྐུར་བ མི་གདབ་པ་ནི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱ་བ་དང་།བརྫུན་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་ཉེས་པའི་གཞི་སྤང་བར་བྱའོ། །གནོད་པ་མི་བྱ་བ་ནི་ངན་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་གསུམ་སྤང་བར་བྱའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་བསྡམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་བཞིན་དུ་བསྡམས་པས་དགེ་སྦྱོང་ གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱའོ།།ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་མན་ཆོད་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཟས་ཀྱི་ཆོད་རིག་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོང་རིག་ན་ལུས་སྙོམ་ཞིང་ལྕི་བ་དང་། སེམས་རྨོངས་ཞིང་གཉིད་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །བས་མཐར་གནས་བཅའ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་དང་ སེམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དགོན་པར་གནས་བཅའ་བར་བྱའོ།།ལྷག་པའི་སེམས་དང་ཡང་དག་པར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལྟར་ལུས་དབེན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གོང་མ་ལྟར་སྒྲུབས་ཤིག་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་ལས། །ཁ་དོག་དྲིལ་མི་གནོད་པར། །ཁུ་བ་གཞིབས་ཏེ་འཕུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པ་གྲོང་དུ་རྒྱུ། །སངས་རྒྱས་ལོག་པར་དད་སེལ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མི་ཀུན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་ སྟི་ལ་ཆགས་པས།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པས་གཉེན་པོར་ཚིགས་བཅད་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་ལྷག་མ་གསུམ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། བུང་བ་ནི་དགེ་སློང་། མེ་ཏོག་དང་ཁ་དོག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས། དྲི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ཇི་ལྟར་བུང་བས་མེ་ཏོག་དྲི་གཞིབས་ནས་འཕུར་བ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་སྤངས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གནོད་པར་གྲོང་རྒྱུ་ཞིང་བསོད་སྙོམས་བླང་བར་སྟོན་པའོ། །བདག་གིས་རིགས་དང་མི་རིགས་ལ། །བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི། །མི་མཐུན་པ་དང་གཞན་དག་གི་།བྱས་དང་མ་བྱས་རྣམས་ལ་མིན། ། སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མི་ཀུན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མོས་པའི་གཉེན་པོར་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བདག་གི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟ་བར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བྱུང་བར་བརྗོད་ཅིང་ཆོས་འདྲི་བ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཆོས་ཀྱི གནས་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་མི་སྤྱོད་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་རྩ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་བདག་གི་སྐྱོན་ལ་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟོན་པའོ། །ཐ་མའི་རྩ་བ་ཕྱེད་དང་གསུམ་ནི་མི་བརྟག་པར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཆོས་དྲིས་པའི་ཚེ་དེ་དང་མཐུན་པ་ མི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ནི་ཐོས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱ་བར་སྟོན་པའོ། །ལྷག་མའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གནས་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོབ་པ་མྱ་ངན་མི་འདའོ། །སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །བསྡམས་པས་ དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་རོ།།དགེ་བ་ལྡན་ཞིང་སྡིག་པ་སྤོང་། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདས། །སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མི་འདི་ཀུན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རོའི་བདེ་བ་བཏང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ལ་བག་དང་ནན་ཏན་བྱ་བར་སྟོན་པའོ།།ཐུབ་པའི་ཐུབ་གནས་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཐུབ་པའོ། །ཐུབ་གནས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ ཆོས་ཏེ།འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །བསླབ་ཅེས་པ་ནི་གོང་མ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་བསླབ་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལྟར་བསླབ་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་ བར་ཞི་ཞིང་ཡང་དག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲན་པ་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པས་སྟོན་པའོ།།སྐྱོབ་པ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུར་ལྡན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའོ།
對於不誹謗,是指應當斷除以言語誹謗他人,以及妄語等語言過失的基礎。 不傷害是指不生起惡念等,應當斷除意的三種過失。 所謂守護別解脫戒,是指如同別解脫戒那樣守護,以獲得沙門果。 從知食量以下是教導如實修行,其中知食量是指了知食量則身體調和而不沉重,斷除心迷惑和昏睡。 住邊際處是指不僅僅滿足於知食量,而且爲了調伏身心應當住于寂靜處。 所謂增上心及正行,是指如上不僅僅滿足於身體遠離,而是爲了調伏一切煩惱應當精進于禪定等持。 所謂佛陀教法,是指如上修行是一切佛陀救護者所說。 如蜜蜂採花時,不損其色香,取汁已飛去,牟尼入聚落。 這是佛陀遣除邪信所說,當時人們都貪著利養恭敬,為對治損害戒律和心的過失而說此偈頌。 其中前三句半是比喻,蜜蜂喻比丘,花和色喻戒律,香喻禪定,如同蜜蜂採取花香后飛去一樣,比丘也應捨棄利養恭敬,不損戒律和心而入村托缽,這是教導。 我應觀察應不應,不觀他人違逆事,亦不觀察他人之,所作未作諸事情。 這是金寂佛所說,當時人們都傾向於行非聖者之行為,為對治此而說此偈頌。 其中惡行是如何呢?不觀自己過失而談論他人過失,即使有人請法也說那不是法的處所,而不與他們相應而行。 其中第一句半是教導觀察自己過失。最後一句半是教導不觀察,其中’違逆’是指當他人請法時不示與之相應的法,這是教導造作聞法受用的障礙。 應慎增上心,學習牟尼住,寂靜常具念,救護不涅槃。佈施福德增,防護無怨敵,具德斷惡業,煩惱盡涅槃。 這是迦葉佛所說,當時這些人都貪著世間安樂,為對治此而說這兩個偈頌。 其中’增上心’是指捨棄禪定味的安樂,教導應當慎重和精進于出世間心。 ‘學習牟尼住’中,牟尼是佛陀,即調伏身語意者。牟尼住是修行法,即聖道等。‘學習’是指如上不應貪著出世間禪定之味,而應學習和修行修行法。 ‘寂靜常具念’是指如上學習則煩惱常寂靜,並且恒常具足正確智慧的正念,這是教導。 ‘救護’是指如上具足者,成為眾生的救護。
།མྱ་ངན་མི་འདའ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྤོང་ཞེས་པའི་བར་དུ་རྩ་ བ་གསུམ་མི་མཐོང་བས།ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་སེར་སྣ་ནས་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཐོང་བས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ། སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སེར་སྣའི་གཉེན་པོ་འཕེལ་ཞིང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ།།བསྡམས་པས་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་རྣམས་སོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དགེ་བ་ལྡན་ཞིང་སྡིག་པ་སྤོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པས་དེའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤོང་སྟེ། འདི་གསུམ་གྱིས་མི་མཐོང་ནས་སྤང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་སྟོན་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཟད་ནས་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པས་སྤོང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཏན་ནས་སྤངས་ཏེ་ཟད་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་མི་ཀུན་མི་དགེ་བ་སྣ་ ཚོགས་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་སྤྱོད་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ནས་སྤོང་པའོ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་ མ་ཡིན་གྱི་དགེ་བ་བཅུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའོ།།རང་གི་སེམས་གདུལ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཁམས་གསུམ་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་ཐུལ་ནས་ཡང་དག་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལྟར་སྒྲུབས་ཤིག་པར་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ བསྟན་པའོ།།ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས་སོ། །ཚིགས་བཅད་འདིས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱིས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ སྤངས་པའོ།།ངག་གི་སྡོམ་པ་ནི་བརྫུན་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྤངས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའོ། །ཀུན་དུ་བསྡམས་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ངག་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་ ཡིད་ཀྱིས་རབ་བསྡམས་ཏེ།།ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་མི་བྱེད་ཅིང་། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་སྦྱངས་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྩ་བ་འདི་དྲུག་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་སྟེ། རྩ་བ་ལྷག་མ་གཉིས་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །དགེ་བ་སྡུད་པ་ནི་གནས་ངན་ ལེན་གྱི་ཚིག་རྣམས་སྤོང་བའོ།།ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྡམས་པ་ནི་སྔོན་མྱོང་བའི་དྲན་པ་མི་ཉམས་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་མི་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ངན་པའི་གྲོང་དུ་བསོད་སྙོམས་མི་སྤྱོད་པའོ། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ ལམ་ཐོབ་པ་ནི་གོང་མ་ལྟར་སྦྱངས་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་གསུངས་པ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་གཙུག་ཏོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ། །ལོག་པར་དད་སེལ་གསེར་ཐུབ་འོད་སྲུངས་དང་། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཽ་ཏམ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པའི་མཆོག་།སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་བདུན་པོ་དག་།གྲགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཐར། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད། །སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་སོ་སོར་ཐར་བའི་མདོ་བྱས་པར་བཤད་ཟིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ། ཡི་གེའི་འབྲུ་གཉེར་གཞན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། གཽ་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ།
不入涅槃是斷除煩惱。以佈施增長福德。這是說明由於不見三根直至斷除罪業,所以斷除煩惱。對此,從慳吝到邪慧等違品的對治,由於見到對治,所以趣入佈施等對治法。其中,‘以佈施增長福德’是說對治慳吝而增長廣大。 ‘以律儀不生怨敵等’是說依止正戒律,不生殺生、非梵行等怨敵。‘具足善業斷除罪業’是說以正定趣入善業而斷除其品類,以此三者不見而斷除煩惱,說明摧毀煩惱。 ‘煩惱盡已入涅槃’是說以修所斷慧斷除貪等煩惱,說明永斷盡煩惱。 ‘諸惡莫作,諸善奉行,自凈其意,是諸佛教。‘此為釋迦牟尼佛所說。當時人們行種種不善,行善時也認為少許即可,為對治此而說此三個半偈頌。 其中’諸惡莫作’是說永斷十不善等。‘諸善奉行’是說不以少許為足而圓滿十善。‘自凈其意’是說不以圓滿十善為足,而是調伏三界所攝心,如實修習瑜伽。‘是諸佛教’是說如上修行是釋迦牟尼佛所教導。 ‘善護于身戒,善護于口戒,意戒亦善護,一切處善護。‘此偈頌說明修行方法。其中身戒是斷除殺生等三種身惡行。語戒是斷除妄語等四種。意戒善護是說邪見等。一切處善護是說圓滿十善。 ‘比丘善護持,能解脫三苦。護口意善制,不以身作惡,凈修此三業,當得仙人道。‘此六根本偈頌說明修行功德,其餘二根本偈頌僅是詞句連線。 攝善是斷除隨眠語言。意善制是不失念曾所經驗。不以身作惡是不于惡種姓村落中行乞。凈修三業是清凈身語意三業。得仙人道是如上修習而獲得佛陀所說聖道。 ‘毗婆尸佛、尸棄佛、毗舍浮佛、拘留孫佛、拘那含牟尼佛、迦葉佛、釋迦牟尼佛瞿曇天中天,調御丈夫無上士,世間導師最勝尊,七位勇猛佛,具德者別解脫,此已廣說。‘說明已說七佛別解脫經,其餘文字僅是詞句連線。瞿曇是說明是珍寶。
།ལྷའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བདུན་པོ་ཀུན་ཀྱང་ལྷ་མིའི་མཆོག་ཡིན་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྙོག་པ་ལྔའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་སྟེ། དཀའ་བ་མང་པོ་བྱེད་པས་ན་ལྷའི་ཡང་ལྷ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྙོག་པ་ལྔ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྙོག་པ། བསྐལ་པའི་རྙོག་པ། ཚེའི་རྙོག་པ། ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ། ལྟ་བའི་རྙོག་པའོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་གང་། །སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་གུས། །འདི་ལ་གུས་བཅས་གྱུར་པ་ནི། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེད་པ་སྟོན་པ་སྟེ། དུས གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་གང་གུས་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། །འདམ་བུའི་ཁྱིམ་དུ་གླང་ ཆེན་བཞིན།།འཆི་བདག་སྡེ་ཆེན་གཞོམ་པར་བྱ། །ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏེ། བརྩམ་པར་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བརྩམ་པར་བྱ་བའོ། །དབྱུང་བར་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པ་ནི། །རབ་ཏུ་བྱུང་ བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བསྟན་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།འཆི་བདག་གི་སྡེ་འཇོམས་པ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་ཞིང་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེས་རྩཝ་ཁྱིམ་གཞོམ་བཞིན་དུ་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་ པར།།ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་བ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་བག་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི་སྡིག་པ་ལ་བག་བྱ་བའོ། །ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ནི་ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་དང་།རྟོག་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །འདུལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་མོ། །གཞན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ཕན་ཚུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། །བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སོ་སོར་ཐར་པ་བཤད་པས་ན། །དགེ་འདུན་གྱིས་ ནི་གསོ་སྦྱོང་བྱས།།སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡེ་སྣོད་ལས་བསླབ་པས་བདག་དང་གཞན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུ་མདོ་བཤད་དང་། ། གང་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱས་གྱུར་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་བཤད་ཅིང་གསོ་སྦྱོང་བས་དགེ་སློང་རྣམས་བག་བྱེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། ལྟུང་བ་སྔ་མ་བཤགས་ཤིང་ཕྱི་མ་མི་བྱ་བར་དམ་བཅས་པས་ན། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་བག་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར གཡག་གི་རྔམ་ཤིང་ལ་ཐོགས་ན་བག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།སོ་སོར་ཐར་པ་བཏོན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་ཅུང་ཟད་གང་ཡོད་པ། །དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ། །ཐུབ་དབང་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཚིགས་བཅད་འདིས་བསྡུས་པའི་བསྔོ་བའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།
所謂’天中之天’,雖然七佛都是人天中最尊貴的,但釋迦牟尼佛出現在五濁惡世,因為行持諸多苦行,故稱為天中之天。五濁是:眾生濁、劫濁、壽濁、煩惱濁、見濁。 ‘諸佛與諸佛聲聞,皆恭敬於此,若對此生恭敬,將證得無為法。‘此偈頌顯示對別解脫生起恭敬,三世諸佛及聲聞都對別解脫生起恭敬。對此恭敬者將獲得無為法中最殊勝的涅槃。 ‘應當精進且出離,應當趣入佛教法,如同大象入蘆舍,應當摧毀死魔眾。‘此偈頌顯示眾生應做之次第:應當精進是指應當精進出家;應當出離是指必定要出家;趣入佛教是指不能僅僅出家而已,應當修學三藏教法;摧毀死魔眾是爲了顯示修學三藏的果實,應當如大象摧毀蘆舍般摧毀並斷除生死之苦。 ‘若人於此法律中,精進修持具正念,永斷輪迴諸生死,最終解脫諸痛苦。‘此偈頌顯示趣入別解脫並具正念的功德:正念是指對罪業保持警惕。所謂修持法律,法是指正見、正思維、正精進、正念、正定。律是指正語、正業、正命三者。其餘是詞句連線而已。 ‘為護持戒律故,為令教法增長故,宣說別解脫戒已,僧眾當行布薩事。‘總結別解脫並顯示其中學處的功德:如是依據經藏學處,自他將能護持戒律,三藏教法將得增長,布薩羯磨將得成就。 ‘為何宣說此經典,為何行持布薩事,應當護持此戒律,如同愛護牦牛尾。‘此偈頌顯示宣說別解脫並行布薩令比丘們警惕:懺悔前過併發誓不造後過,因此住于戒律並保持警惕,如同牦牛被尾巴掛住時保持警惕一般。 ‘誦說別解脫經典,所獲些許諸福德,以此愿諸世間眾,悉皆證得佛果位。‘此偈頌是總結迴向。別解脫經廣釋圓滿。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。