菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4112聖一切有部根本比丘尼別解脫經注c3.5s|d4112聖一切有部根本比丘尼別解脫經注c3.5s

D4112

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སརྦ་ཨསྟི་བཱ་དི་མཱུ་ལ་བྷིཀྵུ་ནཱི་པྲ་ཏི་མོཀྵ་སཱུ་ཏྲ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་ པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་འཆད་པར་འདོད་པའི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་པོ་སུས་གང་དུ་བསྡུས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་འདི་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་གང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དང་།སྡེ་སྣོད་གསུམ་གང་དུ་གཏོགས་པ་དང་། སྡེ་པ་གང་གི་གཞུང་ཡིན་པ་དང་། དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དང་། གཞུང་ཉིད་བསྟན་པ་དང་བདུན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་གསུང་རབ་དང་། བསྟན་བཅོས་དང་། སློབ་དཔོན་དག་བརྒྱུད་དེ ཐོས་པ་མདོ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པར་བྱའི།།དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་པོ་སུས་གང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུས་ཤེ་ན། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་ སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གསང་བའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་འདུས་ནས།མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བསྡུས། འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱོང་གིས་ བསྡུས།མ་མོ་ནི་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བསྡུས་ཞེས་གྲགས་ཏེ། འཕགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱོང་གིས་འདུལ་བ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཡང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འདུལ་བ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ འབྲི་བ་དང་།ཉུངས་སོ་ཞེས་བསྣན་པར་དོགས་པ་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་པའི་དོན་གཟུང་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་བརྩམས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྤྱི་སྡོམ་དང་། སྡོམ་དང་། བར་སྡོམ་མོ། །དེ་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ནི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྡོམ་གྱི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །སྡོམ་ནི་སྤྱི་སྡོམ་གྱིས བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ།།བར་སྡོམ་ནི་སྤྱི་སྡོམ་དང་སྡོམ་གྱིས་མ་འདུས་པའི་དོན་རྣམས་སྐབས་སྐབས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་དེ་དག་གིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཚུལ་ ཇི་ལྟར་བསྡུས་པ་རྒྱ་ཆེར་ནི་མངས་པས་འདིར་མ་བསྟན་ཏེ།ཞིབ་ཏུ་ནི་འདུལ་བ་དངོས་པོ་ཕྲ་མོ་ལ་ལྔ་བརྒྱ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གསུང་རབ་མཐའ་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། འདི་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ ནས་གང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེ་ན།འདི་ནི་གླེང་གཞི་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གླེང་གཞིའི་སྡེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་གཞན་གསུམ་ནི་དེའི་འཁོར་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ པ་ལས།།གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ནས། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ།གསུམ་གང་ཞེ་ན། མདོའི་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་ན། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་དེ་གསུམ་གང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེ་ན། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། འདུལ་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

梵語:Ārya-sarva-astivādi-mūla-bhikṣuṇī-pratimokṣa-sūtra-vṛtti。藏語:聖一切有部根本比丘尼別解脫經注。 頂禮諸佛菩薩及一切聖聲聞。 欲解說此別解脫經,首先應當闡述七個方面:一、聲聞三藏最初由誰在何處結集的緣由;二、此經屬於十二部經中的哪一部;三、屬於三藏中的哪一藏;四、屬於哪一部派的論典;五、宗旨等;六、詞義解釋;七、經文字身。這些內容將依據經典、論著和師長傳承,略作解說。 關於聲聞三藏最初由誰在何處如何結集的問題:佛陀涅槃之後,大迦葉尊者等五百阿羅漢在王舍城秘密巖窟聚集。據說,一切經藏由阿難尊者結集,一切律藏由優波離尊者結集,論藏由迦葉尊者結集。 優波離尊者正確結集律藏時,爲了防止未來眾生認為這深廣的律藏或有不必要而刪減,或認為太少而增添,也爲了讓根鈍者易於掌握要義,將其歸納為三種攝頌:總攝頌、攝頌和中攝頌。 其中總攝頌,如《分別》等中所說’其中總攝頌’,是將下文攝頌的內容簡要顯示。攝頌是按照總攝頌所攝內容依次顯示。中攝頌是將總攝頌和攝頌未包含的內容在各處以偈頌形式歸納顯示。 聖者們如何結集三藏的詳細情況因過於冗長在此不述,詳細內容應當如《律事五百結集品》中所說那樣理解。 關於一切經典應歸納為十二部分,此經應歸入哪一部分的問題:應知此經歸入因緣、譬喻、本事、本生等部,其中因緣部為主,其他三部為眷屬。如《阿毗達磨集論》在論述十二部經歸入三藏時說:‘因緣部及其眷屬譬喻部、本事部、本生部,此為律藏。’ 一切十二部經都歸入三藏。三藏是什麼?即經藏、律藏和論藏。那麼,此別解脫經應歸入哪一藏呢?應歸入律藏,因為這是一切律藏的根本。

།གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མདོ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་ པའི་སྡེ་སྣོད་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་དོ།།གླེང་གཞི་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་དོ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དོ།།གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་རྣམས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ཆོས་རྣམས་ དང་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་མངོན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །ཆོས་དོན་སྟོན་ཕྱིར་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ། དེ་ཡང་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། བསླང་བ་དང་། འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟུང་དང་སྐྱེ་དང་བསླང་བ་དང་། །འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་འདུལ་བ་སྟེ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མངོན་དུ་བ་དང་། རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མངོན་དུ་བ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞིར་སྦྱར་བར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་དག་ལས། མདོ་སྡེ་འདུལ་བ་མངོན་པའི་ཆོས། ། མདོར་ན་རྣམ་བཞི་དོན་དུ་བཤད། །བློ་ལྡན་པས་ནི་དེ་ཤེས་ན། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡང་བསླབ་ པ་གསུམ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་ གཞག་གོ།།ཡང་ཆོས་དང་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆོས་དང་དོན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འབེལ་བའི་གཏན་གྱིས་གཏམ་ལ་འབེབས་པར་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་བདེ་ བར་རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་ཡང་རྩ་བ་གཏོགས་པར་སྡེ་པ་མི་མཐུན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་གྱུར་ཞེས་འབྱུང་ན་ད་ལྟར་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་གང་གི་གཞུང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་སྡེ་པའི་གཞུང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཐམས་ཅད་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རྩ་བ་ནི་གཅིག་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའོ།

如果問這十二部經如何歸納為三藏,《對法集論》中說:經、應頌、記別、伽陀、自說等藏屬於聲聞經藏。因緣、譬喻、本事、本生及其眷屬等藏屬於律藏。方廣和希有法藏屬於菩薩經藏。論議則屬於二者的對法藏。 為什麼稱為經藏?因為具有四種特徵:即開示處所、相狀、諸法和義理。何以見得?《經莊嚴論》中說:‘由於開示處所、相狀、法和義,故稱為經。’ 為什麼稱為律藏?也是因為四種原因:即開示墮罪、生起、制立和出離等法。如說:‘墮罪、生起、制立和出離之法即是律。’ 為什麼稱為對法藏?因為現前、相續、勝伏和通達的緣故。如說:‘現前、相續不斷、勝伏、通達故稱對法。’ 為何一藏也配以四種含義?因為經中說:‘經律對法法,略說具四義,智者若知此,當得最勝覺。’ 為什麼如來建立三藏?為對治懷疑隨煩惱而建立經藏;為對治二邊隨煩惱而建立律藏;為對治執著己見隨煩惱而建立對法藏。 又為宣說三學而建立經藏;為成就增上戒學和增上心學而建立律藏;為成就增上慧學而建立對法藏。 又為宣說法和義而建立經藏;為作為現證法和義的基礎而建立律藏;為通過理路抉擇而圓滿受用法義、安住於樂觸而建立對法藏。 如果說佛陀涅槃后聲聞律部分裂為二十二部,那麼現在所說的經典屬於哪一部的論典呢?應當了知這是二十二部中說一切有部根本部的論典。說一切有部也有根本和支分,其中根本部只有一個,即說一切有部。

།དེ་ལས་གྱེས་པའི་ཡན་ལག་ནི་བདུན་ཏེ། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ སྨྲ་བ་དང་།འོད་སྲུངས་སྡེ་དང་། ས་སྟོན་དང་། སྲུང་བ་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། གོས་དམར་བ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་སྡེ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་རྣམས་ནི། དུས་གསུམ་དང་མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་བསྡུས་ སོ།།དྲུག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཐུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་གསུང་ དང་དབང་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཅན་ཉི་ཚེ་ལ་ཡོད་དོ།།མཆོད་རྟེན་ལ་ཕུལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ངན་འགྲོ་སྤངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བསོད་ནམས་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འདོད་ དོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་གྱེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཏུ་ནི་འདིར་མངས་པས་མ་བྲིས་ཏེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གི་བཤེས་གཉེན་དང་དུལ་བའི་ལྷས་གཞུང་ ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གང་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་ན་ཉན་པ་པོ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དག་ཉན་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་སྐྱེ་བོ་དག་སྤྲོ་བ་ སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་འདིར་ཡང་དེ་དག་དང་ལུགས་མཐུན་པར་དགོས་པ་དང་།འབྲེལ་པ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་བྱ་རོག་ལ་སོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྩོད་པ་ལྟ་བུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་སྨོས་ཏེ། དགོས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་ལུས་པ་དང་། ལྷག་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཀླུ་འཇོག་པོའི གཙུག་གི་ནོར་བུ་བསིལ་སྨན་དུ་རུང་ཞིང་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་།ཀླུ་མིག་གདུག་པས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་པ་འདྲ་བར་འཇུག་པ་ལ་ཐབས་མེད་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། བཤད་པ་དང་དགོས་ པར་འབྲེལ་པའོ།།དྲིས་པ་ཉན་པའི་འཁོར་རྣམས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། སྟོན་པའི་ཞབས་དྲུང་ནས་མ་ཉན་ཏེ་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོས་པ་ལ། དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཁ་ཅིག་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ལ་དོགས་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤངས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱེས་གྲུབ་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་མངའ་བ་དང་། གླེན་པ་དག་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །འདི་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་ན། སྟོན་པའི་ཞབས་དྲུང་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཕན་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ། གནོད་པ་ལས ནི་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་བཟློག་པར་བྱའོ།

從此分出的支部有七個,即:說一切有部、迦葉部、地上部、護法部、多聞部、赤衣部和分別說部。 其中說一切有部認為:三世和名色等攝一切有為法。不相應行法和有為法既非所知亦非所識。無為法有三種。煩惱是相應的。聖者有二種。其言教和諸根唯在色法中。供養佛塔有大果報。有說菩薩離惡趣有二種。不承認佈施等為福德資糧道。因此稱為說一切有部。 其他部派的見解以及最初如何分裂為二十二部的歷史詳情,因篇幅所限在此不作詳述。這些內容在阿阇黎世親和調伏天所著的教法論典中有詳細闡述,可依此參考。 無論講解何種經典,若不說明其必要性等,具有思辨能力的聽眾就不會接受聽聞。因此,爲了使聽眾生起歡喜心,必須闡明其必要性等。此處也應當依照這些規則闡明必要性和關聯性。 其中關於必要性的說明:比如雖有關於烏鴉有牙與無牙的爭論,但因懷疑無果,故說明其必要性。此處的必要性是指能明瞭文義,並獲得有餘和無餘二種涅槃的究竟果位。 關於關聯性的說明:就像龍王頂上的如意寶珠雖然適合作為清涼藥且有益,但因龍目兇惡而無法獲取的方式一樣,為避免懷疑無有趣入之方便,故說明其關聯性。所謂關聯性即因果相關,即解說與必要性相關。 若問:‘為使聽眾生起歡喜而說明必要性等’,但並非親自從佛陀處聽聞,而是通過傳承方式聽聞,即使說明必要性等也不能成為可信的理由。 答:就像世間上有些人雖帶著利害的懷疑仍會趣入。除了兩種情況外都會有懷疑:一是佛陀世尊以圓滿的一切智智而無有懷疑,二是愚者因無知而無有懷疑。除此二者外,其他一切都是帶著懷疑而趣入的。因此,即使不是直接從佛陀處親聞,對於有益之事也應帶著懷疑而趣入,對於有害之事則應使自他二者都遠離。

།ཅིའི་ཕྱིར་འདིའི་མིང་སོ་སོར་ཐར་པ་བྱ་ཞེ་ན། ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་སློང་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་འདིས་ཤིན་ཏུ་ཐར་པར་བྱེད་པས་སོ་སོར་ཐར་པའོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། གཅིག་གིས་སྤྱད་པས་མང་པོ་ཐར་པ་མ་ཡིན་གྱི་གང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པར་འགྱུར་ བའོ།།ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ངན་སོང་གསུམ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ། །དྲིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ཐར་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ཐར་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་རིགས་ཀྱི་འདིའི་མིང་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།།སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ མཐོང་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏེ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ།།མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་བའི་དོན་ཉུང་ངུར་བསྡུས་པ་སྟེ། འདུལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་འདིར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་གཞུང་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། སྙན་པའི་ བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས།།ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐུབ་དབང་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གླེང་གཞི་དང་། བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་། སྔོན་ གྱི་ཚུལ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། གསོ་སྦྱོང་གི་དགོས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསོད་ནམས་བསྔོ་བའོ། དེ་ལ་གླེང་གཞི་བསྟན་པ་ནི། སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་པ་ནས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་ནི་བརྒྱད་ནས། ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་རྫོགས་པའི་བར་དུའོ། །བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་མ་དག་བདག་ གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་ཟིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དགའ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་སྦྱར་རོ། །སྔོན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། གྲགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཐར། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་ རྒྱས་པར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་སོ། །གསོ་སྦྱོང་གི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་ ནི།ཕན་ཚུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་ནི་གསོ་སྦྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

如果問為什麼這個叫做別解脫,爲了說明確切詞義而說’比丘尼別解脫經’。其中’比丘尼’容易理解所以不解釋。‘別解脫’是指從煩惱完全未損減的小中之小等種類中,由此而得到徹底解脫,所以叫別解脫。 有些人說’別’是指多數,不是一人修行而多人解脫,而是誰實踐誰解脫。‘解脫’是指從業和煩惱以及生命的煩惱等,以及從三惡道中解脫,所以稱為解脫。 問:從煩惱、業和生命的煩惱中解脫而獲得涅槃是聖道,既然如此應當稱聖道為解脫,而稱此為別解脫是不合理的。 答:這雖然也對,但安住于戒律,依靠戒律如實見到四諦,由此斷除煩惱、業和生命的煩惱而獲得涅槃。因此,安住戒律而生起聞思修次第,所以稱戒律的相續因為別解脫也無矛盾。 ‘經’是指將多義攝於少文,因為包含了律藏分別等一切內容。現在說’顯示正文’,因此從’美名幢於三界揚’到’愿證能仁果位’廣說。 此中攝義應知有八種:序分、學處事略說、古規、別解脫果、布薩意義、護戒方式、普世迴向功德。 其中序分從’美名幢’到’如是受持’。學處事說明從’八他勝法’到’七滅諍法’結束。學處事略說是從’聖尼我已說別解脫經’到’當勤歡喜’。 古規說明是從’忍辱為最勝苦行’到’名聞者別解脫此廣說’。別解脫果說明是從’於此諸佛及’到’到達苦邊際’。布薩意義說明是從’互護戒律及’到’僧伽當行布薩’。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ཅི་ལྟར་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་མདོ་བཤད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ པའི་བར་དང་སྦྱར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསོད་ནམས་བསྔོ་བ་ཡང་ཐ་མའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་བསྟན་པ་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་བྱས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་ པའི་གནས་བསྟན་པ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་དང་། འདི་ཉིད་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བར་བསྟན་ཅིང་འཕགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྣམས་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྟན་པ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཡན་ལག་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་བྱས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པའི་གནས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་ གསུམ་དུ་གྲགས།།ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པའི་གནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་བྱས་པ་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཤད་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་ རྗེ་དང་།འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དང་། བདག་གི་དོན་དང་། ཞར་ལ་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྙན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བ་དན་ནི་དཔེ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ མང་པོ་འདུས་པའི་གནས་སུ་བ་དན་བཙུགས་ན།གསལ་ཞིང་མཛེས་པ་དང་། དེས་མཚོན་པ་རྣམས་པ་མ་མི་ནོར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡང་སྙན་ཅིང་མཛེས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ལོག་ པ་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་བ་དན་དང་འདྲ་ཞེས་བཤད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། སྐབས་འདིར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ ཡོན་ཏན་དེ་དག་སེམས་ཡོད་པ་ལ་གྲགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།གསུམ་དུ་གྲགས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་གྲགས་པའོ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་ཐོས་པའི་དབང་པོ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྒྲས་ཇི་ལྟར་ གྲགས་པར་འགྱུར།དཔེར་ན་དངུལ་གྱི་རྒྱུ་སྟང་ཟིལ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་སྔོན་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བ་ཡོན་ཏན་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་དེ་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་ལ་གྲགས་ཞེས་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དམ་པའི་ཆོས་སྒྲ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

關於如何守護戒律的方法開示:從’為何宣說經典’到’如同牦牛尾端’之間相連。對世間一切功德迴向也與最後一個偈頌相連。其中所說的緣起,其攝義應當了知有六種:宣說如來功德並頂禮后開示別解脫經的處所;開示別解脫本身的殊勝功德並勸勉修持;顯示聽聞此經等之難得及見到聖者;開示修持此經的因果獲得;開示無常等布薩支分一切所行法。 其中首先爲了開示’宣說如來功德並頂禮后開示別解脫經的處所’,從’美名幢幡三界聞’到’于聖眾中當開演’之間宣說。在這兩個偈頌中,一個半偈頌顯示宣說如來功德並頂禮,最後兩句顯示開示別解脫經的處所。 一個半偈頌中宣說如來功德並頂禮也應當配合七種意義來解釋:因與果、利他、智慧、大悲、果的殊勝、自利以及附帶成就的圓滿果。其中依據因果圓滿而說’美名幢幡三界聞’。‘美名’是指如來從無數劫以來修習地道和波羅蜜多等種種難行,自然成就一切智智的功德、力、無畏等無量功德。 ‘幢幡’是比喻,如同在眾人聚集之處豎立幢幡,明亮莊嚴,由此所表徵的不會錯亂。同樣,如來的廣大功德也是美妙莊嚴的,依止於此的眾生爲了完全斷除三惡趣等邪道,因此說如來功德如同幢幡。‘世間’有兩種:有情世間和器世間。此處是指有情世間,因為如來的這些功德唯有對有心者才能顯現。‘三界聞’是指在欲界、色界和無色界中聞名。 聲音和聽聞聲音的根是色法,那麼在無色界中聲音如何能夠傳聞呢?譬如銀子的因是錫,同樣,在以前住于欲界和色界時,聽聞如來廣大功德的習氣存在,因此說在彼處聞名也無矛盾。依據利他圓滿而說’宣說正法獅子吼’。

།དེ་ལ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་རྣམ་གཉིས་སྤངས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ཆོས་ནི་དེས་གསུངས པའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པ་དང་།སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་ཅིང་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲས་བྱོལ་སོང་ ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་འདྲ་བར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས། ཁམས་གསུམ་ན་བག་རྐྱོང་ཞིང་བདུད་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པའི་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣམ་པ་བཞིའི ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་འཆད་དེ།བཞི་གང་ཞེ་ན་མ་ལུས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་ནོར་བར་མཁྱེན་པའོ། །དེ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་ མཁྱེན་པའོ།།ཚད་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་སྟོང་ཁམས་གཉིས་དང་གསུམ་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཚད་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་ནི་ཚད་བཟུང་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པར་མཁྱེན་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པར་མཁྱེན་པ་ནི་གང་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མཁྱེན་པའོ། །མ་ནོར་བར་མཁྱེན་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ གསུམ་པོ་ལྟར་མཁྱེན་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།།ཡང་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལུང་ལས་ཀྱང་བྲམ་ཟེས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ ཞེས་བགྱི་བ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་བཏགས་སམ།ཡོན་ཏན་གྱིས་མཚན་དུ་གསོལ། བཀའ་སྩལ་པ། བྲམ་ཟེ་ངའི་མིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལས་མཚན་དུ་གསོལ་བ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེས་གསོལ་པ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་ པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བ་མི་རིགས་སོ།བཀའ་སྩལ་པ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་ན་བཅུ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རིན་ཆེན་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

所謂’殊勝’是指如來,因為斷除二障而成為世間最勝者。法是指他所說的法,無論是教法、修法還是果法。或者說這三種正法因為無過且超勝於其他,所以也稱為’殊勝’。 ‘獅子吼’是比喻,如同獅子吼聲能夠降伏一切野獸,如來也是如此,具足四無畏等功德,在三界中自在,降伏一切魔眾和邪見,宣說正法並利益他人。 就圓滿智慧而言,說’一切智者’。為何如來稱為一切智者?因為他如同有眼之人掌中的庵摩羅果一般,清晰地見到一切出世間法和世間法、有漏法和無漏法、有為法和無為法、有上法和無上法的數量和實相,故稱一切智者。 有些人解釋說一切智者具有四種特性。哪四種?遍知無餘、無量、不共和無誤。遍知無餘是指完全了知世間和出世間、有為和無為等一切法。無量遍知是指聲聞和獨覺只能了知二三千世界,是有限的,而如來的智慧則無法衡量,故為無量遍知。 不共遍知是指聲聞和獨覺所知所見,如來都能了知,但如來所證悟的,其他人卻不能了知,故為不共遍知。無誤遍知是指如上所說的三種遍知都是如實了知諸法實相,毫無錯謬。 或者說因爲了知十二處而稱為一切智者。經中也說,婆羅門問:‘世尊一切智者之名是父母所取,還是依功德而得?‘佛答:‘婆羅門,我的一切智者之名是依功德而得,因爲了知十二處的緣故。’ 婆羅門說:‘如此,以識稱為一切智者不合理。‘佛答:‘由外處和內處和合而生識,攝於十二處中,因此稱為一切智者也無矛盾。’ 就圓滿大悲而言,說’獲得寶藏’。

།དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་ན་བང་མཛོད་དགོས་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུང་པ། དམ་པའི་ཆོས་སྔར་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་མཛོད་ལྟ་བུར་གྱུར་ པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པས།མདོ་དག་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་མེད། །དམ་ཆོས་ལྟ་བུའི་འདྲེན་པ་མེད། །དགེ་འདུན་ལྟ་བུའི་སྣོད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་བརྙེས་ པས་ན།འདི་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་དབང་བ་ཚངས་པ་དང་། པདྨ་འབྱུང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། མིག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་གཙུག་གི་ནོར་ བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པས་གཏུགས་ཏེ།ཕྱག་བྱས་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའོ། །བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་བརྒལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་དང་ བརྒྱད་དེ་གསུམ་གང་ཞེ་ན།འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བརྒྱད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། འདོད་པས་ཕོངས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་རྒྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ལོ།།རྒྱ་མཚོ་དང་ཕ་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དང་། གཏིང་གི་མཐའ་མེད་པས་བརྒལ་བར་དཀའ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱང་། རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་ བར་ཕ་མཐའ་མེད་དེ་བརྒལ་དཀའ་བ་དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་གིས་བརྒལ་བས་ན་འདིས་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་གཉིས་པོ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ལས་མ་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཟླས་པར་ཟད་དེ། ཐོག་ མར་བརྒལ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉག་གཅིག་སྨོས་སོ།།ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བརྒལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་ཅེས་སྨོས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྡུག་ བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་སྟེ་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྒལ་ཟིན་པས།ཕ་མཐའ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ཕ་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཇུག་པ་ཞེན་པ་ལ་བྱའི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནས་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ རྫོགས་ནས།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བརྒལ་བ་ལ་ནི་ཕ་མཐའ་མེད་པའང་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཞར་ལ་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འགྲོ་བའི་གཙོ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ སོ།།དེ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ནས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་དང་། དམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ།

比如說有珍寶就需要寶庫一樣,所謂珍寶是如來所說的,指前面所說的三種正法,作為其寶庫的是聲聞比丘等人,所以經中也說:‘無有如佛陀般的導師,無有如正法般的引導,也無有如僧伽般的法器。‘而且由於世尊以大悲加持的緣故,稱之為’大悲圓滿’。 就殊勝果位圓滿而言,說道:‘梵天帝釋以頂寶觸足。‘意為以相好等功德莊嚴的佛世尊之足,被掌管初禪天的大梵天(又稱蓮花生)以及三十三天之王帝釋天(又稱百施、千眼)以其頂上之寶珠觸禮,更何況其他眾生。這是特別顯示的。 就自利圓滿而言,說道:‘渡越無邊無際苦海。‘其中苦有三種和八種。三種是什麼呢?行苦、壞苦和苦苦。八種是生、老、病、死、愛別離、怨憎會、求不得以及五蘊熾盛苦。 ‘海洋’和’無邊際’是比喻。就像海洋沒有彼岸和深度的邊際而難以渡越一樣,從無始以來積累的業和煩惱所產生的苦果也像海洋一樣無邊無際難以渡越,唯有如來已經渡越,因此稱為’自利圓滿’。 二種菩提(指聲聞緣覺)也不是沒有渡越這些痛苦,只是後來跟隨如來渡越罷了。爲了顯示最初渡越,所以說’唯一’。或者說二種菩提僅僅是渡越了痛苦而已,並未如實通達苦的真實法性,因此說如來’唯一’也無矛盾。 如果說既然苦海無邊際,而如來已經渡越,說’無邊際’豈不矛盾?‘無邊際’是就凡夫的執著而言,對於經過無數劫精進修行,圓滿地道和波羅蜜多,以任運成就的一切智智而渡越者來說,並非無邊際,因此無矛盾。 就附帶成就的果位圓滿而言,說道:‘頂禮眾生之尊。‘其中’眾生’是指在三界中不斷地隨業煩惱輪轉的,即所說的五道或六道眾生。其中最尊貴的是諸佛世尊,這裡’尊’是最勝、殊勝、超勝等的異名。

།སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་བ་ན་འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་དུས་སུ། འཕགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱོང་གིས་ཕྱག་བྱས་པའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པའི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི བསླབ་ཚིག་རིན་ཆེན་སྣོད།།འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི་ཉེས་པ་ལྔས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ བརྗོད་པ་དང་།བཤད་པ་སྟེ་དེས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུལ་བ་རྣམས་སོ། །སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དེ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཡང་ན་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བསླབ་ཚིག་རིན་ཆེན་གྱི་ སྣོད་ཡིན་པར་བཤད་དེ།སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་བསླབ་ཚིག་རིན་ཆེན་ཡིན་པས་སྣོད་དུ་མི་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ནི་བཞི་ཡན་ཆད་དུ་འདུས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཡ་རབས་ལ་བསྟན་ན་བཟང་བར་ཤེས་པ་དང་ འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བསླབ་ཚིག་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡང་འཕགས་པ་དག་གི་དབུས་སུ་བཤད་པར་བྱའི།བྱིས་པ་གླེན་པ་མི་གསལ་བ་དག་གི་དབུས་སུ་བསྟན་ཀྱང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འདུལ་བ་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་སློང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྟོད། །ཅེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པར་ བྱ་སྟེ།འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་དང་། འདི་གསང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང་། འཚལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་དང་། ངན་སོང་རྣམས་སྤང་ཞིང་མངོན་པར་ མཐོ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་སྤང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་འདྲ་བས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་འདུལ་བ་མཚོ། །མ་ལུས་གཏིང་དང་ཕ་ རོལ་མེད།།གནས་དང་སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ནི། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཞེས་པ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། འདུལ་བ་ནི་དུག་གསུམ་འདུལ་ཞིང་ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པའམ། ཡང་ན་རྣམ་པར་འདྲེན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ངན་ སོང་གསུམ་ལས་འདྲེན་ཅིང་བདེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚོ་གཏིང་དང་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་རྣམས་མང་བའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཕ་རོལ་དང་གཏིང་མེད་པས་གྲངས་མང་ཞིང་ཟབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་ཡང་གྲངས་མང་ཞིང་ཟབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་ཤེས་པར་དཀའ་བ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་མདོ་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏིང་དང་ཕ་རོལ་མེད་པ་ལུས། །ཞེས་རྨོངས་པའི་རིགས་པ་ལས་ཚིགས་བཅད་ལ་མི་བདེ་ནས། མ་ལུས་གང་དུ་སྨོས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་པ་ནི་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ འམ་རྟེན་ལྟ་བུ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ནི་གསང་བ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ།

在頂禮時,在正式結集律藏的時期,聖者優波離作禮。爲了說明別解脫經所說的處所,說道:‘一切智者學處珍寶器,應當在聖眾中間開演。‘其中’一切智者’如前所說。其中’學處’是指防止殺生等五種墮罪類的過失。‘語’是指言說和解說,由此使人理解。‘珍寶’是因為稀有,即諸律藏。‘器’是指諸律藏珍寶的容器,即是這個別解脫本身,或者解釋說’器’是聖者學處珍寶的容器,因為別解脫本身就是學處珍寶,所以不用配合器。其中’聖者’是因為遠離罪惡。‘眾’是指四人以上聚集。譬如珍寶若對高尚者展示則知其珍貴一樣,與一切智者學處珍寶相似,這個別解脫也應當在聖者們中間宣說,即使向愚昧無知不明瞭的人們中間展示也無意義,所以說要在聖眾中間開演。 這是說明別解脫本身的殊勝功德。因此,從’佛陀的律藏海’到’比丘現前讚歎’之間作如是說。這裡也應當以八種意義來說明:說明諸律藏的處所、說明此為秘密、說明為無上之因、說明是非理戒律的對治、說明是無我的對治、說明是斷除惡趣獲得增上的因、說明是斷除煩惱獲得涅槃的因、說明與佛陀相似。 其中說明諸律藏的處所如前所說:‘佛陀的律藏海,無盡無邊際,處所與心要,即是此別解脫。‘說’佛陀的’是爲了遮止外道。‘律藏’是調伏三毒並防止過失,或者也稱為引導,因為能從三惡趣中引導並安置於安樂處。‘海無邊際’是比喻律藏眾多,如同大海無邊無底而數量眾多且深奧,同樣律藏也數量眾多且深奧,眾生難以了知,這些全部都包含在這部經中。‘無底無邊際’,由於愚昧的道理對偈頌不適合,所以說’無盡’,應當如是了知。其中’處所’是指作為諸律藏的基礎或依處,因為這個別解脫是安住處。關於’心要’,在佛陀所說的諸法中所包含的是秘密故為要義,這些的要義是別解脫,所以稱為心要。

།སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།།འདི་གསང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོ་ཡི། །དམ་ཆོས་མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་སྨོས་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་དོ། །དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོས་ཡུལ་དང་མི་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་ཆོས་མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ལ་མདོ་སྡེ་དང་ ཆོས་མངོན་པ་དག་ནི་ཡི་གེར་བྲི་ཞིང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འདུལ་བ་ནི་གསང་བས་ན་ཡིད་ལ་བྲི་ཞིང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དབང་པོ་ཞན་པ་དག་ནི་ཡི་གེར་བྲི་ཞིང་བསྟན་པ་ཡང་གནང་སྟེ། མདོ་ཕྲ་མོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་པ་ ལིས་ཞུས་པ།བཙུན་པ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་པ་ཞན་པ་དག་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གང་དུ། ཇི་ལྟར་གནས་ཤིང་བསླབ་པའི་གཞི་གང་དུ་བཅས་པ་དེ་དག་གི་མ་འཚལ་ན་ཅི་ལྟ་བུར་ནན་ཏན་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ་དྲན་པ་ཉམས་ པ་དང་།དྲན་པ་ཞན་པ་དེ་དག་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལོ་མ་ལ་ཡི་གེར་བྲིས་ལ་བཅང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དགེ་སློང་ཚོང་པ་ཡི། །བསླབ་ཟོང་ཚོང་ཁང་ཆེན་པོའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་ནི་དཔེ་ལས་རིག་པར་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཚོང་པ་རྣམས་ཚོང་འདུས་ན་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཉོ་འཚོང་ཞིང་ཁེ་ཚོལ་བ་དང་འདྲ་བར། དགེ་སློང་མས་ཀྱང་བསླབ་པ་འདི་ཟོང་དུ་ཐོགས་ནས། བླ་ན་མེད་པར་ཁེ་ཚོལ་བ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་འཕགས་པའི འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསླབ་ཟོང་ཚོང་འདུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་སློང་ཞིང་ཚོལ་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ལ། ཆོས་ དང་མཐུན་པར་བསོད་སྙོམས་ལེན་པས་འཚོ་བས་ན་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའོ།།བསླབ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསྟན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་སློབ་ཅིང་སྦྱོང་བ་ན་བསླབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཟོང་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་བརྡ་སྤྲད་པར་ ཟད་དོ།།འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཟིན་པ་ཡི། །གདུག་པ་སེལ་བའི་སྨན་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་གདུག་པས་ཟིན་པ་ལ། །དུག་སྨན་གྱིས་འཚོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ སྟེ།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་བཟློག་ཅིང་མདོ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་ཞིང་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཟིན་པའི་དུག་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་སྨན་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།

所說’這就是別解脫’是指明此即是別解脫。所說’這是秘密教法’是爲了顯示,因此說道:‘此乃正法之王的,不減正法之精要。‘其中所說’此’即是指別解脫。‘正法之王’是指如同國王統領國土和人民一樣,如來也獲得世間和出世間一切法的自在。 ‘不減正法之精要’是指在十二部經中,經藏和論藏是可以書寫和宣說的,但律藏因為是秘密的,所以應當記在心中並持守。對於未來根器微弱的眾生,也允許書寫和宣說,如《微細經》中具壽優波離向世尊請問:‘世尊,在未來時期,當有失念和念力微弱的比丘出現時,他們不知道在何等城邑,如何安住,以及在何處制定學處,應當如何精進?‘世尊開示道:‘對於失念和念力微弱的人們,應當將律藏書寫在貝葉上儲存,對此不要有疑慮。’ 為顯示’無上之因’而說:‘此乃比丘商人的,學處貨物大市場。‘此義可從比喻理解:如同商人們在市場上買賣珍寶尋求利潤一樣,比丘也以此學處為貨物,尋求無上利益,因為這別解脫是聖者之源,故稱為學處貨物大市場。 其中’此’即是指別解脫。‘比丘’是指尋求涅槃之義,通過白四羯磨受具足戒,如法乞食而活命,故稱為比丘。‘學處’是指依止戒律學習並修習以斷盡煩惱,故稱為學處。‘大’是因為除此別解脫外再無其他無上貨物。其餘都是約定俗成而已。 為顯示’對治破戒’而說:‘為戒律惡劣所染,此是除惡之良藥。‘如同中毒者以解藥治癒一樣,對於惡戒,即從身語意三門造作過失的人們,若能依此經所說而行,則能從這些過失中解脫並獲得安樂,因此對於被惡戒毒素所染者,這別解脫如同良藥。

། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཤཱི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ནས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པོས་བསྲུངས་པས་མི་དགེ་བ་སྤངས་པའི་མིང་ལ་བྱ། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་མེ་དང་འདྲ་བ་ཞི་ཞིང་བསིལ་བར་གྱུར་པའི་མིང་ཡང་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ན་དང་ཚུལ་གྱིས་མི་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བའི་མིང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །བག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ལང་ཚོ་འཁྲུལ་པ་ཡི། །གླང་པོ་གཞོན་ནུའི་ལྕགས་ཀྱུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས ཏེ།དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་གཡེང་ས་ལ་སོགས་པ་བག་མེད་པར་མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བས་བདག་གི་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ་དེའི་ཞོར་གྱིས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་འཆི་ཞིང་སྐྲག་པས་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་པ་དེ་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་ཐབས་ལ་མཁས་ པས་ལྕགས་ཀྱུས་བཅོས་ན་དུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།དགེ་སློང་མ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་བག་མེད་ཅིང་སེམས་ནང་དུ་འཇོག་མི་ནུས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་འདིས་བཅོས་ཤིང་བཏུལ་ན། སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་ལང་ཚོའི་ཉེས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ནི་ལྕགས་ཀྱུའི་ སྒྲར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ལང་ཚོའི་དུས་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་ནུས་པ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་མན་ཆད་ལ་བྱའོ། །ངན་སོང་རྣམས་སྤང་ཞིང་མངོན་པར་མཐོ་བ་འཐབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་འགྲོ་འཁོར་བ་ཟབ་མོ་ལས། །སྒྲོལ་བའི་གཟིངས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བཟང་འགྲོར་འགྲོ་བ་ ཡི།།སྟེགས་དང་ཟམ་པར་ངེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་སོ། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་དང་། བརྒལ་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་ནི་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཚ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། ཉེ་བ་དང་། ཉི་ཚེའི་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཏུབ་ཅིང་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་། དུད་འགྲོ་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་སྟེ། ཉིང་ཤ་ཉིང་གིས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཡི་དགས་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པས་འཇིགས་པའོ། །བརྒལ་བར་དཀའ་བ་ནི་ངན་སོང་དེ་དག་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོལ་བའི་གཟིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་ན་གྲུ་དང་གཟིངས་ཀྱི་ས་ཕ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ངན་སོང་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལས་བཟླ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན། གཟིངས་དང་འདྲ་ཞེས་བཤད་དོ། །བཟང་འགྲོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལེགས་པ་དང་བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་མངོན་པར་མཐོ་བ་སྟེ།ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་ལ་བྱའོ། །འགྲོ་བའི་སྟེགས་དང་ཟམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་གནས་དེར་འགྲོ་བའི་སྟེགས་དང་ཟམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་ལ་སྟེགས་དང་ཟམ་པས་བརྒལ་བར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བ་ལྷ་དང་ མིའི་སྟེགས་དང་ཟམ་པར་ངེས་པའི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་བྱས་ན་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

關於戒律的含義,是從’尸羅’(śīla)這個詞引申而來,指進入善行並以嚴格的戒律守護而遠離不善的名稱。另一方面,也是煩惱之火熄滅而獲得清涼的名稱。實際上是以正當方式不行不善業並守護戒律的名稱,因此稱為戒律。 為對治放逸而說,因此說道:‘此乃少年迷亂之,幼象調伏鉤’。譬如壯年大象在放逸中跳躍奔走,不僅危及自身性命,其勢還會導致許多生命死亡恐懼,對自他造成傷害。如同善於馴象者用鉤馴服大象一樣,對於年輕的比丘尼們放逸而無法安住其心者,用別解脫戒這個鉤來調伏,使心調順並從青春過失中解脫,因此別解脫戒被比喻為鉤。其中青春時期是指從能行欲事起至三十歲以下。 為說明遠離惡趣、獲得增上的因,故說:‘從深惡趣輪迴中,此為度脫筏,此為往善趣之,階梯橋樑定。‘其中惡趣有三:地獄、畜生、餓鬼。所謂輪迴,是指在這三惡趣中反覆取受近取蘊。所謂甚深有兩種:極為可怖和難以超越。 其中極為可怖是指惡趣果報:生於熱地獄、寒地獄、近邊地獄、孤獨地獄中被割截等恐怖;畜生愚癡無知,互相吞食等恐怖;餓鬼被飢渴煎熬的恐怖。難以超越是因為這些惡趣如同大海。 所謂度脫筏是比喻,如同渡越大海需要船筏到達彼岸,同樣,對於想要從如海的三惡趣苦中解脫的人們,如果依照此別解脫戒而行,就能從這些痛苦中解脫,因此說如同船筏。 所謂善趣,是指往生善妙安樂處增上,即天道和人道。所謂往生的階梯和橋樑,是指往生天人之處的階梯和橋樑,如同用階梯和橋樑渡河一樣,如果依照此別解脫戒而行,必定能獲得天人之樂,因此稱為天人階梯和橋樑。‘定’是必然的意思。

།ཉོན་མོངས་པ་སྤང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར།འདི་ནི་ཉོན་མོངས་ཕམ་བྱེད་ལམ། །རྒྱལ་བ་ཡི་ནི་འདྲེན་པ་མཆོག་།འདི་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་འཇུག་པའི། །ཐེམ་སྐས་གཞི་དང་འདྲ་བར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་ བར་བྱ་བ་དང་།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། །བཅུར་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཅེས་འཆད་དོ། །ཕམ་བྱེད་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་སྤང་ཞིང་ཕམ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་སྟེ།སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་པོའི་འདྲེན་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོས་གཞན་གྱི་དགྲ་ལ་རྒོལ་ན། ས་མཁན་གྱིས་དང་པོར་དྲངས་ཏེ། དེ་ནས་དམག་གི་དཔུང་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། དགྲ་དང་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་གཞོམ་ན། སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་ལ། ལམ་དེ་འདྲེན་པའི་མཆོག་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇུག་པ ཡི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་དུ་འཇུག་གོ། །ཐེམ་སྐས་གཞི་དང་འདྲ་བར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་མཐོན་པོའི་སྟེང་དུ་འཛེགས་ན་སྐས་ལ་བརྟེན་ཅིང་སྐས་ཀྱང་གཞི་ས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་འདོད་ པ་རྣམས་ཀྱང་།ཐེམ་སྐས་ཀྱི་གཞི་དང་འདྲ་བར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཐེམ་སྐས་སུ་བསྟན་ལ། དེའི་གཞི་དང་འདྲ་བར་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར། ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་ གྱུར་ན།།འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་ཞེས་ཀྱང་། །རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་ནན་ཏན་དུ། །དགེ་སློང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་སྟོན་པ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཉེ་བ་ཞིག་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ།དགེ་སློང་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་དང་། སྡིག་ཏོ་ཅན་དང་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བགྱི། སྟོན་པ་ནི་སུས་བགྱི་ཞེས་གསོལ་བའི་ལན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པའི་ང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ་གོང་ན་མེད་པས་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་སྟེ་སྐབས་འདིར་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱི སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཉིད་ཀྱིས་ནན་ཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སྟོན་པར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

宣說斷除煩惱和涅槃之因,為此說道:‘此乃降伏煩惱之道,是佛陀之最勝引導,此乃趣入解脫城邑之階梯基礎。’ ‘此’即是別解脫。‘煩惱’有二種:見所斷和修所斷,即八十八種和十種。在大乘論典中則說見斷和修斷煩惱有八十二種和十六種。 ‘降伏之道’即是斷除並降伏煩惱之道,表明就是此別解脫。‘王之最勝引導’是比喻,如同國王征討他敵時,先由嚮導引路,然後軍隊擊敗敵人。同樣,要摧毀如敵人般的煩惱時,先依戒律,之後以聖道斷除煩惱。道如國王,引導之最勝即是別解脫。 ‘趣入解脫城邑’即是進入涅槃之城。‘如階梯基礎’是說,如同攀登高城時需依靠階梯,階梯又需依靠地基一樣,凡欲趣入涅槃城者,也需依靠如階梯基礎的別解脫。聖道譬如階梯,其基礎即是此別解脫。 為說明如同導師,故說:‘我若入涅槃,此為汝等師,自覺者殷重,對比丘親宣。’ 這是在導師將要完全涅槃時,阿難等比丘問道:‘世尊涅槃之後,我等如何與擾亂僧團及惡性比丘共住並依教奉行?誰將作為導師?‘對此作答。 ‘我’並非外道所執著的我,而是為令他人理解或表示無上尊貴的詞語。‘入涅槃’有二種:有餘依涅槃和無餘依涅槃,此處指無餘依涅槃。‘此’即是指此戒律。‘汝等師’即是比丘們的導師,表明應視之如同如來。 ‘自覺者’是說非依他而生,因為如來自己證悟法性而現前圓滿成佛。‘殷重’表示真實宣說。‘親宣’是說在聲聞弟子面前親自宣說’以此為師’。

།ད་ནི་སྒྲུབ་པར་བསྐུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ཡང་ཞེས བྱ་བ་ནས།མཉན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། སྟོན་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་། མི་ལུས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་དང་། མི་ཁོམ་པ་སྤངས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བསྟན་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་ཞིང་རྩོལ་དུ་གཞུག་པའོ། །སྟོན་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་། མི་ལུས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ རབ་ཏུ་དཀོན།།མི་ཉིད་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉིད་སངས་པ་ནས་གཉིད་སངས་པ་བཞིན་ཏེ་སངས་པ་ལ་སྙེགས། བློ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པས་ན་པདྨ་ཁ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འདྲ་བས་ཚིག་གི་དོན་སྤྱིར་ བསྡུས་ནས།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ། དེ་ལ་མི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཤེད་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་རྗོད་པར་ བྱེད་པས་ན་མི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཡོ་ག་ཙ་རའི་ཊཱི་ཀ་ལས་བཤད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དཀོན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཡང་སྲིད་མི་མཐོང་བར་ཡང་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་སངས་རྒྱས་སྐྱེས་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཏེ། འོད་བཟང་ལ་དྲིས་ནི་དཔག་ཚད་གཅིག་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །མེ་ཏོག དེས་ནི་རབ་རིབ་མེད་པར་བྱེད།།དྲན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད། །ནད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད། དྲི་ང་བ་ཡང་སེལ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད། དྲི་ཞིམ་པོ་ཡང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དྲི་དེས་ཁམས་བཞི་དངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་མི་འབྱུང་ན། སེམས་ ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་དང་།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་མེ་ཏོག་ལྟ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །མེ་ཏོག་དེ་ཅི་འདྲ། གང་དུ་ནམ་སྐྱེས་ཤེ་ན། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་མདོ་ལས་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་འདས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ན། རི་རྩེ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་ཚལ་ཡོད་དེ།ནམ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་དགའ་ལྡན་ལྷའི་རིས་ནས་བབས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་ཁ་འབུ་བར་བྱེད་དོ། །ནམ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་ཁ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ།ཚལ་དེའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར་བ་དེའི་ཚེ། ཚལ་དེ་རྙིངས་པར་འགྱུར་རོ།

現在講述稱為’勸請修持’的內容。因此從’這個佛的聲音’開始,直到’爲了聽聞而應當精進’之間的內容。這裡分為四個部分:見到並聽聞導師、獲得人身極其困難的教示、遠離無暇而獲得清凈行為極其困難的教示、獲得善知識極其困難的教示,以及總結勸勉。 關於見到並聽聞導師和獲得人身極其困難的教示,說道:‘佛這個聲音,在世間中極其稀有,獲得人身也極其困難。‘其中,佛陀是指從無明睡眠中覺醒,如同從睡眠中醒來一樣覺醒。因智慧開放廣大,如同蓮花開放廣大一樣,總括詞義,通達一切法,因為完全覺悟,所以稱為佛。 ‘人’這個聲音是從具有意識和智慧而產生,因為這是所希求的事物。或者如瑜伽行派註釋中所說,因為能在具有聞法者的心中表達,所以稱為’人’。 為什麼佛這個聲音在世間稀有呢?因為佛陀出現在世間極其難得。以何為證?如《妙法白蓮經》中說:‘比丘們,如來、應供、正等正覺佛陀們出現極其難得,即使經過數百千萬億劫,在世間中有時能見到如來,有時不能見到,就像優曇婆羅花一樣。’ 《決定王經》中說:‘阿難,譬如優曇婆羅花與佛陀誕生同時出現,有些明亮光潔,其香氣遍及一由旬。這花能除去眼翳,能凈化記憶,能平息疾病,能消除臭氣並放光明,能散發芳香。此香能使四大清凈。即使轉輪聖王們也不會有此花出現,更何況破戒眾生怎麼可能有與佛陀出世相應的花出現呢?’ 這花是什麼樣子?在何時何地生長?《本生經》中說:在無熱惱大海的北方,有一座五峰山,在其彼岸有優曇婆羅園。當佛世尊從兜率天降下,入于母胎時,此園便開始萌芽。當從母胎誕生時,此園便開放。當證得無上正等正覺時,此園的花朵便盛開。當捨棄壽行時,此園便衰敗。

།ནམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེའི་ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འདབ་མ་དང་། འབྲས་བུ་ཡང་ལྷགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཏོག་དེའི་ཚད་ནི་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་མོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་རྒྱལ་རིགས་སུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་མེ་ཏོག་དེ་དག་ཁ་དོག་དཀར་པོར་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་མེ་ཏོག དེ་དཀར་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །གང་དག་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དོན་ཡོད་པ། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་འོག་ཏུ་ སངས་རྒྱས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སྙན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། བསྐལ་པ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཁྲི་འབྱུང་ངོ་། །བསྐལ་པ་སྙན་པ་ཆེན་པོ་དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་ བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ།བསྐལ་པ་དེ་གཅིག་པུ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་འབྱུང་ངོ་། །བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སུམ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པ་འབྱུང་སྟེ། བསྐལ་པ་དེ་གཅིག་པུ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་ བཞི་སྟོང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་བསྐལ་པ་ནི་ཉུང་ལ། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་ནི་མང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་མཐོང་ཞིང་དེའི་སྒྲ་ཐོས་པར་དཀའ་བར་མངོན་ནོ། །བརྒྱ་ལ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་ཡང་མི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་ དཀའ་སྟེ།ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཆུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ་དེའི་ནང་དུ་མི་འགའ་ཞིག་གིས་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་བོར་ཏེ། དེ་ཤར་གྱི་རླུང་གིས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ། ནུབ་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་ ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ།བྱང་གི་རླུང་གིས་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ། ལྷོའི་རླུང་གིས་ནི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ་ལ། །དེ་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཐུབ་པ་དང་། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་འཚོ་བ། ལོ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་ལན་ཅིག་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དེ་བུ་ག་གཅིག་གི་ཤིང་དེར་མགྲིན་པ་འཇུག་ན། དགེ་སློང་དག་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཐུབ་པ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་འཚོ་བ་དེ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་ལན་ཅིག་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དེས། ཤིང་བུ་ཁ་གཅིག་པ་དེར་མགྲིན་པ་ཆུད་དམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དགེ སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་ཞི་བར་འགྱུར་བ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །མིར་འགྱུར་བ་ཡང་ བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ནི་སྟེས་ན་ཐོབ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཁོམ་པ་སྤངས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་བྱུང་རྣམས་ཀྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དཀོན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

當圓寂時,那個園林中的樹葉、花朵、枝葉和果實也會增多。那些花朵的大小有如車輪那般。當佛世尊出生于剎帝利種姓時,那些花朵會變成白色。當出生于婆羅門種姓時,那些花朵也會變成白色。 如《華嚴經》中所說:‘見聞並供養,具有意義者,世間導師在世間,億劫難得遇。’ 如《賢劫經》中所說:在這賢劫之後,將有六十劫無佛出世。之後將出現名為’大名聲劫’的劫期,在那一劫中將出現一萬尊佛。在大名聲劫之後,將有八萬劫無佛出世。之後將出現名為’如星劫’的劫期,在那一劫中將出現八萬尊佛。在如星劫之後的三百劫中將無佛出世。之後將出現名為’功德莊嚴劫’的劫期,在那一劫中將出現八萬四千尊佛。 如此可見,佛陀出世的劫期很少,而無佛的劫期很多,因此見到導師出現於世間並聽聞其聲音是非常困難的。即使百劫中有佛出世,獲得人身也極其困難。 何以證明呢?如《雜阿含經》中說:‘諸比丘,譬如這大地變成一片汪洋,有人在其中拋入一根獨孔木板,東風吹向西方,西風吹向東方,北風吹向南方,南風吹向北方。其中有一隻瞎眼龜,壽命數百年,存活數百年,每過百年浮出水面一次,它要將頭伸入那獨孔木板中。諸比丘,你們認為如何?那隻壽命數百年、存活數百年、每過百年浮出水面一次的瞎眼龜,能否將頭伸入那獨孔木板中?‘(比丘們)答道:‘世尊,偶爾可能。‘(佛)說道:‘諸比丘,如是,如來們百劫難遇一次出現於世間,趣向寂靜,入般涅槃,證得圓滿菩提,善逝宣說正法。得生為人也是百劫難遇一次,極其難得。’ 為顯示遠離八難而獲得清凈梵行極其困難,所以說:‘出家極為稀有,如是出家者中,具足清凈戒律更為稀有。’

།དེ་ལ་མི་ཁོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་དེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་མི་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་བའི་ སྐབས་སུ་སྐྱེས་པའོ།།བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་མི་ཁོམ་པ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་། ངལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པ་དཀའ་བར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དུས་མ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་དགེ་ སློང་དག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་སྟེ།ཞི་བར་འགྱུར་བ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྟོན་ན། གང་ཟག་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དུས་ཡིན་པ་མི་ཁོམ་པ་དང་པོའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤེན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་མི་རྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་དང་། ཀླ་ཀློ་དང་བརྣབ་སེམས་ཅན་དང་གནོད་སེམས་ཅན་གང་དུ་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་མི་འོང་བའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་སྟེ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ལ། གང་ཟག་དེ་དབུས་ཀྱི་མིའི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེས་ན། དེ་གླེན་ཞིང་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ། ལག་བརྡ་བྱེད་ཅིང་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲས་པའི་དོན་གོ་བའི་མཐུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ལ། །གང་ཟག་དེ་དབུས་ཀྱི་མིའི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེས་ཤིང་དེ་གླེན་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དོན་གོ་བའི་མཐུ་ཡོད་པའི་བར་དུ་ཡང་གྱུར་ན། དེ་ལོག་པ་བལྟ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང སྟེ།དེ་འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡང་མེད། མཆོད་སྦྱིན་ཡང་མེད། སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པའང་མེད། ལེགས་པ་དང་། ཉེས་པ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་མེད། ཕ་དང་མ་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོད་ བ་དང་།ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་གང་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། གླེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་ འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་བར་དུ་ལྟ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་སྟེ། ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་མི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དལ་བའི་དུས་ནི་གཅིག་སྟེ། གོང་མ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ཞིང་། དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་ དཀའ་བར་མངོན་ནོ།།དེ་ལྟར་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་སྤོངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཏོ།

所謂八無暇是:地獄眾生、畜生道、餓鬼世界、長壽天、邊地人、根不具足、邪見、佛未出世時出生。 為何說這八者為無暇,難得閑暇圓滿?從一則經文中說:‘比丘們,這八種無暇不是修持梵行的時機。何為八種?比丘們,此時如來出世,趣向寂靜,趣向涅槃,趣向圓滿菩提,善逝宣說正法,然而此人生於地獄,這是第一種不得修持梵行的無暇。’ 同樣,生於畜生道、餓鬼世界、長壽天、邊地盜賊、野蠻人、貪慾重者、害心重者之處,比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷不至之處。 如來出世於此世間並說法,此人雖生於中土,卻愚癡如啞羊,只能做手勢而不能理解善說惡說之義。 如來出世於此世間並說法,此人雖生於中土且不愚癡能解義理,卻持邪見顛倒見解,認為:‘無佈施,無供養,無祭祀,無善惡業果報,無此世他世,無父母,世間無真實修行的沙門、婆羅門、阿羅漢以神通證知此世他世者。’ 複次,此人雖生於中土,不愚癡,乃至能見此世他世,然如來未出世,不趣向寂靜,不趣向涅槃,不趣向圓滿菩提,善逝不宣說正法。 修持梵行的閑暇時機唯有一種,即遠離上述八種情況,因此說這八者為無暇,難得閑暇圓滿。 如是遠離八無暇而出家,具足清凈戒律,稱為梵行。在未遠離八無暇之前不能獲得梵行,故說極難獲得。

།དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གསོལ་པ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ པར་གནས་པ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡོམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླང་ཞིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་ པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་གྱུར་ཀྱང་། །གྲོགས་བཟང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གྲོགས་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། འཕགས་པའམ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འང་རུང་། དེ་དག་ཀྱང་སངས་ རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་རྩོལ་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། །མི་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གྲོགས་བཟང་ཤིན་ཏུ་ རྙེད་པར་དཀའ།།མཁས་པ་བདག་ལེགས་འདོད་པ་དག་།འབྲས་བུ་བཅས་ཏེ་བྱེད་འདོད་པ། །སྡོམ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར། །མཉན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། མི་ལུས་ཐོབ་ཅིང་ རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བས་བརྒྱ་ལམ་ན་ལན་ཅིག་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ་ཡང་གསུངས་ལ། མི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཚེ་བློ་དང་ལྡན་པ་ མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། བདག་ལེགས་འདོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་བདག་ཉིད་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ནི་བརྡ་སྤྲད་པས་མ་བཤད་དོ།། །།ད་ནི་འདི་ཉིད་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བར་བསྟན་ཅིང་འཕགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཐོབ་ན་བདེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནས། དར་ལ་བབ་པ་ཡོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་བདེ་ བ་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་ན་བདེ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོས་བདེ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བའི་རྒྱུར་གཞག་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྦྱངས་པའི་ ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་པའོ།

所謂’出家’,是指由於對善法的欲求,通過白四羯磨受具足戒,以及如法受持沙門戒律。 所謂’戒律圓滿’,是指如是出家后安住于戒律,受持別解脫戒,儀軌和行為圓滿,對微細罪過也生起畏懼,如實受持並學習諸學處。 為顯示善知識極難獲得,所說:‘雖然戒律完全清凈,善友極難獲得。‘其中’善友’即是善知識,無論是聖者還是凡夫,由於這些都依賴於佛陀出世,故說難以獲得。 現在為顯示總結及勸勉,所說:‘世間佛陀出世和,獲得人身與出家,戒律圓滿具足和,善友極難得遇到。智者欲求自利者,欲求獲得諸果實,具戒律者當精進,為聽聞此別解脫。’ 此義如前所說,世間佛陀出世、獲得人身並出家住于梵行、善知識極難獲得,百劫中或有一次導師出世間,宣說梵行,初善、中善、后善。獲得人身時,具慧者欲求增上和決定善果者,應當如此經中所說而行持,此為結語。 其中’智者’即是具慧者。‘欲求自利者’即是欲求自身增上和決定善果者之義。 其餘未作詞義解釋。 現在顯示聽聞此等困難,見到聖者,獲得修行因緣則安樂,為此所說:‘即使經過億劫中’乃至’盛年已過者亦樂’。此中也以八種意義顯示:聽聞別解脫等困難、三寶出世則安樂、依止善知識則安樂、斷除不善友則安樂、顯示善知識之殊勝、所得之事物安樂、具足修行立為安樂因、顯示具足修行者圓滿功德故為安樂因。

།དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོས་པ་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའང་ཤིན་ ཏུ་དཀོན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་། བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །སྐབས་འདིར་བསྐལ་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་བར་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་ཚེ་ འགྲིབ་སྟེ།ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་གིས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པར་ཡང་འགྲིབ་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ པས་ཚེ་ནུར་ནས་ཕྱིར་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དུས་ཀྱང་ཡོད་དེ།དེ་ལྟར་མར་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་བསྡུས་ཏེ་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པས། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་བར་ གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ནི་འཇིག་གོ།།ཉི་ཤུར་ནི་ཞིག་པར་གནས་སོ། །ཉི་ཤུར་ནི་ཆགས་སོ། །ཉི་ཤུར་ནི་ཆགས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གདགས་པས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་ཡང་ མུ་གེ་དང་།ནད་དང་། མཚོན་དང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་ཏེ། མུ་གེ་ནི་གང་གི་ཚེ་མི་རྣམས་ལོ་སུམ་ཅུ་ཐུབ་པ་དེའི་ཚེ་འབྱུང་ངོ་། །མུ་གེ་དེ་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རུས་པ་རྙིང་པ་དག་ཀྱང་བསྐོལ་ཞིང་ བསྐོལ་ཞིང་སྲོག་ཟུངས་སུ་བྱེད་དོ།།དེའི་བརྒྱ་ལ་རེས་འགའ་ནས་སམ། འབྲས་སམ། རྒྱ་ཤུག་གམ། རྒྱ་སྲན་ནམ། ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དག་རྙེད་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་ཕལ་ཆེར་ ཉམས་སྟོབས་མེད་དེ།ས་ལ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་ནས་ལྡང་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། མུ་གེ་དེ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ནི་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མུ་གེ་དེ་ཡང་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལོ་བདུན། ཟླ་བ་བདུན། ཞག་བདུན་དུ་ཟད་དེ། དེ་ཕན་ཆད་ཐལ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དེ་ དག་འདུས་ཤིང་འཚོགས་ནས་ཤས་ཆུང་ངུར་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཚེ་འགྲིབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། མུ་གེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐུབ་ཅིང་སྐྱོ་བ་དེ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ནས་འགྲིབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་། གནོད་པ་དང་། འགོ་བའི་ནད་དང་། འཁྲུག་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནད་མང་པོས་ཕལ་ཆེར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་ནད་དེ་ཡང་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཟླ་བ་བདུན་དང་། ཞག་བདུན་དུ་ཟད་དེ། དེ་ཕན་ཆད་ཐལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་འབྲིང་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར ཏེ།རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ཚེ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ལ་ནད་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

爲了說明所謂’獲得別解脫等是困難的’這一教義,經中說道:‘即使經過千萬劫,聽聞別解脫,受持和執持都難得,修行者更是極其稀有。’ 其中’劫’有兩種:中劫和大劫。此處所說的’劫’應理解為大劫。 什麼是中劫呢?眾生壽命從無量歲遞減至八萬歲,由於他們行持不善法,壽命繼續遞減至十歲。之後他們生起厭離心,由於行持善法,壽命又逐漸增長回到八萬歲。這樣,將遞減期和遞增期合計在一起,依數目安立,稱為中劫。 大劫是指此世界以二十個中劫壞滅,以二十個中劫住于壞滅狀態,以二十個中劫形成,以二十個中劫住于形成狀態,這樣共計八十個中劫,依數目安立,稱為大劫。 其中,中劫又以饑荒、疾病、刀兵三種方式而盡。饑荒出現在人壽三十歲時。 這饑荒是什麼樣的呢?會出現如下情況:人們反覆煮食陳舊骨頭以維持生命。若偶爾得到一粒稻米、青稞、豆子或芝麻,人們會像對待珍寶一樣將其放入盒中儲存。 大多數眾生因此變得虛弱無力,仰面倒地后甚至無法站起。由於如此饑荒,大多數眾生都會死亡。這種饑荒最多持續七年七月七日,超過這個期限就會結束。 那時眾生聚集在一起,生起小量厭離心。由於這個因緣,壽命不再遞減,饑荒也會消失。 疾病則出現在人壽二十歲時,當厭離心消失後壽命繼續遞減時,會出現瘟疫、損害、傳染病和眾多紛爭。大多數眾生會因這些疾病而死亡。這些疾病最多持續七月七日,超過這個期限就會結束。 之後眾生生起中等厭離心,由於這個因緣,壽命不再遞減,這些疾病也不再出現。

།དེ་ལ་མཚོན་ནི་གང་གི་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་བཅུ་ཐུབ་ཅིང་སྐྱོ་བ་དེ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་པས་ཚེ་འགྲིབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་ན་གསད་པའི་སེམས་ དྲག་པོ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནས་དེ་དག་གིས་རྩཝ་འམ་ཤིང་ངམ། གསེག་མའམ། གྱོ་མོའམ། གང་དང་གང་བླངས་པ་དེ་དང་དེ་དག་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་ལེགས་པར་བརྡར་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རེ་ ལྟར་ཐོགས་ན་ཞག་བདུན་དུ་ཟད་དོ།།དེ་ཕན་ཆད་ཐལ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དེའི་ཚེ་མཆོག་ཏུ་རྒུད་པ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། ཚེ་དང་། ལུས་དང་། ཡོ་བྱད་རྒུད་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་རྒུད་པ་ནི། ཚེའི་ཚད་རེ་ལྟར་རིང་ན་ལོ་བཅུ་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་རྒུད་པ་ནི་ལུས་ ཀྱི་ཚད་རེ་ལྟར་རིང་ན་མཐོ་གང་དང་ཆང་གང་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡོ་བྱད་རྒུད་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཁྲེ་རྒོད་ཡིན་ནོ། །གོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སྐྲའི་ལ་བའོ། །རྒྱན་གྱི་མཆོག་ནི་མཚོན་ཆ་ཡིན་ནོ། །རོ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་མར་གྱི་དང་། སྦྲང་རྩིའི་དང་། འབྲུ་མར་གྱི་དང་། བུ་རམ་ཤིང་ལས་ བྱུང་བ་དང་།ལན་ཚའི་རོ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཤས་ཆེར་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས་ཚེ་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྤངས། ཚེ་ནུར་བར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པས།དེ་དག་གི་ཚེ་ཡང་ཕྱིར་ནུར་ཞིང་མདོག་དང་། སྟོབས་དང་། བདེ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་དར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་ཡང་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བསྐལ་པ་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཅིང་ཆགས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ འཇིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།མེ་དང་། ཆུ་དང་། རླུང་ངོ་། །དེ་ལ་མེས་འཇིག་པས་ནི་མནར་མེད་པ་ཡན་ཆད་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་འཇིག་གོ། །ཆུས་འཇིག་པས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་མཐའ་དག་འཇིག་གོ། ། རླུང་གིས་འཇིག་པས་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་མཐའ་དག་འཇིག་གོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་ནི་ས་དེ་པའི་ལྷ་དེ་དག་གཞལ་མེད་ཁང་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཞིང་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་འཇིག་པར་བྱ་བ་དང་། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་མེས འཇིག་པ་ནམ་གང་གི་ཚེ་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།དེ་ལྟར་མར་འབྲི་བ་ཉི་ཤུ་དང་། ཡར་སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ་སྟེ། མར་འབྲི་བ་དང་། ཡར་སྐྱེ་བ་བཞི་བཅུ་ནམ་ཐལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་ཡར་སྐྱེ་བ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ནས་འཆི་འཕོ་ ལ་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤི་འཕོས་པ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ཞིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་འཇིག་པ་ཡང་དེ་དག་འདྲའོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་ སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་གནས་པས་སོ།།སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་གནས་པས། དེ་དག་ འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཚེ་མི་འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཞིག་ཅེས་བྱའོ། །མི་འཇིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་འཇིག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

關於此,當人類壽命降至十歲,且無有厭離之時,壽命衰減之際,那些眾生若相互見到便會生起強烈的殺心。 此時,他們拿起草木、茅草、蘆葦等任何物品,都會變得如同打磨鋒利的武器一般,他們便以此互相殘殺。 這種情況最多持續七日便會結束,此後便稱為’已過’。 當時這些眾生會出現三種極度衰敗:壽命衰敗、身體衰敗和資具衰敗。 其中壽命衰敗是指壽命最長不過十歲。 身體衰敗是指身高最高僅一肘或一掌。 資具衰敗是指最好的食物是野谷,最好的衣服是獸毛,最好的裝飾是武器。 五種味道:酥油味、蜂蜜味、油味、甘蔗味和鹽味都將完全消失。 之後他們大多會生起厭離,相互聚集后便會捨棄導致壽命衰減的罪業不善法,如實受持令壽命增長的善法。 因此他們的壽命會再次增長,容貌、力量、安樂和自在也會重新興盛,壽命將達到八萬歲。 關於劫如何壞滅與形成,應當了知壞滅有三種:火、水、風。 火災能毀壞從無間地獄直至梵世間。 水災能毀壞二禪天以下一切。 風災能毀壞三禪天以下一切。 第四禪天的諸天與宮殿同生同滅,因此他們既無所壞亦無壞因。 關於火災何時毀壞,當二十次遞減和二十次遞增,即四十次增減週期過後, 最後一次遞增時,地獄眾生從地獄死後不再轉生其中,當所有眾生都死亡后,地獄眾生滅盡,稱為世界毀壞。 如同地獄眾生的毀滅,畜生和餓鬼的毀滅也是如此。 人間若有任何眾生證得法性,修成第二禪,其他眾生也隨之學習,證得法性,修成第二禪。 他們死後轉生光音天,此時因人類毀滅而稱為世界毀壞。如同人類的毀滅,天界的毀滅也是如此。

།གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ ཚེ།ཡོ་བྱད་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོ་བྱད་འབྱུང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཆར་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆར་མི་འབབ་པས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་རྩཝ་དང་སྨན་དང་ཤིང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐན་པ་བྱུང་བས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཉིད་ ཀྱིས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་སྲེག་པར་བྱེད་དོ།།བསྲེག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་དྲུག་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྟེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཀྱང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལས་བཞི་ འགྱུར་བཞི་འགྱུར་གྱི་མཐུས་སྲེག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་བདུན་གྱུར་དུ་གྱུར་ནས་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ལྟེང་ཀ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ་ཀླུང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་དང་། མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། རི་རབ་དང་། ས་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ ལྟེང་ཀ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པས་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ།།ཆུ་ཀླུང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་པས་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ། །མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པས་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཉི་མའི་ དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ།།རི་རབ་དང་ས་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ཆེས་སྲ་བའི་ཕྱིར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་པ་ཉིད་དང་། བདུན་པས་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། དེ་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མེ་ལྕེའི་རླུང་གིས་བརྡས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་དུ་འགྲོ་ཞིང་ སྲེག་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་མར་རམ་འབྲུ་མར་སྲེག་ཅིང་ཚིག་པ་ན་དུད་པ་ཡང་མེད། ཐལ་བའི་ལྷགས་མ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་ཆེན་པོ་འདི་དང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱང་སྲེག་ཅིང་ཚིག་པ་ན་དུད་པ་ཡང་མེད་ལ། ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་སྣོད་ འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཅེས་བྱའོ།།བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་འདས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་གནས་པ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གནས་སོ། །ཆུས་འཇིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚུན་ཆད་མེས་འཇིག་པ་ལན་བདུན་འདས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཉིད་ ལས་ཆུའི་ཁམས་འབྱུང་སྟེ།ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དེ་ལན་ཚྭ་བཞིན་དུ་བཞུ་ནས། ཆུའི་ཁམས་དེ་ཡང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མེད་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་སྟོང་པར་གནས་སོ། །དེ་ལ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ ཚུན་ཆད་མེས་འཇིག་པ་ལན་བདུན་འདས་ཤིང་།ཆུས་འཇིག་པ་ལན་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལན་བདུན་འདས་པར་གྱུར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་མེས་འཇིག་པ་བདུན་ལན་ཅིག་བྱུང་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཉིད་ལས་རླུང་གི་ཁམས་འབྱུང་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ རླུང་གིས་ལུས་བསྐམ་པ་བཞིན་དུ་མེད་པར་བྱེད་པའོ།།རླུང་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལ་རླུང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན། རུས་པའི་བར་དུ་ཡང་འབྲི་བར་བྱེད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།

當五道眾生世間存在時若無一眾生時,資具也將不復存在。當資具不復存在時,雨水也將不復存在。因無雨水降下,此大地上所有草藥樹木都將乾枯。 因乾旱發生,此日輪也將大肆燃燒。因有六種當被焚燒之物,由眾生將毀滅之業力,將出現其他六個日輪,那些日輪也以此日輪四倍四倍之力燃燒。它們成為七個後進行燃燒。 六種事物是什麼呢?小池塘和大池塘,小河流和大河流,大無熱惱池,大海洋,須彌山和大地。 其中小池塘和大池塘由第二日輪使之乾涸。小河流和大河流由第三日輪使之乾涸。大無熱惱池由第四日輪使之乾涸。大海洋由第五日輪和第六日輪的一部分使之乾涸。 須彌山和大地因形體極其堅固,由第六日輪本身和第七日輪焚燒。然後其火焰之風吹至梵世間以下處所進行燃燒。 譬如燃燒酥油或芝麻油時既無煙也無灰燼殘餘,同樣地此大地和山王須彌山燃燒時也將既無煙也無灰燼殘餘。如此器世間毀壞稱為世間毀滅。 二十中劫已過。如是世間空無所有也住二十中劫。 水所毀滅是什麼呢?在火所毀滅七次之後,從第二禪處出現水界,水界如鹽般溶解彼世間,彼水界也與器世間一同消失。消失後也空無所有住二十中劫。 其中風所毀滅是什麼呢?在火所毀滅七次已過,水所毀滅一次出現如是七次已過之後,又一次出現火所毀滅七次,其後從第三禪處出現風界,如身體乾枯般使器世間消失。 彼風也與其一同消失,如是若有人風界紊亂,似乎會消減至骨髓。

།ཞིག་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་སྟོང་པར་ གནས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་མེས་འཇིག་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། ཆུས་འཇིག་པ་བདུན་དང་། རླུང་གིས་འཇིག་པ་གཅིག་སྟེ། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷའི་ཚེའི་ཚང་དུ་གཞག་པ་ཡིན་པས། འཇིག་པའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ ཞེ་ན།བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་འདས་ནས། ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆགས་པར་འགྱུར་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཀུན་དུ་རྩོམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྣོད་འཆགས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་འཆགས་པར་ འགྱུར་ཏེ།བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཉིས་པ་དང་དང་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་འཇིག་པ་གསུམ་པའི་རྩེ་མོ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཚེ་དང་ལས་དང་། བསོད་ནམས་ཟད་པ་རྣམས་འཆི་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ འཇིག་པ་གཉིས་པ་དང་།དང་པོའི་རྩེ་མོ་ནས་སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཚེ་དང་ལས་དང་། བསོད་ནམས་ཟད་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་རིགས་བཞི་པོ་དག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་ནམ་མཁའ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞལ་མེད་ཁང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཏུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་ནས་སེམས་ཅན་དག་ཚེ་དང་། ལས་དང་། བསོད་ནམས་ཟད་པ་རྣམས་ཤི་འཕོས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འདིར་སྟོང་གསུམ གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་དང་།སེམས་ཅན་གཞལ་མེད་ཁང་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འོག་གཞིར་གནས་པ་དང་། གློ་ནས་གནས་ པ་སྟེ།གློ་ནས་གནས་པ་དེས་ནི་ཆུ་དེ་དག་ཐད་ཀར་ཡང་མི་འབོལ། འོག་གཞིར་གནས་པ་དེས་ནི་ཆུ་དེ་དག་ཐུར་དུ་ཡང་མི་འཛག་གོ། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གསེར་གྱི་སྙིང་པོའི་སྤྲིན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུ་དེ་ དག་ཀྱང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནོ།།དེ་ལ་རླུང་རྣམས་འདུས་ནས་ཀུན་ཏུ་འཐས་པ་དང་སྲ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་སྟེང་དང་འོག་གི་ཆུའི་འཁྲུག་པ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསེར་གྱི་ས་གཞི་དེ་ཆགས་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་སྣ་ ཚོགས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྤྲིན་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལ་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུ་དེ་དག་ཀྱང་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རླུང་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འཐས་ཤིང་སྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཁམས་བཟང་པོ་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རླུང་ གིས་བསྒྲུབས་པའི་དབང་གིས་རི་རབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་པོ་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཤེལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་འབྲིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་གསེར་གྱི་རི་བདུན་པོ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་འདུད་དང་། རྟ་རྣ་རི་དང་། བལྟ་ན་སྡུག་དང་། སེང་ལྡེང་ཅན་དང་། གཤོལ་མངའ་འཛིན་དང་། མུ་ཁྱུད་འཛིན་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པར་རི་རབ་འཁོར་བར་འདུག་གོ།

同樣地,在二十個中劫中保持空無。如是,被火所毀五十六次,被水所毀七次,被風所毀一次,這六十四個大劫是遍凈天的壽量,應當如是了知毀壞的方式。 其中形成是如何呢?在那二十個中劫過後,由於眾生將要形成的業力,應當了知開始形成劫。首先,器世間形成時,在虛空中形成第三禪天,如同第三禪天一般,第二禪天和第一禪天也是如此。 從第三次毀壞頂端的第四禪天中,壽命、業力和福德耗盡的眾生死後轉生到第三禪天。同樣地,從第二次和第一次毀壞頂端,任何壽命、業力和福德耗盡的眾生也都轉生到梵天界。 然後,欲界四種天人的宮殿從虛空中顯現,應當觀察這些宮殿皆如幻化般出現在虛空中。如前所述,光音天的眾生中壽命、業力和福德耗盡者死後轉生於此。 其後,在此三千大千世界範圍內,形成等同三千大千世界大小的風輪,作為三千大千世界以及眾生除宮殿外的所依。此風輪有二種:底層所依和側面所依。側面所依使水不會橫流,底層所依使水不會下漏。 在風輪之上,由眾生業力的緣故,出現金精之云,降下雨水。這些水依止於風輪本身。其中風聚集后使之凝固堅實,因能承受上下水的衝擊,故稱為金地。 金地形成后,在其上由業力的緣故又生起種種界性之云,降下雨水。這些水安住于金地上,同樣由風使之凝固堅實。 其中最上、最勝、最妙的界性,由風的作用而形成須彌山,其本性由金、銀、水晶、琉璃四種珍寶所成。其中中等的界性則形成七金山:持雙山、垂山、馬耳山、善見山、檀香山、執持山、持邊山,這些山依次環繞須彌山而住。

།རི་རབ་ཀྱི་ཚད་ནི་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་ལ། རྒྱར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ནི ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་བོ།།གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་ཚད་ནི་དེའི་ཕྱེད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རི་རྣམ་པར་འདུད་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོའི་ཚད་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དོ་ཕྱེད་ཕྱེད་འབྲི་བའི་ཚད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ངན་པ་རྣམས་ལས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ངོས་བཞི་དང་གསེར་གྱི་རི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གླིང་བཞི་དང་། གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་དང་། རི་ཁོར་ཡུག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རི་ཁོར་ཡུག་གི་ཚད་ནི་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ཕྱེད་ཡིན་ཏེ། དེས་གླིང་བཞི་པོ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་བསྐོར་ཏོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་ནི་རི་རབ་ཆུའི་འོག་ཏུ་ནུབ་པའི་ནང་ན་ཡོད་དོ། །རི་རབ་དེའི་དྲུང་ན་ཡང་བང་རིམ་བཞི་ཡོད་དེ། བོང རིམ་དང་པོའི་ཚད་ནི་དཔག་ཚད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཕྱིར་འཕགས་སོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་དེའི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཡིན་ཏེ། །རིམ་བཞིན་སྦྱར་རོ། །བང་རིམ་དང་པོ་ལ་ནི་ལག་ན་ཡོལ་གོ་ཐོགས་པ་རྣམས་གནས་སོ། །གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་ནི་ལག་ན་ཁྲག་ཐོགས་དང་། རྟག་ཏུ་མྱོས་དང་། ཕྲེང་ཐོགས་ རྣམས་གནས་ཏེ།རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་ངོས་བཞི་ཤར་དང་། ལྷོ་དང་ནུབ་དང་། བྱང་རྣམས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་མིག་མི་བཟང་དང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གནས་ཏེ། རིམ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་འདུད་པ་ལ་སོགས་ པ་གསེར་གྱི་རི་གཞན་དྲུག་པོ་ལ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་གྲོང་དང་།གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་རྣམས་ཡོད་དོ། །རི་རབ་དེའི་སྟེང་ན་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོ་ཡོད་དེ། ཕོ་བྲང་དེའི་ཚད་ནི་ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཁྲི་ཡོད་དོ། །གཞན་དག་ན་ནི་ལྷ་དེ་དག་གི་གྲོང་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་རྣམས་ ཡོད་དོ།མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པའི་ཉེ་འཁོར་ན་གངས་རི་ཡོད་དེ། དེའི་འོག་ན་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། །གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། ཉེ་འཁོར་གྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་ བ་རྣམས་དང་།དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་ཁ་ཅིག་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་གྲུབ་ནས། སེམས་ཅན་ཚེ་དང་། ལས་དང་བསོད་ནམས་ཟད་པ་བསྐལ་པ་དང་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས། འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིགས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེ་བ་ནས་ འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་དང་། མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བསྐལ་པ་དང་པོ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ་པ་ཇི་ལྟར་ འཇིག།ཇི་ལྟར་འཆགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ནི་མངས་པས་འདིར་མ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གཞག་པའི་མདོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

須彌山的高度為八萬由旬,寬度也相同,其中八萬由旬沉入水中。持雙山的高度是其一半,其餘六座山(即持邊山等)的高度依次減半。 從劣質界中產生須彌山四面、金山外圍的四大洲、八小洲和輪圍山。輪圍山的大小是持邊山的一半,它像車輪一樣環繞四大洲。阿修羅的住處在須彌山沉入水下的部分。 須彌山腳下有四層臺階,第一層臺階向外伸出一萬六千由旬。其餘各層的大小依次減半。第一層臺階上住著持鬘神眾,第二、第三、第四層臺階上依次住著持華鬘神眾、常醉神眾和持鬘神眾。 在持雙山的東南西北四面,依次是四大天王持國、增長、廣目、多聞的宮殿。在持邊山等其餘六座金山上,有這些大天王的城鎮、村落和地區。 在須彌山頂上有帝釋天王,其宮殿長寬各有十萬由旬。其他地方有這些天神的城鎮、村落和地區。 在無熱惱大海附近有雪山,其下有大地獄眾生的住處,包括熱地獄、孤獨地獄、寒地獄、近邊地獄,以及一些畜生和餓鬼的住處。 器世間形成后,壽命、業力和福德已盡的眾生,由於能感受初劫的業力,從光音天死後轉生到此處。這些是欲界諸業中最殊勝、最上、最主要的。 這種業的果報在當時即可成就,其他時候則不能。那時的眾生稱為初劫眾生。 至於劫如何壞滅、如何形成的詳細內容因過於冗長在此不述,應當依照《世間施設經》和《瑜伽師地論》等所說來理解。

།དེ་ལ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མིང་སྟེ། དེ་ཡང་གཅིག་ཕྲག་བཅུ་ལ་བཅུ། བཅུ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ བརྒྱ།བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྟོང་། སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཁྲི། ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་ལ་འབུམ། འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ས་ཡ། ས་ཡ་ཕྲག་བཅུ་ལ་བྱེ་བ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བ་སྨོས་པ་ནི་ས་འཛིན་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ བྱེ་བའམ།དེ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་མི་འབྱུང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དཀོན་པ་ཉིད་ཀྱིས། སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་གིས་ཀྱང་། ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་མ་གསུངས་པས་ན།འདི་ཐོས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཔྱད་པའོ། །དེ་ལས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། ། འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པས་དེ་ཉིད་ཁ་ཏོན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུན་རིང་དུ་མི་བརྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་དང་རིམ་བཞིན་ནོ། ། རྙེད་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ལུང་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས། སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ལུང་ལས་རྙེད་པར དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་རྙེད་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ན་བདེ་བ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བའོ། །དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་ཡིན། །མཐུན་པ་ རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོ་སྟེ། གཅིག་མ་ཡིན་པའོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ པའི་དུས་སམ་བལྟམས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སྟེ།འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ལ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ས་ལ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པས།དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་བྱའོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་དང་། བཀོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ སུ་གཏོགས་པའོ།།དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་དམ་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་། འཚོ་བ་མཚུངས་པ་སྟེ། བྱ་བ་གཅིག་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

關於分類這一名稱是數字的名稱,其中十個一為十,十個十為百,十個百為千,十個千為萬,十個萬為十萬,十個十萬為百萬,十個百萬為千萬。其中說到千萬僅是作為一個界限而已。如來出現於世間是在大劫千萬或更多時才出現,因為如來出現稀有的緣故,聽聞別解脫也極其稀有,這是因為依賴如來出現的緣故。即使如來出現於世間,在十二年期間也未宣說此別解脫,因此聽聞此法難得可見。 其中’聽聞’是指詞句和意義通過耳識,以及隨後由意識思維。‘領會’是指以智慧理解詞句和意義。‘受持’是指以正念通過誦讀等方式長期不忘。‘修行’是指以身語意精進實踐其義,領會、受持、修行與三種智慧依次相應。‘難得’和’極其稀有’是指即使精進也要經過巨大努力才能獲得。 此偈頌顯示從教法和證悟方面別解脫難得,其中聽聞、領會和受持顯示從教法方面難得,修行顯示從證悟方面難得。為顯示三寶出現於世間是快樂,故說:‘諸佛出世樂,演說正法樂,僧眾和合樂,修行同道樂。’ 其中’諸佛出世樂’,‘佛’如前所說。‘諸’是指多數,非一。‘出現’是指入胎時或誕生時佛陀出現,因為以轉變方式稱菩薩為佛的緣故。或者在現證圓滿菩提時稱為佛陀出現,因為那時獲得一切智性這一佛的因。‘樂’是指如來出現於世間使眾生安置於增上和決定善的地位故稱為樂,如’不樂’一樣。 ‘演說正法亦是樂’是指宣說經等十二分教,因為入于其中者獲得解脫地的緣故。‘法’字指持自相。‘演說’是屬於解說和開示的異名。‘僧眾’是指八補特伽羅或其他。‘和合’是指戒律、見解、儀軌和生活相同,是指做同一件事和無差別的同義詞。

།དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པ་ནི་ ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ།དེང་སང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་ཀྱང་བསླབ་པར་མཐུན་པ་སྟེ། ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི་ཉེས་པ་སྤངས་པར་མཚུངས་པའོ། །ལྟ་བ་མཚུངས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ལྟ་ཞིང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟར་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོ་ག་མཚུངས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་བསྡམས་པར་མཐུན་པའོ། །འཚོ་བ་མཚུངས་པ་ནི་ཀུན་ཀྱང་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནང་བའི་ཡོ་བྱད་བཅུ་གསུམ་དང་། བསོད་སྙོམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར འཛིན་ཅིང་ལོག་པར་འཚོ་བ་སྤངས་པའོ།།དེ་ལ་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་། སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐུན་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སྟེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་མོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ གདུང་བར་བྱེད་པས་དཀའ་ཐུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟན་ན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །དམ་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ན་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་ན་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་དེ་དག་མཐོང་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་འཕགས་ པ་དེ་དག་ཉིད་དེ།ལེགས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་མཐོང་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། འགྲོགས་པ་ལ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་ན་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། རྟག་ཏུ་ བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་མི་དགེ་བར་སྨྲ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བར་སེམས་པ་རྣམས་སོ། །མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་ ལྟ་བུ་མ་མཐོང་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་དག་མཐོང་ན་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་མཐོང་བ་བདེ། །མང་དུ་ཐོས་པ་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ།ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའོ།

關於戒律相同,即百歲阿羅漢所應學習的戒律,今日出家受具足戒者也應同樣學習,即同樣斷除五種墮罪的過失。 見解相同,即共同觀察無常、痛苦、空性、無我等共同特徵,而不像外道那樣持有不同的見解。 儀軌相同,即身語意三業都同樣守護。 生活相同,即大家都以如來所允許的十三資具和僅以托缽為滿足,斷除邪命。 所謂’這是快樂’,是指如果像這樣在戒律等方面相同,則不會被外道分裂,並且會增長施主們的福德。 ‘和合者的苦行快樂’中,‘和合者’是指聲聞僧眾,爲了圓滿清凈戒律。‘苦行’是指三學:增上戒學、增上心學和增上慧學。由於這三者能夠折服煩惱,故稱為苦行,這就是說明了快樂的因。 關於依止善知識是快樂,基於此而說:‘見到聖者快樂,與賢善者相處快樂。‘其中’聖者’是指遠離罪惡之人。‘見之快樂’是指見到遠離罪惡的善知識時,能獲得增上生和決定勝的道路。‘賢善者’即是指遠離罪惡的聖者,因為讚歎’善哉’而稱為賢善者。若僅見到他們就有果報,更何況與之相處,這是言外之意。 爲了說明遠離惡友是快樂,所以說:‘不見愚人,常得安樂。‘所謂’愚人’是指非聖者而造作罪業者,即身造不善業、口說不善語、意起不善念者。不見這樣造作罪業的惡知識時,因為過失不會增長,所以說是快樂的因。 關於說明善知識的差別,因此從’具戒’到’見阿羅漢快樂’都有所闡述。善知識有兩種:世俗善知識和勝義善知識。其中世俗善知識即所說的’見具戒者快樂,見多聞者快樂。‘世俗善知識又分為兩種:安住于止的支分和安住于觀的支分。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་ མ་ཐོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ།དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དགེ་བ་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལ་ཉམ་ང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མ་བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་ པ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བའོ།།བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་མཐུན་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་ བ་དང་།བདེ་འགྲོ་དང་། སྲོག་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མོང་དུ་ཐོས་པ་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་མང་དུ་ཐོས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མོ།།མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ལ་མཁས་པ་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་མི་ནོར་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །འདུལ་བ་ལ་མཁས་པས་ནི་ལྟུང་བ་དང་མི་ལྟུང་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ཡང་ བ་དང་།མི་གནང་བ་དང་གནང་བ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་སྔར་བསྒོམས་པ་དང་། ཕྱིས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡོད་དེ། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། གནས་ དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་།ལུང་བསྟན་པ་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཐོང་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ གཉིས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན།འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྤངས་ཤིང་སྡིག་པ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་སོང་ཡང་མི་སློབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དགྲ་བཅོམ་པ་དག་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལ་ཡང་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའམ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨར་ཧན་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དགྲ་དང་འདྲ་བ་བཅོམ་པས་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ། ཡང་གཅིག་ཏུ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་འོས་པ་ཞེས་ཀྱང་འདྲེན་ཏེ། སྐབས་འདིར་ནི་དོན་བཙན་པར་བྱས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །འཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོས་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འབབ་སྟེགས་བདེ་བའི ཆུ་ཀླུང་བདེ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

‘具有戒律者見之悅意’這句話,是與止的支分相應。所謂具有戒律,是指斷除了本性及制戒的過失。其中本性的過失是指本性不善,對自己、他人或二者都有危害,會帶來煩惱和傷害。違犯制戒會導致惡趣,違犯非制戒會障礙沙門行。 具有制戒過失是指:世尊因為標誌不相應、爲了恭敬正法、與本性過失相應、爲了護他心、善趣、生命以及障礙沙門行而制定的戒律,違犯這些稱為制戒過失。 ‘多聞者見之悅意’這句話是與觀的支分相應。所謂多聞是指三藏。即通達經藏、律藏和論藏。其中通達經藏能使自己的見解不錯亂,能降伏外道。通達律藏能了知犯與不犯、重與輕、開與遮。通達論藏能了知前所修習和后當修習的次第。 此外,多聞有五種功德:通達界、處、緣起、處非處,以及不依賴他人的教導。如是具足戒律和多聞的善知識,見到他能使人遠離惡行並斷除疑惑,故說是安樂因。 為何稱這二者為世俗呢?因為雖然斷除輪迴因和遠離諸惡,但尚未成為無學,故稱為世俗。所謂勝義善知識,即如經中所說:‘解脫後有阿羅漢,見之悅意。’ 其中’後有’是指後世再生的因即業和煩惱,從此解脫即是阿羅漢,即有餘依或無餘依涅槃。‘阿羅漢’梵語為’arhan’,因摧毀如敵的煩惱而稱為阿羅漢。另一說法是因為堪為天人等一切眾生供養而稱為’應供’,此處取其義重而稱為阿羅漢。 依據’所得之事物悅意’之義,說’渡口悅意,河流悅意’。

།འདི་ནི་དཔེ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་ཀླུང་ནས་འབབ་པ་ལ་གད་པ་དང་། གཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ང་བ་སྤངས་པའི་འབབ་སྟེགས་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་བོ་བདེ་བར་ལོན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་དག་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཀྱང་།སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་བདེ་བའི་འབབ་སྟེགས་སུ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ནི་ཆུ་བོའི་སྒྲར་ བསྟན་ཏོ།།བསྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བའི་རྒྱུར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེ་བོ་བདེ། །ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་བདེ། །ང་འོ་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཕམ་པར་བྱས་པས་ན།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི། ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་བདེ། །ང་འོ་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་རྩ་བ་ ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བོ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འཕགས་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲི་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུ། ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་བཅད་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པས་སོ། །སྐབས་འདིར་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །ང་འོ་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ང་རྒྱལ་བདུན་པོ། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ ང་རྒྱལ་དང་།ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ང་འོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམས་ལས་ང་འོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་བྱ་སྟེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལས་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར།འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཟད་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ནི་མ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་སེམས་ལོངས་པ་ལ་བྱའོ། །སྒྲུབ་ པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དར་ལ་བབ་པ་ཡལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ། སྦྱངས་ པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་མའི་དག་པ་དང་།འཁོར་གཙང་བ་དང་། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་མའི་དག་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པར་བྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འཕགས་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། བསམ་པ་ངེས་པར་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་བྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐོག་མའི་དག་པ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

這是比喻,就像河流從高處流下時,避開危險的懸崖峭壁等險處,依靠安全的階梯順利到達一樣。同樣地,那些希望獲得如河流般解脫的人們,也要依靠別解脫和聖道遠離斷常二邊,才能輕易獲得解脫之果。因此,別解脫和聖道被說為安樂之階梯,解脫則被比喻為河流。 爲了說明具有修行是安樂之因,所以說:‘法王之人安樂,獲得智慧安樂,我慢窮盡安樂。‘所謂法王,是指以修行之法即聖道戰勝違品,故稱法王。其義即是’獲得智慧安樂,我慢窮盡安樂’所說,因為以聖道智慧之劍從根本斬斷違品我慢之幢。 ‘人安樂’是說那些具有修行之法即聖道智慧之劍的人,斬斷輪迴之因我慢之幢后獲得解脫,故說安樂。其中’智慧’是指善於分別,有三種:由正理所生、由非正理所生及其他。此處指由正理所生。‘獲得’是指無漏智慧。 ‘我我慢’是指七種我慢中的我我慢:我慢、過慢、慢過慢、我慢、增上慢、下劣慢、邪慢中的我慢。因為輪迴之因一切煩惱都從我執和我所執而生,所以說滅盡輪迴之因主要的我慢是安樂之因,而未提及其他煩惱。其中我慢的特徵是對取蘊產生我所的顛倒執著心。 為說明具有修行者具足功德圓滿是安樂之因,故說從’決定作’到’盛年衰老者亦樂’。此中分為五種:功德最初清凈、眷屬清凈、住處圓滿、具有果報及無有衰損。其中功德最初清凈是指’決定作’,因為以修行之法即聖道智慧之劍從根本斬斷輪迴之因我慢之幢,首先要在寂靜處立下誓願,必須確定完成意願,故說’決定作’,這是說明最初清凈。

།འཁོར་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་ཐུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དབང་པོ་ཐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་། དེས་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ལ་གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་།མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ ཅིང་།མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ལ་གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་པར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ དམ་བཅས་པའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣམས་བསྡམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་འཁོར་གཙང་བར་བསྟན་ཏོ།།གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགོན་པ་ཞི་བ་རྣམས་སུ་གནས་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ལས་དབེན་པ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཕན་ཆད་ན་ གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཞི་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པའི་གནས་དབེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཤིང་དྲུང་དང་། ཁང་སྟོང་དང་། རི་ཁྲོད་དང་། རི་ཕུག་དང་། རྩཝ་གསེབ་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་པ་དང་། ནགས་འདབ་དང་། བས་མཐའི་གནས་དག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་། འདུ་འཛིན་ ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་བཅུ་ཡོད་དེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེའི་སེམས་བསམ་གཏན་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ ཉུང་བ་ལ་སྨོན་པ་དང་།དེའི་ལུས་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དོན་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པ་དང་། ཞི་གནས་འཐོབ་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་འཐོབ་པ་དང་། མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།མང་དུ་ཐོས་པ་དགོན་པར་གནས་ན་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཐོས་ཤིང་མཁས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་མཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནགས་སུ་རྒས་པ་དང་། དར་ལ་ བབ་པ་ཡལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དར་ལ་མ་བབ་པའི་ཚེ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ། དར་ལ་བབ་པའི་ཚེ་དགོན་པར་སོང་ནས་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་པས་ན། འདི་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྒས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་ཞེ་ན།ནགས་སུ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རྒས་པ་ནི་ན་ཚོད་གྱུར་པ་སྟེ། ལོ་བདུན་ཅུ་མན་ཆད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་འཁོགས་པའི་དུས་སོ། །དར་ལ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཡན་ཆད་ལྔ་བཅུ་མན་ཆད་དོ། །ཡོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་པའོ།

所謂’清凈眷屬’,即是’調伏諸根’。其中’調伏諸根’是指具足眼等諸根律儀。何為具足根律儀?即依止於戒律,常時守護正念,精進于正念,以正念護持心意,安住于平等狀態。以此,見色不取相,不執著表徵,為防護其心隨逐罪惡不善法而修習,並以眼根成就律儀。 同樣,以耳、鼻、舌、身、意等對於聲、香、味、觸、法等的識別,亦不取相,不執著表徵,為防護其心隨逐罪惡不善法而修習,並護持意根,以意根成就律儀。因為在發誓住于蘭若后必須調伏諸根,故此說明清凈眷屬。 所謂’圓滿住處’,即是’住于寂靜蘭若’。其中’蘭若’是指遠離村落城邑一俱盧舍以上的處所。‘寂靜處’是指蘭若中的寂靜處所,如樹下、空屋、山間、山洞、草叢、露地、尸陀林、林邊、邊際處等處所而住,遠離喧囂等。因此說明圓滿住處。 住于蘭若有十種功德。何為十種?即遠離喧囂、依止寂靜、心緣禪定、希求少事、身生喜樂、無有障礙、如所知法廣大了知、獲得止、獲得觀、速疾圓寂。 所謂’具足果報’,即是’多聞’。多聞住于蘭若則具足果報,其他則不然。其中’多聞’是指通達並精通三藏。 ‘完整無缺地聽聞’是指’林中老年、壯年、過壯年者亦安樂’。即在未到壯年時具足聞法,到壯年時前往蘭若,發誓盡形壽安住而不違背,故此說為完整無缺。 何處稱為’老年’?與’林中’相連。其中老年是指年齡變邁,即七十歲以下。其上則為衰老時期。‘壯年’是指三十歲以上五十歲以下。‘過壯年’是指超過此年齡者。

།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་ སྟེ།བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མར་སྨོས་པ་འདི་གོང་མ་རྣམས་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མདོ་ལས་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉི་ཚེ་སྨོས་ཀྱང་སྦྱངས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་མ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བག་ཡོད་པར་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། དཔེས་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་ཞིང་ལུས་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉམས་པར་བསྟན་པ་དང་། བག་ཡོད་པར་བཟུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དཔེས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་མ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ལས་ཇི་ཙམ་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་ལུས་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་སྙན་པར་བརྗོད་པའོ། །དཔྱིད་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འཛིན་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དུས་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་སྟེ། གཅིག་ཅིག་སོ་སོར་ཐར པའི་མདོ་འདོན་པའི་ཚེ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དུས་གསུམ་ཡང་གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཅི་ཙམ་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་ལུས་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་ཚེ། དཔྱིད་དམ། དབྱར་རམ། དགུན་གང་ཡང་ རུང་སྟེ།དེ་དག་ལས་སྔ་མ་ཙམ་འདས་པ་དང་། ཕྱིན་ཇི་ཙམ་ལུས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལོ་གཅིག་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདི་ཙམ་ནི་ཟད་དེ་འདས། འདི་ཙམ་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་འདི་ལྟར་ལོ་དང་ཟླ་བ་སྔ་མ་འདས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱི་མ་འོང་བ་དེ་བཞིན་ དུ།རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཡང་མངོན་པར་འོངས་པས་བག་ཡོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱོར་ཞིང་ལུས་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉམས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་མ་དག་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མངོན་པར་འོང་ཞིང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་ གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལུས་མ་ཉམས་པ་སྟེ་རྒས་ཤིང་མ་ནོན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་མ་ཉམས་པ་སྟེ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་གནས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ལོ་དང་ཟླ་བ་འདས་ཤིང་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ སྐྱེ་བའི་གནས་ཉམས་པ་ཡང་མངོན་པར་འོང་།བརྩལ་བར་བཟོད་ཅིང་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་གནས་མ་ཉམས་པའི་ཚེ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མི་བཟོད་པ་དང་རྒྱུན་ཆད་པ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྟོན་ པའི་བསྟན་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་སྨིན་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་འོང་ཞེས་བྱ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་འོང་བའོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དོན་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །བག་ཡོད་པར་གཟུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་མ་དག་བག་ཡོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

‘kyang’這個詞是總攝詞,‘樂’這個詞放在最後,是爲了與前面的內容相連。此處經中雖然只說到’阿蘭若’,但也應當知道包括其他修行支分。 所謂’宣說無常等’,因此說’聖女們,從春季’乃至’獲得不放逸’。此中也分為四種:以喻說明、合喻與義並說明身與生處衰敗、攝持不放逸、說明其果。 其中以喻說明是指’聖女們,春季已過去多少,剩餘多少’。‘聖女’是因為親切可意而作美言。‘從春季’僅是舉例,在誦說別解脫經時,應當說三個季節中的任何一個。三個季節是由寒、暖、不寒不暖而安立。‘已過去多少,剩餘多少’是指在誦說別解脫經時,無論是春、夏、冬任何季節,都應說明已過去多少,還剩餘多少。 或者,一年有十二個月,應當說明已過去多少,還剩餘多少。這表明,如同前面的年月過去後必定會有後面的年月到來一樣,衰老與死亡也必定會到來,因此應當精進于不放逸。 所謂合喻與義並說明身與生處衰敗是指’聖女們,衰老與死亡必定到來,導師的教法也將毀滅’。長久住持清凈梵行並獲得圓滿的因有二:身體未衰敗即未被衰老所壓,以及生處未衰敗即導師的教法住世。 因此,如同年月過去與到來一樣,身與生處的衰敗也必定到來。在尚能精進且導師教法未衰敗時應當勤勉,這是其義。其中’衰老與死亡’二者表示身體的完全衰敗,分別是指不能修行和斷絕相續。 ‘導師的教法將毀滅’是說明生處的完全衰敗。其中’衰老與死亡’是指蘊成熟后毀滅的特徵。‘必定到來’是指必然會來。‘導師’是指如來,因為他如實宣說義理。 ‘教法’是指十二分教,因為世尊對包括天、人、非天在內的世間宣說了這些。‘將毀滅’是指將不復存在。所謂攝持不放逸是指’聖女們,應當修習不放逸’。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལུས་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་ནས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་ཞིང་། དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་སྟེ། བག་ཡོད་པ་སྨོས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་ལ་བྱའོ། །ཅི་མངོན་ཞེ་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མཉམ་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མཉམ་པར གཞག་པའི་ས་ལས།ཡང་དག་པར་རྩོལ་བ་དང་དྲན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐུན་ན། སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། ཐབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་ལས།རྣལ་འབྱོར་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་ཡང་ གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་པས་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཤེགས་ཤིང་ཕྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གསུངས་པ་ ལྟར།ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་ཏེ་མཁྱེན་ཅིང་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་ལེག་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོའོ།།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ ཅད་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་འདོད་དོ།།བག་ཡོད་པས་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་འདིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གསོ་སྦྱོང་གི་ཡན་ལག་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་ འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མི་འདུ་བ་དགག་པ་དང་། མི་འདུར་གནང་བ་དང་། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཟུད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ ལེགས་པ་དང་།ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒོ་བ་དང་། འཁོར་རྣམ་པར་དག་པའོ།

由於如是身體和生處將完全衰損,因此教導應當精進于不放逸瑜伽。其中不放逸即是放逸的對治,即無貪、無嗔、無癡,安住精進而斷除不善法,並修習其對治善法。說不放逸是爲了攝集一切善法之義。其中瑜伽即是修習出世間道之義,即止觀雙運道。何以明顯?如六處分別經中說:‘彼等止觀平等而入。‘或者說三摩地為瑜伽,如瑜伽師地論等持地中說:‘正精進和正念是瑜伽作意相應攝持之因。‘或者說信心、欲樂、方便、精進為瑜伽,因為由彼等相應之故。如是在瑜伽師地論聞所成地中說:‘何為瑜伽?彼有四種,即信等。’ 所說彼果即是:如來應供正等正覺諸佛的菩提,以及其他一切如是分類的善法菩提分法,皆由不放逸而獲得。其中如來即是如同往昔諸佛如實而去、如實通達並宣說一切法性真如,後來者亦如是而去、通達並宣說故。應供如前所說。正等即是福德智慧二資糧圓滿具足故。佛如前所說。諸即是眾多。菩提即是盡智與無生智。其他一切如是分類的善法菩提分法即是異於正等菩提,凡是能生菩提的一切善法,此處皆許為菩提分。 由不放逸獲得即是上述諸法皆由此獲得,故說示不放逸之果。布薩支分遍行諸法宣說即是:‘是故僧團首先當作何事?‘乃至’彼如是受持’。此中亦以八種義理宣說:遮止不集會、開許不集會、供養儀軌、令正受持、正受持功德、不正受持過患、正教誡以及眷屬清凈。

།དེའང་མི་འདུ་བ་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དོན་ཉུང་བ་ལ་བྱ་བ་ཉུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བ་སྟེ། དེའི་ལན་དུ་དོན་ཉུང་བ་དང་། བྱ་བ་ཉུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་མ་འདུས་སམ། སྔར་གང་ཟག་གི་གསོ་བ་མ་བྱས་སམ། སྟན གདིང་བ་དང་།ཆག་ཆག་དང་། ཕྱག་དར་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་སམ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་མ་བསྐོས་ན། གསོ་སྦྱོང་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་མ་བྱས་པ་དག་མེད་དམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྔར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དོན་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའི་རྒྱུ་ མཐུན་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འགྱོད་ཅིང་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅས་པ་བྱས་ཟིན་པའོ། །བྱ་བ་ཉུང་བ་ནི་ངག་གིས་འགྱོད་ཅིང་ཉེས་པ་བཤགས་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཟིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ཉུང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་སུ་ བསྟན་ལ།བྱ་བ་ཉུང་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་ཐོག་མར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་བསྐུ་བ་དང་ཕྱག་དར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཟིན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་མ་བྱས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ ཉུང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྷ་ག་བན་ཞེས་བྱ་བ་བདུད་བཅོམ་ཞིང་ལེགས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་བདུད་བཞི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་སོ།།ཕུང་པོའི་བདུད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་ནི་བདུད་གསུམ་པོ་དེ་དག་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་ པ་དང་།གཡེང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བུ་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་དག་ཉེ་བར་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པས་ན་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །ལེགས་པ་དྲུག་ནི་གཟུགས་དང་། གྲགས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། དཔལ་ དང་།ཤེས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་མཚན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་བྷ་ག་ཝན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འདས་ཞེས་བླ་ཐབས་སུ་བསྣན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤྲ་བ་ཀ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་ དྲངས་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ལུང་མ་ནོས་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ཉན་པ་ལ་ཡང་བྱ། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་གཞན་ལ་སྒྲོག་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་ འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ།

此外,關於’不集會之遮止’,若問僧團最初應做何事?世尊的聲聞僧團是少欲少事,對此,若問最初應做何事?在布薩時,僧團最初應做何事?作為回答,即是少欲少事。 若問最初應做何事?在布薩時,僧眾是否未集會?是否未先作個人凈罪?是否未鋪設座具、灑掃、打掃等?是否未指派誦《別解脫經》者?因為這些與布薩不相應,應詢問是否有未做這些事。這些是應先做之事。 其中’少欲’是指與少欲相應,即已經以自心懺悔等立誓。‘少事’是指已經以語言懺悔過失,以身體禮拜等。因此,少欲表示意業,少事表示身語二業。 有人說,‘少事’是指在布薩處最初必須做的事,即已完成布薩處的塗抹、打掃等工作。爲了回答’沒有任何未做之事’,故說’少欲少事’。 其中’世尊’即’薄伽梵’,因為已降伏魔眾且具足六種功德。四魔是:煩惱魔、蘊魔、死魔和天子魔。 煩惱魔是指三界中的諸煩惱。蘊魔是指五取蘊。死魔是指各類眾生在各自眾生界中死亡的時候。天子魔是指爲了障礙超越前三魔而精進修習善法的人,爲了擾亂他們,在欲界出生的具有權勢的天子前來干擾,因為這四者斷絕善法之命根,故稱為魔。 六種功德是:色相、名聲、自在、吉祥、智慧和精進。‘超越’是指如經中所說’佛陀功德標誌超越世間’,爲了顯示超越世間的薄伽梵而加上的修飾語。 ‘聲聞’是從’śrāvaka’一詞引申而來,因為若未從如來處得到法教,自己無法證悟,故稱為’聞法者’。另一方面,由於以正確的智慧獲得預流果等,向他人宣說使其聽聞,故稱為’聲聞’。 ‘僧團’如前所述。是如來的聲聞僧團。

།མི་འདུར་གནང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་མ་དག་མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲིས་ཤིག་།དྲིས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གསོ་སྦྱོང་བྱ་བའི་གནས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་དབྱེ་བ་མང་མདོ་ཀྱིས་འདིར་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། དེ་དག་བླང་ཞིང་དབུལ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པ་དང་། གནང་མི་གནང་གི་སྐབས་དང་། དེ་དག་གི་གནས་བསྟན་པ་དང་། ལྔ་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ལྟ་བུ་ལ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་བཞིན་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། འདོད་པ་དང་། བསམ་པས་དད་པ་འབུལ་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་བཞིན་དུ་བྱ་བ རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་།ཉེ་བར་ཕྱོགས་པ་དང་། ཁས་བླངས་པ་དང་། ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ། བདག་ནི་ཉེས་པ་མ་བྱུང་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ ཅིང་དགེ་སློང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་བདག་གི་སེམས་ལ།བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ནམ། མ་ཉམས་སམ། མ་རལ་ལམ། འདྲེས་པར་མ་བྱས་སམ། ཡོངས་སུ་དག་གམ། བདག་ལ་ཉེས་པ་མ་བྱུང་ངམ། ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བརྟག་ པར་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དད་པ་ཕུལ་བས་ནི་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུལ་བས་ནི་གསོ་སྦྱོང་ གི་ཚེ་བདག་ཉིད་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།།དེ་བས་ན་གང་དུ་གསོ་སྦྱོང་དང་། ལས་བྱེད་པ་དེར་ནི་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྲེས་ཏེ་དབུལ་བར་བྱའོ། །ལས་འབའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་དད་པ་ཉི་ཚེ་དབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡིན་ ནོ།།དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཇི་ལྟར་བླང་ཞིང་དབུལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་མ་ན་བར་གྱུར་པའམ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱོར་བ་ཞིག་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འོང་མ་ནུས་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་ པ་བླང་བའི་ཕྱིར་བསྐོ་བར་བྱ་སྟེ།འདོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། འཇིགས་པས་མི་འགྲོ་བ་དང་། དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླངས་པ་དང་། མ་བླངས་པ་ཤེས་པ་ལས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །གང་བསྐོས་པ་དེ་ཡང་དད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་ཅིང་སླར་དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་དུ་ འགྲོ་བའི་ཚེ་བརྒྱུག་པར་མི་བྱའོ།།ངམ་གྲོག་དང་། བང་རིམ་ལ་མཆོང་བར་མི་བྱ། །ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱ། གོམ་པ་གཅིག་གིས་སྐས་ཀྱི་ཐེམ་པ་གཉིས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་བྱ། ཉལ་བར་མི་བྱ་བར་བླང་ཞིང་ དབུལ་བར་བྱའོ།

關於’不在場許可’,應當詢問未到場的尊貴比丘尼們的信心和清凈。詢問后應當宣說。其中’未到場者’是指未到布薩場所的人們。‘信心和清凈’雖有諸多分類,此處僅略述五項:這兩者的性質、差別、受取與奉獻的行為、準許與否的情況以及它們的依據。 那麼信心的性質是什麼呢?所謂’如母般的信心’,是指以見解、智慧、意願和思維對僧團如法之事表達信心,對僧團如法之事隨喜讚歎、趨近、承諾並接受,這就是信心的性質。 清凈的性質,即是在同一經典中所說:‘所謂清凈,是指清凈。我雖未犯過錯,但每半月都應當以專注的比丘心,觀察自己的心:我是否具足所受持的戒蘊?是否未破損?是否未破裂?是否未混雜?是否清凈?我是否未犯過錯?是否無過失?‘這就是清凈的性質。 信心和清凈的性質已經解釋完畢。那麼信心和清凈有什麼差別呢?奉獻信心是爲了使僧團和合。奉獻清凈是爲了在布薩時表明自己是合格的法器。因此,在進行布薩和羯磨時,應當混合信心和清凈一起奉獻。僅進行羯磨時,只需奉獻信心。這就是信心和清凈的差別。 那麼應當如何接受和奉獻信心與清凈呢?如果有比丘尼生病或從事特殊善業而無法來到僧團中,僧團應當指派一位具備五種功德的比丘尼去接受信心和清凈。這五種功德是:不因貪慾、嗔恨、愚癡、恐懼而不去,並且能分辨信心和清凈是否已被接受。 被指派的人在接受信心和清凈並返回奉獻給僧團時,不應奔跑,不應跳過溝渠和臺階,不應停留在空中,不應走到界外,不應一步跨上兩級臺階,不應入定,不應躺臥,應當如此接受和奉獻。

།དེ་ནས་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདུན་དུ་གང་མ་ལྷགས་པ་དེ་དག་འདི་ལྟར་དབུལ་བར་བྱ་སྟེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། ལྷམ་ཕུད་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ནས། འདི་སྐད་དུ་འཕགས་མ་དགོངས་སུ་གསོལ། །བདག་དགེ་སློང་མ་མིང་ འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ཏོ་ཞེའམ།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་ཏེ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་ཡང་བཅུ་བཞིའམ་བཅོ་ལྔ་པའི་གསོ་སྦྱོང་། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་པའི་ཡང་བཅུ་བཞིའམ། བཅཝ་ལྔའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ། དགེ་འདུན་ཆོས་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ་དད་པ་འབུལ་ཞིང་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་བདག་ཉིད་མཆི་ན།བདག་གི་དད་པ་དང་། གསོ་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ། བཟླས་སུ་གསོལ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་པའི་དགེ་སློང་མས། དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་བའི་ཚེ་དྲུང་དུ་འདུག་པའི་དགེ་སློང་ མ་ལ་འདི་སྐད་དུ་འཕགས་མ་དགོངས་སུ་གསོལ།གནས་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ན། དགེ་སློང་མ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་བྲོ་འཚལ་ཏོ་ཞེའམ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་ཏེ། དེང་དགེ་འདུན་གྱིའང་བཅུ་བཞིའམ་བཅཝ་ལྔ་པའི་གསོ་སྦྱོང་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ཡང་བཅུ་བཞིའམ་བཅཝ་ལྔ་པའི་ གསོ་སྦྱོང་སྟེ།བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཙང་། དགེ་འདུན་ཆོས་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ་དད་པ་འབུལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ལགས་ཞེས་ཉིད་མཆི་སྟེ། བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བཟླས་པ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཅིའི་ ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བཟླས་ཀྱི།དགེ་འདུན་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རིང་དུ་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླང་ཞིང་དབུལ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་གནང་ཞེ་ན། ནའམ། ནར་ དོགས་སམ།ནད་སོས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་ནམ། ནད་གཡོག་བྱེད་དམ། ངལ་ལམ། ཞིགས་སམ། བཀྲེས་སམ། སྐོམ་མམ། ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྟུག་པོ་སེལ་ཞིང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་བྱེད་དམ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མོད་འདོན་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏམ། དེའི་དོན་ ཉན་པ་ཞིག་གམ།དེ་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གཙོ་བོར་འཛིན་ཅིང་། ཚུལ་བཞིན་སེམས་སམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁུགས་པ་ཐོབ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་ནམ། དེ་རྗེས་སུ་བསྲུང་ངམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་པའམ། བདེན་ པ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ལེ་ལོའི་ཕྱིར་རམ། ལས་ངན་པར་འབྲེལ་ཏེ་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུལ་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་པའི་དགེ་སློང་མ། དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླངས་ནས་ལམ་དུ་ཤི་བའམ། བབས་སམ། དགེ་ཚུལ་མ་ལ་སོགས་པར་ དམ་བཅས་ན།དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཟླ་ནུས་ན་གཅིག་གིས་ཀྱང་དུ་མའི་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླང་བར་བྱའོ། །ས་ལ་འདུག་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་པའམ། བཟློག་པ་ཡང་རུང་སྟེ་ལེན་ཅིང་དབུལ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་ པའི་དགེ་སློང་མ་དང་།འབུལ་བ་གཉིས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། མུ་སྟེགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་གནས་པ་དང་། བསླབ་པ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་ཁས་བླངས་ན་ལེན་ཅིང་ཕུལ་བར་མི་ཆུད་དོ། །གལ་ཏེ་དད་པ་ དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བ་ན་བར་གྱུར་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འོང་ཞིང་སྨྲ་ཡང་མི་ནུས་ན་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་དེར་འོང་བར་བྱའོ།

然後對於那些因信心和清凈而未能前來的人們,應當如此請求:將大衣搭在一邊肩上,脫去鞋履,合掌,蹲坐,如此說道:‘尊者請垂念!我比丘尼名某某因病所困’或’為修善法,今日僧團第十四日或十五日布薩,我名某某的第十四日或十五日布薩,向如法行持的僧團獻上信心,並且已清凈諸種遮難法。‘如是自己前來,請求如是宣說我的信心和布薩清凈,應當如此說三遍。 然後接受信心和清凈的比丘尼,在向僧團獻上時,應對在座的比丘尼如此說道:‘尊者請垂念!在某處住所,有一位名某某的比丘尼生病’或’為修善法,今日僧團第十四日或十五日布薩,我名某某的第十四日或十五日布薩,我名某某已清凈諸種遮難法,向如法行持的僧團獻上信心並且已宣說清凈。‘如是前來,應當如此宣說。 為何信心和清凈要向個人宣說而不向僧團宣說呢?爲了避免延誤等過失。已經說明了接受和獻上信心清凈的行爲規範。 在什麼樣的因緣下允許信心和清凈呢?生病或恐將生病,或病癒不久,或照顧病人,或疲憊,或破損,或飢餓,或口渴,或爲了消除昏沉睡眠等煩惱而修善法,或正在誦讀別解脫經,或聽聞其義理,或爲了不忘失而以文句為主並如理作意,或剛獲得專注,或守護專注,或精進修習菩提分法,或已見真諦,則無過失。 若因懈怠或惡業相連而獻上信心和清凈,則犯惡作罪。接受信心和清凈的比丘尼,在接受信心和清凈后,若在路上死亡,或還俗,或發誓為沙彌尼等,則不算接受信心和清凈。 若能宣說,一人也可以接受多人的信心和清凈。不應由坐在地上者向坐在空中者或相反情況接受和獻上。若接受信心和清凈的比丘尼和獻上者二人犯五無間罪,或外道,或將成為外道,或處於其他趣,或別處居住,或已舍學處等,則所接受和獻上無效。 若獻上信心和清凈時成為啞巴,能來到僧團中但不能說話,則僧團全體應前往其處。

།གལ་ཏེ་སྨྲ་མི་ནུས་ཀྱང་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བར་ལུས་སམ་ངག་གིས་གོ་བར་བྱེད་ན་ཕུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དད་པ་དང་ཡོངས་ སུ་དག་པ་ནི་མང་འདུ་བ་ནི་ཉུང་ན་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་བཞག་སྟེ་འདུ་བར་བྱའོ།།དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་ཅིང་འབུལ་བའི་གནང་མི་གནང་གི་སྐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་དུ་བླང་ཞིང་དབུལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པས་ མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་ལ་བླང་ཞིང་དབུལ་བར་བྱའི།མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་བླངས་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཚམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱིས་བཅད་པ་དང་། རང་མཚམས་སོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱིས་བཅད་ པའི་མཚམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུའོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོའི་ཚད་ནི་གལ་ཏེ་ཆུ་མེད་པ་ཞིག་ན་སྟེང་ལོགས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་མོ། །འོག་ལོགས་སུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མཚམས་ཆུང་ངུའི་ཚད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཤོང་བའོ། །རང་མཚམས་ ནི་དགེ་འདུན་གང་དུ་གནས་ཀྱང་རུང་ལས་ཀྱིས་མ་བཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་སྟེ།རྒྱང་གྲགས་དང་། རྩིག་པ་དང་། ཆུའི་མཚམས་ལ་བྱའོ། །མཚམས་འདི་དག་ཇི་ལྟར་བཅས་ཤིང་དགྲོལ་བ་ནི་མངས་བས་འདིར་མ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དད་ པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དབུལ་བར་བྱ་བ་དེ་དབུལ་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲིས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དད་པ་དང་ཡོངས་ སུ་དག་པ་བླངས་པ་དེ་བཟླས་སུ་གཞུག་པས་ཏེ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་དེ་ལ་ནི། །སོར་མོ་བཅུ་ཡི་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་ འཚལ་བའོ།།དེ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་རིགས་ཆེ་ཞིང་བཙུན་པས་ན་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། །སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ནས་བསྟོད་པའོ།།ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོར་མོ་བཅུ་ཡི་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་མོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་ནི་ཞེ་སའི་ཚུལ་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བས་མཆོད་པར་འགྱུར་བས་གཞན་མ་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཟུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་བཤད་པར་བྱ། །འདུལ་བ་དེ་ནི་ང་ལ་ཉོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྲབ་འདྲ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདིའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། མཉན་དུ་གཟུད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག པར་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་དང་།མི་གཡེལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་གཟུད་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་སུ་མི་གཞུག་པར་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་མཉན་དུ་གཟུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པ་བཤད་པར་བྱས། །འདུལ་བ་དེ་ནི་ང་ལ་ཉོན། །ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེའོ། །འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕྲལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

即使不能說話,若以身或語表達信心和清凈供養,也算是供養。如果信心和清凈的人多而集會的人少,長老們也應放下善業前來集會。 關於接受和供養信心和清凈的開許與否的情況已經講完。若問在何處接受和供養信心和清凈,應在界內的住者向界內的住者接受和供養,對於界外的住者不接受信心和清凈也無違背過失。 關於界有兩種:羯磨所結和自然界。其中羯磨所結界又分兩種:大界和小界。其中大界的範圍是,若是無水之處,上方三由旬半,下方亦同。小界的範圍是能容納四十人的圓形場地。 自然界是僧眾所住之處,雖未經羯磨結界但自然形成的,即雞鳴界、墻界和水界。這些界如何結解因過於繁多此處未說,應如其他處所說般配合。已說完信心和清凈處所的開示。 其中’應問’是指應令供養信心和清凈者供養,意思是爲了給予。‘問后也應說’是指應令接受信心和清凈者重複,爲了了知。 就供養儀軌而言,說道:‘對於釋迦獅子,十指合掌。‘這也分為兩種。哪兩種?讚頌和頂禮。 其中’讚頌’是指說’釋迦獅子’,‘釋迦獅子’是從在家方面而言,因種姓高貴尊嚴,故從種姓方面讚頌。‘獅子’是從出家方面而言,因以無畏使一切外道群眾恐懼,故從出家方面讚頌。 ‘頂禮’是指’十指合掌’,雖供養方式眾多,但此處以恭敬方式合掌供養,故未說其他。 就正確受持而言,說道:‘我當說別解脫,聽我說此律。‘乃至’此別解脫如同韁繩。‘這也分為四種:令聽聞、勸導如實修行、令專注修持、令不執著見解。 其中’令聽聞’是指’我當說別解脫,聽我說此律。‘其中’別解脫’的含義如前所說。‘當說’是指布薩時。‘律’是指能調伏當下貪等煩惱,故稱為律,如前所說。

།ང་ལས་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་ པའི་མདོ་འདོན་པ་ཉིད་ལས་ཏེ།དབང་པོ་བསྡུས་ལ་ཉོན་ཅིག་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོས་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིས། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཕྲ་རྣམས་ལས། །བསྒྲིམས་ཏེ་གུས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་སོ། །དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་བྱ། སྨོན་པ་རྣམས་འབྱོར་ཅིང་འགྲུབ་པ་ལ་ཡང་བྱ། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དྲང་པོར་གནས་ཤིང་བསྲང་བ་ ལ་ཡང་བྱ་སྟེ།སྐབས་འདིར་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་སྨོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ ཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡིག་པའི་དངོས་པོ་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །ཕྲ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ནས་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནན་ཏན་ཏུ་བྱ་བར་བསྟན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ནན་ཏན་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཞིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡང་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒྲིམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གུས་པར་ཞེས་པ་ནི་རིམ་གྲོར་བྱ་བའོ། །གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། །མི་གཡེལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་ གཟུད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྟོན་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་བར་ནན་ཏན་གྱིས་ཤིག་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟ་བ་ལ་ཆགས་སུ་མི་གཞུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་པར་ ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པ་ཡི།སེམས་རྟ་ཁ་བླན་དཀའ་བ་ལ། གཟེར་བུ་བརྒྱབ་པ་རྣོན་པོ་ཡི། །སྲབ་འདྲ་སོ་སོར་ཐར་འདིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟ་རྒོད་ལམ་དྲང་པོར་འགྲོར་མི་བཏུབ་པ་རྟག་ཏུ་ལམ་ལོག་པར་བརྟེན་པ་ལ། དགུག་སྲབ་ཀྱིས་བསྲབས་ཏེ་བཏུལ་ན་ལམ་དྲང་པོར་བཏུབ་བ་དེ་ བཞིན་དུ།དགེ་སློང་མ་མ་དུལ་མ་ཞི་བ་སེམས་ནང་དུ་འཇོག་མི་ནུས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་སྲབ་དང་འདྲ་བ་འདིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་བླན་དཀའ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྟེན་ཅིང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པས་ཤ་ཚིག་སྟེ། བཟློག་ དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཁ་བླན་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་གདུལ་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་སྨོས་པ་ནི་སེམས་འབའ་ཞིག་གདུལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྦྱོང་གི་བདག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟེར་བུ་བརྒྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྲབ་འདི་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྒོ་མང་པོ་ནས་འགྱོད་ཅིང་མི་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་གཞན་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བ་གཅོད་པའི་དོན་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་སྲབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། སྲབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་ཁས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པས་ན་ཁ་དེ་སྣད་པ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཧ་ཅང་དོག་པ་དང་། ཡངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

‘請聽我說’這句話是出自《別解脫經》誦讀部分,意思是收攝諸根而聽聞。 ‘勸導如實修行’這句話,如經中所說:‘聽聞后大仙人,于微細過失中,當謹慎恭敬行’,這是爲了勸導如實修行如來所說之法。 ‘聽聞’是指用耳根。‘仙人’可指具有智慧者,也可指願望成就者,或者單指身語意端直者。此處’大仙人’是指世尊,因為他具足戒律。‘大’字的使用是因為他超勝於世間仙人、阿羅漢和獨覺的仙人。 ‘過失’是指被聖者呵責的事,即造作惡業。‘微細’是指制戒中的過失,教導對這些要特別謹慎,也就是說對本性的過失也要謹慎。為什麼呢?因為要觀察未明顯提到的’也’字的含義。 ‘謹慎’是指對善法精進。‘恭敬’是指尊重。‘行’是指正確受持。 ‘引導不放逸地修行’是指如教奉行,意思是如老師所說那樣,對制戒和本性的過失都要謹慎對待。 ‘不令執著于見的修行’如經中所說:‘常極依止難調伏,心馬利錐所刺入,如同韁繩別解脫。’ 就像野馬不能走在正道上而常走邪道,用韁繩調伏后就能走在正道上一樣。同樣,對於未調伏、未寂靜、不能安住內心的比丘尼來說,這別解脫就像韁繩一樣能夠調伏她們。 ‘常極依止’是與’難調伏’相連,意思是一直依止且貪著境界而執著,需要遮止。‘難調伏’表示心難以調伏。提到’心’是爲了說明只調伏心的意義,因為心有煩惱需要清凈,而不是調伏我,因為我不具有煩惱和清凈,如虛空般無有改變。 ‘利錐所刺’是指違犯別解脫戒的人在今生會從多方面感到後悔和不安。‘利’是指能斷除來世過失。 因此將別解脫比喻為韁繩,‘韁繩’的意思是調伏惡劣性格而不入非道的工具。‘如同’是指相似,因為既不過於嚴格也不過於寬鬆。

།བདག་ངལ་བར་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར།ཧ་ཅང་དོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཡངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་བླུན་པོའི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པས་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འདི་ཉིད་སྲབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་འཛིན་པའི་ལེགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཆེ་བ་གང་དག་ངག་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་པའི་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བ། །དེ་དག་མི་རྟ་བཟང་པོ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཆེ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་འདོད་པ་རྣམས་སོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སུ་ཡང་རུང་བའོ། །ངག་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིག་པའམ་མཚོན་ཆས་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་ཅིང་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པའོ། །མཚམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་ པའི་མཚམས་སོ།།མི་འདའ་བ་ནི་འགལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་མི་རྟ་བཟང་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་དཔའ་བོ་དང་རྟ་བཟང་པོས་དགྲའི་གཡུལ་ལས་ཐར་པ་དང་འདྲ་བར་ཆེ་བ་གང་དག་ངག་ཙམ་གྱིས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་འཕགས་པའི་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགྲ་དང་ འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་གཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཐབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ནའོ། །ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སུ་ལ་འང་ སྲབ་འདི་མེད་པའམ།།ནམ་དུའང་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་དག་ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ཕམ། །གཟུངས་མེད་རྣམ་པར་འཁྱམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སུ་ལའང་སྲབ་འདི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོངས་ སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྲབ་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་དུའང་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཡང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྲབ་ འདི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ཡུན་རིང་པོར་འཁྱམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ཕམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྲབ་འདི་མེད་པ་དང་། ནམ་དུའང་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྲབ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་འཁྱམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁྱམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྒོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་འཕགས་མ་དག་ གསོན་ཅིག།དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པའམ་བཅཝ་ལྔ་པ་སྟེ་གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དེང་དགེ་འདུན་གསོ་སྦྱོང་མཛད་དེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པ་གདོན་ནོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ དག་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལས་མངོན་དུ་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་དོན་ཡིན་པས་ན་ཡང་དག་པར་བསྒོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དང་། ཉི་ཤུ་དང་། བཞི་བཅུ་དང་། ལྔ་བཅུ་ལས་ལྷག་པར་འདུས་ པའོ།།དེ་ལ་བཞི་འདུས་པས་ནི་ཚུལ་ནས་འབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། དབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་བྱའོ།

爲了完全斷除令我疲憊的極端,所以不會太狹隘。爲了完全斷除貪著欲樂的極端,所以也不會太寬鬆。或者說,因為隨順愚者的行為等而宣說,故稱為相似。 ‘這是別解脫’,是爲了顯示此法的調伏。 爲了顯示正持的功德,故說:‘諸大士僅以言語,不越違犯之界限,彼等如同善馬士,將從煩惱戰中解脫。’ ‘大士’是指希求學處者。‘諸’是指任何人。‘僅以言語’是指不用棍棒或武器。‘違犯’是指斷除和本性罪過。‘界限’是指學處的界限。‘不越’是指不違犯。 ‘彼等如同善馬士’,就像勇士和良馬能從敵軍戰場中解脫一樣,那些僅以言語遠離惡行且不越聖界限的大士們,也將從如同敵人的煩惱戰場中解脫。‘煩惱戰’是因為與煩惱交戰。‘將解脫’是指獲得阿羅漢果時。 爲了顯示不正持的過患,故說:‘若人無此調伏具,或於何時不欲求,彼等敗於煩惱戰,無所依止而漂泊。’ ‘若人無此調伏具’是指外道和耽著欲樂者,他們本性上無此別解脫調伏具。‘或於何時不欲求’是指除了外道和耽著欲樂者之外,那些具有不般涅槃法性者捨棄此別解脫調伏具,故為煩惱所控,長久漂泊于輪迴大海。 ‘敗於煩惱戰’是指無此別解脫調伏具和不欲求者二者為煩惱所控。‘無所依止’是指彼二者捨棄別解脫調伏具。‘而漂泊’是指彼二者在五道輪迴中種種漂泊。 爲了顯示正告,故說:‘諸聖比丘尼請聽!今日是僧團第十四或第十五日布薩,若僧團時機已至且允許,請僧團開許,今日僧團行布薩並誦說別解脫經。這是白。’ 這些是爲了從散亂心中令其現前的緣故,故稱為正告。 其中’僧團’有六種:即四人、五人、十人、二十人、四十人和五十人以上的集會。其中四人集會可以作出家、具足戒和出罪以外的一切羯磨。

།ལྔ་འདུས་པས་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། དབྱུང་བ་མ་གཏོགས་སོ། །བཅུ་འདུས་པ་དང་། ཉི་ཤུ་འདུས་པས་ ནི་དབྱུང་བ་མ་གཏོགས་སོ།།བཞི་བཅུའམ་བཞི་བཅུ་ལས་ལྷག་པར་འདུས་པས་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །གསོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་པའོ། །དེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་ཀྱི་ཚེའོ། །གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པོ་ཤ་དྷཱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན། པོ་ཤ་ནི་དགེ་ བའི་གསོ་སྦྱོང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱ།དྷཱ་ནི་རྒྱུག་པའམ། དག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ། སྤྱིར་ན་དུས་དྲུག་ཏུ་ཁྲིམས་ནོད་པའམ། དགེ་སློང་མ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉམས་པ་རྣམས་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བའི་མིང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བྱའོ། །འདུལ་བ་མ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་། ཅིའི་ ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་བྱང་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་དག་པ་རྣམས་ངེས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་རང་བཞིན་ཉེ་བར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་བཞི་པའམ་བཅཝ་ལྔ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་བཅུ་བཞི་པ་སྨོས་པ་ནི་ཞག་ལ་ཤོལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་ཡུལ་དུ་ནི་ལོ་ལྔ་ཞིང་ལན་ཅིག་ཤོལ་འདོར་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་སྦྱར་ན་ལོ་བཅུ་བཞི་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་དྲུག་གོ། །བཅཝ་ལྔ་པ་ནི་བཅཝ་བརྒྱད་དེ། དེ་ལ་བཅུ་ བཞི་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན།དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་དང་། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། སྟོན་ཟླ་ར་བ་དང་། དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། དབྱར་ཟླ་ར་བ་དང་། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་དང་། འདི་དྲུག་གི་གནམ་སྟོང་ནི་བཅུ་བཞིའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ། འདུལ་བ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་དགུན་དང་། དཔྱིད་ དང་།དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གསུམ་དང་། བདུན་པ་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་བཅཝ་ལྔ་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གསོ་སྦྱོང་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་དང་། ཞི་གནས་དང་། འདུམ་པ་དང་། གློ་བུར་དང་། དུས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ། སྐབས་འདིར་ བཅུ་བཞི་དང་བཅཝ་ལྔ་སྨོས་པ་ནི་དུས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ལ་བྱའོ།།དེ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི་དགེ་འདུན་ལ་ཆོས་ངན་པ་དང་། ལྟས་ངན་པ་བྱུང་ན་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་འདུས་ནས་དུས་ལ་མ་བབ་པར་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའོ། །འདུལ་བ་བསྡུས་པ་ལ་ནི་དགེ་འདུན་བྱེ་བའི་སྡུམས་བྱ་བ་དང་མཐུན་ པར་བྱ་བའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ།དགར་བའི་ལས་བྱས་པ་ཚངས་པར་བྱ་ཞིང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །འདུམ་ པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྟག་ཆད་དང་།འདུལ་བའི་ལྕི་ཡང་མ་དུམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་སྡེ་སོ་སོར་ཆད་པ་ལ་ཕྱིས་འདུམ་པར་འགྱུར་ན། འདུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་མ་བྱས་ན། མཐུན་པར་མི་འགྱུར་བས་འདུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གློ་བུར་གྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཡེ་འདྲོག་བྱུང་ན་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་གསོ་སྦྱོང་གྱིས་ཤིག་པའོ།།གསོ་སྦྱོང་གི་ཉི་མ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་བསྙད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེས་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགེ་འདུན་ལ་ཚེས་གྲངས་བརྗོད་ཅིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བདག་པོ་དང་སྲུང་མ་ རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར།ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེ་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་གཙུག་ལག་སྐྱོང་གིས་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

除了受具足戒和出罪以外,五人集會可以進行其他羯磨。十人集會和二十人集會除了出罪以外可以進行其他羯磨。四十人或四十人以上集會可以進行一切羯磨。‘請聽’是讓大家恭敬。‘今日’是指布薩的時候。‘布薩’這個詞是從’波沙陀’(poṣadha)這個詞引申而來,‘波沙’是指增長善法的布薩,‘陀’是指清凈或凈化。一般來說,是指在六時中受戒,或者是比丘尼戒律支分有損壞時進行清凈和凈化的名稱,因此稱為布薩。如《律母》中所說:‘為什麼稱為布薩?因為能夠斷除罪業、不善法、煩惱、不清凈和自性不凈,並能獲得清凈自性的緣故。’ ‘十四日或十五日’是指布薩的時間,其中提到十四日是因為有閏月的緣故。在具身王的國土中每五年一次閏月,與此相應,十四日布薩有六次。十五日布薩有十八次。其中六次十四日布薩是哪些呢?冬季中月、春季末月、秋季初月、冬季末月、夏季初月和秋季中月,這六個月的月末是十四日布薩。如《律要》中也說:‘其中冬季、春季、夏季的第二個半月、第三個半月和第七個月是十四日布薩。其餘的是十五日布薩。’ 布薩有五種:吉祥布薩、止觀布薩、和合布薩、突發布薩和時布薩。這裡提到的十四日和十五日是指時布薩。其中吉祥布薩是指當僧團出現不善法或不祥之兆時,爲了平息這些,僧團聚集在非固定時間進行布薩。《律要》中說這是爲了調解僧團分裂、促進和合的布薩,即爲了凈化和調和分裂羯磨而請求進行布薩。止觀布薩是指修習禪定本身就是清凈的,是針對瑜伽作意而言。和合布薩是指因為對法的常斷見解和律的輕重未能達成共識而導致僧團分裂,後來要和合時,如果不舉行和合布薩就不能達成和合,所以要進行和合布薩。突發布薩是指當病人等出現恐懼時,爲了平息這些,僧團要進行布薩。 爲了完全了知布薩日期,以及向世間人解釋,應當向僧團宣說’這是半月的某日’,並且爲了寺院的主人和護法,每天都要由寺院執事誦一偈佛所說的偈頌。

།ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་སྐར་མ་དང་རྒྱལ་པོ་དང་ཡང་མཐུན་པར་བྱའོ། །དུས་ལ་བབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སོ། །བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཀླགས་པར་བཟོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛད་ཅིག་པའོ། །ཇེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པ་གདོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གླེང་གཞི་བརྗོད་ནས་གཞན་ནི་གསན་པ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ཕམ་པ་དང་།ལྷག་མ་རྫོགས་ནས་གཞན་ནི་གསན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྫོགས་པར་འདོན་པ་དང་བཞིའོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་མཐའ་སྟོན་ཏེ། གསོལ་བ་གཅིག་པའི་ལས་འདི་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་མི་གདོན་ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོན་ན་ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་རུང་ལ། ལ་ལས་མགོར་བཀླགས་ལ་ལས་མཇུག་ཏུ་བཀླགས་པས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་མ་དག་ བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཉེས་པ་བཤགས་སུ་གཞུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེས་པ་མ་བཤགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ བསྟན་པ་དང་།ཉེས་པ་བཤགས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཇུག་བསྡུས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདྲི་བའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་བཤགས་སུ་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་མ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པ་གདོན་གྱི། ཁྱེད་ཅག་སུ་ ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེས་མཐོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དེ། དེ་ལ་ཁྱེད་ཅག་སུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་བཀའ་ལ་བརྙས་པ་དང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ བྱས་པའོ།།ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་མ་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །དེས་མཐོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དགེ་སློང་མ་གཅིག་གི་མདུན་དུ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ། ཙོག་པུར་འདུག་ཅིང་ཐལ་མོ་ སྦྱར་ནས།བདག་ཉེས་པའི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ། འཕགས་མ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ནོངས་པ་འདི་ལྟར་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་བདག་གིས་འཕགས་མའི་མདུན་དུ་གཙང་མའི་མཐའ་ནས་བཟུང་སྟེ། མཐོལ་ཞིང་བཤགས་སོ། །མི་འཆབ་ བོ།།མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་རེག་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་གྱི། མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཉེས་པ་མཐོང་ངམ། དེ་ལྟར་འགྱོད་དམ། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་མམ་ཞེས་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་ཉེས་པ་ མཐོང་།ད་ལྟར་འགྱོད། ཕྱིན་ཆད་ཆོད་པར་སྡོམ་མོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྟུང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ནས། ལྟུང་བ་གང་ཡིན་པ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཤགས་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་མའི་ དྲུང་དུ་ཉེས་པ་བཤགས་པར་བྱའི།དགེ་སློང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་གི་མདུན་དུ་འཆགས་ན། འདས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཉེས་པ་འདྲ་བའི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་འདྲ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕས་ཕམ་པ་ནི་ཕས་ ཕམ་པ་འདྲ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་བྱས་ཀྱང་ཉེས་བྱས་དང་འདྲ་བའི་བར་དུའོ།

太陽和月亮要與星辰和國王相應。‘時至’是說布薩的時候。‘忍許’是說如果我能忍受誦讀別解脫經的意思。請僧眾允許。 所謂誦說別解脫經有四種:誦說序言后說’其餘已聽聞’,同樣地誦完他勝和僧殘后說’其餘已聽聞’,以及完整誦讀,共四種。 所謂’這是白’,是說’一切僧眾’的結尾,表明這是單白羯磨。 為什麼不是所有人都誦呢?如果所有人都誦,既不合于聽法的規矩,而且有人從頭讀有人從尾讀,就不會完整,會有這些過失。 爲了清凈眷屬而說’聖尼眾,我等當行布薩’乃至’如是受持’。這也分為五種解說。 五種是什麼呢?令懺悔過失、了知清凈、顯示未懺悔過失的過患、懺悔過失的功德果報、總結並詢問清凈。 其中令懺悔過失是說:‘聖尼眾,我等當行布薩,誦說別解脫經,你們中誰有過失就懺悔’。其他容易理解故未說明。‘你們中誰’是指任何人。‘過失’是指違反自性和遮止的過錯,以輕慢佛制和不想依教奉行的心所造。‘有’是指未作對治的。‘懺悔’的意思是說要依靠對治。 在一位比丘尼前,凡是犯了過失的人應偏袒右肩,蹲踞合掌,說出過失的名稱:‘聖尼請聽,我某某犯了如是過失,我今在聖尼前從清凈處開始懺悔。不覆藏。懺悔則我得安樂,不懺悔則不然。’ 她也應這樣問:‘你見過失嗎?如是懺悔嗎?今後守護嗎?‘她也應回答:‘見過失,現在懺悔,今後誓當守護。‘如是互相三次宣說。 對犯戒有疑惑時,應向持律者等請教消除疑惑,確定是何種過失后再懺悔。 應在比丘尼前懺悔過失,而不是在比丘等人前懺悔,若在他們面前懺悔就有過失。 不應在犯同樣過失的人前懺悔。什麼是同樣的過失呢?他勝罪與他勝罪相同,乃至惡作與惡作相同。

།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཉེས་པ་དྲན་ན། དེས་འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱས་ཏེ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅཝ་ལྔ་སྟེ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ནོངས་པར་ དྲན་པ་འདི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླབ་པོ།།རེ་ཞིག་གསོ་སྦྱོང་བགྱིས་ལ་སླད་ཀྱིས་ཆོས་བཞིན་དུ་བགྱིའོ་ཞེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ཉེས་པ་དྲན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་ བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། གནས་གཞན་དུ་དགེ་སློང་མ་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དེར། དགེ་སློང་མ་གཅིག་ལྟུང་བ་བཤགས་སུ་བཏང་ཞིང་ཕྱིར་འོང་བ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉེས་པ་ བཤགས་ནས་ཕྱིར་འོངས་པ་དང་།གཞན་དག་དེའི་མདུན་དུ་ཉེས་པ་རྣམས་བཤགས་ནས་དེ་ནས་གདོད་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་དགྲོལ་བའི་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འཕགས་མའི་དགེ་འདུན་གསོན་ཅིག་།དེང་ དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅཝ་ལྔ་པ་སྟེ།དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ནོངས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། གང་གི་མདུན་དུ་བདག་ནོངས་པ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་བགྱི་བར་འགའ་ཙམ་གནས་གཞན་དུ་མཆིས་ནས། །དགེ་སློང་མའི་མདུན་དུ་ཆོས་བཞིན་དུ་བགྱི་བར་སྤྲོ་བ་མ་མཆིས་ཏེ་འདི་ནི་ གསོལ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་ཡང་། ཆོ་ག་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ལ། གཞི་པའམ་གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པའང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་མ་ལྟུང་ བ་མ་བྱུང་བ་གཅིག་ཡོད་ན།དེས་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་བསྐུལ་བར་བྱ་སྟེ། འཕགས་མ་གང་གིས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ན་དེ་ལ་ཅིར་འགྱུར། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པའོ། །འཕགས་མ་ཡང་དེའི་ཚེ་ན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དྲན་ནམ། དྲན་ནོ། །དེ་ཡང་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།གལ་ཏེ་བདག་འབའ་ཞིག་མ་ལགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཁྱོད་ཉིད་ལྟུང་བ་ཆོས་བཞིན་དུ་བྱོས་ཤིག་དང་། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་འཆགས་སུ་བཏུབ་པར་གྱུར་ ན།བླ་གབ་མེད་པའི་གནས་སུ་དགེ་སློང་མ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་འཆགས་སུ་བཏུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་འཆགས་སུ་གཞུག་གོ། །དེ་བཞིན་གྲུབ་ན་ལེགས། མ་གྲུབ་ན་དེ་བཞིན་ཞོག་ཤིག་།མ་དད་བཞིན་གླེང་ཞིང་བསྐུལ་ན་འདས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཁྱིམ་པ་ དང་།མ་ནིང་དང་། ཟ་མ་དང་། དགེ་སློང་ཕ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་གསོ་སྦྱོང་མི་བྱའི། མཐུན་པར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལྟ་བ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་བྱའོ། །གང་གཅིག་པུར་གནས་ཏེ་གཞན་མེད་ ན་དེས་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་པར་དྲི་གཙང་ཁང་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བ་དང་།ཕྱག་དར་དང་། གདན་གདིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་རྣམས་བཤམས་ཏེ། དགེ་སློང་མ་རྣམས་བསྡད་ཅིང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་པ་ཆོས་ཉན་པ་མེད་ན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ སྲུང་མའི་ཕྱིར་ཁ་ཏོན་བྱའོ།

如果在僧團中憶起過失,應當如此加持:‘今日僧團布薩十五日,我某某名字,在僧團中憶起過失,以自己的心來學習。暫且行布薩,以後當如法而行’,應當如此加持。 如果誦《別解脫經》時在僧團中憶起過失,也應當如此加持。在僧團中對於墮罪有懷疑時,也應如前而行。 如果布薩時僧團有墮罪,應派遣一位比丘尼到其他處所未犯墮罪的比丘尼處懺悔罪過併發愿返回。她懺悔罪過返回后,其他人在她面前懺悔諸過,然後才開始布薩。 如果沒有這樣的情況,只作解散的請白,然後行布薩。應當如此作:‘聖尼僧團請聽!今日僧團布薩十五日,如果僧團全體有過失,在某處有可以如法對治我等過失者,前往其他處所向比丘尼如法行事之意樂不具足,此乃請白’,應當如此宣說。 如果僧團全體對墮罪生疑惑,也應如前述儀軌而行。如果僧團全體有過失,無論是本住或暫來的比丘尼中,若有一位未犯墮罪者,她應當如此勸誡熟識者:‘聖尼若作如是如是行為將如何?有墮罪。聖尼當時是否記得作如是如是行為?記得。那也是有墮罪。’ 若說:‘不僅是我一人,僧團全體都犯了’,則對她說:‘你自己如法懺罪,僧團全體也會如你這般行持。‘若可以懺悔,應在無遮蔽處讓其他比丘尼也能看見的方式下令其懺悔。如果這樣成功則好,若不成功則擱置。若不情願而勸誡責問則有違犯。 不應與在家人、黃門、兩性人、被擯除的比丘、作五無間罪者、外道等一起布薩,應與和合而住、清凈、見解相同的行者一起布薩。 若獨自一人住,無他人時,布薩日應塗抹凈房等處,打掃、鋪設坐墊等諸用具,比丘尼們坐下後應為在家人說法。若無在家人聽法,則為守護寺院而誦經。

།དེ་ལྟར་བསྡད་དེ་དགེ་སློང་མ་སུ་ཡང་འོང་བ་མེད་ན་བདག་ཉིད་སྟན་ལ་འདུག་སྟེ། དེ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅཝ་ལྔ་པ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་བཅཝ་ལྔ་སྟེ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཙང་བར་བདག་ ཉིད་སྨྲ་སྟེ།གསོ་སྦྱོང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་དགེ་འདུན་འདུས་པ་དང་ཕྲད་པ་དེར་གསོ་སྦྱོང་བགྱིའོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ན་གཉིས་དང་གསུམ་གནས་པ་དེར་ཡང་ཆོ་ག་འདི་བཞིན་བྱའོ། །སེམས་ བསྐྱེད་པས་དྲུག་འགྲུབ་སྟེ།ཆོས་གོས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཆོས་གོས་དབྱུང་བ་དང་། གོས་བརྟགས་པ་དང་། གང་ཟག་མགྲོན་དུ་བོས་པ་དང་། གསོ་སྦྱོང་དང་། ཚུལ་ནས་འབྱུང་བའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། ཉེས་པ་མེད་ན་ཅང་མ་སྨྲ་ཤིག་། ཅང་མི་སྨྲ་ན་བདག་ཅག་གིས་འཕགས་མ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ། ཇི་ལྟར་སོ་སོར་དྲིས་ནས་དགེ་སློང་མས་ལན་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་མའི་འཁོར་འདི་ལྟར་བུར་ལན་གསུམ་བསྒྲག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི ཉེས་པ་མེད་པའོ།།མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་མ་རྣམས་ནི་ཅང་མི་སྨྲ་བས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདིར་ཡང་གང་མི་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པར་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅང་མི་སྨྲ་ན་བདག་ཅག་གིས་འཕགས་མ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གང་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་གོང་དུ་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སོ་སོར་དྲིས་ནས་དགེ་སློང་མས་ལན་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་གི་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཚེ། གང་གི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དྲུང་ན་འདུག་པས་ཁྱེད་ཉེས་པ་དྲན་ནམ། ད་ ལྟར་འགྱོད་དམ་ཕྱིན་ཆད་ཆོད་པར་སྡོམ་མམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེས་ཀྱང་ཉེས་པར་མཐོང་། ད་ལྟར་འགྱོད། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཅང་མི་སྨྲ་བས་ལན་བཏབ་པས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགེ་སློང་མའི་འཁོར་འདི་ལྟ་བུར་ལན་གསུམ་དུ་བསྒྲག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་མདོ་ལས་འཕགས་མ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པ་གདོན་གྱི་ཁྱེད་ཅག་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེས་མཐོལ་ཅིག། །ཉེས་པ་མེད་ན་ཅང་མ་ སྨྲ་ཞིག་ཅེས་འབྱུང་བ་དེ་ལན་གསུམ་དུ་བསྒྲག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་ཁོ་ན་ཞེ་ན། གསུམ་ལས་ཉུངས་ན་ནི་གཡེང་བ་ཁ་ཅིག་གིས་དོན་མི་གོའོ། །དེ་ལས་མངས་ན་རིང་དུ་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་དང་གསུམ་ནི་རན་པར་གསུངས་སོ། །ཉེས་པ་མ་བཤགས་ པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡང་དགེ་སློང་མ་གང་དགེ་སློང་མའི་འཁོར་འདི་ལྟ་བུར་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པ་ལས་ཉེས་པ་ཡོད་ལ་དྲན་བཞིན་དུ། མ་མཐོལ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་མ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་སྨྲ་བ་ནི། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་སོ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི་གང་ཡང་རུང་བའོ། །དྲན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཡོད་ཀྱང་མ་དྲན་ཏེ། མ་བཤགས་ན་བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是而住,若無任何比丘尼前來,則自身坐于座位上。其與僧眾之布薩十五,我名為某某之布薩十五,我名為某某清凈無遮法,我自言說。布薩加持。為圓滿持戒蘊,當與僧眾相遇時行布薩,如是言說三遍。若有二人或三人住處,亦當如是行此儀軌。 由發心成就六事:加持法衣、出法衣、觀察衣、請客、布薩及出離。 應知遍凈者:若無過失則默然。若默然,我等當知聖尼遍凈,如是各別詢問后比丘尼答覆,如是於此比丘尼眾中當作三遍宣說。其中’若無過失’者,謂無五篇過失。‘默然’者,聖尼以默然成就,於此亦以不語即成遍凈答覆故。‘若默然,我等當知聖尼遍凈’者,以不語即是無過失,如上立誓故。 ‘如是各別詢問后比丘尼答覆’者,如個人行布薩時,于其前懺悔者,在座者問:‘汝憶念過失否?今悔否?今後防護否?‘彼亦答:‘見過失,今悔,今後防護’,僅由承認即得遍凈。如是於此亦由默然答覆而得遍凈之義。 ‘於此比丘尼眾中當作三遍宣說’者,如上經中所說:‘聖尼等,我等當行布薩,誦說別解脫經,汝等有過失者當懺悔,無過失者當默然’,應作三遍宣說故。何故唯三遍?若少於三,或有散亂者不解其義。若過於此,則時間過長,故說二三適中。 未懺悔過失之過患者:若有比丘尼於此比丘尼眾中三遍宣說后,有過失而憶念,不懺悔者,是知而妄語。‘聖尼等,知而妄語者,世尊說為遮法’。其中’有過失’者,謂五篇中任何過失。‘憶念’者,雖有過失若不憶念而未懺悔則不成妄語故。

།དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་ཟེར་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཉེས་པ་ཡོད་པར་དྲན་བཞིན་དུ་མ་བཤགས་ཤིང་ཅང་མི་སྨྲ་བས་ལན་བཏབ་པ་ཉིད་ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་བརྡས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཅང་མ་སྨྲས་ཀྱང་བརྫུན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཉིས་སུ་སྟེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ རྣམས་དང་།ཚེ་རབས་གཞན་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་བཤགས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བས་ན་དགེ་སློང་མ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་པས་ཉེས་པ་ཡོད་ན་དྲན་ཞིང་མཐོང་བ་བཤགས་པར་ བྱའོ།།བཤགས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བཤགས་མ་མཐོལ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །བཤགས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་བཤགས་ན་བདེ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བའི་གཉེན་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྐྱེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་གཉེན་པོ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འགྱོད་པའི་གཉེན་པོ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་ པར་མ་དག་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །མཇུག་བསྡུ་ཞིང་ ཡོངས་སུ་དག་པ་འདྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཕགས་མ་དག་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པའི་གླེང་གཞི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་འཕགས་མ་དག་ལ་ཅི་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་སམ་ཞེས་དྲིའོ། །ཅི་འདི་ན་ཡོངས་སུ་དག་པར་ གནས་སམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ།།འདི་ནི་འཕགས་མ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་ པ་ཉིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པའི་འཁོར་རྣམས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ཅི་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་གླེང་གཞི་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཙང་ངམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་འདྲི་བའོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་ལས་དང་པོ་སྟེ། གླེང་གཞི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་ལས་གཉིས་པ་སྟེ། བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བསྟན་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ལྟུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་བསྟན་པ་དང་རྩོད་པའི་གཉེན་པོ་རྣམས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བརྒྱད་ནས་བསླབ་པའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་རྫོགས་པའི་བར་དུའོ། །རྩོད་པའི་གཉེན་པོ་རྣམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བར་བྱ་བའི ཆོས་བདུན་པོ་རྣམས་སོ།།དེ་ལ་ལྟུང་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཡང་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཕས་ཕམ་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་། ལྟུང་བ་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། ཉེས་བྱས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཕས་ཕམ་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བརྒྱད་པོ་ རྣམས་སོ།

所謂’明知而說妄語’,是指雖然記得有過失卻不懺悔,以沉默來回應,即使沒有用言語表達意思而是用手勢表達,由於沉默也會成為妄語。 所謂’障礙’是指兩個時期:即今生對善法的障礙,以及來世對增上和決定善的障礙。 所謂’懺悔過失的利益果報’,是指因此比丘尼若想清凈過失,有過失時應當憶念並見到后懺悔。 若懺悔則會安樂,若不懺悔不發露則不會安樂。 其中’想要清凈’是指那些想要涅槃的人們。 所謂’懺悔則安樂’是指以五種方式懺悔則會安樂:以精進對治懈怠;以無過失對治有過失;以恭敬對治輕視學處;以無悔對治後悔;以三摩地和如實了知對治不清凈。由於以這些斷除違品而觸證涅槃之樂。 其他容易理解故未解釋。 所謂’結尾並詢問清凈’,是指’聖尼們,我已經說完別解脫經的緣起。對此我問聖尼們:於此是否清凈安住?‘如是二次三次詢問’於此是否清凈安住?‘這是說’聖尼們若清凈,以沉默表示,我就這樣認定。’ 其中’緣起’是指誦讀別解脫經的因緣,因為之後將誦讀別解脫經。 ‘已說完’是爲了使聽眾生起歡喜心,這是結尾。 ‘於此是否清凈安住’是指如剛說的緣起中所說那樣是否清凈的意思,這是詢問清凈。 在別解脫攝義八分中,第一分即緣起已經講完。 此下是別解脫攝義八分中的第二分,即說明學處事。 這又分為兩部分:說明墮罪事和說明諍訟對治。 其中’說明墮罪事’是從八他勝法直至眾多學處為止。 ‘說明諍訟對治’是指七種止諍法。 其中說明墮罪事又分為五部,什麼是五部呢?即他勝部、僧殘部、墮罪部、對首部和惡作部。 其中’他勝部’是指八他勝法。

།དགེ་འདུན་ལྟག་མའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཆོས་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་སོ། །ལྟུང་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བ་ལྟུང་བའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། ལྟུང་བ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ བཤགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་སོ།།ཉེས་བྱས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་སོ། །འདིར་ཕས་ཕམ་པའི་སྡེ་རྣམས་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྟན་པ་ནི། མི་ཚངས་སྤྱོད་དང་མ་བྱིན་ལེན་པ་དང་། །མི་གསོད་མི་ཆོས་བླ་མར་གྱུར་སྨྲ་ དང་།།རི་དགས་དགྲ་ཡི་བུ་དང་སྤོས་འཚང་ཁྱེའུ། །མཛའ་ཅན་མ་དང་གྲེ་ལས་སྐྱེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། ཕས་ཕམ་པ་བརྒྱད་ལས་མང་ཉུང་དུ་སྐྱེད་ཅིང་དབྲིར་དོགས་པ་དང་། འོག་ནས་འབྱུང་ བའི་དོན་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་དོན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གླེང་གཞི་དང་། གང་ཟག་དང་། ཉེས་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་དང་། འབྱུང་བ་དང་། མཚན་མ་དང་། རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། བྱས་མ་བྱས་དང་། སྤྱད་མ་སྤྱད་དང་། ལྕི་ཡང དང་།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། གསོ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །དེས་གྲོང་ཁྱེར་གང་དུ་བཅས་པ་དེ་ནི་གླེང་གཞིའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསླབ་པ་བབས་པ་ནི་གང་ཟག་དེས་ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ ཉེས་པའོ།།དངོས་པོ་ནི་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་མང་མོད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། བསླབ་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདི་གཉིས་ལས་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་མང་མོད་ཀྱི་ མདོར་བསྡུ་ན་གཉིས་སོ།།གཉིས་གང་ཞེ་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀུན་ནས་བརྟགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་འདི་གཉིས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཡན་ལག་འདི་རྣམས་དང་ ལྡན་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་འདི་རྣམས་དང་མི་ལྡན་ན་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ།།འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ལུས་དང་། ངག་དང་། ལུས་དང་སེམས་དང་། ངག་དང་། ངག་དང་སེམས་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམས་ཏེ། ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་འདི་དྲུག་ གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ནུས་པ་ཕོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ངན་སོང་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐྲད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉེས་པ་དེ་བྱུང་ ན་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྙིགས་ཏེ།བསྒོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་སོང་རྣམས་སུ་བསྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་དང་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མ་བཤགས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། བཤགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བཤགས་པ་ཡིན་ནོ།

‘僧殘部’是指二十種僧殘法。 ‘墮罪部’是指三十三種捨墮法和一百八十種墮罪法。 ‘悔過部’是指十一種應悔過法。 ‘惡作部’是指眾多學處法。 此處由於已先說明波羅夷部,故不再贅述。 略說為:‘非梵行、不與取、殺人、妄稱上人法,以及鹿子、敵子、香童子、友母、從谷所生等。’ 此偈頌是八波羅夷法的總義,為防止八波羅夷法有增減之虞,並使下文所說之義易於理解。 對於每一學處,都以二十一種含義作總說明。何為二十一種?即:緣起、人、罪、事、煩惱、相、成罪、不成罪、支分、發起、標相、相續、不相續、過失、作與未作、行與未行、輕重、共相、救治、不生煩惱、罪生因。 在何城中制定,即是緣起。 依何人而制學處,即是人。其人以身語所造何罪,即是罪。 事雖廣分則多,略說則有二種:有情與非有情,因為一切學處皆依此二而制定。 煩惱雖廣分則多,略說則有二種。何為二種?俱生煩惱與分別煩惱,因為一切墮罪皆從此二而生。 相,即諸學處所說之相,如說’復’字,表示初業者無罪之類。 成罪,即說明如是作則成罪。 不成罪,即說明如是作則不成罪。 支分,即說明具此等支分則成罪,不具此等則不成罪。 發起有六種:身、語、身心、語、語心、身語心等,因為一切墮罪皆由此六而生。 標相,即波羅夷等名稱,因能損減善法功能及生惡趣過失,故稱波羅夷。 僧殘亦是因僧眾驅擯,即若生此罪,僧眾當呵責教誡。 墮罪亦是因墮落惡趣中焚燒煎煮。 若不懺悔則生眾多過失,為懺悔故稱為悔過。

།ངན་པར་བྱས་པས་སྨད་པའི་ཕྱིར་ ཉེས་བྱས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་ཆད་པ་དང་མ་ཆད་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཉེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་དང་། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་འདི་ གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱས་མ་བྱས་ནི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྤྱད་མ་སྤྱད་ནི་ཉེས་པར་གྱུར་ནས་བཅས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྕི་ཡང་ནི་ལྕི་བ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། བཅས་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་། ཉོན་ མོངས་པ་དང་།སྒྲུབ་པ་དང་། གང་ཟག་དང་། དུས་སོ། །དེ་ལ་བཅས་པ་ལས་ལྕི་བ་ནི་བསླབ་པ་བཅས་ནས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱུང་བའོ། །དངོས་པོ་ལ་ལྕི་བ་ནི་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་པ་སྲོག་གཅོད་པའི་ལྟུང་བ་ནི་ལྕིའི། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ནི་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྕི་བ་ནི་མ་གུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བསྒྲུབ་པ་ལས་ལྕི་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་ཟག་ལས་ལྕི་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསམ་གཏན་པ་བླུན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །དུས་ཀྱི་ལྕི་བ་ནི་ གང་ཉེས་པ་བྱས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་བཅབས་པ་སྟེ།དེ་དྲུག་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡང་བའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདི་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཆད་པ་ཆེན་པོའི་ ལས་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་ཕས་ཕམ་པའོ།།ཆད་པ་འབྲིང་གི་ལས་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཆད་པ་ཆུང་ངུའི་ལས་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །ཆད་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། མ་གུས་པའོ། །ཇི་ ལྟར་མི་ཤེས་པས་འབྱུང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་ལྟུང་བ་མ་ཐོས་ཤིང་མ་རྟོགས་པས་དེ་བློ་མ་བྱང་བའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བག་མེད་པས་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་ན་ལ་ལ་ལྟུང་བ་ལ་བློ་བྱང་ བ་ཡིན་ཡང་བརྗེད་ངས་པར་གནས་ཤིང་།ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གནས་པས་དེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་མི་གནས་པས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མང་བས་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ལྟུང་བ་ལ་བློ་བྱང་བ་ཡིན་ཡང་འདོད་ ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་གུས་པས་འབྱུང་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ ལ་ལྟུང་བ་ལ་བློ་བྱང་བ་ཡིན་ཡང་།དམན་པ་ལ་མོས་ཤིང་སྔོན་རྒྱུ་མ་སྤྱད་པ་ཡིན་པས་དེ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་གུས་པ་དང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་མི་འདོད་པ་དང་། མི་གུས་པས་འདོད་དགུར་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་ཀུན་དང་སྦྱར་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ།

因為做了惡事而受到呵責,所以也是惡作。斷與未斷,依靠對治,因為過失的相續斷絕,所以稱為斷。與此相反的是未斷。罪過有兩種:本性罪和遮止罪,因為一切墮罪都是這兩種的本性。作與未作是指已作加行和雖未作加行但也成為過失的情況。行與未行是指成為過失后所制定的。輕重中,重有六種:制定、事物、煩惱、修行、補特伽羅和時間。其中從制定而重是指制定學處后出現本性罪和遮止罪。從事物而重是指殺害旁生趣眾生的墮罪是重的,僧殘則不是如此。從煩惱而重是指從不恭敬的煩惱所生的。從修行而重是指經常發生的。從補特伽羅而重是指具有善根的愚鈍禪修者所造作的。從時間而重是指造作過失后長期隱藏的。與這六種相反的是輕的。 總的特徵是身語業的特徵,因為一切學處都是這兩種業的特徵。懺悔有四種:大懲罰業的懺悔是波羅夷,中等懲罰業的懺悔是僧殘,小懲罰業的懺悔是捨墮,無懲罰業的懺悔是其他諸罪。成為煩惱是指從貪等煩惱所生的。不成為煩惱是指不是從那些而是從其他煩惱所生的。 過失生起的因有四種:無知、放逸、煩惱多和不恭敬。如何從無知而生?如是,此處有人未聞未解墮罪,因為他智慧未熟練,所以對墮罪起無罪想而生起墮罪。如何從放逸而生?此處有人雖然對墮罪已熟練,但住于忘念,不正知而住,因為他念不現前而生起墮罪。如何從煩惱多而生?如是,此處有人雖然對墮罪已熟練,但因為是貪、嗔、癡重的本性,雖然知道這是不應做的,但因為不能自主而從諸煩惱生起墮罪。如何從不恭敬而生?如是,此處有人雖然對墮罪已熟練,但因為信解下劣且往昔未修習因,所以因為信解下劣而不顧沙門行為,對涅槃、法、僧眾不恭敬,無慚,不欲學處,以不恭敬而隨意生起墮罪。應當以這二十一種與諸學處事相應地解說。

།དེ་ལ་མི་ཚངས་སྤྱོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕས་ཕམ་པའི་དང་པོ་སྟོན ཏེ།འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་མ་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་དང་། ཆོས་གོས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་ལས། མ་སྐྱེས་ དགྲའི་བློན་པོས་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་གཟུགས་བཟང་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་མཛེས་པར་མཐོང་སྟེ།དེ་མཐོང་ནས་འདིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་མྱ་ངན་འདུལ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཆོས་གོས་ཕྲོགས་ཏེ་གོས་དཀར་པོ་བསྐོན་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་བཙུན་མོའི་ནང་དུ་བཞག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ བཟང་མོ་དེའི་གཟུགས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཟིར་ཏེ།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ནན་གྱིས་མཐུས་བཟུང་བ་དང་། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མི་བདེ་བས་གཟིར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་གཽ་ཏ་མི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་བཅཝ་ལྔའི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ། དགེ་སློང་མའི་ དགེ་འདུན་འདུས་ཤིང་འཁོད་པའི་མདུན་དུ་འདུག་གོ།།དེ་ནས་གཽ་ཏ་མི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོས་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་དགེ་སློང་མ་གང་མ་འོངས་ཞེས་ཀུན་ལས་བལྟས་ཏེ་བརྟགས་ན། སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་བཙུན་མོའི་ནང་དུ་ཆུད་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དོགས་པ་དང་ གནོད་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་མ་དག་ལ་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དེ་ནས་གཽ་ཏ་མི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོས། ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་མ་ལ་ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་མ་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་དེ་ལ་སོམས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་མཐུ་བོ་ཆེ་དེའི་དཔུང་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་མ་ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་ལ་གཽ་ཏ་མི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་ལས་མཉན་ཏེ། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སྟེང ན་འདུག་གོ།།ུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་མས་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་དོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ཀྱང་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཕུ་ནུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུགས་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་དུ་བཟུང་ བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཙམ་ཡང་མ་ནུས་སམ།དེ་ནས་ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་མས་དེ་ལ་ལུང་བྱིན་ཏེ། ནུབ་མོ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། དེས་ལུང་བླངས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་། དེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་ནས་གོས་དཀར་པོ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་སྟེང་གི་ནམ་ མཁའ་ལས་བྱུང་སྟེ་སོང་ངོ་།།ུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་མས་བཟང་མོ་ཁྲིད་ནས་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་འོངས་པ་དང་། དགེ་སློང་མ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་མོས་བཟང་མོ་མཐོང་བ་དང་། འཕྱ་ཞིང་སྨོད་དོ། །བདག་ཅག་བཙུན་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་མི་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཽ་ཏ་མི་ སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོས་དེ་ལ་བུ་མོ་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་ཏེ།ཆོས་གོས་གྱོན་ལ་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བཟང་མོ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་བྱུང་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་ནས་སེ་གོལ་གྱི་ སྒྲས་རྒྱལ་པོ་སད་པར་བྱས་སོ།

關於’不凈行’一詞,是指第一他勝罪。此事的緣起是佛世尊住在王舍城時。當時,有一位名叫’金色賢女’的比丘尼,清晨披上僧裙和法衣,手持缽盂在王舍城內乞食。阿阇世王的大臣看見金色賢女容貌端莊,相貌美麗,見后說道:‘此人能解除國王的憂愁。‘於是奪去她的法衣,給她穿上白衣,將她安置在阿阇世王的後宮中。 國王一見到賢女的容貌就被貪慾所困,阿阇世王用強力抓住她,她因此痛苦不堪。那時,大愛道瞿曇彌在十五布薩日時,比丘尼僧團集會時在座。大愛道瞿曇彌在比丘尼僧團中檢視誰沒有到場,觀察后發現金色賢女被困在後宮中,正在遭受痛苦、恐懼和傷害,就對比丘尼們說:‘金色賢女不見了。’ 隨後大愛道瞿曇彌對優缽羅色尼說:‘優缽羅色尼,你去看看金色賢女。‘聽到這個指示后,優缽羅色尼如同大力士伸臂屈臂般迅速,從布薩處消失,出現在王宮樓頂。優缽羅色尼看見金色賢女正在遭受痛苦和恐懼的傷害。 看見后對金色賢女說:‘妹妹,你能降伏一切魔眾,難道連與外道共有的神通都無法施展嗎?‘然後優缽羅色尼給她傳授法要說:‘今晚你要這樣觀想。‘她接受指示后觀想,隨即獲得神通,穿著白衣從上空飛走。 優缽羅色尼帶著賢女來到布薩處,十二眾比丘尼看見賢女后譏諷謾罵說:‘我們不與後宮妃子一起布薩。‘大愛道瞿曇彌對她說:‘女兒,去向國王稟報,穿上法衣再來。‘賢女從空中飛往王宮,看見國王正在睡覺。她在空中停留,用彈指聲將國王喚醒。

།རྒྱལ་པོས་དེ་མཐོང་བ་དང་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། བ་སྤུ་བུ་ག་ནས་ལངས་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ཁྱོད་ཅི་ལྷ་མོའམ། གནོད་སྦྱིན་མོའམ། ཀླུ་མོའམ། དྲི་ཟ་མོའམ། ལྷ་མ་ཡིན་མོའམ། ཅི་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བཟང་མོས་སྨྲས་པ། བདག་ ལྷ་མོ་ཡང་མ་ཡིན།གནོད་སྦྱིན་མོ་ཡང་མ་ཡིན། ཀླུ་མོ་ཡང་མ་ཡིན། དྲི་ཟ་མོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཁྱོད་སུ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བཟང་མོས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་དགེ་སློང་མ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྟོན་པའི་ ཉན་ཐོས་མའོ།།རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཆོས་གོས་མེད་པ་ལྷུང་བཟེད་མེད། །སྐྲ་མ་བྲེགས་མ་དགེ་སློང་མའི། མཚན་མ་ཆ་ལུགས་ཁྱོད་ལ་མི་སྣང་གི་།མྱོས་མེད་སྐྱོན་དེ་གཉིས་འགལ་དོན་མེད་སྨྲོས། །བཟང་མོས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་སྨྲས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་མི་སྲུན་བློན་པོས་བདག་གཙེས་ཏེ། །ལྷུང་བཟེད་དང་ནི་ཆོས་གོས་ནན་གྱིས་ཕྲོགས། །གསོ་སྦྱོང་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། །ཕ་དང་མ་ཡི་ནོར་དེ་བདག་སྩོལ་ཅིག་།རྒྱལ་པོས་དེ་ཐོས་པ་དང་བརྒྱལ་ཏེ་ས་ལ་འགྱེལ་ནས་ཆུས་གཏོར་ཏེ་སླར་བསླང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ པོའི་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་ཏེ་དགའ་བར་བྱས་ནས།ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་བྱིན་ནོ། །དེས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས། གཽ་ཏ་མི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དགེ་སློང་མ་དག་གིས་དགེ་སློང་དག་ལ་སྨྲས་ སོ།དགེ་སློང་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ་དང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱུང་བ་འདི་དང་། གླེང་གཞི་འདི་དང་། དོན་འདི་དང་། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདིའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། སེར་སྐྱའི་བཟང་མོ་ལ་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་ མ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བའི་མི་རིགས་པར་བྱས་པ་བདེན་ནམ།བཙུན་པ་མད་དོ། །དགེ་སློང་མ་ཉམས་སུ་བླངས་སམ། བཙུན་པ་བདག་སྔ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལགས་ན། ག་ལ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན། བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་མ་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་ དོ།།དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་མོད་ལ། ཉན་ཐོས་མ་རྣམས་ལ་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་མ་བཅས་མོད་ཀྱི། དེ་ལེགས་པར་བཅུ་གཟིགས་པ་ན་ཉན་ཐོས་མ་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གནོང་མི་བསྐུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར མ་དད་པ་རྣམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་ འགྱུར་ཞིང་ཇི་ཙམ་དུ་ལྷ་དང་མི་དང་།སྐྱེ་བོ་མོང་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་བསྡུ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ནས་དམངས་རིགས་ཀྱི་བར་གྱི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ཀྱང་གཟུད་པའོ། །དགེ་འདུན་ལེགས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཞུགས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བདེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འཕེལ་བའོ། །དགེ་འདུན་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དད་པས་བྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ།

國王看見她后驚恐萬分,毛孔豎立著說道:‘你是天女嗎?是夜叉女嗎?是龍女嗎?是乾闥婆女嗎?是非天女嗎?‘是什麼?‘善女說道:‘我不是天女,也不是夜叉女,也不是龍女,也不是乾闥婆女等任何一種。‘國王說道:‘那麼你是誰?‘善女說道:‘我是比丘尼,是世間導師的聲聞弟子。’ 國王說道:‘無法衣無缽具,頭髮未剃除,比丘尼之相,你身上皆不現,醉人過失二相違,無義且多言。‘善女向國王詳細講述了一切:‘你的惡臣迫害於我,強行奪去我的缽具和法衣,不應阻礙布薩,請將父母之財物賜予我。‘國王聽聞此言后暈倒在地,用水灑醒后才甦醒過來。 隨後他觸碰國王的雙足表示歡喜,並將法衣和缽具歸還。她拿著法衣和缽具,前往喬達彌大生主所在之處,比丘尼們將此事告知比丘們。比丘們向世尊稟報此事,世尊因這件事、這個緣起、這個道理、這樣的情況,召集比丘尼僧團,對釋迦善女說道:‘比丘尼,你是否確實做了這樣不當的事?”尊者,是的。”比丘尼,你是否放縱了?”尊者,我早已離貪,怎會放縱?‘佛說:‘這位比丘尼無過。’ 雖然發生了這樣的事,世尊當時並未為聲聞女制定學處,但在善觀察后,為聲聞女制定了十條學處。是哪十條呢?即:爲了集合僧團,爲了僧團善行,爲了僧團安樂住,爲了調伏無慚愧者,爲了慚愧者安樂住,爲了令不信者生信,爲了令已信者更加生信,爲了防護今生諸漏,爲了摧毀來世諸漏,爲了令我的梵行久住,併爲天人大眾廣為宣說。 其中’爲了集合僧團’是指從剎帝利種姓到首陀羅種姓的善男子、善女人都要攝受。‘爲了僧團善行’是指已入教者依止善說之法律,增長安樂之法。‘爲了僧團安樂住’是指依止善法,清凈信眾所施。

།གནོང་མི་བསྐུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་དང་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྲད་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་མི་འཐབ་པ་དང་། མཚང་མི་འབྲུ་བ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མི་འགྱེད་པ་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་དད་པ་མ་རྙེད་པ་རྣམས་དད་པ་རྙེད་ པར་བྱའོ།།མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དད་པ་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྟེ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཚེ་རབས་ཕྱི་ མའི་ཟག་པ་རྣམས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་སྟེ། དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཅི་ཙམ་དུ་ལྷ་དང་མི་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྡེ་སྣོད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའོ་ཞེས་འདུལ་བ་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བ་ལས་ནི། དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོར་ བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ངལ་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤང་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གནོང་མི་བསྐུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་ནན་ཏུར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་ཞུགས་པ་རྣམས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་ བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་ པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་ཡངས་པར་གྱུར་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་འདུལ་བ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་བཞི་པོ་དད་པས་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་བསྡུ་བ་ལས་བརྩམས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་གཞི་དང་བཅས།ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས། ཕ་རོལ་གནོན་པ་དང་བཅས། ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ནི་དགེ་འདུན་ལེགས་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།

爲了懲戒不知羞恥的人,是指對於性情惡劣和不學習戒律的人,應當以治罪的方式驅逐。 爲了讓知羞恥者安樂而住,是指知羞恥者即是凡夫的善人,應當讓他們不爭鬥、不揭短、不爭論、不紛爭。 爲了讓不信者生起信心,是指要讓未獲得信心的在家人獲得信心。 爲了讓已信者更加信仰,是指要護持已獲得信心者的心。 爲了防護今生的漏,是指今生的漏即是煩惱纏縛,應當斷除。 爲了摧毀來世的漏,是指來世的漏即是隨眠,應當斷除。 爲了我的梵行久住,以及廣泛地為天人等眾多眾生正確宣說,是指以一代傳一代的方式使教法長久住世,這是出自《律經攝頌》。 在《瑜伽師地論釋》中說:‘爲了攝集僧眾’是總說的詞語。 ‘爲了令僧眾善好’是爲了斷除追求欲樂享受的極端。 ‘爲了令僧眾安樂而住’是爲了斷除自我折磨的極端。 ‘爲了懲戒不知羞恥的人’是爲了對破戒者進行懲治。 ‘爲了令知羞恥者安樂而住’是爲了使持戒者無有悔恨。 ‘爲了令不信者生起信心’是爲了引導未入者入。 ‘爲了令已信者更加信仰’是爲了使已入者得到成熟。 ‘爲了防護今生的漏’是爲了與降伏煩惱纏縛相應。 ‘爲了摧毀來世的漏’是爲了顯明住于發願梵行,以及與斷除煩惱隨眠相應。 ‘爲了我的梵行利益廣大眾生,正確宣說于天人之間而久住’是爲了使教法相續不斷。 在《瑜伽師地論律經攝》中也說:‘其中爲了攝集僧眾’是指如所說的攝集四姓中以信心從在家出家的人。 如是出家的人,以具有基礎、具有出離、具有降伏、具有神變的法教隨行,應知即是令僧眾善好。

།དགེ་འདུན་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་རིག་ པར་བྱ་སྟེ།ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་འབབ་པ་དག་ཡོད་པ་དང་། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་སྤྲད་པ་དང་། འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་སེལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་གནས་ པར་བྱ་བ་དང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་དད་པར་བྱ་བའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། གནོང་མི་བསྐུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པའི་ དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྔ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བའོ།།ཐོབ་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་མ་ཐོབ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་བདེ་བར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ། ཡངས་པར་གྱུར་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་དང་པོ་བསྡུ་བ་དང་། ལེགས་པར་བསྡུ་བ་དང་། བསྡུས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པ་མ་བསྡུས་པ་རྣམས་བདེ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ རྣམས་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བས།དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པ་བཅུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཤད་དོ། །ཡང་དགེ་སློང་མ་གང་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་ ལས།བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་བྱས་ན། ཐ་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་རུང་། དགེ་སློང་མ་དེ་ཕས་ཕམ་པ་ཡིན་གྱི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ལས་ཉེས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།དགེ་སློང་མ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་མ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མིང་གི་དགེ་སློང་མ་དང་། ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་མ་དང་། སློང་བའི་དགེ་སློང་མ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་མ་དང་། གསོལ་པ་ དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་མའོ།།སྐབས་འདིར་ནི་གང་གསོལ་བ་དང་། བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་མར་དགོངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་མ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་མ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི། དེ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ།།བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་དགེ་སློང་མས་བསླབ་པ་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ། དེའི་ཉིན་མོ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བསླབ་པ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཅད་པ་མཚུངས་པ་འདི་ནི་བསླབ་པའི་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསླབ་པ་མ་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ཙམ་གྱིས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་མས་ཁྲོས་པ་དང་། སྨྱོས་པ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། ནད་ ཀྱིས་གཟིར་ནས་བསླབ་པ་ཕུལ་ན།བསླབ་པ་མ་ཕུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་ཕུལ་ན། ཕུལ་བར་མི་ཆུད་དོ།

應當以五種方式了知僧眾安樂而住:具足資具因緣、遠離不如法之人、消除已生悔意、降伏煩惱纏縛、斷除煩惱隨眠。 關於第一種安樂而住,為令不信者生信,已信者更加生信而說。 關於第二種,為懲治不知慚愧之人而說。 關於第三種,為令知慚愧者安樂而住而說。 關於第四種,為防護此生諸漏而說。 關於第五種,為摧毀後世諸漏而說。 為令已得者安樂而住,未得未入者安樂趣入,我的清凈行利益眾生,廣大宣說于天人之間,長久住世。 總之,這一切略說即是初攝、善攝、令已攝者安樂而住,以及顯示未來未攝者安樂趣入之方便,這是異門。如是世尊為觀見十種功德,對聲聞說學處。 若比丘尼與諸比丘尼同學,未舍學處、未失學處而行不凈行淫慾法,乃至與旁生趣亦然,此比丘尼犯波羅夷,不應共住。 其中’亦’字表示初業者無過。 ‘若比丘尼’者,比丘尼有五種:名字比丘尼、自稱比丘尼、乞求比丘尼、離煩惱比丘尼、白四羯磨受具足戒比丘尼。 此處所說比丘尼是指白四羯磨受具足戒者,故說’比丘尼’。 與比丘尼同在者,是指與其他同法行者。 ‘同學’者,即受具足戒百年的比丘尼所學之學處,受具足戒當日者亦應學習。此中戒律、學處、別解脫經相同者,稱為同學。 ‘未舍學處’云何為未舍學處?若比丘尼因忿怒、狂亂、心亂、病痛而舍學處,稱為未舍學處。若具此等情況而舍,不算舍學處。

།གླེན་པ་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། འོན་པ་དང་། མི་དབེན་པ་ལ་དབེན་པར་འདུ་ཤེས་པ་གསུམ་དང་། གལ་ཏེ་འཕགས་མས་མཐའ་ འཁོབ་མའི་སྐད་དུ།གཞི་རྒྱུད་དུ་སྨྱོས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། གཟུགས་དང་། ཅ་ཅོའི་ནང་དུ་བསླབ་པ་ཕུལ་ན། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱང་མེད་ལ་དགེ་ སྦྱོང་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་།ཁྱིམ་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ལ་བརྡ་སྤྲད་པའི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་བརྡ་ཕྲད་པར་མ་བྱས་ན། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཉམས་པར་བྱས་ཀྱང་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་ཡང་ཡོད། །བསླབ་པ་ཕུལ་ལ་བསླབ་པ་ཉམས་ པར་མ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད།བསླབ་པ་ཉམས་པར་བྱས་ལ་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཡང་ཡོད། བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་ལ་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ཉམས་པར་བྱས་ཀྱི། བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཏམ། མི་དགའ་འམ། སླར་འབབ་པར་འདོད་དམ། དགེ་སྦྱོང་དོན་དུ་གཉེར་ཏམ། དགེ་སྦྱོང་གི་སྨ་བབ་བམ། ངོ་ཚའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟའམ། སྨོད་ཅིང་དགེ་སློང་མའི་གན་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་འཕགས་མ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་པར དཀའོ།།རབ་ཏུ་དབེན་པར་བྱ་དཀའོ། །གཅིག་པུར་དགའ་བར་བྱ་དཀའོ། །དགོན་པ་དང་། ནགས་དང་། རི་དང་ཉེ་བ་དང་བས་མཐའི་གནས་སུ་གནས་པར་དཀའོ། །གཅིག་པུར་དགོན་པར་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་མོ་དང་། མིང་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་མ་དང་། མཁན་མོ་དྲན་ནོ། །བདག་བཟོ་སློབ་ཏུ་ཆུག་ཅིག་།བདག་ལས་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག་།བདག་དགེ་བའི་རིགས་རྣམས་ལ་གཏོད་ཅིང་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱེད་ཀྱང་བསླབ་པ་འབུལ་ལོ་ཞེས་དེ་སྐད་མ་སྨྲས་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསླབ་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ཕུལ་ཡང་། བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་མ་དགེ་སློང་མའི་གན་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་འཕགས་མ་དགོངས་ཤིག་།བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཀོན མཆོག་གསུམ་དང་།སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་མི་འབུལ་ལོ་ཞེའམ། བདག་ཁྱིམ་པར་ཟུང་ཤིག་ཅེའམ། ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ཕ་མ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་ པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞུགས་པ་དང་། རྐུན་གནས་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། ཐ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བདག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་ སྤྱོད་པ།ཁྱོད་དང་འགྲོགས་མི་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཡང་། བསླབ་པ་ཉམས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསླབ་པ་ཉམས་པར་ཡང་བྱས་ལ། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གོང་དུ་སྨོས་པ་གཉིས་ དང་ལྡན་པ་དེ་ནི།བསླབ་པ་ཉམས་པར་ཡང་བྱས་ལ། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསླབ་པ་ཉམས་པར་ཡང་མ་བྱས་ལ། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་པའོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་ གཉིས་ཕྲད་པའོ།།འཁྲིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་འཁྲིག་པའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་གསུངས་སོ། །བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་པའོ།

愚笨的、啞巴的、聾子的、非寂靜處認為是寂靜處這三種,如果聖者用邊地語言,如基續中所說的,以及睡著的、入定的、非人、天人、變化、畜生、色身、喧鬧中舍戒,這些都不算是舍戒。簡而言之,既無捨棄之心又追求沙門法,不追求在家法,若未與能理解語言的男子或女子相互溝通,就不算是舍戒。 所謂未破戒是指:有破戒但未舍戒的情況,有舍戒但未破戒的情況,有破戒且舍戒的情況,有既未破戒也未舍戒的情況。 如何是破戒但未舍戒呢?比如比丘尼生起貪慾、不喜、想還俗、追求沙門法、說沙門語、慚愧、懷疑、誹謗,到比丘尼面前這樣說:‘聖者當知,梵行難行,極難獨處,難以獨自歡喜。難以住在空閑處、森林、山間近邊的住處。獨自住在空閑處是痛苦的,想念父母、姐妹、兄弟、親教師、和尚尼。請讓我學習手藝,讓我做事,讓我投入各種善業。‘雖然用言語表達,但若未說’我舍戒’,這種情況是破戒但不算舍戒。 如何是舍戒但未破戒呢?比如比丘尼到比丘尼面前說:‘聖者請聽,我某某名字舍戒。‘不捨三寶、三藏、和尚、親教師,或說’請認為我是在家人’,或與黃門、閹人、擾亂比丘尼、殺父母、殺阿羅漢、破和合僧、噁心出佛身血、外道、入外道、盜賊、別住、不住等人在一起,乃至說’我與你不需要共同修梵行’,這就是舍戒。這樣舍戒但未破戒。 如何是既破戒又舍戒呢?就是具備前面所說的兩種情況,既破戒又舍戒。 如何是既未破戒又未舍戒呢?就是除了上述情況之外的。 所謂不凈行是指二根交合。所謂淫慾就是不凈行本身。所謂法是指非法以法的名稱來說。所謂作是指行為。

།ཐ་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་མོའམ་དེ་དང་འདྲ་བ་དག་གོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ།།དགེ་སློང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའོ། །ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་ཐ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐ་ཤལ་ངན་པ་མི་ཆ་བའི་ཉེས་པ་ཅན་མི་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བྱུང་མ་ ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་མ་མ་ཡིན།།ཤཱཀྱའི་སྲས་མོ་མ་ཡིན། དགེ་སློང་མའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་མར་བསླད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེས་ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དང་དགེ་སློང་མ་དག་གསོ་སྦྱོང་དང་། གསོལ་བའམ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་སམ། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། གང་ཟག་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོ་བ་ལ་ཡང་མི་ཆུད་དེ། དེ་ན་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་མ་རྟེན་པ་ལ་གཞོལ། རྟེན་པ་ལ བབ།རྟེན་པ་ལ་བབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དང་། མ་ནིང་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱོལ་སོང་ཡང་རུང་སྟེ། གསོན་པོ་མ་ཉམས་པའམ། གལ་ཏེ་གཡོགས་པས་གཡོགས་པའམ། གཡོགས་པས་མ་གཡོགས་པའམ། མ་གཡོགས་པས་མ་གཡོགས་པ་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ན་ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསོན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤི་བ་ལ་མ་ཉམས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་གསོན་པོ་ཉམས་པའམ། ཤི་བ་ཉམས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་ཉལ་བ་ལ་དགེ སློང་མས་མནན་པ་ལས་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གི་ཐོག་མ་དང་།བར་དང་ཐ་མར་ཡང་མ་ཚོར་ལ་ཤེས་ནས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་གང་གནོན་པ་དེ་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་གོང་མ་གསུམ་ལྟར་ཚོལ་ལ། ཤེས་ནས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ནི་གཉི་ག་མ་རུང་བར་འགྱུར་ རོ།།དགེ་སློང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་ཚུལ་དང་ཁྱིམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཕ་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་ནི་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་མོའི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། དགེ་སློང་མས་དགེ་སློང་ཆང་གིས་མྱོས་པར་བྱས་ སམ།ཡང་ན་སྔགས་དང་སྨན་དང་རིག་པས་དེའི་སེམས་དཀྲུགས་སམ། ཡང་ན་མཐུས་བཟུང་ཡང་རུང་སྟེ། མནན་པ་ལས། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་ཡང་ཚོར་བའམ་ཡང་ན་ཐོག་མ་དང་བར་མའི་ཚེ་མ་ཚོར་རམ། ཡང་ན་ཐོག་མ་ཚོར་ ལ་བར་མ་དང་ཐ་མའི་ཚེ་མཚོར་རམ་ཡང་ན་དང་པོ་དང་ཐ་མ་མཚོར་ལ་བར་མའི་ཚེ་ཚོར་ལ་ཤེས་ཀྱང་དགའ་བར་མ་བཟུང་བ་ཀུན་འདྲ་སྟེ།གང་གནོན་པ་དེ་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །མནན་པ་ལས་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཚོར་ལ་ཤེས་ནས་དགའ་བར་བཟུང་ ན།གཉི་ག་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་ལ་ཅི་ལྟ་བ་དགེ་ཚུལ་དང་ཁྱིམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་ལ་ནི་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་པ་དང་ཁྱིམ་མི་མོ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །ཡན་ལག་དྲུག་དང་ ལྡན་ན་ཕམ་པ་སྟེ།བདག་གི་ལམ་གསུམ་ཡང་ཡིན། ཕ་རོལ་པོ་ཡང་མ་ཉམས་ཕོ་མཚན་ཡང་ཡིན། དེར་ཡང་བཅུག་།རེག་ཀྱང་རེག་།དགའ་བར་མ་ཚོར་བའོ། །ཕས་ཕམ་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་མ་བྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ ན་བཞུགས་སོ།