d4229量決定論釋法稱c3.5s|d4229量決定論釋法稱c3.5s(續2)
།མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་གཞི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ ཤེས་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་མ་ཤེས་པའི་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ ནས་མཚན་གཞི་ཉིད་ཤེས་པར་བྱེད་ལ།མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པའི་ངག་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུའི་རྟགས་ནི་གཙུག་ཕུད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དང་གཙུག་ཕུད་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་ནི་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་དང་དེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་ སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།གྲངས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རང་གི་འདོད་པས་མིང་བཏགས་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་དོན་ལ་ གཞན་གྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མ་བསལ་བར་འགྱུར་རོ།
為顯示定義而說:所謂”現量”是隨說所表相,即廣為人知的能現前地認知現量所詮表對象的知識,其離分別且無錯亂。如是隨說現量后,即成立離分別性等定義。 因為能現前的已成知識,是爲了使不知者了知離分別等性質,故由邪解而不知者,使其了知。因此,將成為所知的現前性,是由現量之詞隨說,而未知的定義則是所成立。 對於所表相和定義已成就者,則隨說定義而使了知所表相;對於所表相和定義事物未成就的語句,則成立其定義。譬如”遍行者之相是頂髻”這句話中,隨說遍行者而成立頂髻,如是此處也是對已知的能現前知識,成立其未知定義。 從了知所表相和定義中,說”現量是無分別,而此非無分別”等等。名與所名之關係也非此處所應論述,因為此是說數等之處。也無少許必要,因為定義是爲了遣除邪解。即使隨自意立名,若不遣除他人對現量之詞所詮義的邪解,也將無益。
།ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་རྣམ་པ་འདིས་ཕ་རོལ་པོས་མིང་ཉིད་གཞན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དག་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲའི་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྒྲའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་སྔར་མ་གྲུབ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་སྔར་མ་གྲུབ་ པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་སྔ་ན་མེད་པའི་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་འདི་དག་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་བརྟགས་ནས། མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ངག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ བསྟན་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་དང་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བརྟག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་དེ་དག་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའམ། གཞི་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཅིག་རྗེས་ སུ་བརྗོད་གྲང་།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཞི་མེད་པར་ནི་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་གྲུབ་ན་ནི་ངག་འདིས་འདིར་སྔ་ན་མེད་པ་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་ངག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱུན་ཕྱི་མས་འཐད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་ བརྗོད་པའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་མཚན་ཉིད་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐ་དད་པར་བྱས་མོད་ཀྱི། མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ནི་དབང་པོ་མིག་སེར་ལ་ སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་དགག་པའི་དོན་དུ་སྟེ་འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དོན་ མེད་པར་བཟོད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།
即便對於該事物,對方以此方式另立異名,但這些也並非是現量之詞所詮表的義。因為能現前的知識是現量之詞所詮表的對象,而離分別和無錯亂是其特徵。譬如聲音以耳所取的自性已極成就,是聲之詞所詮表的對象,對此成立先前未成就的無常性,而非建立先前未成就的名與所名之關係。如是,現量知、明顯顯現、能現前、依根等已廣為人知者,是現量所詮表的對象,隨說此等后,成立其特徵即離分別且無錯亂,而非建立先前不存在的名與所名之關係。 若有人認為在他處已成就的這些是隨說,而現量是所成立,這些人也將錯誤地說明所表相和定義的成立語句。已說明世間未見如是聲音和定義的成立語句。 也不應如是推測:在他處,是隨說這些特徵在現量性的基礎上已成就,還是無基礎而成就?對此,首先無基礎而成就是不可能的。若在現量性的基礎上成就,則此語句於此欲成立何先前不存在者?我等則說此語句所說的特徵由後續相續而合理闡述。因此,此成立和隨說的方式才是合理的。 此處也非遮遣其他定義,而是爲了遣除邪解。因此,雖以說離分別而區別推理,但說無錯亂是爲了遮遣離分別的黃眼等根損壞的知識對所取境顛倒。如是,于能作用的自性無錯亂者即是無錯亂,而翳眼等損壞的知識對無義所取境忍可,唯是錯亂。
།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསལ་མོད་ཀྱི། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་རེ་རེས་ཀྱང་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་གྲུབ་མོད་ཀྱི།གཉི་ག་སྨོས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་པའི་དོན་དུའོ། །འདི་ལྟར་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ལས་མིག་སེར་གྱིས་ཉམས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་མེད་པའི་གཟུང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ལ། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལ་མི་སླུ་བས་ཚད་མར་འགྱུར་བའམ། ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ལས་ཡིན་གྲང་ན། འདི་ལ་ནི་སྣང་བ་དང་ཞེན་པ་དག་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ མ་ཡིན་ནོ།།མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་མེད་ན་ནི་ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའམ། དོན་ཙམ་ལ་མི་སླུ་བ་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་འཁྲུལ་ པ་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་མདོ་སྡེ་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་མི་སླུ་པར་བྱེད་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་འཁྲུལ་པའི་སྒྲའི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ནི་མི་བཞེད་དེ། འཁྲུལ་པའི་ མཚན་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་དང་དེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་གསུངས་ན་ཡང་། མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོ་སྣང་བ་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དེ་ལས་བཟློག་པ་མི་བཞེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། བཟློག་པར་བཞེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ནི་གཟུང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ ལས་བཟློག་པས་མངོན་སུམ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཟུང་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་མ་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ངག་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་གྲངས་མི་སླུ་བའི་དོན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།
如是,推理也因執非彼為彼而成錯亂,因此雖以說無錯亂而遣除推理,但說離分別是爲了遣除邪解。因此,雖然每一個定義都能成立遮遣推理,但說二者都是爲了遣除邪解。如是,由說無錯亂,可知黃眼所損壞的眼識因對無作用的所取境顛倒而非現量,又因非從三相因生故也非推理。也非其他量,因為是依顯現而成為量,還是依執著而成為量?此中顯現和執著皆無不欺誑性,故非量。 若無說無錯亂,某些人會過分執著如此型別的知識為有分別的意識而非量,或因過分執著僅對境不欺誑及無分別而安立為現量。說無錯亂則遣除一切。 其他人如經部師般為攝瑜伽行派教義而解釋無錯亂為不欺誑,這是不合理的。因為論師不許無錯亂之詞有如是義,因為在彼彼處說錯亂的定義即如顛倒顯現。雖說分別因事物不顯現故是似現量,但說現量是對顯現事物的作用自性無錯亂。 又,若推理因執非彼為彼而成錯亂時,若不許現量與此相反,說推理為錯亂有何用?若許相反,則彼因對所取顛倒而錯亂,與此相反故現量無錯亂,因此成立現量對所取無顛倒故無錯亂。 複次,現量是正確知識的分類。對此,在”正確知識離分別且無錯亂”的語句中,以無錯亂之詞取正確知識的同義詞不欺誑之義是無義的。
།གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་གཟུང་བ་ལ་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དོན་གྱི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་བག་ཆགས་བརྟན་པ་དང་མི་བརྟན་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མཐོང་ལ། འདི་ ནི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ན།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཉིད་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཆ་འགའ་ཞིག་ལ་མི་སླུ་བ་དེས་ན་ཚད་མ་ཡིན་པ་ དེའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་མ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ངེས་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་དོན་དུ་མི་སླུ་བ་སྨོས་ན་དེ་ཡང་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་ན་བྱིས་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྟོག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱང་ཆ་འགའ་ཞིག་ཐ་ན་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འགའ་ ཞིག་གཏན་ནས་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་སླུ་བར་སྦྱར་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་གང་ཞིག་མདུན་དུ་བྱས་ནས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཆ་ དེ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སླུ་བར་འཇོག་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐོབ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་གང་ཅུང་ཟད་བརྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཉིད་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བསླུས་པ་ན་ཡང་སྤྱི་ལ་མ་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྤངས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་བསླུས་པ་ཡིན་ནོ།
若瑜伽行派的論典也處處隨順,那為何不隨順論師所說的”推理本身對所取是顛倒的”以及”因境之力而生故無分別”等說法?因此,唯識論者見到論師以堅固與不堅固的習氣來安立,而當說”若無對境則不生”等類似說法時,是許可外境的方式。因此,前說即是無錯亂的含義。 有人說雙月等知覺在某些方面不欺誑故是量,因此為遣除此說而說無錯亂是不合理的,正因如此法稱論師也未作此說。若說為表達某些知識對確定事物自性一切不欺誑才是量的意思而說不欺誑,這也不合理,因為對事物自性一切不欺誑的識根本不存在。 若如是,法稱論師說現量和推理是量,如何成立?因為乃至嬰兒等的分別,也沒有任何知識在某些方面乃至對事物本身是完全不欺誑的,也沒有任何知識對自性一切不欺誑。因此,為確定量而說某些有分別的知識完全不是不欺誑。依前說方式,能對一切配合不欺誑。 因此,意趣是:對作用之境,有分別者為求目的而趣入的方面,依獲得彼而安立不欺誑,若獲得所欲,則對自性一切不欺誑。如是,凡稍加觀察的共同法,一切皆由差別自效能作用,因為諸差別能作用。彼由作用而存在時,即使對確定差別欺誑,也不能說對共相不欺誑。因此,捨棄能作用的差別時,即對自性一切欺誑。
།ཁྱད་པར་ལ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ ཆུའི་རང་བཞིན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནི་ནོར་བུའི་ཡུལ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་བདེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་དུས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་གཞན་པས་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་ པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བའི་དངོས་པོ་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འགལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསླུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབའ་ཞིག་ཚད་མར་བཤད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོར་ཤེས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་བར་མཐོང་བ་ནི་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟ་ རྨིས་ན་དུས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་འདི་དག་ཆ་ཤས་ལ་ཡང་མི་སླུ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་འདི་དག་ཀྱང་སྤངས་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་ མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་འགལ་བ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བར་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདིར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པས་བྱས་པའི་འགལ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་ནས་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་འགལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའམ། རང་བཞིན་གཞན་གྱི་ཡུལ་སྤངས་པའམ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའམ། དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ གཟུང་བས་བར་དུ་བཅད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ་སྣང་བ་ན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ནི་མི་སྣང་སྟེ། གོང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་ཡུལ་སྤངས་པར་སྣང་བ་ཡང་གྲུབ་བོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་དངོས་ པོ་མེད་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཉིད་ནི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།
我將為您直譯這段藏文: 對於差別而言,如陽焰捨棄了水的自性;對於寶石光芒捨棄了寶石境;夢中真實知覺捨棄了時間。因為境、時、相狀不同故成為異事物,因此對於處於異境、異時、異相的事物,與之相反的認知是相互捨棄的,故未取相違事物。因此,當執取三種相違的自性時,即是對自性一切欺誑。因此,捨棄嬰兒等的分別,唯說推理為量。 同樣,黃色認知捨棄了能作用的相狀;見樹木行走是非其境;二月認知捨棄了境與相狀;夢見馬捨棄了時間。因此,由於執取相違自性,如何能說這些在部分上也不欺誑?因此,如同捨棄異於推理的分別,諸論師也許可捨棄這些,為此而說其餘無錯亂的定義。 若說:因執取自性相違故錯亂而非量,則顯現為青等也應成錯亂,因為對未和合的極微執為和合故相違。 答:此處且依外境方式,承許識能取境及諸極微由方分差別所成而無相違后,當說定義。其中,具青相的識並非顯現為與事物住位相違。因為諸極微的未和合性,或是自性差別,或是捨棄異自性境,或是具空間虛空境,或是具有異根所取間隔,對此顯現時並非顯現為無自性差別,因為將成唯現極微故。正因如此,顯現為捨棄異自性境也得以成立。空間虛空方位因無實故非根識境。異根所取間隔性即是觸等自性同行存在,而此于眼識不顯現。
།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པར་སྣང་བ་ཉིད་ ལ་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན།དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་བ་ཡང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པར་སྣང་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་རེག་པའི་ཡུལ་ན་ གནས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་མི་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཡུལ་ན་གཟུགས་ཡོད་པར་སྣང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདྲེས་པར་འཁྲུལ་པ་འདི་ནི་རེག་པའི་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་དུ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཡིན་ནོ།།དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མ་འདྲེས་ པ་རྣམས་ལ་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཡིན།ཡུལ་གཞན་དུ་འཛིན་ན་ནི་འདྲེས་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །རགས་པ་ཉིད་དང་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་མང་པོ་ནི་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ ཡིན་ལ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བར་དམིགས་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ ཐམས་ཅད་བཏང་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དམིགས་ན་ནི་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཆ་གང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྲིད་པ་དེ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། གནོད་པ་མེད་པའི་ཆ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་དོན་ཡང་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་དུ་མ་ཉིད་དང་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་ལ་ཚད་མ་གཞན་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་དང་ རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་འོན་ཀྱང་དུང་གཅིག་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ལ་མི་སླུ་ བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ལ།ཁ་དོག་གི་ཆ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།
若說對於顯現為無觸等的顯現為和合,這正是所許,因為其中無觸等顯現故。觸等不顯現與眼所取的自性並非相違。若想:因顯現無間隔故,見色處於觸境中,因此于境錯亂。這也不合理,因為無有異於觸的任何境。若彼不顯現,如何顯現為色存在於其境中?因此,此和合錯亂是意,依于離觸極微的色極微們顯現於一識的自境。根識顯現住于自境的色,因為于境、時、相無錯亂,故如何于未和合顯現為和合?若執異境則成執為和合,而此亦不存在,如前已成立。 粗大性與方分差別的多性並無相違。因此,存在性之因是能作用,而能作用即是差別。因此,若無能破,則應許一切所見差別顯現皆為存在。若於能作用境有能破,則捨棄一切事物自性。若見能作用,則于已定分位中,凡有能破知之處即非量;無破之分位的能作用是量境,故於彼有法,不定自性亦由他量成立。 非青遮遣義亦由住位差別而於作用有所需要,與此無違的多性、未和合性、剎那性,于見則由他量了知。境、時、相的異性於他是相違,因此,執取如是者的知覺因於一切分位錯亂故,當說無錯亂。他人唯說無錯亂,然而對一螺識為黃,因於形狀分不欺誑故是量,僅於色分顛倒故非量而已。
།དེས་ན་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ནི་འདི་ཆ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆ་གཅིག་ལ་འཇུག་ པའི་ཡན་ལག་གི་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཆ་གཞན་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ན། དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཡུལ་ དེ་ལ་ཚད་མར་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།ཐ་སྙད་ཉིད་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་རང་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཆ་འདི་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ཐམས་ ཅད་མ་འཁྲུལ་པར་སྨོས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དབྱིབས་ནི་ཁ་དོག་ལས་ཐ་དད་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་ནུས་པའི་ཁ་དོག་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པར་ག་ལ་འགྱུར། དོན་བྱ་བ་ནུས་པ་བརྗོད་པའི་དུང་གི་སྒྲ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁ་དོག་ལ་འཇུག་ལ། ཁ་ དོག་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བས།དཀར་པོ་སེར་པོ་གསེར་དངུལ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི་སེར་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ནི་ འགལ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ།འགལ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཕྱི་ནས་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བས་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དང་པོར་བཤད་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར།རབ་རིབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རབ་རིབ་མིག་ལ་གནས་པ་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདིས་ནི་མིག་ལ་གནས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། མིག་སེར་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་ནི་དབང་པོ་ཉམས་པར་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།མྱུར་བ་སྨོས་པ་ནི་དལ་བུས་བསྐོར་བར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །མགལ་མེ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མིག་གི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ན། མིག་ཉམས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་མགལ་མེ་ཡན་མན་དུ་གཡུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་ལ་གནས་པ་རྣམས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། མགལ་མེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཏེ། མྱུར་དུ་གཡུགས་པ་ན་དབྱུག་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།
因此,說”提及無錯亂是為表明此分是量而他分非量”這種說法不合理。因為若是趨入一分的支份量,則于證成其他分非量毫無意義。若為證成非量非趨入支分,則彼正是趨入支分。若說:即使是趨入,也是爲了不令錯認為是彼境之量。難道不是僅由名言自能了知為非量嗎?因此,說”此分非量”有何用?因此,應以提及無錯亂來遮遣一切如是類知。 形狀非能離色而作用,故於有功能之色錯亂,如何成為于彼無錯亂?表達能作用的”螺”聲也趨入具形狀差別的色,諸色亦因有多種分類,故求差別而說”白、黃、金、銀”等差別。獲得作用唯由他知,非由執黃自性。因此,提及無錯亂是為遮遣離執相違自性分別,而執相違自性者於一切自性皆成欺誑,此為定論。 雖后說,因所說少故,為先說無錯亂故,說”眩翳等”。眩翳住于眼,是根損害因,此表示住于眼的根損害因如眼黃等。快速旋轉是住于境的根損害因之行為差別。說”快速”為遮緩慢旋轉,彼非錯亂因。火輪快速旋轉成為眼果隨行時,由眼損害而眼識成錯亂。此表示上下揮動火把等住于境的根損害因,當火把向一方顯現快速揮動時,生起杖相錯亂。
།གྲུར་ཞུགས་པ་ནི་ གྲུས་འགྲོ་བ་སྟེ།འདུག་པའི་གྲུར་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ལ་གནས་པ་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། གྲུ་འགྲོ་བས་ལུས་བསྐྱོད་པ་ན་དབང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ཀྱང་རྟའི་བཞོན་པ་དང་ ལྡན་པ་དང་།རླུང་ལ་སོགས་པས་འཁྲུགས་པ་དང་། གནད་མི་བཟད་པར་བསྣུན་པ་དང་། འཁྲུས་པ་དང་། བསྐོར་གར་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ལ་གནས་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་དང་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་གྲུར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་དབང་ པོའི་འགྱུར་བ་ནི་འཁྲུགས་པ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དབང་པོའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་བསླད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གིས་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་།རྟེན་ལ་གནས་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཁྲུགས་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པས་གང་དུ་འཁྲུལ་པ་མ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲའི་མཐའི་འབྲུ་མང་པོ་བས་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཁྲུགས་པས་འཁྲུལ་པ་མ་བསྐྱེད་ པའི་ཤེས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་ནི་གསལ་བར་སྣང་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཉིད་མེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ བཏང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དང་ འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འགལ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པས་ནི། རང་བཞིན་གཞན་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་ལོར་སྣང་བ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། བཀོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཁ་དོག་ནི་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ། བཀོད་ པ་ཡང་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཀོད་པ་བཏང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་ན་གནས་པའི་མགལ་མེ་ལ་ཡུལ་དུ་མ་ན་གནས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ་དེས་ན་རང་བཞིན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།
乘船是乘船而行,由於不會錯認為是靜止的船,這表明僅由行為差別而成為錯亂因。這是住于外在所依的根損害因,乘船行進時身體搖動則根受損。這也表示騎馬、被風等擾動、遭受難忍打擊、沐浴、旋舞等住于所依的錯亂因。 眩翳、快速旋轉和乘船所造成的根變異即是擾動。只要未造成根的變異,則不會導致根所生識的損壞。凡由彼等所造即是彼等所擾動。等等,由住于根境、外境和所依的錯亂因所造成的其他擾動,即是”等”所未生錯亂處,“等”字詞尾多數是第六格收攝,因此與未被擾動生起錯亂的知相關。 這些雖明顯顯現而無分別,但因捨棄事物自性故無不欺性,故非量,如自樂等分別。捨棄事物自性是因境、時、相不同故。此中,二月顯現的知首先是于境錯亂,因月非二故。因此于自性錯亂,因顯現為二的自性與一的自性相違故。執取相違自性者非能取其他自性,因成太過故。 輪相顯現是于作用自性錯亂,因離佈局的色無作用,且未取佈局故。因捨棄佈局故,捨棄與彼俱有的自性。于境錯亂則明顯,因於住一處的火把執為住多處故。如是,樹木顯現為行走是于境錯亂,因此于自性亦錯亂。
།དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཁ་དོག་ལ་འཁྲུལ་བ། དཔེར་ན་དུང་ལ་སེར་པོར་སྣང་བར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དོན་ཐོབ་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་ནི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་གང་ཡང་རུང་བས་མཚོན་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཡོད་པས་ན་བརྗོད་པ་ཅན་ནོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་ འདིས་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་ལ་བྱའོ།།དེ་དང་འདྲེ་བ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་ཚོགས་པ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་གཟུང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ན་ནི།དེའི་ཚེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲི་བའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཞེས་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་སྣང་བ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོག་པ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ལ། སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲ་དང་དོན་བསྡུས་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཞེས་སྨོས་ཤེ་ན་ བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པའི་དོན་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ།དེ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པས་རུང་བ་སྨོས་པ་ནི་དེ་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེང་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ ཡིན་ལ།སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རུང་བ་ཡིན་ནོ།
同樣,在某些情況下對顏色的錯亂,例如將海螺見為黃色的認知,是對作用相的錯亂。顏色即是自性。如前所述,在一切情況下,獲得對境都依賴於其他作為趣入因的認知。如是型別的錯亂知識捨棄事物自性,由說”無錯亂”而遮遣。 因此,這是總攝”無如是錯亂且無分別”這將要解釋的定義。若僅說”無錯亂”,則會懷疑具有這些任一定義特徵者即是現量。故說”凡無錯亂且離分別者即是現量”。 現量是離分別的,為顯示其具何種性質,故說”具有顯現表述”。由於此有表述故稱”具表述”。此即如註釋所說,為表達義故,表述是指聲音。與彼相混合是指聚集於知的單一本質中,即能詮聲與所詮義顯現的知識安住于單一所取本質中。 若義相與能詮聲相同時顯現於一知中,則彼時所詮與能詮相混合。“所混合”表示義,因是顯示義故為第六格收攝。如是性質的義顯現所取相與能詮聲俱有的所取相,即是所謂的”表述”。 已說分別是能合,而能合即是攝持聲義。若如是,豈不應說”顯現混合”,為何說”所混合”?對於未熟習名言者,雖全無與能詮聲混合的義顯現分別,然彼有分別,故說”所混合”是為攝此。新生嬰兒的分別知不依近處對境,因此無確定顯現,由無確定顯現故是所混合。
།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ནུ་མ་ལ་སྔོན་མཐོང་བའི་བཀྲེས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་བྱིས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ གྲུབ་པོ།།སྒྲའི་སྣང་བ་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པ་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཕྱིས་གོམས་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་སྣང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ནི་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་འདི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱིས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་སྟེ། བརྗོད་ པ་དང་འདྲེར་རུང་བའི་སྣང་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྭ་ཅན་ནོག་དང་ལྡན་པ་མཐའ་ན་མཇུག་མ་ ཡོད་པ་ཞེས་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དང་བྲལ་བ་དབང་པོའི་ཤེས་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་སྟོང་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་ལས་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སྟོན་ཏེ། དོན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་ཏེ། བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་སྐྱེ་བ་སྟེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་རྣམ པར་ཤེས་པ་སྒྲར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ནུས་པས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲར་སྣང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་ སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།
當分別知理解乳房能止息先前所見的飢餓時,嬰兒便趣入,而無需依賴近處對境即可成立前後無別的執取。若問彼中是否也有聲音顯現?無論是否有從他世熏習而來的不明顯聲相,由後來熏習所成的特殊聲音相關的義顯現並非遍有。 分別了知由於不依賴境的作用故無確定顯現,由此亦如聲音所混合的顯現。此即分別于感官知不可能存在。“此”是以有法顯示”顯現”之法,意即與表述可混合的顯現於感官知不可能存在,感官識中無如是顯現。 另外,以有法顯示法亦有之,例如”具角、具峰、尾在末端”,即顯示角等作為牛性之相的角等,如是而已。否則,離其他分別知的感官知將成為所說,如是則與未說無異。 分別知亦為其他分別知所空,然此非無分別。故說由彼空的自性。又對”從彼等”的疑問示因:由於從所欲顯說的自相色等對境之力正生起故。由於是從對境力所生而非能詮聲之力故,說感官識非聲顯現。 若念:“即便是對境力所生,為何不成聲顯現?“對此疑問說”由於”。由於感官識從對境力生起故唯隨其自性故,意即能隨順。因此非聲顯現。
།བསམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་སྣང་བའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེའི་སྟོབས་ ལས་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པའི་དོན་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡང་སྣང་བར་གྱུར་ན་ནི། ཁྱབ་བྱ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་བྱེད་དེའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།འདི་ལྟར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་གྱི་ཡུལ་ན་ཡང་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཉེ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་ རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའམ།ཡང་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་དོན་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཚུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན།བཤད་པ་གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལ་སྒྲ་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། དོན་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཁྱད་ པར་ཡིན་ཞིང་།དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ན་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་ མངོན་སུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ་དོན་ཀྱང་ཡིན་ན།དོན་ལ་ནི་སྒྲ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་དམིགས་པ་ལ་གཞན་ཡོད་པར་བརྗོད་དེ། ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེ་ཉིད་གང་དག་ གིས་བདག་ཉིད་ཡིན་པའོ།
此意為:以”非因非境”之理,對於顯現特殊義的感官識,由其力所生具遍故,故能隨順所生義。若聲亦成顯現,則由所遍聲之隨順成立,則非能遍彼力所生。是故非顯現。 若念:若感官知是義果,則必定亦是聲果。如是,聲遍一切故,于義境中亦唯有能詮聲近故。因此,識如義般隨順聲之有無。 或者,依文法家,變異義即是聲之自性;或依數論師,差別是聲等五種變異,故義具聲自性。因此,義即聲之自性,由此聲義隨行隨順相等,故於此非無能遍彼力所生。 對此疑問,說明:由於義中無聲。如是,有性是以作用為根據,由作用差別亦是有之差別,此復由隨行及返遮而與特相相關時,應知具差別。聲亦從彼作用而許為有。彼作用功能以自相而現量通達亦是義,然于義中未得聲。如何於他處得而說他有?因將成太過故。由此亦非彼之自性。彼自性或彼性即是以彼為自性。
།དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་སྒྲ་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་སྤངས་པར་ཚད་མས་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དོན་ཀྱང་སྒྲའི་རང་བཞིན་སྤང་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མས་དམིགས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སླུ་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་དེའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ་ དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་དེའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བཞིན་དུ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དོན་དེ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སྣང་བ་ན་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུར་གྱུར་པས་སྣང་བར་འགྱུར་བ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེའི་ ཡུལ་ན་གནས་པ་ནི་མེད་ལ།ལོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ སྣང་བ་བཞིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནམ། དོན་གྱི་སྣང་བ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་འབྲེལ་ པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།སྒྲའི་སྣང་བ་འདི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མཐའ་དག་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་གང་འདི་སྒྲའི་རྣམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་ཆོས་དེ་ནི་དེའི་ ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་དེས་ན་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ།རིག་པའི་ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་པ་སྟེ་ཤེས་པའི་ཆོས་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་ བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།རེག་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འཛིན་པའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རེག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རེག་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ནི་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་མ་རེག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་གང་ལས་ ཤེ་ན།སྒྲའི་སྣང་བ་དེ་དོན་དག་ཏུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ངེས་པར་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཅིང་དེར་གནས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
能作用的聲音被量所見為離義之自性,義亦被見為離聲之自性,如是何以在被量所見時自欺?因此,諸聲既不住于彼境,亦非彼自性,則如何能以住于彼境及為彼自性之門而如義般隨順聲之隨行與返遮?當彼義顯現於自果時,彼等亦因成為因而顯現,然無彼自性與住于彼境,亦非別有隨行與返遮之隨順,故由無彼力所生,即非顯現。 若念:知之某些法依賴外境,如青等顯現;有些則相反,如瞭解之自性,豈不是如此?由義顯現是偶爾性故與外境相關,而瞭解自性因不待外境故與自取相關。如是,此聲顯現唯依賴自取。正因如此,隨行於一切知,故外境顯現即是無則不生,而此所謂聲相之知法,即使無彼相應,僅由取而生,故遍不成立。 對此疑問,說”此知法”等。知即識之法,所謂聲相,此非未被外境所作,然應承許此即是外境所作。觸即執為因之事,具彼者即具觸,無具觸者即不具觸。“于義”即意為于義非無觸之法。此從何知?聲顯現於諸義決定相應,即作決定關聯而得住于彼,即顯現為彼自性之義。
།འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤིང་ ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་མ་བྱས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ཆོས་གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་ པར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །སྒྲའི་སྣང་བ་ཡང་དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཞེས་དོགས་ན། ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ལས་ནི། གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པ་ ཡང་སྒྲའི་སྣང་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་མི་རྟོགས་ཤིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་།དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་ནི་འགྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་ལས་སྣང་བ་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པའི་སྒྲའི་སྣང་བ་ལས་སྒྲ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་སྣང་བ་དེ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ རོལ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་སྣང་བ་གང་ལས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པར་ ཞེན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་མ་བྱས་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།
如是所說:由於顯現於根識之聲相被了知為外境且執著為外境,故應承許其為外境所作。而內明顯之能取相非增上執著為外境者,理應為非外境所作。知之何法被執著為外境義者,即是外境所作,如青色顯現。聲顯現亦被執著為義。 若疑從何而知?因為若離彼執著為外境之相,則應成不能了知色等諸義。此將如是解說:由執著為外境自性之根識顯現,能了知其他外境義,故應視此為外境所作。若執著為外境之聲顯現不能了知外聲且不可安立,則其非外境所作,則由青等顯現亦唯成立總體安立及由彼成立外境所作。 由於青等亦許為外境所作,故如由青等顯現安立外青等而許彼等顯現為外境所作,如是由住于根識、執著為外境自性之聲顯現而安立聲,由此亦應承許其為外境所作,因聲顯現與青等顯現無差別故。是故,對諸說外境者而言,增上執著為外境之相成為安立外境之因的周遍者即是外境所作性。否則,由任何顯現皆不能了知義。眩翳等識相雖執著為外境,然因欺誑故非能了知外境,由其非外境所作故無錯亂。
།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དོན་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྒྲའི་རྟེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉེ་བ་སྟེ།ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནའོ། །འདིས་ནི་ཤེས་པ་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ་གཞན་ནོ། །དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བར་ ཆད་མེད་པའོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པ་ཅན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཆོད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བྱའོ། །གཞན་གྱི་འབྲས་བུའི་སྣང་ བ་དེ་མདུན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ།གཞག་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་ན་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མ་ལུས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རོ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་གྱི་སྣང་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དོན་གང་ཞིག་ཤེས་པའི་སྣང་བ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་དོན་གཞན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་མི་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རོ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་སྣང་བ་མི་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་སྒྲའི་འབྲས་བུ་སྒྲའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པར་ བྱེད་པས་ཁྱབ་སྟེ།རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། ཕྱི་རོལ་ཡང་དེའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ ན་ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དོན་གཞན་གྱི་འབྲས་བུའི་སྣང་བ་འཇོག་པར་བྱེད་ན་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པས་དོན་གཞན་གྱི་འབྲས་བུའི་སྣང་བ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དོན་ ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་མའོ།།ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཉེ་བ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ།
所謂”因此”是指:由於義非聲之本性亦非聲之所依,且此聲相亦非不依賴外聲,因此此為近,即成為鄰近而生起知。此說明知依賴於近義時隨順及返遮。非成為自性即非自性,即他性。無則不生即無間。于彼無則不生中存在即無則不生,即具無間。若某于某無錯亂,即說彼於此無間斷。非其自性之無則不生,是指他果。 他果之顯現置於前,即不應安立,因他果之顯現不應從他生故。若作則因無安立者,應成一切顯現皆無因故。如味等互相者,即如何互不作顯現。某義為某知顯現之因者,于彼不安立他義之果顯現,如為舌識顯現因之味不安立色等果顯現。如是一切所取義皆為根識顯現之因,故不安立聲果之聲相。 因於能生性為差別能遍,若因雖異而無差別,則應成雜多無因故。故若外境為顯現因則成差別,否則顯現非外境因,外境亦非彼因。故外境顯現因性定為差別性所遍,若安立他義果顯現則非差別性,故由相違遍及所量而遮止安立他義果顯現,是依義之量。為顯示依知亦說”其”等。“其”即由彼近義之力而生,此為因之義。
།དོན་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་སྣང་བའི་རྒྱུའི་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ ན་སྣང་བའི་རྒྱུ་རོ་ལས་སྐྱེས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་རྒྱུ་དག་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཕྱི་རོལ་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདིས་ནི་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་རྒྱུར་ འགྱུར་གྱི།སྣང་བའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་བརྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་མ་བྱས་ན་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་སྣང་བ་མ་ལུས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དོན་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ལྟར་ན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ ཕྱི་རོལ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་བཏང་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་གཏན་ཚིགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་སྣང་བས་ཁྱབ་ལ། སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ རྣམས་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དམ་དོན་གྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
“不應隨順或跟隨他義”這句話是明確顯示所立。“識”是有法。“如味等之識”是遍攝處。任何從顯現因之義所生之識,不隨順非能生者,如從顯現因味所生之舌識不隨順非能生之色等相。如是根識聚亦由青等顯現因所生,故不隨順非能生之聲相。 如前所說,各別顯現是由外境差別隨順而生,非他。此義即由是顯現因而成為識之因,除顯現因外,不能觀察外境為識之因。故從外境顯現因所生之識中顯現必為外境所生,若於彼某相非由外境所作,則因無差別,其他亦成非由外境所作。故一切顯現皆為外境所生性將壞失。 若如是安立他義所生之相,則安立者差別非顯現差別之作者,故舍棄外境所生性。如是亦因不成從顯現因所生,由能遍不得因,非能生相執反轉時,僅能生遍於顯現,且與非能生相隨順相違,故依識亦是相違遍及所量。 外境為顯現因能生性及根識能生性,于說外境義者已成立故,二因皆非不成。如是,由於聲非義之本性或非處於義境,故無能生性,因此根識不隨順彼。
།ཅི་སྟེ་སྒྲ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དམ་ དོན་གྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྟེ། སྐབས་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དོན་གང་ལས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་དོན་དེའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྲས་ནི་སྒྲ་འཛིན་པའི་དབང་པོ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་བཀོད་པའི་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཉན་པའི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྒྲའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲར་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉན པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། རང་གི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དབང་པོ་ལྔར་བརྟག་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།རང་གི་སྒྲ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནུས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྣ་བའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲའི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སྒྲའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་ནས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨྲ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྒྲ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བཟུང་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ འདྲ་བ་ནི་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་བཟུང་ལ།དེ་འདྲ་བས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་གཟུང་བ་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་འགའ་ཞིག་དོན་གཞན་དང་སྦྲེལ་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།
若問:“聲是義之本性或存在於義境中”,即使允許它是彼之本性,也應由語境觀察其是否處於彼境中。若聲義是從何義生起根識,則彼義之本性即是彼之本性。即使是彼之本性或處於彼境中,也不隨順其顯現。為何?答:因為聲除了能生聲取根識外,不能生起其他根識。 這樣說來,即使如數論派所立的五唯量差別之安住本性,聲的變異唯是聽覺行境。同樣,即使如語法家們所說義是聲的變異,聲之變異唯是耳根識變異之境,非他。雖處於彼境中,因是自根識之境故,由彼生起。 又因太過周遍之故,若由任一根即能取一切義,則將捨棄隨順一切論者共同經驗而安立的五根,這就是太過周遍。因為有此太過周遍故,非有功能。自聲無功能故非能取,又因太過周遍故無功能,此是總結證成無功能之其他因相。 若問:耳根識從聲的功能所生,豈非有聲顯現?然後因根識從義之功能所生,故聲非顯現,因此無分別,為何如此說?答:誠然如此。然而,聲以何種方式被執取而使識成為有分別,耳識並未如此執取,也非由此所生。當執取與所詮系屬的聲時,能取者成為有分別,因為某義與他義相聯繫而生起的相是能結合者,故說為有分別。因此,執取相互關聯之義即是有分別。
།གཅིག་གིས་དུ་མ་འཛིན་པ་ཙམ་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་ཡང་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ནི་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དོན་གཞན་དང་སྦྱར་ནས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་འགའ་ཞིག་ སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ།གཞན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་སྒྲ་ལས་དོན་དང་སྦྱར་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་ཡང་བརྡ་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔོན་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ན་སྒྲ་དོན་དང་འབྲེལ་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མཐོང་བ་ཡང་སྔོན་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བརྡའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པ་དང་དོན་ཙམ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་དོན་དུ་མ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྔོན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ ནི་དེའི་ཚེ་འདས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཆ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་སྔོན་གྱི་ཤེས་པར་ཡུལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་དེ་ཙམ་སྣང་བར་བརྗོད་པ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྒྲ་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲའི་སྐྱེད་བྱེད་དང་། གཟུང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
僅由一個[識]取多[境]並非是執取關聯性,因為雖然瓶子、毛毯等顯現於一個識中,但並非結合而取。此外,執取所別與能別之事物並非結合而取。正因如此,一切識都不與其他義結合而取自性,故於自性無分別。若結合而取某義者即是有分別,其他則是無分別。 因此,凡是從聲而結合義並執取為能詮者,即是有分別。與義相關的聲即具有約定,因此,當執取”此即是彼”而認知為先前所見時,聲即被執為與義相關,而非其他。先前所見是先前所生識的對境,而彼與先前的識一同已逝,後來即不復存在。 自性存在的聲是能生[因],現量也是以自性存在為境。因此,識非由能詮約定境所生,也非顯現彼故,耳識是由義力所生且唯顯現義。因此,即使聲義多現於瑜伽行者的智中,也是無分別,因為非由先前識的能詮境所生,也非顯現彼故,因為彼時[能詮]已逝故無。 因此,即使聲是自相能詮,也是以能詮方式而成為某者的能生或所取分。因此,耳識、瑜伽行者智及意識現量雖都能取聲,但非由先前識境以能詮方式所生,也不具彼相,故說是由義力所生且唯顯現彼。因此,因不依賴於聲故是無分別。根所生現量若以他義為境者,於一切處皆非聲之能生與所取,故即是無分別。
།དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་མངོན་སུམ་ གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་།དེ་སྣང་བ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འདིར་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་སྣང་བ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ལྷག་པར་ཞེན་ པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་ནས།དེའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་བ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་དབང་པོའི་ བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྐབས་འདི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་རྟོག་པ་མེད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདིར་ཡི་གེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མེད་པས་ཡི་གེའི་དོན་དུ་མི་སྣང་བར་བཤད་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་སྣང་བའི་རྒྱུ་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྣང་བ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་གཞན་གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།།ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ནི་མཐུའོ། །དེ་ཉེ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་སྣང་བ་དོན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པ་སྟེ་སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་དབང་པོའི་དོན་འཛིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པར་བཟུང་ནས་རྟོག་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དངོས་པོ་ལ་སྔོན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ།སྔོན་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།
因此,具聲相的現量與其他現量在無分別的因上——即非由能詮自性所生且無彼顯現這一點上是無差別的。在此,由於施設名言者將顯現與所分別義合為一體,而過分執著唯自相是能詮,故承許唯自相是能詮后,以離彼相而成立現量無分別。 對於那些主張能詮是聲之共相,且彼不顯現於根識者而言,如同”于根作用無”等所說,此與成立無分別之處無差別,因為從境詮說方面已成立彼無分別故。此外,此中文字無如是義,故將說明[文字]不顯現為義。 若謂凡由顯現因即義所生者,因顯現決定故是無分別,則除此之外,何者是有分別?何識是顯現不決定?[答曰:]說”分別者”。“ni”字是爲了顯示[分別]異於意識現量。為顯示此差別而說”義力即是功能,彼之親近即具作用,不依彼即不觀待彼”,意即如同根識般顯現不依賴於義。 因此,意為:由於顯現不依賴於義,故既是根境又是不定者,即是彼之能取,即顯現不決定。由於將顯現與所分別義合為一體,故說意識取根境。正因如此,此處應知是執取唯自相為能詮而欲成立無分別。 由於顯現不決定故,意識執取事物為先前識之境,因為合一”此即是彼所見”而趣入故。即此所說即是”分別者”。
།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མཐོང་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་ བརྡ་དྲན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ནང་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྒྱུན་ལས་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བག་ཆགས་སོ། །དེས་ཀུན་ནས་ བསླང་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་སྟེ།འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལོག་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་སོ།།དོན་དེ་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དོན་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དོན་ངེས་པ་མེད་པར་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལོག་པར་གོམས་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ།དོན་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་དང་ལོག་པའི་བག་ཆགས་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་དེ་ལྟར་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །སྔར་ ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་སྣང་བ་བསྐྱེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨྲས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་གམ་སོ་སོར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་འབྲེལ་པར་དྲན་ཞིང་གཞན་དུ་ མྱོང་ན་ནི་གཞན་དུ་སྟེ།དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་གོམས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛིན་ལ། ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མ་གོམས་པ་ནི་སོ་སོར་འཛིན་ཏོ། །དམན་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་སོ་སོ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏེ།བག་ཆགས་སད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དོན་ངེས་པ་མེད་པར་སྣང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བ་ཡིན་གྱི་ དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
分別即是此,也就是將前後所見義合為一體,這將在”以憶念名言之方便”中解釋。 若問:那麼意識從何而生?答:分別能生同類分別之功能相續所安立者,即是習氣。由彼所引發即是生起,此說明分別顛倒執取之因。 若意識是由顛倒執取的習氣所生,那麼其中顯現的義相從何而來?說”從經驗相聯”。此意為:從經驗此彼諸義而顯現此彼諸相。 若如是,則由顛倒串習與經驗習氣所生的、顯現不定義的意識,豈不應於一切處顯現一切義?因為一切義的經驗習氣與顛倒習氣都是親近的。對此疑問,說”某些”。此處也應如是連線”從經驗相聯”。先前說僅從經驗生起顯現,而此說從某些特殊性所限定而說。 即所說”或合或別而執取”。于相聯義經驗時則憶念為相聯,於他處經驗則為他處。因此,由經驗差別,意識于某些處如某些顯現。如是,串習聲義同時執行者則合執,未串習同時執行者則別執。對於以劣等等差別而間斷的經驗也別執,因為習氣現行緣不具足故。 因此,如是由於不依于義故,以顯現不定義而說具分別知與言說相混,而非根識。
།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་སྣང་བ་དོན་གཞན་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་སྒྲའི་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་སྒྲ་ལ་མི་ལྟོས་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡོད། དོན་གྱིས་བྱས་པ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ན། འདི་ནི་དོན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྒྲ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ལ་དེ་སྣང་བ་མི་འཐད་པར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་གྱི་ནུས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན ལ།གང་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། སྒྲའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པ་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་པོ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་དོན་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་དྲན་པ་བསྐྱེད་པས་བར་ཆད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱ་ལ།འདི་ཡང་སྐྱོན་ལྷག་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དོན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནའང་སྟེ། བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པ་ན། གཞན་ཡང་ སྟེ་ཡང་ལྷག་པར་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྡའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་དྲན་པའི་རང་བཞིན་ལའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྟོས་ན་ཞེས་ཁས་བླང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་དེ་ལྟར་ལྟོས་པར་ཁས་ལེན་ནམ་ཞེས་འདྲི་བ་ནི་ལྟོས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་དེ་ལྟར་ལྟོས་ པར་ཁས་བླངས་ཤེ་ན།དབང་པོའི་བློ་སྟེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དོན་དེ་ཆོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དྲན་པས་ཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
若作是念:如果與聲相聯的顯現是由其他義安立,則因為不能區分外境,將導致一切顯現皆非由外境所作。然而聲的顯現有二種:一是隨順自身及隨逆轉而行的聞識,二是具普遍相者,即由意識所了知。其中普遍相不依于聲,對根識有何妨礙?若義所作而不依于義才成過失,此既非義所作,聲以其自性而為能詮。你執聲詮自相而說其他根識不應顯現此。因此,根識既是由義之功能所生,又成為具分別及具聲相,對此疑問,為顯示聲之普遍相不應由義功能所生之理由,故說”義是近加行”等。 此二偈頌之義是:若根識成為具聲普遍相,則不應由義力所生,因為義通過生起憶念而近加行。如前所說不能區分而導致非能生,此于執取普遍相時亦應視為無差別,此亦是另一過失。當義于生起根識而近加行,即承許具作用時,複次即于名言時存在的聲結合憶念之自性。 “若”者,表示承許”若如是觀待”。因此問”豈如是觀待耶”即是”若觀待”。問:何者如是觀待?答:根知,即根識。若問:如是承許有何過失?答:所許為能生之義被間斷,即由於憶念間斷果根識,因為近加行於憶念故,將成為非直接能生之義。
།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། བརྡའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྡའི་སྟེ་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་དེའི་དུས་ སུ་དོན་གང་ལ་དེ་བརྡ་སྦྱར་བ་དེ་ལ་གོམས་པ་སྟེ་འདྲིས་པར་བྱས་པའོ།།རྗོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྤྱི་ཡང་དེ་ཡིན་པས་བརྗོད་པའི་སྤྱི་སྟེ། དེ་མ་དྲན་བར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མ་དྲན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་དོན་ ལ་དེ་སྦྱོར་མི་སྲིད་དེ།དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་གཞན་ལ་བརྡའི་དུས་ན་གོམས་པའི་སྤྱིའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་དྲན་པར་ནི་སྦྱོར་བར་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།སྒྲ་གཞན་ཞེས་པ་འདི་ནི་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདུན་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྡ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡའི་དུས་ན་གོམས་པ་ཉིད་དང་། དྲན་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་ ལ་སྒྲ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བརྡ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་བརྡ་རིག་པ་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དག་ལས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལ་ནི་བརྡ་གོམས་པ་དང་དྲན་པ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ཡང་སྒྲ་གཞན་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་བརྡ་གོམས་པ དང་དྲན་པའི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པས་བྱས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་ཆོད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དོན་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དོན་དེ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་བྱས་པའི་ནང་གི་དངོས་པོ་ནི་ནང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྒྲ་དྲན་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་དེ་ལ་མེད་ནའོ།
若有此念:即便允許根知具有普遍相,如何需要依賴於聲的憶念?故說”名言時”。因為在名言即安立聲為能詮之時,于所安立名言之義上形成熟習即熟悉。既是能詮又是普遍,故為能詮普遍,在未憶念之前。此意即說:聲以普遍相之自性而為能詮,而非以差別相。 未憶念者不可能于義上作此結合,唯由憶念而執取差別義,非由他者。如”如其他聲”者,即如對其他聲,若不憶念于名言時所熟習的普遍安立,則不可能結合,此亦如是。“其他聲”此處是就普遍而言的第七格。 此意即說:唯由具名言之聲而執取某差別,非由事物。因此,于名言時的熟習性及憶念是能遍,于義上執取差別聲是所遍。如是,若無名言聯繫,則不能執取由聲差別化的義。否則,通達名言者與其他一切人皆應由一切聲執取一切差別義,然實不能執取。 因此,由遮遣及隨行而具決定性的差別執取,必為名言熟習及憶念所遍,因為在其他聲上已見若無能遍則所遍亦遮遣故。為顯示差別執取、名言熟習及憶念之所遍能遍性非是實有,而是世俗安立,故說”如其他聲”。 若作是念:即便由憶念執取差別,然義亦不應間斷。故說”義”,即境之近加行,處於適宜境中,由住于彼而能生根識。若無彼所作之內在事物,即內在變異——聲憶念習氣現行。
།སྒྲ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་ཏེ།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་ལ་དྲན་པར་མི་རིགས་སོ། །ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ཡང་དོན་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་ངེས་པ་ འགར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དྲན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དྲན་པ་དང་། རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གྱིས་ བྱས་པ་འདི་གཉི་ག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་ངེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོན་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་དྲན་པ་ཡིན་ན་ནི་མཐོང་ བའི་དོན་གྱི་མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མ་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཟུང་ནས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་མིང་དྲན་པ་ནི་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བློ་ནི་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ལ། དྲན་ པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ཡང་རུང་བའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་དོན་ཁོ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གནས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ ལུགས་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རུང་བའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་དོན་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ་བར་ མ་ཆོད་པའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ།།འདི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིན་ན་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་སྟེ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་དེ་བར་དུ་ཆོད་ཅིང་བསྐལ་བ་སྟེ། དོན་དེ་ནི་དྲན་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་དེས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེས་ བར་དུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།
我為您直譯這段藏文: 由於聲本身從其他方面成為差別,故為特徵;對於表達特徵的聲,不應當憶念。此為”決定”之密意。這樣說來,由於會導致恒常生起的過失,故非無有彼憶念。若其因異於對境,則于任何情況下都不會成為決定,而處於不適宜境中的對境也非為因,因為會導致恒常憶念的過失。因此,喚醒憶念力的因即是處於適宜境中。 “又”字表明必須依賴於這兩者:聲之普遍的憶念,以及處於適宜境中的對境所作。為何說”必定依賴於彼所作”?故說”若非彼決定所作”。若由任何其他對境而成憶念,則不會決定地執取所見對境的名稱,將成為未執取,然而實際上是決定地執取彼而結合,因此由彼所作而決定憶念其名稱,此為定論。 由於根識依賴於憶念,而憶念習氣的現行唯由處於適宜境中的對境所作,因此對境的加行具有作用,故說具作用之加行。如同見到某種狀態的對境為因,執取如是狀態即是對自果的加行。由隨行與遮遣可見,處於適宜境中的對境能生根識,因此執取其境即是對彼識的加行。 彼加行的無間,即無間斷的作用果不會如是生起。此雖具有作用,然非無間斷的作用果。為憶念,即由憶念識而間斷隔絕,因為彼對境直接結合于生起憶念,故為根識所間斷。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་དུ་ཟིན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དེ་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། །བར་དུ་ཆོད་པའི་རྒྱུས་གང་སྔོན་ཏེ་སྔར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་སོ་ སོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཡང་གཞན་ལ།ཕྱི་མ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེར་སྦྱོར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ ཏེ་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དེས་དྲན་པའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ འདིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་བཤད་པ། སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པས་སོ། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་ལ། དེ་ཡང་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དེར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་ཚོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དམ། དྲན་པའི་བར་ཆད་བྱས་པས་བརྒྱུད་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་ དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་སོ་སོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ཡང་ཚོགས་པ་ཅན་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོ་ལ་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མིག་གི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རེས་འགའ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུན་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པར་མི་རིགས་སོ།
若問如此會如何?故說”因此”。由於彼對境被憶念所間斷,故而言之。由於間斷之因,凡前者即先前不能生起者,後來也將如是,應當如是理解。 若問:由於剎那各自差別,前者是他,後者也是他,故彼等如何能成就與安樂為一?答曰:因加行無差別。因為無差異。此言:雖然諸剎那有差別,但由處於適宜境中而生起,而處於適宜境中對一切無有差別,故如前剎那,以此自性作為憶念之因而加行。以此因由,一切皆成為能生且安樂為一。 若作是念:前後諸剎那以能生與不能生有差別,有何相違?答曰:因一切剎那自性無差別。由隨行與遮遣可見,能生根識者是處於適宜境中的自性,而彼又由諸聚集因於彼境生起,以如是成就的自性而生起者,于因與自性無有差別。 因此,作為互相聚集所依的諸緣差別,如何令前剎那直接成為能生根識,或以憶念間斷而間接成為能生,如是一切剎那皆然。於此,隨有多少隨行與遮遣的隨覺于生果,即有多少聚集為因,而非各別。聚集又不異於諸聚集者,故說彼等各別有功能,如眼識之於眼等。其中,首先眼識能生的偶爾性自體,不應僅從自相續而生。
།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ལྕེ་ཙམ་ལ་རག་ལས་ནས་འོད་འབྱུང་བ་ བཞིན་དུ།མིག་ཙམ་ལ་རག་ལས་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། ཇི་ལྟར་ས་བོན་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་མིག་གི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྲང་། མིག་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ ཏེ།མེ་ལྕེ་ལ་རག་ལས་ནས་འབྱུང་བའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་ནོ། །མིག་གི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་གང་ལས་འབྱུང་བར་བརྗོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུན་ཙམ་ལས་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་ནི་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ ཅིག་ནི་བརྒྱུད་པས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཡིན་ཞིང་། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་རྣམས་ནི་བརྒྱུད་པས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་སུ་སྐྱེད་ པར་ནུས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ།ཐ་མ་ཡང་སྔ་མ་རྣམས་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་གཅིག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་སྐད་ཅིག་གི་དབྱེ་བ་ལས་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཅན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་མིག་གི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུན་ཁྱད་པར་མེད་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་གང་ ཞིག་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའམ།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ཐ་དད་ཀྱང་དུ་བ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འབྲས་བུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
正如燈等火焰僅依賴於火焰而生光明一樣,眼識是僅依賴於眼根而生起,還是如同芽依賴於特殊種子而生一般依賴於特殊眼根而生?若僅依賴於眼根,則應在一切時中生起其識,如依賴火焰而生的光輪。即使依賴於特殊眼根,也應說此特殊性從何而生?若僅從自相續而生,則因從彼因所生無差別故,前諸剎那也應成為能生之自性,因為所許能生之剎那的特殊性也非無因,而是從自相續所生。 若作是念:對某果,有些是直接有功能,有些是間接有功能。其中所許剎那是直接有功能,前諸剎那是間接有功能。此理不然。因為從一相續所生無差別故,應成如最後者一切也直接能生,或最後者如前諸者也無直接生起功能。 雖從一相續所生,也不應由剎那差別而有果差別。因為相續不斷的眼識生起時,雖眼之諸剎那互相差別,但由因緣相續無差別故,見其作一果。如是,由聚集無差別故,雖種子有差別,見其果無差別。 是故,若有雖異而不成異者,彼非由此所作,或依他。如種子雖異而煙不異。剎那雖異而果不異,故差別不隨剎那差別。果隨相續差別則永無錯亂。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ལ་འཕོས་པའི་བྱི་བའི་དུག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འཆི་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་ཕྱིས་དུས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ལ་ལྟོས་ པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུག་དེས་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ལ་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དུས་ཀྱི་མིང་ཅན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་སྔར་ན་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་དངོས་སུ་ནུས་པ་མེད་པ་ལས་ཕྱིས་ནི་ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི།འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་དགོས་པའི་དུག་གིས་སྐྱེས་ བུའི་ལུས་གཟུང་བ་ཡང་བཤད་ལ།ཉི་མའི་འོད་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲུ་མར་དག་ལས་དྲིའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་རྒྱུད་གཞན་ལ་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་ན་ཡང་། དེར་ཡང་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ བཞི་པ་ཡང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་ཁོ་ནས་རྒྱུད་གཞན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་གཞན་དེ་ནི་རང་གིས་དངོས་སུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་སུ་ནུས་པའི་རྒྱུད་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གསུམ་བཞིར་སྡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུད་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ནུས་པ་ལ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཡང་དོན་འགའ་ཞིག་ནི་རྒྱུད གཞན་གྱིས་ཕན་པར་བྱས་པའི་རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ནུས་པ་མེད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་འགའ་ཞིག་དངོས་སུ་ནུས་པ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ རིགས་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་རྒྱུད་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐད་ཅིག་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མ་མཐོང་བ་ཡང་རང་གི་འདོད་པས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟག་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若作是念:如是則人身中所傳的鼠毒,或應在第一剎那即有致死功能,或者也不應待后時圓滿。此理不然。因為該毒是在人身中產生功能,而且它不是僅僅依賴於人的相續就能對其果產生功能,而是由時節所稱的大種差別令其成熟。因此,先前對人身無直接功能,後來具功能的諸剎那是從依賴大種助緣的相續所生,而非單獨所生。 由此也說明了依心差別的欲毒執持人身,以及依日光的油脂所生香氣差別。在某些情況下,若一相續對另一相續僅生起依時的時,即使如此,若第一剎那無功能,則第四剎那也不應具功能,此質難不應理。因為唯由他相續對他相續安立四剎那間隔的果生功能故。 彼他相續非自身直接有功能,亦非能生直接有功能的他相續,然而是依賴三四剎那住位。對於一相續相關的功能,因無決定安立的他相續故,說為過失。 複次,某些事物是由他相續所助的相續唯能作果,如種子。是故,對於所生果,同一相續所攝其他諸者無功能,某些剎那直接有功能應理依他相續,而非僅依自相續。因為若爾則應成因異而果不異之過,且僅剎那差別亦非能作差別故。 未見者也不能僅憑自意欲而推度為因。
།དེས་ན་གང་གི་ཚེ་དང་པོ་ཚོགས་པའི་དུས་ཉིད་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡང་གང་གི་ཚེ་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནུས་ པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཕན་ཚུན་ནུས་པ་བཞག་པའི་རིམ་གྱིས་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་སྣང་བ་ནས་མུན་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་ཡང་གནས་སྐབས་གང་ཞིག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གནས་སྐབས་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ནི་སྔར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ནི་བརྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་དེ་ཉིད་ནུས་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ན་འདུག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པས་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཡུལ་བར་ཆོད་པ་ དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་དོན་ཉེ་བ་ཉིད་དམ་སྣང་བ་ནས་འོངས་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་དེ་དག་ཉིད་དམ། གྲིབ་མའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མིག་ལ་ སོགས་པས་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་དོན་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་མི་འདྲ་བ་སྐྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
因此,當最初聚合之時產生眼等功能時,由彼相互聚合為緣的諸緣直接生起能生功能。又當相互聚合卻無功能時,則由相互安立功能的次第而成有功能,如人從明處入暗處。 彼等相互有益能力,應當觀察正是能生眼識的某一狀態,因為見到具其他狀態者有直接生起的因性。如是,處於適宜境中、功能已醒的彼等因,雖先前不能生眼識,但後來能生。對此,不能推測有其他喚醒功能的因。因此,處於適宜境中即是喚醒功能之因。 極遠處所住者,由具隨行及返轉故非相互有益,如將說:“彼等間隔之境不應成為助緣故。” 當境近或從明處來的根等善作而趨入生起憶念時,彼等近聚諸緣,或入陰影處的眼等由憶念間隔而能生識的近因所生境界,不應理生不同。 這是一個完整的直譯,保持了原文的邏輯結構和語義,同時儘量使用自然的漢語表達。原文中沒有出現種子字和咒語,因此無需特別處理。譯文保持了原文的論證層次,準確傳達了其中關於因果關係、功能生起等邏輯學概念的討論。
།གང་གིས་ན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་དག་གིས་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། རང་བཞིན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ དག་གིས་ནི་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་རྟོག་པ་རང་བཞིན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཅན་གྱི་དོན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ བ་ལ་དངོས་སུ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་འཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དམ་གྲིབ་མར་ཞུགས་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་སད་པའམ། ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་མཚུངས་པར་ནུས་པའམ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ བ་དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པས་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་གཅིག་དངོས་སུ་ནུས་པར་ཁས་བླངས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ།གཅིག་དངོས་སུ་ནུས་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་བྱེད་ པ་དང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མི་འགལ་བས་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་མི་འགལ་བས་གཅིག་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་པ་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་སད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དག་གིས་དབང་ པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་སད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ཚོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རང་གི་རྒྱུ་དག་གིས་དེ་འདྲ་བའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་པ་དེས་ན་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་དྲན་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དགོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ནི་རྟག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
由於其自性因能生起適於生起認知,而變成其他自性的諸因所生的憶念分別,未見其他自性的對境能生認知。因此,如同相應推理能生認知一樣,為憶念所間隔的對境不直接趨入生起根識,由此,或是一切近聚剎那的聚因性,或是入陰影的根等由憶念行相醒覺,或於生起認知上成為等同能力或無能力。 因此,由功能無差別故,對於具相同自性與因的諸剎那,若承許一者直接有能力,則一切皆成過失;若承許一者直接無能力,則亦成承許一切皆非能生。如是,一剎那對一根識,能生與非能生相互矛盾,此亦不應理。 對此解釋說:“一者”。差別諸法對一者能作與非能作不相違,故說”一者”。由差別諸法不相違故說”對一”。即使對每一剎那,以前說之理亦成過失,因此不應理,是故由憶念間隔而非能生者,因與彼無差別故,一切皆唯非能生。 若問:若由前剎那令憶念醒覺,於此何需第二等? 答:處於適宜境的自性,由自相續令根識生起的憶念醒覺成為自性,第二等剎那亦成為近聚所依,由自因生起如是體性,因此每一剎那是憶念醒覺之因,而非由需要。彼等非恒常能作,然是與因相關的自體性。 這是完整的直譯,保持了原文的邏輯論證結構,準確表達了其中關於認知、因果、自性等概念的討論。譯文力求在忠實原意的同時,使用自然的漢語表達。
།གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཉིད་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དང་། མི་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དོན་གང་གི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་གང་དུ་ནུས་པར་མཐོང བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་རྣམས་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རུང་བའི་ཡུལ་ན་ གནས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སད་པའི་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སད་པའི་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དུ་བས་མེའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་རྣམས་དྲན་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར་དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དོན་མེད་ན་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་རེས་འགའ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མིག་གི་བློ་དེའི་ནུས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ མཇུག་སྡུད་དེ།དོན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་ལ་དངོས་སུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དྲན་པ་སད་པ་ལས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དྲན་པ་སད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དོན་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དོན་མེད་ཀྱང་ཞེས་ཅིའི་ ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན།དྲན་པ་སད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཉིད་དུ་དྲན་པ་སད་པར་བྱས་ནས་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་རིམ་གྱིས་དྲན་པའི་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་སད་པའི་དུས་ན་ ཡང་དོན་གཞན་ལ་ཆགས་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གགས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་ཡོད་པ་ལ་བློ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དོན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་དབང་པོའི་བློ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་རྗོད་པ་དྲན་པས་བར་ཆད་དེ་གེགས་བྱས་པའམ། རྗོད་ པ་དྲན་པ་ཉིད་བར་དུ་གཅོད་པའི་གེགས་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པར་དྲན་པ་མེད་ན་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་ཙམ་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེས་ན་དེ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་ནི་དངོས་སུ་སྐྱེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་འདས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།
由於根與作意和合之境本身能生或不能生憶念,某一對境以何種自性於何處見到能力,則該自性于彼處無能力實不應理。依賴憶念的後續諸剎那非不能生憶念,因為異於憶念的因聚與前剎那相同。 處於適宜境的自性所醒覺的憶念,並非損害其自體性所成的醒覺能力,如同煙不損害火的自性生起能力。因此,諸處於適宜境者由生憶念能力無差別故,非直接能生。 以此因由,即使無對境亦成。“亦”字表示有時雖有[對境]。一切處眼識之生起不依賴於彼能力。對於眼識即使無對境亦生起,前因作結論:因對境不直接趨入依根之識,且處於適宜境者由醒覺憶念因近趨入根識故。 若念:為醒覺憶念豈非應依賴對境?則何故說”即使無對境”?答:說”由近趨入醒覺憶念故”,因無其他近趨入故,先前已醒覺憶念而轉變,根識則由內外次第憶念相續而生。 于醒覺憶念時,由貪著他境而障礙根識,故由無益性,識不依賴彼有境。若又由對境近趨入生起根識,則說憶念表述為間隔障礙,或表述憶念本身為間隔障礙,因彼不存在故。 當說:若無表述憶念,則僅由處於適宜境的對境生起根識,故僅彼顯現故無分別。於此依賴性即為直接能生所遍,因見一一相續亦作用於過去故。 這是完整的直譯,保持了原文的邏輯論證結構和術語使用,同時儘量使用自然的漢語表達。
།གང་གི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ འགལ་བ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་བོ།།དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པར་འདོད་དོ། །དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དང་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དོན་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་ལ། རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གྱིས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྗོད་པའི་སྤྱི་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མིང་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་བསལ་ནས། དོན་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ། ཁྱད་པར་ནི་ཕལ་པ་སྟེ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ ཅན་དེ་དག་གི་སྟེ་རྭ་དང་རྭ་ཅན་དང་།རིགས་དང་རིགས་དང་ལྡན་པ་དག་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་དམ། དབྱུག་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལུགས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙུག་ལག་སྟེ། འགའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་རམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྒྲའི་ ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ།།ཐལ་ཟིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། དག་པ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་དག་སོ་སོར་བཟུང་ནས། སོ་སོར་གཟུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་ འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྲེ་བར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། གཞན་དུ་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི། ཁྱད་ པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
因為依賴性是彼存在則存在,而於非直接生起者亦無彼存在則存在性故,由見相違自性而成能遍所遍事物。故許為能遍不可得。 非直接能生性亦由處於適宜境者為憶念所間隔而生識之體性故,如是情況下其自性與非其自性相違故。 因此,若具有依賴憶念性則不應理從對境生起,若由處於適宜境之對境所生,則由無依賴表述總相憶念故為無分別性。 如是遣除名結合體性分別后,為遣除義結合體性分別而說:差別即普通,謂能利益他者。差別者即主要,謂所應利益者。關聯即彼等差別與差別者之,如角與有角者、種類與具種類二者和合相,或如杖與持杖者之相屬相。 世間法規即世間典籍,謂某者差別或差別者性各別決定之聲言施設境。總攝前述諸已成者即合一,謂以執持清凈為先導之互相關聯。 於此,執取差別等世間法規究竟彼等各別后,彼等各別執取亦依各別執持而合集,如是了知,成為差別與差別者之認知。無前述次第則不然,此即所說”異則名”。 釋頌義即:差別與差別依處及彼等關聯與世間安立,即差別與差別者事之安立為世間安立。差別與差別者事從聲生起者,應從世間了知,非事物本身。 這是完整的直譯,保持了原文的邏輯論證結構,同時儘量使用自然的漢語表達。
།དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་དང་། ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་བྱ་བ་དང་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་དག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཡོད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དུས་གཅིག་བདག་ཉིད་ལ་ཡིན་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཅར་བའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ དང་ཕན་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་ལས་ཕན་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལས་འབྲེལ་པ་ཐ་མི་དད་ན་ནི་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ན་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ དངོས་པོ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་གཙོ་བོ་དང་ཕལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྒྲ་ཁོ་ནའི་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲའི་རྣམ་པ་བཟློག་ པ་ཉིད་ལས་སྒྲས་ཉེ་བར་བཞག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་བཟློག་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་འདི་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ངེས་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དབྱུག་པ་སྐྱེས་བུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ ནོར་དང་བདག་པོའི་དངོས་པོ་ནི་དབྱུག་པ་ཁྱད་པར་དུ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ལྡན་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྭ་ནི་འདུ་བས་ཡིན་ཏེ། རྭ་སྐེར་བཏགས་པ་ནི་རྭ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་རྟོགས་པ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་ཁྱད་པར་འགའ་ ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དེ་བསྡམས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་བསྲེས་པ་སྟེ། གཅིག་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྲེས་པའོ། །འདི་འདྲ་བའི་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་འཛིན་པའི་རྗེས་སུ་ འཇུག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།
事物以自體性並非存在某者之差別及能益、能善等,因善所作與能善之因果事物,彼等為前後性故非同時存在,而差別與差別者之體性是存在者。 是故此唯于同時自體,非於具次第者,于同時事物亦無能益與所益。 若謂由關聯成益,則關聯者與關聯無別時非能益所益因,如關聯者自體。若差別時,住于自體之三事物彼此間全無主次。 是故某者由某者成差別者之此了知唯是聲之作用,非事物相。故於根識中,由遮遣聲相而遮遣聲所安立之差別與差別者,亦應觀待由他相門遮遣。 是故此即如是為差別,此為差別。差別者唯此,差別亦唯此,如是於差別與差別者自性遍知與決定,應隨覺世間安立。 如是,謂”人為持杖者,而杖非有人者”之施設。世間中財與主事非杖差別增益,然由相屬故。如是角由和合,角繫縛非角者聲因之差別故。 了知此等時,某差別者由某差別執為差別者。彼等差別等總攝即互相混合,以執一為主方式攝持一切所取義之混合。如是合一即與執持離差別位隨行關聯。 這是完整的直譯,保持了原文的邏輯論證結構和術語含義,同時儘量使用自然的漢語表達。
།དག་པའི་རང་བཞིན་སྔར་གཟུང་བ་མེད་པར་ནི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་གཟུང་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་དག་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་སྟེ་བཞི་པོ་དང་བསྡོམས་ཏེ་གཅིག་ ཏུ་བྱས་ནས།ཤེས་པར་ནུས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེ་བར་མ་བསྒྲུབས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་མ་ བསྒྲུབས་པ་འཛིན་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་སྦྱིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལྷ་སྦྱིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། གོང་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྭ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་གཟུང་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བསྡོམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གང་ཡང་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་བསྲེ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་འདི་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བསྡོམས་པས་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྡོམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལ་བསྡོམས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དུས་སྔ་མར་བསྡོམས་ ཏེ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ལས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།བསྡོམས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དང་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་དང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་མ་རྟོགས་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིགས་པ་བསྟན་ནས་ད་ནི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མིང་སྦྱོར་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན ཡང་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིང་བསྲེ་བ་བཟློག་ནས་དོན་བསྲེ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།
未先取清凈自性則未見執持具差別。故於清凈位所取之差別者與差別,執為具差別自性,與四者總攝為一。 凡能知之知即是執為差別者。乃至無未由差別成立之自性知,爾時亦不能了知已成立,因執持已成立自性是執持未成立之助伴故。 如是了知差別關聯即如是配給:見到的天授即是持杖者,牛即是有角者,如是先取離差別,而後執持具差別。 故總攝有二種:見為離差別,及執持具差別自性為一,以及於四者中互為能益事之混合,即是此執為差別者。 所謂”由彼總攝”即是如是性相之第三。此說彼二種總攝即是執為差別者。 頌中說”已作總攝”者,應觀待先前總攝了知而成為言說境,意謂若已總攝則成爲了知差別者之言說。此次第亦成立於杖等,如”持杖者”等所說。 否則即是了知差別者。云何知耶?若不了知差別與差別者之義及彼等關聯與如前所說能詮安立,則不應理解為差別者故。 已說理,今以”應理”等顯示境。此即所說:于顯現義之識中無言說相,故於根識中不可能有名結合。諸義雖顯現於一識,然于彼等無差別執持,如是遮遣名混合后,由此義混合差別而別別明顯。
།རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འདི་ལྟར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་དག་མི་སྣང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་བའི་བདག་ཉིད་ལ་མ་ཤར་བས་སྦྱོར་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་བཟུང་ན་ནི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོ་མ དང་ཆུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།འབྲེལ་པ་དང་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་མེད་པ་ན་སྦྱོར་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་ཅི་ཞིག་ཏུ་མི་སྣང་ཞེ་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་དེ་དག་ལ་རིག་པ་ནི་འོ་མ་དང་ཆུ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་དང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་འོ་མ་དང་ཆུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་གང་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མ་བཟུང་བ་དེས་ནི་དེ་དག་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་མི་ཤེས་པའི་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་ནོ། ། རིགས་དང་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་རང་བཞིན་འཛིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དབྱིག་པ་དང་དབྱིག་པ་ཅན་དང་། རྭ་དང་རྭ་ཅན་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་སྒྲ་དང་དོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན།བཤད་པ། ཡང་གང་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་རྟོགས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ གཅིག་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནིའོ། །བརྡ་ནི་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། སྐབས་ཀྱིས་འདིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ ཅན་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཉིད་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་སྒྲས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ངེས་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།
對於具有種姓、功德和作用等的實物等,並非如是執持。何以故?說明:不顯現差異自性和關聯,因為未現於識體故,結合不應理。若取差異自性和關聯則成結合,否則不然。為顯示遍攝境故,如牛乳與水,即于無顯現關聯和差異時無結合。 複次,于彼等何不顯現耶?於水與牛乳,了知即是了知彼水乳之關聯與差異自性,于彼非理。如同由於差異與關聯不顯現故,牛乳與水非由分別作結合。若未取何者之差異自性,則彼不作結合,如不知彼之水乳。 補特伽羅亦未取種姓與具種姓之差異自性。取自性為先導之自性境結合,為取自性所遍攝,因無執取差別作用差異之自性故有結合。如是于待關聯之結合亦應觀察遍攝成立。 若爾,如何持杖與持杖者、有角與有角者等顯現於一識,非如聲義為異識之境,且了知差異自性與關聯,其境之現量識由顯現差別與差別者事而有分別耶?說明:複次於何者了知差異自性與關聯,即于顯現於一識者,亦執持差別與差別者事。 名言即聲之決定結合,由此處應取為詮說差別與差別者之境。如前所說理,諸事之差別與差別者性非是事,然為聲所幻現。故為知彼差別與差別者之自性與決定,應隨覺聲之言說。 這是完整的直譯,保持了原文的邏輯論證結構,同時儘量使用自然的漢語表達方式。
།དེའི་ཕྱིར་བརྡ་འཛིན་པ་དང་དེ་དྲན་པ་ནི་ཁྱད་ པར་ཅན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།བརྡ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་སྦྱར་བའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དྲན་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡའི་དུས་སུ་ མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་པར་ནི་བརྡའི་དུས་སུ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ན་དག་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡའི་མཐོང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུད་པའི་བདག་ཅན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱས་ཏེ། དེ་སྟེ་དེ་འདྲ་བར་འཛིན་པའོ། །མིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ ཅན་དུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བརྡའི་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྡ་མ་དྲན་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ད་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སྔོན་མཐོང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཀྱང་ཤིང་གི་སྒྲ་མ་དྲན་ན་ཤིང་གི་སྒྲས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་བསྡོམ་སྟེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བསྡོམ་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་དང་། བརྡའི་ཚེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡའི་དུས་སུ་གོམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ སོགས་པ་དྲན་པ་དང་།སྔར་མཐོང་བའི་ཡུལ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བའོ། །ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བའོ། །འཛིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་ལ་ཅི་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཞེས་ལྷག་པར་འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་འདིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།
因此,執持名言及憶念彼是執持差別者之因,因為于執持名言時,由憶念所結合之差別與差別者,而成為執持差別者之識故。于名言時所見與今見為一,此即是總攝。若不了知名言時所見與今見為一,則不能了知于名言時所熟習之差別與差別者事。 是故,于言說時見凈妙事已,謂”此即是彼”而與名言所見為一,即是執持差別者。正因此故而說:具總攝體性,即具有自性者,稱為如是,即如是執持。此處言”眼”者是譬喻,意謂于現量識中不可得。 如是,差別與差別者之憶念識,將名言所見與今見合為一者,即是執持差別者。雖有執昔見與今見為一,然若不憶差別與差別者之名言,則無執持差別者。如是,雖於今見具葉等者與昔見合為一,然若不憶”樹”之聲,則不以樹聲執持差別者。 是故,由憶念差別者等名言之因而總攝,即是執持差別者。如是總攝亦是,由某執持差別者之無間見離差別之境,及能執持名言時所見境之識所能作。因此,于憶念名言時所熟習之差別者等,與昔見境合為一時,即是執持差別者,非他。 如是則執昔見與今見為一。“昔”謂昔見,“后”謂今見。“執持”謂于昔見與后見,執”此即是彼耶?抑或他耶?“即是執持。感官識於此是空。
།འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་འཛིན་པས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྡོམ་པའི་བདག་ ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ན། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་དེ། སྔ་མ་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་འཛིན་པ་དང་། བརྡའི་དུས་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཕྱི་མ་འཛིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་ ཅན་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་དྲན་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་རྣམས་གཅིག་མེད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བ་འདི་དག་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྔ་ཕྱིར་འཛིན་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ནི་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྔར་མཐོང་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་ལ དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ན། ཉེ་བ་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཏེ། མཐུས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།གང་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བརྡའི་དུས་སུ་གོམས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྔོན་མཐོང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དེ།སྔར་གྱི་མཐོང་བ་ལོག་ན་དེའི་ཡུལ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་དཔྱོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་བཏགས་པར་འཛིན་པར་ བྱེད།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་ཏེ།སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་ནི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་དབང་པོས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དབང་ པོའི་ཤེས་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།
此乃因明之語,由於空無前後執持,故此中無總攝體性之執持。解釋此偈頌之義時,以”於此”等闡明所立,前者執持離差別,後者執持為名言時所見,並憶念差別者等名言為能作,若缺其一,執持差別者不應理,故此等為必要。感官識不能作此等作用。 何以故?謂由無觀察故。凡空無前後執持者即是無觀察。此為差別所立之因,以離觀察故,無有作如是作用。此于昔見境事與今見,不能觀察為彼性與他性。 此無觀察性亦有因,如是說時,由近境所生之境力,即由力所生之因故無觀察性。由近境之力所生者,唯執持彼自性,而非於彼所無之名言時熟習所增益之差別與差別者性。 昔見事亦說為昔見識之境,彼亦非如是見有,因昔見若滅,彼境亦滅故。是故不能執取。若不能觀察事為昔見性,如何能執持差別等生因之非事自性之增益?是故,于彼不應理執持增益差別等性之差別者事分別。 若許為觀察性,則感官識與意識執持非近境,應無差異,以一識執取昔見與后見,應成執持非近境故。是故,雖由根確定執取色,亦應無差別,由應無差別故,感官識無觀察。
།ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་འཛིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཀྱང་ འཛིན་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་དཔོག་པ་སྟེ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཀྱང་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་མཐོང་བ་ལས་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། མི་དཔོག་པ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དང་དོན་ཡོད་ པ་ནི་བདོག་པའོ།།དེ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་ལྟོས་པ་སྟེ་དབང་པོའི་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་དང་ཞེས་བཟླ་བར་དབྱེ་བའོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ ཤེས་པའི་ཆོས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ནི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ།དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་གྱི་ཆོས་སུ་ཡང་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཡུལ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལྷག་པ་གཞན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མི་ཉེ་བ་ ཅན་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཉེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ པ་ཙམ་གྱི་འཇུག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་བཏང་ན་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་སྟེ་བརྡའི་ཚེ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པས་སྦྱར་བ་བྱས་ པ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བར་མ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།
若執持非近境無差別,則過去、未來及事物差別,即無常、苦等差別因相之各自體性,感官識亦應執持,意識亦應不執持。彼等與推度,即感官識亦應由見此而不應理,悟未見,不推度,即意識亦應相反。 彼等與有義即所有。依彼即與彼相連,為意識。與彼相反即不依,為感官識。“彼等與”為重複分別。彼等等僅依所欲等應成。 此中,識之法執持過去等之能知者,僅依執持非近境,由觀察故,感官識亦有非近境性,是故應成僅彼因相之法。雖有彼,若非推度等,則意識亦應不成,因於彼亦由境非近性,未見有執持過去等因及其他勝因故。 如是,感官識境雖非近,若依有義,則意識亦應成。感官識彼執相即依義住,非也,因無所依亦執持過去等相故。然由識性,彼于意識亦無差別。 或者感官識亦應成無所依,因無差別故。如是,由非近境性,于僅欲行亦當配。是故,舍非近執持性,由無觀察故,成立現量無分別。 由意識現行造作,即于名言時熟習差別者等所作,由感官識執持,故感官識非能作憶念過去等,因由意識所作故。
།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། སྔར་མཐོང་བ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གང གི་ཕྱིར་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཀོད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣ་ བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཞག་པའི་སྒྲ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱ་བ་དང་ཡོན་ཏན་བསྡུ་བའོ། །དེའི་འབྲེལ་པ་དང་འདས་པ་དང་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དེ་ཁྱད་པར་ ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་སྒྲས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་མ་འོངས་པ་དང་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྡུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་ པས་དོན་དང་དོན་གཞན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ནི་རྟོག་པའོ།།དེར་མ་གཏོགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལས་ སྐྱེས་པ་དེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་སྟེ་བཅུག་པ་ཡིན་ནའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པས་ལྡོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཐལ་བ་གཞན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བའི་དོན་ཏེ་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཉིད་ལ་ དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ།
所謂”亦執持感官識為差別者”,是顯示如是承許。“非也”是遮遣他說。因不能執持如所說因相等差別,故如是了知為差別者,不應決定。 若念:由意識所造作非近差別者,由感官識了知,故如何不應了知?答:因非境差別者,及不趣入先見之因故。以非境故,雖由意識安立差別等,感官識亦不趣入,因雖由意識執為差別者,亦不能捨非近性故。是故非境,如耳識所立聲非眼識之境。 為顯此義,故說”種姓等”。“等”字攝取作用與功德。彼之關聯、過去及聲之名言,即差別等任何由聲所施設者,是為聲之名言。說”等”字攝取未來及事物差別,彼等非感官識故。是故,于意識所安立亦不執持,因此,感官識之義與異義結合即是分別。不屬彼者即非自性。如是以二偈依一識顯現,遮遣種姓等結合分別。 若感官所生為分別所引發即趣入。“又”字表示過失等。“由欲轉”顯示應成。復顯其他應成:近境即適境性,感官所生智應不依因事。
།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པས་བསྟན་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཉིས་པོ་ཉིད་རིམ་པ་བཞིན་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་བསགས་པའི་དོན་ཏེ། རེ་ཞིག་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དོན་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་པ་ཡིན་ལ།དེ་འཛིན་ན་ཡང་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱོན་བསགས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློའོ། །ཁྱད་ པར་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནམ་སྒྲའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་དང་འདས་པ་དང་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ནི་བཅུག་པ་སྟེ་བཅུག་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་གཏོད་ པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་དོན་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་འདིར་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་འཇུག་པར་བསྟན་པས་རྒྱུ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འདོད་པས་ལྡོག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ཚོགས་པ་ཚང་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའིའོ། །འདི་ཉིད་བཤད་པ་ནི། འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་ན་ནི་རང་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པས་ལྡོག་པའི་བྱེད་པ་ རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ལྡོག་ཅེ་ན། རྒྱུ་དེ་ཉིད་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ནི་ཕྱི་ནས་སོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྣམ་རྟོག་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་ལྡོག་ པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའོ།
爲了依次解答偈頌所示的兩個應成,故說明:所謂”複次”是積累過失之義。首先已說”因不趣入非境,故感官識不趣入意識所造作之義”,若執彼,則成由欲轉及不依于義,此乃積累過失。 所謂”此”即感官所生智。“差別”即能遮遣,為杖等義或聲。及彼等差別者、關聯、過去、聲之名言,以及如是等其他分別。“彼所引發”即趣入,趣入即是執持分別境杖等差別所限定之義,即是執持所分別義。因彼執持所分別義,故為彼所引發。 趣入境之分別亦應由義所生,此處不許能引發者為能生者,因分別是與無分別共同之能生,故於彼無過失。所謂”若是”表示分別引發為因相,意為若是如此。所謂”趣入亦”是顯示相續趣入,表明因具足。彼具因亦應由欲轉,此為關聯。任何具足生起分別之聚集之士夫。解釋此即是”趣入亦”。 若因不具足則自然退轉,故唯于因不缺少性了知由欲轉之作用,非余。若因不缺少,云何退轉?因彼因不具足故。“又”即后時。如何其他分別異於感官識之分別由欲轉,
།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་ལ་ནི་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་འབད་པས་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་འདོད་པ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ། དེ་ལྡོག་པ་ ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ དང་བཅས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ན་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི། འདོད་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡོད་ན་ཡང་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་ཡོད་ན། ངེས་པར་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བ་དང་ཐལ་བ་བཟློག་པ་དག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བརྟགས་ པ་ལས་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འདི་ཉེ་བར་བཀོད་དེ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་ནི་འདི་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་རང་གི་ངོ་བོས་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ བརྟགས་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་བཀག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་འདོད་པས་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་འདོད་པས་མིག་ འཛུམས་པ་ན་ལྡོག་པ་ནི་ངེས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་འདོད་པས་ལྡོག་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དབང་པོའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།
我為您完整直譯這段藏文: 執持所分別義本身為由欲轉所遍,因為如此:以勤勉安立增益之義時,當增益欲轉時,彼境之分別亦轉。因此,由欲轉之因相僅是執持所分別義,故為彼之能遍。 若執持所分別雖是如此而不成由欲轉,則有因相者應依于其他因相,然無其他因相可知。是故,執持所分別事為由欲轉之不依他因。若有此亦不成由欲轉,則能遍之不依他性將壞,故由欲轉是執持所分別義之能遍。 因此,若感官識有所遍之執持所分別義,則必定具有能別法。因能遍若轉,所遍亦轉故。 為顯示應成及應成返遮二者而說:分別識是各別觀察,能轉離不符趣入分別境之分別。感官識後生之某些青等分別不能轉離,瓶等一性等分別之世俗境其他分別亦有,是故如何成立所遍能遍事? 對此疑問而說:相續趣入之諸分別,非由”如是不應觀察”之自效能轉離,非由遮遣”所分別義非有”之境。是故,一性等世俗分別亦于爾時能由欲轉離,因此無錯亂。 若作是念:感官識亦由欲閉目而轉,定是由欲轉故,由欲轉不成太過。對此說:“然非感官智”。
།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པས་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་ པས་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ན་བྱེད་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ནི་རྒྱུ་དབང་པོ་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མངོན་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་འཇུག་པ་ན་མཐོང་བར་མི་འདོད་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཤད་པ་ནི།བ་ལང་གི་བློ་བཟློག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་བ་ལང་གི་བློ་ལ་འདོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །རྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འདོད་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་བ་ལང་གི་བློ་ལ་འདོད་པ་མེད་ཅིང་ འགལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཚང་ན་བ་ལང་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ཅིང་ཟློག་པར་བྱེད་ལ་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཉེ་བར་བྱས་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་མཐོང་བ་བཟློག་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འདོད་པས་མི་ལྡོག་པས་ན་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཐལ་བ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། དོན་ཉེ་བ་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འཛིན་པས་ན་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པས་ན་དེ་ཡང་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཡུལ་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བ་ལང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཉེ་བ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ནི་ཉེ་བ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་འདི་ཡང་གཞན་དུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན། འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ བས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།
此義為:具有作因者,由欲令因力衰損而果轉時,則作用得以決定。於此,因即根身由欲趣入及轉離,而於識則不然。是故,如是于現前境根趣入時,雖不欲見亦見。 對此解說:“轉離牛覺”,此說明牛覺無慾。“雖分別為馬”,此說明有相違分別之慾。因此,于牛覺無慾,雖相續趣入相違所欲分別,若眼等因具足,則見為牛性。 是故,轉離其境分別且能轉離,雖近作其他相違分別,然不能轉離不欲之見。因此,由感官識非由欲轉,故成立非執持所分別義。 為顯示第二應成而說:于近取境住之對境不依因事。諸分別不依近義,是從執持所分別義而生,如是彼所分別事為無,由執持彼故,近義依止則壞。 若感官識亦是執持所分別,則由執持非近故,彼亦成不依近義。不依近境唯依執持非近之所分別義,彼亦是能遍,故如前成為應成性之因相。 為顯示二法遍攝而說:由於”牛”等如是相之牛分別,非從牛等近義而生。此遮遣”于彼非依止亦不生於他”之決定。另一說”此亦非他”,謂某些分別非不依近義。云何非耶?“此即”者,“趣入”為語詞餘分。
།འདིའི་དངོས་པོ་སྟེ། འདིའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གསུམ་པའོ། །འདི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ ནོ།།ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བ་ལང་ཉེ་བ་ཡིན་ན་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤུགས་ཀྱིས་དོན་ཡོད་ན་ནི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཕངས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བདག་ཅག་གི་མངོན་སུམ་ཡང་འདི་ཉིད་ ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཡང་འདིའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དོན་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དངོས་པོ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གི་དོན་ཉེ་བ་སྣང་བ་ཡིན་ལ་བདག་ཅག་གི་དོན་ཉེ་བ་ངེས་པ་མངོན་སུམ་ གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་འདི་ནི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དེ་ནི་འདིའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ ཕྱིར་འདིའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་བློ་མིག་གི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བར་མཐོང་སྟེ།མིག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཡང་འདི་བུམ་པ་ཞེས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་ རུང་སྟེ་རེག་པ་ལས་འདིའི་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་ཉེ་བའི་བུམ་པ་ཉིད་ལ་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། མེད་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་ བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་དོན་དེ་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གང་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།
此之實體,即此聲所詮義之實體即是此。如是性相亦為第三。凡是此具特法義顯現之分別,彼依于近義。 云何知之?由於於此”此是牛”之分別,若牛近則不生。此說明遮遣。以勢力顯示若有義則生之隨行,由隨行與遮遣二者亦成立具依止。 若爾,分別有二種:具依止與無依止。於此,若疑現量應成無依止,故說”我等”,謂我等之現量亦即是此,非他。是故,雖有某些分別不依義,然于現量不應疑為無依止。 如是,此雖說明分別有二種,然由此為義境者故,顯示現量具有依止近義。為配合現量性相而說:近且是義,彼決定性相自性所依之實體,故。他人謂近義顯現,我等則謂近義決定為現量性相。 由此決定於根作用有時生起,故此即是現量。彼依止近義性於此義具特法之實體分別中非有。何故?說明:由於此義所顯現之識,于有眼作用時所見者,即使無根作用之決定亦見生起,謂于眼作用時亦有”此是瓶”之見境分別。 若問:無論有無根作用,由觸生此義顯現,于近瓶即分別”此是瓶”,何故說此分別無依止近義?故說:“無與無差別”。謂所分別義雖有,然于生起彼分別,彼義與無無有差別。若某法于生起某法無能力,則說彼于彼無依止。
།གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།རང་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་དབང་ པོའི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་མེད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་གང་ཞིག་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་ཅི་ཡོད་དེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེད་པ་སྟེ་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཐ དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དེའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཉེ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེའི་ནུས་པ་སྟེ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་རང་གི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་དངོས་སུ་སྟེ་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ དོན་དངོས་སུ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མེད་པ་ནི་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱད་ པར་མེད་པ་ཡིན།འདི་ལ་བརྒྱུད་པས་ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་ན་ནི་རེག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་ན་དེའི་ཤེས་པ་དེ་མེད་ན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། བརྒྱུད་པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་འདས་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་འདས་པ་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།
若問:因何無與無差別?說明:色等義非根境,因非自根境界故,此為其義。由於根境之義與具作用之根共同生起自識,而非境者則無根作用。是故,于生起自境識時,與無無有差別。 此時豈非色是有?云何與無無差別?對此疑問,說”非根境”。因為凡是非根境之義,與兔角等無法有何差別?毫無差別。彼非境之義,對方所許其根能生識,即成為境,然毫無差別。此即所說。 雖由有故自性差別,然因非境無作用故,于生起彼根識時,與兔角等確實無別。雖是近效能生識,云何成與無無差別?說明:彼非境義之功能即作用,由從自性執取之自根識直接即無間斷地遮遣故。非境義不直接生起自境根識,無功能故,依此則如無。 若爾,無則由間接亦無相應故為不近,有則非相違耶?云何無差別?於此有間接利益,若無色則無觸,彼無則無彼識,彼無則無此境見分別,是故不應理無差別。對此疑問,說”由間接相應亦見於過去故”。“亦”字為顯示過去與現在無差別之義。
།གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མཐོང་བ་ལས་དོན་གྱི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱེད་པ་མེད་དོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པར་ཉེ་བར་གདགས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན དུ་གཞན་དུ་ཡང་གང་བརྒྱུད་པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་ཡིན་ན་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ ནུས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་བཤད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་དབང་པོ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་འདི་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་ཅན་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།རེག་པ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་གང་ལ་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་རྟོགས་པ་སྟེ་ཤེས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་རྟོགས་པས་ནི་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཅི་ཞིག་བྱས་པས་རྟོགས་ཤེ་ན། རེག་པ་ལས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མིག་གི་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འོག་རོལ་དུ་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རེག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་རེག་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་གྱི་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་རྟོག་པས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནམ།རེག་བྱ་དེ་ཡང་རེག་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། དེས་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་དོན་ཉེ་བ་ལ་ ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་རེག་པ་ནི་རེག་བྱ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚེ་གཟུང་བའི་བུམ་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རེག་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་ན་རེག་པ་སྟེ། རེག་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་རྫས་ཡིན་ནོ།
由於彼於過去亦見故,如何由見而得義之作用安住?因為過去于生果之時如兔角,是故彼無作用。若問如何相應?因為是其因之能生故,假立為利益相應,然究竟義中彼無作用。如是於他處,凡由間接相應者,究竟義中非因,因為是因之因故,如是顯示。 是故,如是雖為非根境之所見事物,然如兔角,于生起自根識時無功能已成立,為執取非根境故。于彼執取識非現量之結語說明:是故,具觸根作用之此士夫,不應思為具現量、現量者。 若問:雖是觸,於何境不具現量?由作用門中顯示境者,即了知無差別于無之了知。此說:于無差別于無之境之了知,非具現量。“此是瓶”者,即說了知之相。云何彼與無無差別?說”由非境性”,因為非根境故,于自境根識與無無差別。 若問此由何而了知?說”由觸”,于黑暗狀態中無眼作用時,于觸識后得彼了知故。爾時,觸所取事本身豈非由觸根所生義差別事之分別所取?若觸亦非觸根境,云何于依彼生識時等同於無?故由執取根境故,是從根所生及依近義。 若對方主張:觸是所觸,爾時所取瓶是所見,此不應理。因為由成觸事故為觸,即所觸者即是見物。
།དེས་ན་ མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་ནས་འདིའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ཁས་བླངས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རེག་པ་ནི་རེག་བྱའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་ནས་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རེག་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེའི་དོན་ཏོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ འདི་ནི་རེག་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཁ་དོག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི། ཤེས་པ་འདི་ནི་རེག་པའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པར་མི་རིགས་ཏེའོ། །འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རེག་པའི་དབང་པོའི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བུམ་པ་དེ་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྔོན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱར་ནས་སེམས་པ་ན། ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའམ་དེ་ལས་གཞན་བཅོས་སུ་ཡང་རུང་སྟེ་ཁ་དོག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །ཁ་དོག་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ། མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རེག་པའི གནས་སྐབས་དྲན་པ་ན་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡང་ཡིན་པར་བལྟའོ།།འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བར་འདོད་པས་བཤད་པ། དེས་ན་དྲན་པ་སྟེ་དྲན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དབང་པོའི་བྱེད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཟུགས་དང་རེག་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་གཉི་གའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
為您直譯這段藏文: 因此,即于所見本身觸及后,了知為此義之差別。“若”者,表示此是他人之主張。對此詳細解釋說:你所說”由非根境故如無”者不然。因為觸即是所觸。“又”字表示見亦是,了知彼已而了知”此是瓶”。因此,若謂如是彼識是從觸根所生。 “不是”者,此分別識非執取觸根境,因為於此”此是瓶”如是相之識中顯現色故。對此詳細解釋說:此識不應從觸根本身而生。“思此是瓶”者,表示識相,即是”如是相”之義。于觸根作用狀態時,如先前所見彼瓶具色差別,即以彼相而思”此即是彼”,結合見與觸而思維時,或從和合生,或從其他造作,皆因顯現色故。非根境。色于爾時對生起自境根識,如無而住。 如是,雖已見,于觸狀態憶念時,思”此是瓶”之識,應知亦不依近義。那麼,迎疑此分別是何,欲作結語而說:因此,此念即憶念自性之分別不依近義。若問:如何于根作用之後生起?說:具彼色與觸二識因者,即具二識之因,非從根所生。
།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བའི་སྒོ་ནས་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། སོགས་པ་སྨོས་པས་འཕངས་པ་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དོན་འཛིན་པར་དོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་ པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པར་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བ་ལང་གི་བློ་བཟློག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་འདིའི་དོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དགག་པའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན་འདི་ནི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་སྔར་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡང་བཤད་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔར་ནི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ ཐལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཏད་པ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པས་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་བརྟགས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉེ་བ་ མ་ཡིན་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྡོག་པ་དང་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དོན་འཛིན་པ་མ་ ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ནས་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ལ་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྡའི་དུས་སུ་དོན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲ་གང་མཐོང་ནས་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དེ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ལས། བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་སྒྲ་དེ་དྲན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་རྟོགས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་མེད་ན་ནི་དུས་གཞན་དུ་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཏེ་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་དྲན། ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །སྒྲ་དེ་མ་དྲན་ན་སྒྲ་དེ་དང་དོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས པས་སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྟོགས།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ཞིག་ཁས་བླངས་པས་ཉེས་པ་འདིའི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁས་བླངས་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །རང་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་རྗོད་བྱེད་དེ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དོ།
所說即是”意”。從意識不異門說明不依近義,以”等”字所引慾望相關性,雖已說根識,對根識被意識所造作而執取義之疑惑亦說明:為遣除根識亦依慾望之疑,以”遮止牛覺”等而遮。為遮除”某些分別執取此義是依近義,其他則否”之疑,以”非,此是瓶”等而遮。 因此,先前總說重複過失者,再次解釋非無意義。因為先前是以執取非近義故說根識與意識無差別,而今說由意所緣執取所分別事故不依近義,及唯依慾望。執取所分別事即是執取分別,彼即是執取非近義,故由此說慾望轉變及不依近義,恐成重複。 因此,如是成立根識非由意識所造作之義差別而執取義已,為成立於聲差別意所合亦非執取故,說”複次”。于施設時某義存在即顯現自性中見某聲已,復於他時由共同運作成就義之見因,應憶施設時所見彼聲。若無了知即見施設境之義,則於他時如何憶聲差別即聲別?思維決定非有。若不憶彼聲,則彼聲與義由意識合和混合之義,根識如何了知? “若”等者,顯示由何承許而成此過失處之承許。“自能詮”即自詮說,即能說聲。“彼”即差別,即依彼之義。
།ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཡིད་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་བྱང་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གིས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྦྱོར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན་ད་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་བརྗོད་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དྲན་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དྲན་པ་མི་རིགས་ཤེ་ན། བཤད་པ་གང་གི་ཕྱིར་བརྡའི་དུས་སུ་གོམས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ནི་དོན་མཐོང་བ་དེ་ལས་བརྡའི་དུས་སུ་དོན་ཉེ་བ་ལ་མཐོང་བ་སྒྲ་དྲན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མེ་དང་དུ་བ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ པ་ནི་མེ་མཐོང་བ་ན་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དུ་བའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།སྒྲ་དང་དོན་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་གྲུབ་པ་ཅིག་མཐོང་ན་ངེས་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་མཐོང་ནས་སྒྲ་ངེས་པར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཤད་པ་བརྡ་གོམས་པ་ འདིས་དོན་གང་ལ་སྒྲ་མེད་པ་དེ་མི་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་ན་ཡང་སྟེ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲ་དེ་མི་དྲན་ལ་མ་དྲན་ན་སྟེ་མ་དྲན་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དོ།།ཡིད་ཀྱིས་དོན་ལ་སྒྲ་མ་སྦྱར་ན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་མི་མཐོང་ངོ་། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ཅན་དུ་དྲན་པ་ ལས་ནི་དོན་མཐོང་བ་ཡིན་ལ།དོན་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པ་ཅན་དུ་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལོང་བ་སྟེ་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེས་ན་མ་ལུས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཉེ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་སྟེ་ནང་ན་ཡོད་པའི་འདུ་བྱེད་སྒྲ་དྲན་པའི་བག་ཆགས་སད་པས་བྱས་པ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་པ་སྟེ། བག་ཆགས་སད་པ་དེ་སྒྲ་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བས་ངེས་པ་ཅན་དུ དྲན་པ་ལྟར་དོན་ཉེ་བས་དྲན་པའི་བག་ཆགས་སད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་ཡང་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་ཏུ་དྲན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་ཉིད་ལས་དྲན་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོགས་པ་བསུ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།
“識”是指依根而言,因為對於意識具有分別性是無爭議的。“由熟知施設”是差別,因為其他者不可能由能詮聲作差別結合。若如是決定承許,則今如是承許時,根識之詮說”有根識”之所聞亦當遮除,何況親身體驗?以此說法而顯示。 能詮即差別,因為異於其他而成差別故。于彼不應憶念故。若問何以不應憶念?答:因為若於施設時有見慣習義,則由見義而憶施設時近義所見之聲故。如火與煙二者之關係成就時,見火則生具決定之煙憶念,如是聲與義若見共同運作成就,則成具決定之憶念,其他則否。 若疑”見義則必定憶聲”,則說:由此施設慣習,于某義無聲者不見,即使見亦即不見故,以決定方式不憶彼聲,由不憶故不于義合聲。意若不于義合聲則不能了知即不見。此義為:由具決定憶念故是見義,由見義故亦是具決定憶念,因此由相互依賴過失,一切眾生將成盲者即離見。因為一切之理即是此故,故說”一切”。 近即現前,即處於可及境者。內即內在諸行由聲憶念習氣覺醒所作,即令自果生起趨向,由習氣覺醒而成聲憶念。如由見成具決定憶念般,由近義令憶念習氣覺醒,故雖未見亦有憶念。若遠處住亦是憶念因,則應恒時憶念,故說唯由近性為憶念因。迎遮疑慮而說”非”,彼即是非有。
།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ ཡིན་ཏེ།ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རང་གི་སྒྲའི་དྲན་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པས་དེ་དེས་ཡུལ་ ཅན་གྱི་དྲན་པ་སད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་དོན་ཉེ་བས་བྱས་པའི་ནང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ན་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་དྲན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ འབྲེལ་པ་ཁས་བླངས་ནས་དྲན་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བཀག་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟར་ནི་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་བློས་སྦྱར་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་དེའི་སྒྲ་ངེས་པར་དྲན་ པ་ཡིན་ནོ།།མེ་དང་དུ་བ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དྲན་པ་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཉེ་བ་སྒྲ་དྲན་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། མེ་དང་དུ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕན་ཚུན་དྲན་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོགས་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་སྒྲ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕ་རོལ་པོས་སད་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།
若問何故?答:聲與義的關係本性是無自性的,因為非實有故。凡有實有關係者,不待其境識而有所生與能生,如種子與芽。若聲與義也是自性關係,則彼時自性上義應成為自聲憶念覺醒之因,然義之本性非聲所詮,故無關係,彼不能令境識憶念覺醒。 彼由與聲關係而成憶念,非無近性,而此關係亦是非有。若無先前由義近性所作內在變異,則不應憶念聲之差別,此中承許自性關係后,若是覺醒憶念之因,則遮遣根識之因性,今則由彼非有故,唯待見而成憶念,此即差別所說。 如是,由士夫覺慧所作關係存在於分別顯現之本性中,而分別所顯本性亦是以見為先導,故有見時于分別顯現本性中經驗關係境,于彼亦必定憶念其聲。 火與煙雖是自性關係,然豈非僅由一者近性即成他者憶念習氣覺醒之因?故何以說由聲義關係無自性故,義近性非聲憶念習氣覺醒之因耶?此中答:火與煙不待識而自性住于所生能生,故非互為憶念覺醒之因。自性成就之聲義關係是識境本性,故於了知者相續中以利益門聲義關係,若是自性關係則應成立,然彼亦非有。故說對方所說覺醒之因不應理。
།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྡ་སྟེ་བརྡར་བཏགས་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ལ་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པས་སོ། །འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཡང་བརྡ་མེད་པའི་སྒྲ་ལས་དོན་མི་རྟོགས་པ་དང་། དོན་ཉེ་བས་སྒྲ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་བརྡ་མཐོང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་རང་གི་ཉེ་བར ལེན་པ་ལས་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལས་བཤད་པ།བརྡའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་འཐད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་བརྡ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། བརྡ་མཐོང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ སྙམ་ན་སྨྲས་པ།དོན་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་བརྡ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་ནི་དེའི་ངོ་ བོ་དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་བརྡ་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ འདི་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།བཤད་པ། བདག་ཉིད་གང་ལས་ཉམས་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་བརྡའི་དུས་ན་བདག་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་བདག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ གཅིག་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། བདག་མེད་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ། བདག་ཉིད་གནས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ ཉིད་འགའ་ཡང་གནས་པ་མེད་དེ།ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ།
複次,為何無自性關係?因為未經歷約定即無聲義關係。無關係亦從無約定之聲不能了知義,及義近時不能憶念聲而得通達。 若作是念:由見約定之助緣及自所取,生起所詮義之體性。對此疑慮,說:約定時所生自體不應理。若爾,則應承許唯士夫欲詮之體性即是所詮,然此不應理。士夫意欲不能改變諸法自體,令其轉異故。若能改變,則於他未見約定者,即不具約定者,亦應有關係了知。 若問何故?答:因彼義即是彼體性,為關係本性故。由待一了知者而生聲關係體性故,他人亦應了知關係。若謂于未作約定者無如是體性,故說”于各別士夫”。以諸士夫間所詮義體性無別故,於一切不知約定者皆應有關係。 若問:何故此如是體性無別?答:離何體性即無自性,應成彼過故。若於各別士夫約定時成就異異體性,則應成無自性。是故體性是一,彼即是關係。 若念:豈不應成多性,不應成無自性?為顯示此義故說:以體性安住,即本性安住故。以無任何體性安住,一切無遮故,應成無自性。
།འདི་ལྟར་བརྡ་ཤེས་པ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཉིས་པོ་དག་གིས་མཐོང་བའི་དོན་གཅིག་པོ་དེའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་བརྡ་ཤེས་པའི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ནི། ཅིག་ ཤོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་བརྡ་མི་རིག་པས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་གཞན་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་ཞིག་བརྡ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྡ་རིག་པ་ལ་ལྟོས་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ངོ་བོ་གཉི་ག་ཡང་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དུ་མ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྡ་རིག་པའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལོང་བར་ཐལ་བར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཐལ་བ་ལས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྒྲ་སྦྱར་ བ་ནི་སྒྲ་དང་སྦྱར་བའོ།།དོན་གང་ལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཡང་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདི་ལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ལ་ནི་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་སྒྲ་དྲན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དྲན་ན་ནི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ལ་ཡང་སྒྲ་ངེས་པ་དྲན་པ་དང་བྲལ་ བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ན་སྒྲ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་དོན་འཛིན་པས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བའི་སྤྱིའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དམ་བཅས་པའི་ དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་རྟོག་པས་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ངེས་པ་ལ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།
如是,知約定者與其相反二者所見之同一義的本性,知約定者所見之境,于另一者之見境中不存在,而不知約定者所見者亦於他處不存在。 因此,凡成為見約定境之體性,于另一者則不存在,因彼見為與此相違之本性故。另一者之所是,對知約定者而言亦非安住。是故互相觀待時二體性皆不安住故成無自性,唯剩識而已,非外境。 “既是多體性又是一體”此說已破,因事物差別即是體性差別之相故。是故如是顯示知約定之眾生盡皆成盲后,以結語方便顯示應成之義而說”是故”。 聲合即聲之結合。於何義無聲合即是見彼義。“由見故”是因之義。其中從應成返顯之因即是:凡所見者即是無聲混合,而此經驗亦是見,此為自性因。於此執為聲混合者,必定遍於憶念聲,若不憶念則不應理執持非近聲所限定故。 見亦必定離聲決定憶念之自性,是故以能遍不得而返遮異品時,遍於執持無聲關係之義。見之總因而見之別為有法,故所立義之一分不成因。 為顯示由其他方式亦無分別故說”或者”:離分別即遠離分別者,其能立即是現量。於何處由現量度量性本身顯現無分別決定,以顯現不得而作唯名言,于彼即說現量性為無事物之能立。
།གལ་ཏེ་སྣང་བའི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབེན་པའི་ ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དགོངས་པ་ལ།བཤད་པ། གཡོ་མེད་པ་སྟེ་དོན་གཅིག་ལ་ཆགས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ནའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་བསྡུས་ནས་ཏེ་བཟློག་ནས་གནས་པའོ། །གནས་པ་ཡང་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །སེམས་བསྡུས་པའི་རྒྱུས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི་སེམས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་སེམས་བསྡུས་པ་ལས་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་གནས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་ན་གང་ཞིག་མིག་རྒྱུར་གྱུར་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་སྟེ་ལྟ་བའི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ ནི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབེན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བརྗོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མྱོང་ ཞིང་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཡང་འདི་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུད་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་ཅི་འདྲ་བ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་བཞིན་དུ་གྲུབ་བོ།།དངོས་པོ་གང་མངོན་སུམ་གྱི་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ ཀྱང་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་མེད་པར་འདོད་པ་ན་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབེན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་གིས་དེ་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་བདོག་ པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་བའོ།།འདི་དག་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།
若如見到離顯現瓶子之處所那樣,是否未見到任何離顯現分別之識的狀態?對此疑問,解說:無動搖,即於一義專注而無變異的心之特殊狀態具安住時。云何如是安住?從一切,即從一切所分別義收攝心——即遮遣境識而安住。安住亦當視為相續趣入。由收攝心之因而成無動搖性及無變異,非由無動搖因而有收攝心,故說由收攝心而有無動搖及安住。 如是安住時,凡成為陽焰者所見色,即以視眼見色者,彼即是離顯現分別之現量所緣之根生智。為善成立此義而說:無言說分別顯現之顯現,為一切有情皆現量體驗並決定。 言”一切”者,為顯示雖非一切有情之因皆是現量,然凡具有如是本性執持之現量者,彼等皆無差別故,如自相續般於一切無差別。雖不許他相續為他現量,然具顯現本性執持之補特伽羅執持狀態如何,即其本性執持,餘一切亦不離如是故,一切亦如一般成立。 為顯示凡為現量所成之事,則其他量之作用無義,故說”於此何須其他能立”。為遣除”由於彼時雖有分別而不了知故許為無動搖,則見位時離顯現分別未成”此疑,故說”由何有亦”等。由何者不能了知故,有亦不了知、不覺知、不感受。說此等為顯示分別即是現量性之義。
།རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་འདི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྟོན་ཏོ། །འདིར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་རྟོགས་པ་དེས་ན་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་མ་ངེས་པས་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་འཛིན་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །བདག་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་ཡང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རྣམ པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་དོན་མཐོང་བ་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་མཐུ་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་དེའི་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ བདག་གིས་འདི་ལྟར་བརྟགས་སོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པའི་ས་བོན་འཇོག་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱིས་མི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པའི་ཡིད་ནི་ནུས་པ་ མེད་པར་མཐོང་གི།རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བའི་དོན་གཞན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐལ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ན་ཆགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་པར་བརྗོད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་བསྡུས་ པ་ལས་ལངས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པར་རོ།
非不能了知即是體驗不非不確定,即以雙重否定表明體驗確定之義。生滅二者顯示分別之因有無。此中義為:由於了知生起狀態,故亦了知還滅本性,即確定為還滅之義。 此中所許之義為:若為體驗所未了知則不應理,因將成立自證故。譬如剎那,雖有體驗而由不確定故未了知亦不應理。因為諸分別之自義執持即是此,即是境遍斷。以自身為能作者而遍斷境時,自身亦由彼差別而成遍斷。 譬如無分別識見境時亦體驗自體故,由其力故,其後生起”此為我見”如是由其作用差別之境決定。如是于具分別作用差別之所分別境,生起”我如是分別”之決定。 若謂由無安立憶念種子之能力故,雖有體驗決定而後不憶念,此亦不應理。因為見昏迷等所損之意無有能力,非自性安住故。 若念由見貪著境之他義而於他境分別間隔故,由於將憶念所分別事,故雖有分別而未了知,此亦不應理。因為見色之本性相續不斷趣入時,雖貪著無差別,然于某些時分位中不憶念分別,說為堅固。于某些中即是從等持起之狀態。
།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་མཐོང་བའམ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེའི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་དེ་འཆད་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ གྱི་ཞེན་པ་སྐྱེད་ནུས་པར་མཐོང་ངོ་།།དུས་གཞན་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་རམ། རྒྱུ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་མ་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྒྱུན་གྱི་མཐར་བྱུང་བའི་ཞེན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ཆད་པ་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ བའི་མྱོང་བ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།འདིར་གཟུགས་གཅིག་ལྟ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་དུས་ཅི་ཙམ་གནས་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ནི་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ལ། ཕྱིས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞེན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་དུ་ བྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཟུགས་རྒྱུན་དུ་མཐོང་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བདག་གིས་དུས་འདི་ཙམ་འདས་ཀྱི་ བར་ཅི་ཞིག་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ།།རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་བརྟགས་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུད་སྡོམ་པ་དེའི་ཚེ། སྔར་ནི་ཁོ་བོ་རྣམ་རྟོག་འདི་འདྲར་གྱུར། །ཅེས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོས་གཟུགས་འདི་ མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།།སྔར་བཤད་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་རྟོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ལྟ་བར་ བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་དུ་མཐོང་བའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་པོ་བར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེན་པ་མེད་ལ། ཕྱིས་མཐོང་བའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་དུས་སུ་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟགས་ན།ཁོ་བོས་ནི་འདི་ལྟར་བརྟགས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་མཐོང་བར་མཚུངས་པ་ལ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བར་ཞེན་ཅིང་།ཡང་ཅུང་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དུ་ཞེན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་འདི་དག་ཉིད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལྟ་བའོ།
因此,無論是能確定所見境的見,還是具有遍斷所分別相的分別,由其相續趣入時,見於其間斷時能生起以自身為境的執著。無論是將於他時憶念,或雖不從某他因所生,相續終末所生執著唯以現量了知為因。 即使相續間斷,亦是體驗遍斷作用的體驗即是執著。此中雖是見一色之時分,經過某時住后,雖于自相續生執著,然于分別則不執著,后則于自相續執著及分別皆攝持。故由無僅從現前分別所生執著故無分別。 為顯此義故說”如是”。所謂”復”即是先見色相續後,隨後思維”我於此許時間見何物”等。分別亦即當思維”我分別何物”而攝持分別相續時,先知”我成如是分別”,即是”我見此色並如是分別”。 如前所說本性,即是欲攝一切分別之狀態根識所了知,然于依根識則不爾,雖觀自相續然全無了知分別。此說:于相續所見色本身,了知者中間作了知時,無分別執著,後於所見色本身如何分別已,于分別斷絕時若觀察先前狀態,則決定分別為”我如是分別”。 故若於彼二狀態非有分別與無分別,則于同樣見色時,為何少時執為無分別見,復少時執為有分別?為開顯此等義故說”彼”即是見色。
།བསྡུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དུ་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆུང་ བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བསྡུས་པ་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་ལོག་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཆགས་པར་གྱུར་པའམ། གཞན་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཏེ་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྔར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པས་ན་ཆད་པ་ཡིན་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔར་དངོས་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ རྒྱུད་དོ།།རིགས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །རིལ་པོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡོམ་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རོ། །རྣམ་ པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ།འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྡོམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་པ་ན་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡོམ་པར་བྱེད་ ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་དག་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པའི་མཐོང་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྡོམ་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་མི་འཛིན་ཞེས་འདི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་གང་ ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚེ་ན་སྡོམ་པའི་ཤེས་པས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མཐོང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་མཐར་ཐུག་པ་ན་འཇུག་པའི་ངེས་པར་འཛིན་ པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མངོན་སུམ་ཙམ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ལས་རྒྱུན་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་རྒྱུ་ ཡིན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་འཇུག་པས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཐར་འབྱུང་བའི་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་དེ་ལ་ གཟུང་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།
總之,若依現量有分別論者之見,則分別較少;若依我等之見,則一切皆相違。從如是總攝中起而有顛倒心者。所謂”少許”即是見成執著或於他了知。所謂”復”即是后時,意為分別相續斷絕之時。 先前分別相續因生異類分別而斷,異類性即是先分別事物而後分別故。自心相續即是相續。攝持多類自性之分別而合為一而執持,即是合一之義。“如是”等即顯示攝持之相。“如是”即是如此之相。 由所分別事物差別故其相分別亦有差別,以”此與如是”亦顯示攝持之分別顯現差別。如前所說,于總攝狀態究竟時雖攝持自心相續然無分別執著,是故若此等是現量,于離分別之見何故不了知,攝持智如何不執取,此是量果總攝。 凡現前之相續,于斷絕時能為攝持智所執取,如所見色相續。如是分別亦成現前。相續究竟時,決定執取智所執取之因唯是現量,以其非無因,且除現量作用外更無他相續故。雖有現量,若無彼則彼非彼因,然見現量是因。 是故由無遍,因不入相違品中,以自所立所遍故是自性因。雖成現前,以于相續斷末生起執著智于彼無所執取故,爾時無所緣。
།བལྟར་རུང་བ་མ་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་འདི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པའི་ མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའོ།།མ་འདྲེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འམ་སྨོས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །འདིས་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་འགོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་ བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པ་འགོག་པ་ལ་ནི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་གྱི་གཞན་འགོག་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མི་སྣང་བ་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་སྔོན་པོ་ལས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་དམ་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ གྱུར་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཤ་ཟ་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཤ་ཟ་འགོག་པ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་གཅིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་དེ་ལས་གཞན་འགོག་པ་ཡིན་ ལ།ཐ་སྙད་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་གཞིར་གྱུར་པ་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྣང་བས་ཏེ་མ་དམིགས་པས་ནི་སྤངས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་གང་བྱས་པ་དེ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་པ་འགོག་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ལ་ཡོད་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བལྟར་མི་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ས་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ བཞིན་ནོ།།དེས་ན་ཐ་དད་པ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
為顯示”由可見而不得亦成無之言說”之義,故示結語:因此,此見性即所謂現量,為自證現量所取。無雜即是不具分別及其自性者。所說”或”是對後文所說分別而言。此中以無差別不得為因,用以遮遣一性。 彼現量智因不得為彼分別自性故,非是分別自性。于遮遣一性時,以顯現自性為差別實無所需,而於遮遣他性則有所需。如是,對於不顯現之食肉鬼等異於顯現青色而立宗者,乃至於彼顯現自性中遮遣其為彼自性,皆由許其為所得相故。若此顯現義是食肉鬼,則應唯得自相。是故於顯現自性中遮遣食肉鬼,是由顯現性所作。 此中由一現前而遮遣彼余,言說因無錯亂故由無差別不得所作,此是勝義。或者,于見為基礎者中,由顯現自性,即由具所得相之分別不顯現,即由不得而遣除。此關聯於他者對根識立分別即思維有之言說而予遮遣。此亦對立根識異分別有之宗,以具差別不得為遮遣因。 于遮遣一性則由無差別所作。于異性自體中,分別不成見性,然于彼有,如某不可見依止方所。是故於遮遣異性時示以具所得相不得為因。
།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དང་ས་ཕྱོགས་དག་དབང་པོ་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་རང་རིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་དམིགས་པ་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་ལྷན་ ཅིག་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་གཉིས་པ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཡོ་བ་མེད་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་སུ་བབས་པ་མི་སྣང་བའི་གཞི་མཐོང་བ་སྤངས་ནས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་གཞན་དགོད་པ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཐའ་དག་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་དམིགས་པས་རང་གི ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྟོན་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་།རྒྱུ་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བསྟན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་སྤོང་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་མ་བཀོད་དེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་པས་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་རིག་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཞན་མེད་པར་ཐ་སྙད་དུ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཡོ་བ་མེད་པའི་མཐོང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་གྱིས་བརྟགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་འབད་པས་སྒྲུབ་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔྱོད་པ་པོའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་མ་བཟོད་ནས་སྨྲས་པ། བློ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བློ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།
如同瓶子與地處由一根識所取,故無相互錯亂而得,即是在一識中和合。如是,於此見與分別二者在一相續中,由無錯亂而得於自證,即是聚集於一識中。依意所生、存在於一相續中的彼等,由一能領受者同時領受,因為領受一者時第二者亦成所領受故。 因此,如是于無動搖見之位時,于分別不得,以僅不得而遮遣一性,以具差別不得而遮遣異性。捨棄目前不顯現之基礎”見”,而安立”根識”等其他基礎,是為顯示一切根識皆為境之義。如是,由不得於自境一分中顯示分別,亦以義顯示一切同因根識皆無分別。是故,即彼趣入一分者能遣除一切根識之分別。 正因如此,法稱論師未立無分別之正理,亦說彼由現量成立。否則,由遣除一分,如何一切成彼自性?由確定領受識而作無他識之言說,故不得豈非無所立耶?誠然,由境差別而異之諸了別,由了別一之言說而作無他之言說。 于無動搖之見,由他者計度為分別自性或與他分別同境性,是故雖不得分別,因生疑惑故應以勤勉成立,亦應作無之言說。由”由何”等詞攝受考察者之疑。因彼不忍分別顯現不得而說:智非現量,雖彼能現量境,然智非應成現量。
།གལ་ཏེ་བློ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པ་ལ་སྨྲས་པ། བློ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་གང་གིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནོ། །དེས་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་ལ་གནོད་པ་འགལ་བར་འགྱུར་བའོ། ། འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་བློ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྲུབ་ཅིང་གཏན་ཚིགས་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག པ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཛད་དེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་མིང་ཐམས་ཅད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་གསལ་བ་ན་རང་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་པ་ནི་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཀྱང་བཀག་པར་ཐལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསལ་བའི་རང་བཞིན་འདི་མེད་དོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ནང་དུ་འདུ་བ་ལ་བརྟག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འགག་པ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ལ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བློ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ནི་རེ་ཞིག་སྤང་དཀའ་བ་ཡིན་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་འདྲི་བ་སྟེ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ལ་འདི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རེ་ཞིག་འདི་ཡོད་ པ་ནི་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ།ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཡོད་པ་འདི་ཡང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ། ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་འགྱུར་ཞེས་གང་སྟོན་པ་ནི་དོན་ནམ་བློ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བརྟགས་པ་བདག་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ ཏུ་གནས་པ་ནི་ནང་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་ཐ་དད་པར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གནས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
若有疑問”若智為現量將如何”而說:若智為現量,則由根識分別故為分別,即具分別。于彼所許則成相違過失。 此中當說:若智為現量,則彼時因分別與見為現量故,有法成立,因相不得亦應成立。然彼非成現量,是故雖許現量具分別,由顯現不得亦全無過失。 彼論師於此作詰難:此”一切名”由現量語攝取分別,正因此故說爲了別分別。分別義明顯時,自身明顯者說爲了別。勿成遮遣義之過失,故不能說此明顯自性為無。正因此故,觀察內攝。 生即生起。滅即還滅,于還滅自性決定說爲了別。“首先”者表示次第,若智非現量,則難免成無領受分別之過失,其他過失亦當說明。 “此分別為何”是問基礎,即問何事物中此安住為自性之義。義為:首先此有不能遮遣,此領受所有亦成所知自性耶?所知自性將成何者,是義抑或智?“非義”者遮遣自所計。安住為自者為內,因遍明顯異於外境之義而執為自處。遍明顯即顯現,謂明顯為自體之義。
།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གནས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ ལ།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པར་སྣང་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནང་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་བདག་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ནི་འདས་པའམ་མ་འོངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་བཤད་པ། འདོད་པ་ནི་བསམ་པའོ། །དེའི་དབང་ནི་མཐུ་ སྟེ་དེས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དེ་དག་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་འདོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ ཏེ།འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱི་དོན་དང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེད་པའམ་འགག་པར་བྱར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ ཡང་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་འདོད་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཏེ་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་འདོད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ དང་འགག་པ་དག་ཏུའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མི་རིགས་པའི་སྒྲ་མཐར་གནས་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ རྒྱུར་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ།དེའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་བློ་ཉིད་འགྱུར་བའམ། འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའམ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ གི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ནི་འགྱུར་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ནི་བློ་ཉིད་ལ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ ཡིན་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
凡是分別,皆存在於執我之處,而所分別之義顯現為非執我之基。因為所應分別之義顯現為與境相特徵相關,而分別則非彼境相,是內近住。 如是,分別于現在時執為”我正在分別”,而所分別之義則執為異於過去或未來之分別。 說明其他因相:欲即意願。彼之力即能力,因彼等生滅不應理故。外境不應由欲力生滅,而此分別因欲因緣而生滅,故何能成外境自性?因具相違法故為異。 如是義與過去未來者,不能由欲力令生令滅,因過去未來二者無故,現在者亦隨欲轉故。是故如是由內遍明顯及由欲力生滅故,非外所取自性。是故於此,即于內遍明顯及由欲力生滅中。 雖然”不應理”聲為終際攝集,然由義力是就生滅而言。或者,此處連線”隨欲而行”。 義為此:為遍明顯因故,為遍明顯故,為內遍明顯領受故,智自身成就彼作用,或具隨欲而行,或具彼因相之生滅。 因執彼自性說為轉變,由內遍明顯及依賴欲而生滅之自性執著,于智應理。彼雖具前說遍明顯等而轉,然非明顯亦非領受,因彼隱蔽故。
།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བའི་དོན་དེའི་ཆོས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་བཞག་པ་དེས་ ན་དེ་ཉིད་དུ་ནང་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་དང་།འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པར་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་གཟུང་བ་གསལ་བ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ནང་དུ་ཡོངས་ སུ་གསལ་བའམ་འདོད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་དོན་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྙམ་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཞིག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་དག་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དང་རྗོད་པ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ གང་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བ་སྟེ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ ཏེ།དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་དོན་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་འདི་དོན་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ནི་བློ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་ཉེ་བར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་འགའ་ཞིག་གིས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མྱོང་བ་ནི་བློ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མྱོང་བ་ནི་བློའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若作是念:即使智為隱蔽,亦能了知明顯義之法相隨系屬。由明顯能法安立於明顯所法義故,即于彼處了知內明顯及與欲相系而具生滅者非其自性。 若作是說,此不應理。因為當根取明顯時,由明顯能隨行,不了知為內遍明顯或由欲力生滅性。為顯示此義故,說”明顯義亦”。如是,不應成為內遍明顯等行相。 若作是念:非明顯義亦非隱蔽智,然為異者。此與所領受義聚某些相系屬,然無系屬,除能領受與所領受外,余領受亦無如是法相。雖具如是領受法相,然因隱蔽故成無。 分別即具義與言說隨行性者,謂與言說相雜行相之義,即領受自性。領受即體驗,為能體驗與體驗自性。分別具二自性,故顯示無所領受、領受或能領受所說分別之過失。 由過失返顯義亦應觀察:此領受分別實有,且非義,故此現前者是智。由所取義有故,于根識不成此過。于分別智則由爾時義非近住故,義由某現量能顯故成過失。 複次,凡樂等苦等之體驗即是智,因體驗是智之本性故。
།བློ་དེ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ དེའི་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕན་པར་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་གནོད་པ་མི་འདོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་ བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ནི་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ།།མྱོང་བ་དེའང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ།གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དག་གིས་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེ་བར་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་རང་གི་ རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བདེ་བ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དགྲ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་ཕན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལས་གནོད་པར་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ ན་གཞན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་མྱོང་བ་མངོན་དུ་བྱས་པས་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ ཕྱིར་འདི་ལྟར་གང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཡང་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་ཟས་ཟོས་པ་དང་མ་ཟོས་པ་དག་གིས་ལུས་རྒྱས་པ་དང་ཞུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་གིས་གསལ་བ་ཉིད་ནི་བསྙོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ནི་གསལ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། གསལ་ བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།
由彼智亦為隱蔽故,其自性樂等之體驗亦生於補特伽羅隱蔽。不成為體驗利益欲求與損害不欲。“由彼”者,謂由樂與苦。當如是說:樂與苦於補特伽羅之利益與損害唯由體驗自性。由彼體驗亦為隱蔽故,不從隱蔽成為利益與損害。 譬如,他補特伽羅之樂苦體驗為他補特伽羅所隱蔽故,如彼等存於他相續、為他真實體驗之自性不成利益與損害。從知子等有樂生起利益等自性唯是自相續中另一樂,非由存於相續成利益損害。以其自性無差別故,應成從知敵等之樂亦成利益,從知苦亦成損害。 是故,應觀察由知他樂苦不成於他利益損害。若謂利益損害是由自相續中樂苦所作,非由現前彼體驗耶?是故如是,諸瑜伽師了知他樂等者不由他樂苦成樂苦。縱然如是,存於他相續之樂苦不能成利益損害,而存於自相續者雖未領受亦成利益損害耶? 此中答曰:於此,由食與未食所成身增與萎之相利益損害者,雖從未領受亦得成就,然樂苦所作非如是。如是,由體驗可欲不可欲不能誹謗明顯性故。樂苦所作利益損害非異於明顯,而明顯亦是現前。
།མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློ་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་མྱོང་བ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ངན་པ་དང་གནོད་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་ དུ་བྱས་པས་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་བདེ་བས་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའི་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེས་བུ་ ལ་ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་གྱི་མྱོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་མྱོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།བདེ་བ་ནི་ཕན་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞིང་ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སིམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་བདེ་བ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་བདེ་བ་ནི་འདི་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་མྱོང་བ་ཞེས་ འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་དང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འཛིན་པ་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉེས་པ་གཞན་བསགས་པའི་དོན་ དུ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བློ་འདི་དག་མངོན་སུམ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་ན་བདག་ཉིད་གཞིར་གྱུར་པ་ལ་རྟོགས་པར་ཡང་སྟེ་ཤེས་པར་རོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །འཆད་པར་འགྱུར་ བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་གཞིར་གྱུར་པ་ལ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་བདག་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་མ་ཤེས་ན་ཡང་དོན་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་གྱི་བདག་གིས་ དོན་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་པོར་ནི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དོན་དམ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་འདིས་དོན་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཤེས་པ་པོ་ཤེས་པ་ན་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་པོ་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དོན་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་བདག་ཉིད་ མ་ངེས་ན་དངོས་པོ་ཡང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ན་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལས་རྟོགས་པ་པོས་བློ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ།
若體驗相之智為隱蔽性,則因非明顯故,可欲與不可欲之體驗明顯自性不成利益與損害。是故,由現前樂苦而成依彼之利益與損害。 又于諸瑜伽師不由他樂成樂者,亦當說:因是我執之所依故,能領受相之慾求自性是補特伽羅利益之自性,而所領受相則非是,因顯現為我執所依之外在自性故。是故,諸瑜伽師由所領受相之樂苦成樂苦。 樂是唯利益之自性,而利益自性亦是能取相轉變之悅意自性。是故,補特伽羅之樂唯是彼量,非所取相。我等之樂唯是此量,即將解說為體驗者。是故,應觀察:非僅樂等生起及現前為所取相性是利益損害,然是明顯為能取相之自性。 為積集其他過失而說”此等”等。此等智非現量因所生之知,不確定則亦了知自性所依。連線為”此等”。“如何”者,謂不可能。因無如將說之理趣之其他能立方便,故智非現量所知。于自性所依不成了知。 若不知智依于自性,則僅許為知境,而不知我是此境之體驗者。勝義中,唯由此能知者知此境而說”此能知者知此境”時方成知境,無能知者則無知境故。若不確定能知者自性,則事物亦不確定。 當知具相之義時,則生能推度具相之智,由彼比量,能了知者通達智。
།གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་དང་དེའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་དག་ལས་ཐ་དད་པར་བལྟའོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཤེས་པ་ལ་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་མ་ཤེས་པར་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དོན་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་བློ་ངེས་པ་ནི་ མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་། དོན་ཤེས་པ་དང་བློ་གྲུབ་པ་སྔ་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་ངེས་པ་ནི་སྔར་མ་ཡིན་ཞིང་དུས་མཉམ་པར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ ཡུལ་རྣམ་པར་འཆད་པར་དོན་རགས་པ་མཐོང་བ་ལས་གོར་མ་ཆག་པར་བློ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ།དོན་ཤེས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་དེ་ལྟར་དོགས་ནས་བཤད་པ། བླུན་པོ་ནི་རང་གི་སྨྲས་པ་ ཡང་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་པའོ།།རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་པས་རྒྱལ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་ཁོ་བོ་རྒྱལ་ལོ་ཁོ་བོ་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་དམ་བཅས་པའི་སྒྲ་དེ་བསྒྲགས་པ་སྟེ། གསལ་བར་བྱས་སོ། །གལ་ཏེ་དེས་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱས་པ་ དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྒྱལ་བ་ཐོབ་ཅེ་ན།བཤད་པ། གང་གིས་འདི་སྐད་འགལ་བའི་ཆོས་སྨྲ་བའི་ཚིག་ལས་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་མཉན་པར་འོས་པར་བྱེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཚིག་བཟློག་པར་འགྱུར་ གྱི་ཚིག་འདི་ལ་རྣ་གཏོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མ་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བར་བསྒྲགས་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ཤེ་ན། བཤད་པ། དོན་ཤེས་པ་བློའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྟགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན་ མ་རྟོགས་པས་རྟགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་བློ་དང་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པའི་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་འཐད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་ལ་རྣ་ནི་མི་གཏོད་ པ་ན་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ན་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་འཇིག་རྟེན་ན་བསྔགས་པར་འོས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བསྔགས་པར་བྱ་ཞིང་བསྟོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བླུན་པོ་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་བསྡུ་ བའོ།
雖然勝義中通達與比量無別,然應觀待量與量果自性為異。 若問:如何知境于智為比度之相?答曰:因不知境。因為只要未成知境,則智即不確定,故智之成立是由知境之因相。此說明無則不生、知境與智成立之先後。智之確定非先前、非同時、后亦不能確定為”此是”,然于境分別時,由見粗顯義必定通達有智,因知境是彼之因相故。此是所許義。 他人如是懷疑而說:愚者不能理解自己所說之義。“獲勝”即獲得勝利。若問:做何事而勝?於世間前宣說”我勝我勝”之勝聲即誓言聲,即明示。若如是明示,云何從識世間獲勝? 答曰:由令此等相違法語於世間堪為所聞故。若有智者,當能遮破如是語,不應傾聽此語,然由未遮破而宣稱勝利,故從世間獲勝。 若問:說何相違?答曰:說知境是智之能立因相是了知,而相完全了知時,未了知者不成為具相之智。 意趣是:知、智、了知是異名,以聲異而成義異之成立與未成立不應理。對如是說之語不予傾聽,亦成前說過失。因如是說時,諸天歡喜,於世間應贊為具慧者,應贊應頌。是故結語為”愚者獲勝”。
།ཡང་གཞན་གྱི་དོགས་པ་སྨྲས་པ། བློ་དང་ཤེས་པ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་དང་དོན་འདི་དག་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་དོན་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་མི་འཁྲུལ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དེའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ནི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དེ་ ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཏན་དུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་མཐོང་བའམ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཉེ་བ་མ་ལུས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་ཐལ་བ་ལས་དེ་ལྟར་རིགས་པའམ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་དོན་དག་ནི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །གང་དག་འདི་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་དག་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་འདིའི་ ཡུལ་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་དབང་པོ་དང་དོན་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། གང་ ཡང་གཞུང་འདིས་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་ན་དབང་པོ་དང་དོན་དག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དོན་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པའི་སྐབས་ ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ནི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་མཐར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་སྔ་མ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་རྟགས་ཡིན་པར་དོགས་པའོ། ། སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ།
又有他人說疑問:智與知是異名詞故,不能安立為能相與所相之義,然根與境是智之比度相。因有根與境故,依根而成為緣境之智。 阿阇黎說:若無錯亂則為因相。此義為:若某于某無錯亂,則彼為彼之相。根于知是錯亂。雖有彼根,然其知不行故。否則,因有根故,應成恒有一切根之知,然未見如是亦非所許。 如是,于境為因相亦然,若僅有性為因相,則應成一切時皆能了知。若近為因相,則應成同時取一切近,然非如是理亦非所許,因未許識同時而行故。是故,根與境于知是錯亂,此已成立。 若有說:“此說根與境錯亂是因共同故”者,應問彼:“因共同故”所說之過失境為何?又,根與境和合性為因相者,因根無錯亂故,和合亦應成無錯亂。根于各補特伽羅決定故,云何成共同過? 又說此論說”若知未成,根與境亦不成故,錯亂未成”者亦不應理。因此中許境已成,而說知為隱蔽時如何決定之時機故。正因此故,隨即當說未成過失。不相屬過失當於此末了說。是故前說最善。 “是意”者,疑意為相。為破除故說”彼亦”。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。