菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4229量決定論釋法稱c3.5s|d4229量決定論釋法稱c3.5s(續6)

如是於此處,對寶與寶光之有無作觀察,故於所見境中對寶生疑,對寶光亦生疑。因此,此乃似因相之不成相,從似因相不能成立義。 同樣,此處認為有寶之知,于所見寶光執為寶時,因確定為他處之寶,故執取”此是寶耶?抑或在他處”兩種可能而成疑惑。此境是觀察有事與無事,若如是者皆不存在,則此知以何獲得而成量?事物唯一為有或為無,非具二因之本性。 由於所獲得之寶定為有,而此知未確定執為有,故所確定者非所獲得。對不確定義亦不成量,如說”確定已住”,《釋量論》中亦說”由於意趣無欺故為量”。疑非比量。此亦非他量,如是,能獲得所示趣入境之知為量,而此所示趣入境非所獲得。如是,此所示之獲寶處不可得,所得處非此所示。 如於”由境、時、相差別故,與相違法相關”之處已說力用、顯現等差別。由相違法具足之因相亦有差別,故雖寶性無別,由境差別故,為異確定及異獲得。 不能說”雖于余分欺誑,于寶性則無欺”,因唯寶性定具境之差別故。量之趣入境亦依知之作用,非由意欲所作。

།དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལ་ ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུར་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་ཡང་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནོར་བུ་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུ་རྐྱང་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གཟུང་བ་ཡང་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་མངོན་སུམ་ གྱིས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ངེས་ལ།ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྔོན་པོའི་དོན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་དམིགས་པའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡོད་པ་ནི་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཡོད་པ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་འཆད་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཞེན་པར་བྱས་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དེ་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིན་གྱི། དེའི་རང་བཞིན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་ནོར་བུ་ནི་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ རང་བཞིན་གཞན་གཟུང་བ་ན་དེའི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་ནོར་བུ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་ནོར་བུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ངེས་པས་ཡུལ་དུ་ བྱས་པའི་དངོས་པོའི་ཆ་ཐམས་ཅད་མ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བ་ལས་གཞན་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འགལ་བས་ངེས་པའི་ཆ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་དེའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོར་འཛིན་པའི་སེར་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་ནོར་བུའི་རང་བཞིན་ཡང་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།

因此,如同對海市蜃樓執為水之實體,然于彼非為量,因未得水之實體性,且未執取他者。如是,了知特定方位之寶亦非量,因未執取單純之寶,且所執取之方位差別亦不可得。 若謂:現量亦確定非剎那之一,而所得青色之義為多剎那。比量亦如所見確定非剎那之一,而所得為他。此說不應理,因一切之有性皆以作用為因。能作用者即是所緣之青,故有即是所見,無論是剎那性或極微性等他者,應許有性與彼無別。 故雖剎那性即是所見之青,然于彼僅確定為非剎那性而已。是故現量非得他者,然所見青即是剎那自性。如是比量亦執取能詮之事物,剎那亦即是彼,彼亦能得。剎那性之確定由他量,而其自性即是青等。 如是,他處所住之寶不能成立為他處所住之自性。故執取異自性時,未執取不屬彼類之自性,故執取他處所住之寶非能遍斷他處所住之寶,于彼非量。 是故勝義為此:若確定所緣之事物一切分皆未得,如是亦不得異於所見。如是,凡為相違所確定分之外之自性,彼知非能遍斷,如執青非能遍斷黃。如是,他處所住寶之自性與所見自性相違。

།ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔོན་པོའི་ཤེས་པས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མི་ངེས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ནི་མི་སྨྲའི། འདི་ཙམ་ཞིག་ནི་སྨྲ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ཁོ་ན་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པར་བྱས་པ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་གཞན་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་མཐོང་བའི་ཆ་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཞན་གནས་པ་ཉིད་མཐོང་ན་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་འགལ་བས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ནི་རགས་པ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་ནི་ཕྲ་མོ་ཡིན་ནོ། །རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དག་ཀྱང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ མི་རིགས་ཏེ།དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ནི་ཕྲ་བ་དང་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་ནི་གཞི་གཅིག་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ནི་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ། དུ་མ་ནི་རགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་སྔ་ཕྱི་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། མང་ བོའི་སྔ་ཕྱི་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ནི་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ་མང་པོ་ནི་རགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་སྔོན་པོ་ཡིན་ན་མང་པོ་ཡང་སྔོན་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཕྲ་མོ་ཡིན་ན་མང་པོ་ཡང་ཕྲ་མོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། རང་རང་གི་ངོ་བོས་ཕྲ་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མང་པོའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ན་ རགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འགའ་ཞིག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་མང་པོ་ལས་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ནི་འཛིན་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མང་པོ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གཟུང་བ་ལ་ནི་སྔ་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་ན། མང་པོ་ གཟུང་བ་ལ་སྔ་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་དེ་ནི་མང་པོ་དག་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་གཟུང་བའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གཟུང་བ་ལ་ནི་རགས་པར་མི་སྣང་ལ། མང་པོ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུང་ན་དུ་མའི་རང་ བཞིན་འཛིན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རགས་པར་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ།མང་པོ་རྣམས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་འབྲེལ་པ་ཉིད་རགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་སོ་སོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མང་ པོ་རྣམས་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་།སོ་སོ་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

未確定者亦非量之境。若問:剎那性亦非由青色之識未確定耶?因此,如何為境?答:雖不確定剎那性,然不說是青色之境,僅說此:剎那性非異於所見之青。故非得他,然唯得所見之青,于彼所確定之非剎那分別非所得。 此中非得所見之分,因若見他處所住性,則他處所住相違故無。若謂:如是則現量所見之青為粗,所得為細,粗細相違。此亦不應理,因一事物之細與非細相違,相違須於一基。若一之自性為細,多為粗時,全無相違。如是,剎那性離前後,而多顯現有前後,如是一極微為細,多為粗。 若謂:如一為青則多亦是青性,如是若一極微為細則多亦應成細。誠然,各各體性為細之諸多,見其多性時顯為粗。有是事物之法,如青性于多亦無差別。有是執取之法,即于所取之多性中顯現。于執取一剎那時未遍斷前後,于執取多時遍斷前後。 此法因多為一識所取時顯現,故說為執取之法,非所取之法。如是,執取一極微時不顯為粗,若一識執取多處異境時,終至執取多性而顯為粗,即多於一識顯現之關聯性為粗。故彼非存於各別。此非是假立,然依根識及假立而有,因多為一所取時顯現,及於各別中無故。

།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྲ་མོ་མང་པོ་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཚད་མར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་རགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆུ་མཐོང་བ་སྨིག་རྒྱུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ན། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཆུར་འཁྲུལ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནོར་བུ་མཐོང་བས་བུ་ག་ན་གནས་པའི་འོང་ཟླུམ་པོ་གཟུང་བ་ན། ཆོས་མཐུན་པའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་གཉི་གའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འདིར་ཡུལ་གང་ལ་སྐྱེས་པ་དེ་ནོར་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པས་ནོར་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ན་བརྒྱུད་པས་བྱས་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན།ཅིག་ཤོས་སྒྲོན་མའི་འོད་ལ་ནོར་བུ་འཛིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། རང་གི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་སྔ་མ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་འདི་དེ་ ལ་ཚད་མར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།།འདིས་གཟུང་བ་སྒྲོ་བཏགས་པའམ་ཡོད་པའི་སྤྱི་འཛིན་པའི་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་ དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འདིའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། གཟུང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན་བཤད་པ། ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་དེར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ།ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །འདི་ལ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་མེ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ན་ཚད་མའམ། གཞན་ དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此,此乃多細微為一識之境之自性。于彼亦無極微自性相違故,此為應理之量。所見之青為多極微自性之粗性。 是故,如見水時見陽焰自相,不能分別而生具相似因之水錯亂;如是,由見寶珠而取孔中圓形時,此處生起依於二者自相執取之相似因之意錯亂。然此處所生境與寶珠相關故,由事物關聯而成為得寶珠因之他識之因時,以間接所作因性,僅與他者燈光中執取寶珠有差別而已。若就自境而言,因無異於他故,前說無過。 若比量非現自相,則此于彼如何成量?若謂:此所取為增益或有之總相執取之作用境,于彼此應如現量為量。故曰”是故”,何故?因與作用相隨故。事物即能作用者。因與作用相隨故,此量之境為事物,非僅所取。 又何故非就所取為量,然為能作用境者?答:凡量等觀察,皆為求彼義之燒等作用成就之合理境,即於何境有。於此,作用所求者,非見僅由求火等而為所立,然求能成就彼時為量或他觀察。是故,知之自性凡能成辦士夫義,為觀察支分者,即說為量。

།གང་གིས་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ཚད་མར་འགྱུར་བ་བཟུང་བ་ཙམ་སྟོན་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འཇུག་ པའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་པས་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ།ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་གཉི་ག་འཇུག་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྨོས་པས་ནི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་མཚོན་ པ་སྟེ།འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་ཏེ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས་སོ། །ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ཅེ་ན། ཅི་ལྟར་འོས་པར་རོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྤོང་བའི་བདག་ཉིད་དང་ལེན་པའི་རང་བཞིན་ ནོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐོབ་པས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་བས་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། འཇུག་པ་ལས་ཇི་ལྟར་འོས་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡང་ཤེས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨྲས་པ་ནི་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཞུགས་པ་ལས་ནི་མངོན་པར་འདོད པ་ཅུང་ཟད་འགྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལེན་ཅིང་གཞན་སྤོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མི་སླུ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་མི་སླུ་བ་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། གཞན་སྤངས་པའི་ དོན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྔར་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཞེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེན་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་ནི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡིན་གྱི་ཆགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

僅由所取而成為所取境之量者,僅顯示所取並非成辦士夫之義,然而是顯示趣入境之自相之無欺。因此,事物境者即是量。 若觀察為能作用境者,則有疑慮:具分別之識不應觀察,因其非成辦外境所立之作用故。對此,為顯示如何由求作用而成為所觀察,以及如何成為作用支分此二者以一趣入而說”先起分別”。 言樂與苦者,表示所欲與非欲,因果相為所欲故。欲求成辦所欲與非欲之作用,即欲精進。云何欲成辦?隨其所應。成辦有二種:即舍性與取性。其中事物為苦之能成,他者為樂之能成。如是,事物僅由有性不能作自所立之作用,然由得故。是故,所求者為得所欲成辦,他者為應舍。 由趣入亦以智顯示隨應能成辦。此即所說”了知”。是故,如所求作用成辦而成所求,如是由顯示彼之智亦然。由邪智趣入則全無所欲成就。故如無性成辦取捨他者,如是明顯彼等之無欺應取,他者應舍。 是故,為作用所求趣入境之事物顯示無欺應取,為舍他故而思擇。欲隨順前已知之樂苦能成而成辦,非由執著。執著為于無義貪著,具分別趣入則具義利,非由貪著。

།དེའི་ཕྱིར་ ནུས་པ་མེད་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བརྟགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་མི་སླུ་བའི་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྒྱུད་ནས་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་ནི་འཇུག་པ་ ཡིན་ལ་དེ་ལས་ནི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །གང་ཅུང་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་སུ་དོན་ བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་སུ་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་འཇུག་པའི་སྔར་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་སུ་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་ པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྣང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་དོན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་དོན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོན་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སྣང་བ་དེ་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ སྣང་བ་ལྟ་བུའམ།དེ་ཉིད་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པས་དོན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན་རེ་ཞིག་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཤད་པ་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་འགགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྣང་བ་མི་འགག་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་དེ་ལས་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟར་མེའི་བཞིན་དུ་ངེས་པ་དེ་ལྟར་དོན་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ།དོན་མ་ཡིན་ཏེ་མེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་རེ་ཞིག་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ དངོས་པོ་ལོག་ཀྱང་གནས་པ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དེ་ལས་འགྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

因此,僅顯示無能所取者,如何通過間接而成為非作用支分之所求?趣入境之無欺顯示者,則間接成為作用支分。如是,由智生趣入,由彼生起隨順修習成辦義利,由彼成就義利。是故,顯示義利能成之智體性即是作用支分。 凡由所求而觀察者,一切非直接作用支分,因直接作用以剎那性于觀察趣入前已作義利故。是故,應說間接成為作用支分之應說智之自性,即顯示能作用者,此即論中所觀察。 若問:由決定為事物故,比量所取即是事物否?答曰:說為比量顯現。若問:何故決定為義者非義?答曰:說為義利能成。決定為義之顯現由義生故成義,如現量顯現;或彼由作義利故成義耶?且由義生故非義,因無彼果故。 此說明:雖能作用事物已滅,比量顯現不滅故,自身亦非作用,此釋為:由彼不成就燃燒等少許義利故。雖由智之自性顯現即是義,如同決定為火,然全不能成辦少許義利。 由前說二因故,雖有亦非有之總義,關聯為:非義即非火之義。將說由非所詮故,暫且雖非有總,然縱使彼有,彼亦非是,此為”亦”字之義。彼雖事物已滅仍住,然不由彼成就少許燃燒等相之義。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྤྱི་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྣང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་དཔྱོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་སླུ་བ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ འདིའི་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་གི་ཡིན་པར་ནི་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཚད་མ་གཉི་ག་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཀྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཚད་མ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དཔྱོད་པ་ན་མངོན་སུམ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འཆད་དེ་དངོས་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟགས་ཡིན་ནོ།།གཞན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟགས་སྨོས་སོ། །རྟགས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་བ་གཏན་ལ་ཕེབས་ པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གཉིས་པ་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་རྟགས་གང་དུ་འབྲེལ་པ་སྲིད་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དོན་གང་རྟོགས་ པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་འགྲེལ་ལས། ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ངེས་གང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཡུལ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་མཐོང་བའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་མ་རྟོགས་པ་ཡང་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་སྟོན་པ་ལས་ཚད་མའི་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ནི་འདི་དག་གིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ།

若問:何故是有?答:因生自己的認識故。非能作火之所作,故比量推知火亦不應成為有總之境者。 “故”者,謂由於比量顯現非義,而具分別之觀察為事物之境,故如所說不欺于能作用事物自性之獲得者,即是此比量之量,不僅是現量而已,此為”亦”字之義。此是解釋”二量皆為事物之境”。 “觀察為能作用境故”此因,即能成立現量與比量二量為事物之境。正因此故,說”二者”以顯示此等量同爲事物之境之因相。若非如此,則于觀察比量境時安立現量不應理。 今說比量決定之因:即與彼事物相關之事物之確定關聯即是因相。其他非能令了知,故說”因相”。由依賴彼因相故,比量即是事物之境。 比量即是了知已決定關聯之自相若無則不生,及了知第二個若無則不生。故由彼體性及從彼所生二者,因相於何處有可能關聯,即彼為比量所決定者,是比量智之境。所了知義即是了知之境。 如《量釋》所說:“諸決定之未定者,彼如何為彼等境?“所了知義亦具所見因相之關聯,故彼即是境。未了知者亦成為量境,除通過了知而趣入之顯示外,量之作用更無他義。此義已於”彼等遍斷義”中確立。

།མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་གཞན་དག་གིས་རང་བཞིན་ནམ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟགས་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྨོས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སམ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཤེས་པའི་སྣང་བ་ནི་འདི་འདྲ་བའི་ དངོས་པོའི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྣང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས། མེད་ན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་རྟོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་གསུངས་ཤེ་ན། བཤད་པ། སྣང་བ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ ན་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་རྣམ་པ་འགལ་བ་གཉིས་པོ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ།།གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དག་གིས་ཐ་དད་པའི་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མི་ལྡན་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཐག་ཉེ་རིང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པ་གསལ་བ་དང་ནུས་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་གཅིག་ལ་མི་འཐད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་ནི། ཕན་ཚུན་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཐ་དད་པས་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཚད་མའི་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་བཤད་ཀྱི་ཚད་མའི་བྱ་བ་འཇུག་པའི་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ གང་ཡིན་པའི་བྱ་བ་དེའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་ཅིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་ཅིང་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ སྐྱེས་པའི་ངེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཆ་ཤས་རྒྱུན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

與所見事物相關的所了知義也唯是自相,遍計所執之體性非為其他自相之自性或因。正因此故,雖然與彼相關之事物自體性即是因相,然而說”與彼相關之事物自性”而作差別,無論是以自體性或增益,識之顯現皆不應理成為如是事物因相之關聯者,故為令了知此量境是已了知之與自相關之事物故。 因此,依于顯現之自相,由了知若無則無故,說比量之境是所了知之自相。 若問:若現量與比量二者之境是同一自相,則何故阿阇黎說現量與比量二者境各異耶?答:由顯現相異故,於一所取事物之能作用上,錯亂與不錯亂、明顯顯現與不明顯顯現二種相違之相不應理故無。明顯與不明顯之差別顯現非不存在於一事物,以遠近差別故,於一事物亦見相異故。然而,于能作用不錯亂之明顯相與于能力錯亂之不明顯相,彼等即成差別,故如是者不應理於一。 如《釋量論》中所說:“彼等互不相順之相不應為一。“是故所緣即是境,由彼差別故,陳那阿阇黎說量境各異,非由量之作用趣入境所說之作用境差別。 諸識之境有二種:所取與執著。分別則執增益之自性,並決定與彼相似之自相。根識取剎那,由彼力所生之決定即決定為見彼剎那之分相續。

།དེ་ལ་གཟུང་བ་ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གས་ཀྱང་དེར་ཞེན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ངེས་པའི་གཟུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུན་ཡུལ་དུ་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ངེས་པར་བྱས་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཞེན་པར་བྱ་བའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་མེད་པ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རིགས་སོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡང་གཟུང་བའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། རྗེས་ སུ་དཔག་པའི་གཟུང་བའི་དོན་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེ་ན།ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཐ་དད་པའི་སྒྲས་ནི་གཉི་གའི་གཟུང་བའི་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་འདི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཐ་དད་པའི་ཚིག་ནི་འདིར་ཐ་མི་དད་པ་འགོག་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དུ་མ་ཉིད་ནི་ལས་བསྒྲུབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གང་ཞིག་རང་གི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་མེ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྣང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།

其中,所取境非為差別趣入境,因二者皆由執著彼故唯趣入自相。正因此故,現量之所取境非為所得,因彼剎那不能獲得故。然而,以現量力所生之境決定之所取剎那之相續為境,彼亦是已決定之義,故現量與比量二者之所執趣入境無差別。 因此,對於”如同現量,比量亦應成為具所取境者”之說法是明顯的。因為現量之量境亦非所取剎那,而是執著。若問:差別豈非是事物之境者,比量之所取義是增益,彼中何有差別耶?答:說”差別”等。差別之詞即遮遣二者之所取義為一不應理,即遮遣此比量境為無差別,而非說勝義境為差別。故此處差別之語是專注于遮遣無差別,而非成立多性。 又問:何故不說境為多耶?答:比量即是分別,彼乃無境者故。若有境,則應成差別或無差別,然彼非有,因諸分別即是無境者故。若問:云何是無境者?答:因彼分別之顯現不隨順所許自境之隨行與返遮故。 非成為自體之火等由比量決定者,彼成為其境,且彼許為外境。比量顯現不隨外境有無,故由非決定事物故,以無事境者故,分別識是無境者。

།གང་ཞིག་གཟུང་བའི་ཡུལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་སྣང་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་གསལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུར་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བཤད་པ་སྤྱི་ཡང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ན་ནི་གསལ་བ་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ ཞིག་ཡིན་ན་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྣང་བའི་སྤྱི་ནི་ཡོད་ཀྱང་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མེད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་སྤྱི་ནི་ཡོད་ཀྱང་མེའི་རང་ བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོས་ནི་དོན་ཡིན་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་སྣང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་དོན་རྟོགས་པ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །གཉི་གའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ལས་ནི་ སྤྱི་རྟོགས་ལ།གཞན་མངོན་སུམ་ལས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་འདི་ལྟར་གཉི་གས་ཀྱང་ཞེན་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་ཚད་མ་ཡང་ཞེན་པར་བྱས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ཅི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྱིར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ།མངོན་པར་འདོད་པའི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་མིན་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཐ་དད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་མོ། །དེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གང་ལ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ།

若某者之所取境為實有事物,其顯現則隨順所欲顯現境之隨行與返遮,如現量然。此非如是,故為無境者。若念:分別顯現雖不隨明顯之隨行與返遮,然因是常故,依明顯之共相則無錯亂。彼亦因與明顯相似故,應如明顯自性而決定執取,故彼成境。 答:因共相亦不能說異於事物而差別,故為無境者。若能成立共相異於明顯,則明顯非境時共相可成境,然不能故,是故具共相境者成立為無境者。 又所說”比量顯現之共相雖有然非義,非火”者,僅此並非說比量無境,因顯現共相雖有然非火自性之義。以自體是義且所取亦即彼非他,故比量有境。是故此說:自顯現非義,因外境了知義故。亦非外境,因不隨其隨行返遮故。非共相,因彼無故。故比量即無境者。 “二者”即現量與比量二量之境為事物自相,由彼比量體性之因相了知共相,由其他現量了知自相。若問:何故如是說?因二者之所執與所得唯是自相,此等之量亦觀待所執所得。於此,如何唯自相說為共相,為顯此義而說:於何無所欲成辦之自性,彼即非彼自性。與彼相反即差別,彼即事物體。彼極成即安立,因此之故,具共相境之因相即如是說。

། གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱིས་དེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་འཇོག་པར་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་གནས པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སོ་སོར་ངེས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་འཇོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་དེའི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་དེ་ངེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་བྱེད་པར་ འགྱུར་བ་འདི་ཁོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་བཞིན་གཞན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གནས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེའི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ རུང་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་དེ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་གི་རུང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མ་ངེས་པའི་རུང་བ་འཛིན་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱི་ལྟ་བུ་དང་ཐུན་མོང་པ་ ལྟ་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི་ཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་པོ་ཁོ་ནར་དེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདིའི་ རང་བཞིན་ཞེས་བསྒྲུབས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བཤད་ པ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་བཙོ་བ་དང་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་གང་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ་དག་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདིའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ།

即使因相安立非彼自性之返遮事物,從非彼自性返遮即是事物自相之安立差別,故何以說為具共相境? 答:因差別各異不住故,因彼不各別決定住故。此說:於此非不安立自相,然某者彼各別決定自相自性唯一,不能決定通達,即”唯此成為作用者是彼自性,余非”,舍離其他自性后,因各別決定自性不定故,無差別住。 又彼能作用義之自性,於一切差別中無差別,故因執持可能自性,比量境為自相。又彼”唯如是非他”,不能決定一之可能自性。不定差別之可能執持,彼自相即如共相及共同,因比量安立故,比量為具共相境,非因了知共同自性一故。 正因此故,最初說唯了知非彼自性返遮之事物體。如是若以”此自性”之成立方式顯示,則亦安立具差別之自性。從非彼自性返遮之體性,因於一切無差別故,從彼門中說為具共相境。 即此于《釋論》中所說:因於熟燒等作用具足之義,為欲知彼等義,為求作用,從彼返遮顛倒義中,因相安立具差別之義體,因是能顯示故。是故此境為共相。

།འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐུན་མོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ངེས་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་དེས་ན་སྤྱིའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་དོན་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དོན་ ཡིན་གྱི།ཐུན་མོང་གི་ནི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་རྟོགས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཏེ། དེ་བསྐལ་པ་ནི་ཉེ་བར་མི་འཇོག་བའོ། །འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་མ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྟགས་ལས་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གནས་པ་མེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་རྟོགས་པ་ངེས་པ་ཡང་དེ་ལྟ བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་དེའི་ཚེ་རྟགས་ཀྱང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་དུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ནི་མེ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་བའི་རྒྱུ་སྤྱིར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དུ་བ་ཡང་མགྲིན་པ་དང་མིག་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་དེའི་འབྲས་བུར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བ་ཚང་བང་དུ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱོགས་ གཞན་ན་ཡོད་པའི་དུ་བ་མེའི་འབྲས་བུར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལས་བཟློག་པས་རྣམ་པར་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྱས་པ་ཉིད་འབྲེལ་པར་ངེས་ཤིང་། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་བྱས་པ་ལས་བཟློག་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་མཐའ་དག་ལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གནོད་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ་ཡང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དང་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པའི་རྟགས་ཅན དང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཐུན་མོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཡིན་ནོ།

如是所說:多者之共同自性,彼非由此安立,然因相之不共自性一者不能決定安立,故為共相境。共相義者為無差別義,非共同義,此為詞義。即此所顯:義了知彼差別無住故,因不了知故。事物自相存在者以自體,彼時分非安立。如是說:雖顯示事物存在,因不定顯示故,比量為具共相境。 又何故因相不決定住差別耶? 答:果等自性因相了知決定亦如是自性故,因為共相自性故。意趣是:若時所立與關聯決定,爾時因相亦決定為共相自性及具共相境。如是,以火境相貌識之因性決定火為煙因,于彼識境中一切火無差別故,決定煙因為共相。煙亦以咽喉及眼變異因性,一相執持因性即決定為彼果。是故由見灶中而比量者,決定他方所有煙為火果。 如是,由常法返遮而安住之無常性,與所作性決定關聯,所作性亦由非所作返遮而安住者,於一切決定為共相自性。彼體性由違害量決定,彼亦非趣入一分,然具一切義攝境,如說成立聲為不共所聞性時當說。彼因相亦因與共相自性及共同相因相關聯決定故,從彼因相了知亦應如是。因觀待隨行故。 不僅于近自相關聯為具共同境,于所立了知時亦然。

།རྟགས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དཔེ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་མཐོང་བ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་གནས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ན་རྟགས་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ནི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ན་ཡང་དཔེའི་ ཆོས་ཅན་ལ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐུན་མོང་བ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་ལས། འབྲེལ་པ་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྟགས་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་ པའི་དུས་སུ་རྟགས་གང་གིས་ཁྱབ་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ ཚིགས་གཉི་གས་རྟགས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིག་ཤོས་མངོན་སུམ་ནི་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ཏེ། རྒྱུན་གཞན་ནོ། །དེ་ འཛིན་པ་ནི་རྟོགས་པའོ།།དེ་དབེན་པ་ནི་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུས་ན་སོ་སོར་གནས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་དང་སེང་ལྡེང་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་གནས་པའི་ དོན་ཁྱད་པར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན་དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།

彼因相是隨行所立之能立。各別決定差別非為喻與所立法相之差別,然為彼果作用之共同功能。凡於喻法相亦所見,住于隨行所立法相之各別決定自性者,彼非隨行。因觀待于喻法相所見隨行故,因相為具共相境。 其攝義為:因相亦決定共相自性與共相關聯,于所比量了知境中,依于喻法相所見自性具隨行共同之因相,而了知所立。故於《量釋》中說:由憶念關聯為間隔,從因相了知隱蔽義。 是故,于所立了知時,由何因相了知遍隨行,即彼為能立。于執取關聯時,共同自性因相以何相貌與所立法關聯所見,即彼為能立,應當了知。彼亦無差別故,由二因說因相為具共相境。 今為明瞭比量為具共相境故,說現量為具自相境。另一現量見彼差別外之差別為異差別,即異相續。執取彼即了知。離彼即遠離,由遠離彼因故,各別住、各別決定者,以彼自性具相,由具自性故為具相。如是,從根生及從檀生等,了知住於前之差別義類攝義與異義關聯。 故自相即現量,於何者有自體境,即說為彼。

།འདིར་སྐད་ཅིག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པར་ནི་མི་རྟག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གང་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དོན་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ནི་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དེས་ནི་མངོན་སུམ་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་གི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ གྱི་ཚད་མ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུན་རྒྱུན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ གཟུང་བས་མངོན་སུམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ།།རང་ལས་དེ་བདག་ཉིད་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ལས་དོན་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་རྟགས་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟོགས་པ་གང་ལ་རྒྱུའི་ཡན་ ལག་གཞན་ཡོད་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་དེ་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནུས་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ཤེས་ཤིང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ དང་ཐུན་མོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཤེས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ནི་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གཞན་དེ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་འཇོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཅི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉི་ག་ཡང་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཚད་མ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མངོན་སུམ་ཡང་གཟུང་བའི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་ཅིག་ ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

此處以剎那差別而有區別者非為無常。因為對於某一差別,由現量力所生之決定認知的那個差別,即說現量具有對境。于剎那性則無執著之認知,故彼非現量具有對境。剎那事物亦不能為現量所得,故現量量非彼境者,然其相續所攝之他剎那為境。 正因如此,諸量之行境為決定義。故由現量執取各別決定相續離於他相續自性,現量為具自相境。因從自體了知義故。由於從自體了知彼義,非從他因,故了知差別決定,此為語義。 若了知有其他因支,從關聯他而了知者,非為具差別決定境,因彼能立他無功能故。云何無功能?因為由共相自性因了知與共相關聯,並了知與喻法相共同自性遍攝,而了知所立。 于所立法相了知因相若無所立則不生起,即是了知所立。因相非如燈般顯明隱蔽義。故彼他因不能安立差別。 若問:云何為具自相境?答:于自相義無欺即具決定為先之獲得。由無欺于現量、比量二者相等故,二量皆為實事境。故如是,現量所取為自相,比量則為共相。 如同由非所取及非事物故,對彼非為量,如是,現量對所取境單一剎那亦非為量,因不能獲得彼故。

།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉི་ག་ཡང་ངེས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུད་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་དབེན་པར་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་རྒྱུན་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ཉིད་འཇོག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མ་བསལ་ནས། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་ཞེས་གང་བཤད་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང་། མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཤེས་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ལ་ཡོད་པ། དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ ཡིན་ཞིང་།ཁྱབ་པའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ནི་བཏགས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཡུལ་ལ་སྤྱིའི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཙམ་ཡང་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཙམ་ལ་ཡོད་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། ས་ཕྱོགས་སུ་དུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ཚད་མ་ལས་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ ཡང་ངོ་།།ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པར་གཞན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ནི་འགལ་ལོ།

因此,二量對於已決定的相續而言,同爲具有自相境。然而,現量是具自相境,因為安立各別決定相續自體之自性所作用,遠離他相續;而比量則為具共相境,因為不能安立從他相續分別的各別決定之一差別故。 為除境上邪解余分,所說三相因之彼三相,為顯示故而說:將要闡述的所比度自性中存在,及與彼相同順品中決定存在,無有違品中決定不存在。 若問:何為所比度?答:欲知,即于欲知義之差別中存在者,稱為彼,所比度即是有法。所比度之名相有三種:由能立所了知之法與有法共相,是直接所比度;遍攝境所立法與因相之特徵境有法,是假名所比度。於此境上之共相非所比度,因如是共相上因不成故。若彼不成,則非因相,因無所立故。僅法亦非此處所比度,因將說如是僅法以隨行、返遮門而存在故。故特別說有法即是所比度。此處,即是因相特徵之此處。 于彼所比度上見為決定,如地方上煙為現量,聲上所作性為比量。于彼存在不僅由量,如是于與彼相同即順品上亦然。以”性”字表示從違品返遮,“亦”字為總攝。所比度有法之差別,分別他喻有法上可能存在則相違。

།དེ་སྟེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་འདོད་པ་ནི་ཡིན་ནོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བས་ཀྱང་ཆོས་ཆོས་ཅན་གཞན་ ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།གཞན་ལ་ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ལྡན་པ་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུས་ནི་ཆོས་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་བྱས་ ནས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་གཅད་ཀྱི།གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་གང་གིས་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་བརྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བའི་སྒྲ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མི་ལྡན་པ་མ་འབྲེལ་པ་དང་།གཞན་དང་ལྡན་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཏན་མི་ལྡན་པ་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ངེས་པར་སྟོན་ཏོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་ཡོད་པའི་ དངོས་པོ་སྡུད་པའོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་ཕྲད་གཅིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་གསུམ་འཇོག་པར་ནུས་ཤེ་ན། རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་དང་། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པའོ། ། འདི་ལ་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཕྲད་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཚིག་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་དུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གང དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་དེས་ནི་ཚིགས་དེར་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་དོན་ནི་ཚིག་གཞན་དང་འབྲེལ་བས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་ནི་འདིར་བརྟེན་པ་སྟེ་ཆོས་ལ་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དོ།།རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་དང་པོའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་ཉིད་དེ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若不由有法作差別,則彼時所比度法即是因相,而因相非所比度法,然此是所許。其義如是:如王之人從他分別,如是所比度亦於他法與有法分別,對此他疑慮而說非也,於他存在非相違。何以故?因以不相應、無關係分別之返因而成法差別故。此說:唯作不相應分別而分別有法之法,非分別與他相應。 若問:所說無關係分別之差別,是否有多種分別?答:有。有法之他依止、法之詞綴”性”等聲差別,故能遮遣不相應無關係、與他相應有關係、永不相應極不可能之分別。“性”字表示分別唯爾之確定,“及”字總攝有事。 複次,云何一詞綴能安立互相違背之三種所詮義?為顯示因由而說:差別與差別所依,與彼等能詮共同表述,及與”作”字共同表述。此中意趣為:詞綴是能顯,由能顯則顯後起之他詞所詮義差別,而非自主具有所詮義。故與何能顯詞相關而說,即顯彼句所屬差別,非其他任何。是故此義由與他詞關係而安立。差別於此為所依即法,差別所依即說有法。故”于所比度”雖是第七格詞尾,然是差別所依性,因是所依故。“法”雖是第一格詞尾,然是差別性,因是所依故。

།འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཚིག་ཕྲད་མ་སྦྱར་བ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་སྦྱར་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་ཚིག་ཕྲད་ དེའི་དོན་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གིས་གང་སྦྱར་བ་དེ་ལས་དོན་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དོན་དེ་སྟོན་པར་མི་འདོད་ན་ནི་ངག་སྦྱར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་དོན་མེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། གང་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དག་གང་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡོད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ན། གལ་ཏེ་ཆུའམ་གཞན་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་འདོད་ན་ནི་ཆུ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་མི་འདོད་ན་ནི། འོན་ཅིག་ཅེས་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གི་དོན་དུ་མ་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ངག་གི་དོན་ཀྱང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྣམ་པར་གཅད་པ་སྨྲ་བ་པོ་དག་གི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ནག་པ་འཕོང་མི་སྐྱེན་ན། འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་མི་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་ན་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་པདྨ་མི་སྲིད་ན་ནི་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་གང་གི་དོན་བསྟན་པར་འདོད་པའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་དཔེ་སྟོན་པ་ནི་དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པའོ།།འདི་ལ་གཞན་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ངག་སྦྱོར་བ་ན་ཕ་རོལ་པོས་རྨོངས་པ་གང་དོགས་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནག་པ་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་ནག་པ་འཕོང་མི་སྐྱེན་པར་དོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཕོང་སྐྱེན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་ངག་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ངག་གི་རྣམ་པར་གཅད་པའི་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་སྒྲུབ་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་དོགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ དོན་དུ་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་གི་དབྱེན་པའི་པདྨ་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་ལ། ཅི་འདིའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་སྔོན་པོ་ཉིད་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་ཅེས་དོགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་དུ་སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ངག་ཡིན་ནོ།

若問:那麼當不加詞綴時,如何理解分別義?答:即使不加,也可從說者意樂而了知詞綴之義。由何者加何者,即從彼了知其義。因為若不欲顯示彼義,則語句組合將成無義。 若問:何以無義?答:由於凡有遮遣果者故。譬如說”取水來”時,若欲取水或其他物而來,則說”水”成無義;若不欲取來,則說”來”成無義。如是,語句義之多法聚集自性,依語境如何分別,即是說者所欲之果。 如是,若黑人不善射箭,則不說”善射”;同樣,若有其他極善射箭者,則不說”悉達善射”,因其善射已成立故。若青蓮不可能存在,則不應說”青”。故從欲顯何義之意樂,即能了知所確定之義。 為顯示三種分別之例,如”黑人善射”等。此中為令他了解而組語時,應遮遣對方所疑惑者。世間中未聞黑人善射,故為遮遣黑人不善射之疑惑,而組語以成立善射。此即語言分別之果。悉達以善射聞名,故無相違疑慮。因此,為遮遣與其他人共同了知之極善射,故說”悉達善射”即是分別之果。 青色以外之蓮花極成,當疑慮此類是否可能有青色時,為遮遣此疑,故說”青蓮可能存在”之語。

།གལ་ཏེ་ནག་པའི་དོན་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལ་འཕང་སྐྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་ལས་གཞན་ཡིན་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ལས་ལྡོག་པར་རྟོགས་ན། འོ་ན་ནི་གཞན་ཡོད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏོང་ཕོད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་ལྡོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། བཤད་པ། རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་དེར་ཡང་ཟླ་བོ་འགལ་ཟླ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལྡོག་པ་དོན་དེ་དག་གི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་འགའ ཞིག་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཕོང་སྐྱེན་པ་བསྒྲུབས་ན་འགལ་ཟླ་འཕོང་མི་སྐྱེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི། གཞན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཕོང་སྐྱེན་པ་བསྒྲུབས་པས་ན་འགལ་ཟླ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ འཕོང་སྐྱེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི་གཏོང་ཕོད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ཉིད་སྲིད་པར་བསྒྲུབས་ན་མི་སྲིད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདིས་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གསུམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྲོག་ནར་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་འདིའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ ནི།རྨོངས་པའི་དོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གཉིས་ལས་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ། །ཅི་འདི་སྲོག་ནར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གྲོང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་སྲོག་ནར་འགྲོ་བ་ ཉིད་དོ་ཞེས་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་འགྲོ་འམ་འོན་ཏེ་མི་འགྲོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གཏན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འགལ་ཟླ་ཉིད་བཟློག་པའི་གཞན་ཙམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྲགས་དང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་འགལ་བ་ཉིད་ཟློག་གི་གཞན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྒྲའི་དོན་ལས་གཞན་བཟློག་པ་ཡང་གྲགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若在”黑人善射”等語句中,對於未成為”善射”等詞之表述對像者,由於它們與作為詞之表述對象的”善射”等相異,從區分詞綴而了知遮遣,那麼因無差別而有其他存在,則對慷慨等其他功德也應了知遮遣,對此疑問,解釋道:于彼三種分別中,對立面、相違之遮遣、遮遣義等,皆當了知,即從某法之確定,當了知其相反義。 若成立善射,則遮遣其對立面不善射,而非僅是其他;由成立悉達獨特之善射,則遮遣與一切眾生共同之善射,而非慷慨等。如是,若成立青色之可能性,則遮遣其不可能性,而非其他。 以此方式,當觀察一切語言之三種遮遣果。如說”此為往生之道”,則可能有三種遮遣迷惑疑慮之差別:於二道中,此是彼而非他,此為具他遮遣;若疑惑是往生之道抑或往他鄉之道,則說”實為往生道”,此為無關遮遣;若疑惑是去抑或不去,則說”實為往”,此為全無遮遣。如是亦可應用於其他。 若問:為何僅遮遣對立面而非僅是其他?答:如是聞名故。世間中以區分詞綴遮遣對立,而非僅是其他,此為衆所周知。故由如是聞名,當了知唯遮遣彼。譬如了知詞義隨順世間共識而無他因,如是從詞義遮遣其他亦依共識,此為結語。

།གལ་ཏེ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཉིད་བཟློག་པར་གྲགས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཁྱོད་ལ་དྲིས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ནུས་པ་དང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་།བཟློག་པར་གྲགས་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲའི་ནུས་པ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་འཕོང་མི་སྐྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གཅོད་ན་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པའི་ཚིག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤུགས་ཀྱིས་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕོང་མི་སྐྱེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་ གཏོང་ཕོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གཅོད་ན་འཕོང་སྐྱེན་པའི་ཚིག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གཞན་ཙམ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ལ་ནི་སྒྲའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྤྱིའི་ཕྱིར་བརྗོད་དེ། སྒྲ་སྦྱར་བ་ཅི་སྙེད་ པ་ནི་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་འདིར་ཟླ་བོའི་ཆོས་ནི་བརྗོད་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲ་ནི་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འབྲང་ཞིང་། །ཞེས་སྒོས་ཏེ། སྒྲ་ནི་ངག་གི་དོན་བསྟན་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ སྣང་བ་ཉིད་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི་མི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ།བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་ཟླ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བློ་གྲོས་རྨོངས་པའི་དོགས་པའི་གནས་གཅོད་པར་བྱེད་པས། དོན་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ བརྗོད་པར་འདོད་པའི་བརྗོད་བྱ་དོན་འགའ་ཞིག་བཟློག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་འགལ་ཟླ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འགལ་ཟླ་ཅིག་ཤོས་མི་ཟློགས་ན་ནི་བརྗོད་བྱ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ཙམ་མི་ཟློགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ཡིན་ལ།བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡང་འགལ་ཟླ་ཟློག་པར་བྱེད་པར་མི་འཐད་པས་སྒྲ་རྣམས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཡང་འགལ་ཟླའི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་གྲགས་ཀྱི་གཞན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་ འགྲེལ་ལས་དེ་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དང་།ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་བསྡུ་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། བསྡུ་བ་ནི་ཡི་གེ་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་། མི་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ།

若問:“對於非詞語表述對像而無差別者,為何僅遮遣某些而非全部為衆所周知”,這不正是向你所問的嗎?答:說”能力”者,即使是非詞義,其遮遣為衆所周知亦非無因,而是由詞之能力。若不遮遣不善射,則善射之詞將成無義。以勢力善射性遮遣不善射,然若不遮遣慷慨性,善射之詞並不會成為無義。 因此,對於僅遮遣其他,詞之能力實不存在,故僅遮遣其他並非衆所周知。由於詞之能力,此為總說。若問:凡應用詞語皆為令了知自義,此處對立之性質非所表述,則說”詞隨欲說轉”。因為詞隨說者欲說意樂、欲說之心而轉。 此即是說,詞表述顯現於欲說者之心,而非不顯現者;于欲說者之心亦趣入遮遣對立。如是,由斷除愚癡疑惑處,欲說某義,故說者心中所顯義之詞,欲遮遣某所欲說義,此即為對立。如是,若不遮遣另一對立,則所說欲說義將成無義,而非因不遮遣僅是其他。 是故,諸詞之義隨順欲說,欲說亦以理成立遮遣對立,諸詞以表述之勢力,雖非所詮,亦以區分詞綴遮遣對立法性為衆所周知,而非僅是其他。若問:《量釋》中豈非攝為”如是衆所周知故”、“能力故”及”詞隨欲說轉故”三因耶?誠然,但攝義則文字繁多且不相稱。

།དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཞེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དཔེར་ན། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་མེད་པ་ལ་མཐོང་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་གྱི་བཤད་པ་བོར་ནས་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་ བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྲིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པ་གྲགས་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་མ་གྲགས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མི་ལྡན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། དེས་ན་མི་ལྡན་པ་རྣམས་གཅོད་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དེར་འགྱུར་ན་ཆོས་ཅན་གཞན་དང་འབྲེལ པའི་བྱས་པ་གཞན་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདིར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་དག་ལས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ན། གཞན་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྒྲ་གཅིག་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་བུམ་པ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གི་དོན་ཡིན་གྱི། གང་གིས་གཞན་མ་བྱས་པ ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལྡོག་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དེའི་ཚེ་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ལྡོག་པ་ གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཞི་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པས་དུ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ལ་གཞན་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

因此,這並非是阿阇黎所許。例如,對於”無害及真實義,自性”等文,阿阇黎解釋為:“于無我所見即是無害,及了知真實義之自性”,然釋論者捨棄阿阇黎之解釋,而說”無害之自性及真實義之自性”,如是可知在其他處亦可能有非所許之解釋。 何以故,如何可能從他遮遣?如善射者衆所周知應從他遮遣,然因相併非衆所周知為所推度之法,因為論典中無其他相之語。因此,解釋為:“由於是所推度之法,此處遮遣無具性”,即說:“由遮遣無具者之因,故為有法法之差別,應觀察能遮遣者。” 因此,不存在具有有法差別之法于喻無隨行之過失。若許由遮遣具他性為差別,為顯示過失而說:若聲等相關之一作用成為因相,則與其他有法相關之其他所作性即非因相。如是,若成為”唯所推度之法是因,他者則非”之語,則不應理。因為若等性中之一為因相,其他如何成為非因相?若聲是一所作性,則應成其他瓶非所作性。 此義非爾,此處之義為:“凡於所推度性中存在者即是因”,而非”凡於所推度性中存在者即是所作,由此他成非所作性”之義。應成非因性者,謂:當由離常性而取無常性時,總體成為一,當成為其他離性之差別時,由各別所依有異故成多。如是,所作性亦是多。因此,一為因相而他非因相。

།སྐྱོན་འདིར་མ་ཟད་དེ། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱང་ སྟེ།དེ་དག་གི་ཚིག་ཕྲད་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་འབྲེལ་པར་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་བཤད་པ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ ངེས་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དམ་བཅའ་བ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དམ་བཅའ་བ་སྦྱོར་བ་མེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་ཆོས་ཅན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མ་འབྲེལ་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་སྟོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ། མེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་མེ་ཙམ་དང་མི་རྟག་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པ་ན་གྲུབ་པ་ ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན།གང་གི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རང་བཞིན་མེ་ཙམ་དང་མི་རྟག་པ་ཙམ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན། མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སམ། སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་སྤྱིས་ཡིན་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། སྒྲ་དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ ལ་བྱའོ།།འབྲེལ་པ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། དེས་ན་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ལ་ཁྱབ་པའི་དུས་ན་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མ་འབྲེལ་པར་རྣམ་པར་ བཅད་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཅིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཙམ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བསྡུས་པ་ལས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

過失不僅於此,而且差別與所差別相關之語助詞亦然,此意為彼等語助詞將成無差別。通過此說明以無關聯遮遣方式成為因法之有法差別,于所立法亦應由無關聯遮遣之理由確定為差別與所差別之事。因此,于彼亦能遣除無隨行之過失。 為顯示此義而說”因此非無隨行”。若有宗法結合,則不應說此;若無宗法結合,則于隨行時因無有法故,不存在無隨行過失之理解。 為顯示無關聯遮遣之其他功德而說”如是”等。即使所立為無常性之自性或火之自性之總相,當證成唯火與唯無常時,亦不能說”于已成者有能立之過”。因為若總相自性之唯火與唯無常已極成,則將成就無關聯遮遣相之差別分或與聲相關。彼無關聯遮遣即成為證成未成。 是故,雖以總相為遍攝之理,然因成為觀察無則不生之差別,故非於已成者而立。為顯示此義:“因與彼聲無關聯之遮遣未成故。“無具之遮遣即具,應于關聯而作。關聯亦無異於有關聯者,故無關聯遮遣即攝持法與有法。 是故,如何于有法法之總相一分遍於法時,觀察而說為所立,如是無關聯遮遣之法為所立。若爾,為何說”一分唯法無差別為所立”即為遣除,因為除攝持法與有法外無他無具遮遣故。

།སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་ པར་བཅད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་དུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་པར་ཏེ་མི་ལྡོག་པར་ འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པར་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེས་ན་གཉིས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་དག་དོགས་པ་ལ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཅན་ལ་མེད་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དགག་པའི་ཁྱད་པར་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དགག་པའི་དོན་དགོས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་དོན་འདི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངེས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་སྔར་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་གཞན་དེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྙམ་དུ་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ཡང་ཕྱིས་ངེས་པར་བྱས་པས་སྔར་གྱི་ཡོད་པ་དང་གཞན་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་སྡུད་པའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་གཞན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྡུད་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངེས པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་བཟློག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསྡུ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲའི་དོན་གང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་གསལ་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་བླང་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མི་གནོད་པར་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྨོས་པ་འདི་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྡུ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འོས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་བཀག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།སྡུད་པའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

總相之一分並非無具遮遣之差別者,然而當成為與差別相關時,觀察而說為所立,總相亦即是彼。由於確定”存在於同品”,故於所立有法將成為無有即不返。如是確定即說因從他返,異品與比量二者亦無異於異於同品。因此,對於他方懷疑”說從二者返”者而言解釋:非如是,不致於有法無有。 為遮遣他差別之義故,即於何處有遮遣他異品之義必要之確定,意為為返異品義而確定。若作是念:“雖欲求此義,然因確定無差別故,此分別從何而來?“答曰:于彼所立有法,以先前成立為有之確定語詞,即遮遣非彼行境之他。 若念:“雖成立為有,然後確定則將返先前之有與他無差別”,故說”攝持”。此中意趣為:此處攝持他于所立有法為有之同品上確定為有。若返確定之所立有法為有性,則彼時攝持將壞。 以顯明差別之語詞所說之聲,不返所明差別義之自性,若非如是則不成能明。是故,凡為何種義差別之能明而取用之語助詞,于不害其自性之情況下為差別之能明。 所說差別能明即是攝持,故於說攝持后當爲差別能明,由此亦定不遮所立有法之有性,因隨說攝持自性故。是故說”攝持之確定”。

།སྒྲའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་དོན་ཡིན་ ཏེ།ན་ར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བུ་གཞན་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི་ན་ར་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་བཀག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་འབའ་ཞིག་གི་དོན་འདི་ལྟར་ཡིན་པར་ནི་མ་ཟད་དེ། འདི་འདྲ་བའི་རིགས་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་ངག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་ཁོ་ན་ལ་ཟན་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཟན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་བསྡུས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཟན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི། གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་བསྡུ་བར འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་མེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཚུལ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་མེད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ ཚུལ་གསུམ་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཚད་མས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ངེས་པ་སྨོས་སོ། །ཐ་མར་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པར་སྨོས་པའི་ངེས་པ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསུམ་ཀ་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཚུལ་ཐ་མ་ལ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་འདོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་སྔ་མ་གཉིས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ངེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། བཤད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་དོན་གཞན་དང་རང་བཞིན་དག་གོ། །དེའི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཙམ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་བྱས་པ་དང་རང་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་དག་གམ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པས་གྲུབ་ན་སྟེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཤིང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་ཉིད་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བལྟའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དག་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། བལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡུལ་ལྟར་རུང་བ་ཡོད་པའོ།

聲義應為世間所了知,如是自性之世間譬喻顯示,即”譬如”等。此中義為:與那羅共攝之無愛子之確定,遮遣其他子,而不遮遣那羅本身,因將致遮遣與之共攝之體性故。不僅此一偈頌義如是,亦有如是類世間語。譬如”唯與天授、供授施食”等。攝持施食之供授確定,遮遣其他施食對象,而非遮遣依之成攝持者。因此,此偈頌即破”於何處亦不可說”之說。 所立及與彼同類中有之二相具足因,其無于同品無事中無之體性即第三相,彼亦應為量所確定,為顯此義故說”確定”。最後即第三相所說確定之確定相法,應與三者相連。如是,于最後相欲求確定為能立支分,於前二相亦無差別為能立支分。 又,云何能確定于無中之無性?答曰:異於所立之義及自性。彼之生起即果成就,及彼即唯隨系所立,由所立所作及自性之現量、不得二者,或能害量行起而成就。是故,應知由不得事物之因及能遍如樹性等,成就無性。 若念:“如果及自性二者僅不得非為量,如是因及能遍二者亦然”,答曰:具可見境,即於何不得有可見境。

།འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་ བའི་རྒྱུའམ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དག་མ་དམིགས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ངེས་ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། བཟློག་པ་ དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་མེད་པར་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཅིང་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ཉེ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་ན་ནི་འགར་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ མཚན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་འཇུག་ན་ནི། འདིར་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྡོག་པར་ངེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཅིང་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་མེད་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ ཟ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ན་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ལས་དེ་བྱས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྩོམ་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བས་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་རྟོགས་སོ། །འདི་ལྟར་ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ལས་ཆོས་གཞན་ཡིན་ཞིང་།གཞན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེས་ན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། ། འགལ་བ་ཙམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་མེས་དྲོ་བ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་འགལ་བ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

如是所說:若不得顯現之因或差別,則定無有性,若定此,則果與自性二者亦定為無,而非由其他不顯現之不得。 若問:“于不得中如何確定返遮?“答曰:由返遮于有事中現量行起為定返遮之因故,無差別而定返遮。如是,有餘得因及顯現事物近時,若現量不行,則於何處亦不行,以彼唯具如是因相故。是故,若於某處由如是因相現量行起,則此中若有彼事物亦當行起,如是定返遮。因此,由有餘因及顯現事物必定可得故,從不得則必定確定無性。 言”于彼相順中有”僅此,即從異品返遮為因,定此時,于無中說無性雖無義,作此為令確定故。于已成立而作為令確定故,此為正理。 為顯何等確定,有謂:“唯從無性而無性為第三相,非於其他,亦非於相違”,此為確定之果。如是,有身性等異於無常性之法,又為異品故,將無有因。若謂唯于無常性等一法有而於他無之法亦無,是故任何亦不成因。若僅相違為異品,則由遮遣彼故,不能了知火之暖性,以未遮遣非冷非暖故。如說:“以致遮遣相違故,及將無因故。”

།དེ་ལ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་ཐལ་བས་ན། མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་པའམ་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་སོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདི་མེད་པ་ལ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལའོ། །འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་དེ་འགོག་པ་དེ་ལྟར་དོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་སྲིད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ལས་ཡོད་པ་འགག་པ་ནི་དོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་སྲིད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་བརྗོད་ན་དེ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དགག་པར་དོགས་ པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་འགོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་འགའ་ཡང་ཆོས་གཞན་ལས་བཟློག་པར་དོགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་སྨོས་པ་དོན་ མེད་དོ།།འགལ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འགལ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་འགོག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པར་འགོག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ ཀྱང་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གཞན་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་འགལ་བ་ཁོ་ན་དེ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

於此,當說”唯于相順中有”時,由無異法與相違者非為相順,一切非相順者皆無性成為異相故,于無性中無為三相,非異法或相違。為顯此義,為令確定故說”于無性”。 阿阇黎為破此而說:于如是了知彼無中說無之義者。此說:不疑遮遣于余法中有之可能,何以故?以不可能故。 此當說:不疑遮遣從無常性異法中有,以唯於一法有不可能故。若如是可能者,爾時若不說無事,爲了知彼義,則當疑遮遣于余法中行起,然如是相不可能。正因此故,當了知遮遣余相,以彼可能故。是故,若說”于相順中有”,全無疑慮遮遣任何余法。故為遮遣而說無中無性無義。 所說”致遮遣相違”不應理。如是,若於相違中了知遮遣因,若當了知唯于彼確定遮遣,爾時成過。以非唯從彼返遮,然亦從非冷非暖等他法。若念:“唯相違為異品,故唯于彼返遮,豈能從非冷非暖返遮?“故說”唯于彼相順”。僅由”因唯于相順品有”此語,不能如是了知唯相違非為相順。

།འདི་ལྟར་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བརྗོད་པས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་ངེས་པར་མི་ འགྱུར་ན།གང་གི་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་མཐུན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། འགལ་བ་ཁོ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་གང་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དྲོ་བ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་གལ་ཏེ འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འགལ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།འགལ་བ་ནི་བཟློག་པར་བྱས་ཀྱང་དྲོ་བ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་གྲང་དྲོ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེ་དང་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་འགལ་བ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ གང་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་རྗོད་པའི་དོན་ནི་གང་ཞིག་མེད་པ་ཙམ་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་ དག་ཀྱང་མེད་པ་ཙམ་དུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་པ་ཙམ་ལ་མེད་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་པ་ཙམ་དང་འགལ་བ་ཙམ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་འབའ་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཐལ་ལོ།

如是,由說”唯于彼相順”,則定於相順中有,然于非相順者皆不決定。若無差別性,豈非唯相違成為不相順?若唯相違為異品有何過失?答曰:以唯相違為異品,故唯從異品返遮,因以無性相而不能了知所立暖性。此說:從異品返遮之因,當顯示彼返遮時,由返遮門而成立所立。 若異品唯是相違,則由從彼相違返遮之因而成遮遣彼。雖遮相違亦不能了知暖性,以未遮非異品之非冷非暖故。是故,若唯相違為異品則有此過,然說”唯于彼相順”時,不應理解唯相違一向決定為異品,然從相順返遮無事亦是,以”亦”字表示異於相順者亦為異品。 如是,從相順返遮者,彼之異法及與彼相違者皆為非相順,凡非相順者皆為異品。是故,汝所說”致唯從相違遮遣”之過失不存在,故為遣除汝所說過失,三相不須說明。 阿阇黎意趣是:說無中無性之義,謂凡於無性中無者即是因。于相違等他法返遮者,于無性中亦無差別。是故,說因於所立法無性中無為三相,非唯于異法或相違中無,以若唯相違為異品則致唯從彼遮遣故。

། གཞན་པ་ཙམ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་པའི་ཡུལ་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྟགས པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྟགས་པའི་ཆོས་གཞན་ལ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེ་ཡང་ཆོས་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་གཞན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ནི་བསྙད་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་རེ་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་དང་ལྡན་པས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པ་ཉིད་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པས་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ནི་ མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་གཞན་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ལ་མེད་ པ་ཉིད་བརྗོད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་གི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། དགོས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་ ནང་ནས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་སྦྱར་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ།།ཤུགས་ལས་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་བརྗོད་པས་ གཉིས་ལ་འཕེན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་སྦྱོར་གྱི་གཉི་ག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ངག་གིས་ངེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསླབ་པའི་ཕྱིར། ངག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་གཉི་ག་དུས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གཅིག་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངག་སྦྱར་བར་བྱ་བར་བསྟན་ཏམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།

僅異性亦非異品,因若爾則成立無常性之所作性非為因故,因無返遮境之異於無常者故。汝所計度之”他法于所立法為異”者,實為無關,如是,依返遮而計度之他法非是所作性,然于實有法處則是。若念”彼亦非異於此法”,誠然,然不能說由具此法故即是異,如是,不能說由具無常故彼是同品,由具他法故是異品。具婆羅門性者為婆羅門,非由具他法故成非婆羅門,然因非當前所論法之所依故。是故,唯非無常性之所依為異,非具無常性者。因此,於此論中阿阇黎意趣別有所指。 若問:“云何說無中無性?“答曰:為顯示隨行與返遮二者之結合義,於何有此必要?說于異品無者為顯示結合故。又問:“如何顯示結合?“答曰:由隨行與返遮中具決定周遍之一相之力。由力而了知即是義理通達,彼能令了知第二相。所謂”是故”者,由說具周遍之一相能引生二相,故唯結合一相,非二者俱。 周遍亦由限定而令通達,故以具限定之語顯示何等決定,即應如是結合,為教示此義,於二語皆示有限定。若問:“是否說以具決定之一語結合,不應同時結合二者?“答曰:非也。

།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་སྦྱར་བ་ན་ཡང་གཉིས་པ་ནི་བརྗོད་ པ་ཉིད་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་ནི་སྦྱོར་བ་གཉི་ག་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་ན་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ མེད་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།།ཤིང་ཕུང་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཙམ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའམ་མེད་ པར་བརྗོད་པ་ན་ཡང་གཉིས་པ་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་ན་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་ཡང་གཅིག་བརྗོད་ན་གཉིས་པ་འཕེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་ཞིང་།དེ་ཉིད་ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་ལྡོག་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྦྱར་བ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་གཅིག་རྟོགས་པ་ན་ཡང་གཉིས་པ་རྟོགས་པར་ངེས་པ་འཁྲུལ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྟོགས་པས་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ལྡན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད།གཏན་ཚིགས་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལྡོག་པ་རྟོགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ སོ།།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཡོད་ན་ནི་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལའོ།

若問:“那麼如何?“答:因為有其他果故,應當結合具決定者,當如是結合時,第二者之表述僅是附帶而來。如是,若僅說有與無為隨行與返遮,則二種結合皆不能令人了知。如是,若無決定,則結合義將成:凡於同品有、于異品無者即是因。於一木叢所生者亦僅有同品之有及異品之無,故為遮遣此義,應說有無決定性,當說決定一者之有或無時,即能引生第二者。 其中究竟義為:由說決定性故能令了知因,是故決定性實為必要,又因說一決定能引生第二者故,不應結合第二者。因於同品決定,是由關聯而有,由此同一關聯而有異品之返遮。具決定之異品返遮亦由關聯性而有同品決定,此關聯即為隨行之相,故當結合返遮時亦能了知隨行。 為證明了知一者時必定了知第二者之確定無誤,故說”若”等。雖有所聞性之返遮,然非能令了知,故如何說由了知返遮而了知具決定之隨行?因是由已成立之隨行與返遮令人了知,故雖了知返遮而不了知隨行,因此所聞性非能令了知。為遮遣此義故說”非也”。所聞性實無返遮。若有返遮,則必定有隨行,因為是無則不生故。“于任何”者,謂于常性或無常性。

།གལ་ཏེ་འགའ་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་ན་ནི་གང་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཡོད་པས་དེ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། འགལ་ཟླ་མེད་པར་གོ་ན་ཡང་ཅིག་ཤོས་ངེས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐེ་ཚོམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་འགའ་ལས་ཀྱང་ལོག་ པར་ངེས་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །བྱས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ན་ འགའ་ཞིག་ཏུ་རང་ཡོད་པ་ན་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།བྱས་པ་ཉིད་ངེས་པར་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཡིན་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་རྟག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཟའོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལྡོག་པར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེའི་ཆོས་མ་ཡིན པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལས་ལྡོག་ན་གཉིས་པ་ལ་ངེས་པར་འཇུག་ལ། ཞུགས་ན་ཡང་རང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་གཅིག་ལས་ལྡོག་ན་གཞན་ལ་ངེས་པར་ཡོད་ པས་འགའ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱེད་དོ།།གང་ཞིག་འགའ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེས་ན་དེ་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པར་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་ པ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

若確定從某處返遮,則對所返遮處不會生疑,反而因自身存在而能了知彼不存在,若了知對立面不存在,則另一方必定存在,因此所聞性不應成為生疑之因。然而,因為是生疑之因,故確定不從任何處返遮。 為明此義,為顯示返遮因即是決定因,故說”于具返遮者”。具返遮者無有疑惑,如從所作性而知無常性。彼所作性從常性返遮時,于某處由自身存在而成為能遮。不能說”所作性確定從常性返遮,而對所作性境之常性又生疑”。若對常性境無疑,則由遍舍彼而住之相無常性亦無疑。是故,凡有返遮者非為疑因,凡為疑因者即對一切返遮皆成疑惑。 若作是念:“所聞性雖從某處返遮,然僅能遮返遮境,而於另一本性之成立則生疑。“故說”事物法”。所聞性是事物法,凡是事物法者,雖必定從一切事物返遮,然非返遮境,因事物法與非彼法相違故。常與無常二者遍攝一切事物為二聚,故從一返遮則必入第二,若入則能安立自境。是故事物法從一返遮則於他必有,故於任何處皆不生疑。凡於任何處皆不確定返遮者,因懷疑入於二者故即是疑因。為顯此義故說”故由彼有疑故”。 若問:“如何說所聞性具返遮?“答:因為此于任何處皆未見隨行,故說此具有返遮之具返遮。

།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་འགོག་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་མ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་ངེས་པར་བྱ་བའི་གོ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ འཕེན་པ་མ་ཡིན་ན་སྙམ་ན།སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་ན་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་ལ། འབྲེལ་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་རྒྱུའི་ དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུར་མཐོང་ན། འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་པ་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་ བའི་ཚད་མའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་བྱེད་པ་མེད་དེ། དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་གཞན་ལ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཉན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མཉན་བྱ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་སྒྲ་ཙམ་ལ་ཡོད་པས། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མཉན་བར་ པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ།གང་ཞིག་[(]རྟག་[,]རྟགས་[)]ཀྱི་ཚུལ་གྲུབ་པའི་དུས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རྟགས་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་མཉན་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པའི་དུས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མཉན་བྱ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།

此中所說:此返遮聲是著重遮遣見隨行,而非說確定返遮。不見隨行之自性返遮非是能立。若問:“何等為能立?“答:已說由因不可得及遍不可得所確定之能立。若作是念:“彼亦成無隨行,故非能遍。“答:彼亦不能顯示無隨行之確定返遮。 若有關聯,則所立返遮時因亦返遮,關聯亦以彼之自性及從彼所生為因相。彼之本性即是以彼自性及因事見有境之量為能立之了知。此中所說:若於某處見為自性或果,則由某遍及由某了知為果。確定為彼自性之量境及從彼所生之量境即是隨行境,是故由自性及從彼所生之確定性而確定返遮故,無有任何無隨行之確定返遮。故成互相觀待。 若謂:“所聞性是聞識所取,彼亦是具自相之因,非剎那者無有作用,故於成立無常性時,所聞性從異品返遮。僅于所立法外無有,非為無隨行。故由無返遮,所聞性非能立。“何以如是說?若聞識之因即是所聞,則彼存在於聲音一般,由何能害量成立剎那性之遍,由彼聲亦成立為剎那故,所聞性更何所立?凡於因相成就時未成者,彼由因而立,然聲之剎那性于所聞隨行成就時即已成就,故不待所聞。

།དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་དུས་ཉིད་ན་སྒྲ་སྐད་ཅིག་ མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་འགྲུབ་པོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་གི་མུར་ཐུག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་ རོ།ཐུན་མོང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་སྒྲ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན། སྐད་ཅིག་མར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ལ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཙམ་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཉན་བྱའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་གང་ཞིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་པར་ག་ལ་ འགྱུར།གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྟགས་ཚུལ་གཉིས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ་ཞེ་ན། དགག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཚད་མས་ངེས་ཀྱང་གཞལ་བྱ་ཉིད་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ངེས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་གཞན་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་གཞན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཉི་ག་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་དེ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཡང་ན་ དོན་གྱིས་གོ་བ་སྟེ།ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་ཀྱང་གཉི་ག་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ནའི་སྒྲ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ནི་ཐ་ དད་པ་ཁོ་ནའོ།

如是,在有遍成就之時,聲非成立為剎那。如是,有之事物是無量,故於共同境成立遍。如何於一事物究竟,不能以次第與頓時顯示無作用,如是將於剎那滅時分中解說。 雖成立共同境之遍,于聲存在有疑時,則未成立為剎那,于確定存在時則已成就。所聞性存在於聲一般,故應成立彼之遍。是故,無論所聞性或其他任何不共者皆非能立,以能害量即已成立所欲了知之差別為所比量故,無有彼之作用故。 依於一事物,不能以次第與頓時成立無作用,故遍如何得成?若謂:“確定性即是隨行或返遮,則應成因相唯二,即是宗法及隨行返遮二者之任一。“為遮此說”非也”,隨行與返遮是異相。如是,雖以量確定于同品有,如所量性,然非確定于異品無。若於確定亦不確定者,彼與余差別為異,為顯差別亦是異相故,非一相。 然依前說方式,彼等是以確定聲所詮,由一亦能顯二確定故,攝略語言表述,非為成一相故。如是,阿阇黎陳那亦說:“或由義了知,以任一勢至表述亦能顯二故。“或字是觀待《集量論》文。是故攝略表述,以一表述之相唯異。

།གཞན་དག་ནི་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཉིད་འཇུག་པ་འགོག་པར་བྱེད་དེ། །མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་གཞིའི་ནུས་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དེར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དགག་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ལ་བཞད་གད་དུ་སྨྲས་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཕྱུགས་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གང་མི་རིགས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དྲན་པའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་མི་གནས་སོ། །རྒོལ་ལ་འདི་ནི་གང་ཁོ་ནའི་ཚེ་གཞན་འགོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རང་ཉིད་སྤྱོད་ པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་ཕྱུགས་ལས་ཀྱང་ཕྱུགས་ཡིན་ཏེ། ཕྱུགས་ཀྱི་དྲུང་ན་ཡང་ཕྱུགས་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་ཆེན་པོ་བླ་མ་དག་ལ་སྨོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལས་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་འགོག་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི། ཕ་རོལ་པོ་འདི་ལྡོག་པའི་དོན་སྟོན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མེད་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཅིང་སྒྲུབ ཅིང་གཞན་དག་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་ནོ།།ཁྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་བརྟགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཚིག་འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་མེད་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་འདི་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་མི་སྨྲ་ན་ནི་ གཞན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ།མི་དབང་ལ་སྨྲ་ན་ཡང་མེད་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པའི་སྐྱོན་འདི་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་སྐྱོན་གཞན་ཏེ། མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་འགོག་ན་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་པའོ། ། འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་བཀག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཉི་ག་ལ་དགག་པར་མི་ནུས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཅི་ལྟར འདོད།ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་གང་གིས་འདོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ལ་མེད་པ་འབྱུང་ཁུང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

其他人則遮遣”非有之無”中無性的運用。“非有之無”作為基礎,即處所基之功能,以”等”字所表之作者等功能于彼不應理,因不可能故。無者離一切功能故。 為遮此,對他方戲言道:“且連畜生也…”。當見不應理時,縱無前後憶念功能,亦不住于彼。論者正當遮他時,自身即在行持。故較畜生更為畜生,在畜生面前亦是畜生。對阿阇黎陳那等大德中之大德上師誹謗,較此更無不知己者,因不知己之行為僅止於此故。 為顯示遮他時自作不應理義,而說:此對方以詮說返遮義之語言,即以”于無中無性不應理”等語,顯示併成立非事物之無不應安立,而遮他者,明顯是王者行徑。汝此不具正理非理觀察之語,如同王者行徑。 若念:“以詮說無之語言,此不作安立。“答曰:若自不說則不能令他了知;若對王者說,亦不能遣除于無安立聲之過失。如是此為他過:若不遮無之因相則得成立。何故?說:豈有異於無之返遮相? 此說:遮無事物即說為某事物,故不能遮二者。因遮無事物故成許事物,然彼亦不應理。複次,汝如何許彼從無之返遮之返遮?以何語言組合而許?說:以”無有從無返遮”此語。此說:說”從無返遮非成”時,即于返遮之返遮中顯示無之來源。

།ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནུས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་འབྱུང་ཁུང་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་ལ་ནི་འབྱུང་ཁུང་ཉིད་བཀག་ལ། ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ལ་ནི་འབྱུང་ཁུང་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་ལྷག་དང་བཅས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གིས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ལྡོག་པ་མེད་པའི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ནི་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་འདི་ནི་བླུན་པོ་སྟེ། གླེན་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པར་འདོད་དམ་ཅི་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྒྱུར་ལ་སྦྱར་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒྲ་ནི་བྲལ་བའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། ཡང་ལྡོག་པའི་སྒྲ་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྗོད་ན་ནི། དེས་ན་དེ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཞེས་ གནས་གཞི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་འདི་ཉིད་ནི་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དངོས་པོ་བཀག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་འདོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་འགོག་།དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་འགོག་ ན་དགག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ།དགག་པ་འགོག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་ལ་གཉི་ག་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྐྱོན་གཞན་བསགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་དང་དགག་པ་མ་རྟོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་གི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྒྲ་ ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཐ་སྙད་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐ་སྙད་དུ་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་ པ་བརྟག་པའམ་བརྗོད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་པོ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་ནུས་པ་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ། དྲུག་པའི་ཡུལ་ཡང་ལྷག་མ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེས་ ན་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས།དངོས་པོ་མེད་པ་འདི་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

正如依于返遮而無功能故非為源頭,如是于返遮之返遮亦然。于返遮遮遣源頭性,而於返遮之返遮說為源頭性,此亦成非理。為以偈頌更詳細顯示此義故說: 無返遮之無即是成立,彼亦顯示彼事物為有,于無亦許彼為有,而無事物與無無關聯,此說乃愚者之行為。 若無從彼返遮,則于彼無事物應入因相,欲許為有耶?如是轉變分別而配,因返遮聲詮說離義故。若返遮聲詮說無事物,則于彼說”若無返遮”作為處所基即應理。 若念:“于彼無事物亦不入因相。“阿阇黎說:若爾此即是遮,即所謂遮事物。故何故遮無所許?如是若遮彼成立則得遮遣,遮遣遮遣亦是成立,故顯示于無不能遮二者。 今為積集他過,說”不解成立與遮遣”等。此說:語義相聲生安立於無不能入,因為他無于彼不可安立有無,無事物自身亦不能安立為有無。因為以具分別詞尾之語所說無事物之觀察或詮說,一切分別皆以詮說作者為因相。第一分別亦攝入作者功能,第六處亦以餘事業與作者為先導。故由離功能故,無關聯處所基等功能,於此無事物不能作成立與遮遣安立,故應得不說。

།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་སྨྲ་བ་ཐོབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ།འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་རེ་ཞིག་ཡོད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་དགག་པ་མེད་དོ། །གནས་གཞི་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པས་དགག་པ་དེ་ནི་མེད་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདིས་དགག་པའི་དོན་མེད་པར་ཏེ་ནུས་པར་འགྱུར་ རོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡུལ་ལམ་དུས་དེ་ན་མེད་དོ་ཞེས་དགག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་དོགས་ནས་གལ་ཏེ་ཡུལ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅི་ལྟར་དེ་ཡོད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དེས་ནི་དགག་ པར་མི་ནུས་ལ།རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེས་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དེ། མེད་པ་ནི་གནས་གཞི་ལ་སོགས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པ་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པར་མི་ནུས་ལ། དགག་པ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་སྒྲའི་ དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་འདིར་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་དོན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དངོས་དངོས་མེད་པ་བརྟེན་པ་སྟེ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །སྒྲ་དོན་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་གང་འཆད་པ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་ཅན། །ཞེས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པར་སུ་སྨྲ། འདི་ལྟར་གང་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྟེན་ནི་ངེས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་ཏེ་ཕྱིའི་ཡུལ་དུ་ངེས་པ་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་ བཞིན་དུ་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཤིང་གི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློའི་ཡུལ་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ཉིད་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་རོལ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ངེས་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་ནི་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་བར་ཡོད་པ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཚིག་གི་ དོན་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དེ་ལ་སྒྲུབ་པའམ་དགག་པ་གཞན་འབྲེལ་པར་མི་འཐད་དོ།

不僅于無事物獲得不說,而且顯示一切遮遣安立亦將斷絕之義而說:由相違故,暫於有義諸法無有遮遣。由處所基等不應理故,彼遮遣于無不得趣入。故由無第三種相故,以此理遮遣義無即成能。 若念:“依于處所時間而遮遣有性,如遮遣瓶有性于彼處或彼時無”,對方生疑故說”若處時”等。如何彼有即事物以何相有,以彼相不能遮遣,以何相彼無,以彼相亦不能遮遣,因無不應理為處所基等故。 “是故”者,由外事物或無事物不能與遮遣相關,而又作遮遣,依此聲義,此世間許一切遮遣與成立。 問:“何等聲義?“答:“依有無事,即有事物與無事物之所依。聲義法有三種。“如是解說,故說”依有無事”。 若問:“由決定為外境自性故,聲義亦應是外境耶?“答:誰說外境自性決定是聲義?如是于彼無有外境所依。所依即決定。決定為外境即外境處非為聲義,謂非決定為外境自性之義。 遮遣與成立二者相關即是樹等語義,因無餘安立境義故。唯心境是聲義,遮遣與成立二者相關唯是樹等語義,非余。外境樹等決定不應理為語義。外境樹於何處有,彼處以一切自性有,於何處無,彼處亦以一切自性無故。若如是有決定所作為語義,則于彼不應理相關余成立或遮遣。

།ཡོད་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་དོན་གཞན་དག་གམ། དེ་བཀག་པ་དང་འབྲེལ་པར་ནུས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཤིང་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ན། དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའམ་དགག་ པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ངེས་པས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་འབྲེལ་པར་རུང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིང་ཡོད་དོ་ཤིང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ནི་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ འམ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའམ་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལོག་གམ་གནས་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་ འདི་སྐད་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ།སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཅི་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཕྱི་རོལ་ལ་མི་བརྟེན་པར་མ་བརྗོད་དམ། བརྗོད་ན་ཡང་འདིས་ཅི་བྱ། འོ་ན་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དེ་འདྲ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་འདྲ་བ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་ཏེ་མངོན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་པ་ དང་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པར་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་པའམ་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ངེས་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ ན་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ལས་ལོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཡོད་མེད་ཐུན་མོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

具有事物差別的樹之體驗,不能與其他義或其遮遣相關。若謂非有所知的樹為聲義,彼亦不應與其他成立或遮遣相關。 除有無二者外,更無其他形相能由決定而與成立和遮遣相關。是故,于”樹有”、“樹無”等語中,外境自性決定非為樹之聲義,因為若決定為有或無,則不應與成立或遮遣相關故。 聲義非依外境,因為外境以一切自性離或住,亦能了知聲義故。若有人說”遮遣與成立非依外境”,當如是問:僅由”依聲義許一切成立與遮遣”,豈不已說遮遣與成立不依外境?若已說,何須此說?若爾,如何了知遮遣與成立依于外境?因為如是外境實無。 誠然,如是外境事物實無。然而,外境所依有法即顯現與外境對境遮遣、成立相關。若有法非決定為外境自性,如何能顯現與依外境之成立、遮遣相關?若某法非決定為某自性,則不與依彼之成立或遮遣相關。 於此答:樹之聲義實非決定為外境。此中所決定之相,外境中實無。如是,除非樹一法外,外境中更無任何事物。分別由自習氣成熟力,依一離而了知外境樹之所詮與他離相關之自性。如是自性有無共同決定之外境事物實無。彼唯一為有或為無,非有無共同。

།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ཐུན་མོང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྲུལ་པ་ནི་གང་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་དག་ཕྱི་རོལ་དང་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་གི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་པ་མ་ཡིན པར་བརྗོད་དོ།།ཆོས་ཅན་སྒྲའི་དོན་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་ཚད་མ་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཆོས་ཅན་འདི་འདྲ་བ་མེད་ན་ནི་དོན་གཞན་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲེལ་པ་ནི་མི་རིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འོ་ན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ངེས་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་བློའི་རང་བཞིན་ནམ། བློའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ཡང་དོན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་སྒྲུབ་པའམ་དགག་པ་གཞན་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། བཤད་པ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ངེས་པ་དེ་དགག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་མ་ཡིན། བློའི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱི་རོལ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།

因此,分別心所變現的外境共相自性,即是聲義,依此而確定外境與成立、遮遣二者相關。雖于外境全無,此乃分別心安立為外境樹之自性,故此增上執著為外境,然實非如是外境,故說非決定外境之體性。 如是有法聲義,僅因聲的執行而許為有,於此不應說其他量。若無此類有法與樹聲所詮一離相關,則不應理與其他義之遮遣、成立相關故。 若謂既有,則彼即是勝義事物。答:依世俗許為有,然非勝義。如是決定有法非是心之自性或心相之自性,因彼等不住于離非樹之自性故。亦非外境,因無與一離相關之外境義故。是故依世俗,即是增益為世俗境之自性之義。分別心將自現無義亦顯為義。 因此以增益方式決定樹之聲義為有,故於其自性不相關其他成立或遮遣。若於不顯現外境之增益亦非所遮,則如何決定成立與遮遣? 解釋:決定彼增益自性是何者之自性,即是決定遮遣。亦決定為外境樹之自性,故決定為成立與遮遣。是故非心、非心顯現、非增益自性,外境亦不相關成立與遮遣,然彼增益依一離而決定為外境自性,于彼外境相關成立與遮遣。

།ཐག་པའི་རྫས་སྦྲུལ་དུ་མོས་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་ པའི་འཇུག་པ་ནི་བློ་མ་ཡིན་དེའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་ལ་ཡང་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་བརྗོད་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དགག་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློའི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་སྒྲོལ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངག་གི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཕྱི་རོལ་གཏན་མེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་བཏགས་ནས། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དོན་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་མ་ཡིན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན། སྒྲོ་ བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤིང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཤིང་མ་ཡིན་ལས་ལྡོག་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ངེས་ པ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ངེས་པ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་དོན་ནི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་ཡང་སྒྲའི་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲའི་བྱ་བའི་དུས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་མེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲ་དོན་འདི་དག་གཞི་མཐུན་ཉིད། །ཡོད་པ་མིན་ཡང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་གཉི་གའི་ཐུན་ མོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

在將繩子之物執著為蛇時,成立與遮遣的執行既非心,亦非其顯現,于所增益之蛇亦非認知,然而增益之自性並非決定為外境。因此,成為外境中彼之自性。故當說”無樹”之語時,外境之樹是所遮除者,因此無遮遣之作用故。 亦非心,因非聲義且為經驗故。亦非心之顯現,因彼亦為經驗故。因此,已遮除所說”語義解脫為先導之語義將成無”之說。 分別心於事物與非事物共相、離非樹相關、外境全無、具有與無之所假立義,于遍計所執義執著為外境對境之成立與遮遣。雖非心、非顯現、非外境、亦非增益,然為所增益之外境。 “樹之分別心行於一離為究竟”此義如何了知?因無離非樹之體驗覺受。雖此為真,然所決定者即是分別心之境。所取能取二相非決定,因無彼等決定之體驗故。故彼等非分別心之境,然彼等即是自證現量。自相亦非境,因分別心之義與聲相混故。 與聲相混者即是由聲作用所生之心中顯現,然自相於聲作用時不顯現。分別心決定自相之體性亦由體驗成立,故分別心顯示無之自相。如《量釋》云:“此等聲義雖非同基”。彼增益自性決定為事物與非事物之共相,然外境所見之自性非二者之共相。

།དེའི་ཕྱིར་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་བ་དང་། མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱི་རོལ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།སྣང་བ་དང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དག་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་འདྲ་བར་ནི་མི་འཐད་དེ། ཕྱི་རོལ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པའི་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ དག་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར།སྒྲོ་བཏགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱི་རོལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་སྒྲོ་མི་འདོགས་ན་གཞན་མེད་པ་གང་ གིས་རྟོགས།མེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་རྟོགས་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་བདག་གིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ནི་གཞན་ལྡོག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བརྗོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་རང་བཞིན་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བདག་གིས་སྤྱི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་མྱོང་ བ་མེད་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་མ་བཟུང་ན་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྡོག་པ་གཙོར་གྱུར་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་དེ་ཡང་གཞན་སེལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ངེས་པ་ན་ཡང་། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་གཞན་ལྡོག་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ནི་གཞན་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་སུ་ཡིན་ལ། ཕྱི རོལ་གྱི་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

因此,當了知唯從非樹返遮而不從有無返遮時,即成為共同了知事物與非事物。雖然所增益之自性是二者之共相且因不明顯而與外境不同,但決定為外境。 顯現與增益以其他方式相似是不合理的,因為當了知空于非彼外境之自性時,也是增益空于非彼之自性,所以因外境與增益二者相似於空非彼之自性,故成為決定所增益之外境。因此也了知決定從非樹返遮。 再者,若不增益從他返遮之義,如何了知他之無?若謂”了知決定火之本性時即了知無他”,然若無從他返遮之了知,豈非不能觀察為一向決定?因此,增益決定之自性即包含于了知他返遮之中。 故非因自身體驗”我了知返遮”而說增益他返遮,而是由事物與非事物共相、外境性及決定自性之決定力而有。如同雖無”我見總相”之體驗,然由經驗具總相之識的力量而見總相,如他人所觀察。 正因如此,分別心之所增益義非成立之自性,而是返遮之自性。若不執取他返遮自性之究竟,則不合理前說三種決定故。 再者,以返遮為主之所增益義亦說為遣他,因為當決定所增益自性之他返遮時,也了知從他返遮之外境義,故分別心以增益之他返遮而趣入。于外境唯了知他返遮,而非自相。因此,增益之他返遮是直接的,而外境之他返遮是以力量而執取。

།མེད་པར་དགག་པའི་གཞན་སེལ་བ་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནི། ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །གནས་དང་མི་གནས་རྟོགས་པ་མེད། །ཅེས་བཤད་ལ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞན་སེལ་བ་དངོས་ སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནི།།སྤྱི་ཡི་བློ་ཡང་བསླད་པ་ཡིན། །དེས་ན་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་སེལ་བར་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ནི་ངེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་ བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་ངེས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་བྱེད་ན། ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། གཞན་སེལ་བ་གཞན་དང་བྲལ་བ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་ སོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲོ་བརྟགས་པ་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕྱིའི་དོན་རྣམ་པ་གནས་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཆོས་གཅིག་སྒྲུབ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་ཐལ་ལ། འགོག་པ་ན་ འང་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་ཐལ་ལོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཇི་སྙེད་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གཅིག་མེད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། ཆོས་འགའ་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་གནས་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པར་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཡུལ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་བློས་སྒྲའི་ཡུལ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ནི། དེའི་ཚེ་བུམ་པ་སའི་རང་བཞིན་དང་ཆུ་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་མཐུན་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་གྲུབ་པ་དང་ བདེ་བ་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཕྱི་རོལ་ནི་ཇི་སྙེད་ཅིག་བདེ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའམ། ཡོད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ནི་སྒྲུབ་ལ་གཞན་དག་ནི་འགོག་པས་ཐ་དད་པར་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ ཆོས་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འགའ་ཞིག་ནི་སྒྲུབ་ལ་གཞན་དག་ནི་འགོག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་སྒྲུབ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་འགོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན། གཞན་དང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་གི་བཀག་པ་དང་ནི་སྒྲུབ་པ་ བཞིན་དུ།ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་དག་།ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

執取由義力而成為分別心對境的無遮遣他時,說道:“因無返遮之本性,故無住與不住之了知。“而執取直接作為分別心對境的增益遣他時,則說:“總相之識亦是錯亂,故亦無能破。“因此,分別心是以遣他為對境者。 當聲音運用遣除時,應當運用為決定分別心之義所詮,否則將不成為決定義之所詮。因此,若使分別心對境之義成為所詮,因為是決定自性,故遣他是諸聲音之所詮,由此安立”遣他即離他而聲音趣入”。 必須執取與一返遮相關之增益為有法。“若如是”者,若執取如是安住之外境相狀為聲義之相狀有法時,則成過失:若成立一法則應成立一切法,若破除則應破除一切自性。 此義即是:外境事物具有若干差別之一切差別,若無一者則一切皆返遮,而非了知外境對境為某些法安住而某些法返遮。若如何了知外境而如是以心執取聲音對境為有法時,則瓶子為地性、能持水、非常、非所作這四個同位法之成立、破除、成就、安樂應成一性。外境則是一切安樂皆返遮或存在無差別。有些成立而其他破除,了知為差別,故聲音對境為有法與外境不相順。 若念:“彼等諸法非一性了知,故有些成立而其他破除無相違,如同成立提婆達多而破除耶若達多。“若如是承許差別,則如同彼此之破除與成立,法之對境成立與破除於一有法中不應和合。

།སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གཅིག་ལ་འདུ་བར་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ནི་སའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བུམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་གསེར་གྱི་ རང་བཞིན་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་མི་བཟུང་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞིང་། སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་ཡང་ དག་པའི་རྟོགས་པས་རེས་འགའ་མི་གནོད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།རང་གི་འདོད་པས་གཉི་ག་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་བློས་བསྟན་པ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། ལྡོག་པ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་གཅིག་སྒྲུབ་པ་ན། དེ་སྟེན་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དང་སྦྱར་རོ། །ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ལྡན པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ལས་ལོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་མང་པོ་ལས་ལྡོག་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ན་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ བའོ།།སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཆོས་གཞན་འབྲེལ་པར་རུང་བ་དག་ལས་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཞན་དུ་གྱུར་ཏམ་མ་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རེ་ཞིག་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་འགའ་ཞིག་འགོག་ན་དེའི་དབེན་པ་སྟེ། དེས་སྟོང་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འདིར་ཡང་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་གཞི་གཅིག་པའི་མ་བྱས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་འགོག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྔར་རང་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཕྱིས་འགག་པ་དང་འབྲེལ་པ་དབེན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས གཞན་པའི་ཆོས་དག་ལ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་སྟེ།མ་བྱས་པ་ཉིད་འགོག་པ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ནི་གཅིག་བསྒྲུབ་ན་ཆོས་གཞན་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འགོག་པ་ལ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་གཞན་ལས་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་ན་ བཏང་སྙོམས་ཞེས་འདོན་པ་དེར་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་གཞན་བཏང་སྙོམས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་རོ།

了知成立與破除二者彙集於一處,如說”瓶是地性,而非金性”,即是破除作為瓶之金性。因此,不應執取與外境相同之聲義境為有法,因為將導致前述過失。 若問:“你所說的增益自性中,法與有法之名言如何安立?增益義又如何不被正確認識所時時損害?“為顯示自宗二者,故說:僅以從非瓶返遮而假立為外境之一有法,關聯”如何以心顯示名言”。如是唯一返遮究竟之有法于外境中全無所有。正因如此,當成立一法時,應配合”依止彼而與彼相關之有法之力”。說”如”字是因為勝義中無有前行差別之相屬故。 唯從一者返遮而假立者,即是從多者返遮而分別,故彼安住為有法。因此說”成為種種法之所依”。其他諸法則舍置不取。說”聲是無常”時,于其他可相屬諸法亦成舍置,即”此成為他或不成為他皆可,暫且成為無常性”即是舍置。若破除某法如說”非無作”,則關聯”由彼空性之有法”。此中亦當觀”如”字。因為詮說與聲同一所依之無作性而破除,故有法顯現如同先具彼自性后滅而相屬之空。 對其他諸法則當觀待,如破除無作性時觀待所作性。成立時若成立一法則不必定當觀待其他諸法,而破除時則定當觀待與所破相違之其他法。若讀作”舍置”,則應解釋為”其他所破成為舍置”之義。

།རེ་ཞིག་ཆོས་གཅིག་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའམ། སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གཅིག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བདེན་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། ཅི་ལྟར་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོས་ཀྱང་ཐ་ སྙད་དེ་མ་བརྟགས་པར་ཏེ།རྣམ་པར་མ་ཕྱེད་པར་ཁས་ལེན་པ་སྟེ་རྟོགས་པས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་བསླད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཞེན་པ་ ནི།རང་ཉིད་སྐྱེས་པའི་བདེན་པའི་ཤེས་པས་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོས་པ་ལ། ཐ་དད་དོན་རྟེན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཐ་སྙད་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཡོད་པའོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་ནི་ཆུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་འདི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ན་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རེས་འགའ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་པོས་གནོད་པ་མིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་རེས་འགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གནོད་དོ། །ད་ནི་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བསླད་པ་ཅི་ལྟར་མི་ལྡོག་པར་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དང་། བགོ བ་ལ་སོགས་པ་སྣམ་བུའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ལ་མེད་པའི་དོན་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ལྡོག་པའོ། །དོན་གཅིག་ ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

暫且一法是所破,其他諸法或成為舍置,或成為須觀待成立。我等之法與有法名言即如是安立,此說明一義。 今為顯示增益法與有法名言不被真實智所損害之義而說:如何依一有法而了知諸義之名言,如是作名言者亦以未觀察、未分別而許可,即是了知。此說明:分別即是能分別,彼亦因成染污故,以何分別境? 若念:“如對陽焰執為水,為自生真實智所遮,如是此法與有法增益亦應爾”,為此說”異義所依”。即名言中有相異義互返之所依。對陽焰知為水非以從非水返遮為因,故為損害。法與有法名言因以互返為因,故非損害。 若此增益是偶爾性則應成損害,然非偶爾性,為以異門亦顯示此義而說:此是無始亦是習氣,即生分別之功能。從彼所生之法與有法義。世間義,即於世間共稱之義上,作名言者無有損害,因能損害之智非具真實故。故因非偶爾性而不被損害。 今為顯示如何依異及如何不返染污而說:具水持等彼果者,及無披等毛織物所成果者,彼義是一。從彼,即由水持等之因性,從彼非因等返異,如是由無披等作用功能,從彼非彼等返異。此”一義”顯示勝義中即是具返之一義。

།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བསླད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ཐ་དད་རྟེན་ཅན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བསླད་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་བསླད་པ་དེ་དག་གིས་དོན་དེ་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་རོ་ ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་དང་ངག་གིས་ཞེས་ཟློས་པས་ནི་ལྡོག་པ་མང་བའི་ཕྱིར་བསླད་པ་མང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བསླད་པ་གང་དག་གིས་དོན་གང་ཞིག་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་ དེ་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་དག་ལས་ལྡོག་པའི་བུམ་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།སྣམ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དེའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྡན་ཉིད་མིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དེ་ལས་ འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དོན་དེ་ནི་ལྡན་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་དང་བྲལ་བ་མེད་ལ།བྲལ་བ་དང་ཡང་ལྡན་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཡང་དོན་དེ་མཐོང་བ་ངེས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱར་རོ། །འབྲེལ་པ་འགའ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པ་དོགས་པ་ན་ནི་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུར་ བྱེད་ལ།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེས་ཀྱང་བུམ་པ་འཕེལ་བ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གང་ཞིག་ཆོས་གཞན་མེད་པ་ཡོད་པར་དོགས་པ་དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་བུམ་པ་ལ་ནི་འགེབས་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བློ་གྲོས་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགེབས་པར་ནུས་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ བརྟགས་ནས་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་སྔར་ལྡན་ཞིང་ཕྱིས་བྲལ་བའི་ཆོས་དེས་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསླད་པ་དེ་ཡང་དེས་ན་བསླད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསླད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། བསླད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་གི་བསླད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། མི་སླུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་བསླད་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། སླུ་བ་སྲིད་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན ཉེ་བར་བསླད་པ་ཡིན་ཡང་བསླད་པར་ངོ་མ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ།

因此,凡是依異所依之染污,即依異所依者,是以勝義返遮為因之染污者,彼等染污于見彼義時得以運用,此為關聯。以”彼與語”重複,顯示因返遮眾多故染污亦眾多。凡由何等染污令某義似增似減者,即稱彼為如是。 此說:如”持水自性”,如是由彼因性從彼余返遮之瓶,為成立分別所緣者具增,而非毛織物,如是由彼義非因性而具減。“雖非具彼”者,非勝義,凡由彼增減之義,無離某具足法,亦不具離,雖如是,雖不具彼,仍用於決定見彼義。 “由某關聯”者,當懷疑返遮某他法時,似作成立,由彼成立法,唯顯瓶似增而已。為遮遣某者懷疑無他法為有,對瓶無覆蓋功能,依愚智之疑慮,觀察有覆蓋功能,顯示為一所依而遮除。故先具后離之法,似具減之決定名言而運用。 彼近染污亦因此非知為染污,不應成染污。此說:凡是染污者,皆依諸義之勝義差異而轉,故彼等之染污性不能了知,因有不欺故。于陽焰執水之染污,因無返遮差別,有欺誑故即成損害。故雖是近染污,具不知為染污之自性者非返遮。聲亦以彼為因。

།དེས་ན་སྒྲ་ལ་བསླད་པར་བསྟན་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །བསླད་པའི་དོན་ཉིད་ནི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པས་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་དོན་ལ་མི་གནོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལ་ཡང་མི་ གནོད་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅི་དགོས།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པས་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་བདག་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་གསུམ་པོ་ དེ་ཁོ་ནའོ།།འདི་ཉིད་བཤད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སྒྲས་ནི་གསུམ་པོ་དེ་སྟོབས་མཚུངས་པར་སྟོན་ལ། འོའི་སྒྲས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལ་ལར་རོ། །འགའ་ ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་མངོན་སུམ་ནའོ།།བུམ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་ཏོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུའོ། །དེར་གྱུར་པ་ནི་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་དོན་ བརྗོད་པའོ།།ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་གཞན་དག་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྱུར་པ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ ན་ཡང་ཇི་ལྟར་མེད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན།དེའི་རང་བཞིན་དུ་བཏགས་ནས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དཀར་ཤམ་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་དཀར་ཤམ་ཡིན་ན་ནི་དགག་ཏུ་མེད་ལ། འགོག་པ་ཡིན་ན་ཡང་དཀར་ ཤམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མི་སྣང་ཡང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་ལ་སྒྲོ་གདགས་པར་རུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་གདགས་པར་རུང་བ་ཡང་དོན་གང་ཞིག་ཡོད་ན་གདོན་མི་ ཟ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན།ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱོགས་འདི་ན་བུམ་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་མ་ཚང་བས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།

因此,于聲上顯示染污,可見稍有必要。染污之義即是聲義,當彼等之義無損害時,于聲亦無損害,何需增益?是故如是增益之成立與遮遣唯是聲義,于無中無性方為應理。 因此,凡具彼相之因,即所說不可得、自性及果三者而已。此即所說:“不可得、自性及果”。以”自”字顯示此三力量相等,以”也”字亦顯唯此而已。 即舉例說明:如於某特定方位。“某處”者,即于能諍者與所諍者之現量前。“無瓶”者,即成立無瓶之名言。“可得相”等即顯示因。可得相即因。“成彼”即表示攝入聚集之義。境即攝入境性中,其他聚集非可得故。如是成者,即成立無之名言。 複次,云何某無者成為可得相之境?若是知之境,又如何說無?依彼自性增益而遮遣,一切遮遣皆以增益為境。如說”此處無白衣人”,於此不能說:“若是白衣則不可遮,若是遮遣則非白衣”,此亦如是。 若如是,則雖不顯現,亦當增益食肉鬼等為顯現而遮遣耶?唯于可增益者增益。可增益者,謂若有某義必定可得,而食肉鬼等非如是。如是,於此方若有瓶必定唯可得,而不應疑雖有瓶因某缺緣而不可得,即於此增益。

།སྒྲོ་ གདགས་པ་ག་ལས་དེས་ཤེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ན་བུམ་པ་ཡོད་ན་དམིགས་པར་རུང་བར་རྟོགས་ཀྱི། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ན་གང་ཞིག་དོན་དེ་དང་ ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འདྲེ་བའི་དོན་དེ་གཉིས་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པའི་བུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དམིགས་པའི་ཚོགས་པ་ཅན་སྒྲོ་གདགས་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཞིག་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བརྟགས་པའི་བུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དེ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་སྒྲོ་གདགས་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པ་ཉིད། རུང་བ་ཉིད་དུ་སྲིད པའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་དོན་གཞན་དམིགས་པ་ཉིད་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པར་ རིགས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་དེ། དཔེར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ནི་གཞུང་མངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དམིགས་པ་སྣང་བའི་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང་། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་ པའོ།།ཤིང་སྟེ་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཤིང་ཤ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཤིང་ཤ་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཤིང་ཤ་པའི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའི་བླུན་པོ་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཤེས་ཀྱང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་པར་མ་རྟོགས་པར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་སྒྲོ་བཏགས་ནས།སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པ་དེ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་གྱུར་ཅེས་སྔར་ཞུགས་ པའི་བརྡ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若問增益從何而來?如是則當無缺乏因緣時,若有瓶則了知可得,而食肉鬼等則不然。若問無缺乏因緣從何得知? 答:見某義時,凡與彼義必定同時和合於一識之義,此二者即是無差別之可得因。故於一識和合之地方等可得時,必定可得之瓶即是可增益之具可得聚。凡依彼境所計度之瓶,即與彼境和合於一識,而非住於他境,故彼可增益。 因此,於一識聚集之其他事物可得,即是可能性存在之瓶不可得。是故從可能性存在成為可得相之不可得而得決定,非從他者。是故以理獲得一識和合之他義可得即成為可得相之不可得,非僅言詞推度。 正因如此,此處未說其相,以舉例即成立其相故。若隨順彼義,則僅成繁文而已。為顯示以一識可和合性即是顯現性,故說:若有瓶等則成為顯現可得之有,非為他者,以瓶成立為彼自性故。 自性因之舉例:“此”即顯示有法。“是樹”即樹之名言性為所立。“因為是娑羅樹”即能立。于有眾多娑羅樹之處,愚者雖知娑羅樹之名言,亦知對具葉等者作樹之名言,然未了知僅具葉等為因,而增益所見之其他差別為名言之因。于未見彼增益之娑羅樹不作樹名言時,令憶念:“汝先以僅具葉等之因而作樹名言,如何說耶”,即令憶念先前所立之名言。

།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་པའོ། །མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དུ་བ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་གསུམ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་དེ་ལ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྟེ་བསྒྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ནི་དགག་པ་སྟེ། དགག་པའི་ཐ་སྙད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན། དེ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་དེ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལས་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་པས་གཏན་ཚིགས་གཉིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡུལ་ཐ་ དད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡུལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་ཡིན་ཡང་། གང་ཡོད་པས་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་གཞན་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་དེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རང་བཞིན་འབྲེལ་ པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་པ་སྟེ།འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོད་ན་དོན་གྱིས་དོན་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ལ། མི་འཁྲུལ་བ་ལས་ཀྱང་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ཁོ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་རང་བཞིན་འབྲེལ་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་དོགས་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་ བཞིན་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་ཆོས་སོ།།དེའི་བྱེ་བྲག་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྒྲོ་བཏགས་པས་དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

果因之舉例:“此處”即顯示有法。“有火”即所立。“因有煙”即因。若問:何故三相,從無差別而成三? 答:於此三因中,二者為事物,即能立所立、能令了知;一者為不可得,即能令了知遮遣之名言。此說明:依所立而安立因時,由彼差別而有差別。境亦由立遮互違故彼等差別,故為二因;立義亦由與因有別、無別故彼等相違,由此差別故亦為二因。是故如是由境差別而成三因。 雖因境相違故為三因,然有故能令了知自性等,無故不能令了知他者之自性關聯,為顯示此故說:自性關聯即自性所關聯,謂關聯之自性義。彼若有則于所立之他義無錯亂,由無錯亂故成能知所知事。“故”者,由無錯亂以自性關聯為先故,唯此具關聯者能令了知,非他。 若問:由何自性關聯?答:以是彼體性故。由能立即是所立之自性故,彼于所立為自性關聯。若能立是所立之體性,則所立能立無差別,由此則宗義一分成因,若他人有此疑慮,則說”非然”。分別知識境之自性差別因即法,由遍計彼差別故,即增益故。此說由增益法差別故,所立能立有別。

།གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐ་དད་པ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི།འདི་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྟགས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཆོས་ཅན་ལ། ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་ལྡོག་ པའི་རང་བཞིན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་སྟེ།བློ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་དེས་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བརྟགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། འདི་ནི་ཆོས་སོ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བློས་ཀུན་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློའི་བྱེ་བྲག་རང་དགའ་བ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དོན་གྱི་གཞི་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དོན་གོ་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དོན་ཏེ། དངོས་པོ་མི་འཐོབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རྟེན་པ་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དུ་མ་ཙམ་ཞིག་ བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་ཏུ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་གཅིག་ལ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པར་ནུས་ཤེ་ན། ཐ་དད་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མཐུན་དངོས་ནི་རིགས་མཐུན་པའོ། །གཞན་གྱི་དངོས་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ལ་ནི་རྟེན་པ་ཅན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡོག་ཅེ་ན། རང་རང་ལ་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།

所知與能知是決定境界,而非事物自性。如是,所知即是所決定,能知亦是能決定之決定。決定亦是增益,故決定境界之差別亦是增益。 於此義中,顯示尊者法稱語為量:此由推度故為推度,即因相。所推度者,于因相之境為有法,于遍攝境為所推度之所立法。因與所立有法彼等之名言差別、差別自性一切,唯隨順心中法與有法差別之自性,由依心之自性而成差別名言。 若問:若法與有法之名言是心所計,則應成由所計因能成立所立? 答:此是法、此是有法之有法性唯是心遍計,非差別自性之義。心之獨立差別不依義者,非是義依,以非義基故。若許由彼等所計境能了知義,則不能得義即事物。是故,此是所依有法、此是能依法,及所立能立等唯是心所計,而外境決定義之體性彼彼差別亦非所計。 複次,若問:云何能於一法計為差別?為顯差別分別之因相故說:由一切事,非唯一分。同事即同類。異事即異類。由彼等自性,即非所計之自相差別而有所依。 若問:何故自性差別?以住于各自體性之因故。

།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འབྲེལ་པས་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་མཚམས་ཀྱི་དོན་གང་དང་གང་ལས་དེ་ལྡོག་པ་དོན་གཞན་གྱི་ལྡོག་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན ལྡོག་མཚམས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ།།འདི་ལྟར་དཔེར་ན་བུམ་པ་གཅིག་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་བའི་ལྡོག་པ་དེ་ཡང་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་ བའི་རིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རིགས་རྟོགས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྡོག་མཚམས་གཞན་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་ རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གཅིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་ལྡོག་མཚམས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གང་ཞིག་སྒྲའི་ཆོས་གང་གིས་གོ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་སྒྲ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་འདྲ་བས་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ལྡོག་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་གོ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྒྲ་དག་རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཐ་དད་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ངེས་པའི་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཡིན་ན། དེ་དག་ལ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་གོ་བྱ་གོ་ བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་སུ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་བརློམས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

此中所說:由於一切事物安住于自體性而不相混雜,故由體性無關聯而從同類與異類中差別。由是如此,故從任何差別界限之義中,彼差別即他義之差別為因,差別界限特殊境界之差別為因,種類差別、種類特徵之言說所詮而作區分安立。 譬如,如同一瓶從非瓶中差別,如是其他諸瓶亦然,此共同差別即說為言說所詮之種類。彼自相之特徵即是所了知,此謂若了知增益之種類,則定解自相特徵故爲了知。是故,依于種種差別界限而遍計差別之特徵為分別所緣。 因此,如同現量,具多差別之事物一性非分別所能緣,為顯此義而說:由是如此,故差別界限他因相之自相特徵,由何言法能了知者,彼語亦依所詮故,似法故說為法。除彼他差別境之語外,不能為他所了知。由此因故,分別與語非是異名,然境界差別,故說”差別安住”。 若決定境增益自性二者差別及所知能知,彼等則無彼體性相之關聯。若有關聯者,彼等非所知能知事,以于自相不應有所知能知故。是故,所立能立二者如何成彼體性耶? 誠然,然住于決定增益自性之決定非能了知,以如是者無人希求故。所知與能知是增上慢自相性,以于自相圓滿希求故。

།དེས་ན་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་ ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཟིན་པ་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་མཚམས་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བར་དུ་གཅོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རྟོགས་པ་ན། ལྡོག་མཚམས་ གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ངེས་པས་མ་ངེས་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཛིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ལྡོག་པ་ གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཟིན་པ་དག་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་དད་པ་ངེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་གདགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ན་ཐ་དད་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ།།གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཞེན་པར་བྱས་པའི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་གིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་འབྲས་བུ་ཡང་རང་བཞིན་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་པ་དེས་ན་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་མངོན་སུམ་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅེ་ན།བཤད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此,所知與能知唯是自相,于彼即有彼體性。然而,現量無差別地執取彼自相,而分別則由增益自性所執而顯現為差別。以一差別界限為因,由增益自性遮遣自相,了知彼時,不能決定從其他差別界限中差別。凡由決定而不決定者,非為決定境。 是故,現量具彼行相故執取一切自性,而分別隨增益后雖決定自相,卻執著一差別之自性。因此,凡是所知能知事,彼等即成彼體性,以增益自性所執為決定故。由決定增益關聯之差別而明顯自相境時,亦顯示所立能立成為自相之差別。 此義即是:增益所依自性為差別增益,自相亦似增益,故由增益自性隨覺時執為差別。所知能知事亦由執著差別之因故,是故自為彼體性。此體性關聯自性亦說為自性因。由顯示果亦成為自性關聯者,謂果亦從彼生因故。由從彼生故,果亦是彼自性關聯。 是故,凡由自性關聯果與自性所生之所比知,此二為量,以于彼無錯亂故,即于所比義無錯亂之義。如同現量雖顯現亦由無錯亂故為量。何故於彼無錯亂耶?答曰:以從所比義生故。

།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི། དངོས་གང་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་འདི་མངོན་སུམ་ལས་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམ་པ་མེད་པས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་ཡིན། ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། དངོས་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་ པའི་ཤེས་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་ངེས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མིག་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ ལས་དངོས་སུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་དོན་གང་ལ་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མེད་པར་ངེས་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་ ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྔོན་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ལ་ཡུལ་ཡོད་པ་བདོག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་དུ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོས་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེར་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་། འདིར་ནི་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་སྣང་བ་ མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རང་འདོད་ཀྱིས་བཅུག་པ་ཡིན་ཞིང་།ལན་ཅིག་ཞུགས་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཤེས་པས་ཡུལ་དེ་ལ་རང་གི་འདོད་པ་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཞུགས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་འདོད་པ་ དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་འདིར་མི་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཞིག་ན།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་ཏུ་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདོད་པས་སྤྱོད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་གཞན་དག་ཏུ་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ ནི་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

從彼所生性已於”任何真實如實之事”中確立。那麼,此與現量有何差別?答曰:因其非顯現故非現量。此言:因無對境行相故非現量,雖非現量,然因無錯亂故是量。 複次,云何彼非顯現?答曰:因非從事物直接生故。凡從對境直接生之識,隨行彼相。所取對境自性若無錯亂因,則必定安立行相而成為識之因,若非如是,則如眼根般不成所取。比量因非從所比直接生故,無彼行相。 今為顯示於何義中不得為量,故說:決定無者,即無之言說,彼果即不得於何處有。彼不得於彼無錯亂,即于無之言說無錯亂。 若謂言說是果,不得非因耶?因不能說于果無錯亂。答曰:因於先入言說成就處有境無錯亂故。此言:若於所生能生事以因相及因相事為性者,則因於果有錯亂,然此中決定相屬之因相與因相事之性。如是,于識與所知體性顯現不得境上,無境者言說由自願安立,且由一次安立性亦由了知關聯於彼境上,自願言說當入。 于彼,若於余境彼因相言說未入,則雖與欲求相關,於此不能不入,以于余處僅由彼量因而入故,於此亦當僅依彼量而入。除愿欲行外,于余處僅依彼量而入,於此不入,此理全無。

།དེས་ན་ཡུལ་ཡོད་པ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐ་སྙད་ཞུགས་པར་སྔར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདོད་པ་ ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མི་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། བཤད་པ། མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་རྟགས་ཏེ། དེས་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་དོན་མེད་པ་ཤེས་པ་མེད་པས་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ ཡང་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ།།དེས་ན་དེའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་དམིགས་པ་གཞན་མེད་པའི་མི་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་ཡིན་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུག་པ་ མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་གཞི་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་དོན་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་བསལ་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དོན་མེད་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་གསལ་ལ། ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཇི་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གསལ་བར་འཐད་པ་ཡིན་ན། མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་རང་ཉིད་གསལ་ན་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བསམ་པ་འདི་སྨྲས་པ་ནི།དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མེད་པ་ཡང་འགྱུར་བས་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དོན་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་དག་གཞན་དམིགས་པས་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ནི་དོན་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། མི་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་མེད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ།ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་གཞན་གྲུབ་པས་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལས་གཞན་ཡོད་པས་མེད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བླངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

因此,于有境處以彼量因而言說得入,此前已確立。故因於果無錯亂。此中所謂言說之果非所成立,因其依愿欲故。所成立僅是可能性而已。 複次,何故不得不以證成無事物之性?答曰:不得即是因相,若以彼證成無,如何以無知證成無義,如是亦應以其他無知證成無知。故彼不得亦由其他不得之不得,是故成無窮,以不得諸自性之了知無有終盡故,此為其義。由彼無窮故,所依義之事物將成不可知。 若謂如對方所思:如義依他而遮遣,而知則自明,如是,無義亦由他明,而無知則自明。此說即”若不得”等。具得自性之知,因異於義故,可謂自明。然諸無相互無差別故,若一自明,則第二亦不能遮其自性,此思所說:如是有無亦將如是,故立不得為無事物之能立則無義。 複次,彼等由得他而成就境不得故。此言:若成就其他義境之知為決定自性,則亦當成就其他義不得。故不得由現量成就,非依不得。彼境由彼成就。 若如是,則由其他義成就,何故不成就瓶等他無?如由其他知成就而成就非彼知之無,如是,由有異彼故成就無,則何須取不得?無亦非由不得成就。若爾,無非所證。

།འོ་ན་ནི་དེ་མ་གྲུབ་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པོ། །ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་དམིགས་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་གཞན་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་མ་གྲུབ་ན་མི་དམིགས་པས་ ཐ་སྙད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་གི་ཚེ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ གྲུབ་པས་ཡུལ་ཅན་མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་།མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དང་། དོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་རང་ཉིད་རྟོགས་པའམ། གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ གི་ཕྱིར་འདི་ཐ་སྙད་ཉིད་ལ་མ་ཞུགས་ན་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན།བཤད་པ། ཡུལ་ཏེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་འབྲེལ་པ་བུམ་པས་དབེན་པར་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་སོ། །བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ མི་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་ནི་ལ་ལར་རྒྱུར་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ལ་ལར་ནི་ཡུལ་དུ་སྟེ་དཔེར་ན་ཡུལ་བསྟན་པས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྡ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་བརྡ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སུ་ཞེ་ན། རྨོངས་པའོ། །ཅི་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཡུལ་རྟོགས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་མ་རྟོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་འདི་ནི་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་བློ་གྲོས་བླུན་པོ་བ་ལང་ཆུང་ངུ་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཞུགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་མཐོང་ནས་བ་ལང་ཆེན་པོ་ལ་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། བ་ལང་ གི་ཐ་སྙད་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若爾,彼若未成,則無之言說亦不成。如境不能成立,無之言說亦不能由不得而了知。對此言:“何時”。若無異於不得,爾時彼未成則不得不能了知言說。 當無非異於不得時,然此種相即是具得相之不得即是諸無義之無,非他。爾時,由無相之境成就,則具無想之知、所謂”無”如是之聲,及無疑行來相之行為言說等,或自了知,或由他證成。 若此于言說未入,則何由他證成?答曰:由顯示境即無之言說所繫瓶之離得之方所故。彼離瓶之地方即是無言說之境,其境識之不得即是因。 論師于某處說因即言說,以因相證成所因相故。于某處說為境,如由示境而憶境識故。名言即決定,以入無事物之名言故。誰耶?愚者。 若問:雖了知言說所入之境,豈有未了知境識言說者耶?答曰有。譬如:“此是牛,此聚合適於牛之言說。以具垂胡等聚合之自性故,以是牛言說之因相故”,此為語義。 當愚鈍者雖于小牛入牛言說,見不相似而於大牛不行言說時,由顯示因相令入牛言說。牛言說以垂胡等聚合為因相,非以小為因相。

།དེས་ན་འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་འཇུག་པར་མི་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱིས་ ཐ་སྙད་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་།འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་རྒོལ་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་འགར་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་ བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྤངས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཡང་བརྡ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཤིང་ཤ་པ་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཀྱང་། བློ་གྲོས་བླུན་པོ་ཤིང་ཤ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་སྙད་མི་རྟོགས་ པ་ལ།འདི་ནི་ཤིང་ཡིན་ཏེ་ཤ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྨོངས་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་ ལ་རྨོངས་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་ལས་རྟོགས་པ་མེད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོས་ཤེས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྨོངས་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་རྟོགས་པའམ། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་རྨོངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི གཏན་ཚིགས་ལས་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཕ་ཉིད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འདིར་རྒྱ་མི་སྐྱེད་དོ། །གང་གིས་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་རྒོལ་བ་བསལ་ཞེ་ན། བཤད་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་རྟོགས་ཀྱང་གང་དག་གིས་ཡུལ་ཅན་ མ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་དེ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此,此中既有因相,為何不入?如是于不得亦由顯示因相而入名言。即:“汝先已由此因相入此言說,此亦有因相故應入”。 是故,所說”未成立喻,能遍事物皆不成立,以其能立唯是不得故”,此亦已遣除。應知已破,以雖是已入言說而令入名言故。 如是,于樹之差別大娑羅樹雖已入樹之言說,愚鈍者于小娑羅樹因無因相而不了知言說時,說”此是樹,以是娑羅樹故”而令入。 如是等現量為先之言說,非一切處唯由比量了知,然當迷於因相時由比量了知。若迷於因相,則由現量本身了知義。 無之言說永不由現量了知,以于無事物境無現量故。無之言說雖一切時爲了知者所知,然因無言說之境種類眾多,當迷於因相時,由自性因門自了知或由他了知。 不迷者一切處唯由能遍不得了知,于所遍能遍事物迷者則由自性因。此已如父性生廣大所說而示。故此不廣述。 若問:由何遣除未成立喻之諍?答曰:以見雖了知無言說所繫之境而未了知境識之言說者故。

།ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ཡུལ་འགའ་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེས་བ་ལང་ཆེན་པོ་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཞུགས་པར་བྱས་ལ། རང་བཞིན་མི་འདྲ་བའི་ ཆུང་ངུ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་རྟོགས་པས་མི་འཇུག་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པས་འཇུག་པ་དེས་ན་དཔེ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།དེས་ ན་དཔེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལྡོག་པ་བཀག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་གང་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན།འདི་གཉིས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལོག་པས་དོན་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཡང་སྨོས་པ་ནི་གཉིས་པ་གཞན་སྡུད་པའོ། །དོན་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ནི་ དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ།འབྲས་བུ་ལྡོག་པས་ནི་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལོག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་ལ་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་ཐ་མ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པར་ངེས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་མི་དམིགས་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཡོད་པར་གཞག་པ་གང་ལ་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་པ་ཡོད་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བའིའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ནི་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱི་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ཅེས་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད པར་འགྱུར་རོ།།ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྒྱུ་གཞན་ཚང་ན་སྟེ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་ན་སྣང་བ་གང་ལ་དམིགས་པར་རུང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

雖然了知者對某些對像已入牛的言說,但即使了知言說之境,也不能入言說。如是,彼于大牛已入牛之言說,而於性質不同之小者因無言說因相了知故不入,由顯示因相而入。因此,如有喻般,雖入無之言說,然因無決定因相故不入者,由顯示不得為因相而令入,是故有喻。 遮遣事物之反面即是無事物,若不得即是得等者,其義為”因”。此說明:由於無事物即是無,無知即是不得,故此不得如何即是瓶等無事物?此二為總別事物故,由得之反面如何成為無事物義?又說者攝第二他者。 異於義之知是其果,由果反面非必定有因反面,如所說”雖果反”等。于彼境無最後位果非無因,以無決定得最後位之知故。 首先,為顯示如何說不得即是義之無性,故說:有之安立即於何有得因相。“如是”者,謂可現。因可現有之安立因相是見,如是事物無見則不能安立為有,故於得知顯示義之有。此說:因可現有之安立因相是見故,即假立彼而作有之言說。 為顯示假立第二因故說:若具余因,即具余得緣時,於何可得現之自性有者,彼於此知不錯亂故。

།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་ཚང་ན་སྣང་ བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ན་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དོན་གྱི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཡོད་པར་བརྗོད་པའམ། ཉེ་བར་ བཏགས་པ་ཁོ་ནས་དོན་ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་འམ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་ འཆད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།དོན་གྱི་རང་བཞིན་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་དོན་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་སྣང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ།དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་མཐོང་བས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྣང་བའི་དོན་དེའི་ འབྲས་བུའི་དུས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དུས་ན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་སུ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྐྱེ་བའི་དུས་དེའི་ཚེ་ནི་འཁྲུལ་པར་ དོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་དངོས་པོ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་འབྲས་བུ་དུས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཡོད་པ་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་དེའི་འབྲས་བུའི་དུས་ཡིན་པར་ངེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། གཞན་དམིགས་པ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བ་གཞན་དམིགས་པའི་དུས་ན་དེ་མི་དམིགས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དེས་ན་དེའི་འབྲས་བུའི་དུས་ཡིན་པར་ངེས་པ ཡིན་ནོ།

此說:若具見之其他因緣,僅有可現事物即是因相。若彼雖有而不生,則永不當生。由此因相,即于義之有性而說為所得。是故如是假立后,說知中現義為有,或唯由假立而說有義亦為知。 說有為所得,或說所得亦為有,此雖是果,然顯示如是所得為義之周遍,如將說:“無障礙力之果即是自性。” 義之自性可現亦是義有之周遍,故如是義之有性為所得境之自性可現性所周遍。雖諸因具足時事物為有,然待聚合圓滿故不生知,如種子等聚合雖有,然待圓滿故芽不生,是故可有錯亂。因此,如是事物不應以未見而立無之言說。 若謂非爾,因了知彼可現義于果時生知之時無故。此說:由疑惑錯亂待圓滿時非了知無事物,然于果時則然。于果生時無有錯亂疑惑。 是故,說何等事物之無為不得,說何等近住于果時之有為所得,彼于知無錯亂性。云何能決定為其果時耶?說”于得他時”,因於一知和合,于得他時成就彼不得故。此說:當得和合於一知時,了知有能生余境知之聚合,故決定為其果時。

།གལ་ཏེ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སམ། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ཡང་བུམ་པ་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མེད་པར་ཏེ་འདུས་བྱས་པ་མ་བསྒྲུབས་པར་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ལྷག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའམ་ཡུལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་བས་ནི་ཡུལ་ཉིད་བྱིན གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བྱས་པས་ཀྱང་ཡུལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བཤད་པ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དག་གཅིག་གམ་གཉིས་འདུས་བྱས་ན་ནི་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བཤད་པ། དེའི་ཚེ་ཡང་འཁྲུལ་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་བུམ་པ་གང་ཡིན་པའི་མེད་པ་ནི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་ས་ཕྱོགས་འདི་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་བུམ་པ་ནི་འདི་ན་མེད་ལ། མཐུས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་དེ་ནི་མི་དགག་གོ། ། གང་གི་ཚེ་དབང་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་འཛིན་པར་མི་ནུས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མཐོང་བའི་ས་ཕྱོགས་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བཏགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ ཡོད་པ་ཡིན་ལ།ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་དང་། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་དང་དོན་གྱི་མེད་པར་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་འཇུག་པས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་ བའི་དོན་སྣང་བའམ།དེའི་ཤེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་དོན་ནམ་དེའི་ཤེས་པ་ལས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཤེས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ལྟ་ བུར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་དེས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ལ་ ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།

若有人說:若由具力瑜伽士或食肉鬼等加持,因殊勝信解,以一知混合,于方位等所得之果時,亦將不得有瓶。 答曰:非也。若境與根任一未成他性,即未作成辦,則不應理成就加持性之殊勝成就。此說:由根或境加持則是境加持,以根成非有境亦成境加持。故說:若根與境彼等一或二成辦,則成不得。若謂此即錯亂境,說:爾時亦無錯亂,應當觀待。 以是如是根所取瓶之無即是義有性。如是因相之義即是此地與一知和合之瓶於此無,然不遮以力轉為他。當如是根不能取義時,所見地與一知和合之無即是有性。 故無錯亂故,于知假立義有性,是故於彼知應理性之義即是實有,而假立后亦說于知為彼。是故說有性自性之知遮遣,及知自性之所知無不得,及義之無。此由非遮入,說一知和合義現或其知不得及無,非僅遮遣。 已廣說一知和合義或其知之現自性與知無決定,非僅由遮遣。彼亦成立如是無境之無言說。此說所知有于知無錯亂,由因果錯亂故,非由無果而無因,亦明顯。于必然果彼無錯亂。

།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་ནི་ཤེས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ མེད་པས་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་ རྟེན་འགའ་ཡང་མེད་ལ།མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མི་འདྲ་བས་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྨོངས་པ་དེའི་ཚེ། སྔར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཞུགས་པའི་ཡུལ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་མི་དམིགས་པ་རྒྱུ་ མཚན་དུ་བྱས་ཏེ།རང་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གཞན་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བ་ལང་ཆེན་ པོ་དང་ཆུང་ངུ་དག་གམ་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུའི་ཤིང་དག་གི་ཁྱད་པར་མཐོང་ནས་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་བ་ལང་དང་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་ལ་རྨོངས་པ་རང་ཉིད་མཐོང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ མི་དམིགས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་རེ་ཞིག་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། འདི་ནི་འོག་ཏུ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ དེ་ལ་ཡང་ངོ་།།འཇུག་པ་ནི་སྒྲའི་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞི་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འཇུག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ ལ་ལར་ནི་དོན་གཞན་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན།ལ་ལར་ནི་གཞན་འགོག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་ཡིན། སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དེའི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ནི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་གོ།

如是之義必然成就知。正因此故,于彼現即是有之能遍,故此中由無果定無因。所謂”于彼亦”者,于無因不錯亂之無果亦不應以無果證成無因,因彼由現量力已定故。然應成立言說,于彼亦成就以不得為因相。 無有任何世間為不作無之言說者,彼無之言說一切處唯以不得為因相。然由無之言說境不同,當迷惑因相時,由與先前入無言說之境相順門中,以不得為因相,自能了知或令他了知。 正因此故,凡由不得所應成立者,即是由有因門極成之言說應成立,如其他有因相者。譬如見大牛小牛或長樹短樹差別已,于施設時見牛與樹性言說因相迷惑,由自見相順門能了知或令他了知,此中亦如是。 若謂不得性未成則不能成立無之言說,故首先應說能成立彼之量,答曰:此將於下說”是故此不得即由現量成就”。于如前所說相之不得亦然。 趣入即聲之作用,由彼差別有四種。將說”由結合差別”。或者趣入即不得性之作用,故是彼差別,結合差別亦說于彼。彼不得於某處由成立余義門結合成立無事,于某處由遮余門結合。所應結合及極趣入之作用差別即是趣入差別。

།གང་དུ་འགལ་བ་སྒྲུབ་པས་གཞན་འགོག་པ་དེར་འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབས་ པ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་ཅེ་ན། དགག་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དགག་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་ དམིགས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་ལེའུ་དང་པོར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ཅིང་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ། དོན་གཞན་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པས་སོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་དགག་པ་བྱེད་པའི་དོན་གཞན་བསྒྲུབས་པ་དེ་མི་ འགལ་བ་ཡིན་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཡུལ་གཅིག་ན་གནས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ཡང་ཡོད་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པས་འགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བས་ནི་གཞན་འགོག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འགལ་བ་དེ་ ཡང་མི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་མི་ངེས་ཀྱི།འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་ལ་རྒྱུ་མ་གཏུགས་ཤིང་མ་ཟད་པ་ཡོད་པའོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཟད་པར་ནི་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་ལ། རྒྱུ་ཟད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་གེགས་མེད་པ་ཅན་ཉེ་བར་གྱུར་ལ། དེ་དག་གི་གེགས་གཞན་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེར་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཉེ་བར་གྱུར་ན་གང་གི་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་པར་ འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དེ་ནི་རྒྱུ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་དེའི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་བཟློག་པ་མེད་པར་ནི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའི་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གང་ཞིག་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མྱུར་ན་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་ དོ།།སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ནི་རེ་ཞིག་རྒྱུ་ཚོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ནི་སྔར་གྱི་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྣང་བ་དེ་ལ་མུན་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚོགས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་མུན་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།

若問:於何處由成立相違而遮余,彼處是由成立相違義而遮遣,非由不得,則如何說由結合差別有四種不得?故說”凡諸遮遣”。此說能遍,故無有任何能離不得而作無之言說。凡諸遮遣皆從不得如何,此已於第一品中說訖。 為顯彼能遍故說”如是”。彼遮遣以二種作及施設:由成立余義及遮遣。其中,當由成立而作遮遣之餘義所成非相違時,爾時由於一處所住無相違故,所說義亦有,所遮亦有,由無相違故,不定無有所遮。 若由相違遮余,雖爾,彼相違亦由無不得故不定為相違,然唯是以不得為先導。為顯示此故說”如是”。於何處有未盡未竭之因。此顯示:若因未竭則果不遮,若因已竭則由彼遮果故,雖無有所謂定與他相違之能遮者,然當因無障礙近前,亦未見彼等他障時,若某事物近前,則彼能窮盡何事物之因者,彼由窮盡因門而能遮遣彼事物,離遮因則無有任何能遮任何。 故若彼能遮此,則如是速則于第三剎那能遮彼。第一剎那暫無因聚不圓滿。第二剎那與前聚共作顯現彼上生起能離生余暗之聚,故於第三剎那遮暗。

།སྣང་བ་དང་མུན་པའི་སྐད་ ཅིག་མ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཉེ་བ་ན་གནས་པར་འདོད་ན་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་མུན་ཁང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཞུགས་པ་སྒོ་ན་གནས་པའི་མར་མེའི་ འོད་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་པའི་མུན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་འདྲེན་མར་སྐད་ཅིག་གཉིས་གནས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲོན་མའི་འོད་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་མུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་འཕོ་ བའི་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་གི་ཚད་དུ་བརྗོད་དེ།དེས་ན་རིམ་གྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་སྒྲོན་མའི་འོད་ནི་ཅིག་ཅར་མུན་ཁང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་ཆ་གང་གིས་མུན་པའི་ཆ་ཤས་བཟློག་པའི་སྣང་བའི་ཆ་དེ་ནི་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མུན་པ་སྐྱེད་པའི་ཚོགས་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་འཇུག་པའི་མུན་པའི་ ཡུལ་དུ་ནི་དེས་ཚོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པར་མི་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་མུན་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཡུལ་དེར་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་སྣང་བའི་ཆ་ཐག་རིང་པོར་གནས་པ་དག་གིས་ཚོགས་པ་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱས་པས་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་མུན་པ་ལོག་པ་ལ་ཡུལ་དེར་གནོད་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགལ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་འབྱུང་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་འགལ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ཡང་རྒྱུན་ཅན་དག་ལས་ཐ་དད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དགག་པ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུན་ནི་དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་མ་གང་ཇི་སྙེད་པ་ མཐའ་དག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྒྱུན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་འགལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་བས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མུན་པ་དེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་ནོ།

若問:豈不應光明與黑暗二剎那共住?由一切極微于自處為他生作障礙故,非共住。若許近住,我等亦許。如是,入暗室方位之門前燈光,由與一方所住暗極近住故,是所許。 若問:豈不應光暗極微交錯二剎那住?不然,由具次第燈光次第遮暗故。極微遷移時稱為剎那量,故次第趨近之燈光非頓時遍暗室。是故,光明分位遮暗分位之光明分,由趨近性即是生暗聚之障礙。故於不入暗之處,彼不生無功能之聚。 是故於第三剎那暗不生而彼處光生。如是由漸次遠住光分損害彼聚,故於第三剎那暗遮于彼處成損害。如是于余處亦應觀察無因之因相為相違。由此故相違非剎那境,然是相續境,由具因果先導故。 為顯示此故說”生起”,由相續趣入了知為相違。相續異於相續者之一性是遮遣,然不能遮具多剎那自性之相續。非無盡所有諸多,故相續境之相違是境義之境,非無事境,由具因者是事物故。 前後剎那成為因果事者彼等非相違,然具因果先導后剎那不能與他剎那相續,即由光所作者是相違,由彼故彼暗斷絕相續。

།དེས་ན་འགལ་བ་ནི་དངོས་ པོའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནའོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་ལ་ཡིན་ན། ཅི་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་བས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུན་ལ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཅི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རམ། དེས་ན་དེ་ལྟར་རྒྱུའི་གགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བར་ངེས་པ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དོན་གཞན་མེད་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན ཏེ།མི་དམིགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །འགལ་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ནི་ལྡོག་པའོ། །ལྡོག་པ་དེས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མཚན་ཉིད་པའི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་ བཞིན་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། རྟག་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཡང་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱས་ཏེ། འགལ་བའི་རྒྱུ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། མི་དམིགས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འདི་ལ་གང་ཡོངས སུ་གཅོད་པ་ན་གང་ཞིག་རྣམ་པར་བཅད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དེའི་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉམས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉམས་པ་ ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པ་བཞིན་དུ། དེའི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་གཅིག་ལ་འགལ་ལ། དངོས་པོ་ནི་གང་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་ པར་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་མི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགལ་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འགལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་མེད་པར་ ངེས་ནུས་ཀྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此,相違唯是實事境。因果亦非定能於一剎那,然若唯于因,豈僅此故即成無事境耶?如是,所謂后剎那無功能即光明所作者是相違,彼亦了知于相續而非一剎那,僅此豈成無事境耶?是故如是由障礙因門所定相違,彼亦非無事境。 相違之因無別義亦從不得,以不得立名言。第二相違亦互相舍離即是返體。由彼返體所住相即自性,彼等唯從互相舍離而住之相為相違。此安住于真實相違相之自性。由一性相違故,是彼自性境,如常與無常。其中,無常性即舍離常住之體性,常亦舍離無常性。 此中亦觀待所說”彼亦從不得”,相違因互相舍離亦應從不得定解。云何互相舍離為相違因,復云何從不得定解耶?答:於此,遍斷時所當遮遣之遍斷彼自性,由舍離遮遣而住。遍斷某自性時亦遮遣彼自性損減,故彼自性由舍離彼自性損減而住。如由舍離彼體性損減而住,具彼體性損減之事物亦由舍離而住。 是故事物與無事於一處相違,事物中若於一處定無彼此者,由定無彼此之因相為相違,非直接相違。如是相違因一切處即互相舍離性。彼亦應從不得定解,若於何處不得彼,則能定解彼處無,余處則不然。

།མི་དམིགས་པས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ངེས་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སེར་པོ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་དོ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ་ཇི་སྲིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་གནས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དེ། དེས་ན་རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བའི་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བུམ་པ་ལ་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པའམ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མི སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཅི་ལྟར་འགོག་།འདི་ལྟར་སྣང་དུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གང་ལ་འགོག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་གང་གི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས པར་འགྱུར་བ་བུམ་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཤ་ཟ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། སྣང་བའི་བུམ་པ་འདི་ནི་ཤ་ཟའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཤ་ཟ་དགག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གལ་ཏེ་འདི་ ནི་བུམ་པ་ཡོད་ན་ནི་སྣང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བུམ་པ་སྣང་བ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།གལ་ཏེ་འདི་ཤ་ཟ་ཡིན་ན་ནི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་རྟག་པ་ཉིད་འགོག་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་ པར་ཤེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་ཤ་ཟ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཅི་སྲིད་དུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་བུམ་པ་ལས་ཤ་ཟ་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉམས་པའི་ ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡང་དངོས་པོ་བཀག་པའི་རང་བཞིན་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་དངོས་པོའམ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། སྣང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་ དགག་པར་བྱེད་པ་ན།སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

由不得而定解者,即是某一事物之決定,如於黃色中所決定之青色。若為不定之體性,則於一切處生疑,如剎那性。彼不許異於青等諸相。故於一切處生疑,乃至無比量時,非由不得定解。正因此故,無有了知舍離剎那性而住者,故由不得異於決定了知之自性而立無之名言。 若謂豈非由不得可現相定解而立無之名言耶?故於瓶中鬼等,或於無常中常住不可現者,云何由不見不得而遮遣?如是可現之常性實無有,正因此故,於何者遮遣異類不定相耶?答:一切處唯從不得。云何耶?此中,由不見不得而成立瓶中無異鬼者非也,然是無別,謂顯現此瓶非鬼之自性,如是承許為顯現已而遮遣鬼故,即是顯現不得,如若此有瓶則定當顯現,如是承許瓶為顯現已,若此是鬼則定當顯現。 如是,承許為顯現自性已而遮遣常性故,唯從顯現不得。所說常性非為所知者,鬼亦非所知,然于顯現自性之瓶上分別鬼為異相者,是分別所作之異性。如是常性亦是無常性損減之體,故是分別為異相。如是從無事亦是遮遣事物自性之返體相分別故,或顯現為異相之事物,或分別為異相之無事,承許為可現已而遮遣時,唯由顯現不得而作。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར་ཁྱད་པར་མ་བརྗོད་དོ། །ཐ་དད་པ་འགོག་པ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རུང་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་ཀྱི། ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་འགོག་པ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཁྱད་པར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་འགོག་པ་ལ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་དེ་ལས་ གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཐ་སྙད་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ན། འདི་ནི་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་ བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།དམིགས་པ་འདི་ནི་ཡོད་དོ། །མ་དམིགས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདི་ནི་དམིགས་སོ་ཞེས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དམིགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་ དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་དམིགས་པར་ངེས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར།རྨོངས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གང་ལ་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཐ་ སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ངེས་པ་ན་ཅིག་ཤོས་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།

為您直譯這段藏文如下: 正因此故,在《因明滴論》中未作特別說明。在遮遣差別時,因有錯亂故,須特別說明”可現”,而在遮遣無差別之承許時,因無錯亂故,特別說明實無意義。如是,于遮遣同一性時,唯由顯現不得而作。如是,“若爾則無決定”之論式,歸攝於唯顯現不得之中。 若謂:豈非已說”顯示遍斷彼、遮遣異彼及無第三聚”,如是由能作能立能遮分別之因故有果,故已說無事由現量成立耶?答:誠然。無事雖由現量成立,然其名言乃從顯現不得。若由顯現不得立無之名言,則云何解釋”此有、此無”之能立能遮分別因故有果耶?謂思及唯由”此得為有、此不得為無”之得與不得能立能遮分別有果,故作是說。正因此故,將解釋”此得”而生起有分別之心。 若謂:異得之無名言亦唯從顯現不得而立,故不得之名言云何由現量成立?答:此不應理。因為于有異於得之自性者,雖定不得亦疑為有故,對愚者應成立由不得而立無名言;于無異於得之自性者,因不得定解即是無之名言故,更有何所成立?何以故?因已決定一相得故。決定一相時,于得定解則定解不得另一。

།ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པར་མ་ངེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ངེས་ པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་དོ་ཞེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་མི་དམིགས་པར་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དགག་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ན། དམིགས་པ་ལས་གཞན་གྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ན།མངོན་སུམ་གྱིས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པར་དོན་གྱིས་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བྱས་པའི་ ཤེས་པ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་དོན་གྱིས་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།ངེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ཡོངས་ སུ་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མའི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་འགལ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད། འདི་ལྟར་ལྷན་ ཅིག་མི་གནས་པར་འགལ་བ་ལ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྣང་བའི་དོན་ལ་དོན་གཞན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བ་ལ་ནི་ངེས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ།