菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4228量決定論釋吉祥智慧 吉祥賢 法精進c3.5s|d4228量決定論釋吉祥智慧 吉祥賢 法精進c3.5s(續3)

若問:說者之過於他有何損害?答:因欲他人不如實了知說者之義者生疑而輕慢,故說者功德亦應觀察,因彼說即是他人了知等之因故。 “若無少許差別”者,謂前所許無差別亦如何一為量等之說。“不依宗派而觀察不得轉起”者,謂于現量與隨行不能之境。“說於一切”者,謂與同許教典相違亦即是自語相違。 若問:與教典相違豈非與他說相違耶?於此與教典相違,何因定唯是他所許耶?如是,許教之士即彼教典之義,即從他口,謂造論者如是說,他亦自許故,彼義為自,若復說與彼相違,則彼義普遣,因令不住故即是自語相違。 云何與共稱相違?謂于與欲相系之義成為分別境之諸義。“欲聲”亦即是分別境。彼即聲之所詮,謂能了彼者。立宗說非彼所詮故不能詮,故即由此而害立宗。為顯”共稱”故說”從言說生”,謂由分別境之義法即共稱相系。種種自性共稱事之境義。所作與未作之成立與未成立名言。唯由欲故名言得轉,因名言依欲故。“由彼”者,謂由得轉故。“唯義”者,謂無地時物定。故彼可能即是與一切義相系之自性。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཏེ་དུས་མི་མཚུངས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རུང་བ་དེ་དང་འགལ་བར་ བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བས་སོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་གང་དག་བརྡར་མ་བྱས་པའི་རུང་བ་ཉིད་དག་གིས་དོན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་འགལ་བ་མ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་འདི་དག་དང་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་དངོས་སུ་གྲགས་པ་ སྟེ།བརྡ་གྲུབ་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གྲགས་པར་རུང་བའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། བརྡར་བྱས་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་པར་དོན་དེར་སྒྲ་དེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་རུང་བ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་བུམ་པ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་གྲུབ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་མེད་དོ།།སྒྲ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ད་ལྟར་མེད་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མི་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་བསལ་ཏེ་དེས་གནོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་གྲགས་པ་ནི་རུང་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་འགལ་བ་ཡང་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ ཉིད་དོ།།བུམ་པའམ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཉིད་དག་སྲིད་པས་ན་གང་ལ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །འདི་དགག་པར་མི་ནུས་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་མི་འགལ་ བ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །རུང་བ་ཉིད་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པས་མ་རྙེད་ན་དེ་དག་གིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དཔེར་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་དཔེར་བྱས་པའིའོ།།སྔར་རུང་བ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པའི་ཚད་མ་དེ་འདི་ ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་བརྡ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ལ་བརྡ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྒྲའི་ཐ་སྙད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

正因如此,過去和未來的聲音,即不同時的聲音,也可表達與之相違,這是由於立宗說”非所詮”故。 若問:若某些聲音未作為名言約定,則不能以其可能性理解義,如何說它們違背非共稱相違?答:雖然並未直接共稱”一切聲音與這些義相系”,即雖無名言約定,然而依靠共稱可能性之力,不僅限於已作名言約定,法稱論師說彼聲于彼義即是極為共稱。如說:“因於任何皆非特殊故”,即”兔持者”不應以月之聲詮說,因為存在,如瓶。他人說此損害可能性,然而瓶亦可能以月聲詮說,因相違未成而生疑,故於喻缺所立,因為是不共,故無比量。 雖現在無極成聲,但以過去未來極成不相違義而遮遣,彼即能害。故說非共稱即與可能相違亦非宗,因此可能相違即是共稱相違。 因於瓶或毛毯等一切皆有可能性,故於任何皆未成非月聲之義,故喻不成。此不能破,如是說:“能害不共故,不共極成不相違。“於此確定無能破量,因可能性已由量成故。如是,存在性亦是相違。因可能性不定故,即因是三時故。“一切因相”者,謂無勝過存在之事故,若存在未得,則彼等不得同品,即以存在性為喻之果。 前說”因可能性已由量成故”之量即是此:聲之名言正依,而彼名言唯依欲故非不成,以聲言說之聲成立為可說,因欲於一切轉起故。

།དེའི་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ དེ་ནི་བརྡར་བྱས་ཏེ་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བས་ག་པུར་བཞིན་ནོ།།རི་བོང་ཅན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་རུང་བ་ལ་གགས་བྱེད་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་ པའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་ཡིད་གཉིས་ཟ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རུང་བར་མི་འགྲུབ་ན་གགས་ཀྱང་མི་སྣང་སྟེ།འདི་ལྟར་ཡུན་རིང་དུ་མ་མཐོང་བར་དོན་རྣམས་ཏེ་སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལའོ། །ཕྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་མཐོང་བ་སྟེ་ངེས་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་དང་སྒྲས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ རྟོགས་པ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་སྟེ་མཐོང་ནའོ།།མཐོང་བ་དེ་ཡོད་ན་སྐྱེས་བུ་ཙམ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ཀྱང་རུང་བ་སྟེ་མེད་པར་མ་ངེས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཀུན་ལ་རུང་བ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ ཚད་མས་རུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གསུངས་པ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་ན་རབ་ཏུ་གྲུབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ངེས་པ་ལ་ གནོད་པ་ཅན་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉི་ག་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ ཏེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ལ་འགལ་ཟླ་མཐོང་ན།དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་ཡོད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་ནི་བྱེ་བྲག་དེས་གཅིག་སྟེ་མངོན་སུམ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བར་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་ལ།དེའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་གང་དག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ། ཕུར་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་དགག་ པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མི་སྲིད་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ལ་འགལ་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁས་མི་ལེན་ན་ངེས་པར་མི་ནུས་ སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།

其分別心之境,即是經名言約定而可詮說,如月光與樟腦。兔持者亦是分別心之境,此由自性因相。因此說為極成聲。 若於可說性生障礙,疑有能害量,則因成疑故不成可能性,共稱亦不顯。如是,于長時未見之義,即先未了知之義。后見別別了知,即決定了知。見彼與聲為境而了知可能,若有此見,則任何補特伽羅皆不定為無,因於見與未見一切成立可能性故。 關於自性因相之成立所說,故論師說由量決定可能性時,即已間接顯示于比量境中無不錯亂相違,因若有能害量則不可能極成故。故確定無能害量。 于量決定說無能害者,彼等說現量與比量相等,因二者皆無差別為量故,如現量般于比量亦不可能有能害。若雖具彼量相,然於一者即比量見相違,則因見此故,因相相等故,于現量亦當疑有相違。若有差別,則由彼差別,一者即現量成立,如是安立為量,除彼差別外更無他。 僅由此即明顯破除如弗盧布等說”比量非量,因見錯亂故”。為破正理派等宗故說”若”字,比量無能害,因是欲說數一故。如是因相無相違,有如是決定耶?意謂若不許無則不能決定。

།མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཚུངས་པའོ། །དེ་འདྲ་བ་ལས་འགལ་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་ལྡོག་པར་ངེས་པར་བྱས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འདས་མ་ཐག་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ གནོད་པ་ཅན་མ་མཐོང་བ་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུའི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཏེ། དངོས་པོ་རྟག་པ་བཏང་བས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པའི་དོན་དག་ལྷན་ཅིག་པ་དགག་པར་ མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མཐོང་ན་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྟགས་སུ་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྟེ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ་ཚད་ མས་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། སྔར་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ འདིའི་ཡུལ་ལ་མི་འདོད་དོ།།འོ་ན་གང་ལ་འདོད་ཅེ་ན། འདིའི་ཡུལ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་བཤད་པ་ན་དེ་ ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྲིད་ན་གནོད་པར་བྱེད་པར་ངེས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བརྗོད་པར་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ ལ་གྲགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལའོ།།དངོས་པོ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། རི་བོང་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ན་མིང་དུ་གྲགས་པ་གང་ཡང་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་དངོས་སུ་བརྗོད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དཔེ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂相無差別,即同爲無則不生之自性。如前所說,從如是見相違因相類似者,于其他亦不能決定相違遮遣。 若謂”未見能害者是欲說數一”,則由補特伽羅了知差別,即舍常法故。彼法亦不能如是決定,因僅由未見不能遮遣無相違義之和合故。 若謂”雖見不定為無亦可立為因”,則于其相,即于因相無能害性。若謂”雖未決定,然於事物無害性亦可能”,則知性即由量決定因相,一切皆說為因相。 若問:“于汝復如何決定無相違?“即前所說相,為無則不生。故彼欲說數一者,於此無則不生境亦不許。 若問:“則於何許?“此境亦當下說明。由事勢力無不錯亂相違可能,故論師說現量與比量二者為能害宗之量時,說彼不可能為因依,故說彼不可能有比量,若有比量則說定能害。 或謂”因是不共故”,即世間言說,即論師說”于言說事物性無比量”。故於分別顯現義以比量成立言說,而非於外事。境各異者,比量能害外事,而共稱于分別境。 若問:“於事何故無比量?“若不許兔持者言說月為事物,則任何名稱共稱亦不許言說為事物,故若說”兔持者直說月,因有故,如瓶”,則彼喻亦不成故。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཡུལ་ཉིད་དུ་ནི་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་གྲུབ་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྒྲ་དེའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་གྲུབ་ན་དེའི་ དོན་དངོས་པོས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་གྲགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་དུ་འགལ་བ་བྱེད་པ་མེད་དེ་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་།བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ག་པུར་དེ་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་གྲུབ་ན་ནི་རི་བོང་ཅན་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ དངོས་པོས་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་མེད་ན་ནི་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་གགས་བྱེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ངོ་། །བརྗོད་པར་ནུས་པ་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་རྣམས་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་པའོ། །སྒྲ་དོན་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དག་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བར་མི་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དེ་མི་ འདོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དེས་དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའོ།།ཡང་ན་གོང་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །དོན་དམ་དོན་ཅན་ནི་དངོས་སུ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གྲགས་པས་བསལ་བའི་བྱེ་ བྲག་དག་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཡང་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལས་དང་ཡོན་ཏན་དག་གོ།

若問:“分別亦非不共耶?“此中亦即”因是分別境故,僅能言說”。非不共性,因見樟腦等以月之聲言說成立為分別境故,喻得成立。 故說”由名言力而轉”等。若問:“何故非事物?“若聲義決定成立於某義,則彼義由事物成立,若不依事物則不然。 若許聲義由共稱成立,則于兔持者亦無違于聲義,因是共稱故,如樟腦等為月聲之義。若謂”樟腦等因是悅意及清涼事物故而以月聲言說”,則說”彼”,即若樟腦由身體清涼事物以月聲言說成立,則兔持者無身體清涼等事物以月聲言說,然許于兔持者亦直接言說有障礙故,全無過失。 “於此亦”者,即於此共稱。于遮遣彼等能說成違,即說成顛倒能立,不僅前者等。“聲義有因相”者,如”因能使身體清涼故稱月”。若謂”遮遣如是聲,因無身體清涼故不稱月”,則無違,因無不許故,此乃論師所作。 或由上說因。勝義所詮即直接為聲義者,彼亦同彼。“如前”者,即如比量所遣。 如是共稱所遣差別無過,為顯現量所遣分類故,說”現量所顯亦”。“種種相”者,即類、業、德。

།འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ དངོས་པོར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད་རིགས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའོ། །བློས་མི་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་བཀག་ཀྱང་དེས་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འགོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའོ། །དེའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའི་དོན་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྟོགས་པར་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་དབང་པོའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྒྲས་བརྗོད་མིན་ཕྱིར། སྒྲའི་ཡུལ་དང་འགལ་བར་བྱས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་སྟེ་རྟོགས་པའོ། །དེའི་སྟོབས་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྗོད་དེ། དངོས་པོའི་མཉན་པར་བྱེད་པས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་འདུག་ཀྱང་མི་འཇིག་ པ་སྟེ།འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་ཀྱང་ངོ་། །བུམ་པ་ཞིག་པ་དེ་ལ་ཡང་བསལ་བ་སྟེ་དེ་སྣང་བ་ལས་སོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞིག་གི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གི་ལུས་སོ། །མི་གནས་པ་ སྟེ་གསལ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ།འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །རྒྱུས་དེ་ཞིག་པ་ལ་ཡོད་ན་ནི་ཞིག་པའམ་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་ལ་ཁྱོད་དང་ཁོ་བོ་དག་གིས་ཞེ་ན་ངར་ མི་བྱ་བ་སྟེ་དོན་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནོད་དེ་ཞེས་བྱ་ནི་གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་རྡུལ་དང་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་དང་ཤེས་པ་ཅན་རྣམས་ལའོ། །སེམས་པ་ཡོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་བདག་གིས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། མི་དམིགས་ ཀྱང་དེ་ལ་དེ་ཡོད་ན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཕན་ཚུན་སྟོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་མེད་པ་དེ་སྒྲུབ་ན་མི་དམིགས་པ་མ་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་འགའ་ཡང་མེད་དེ་དགག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

無他關聯者,因類等諸法無成事物之關聯故為無二,因事物本身說為類等故。法與有法無二,以種種相各別顯現為法與有法差別。心不見者,由現量。故雖遮遣彼等不見,非彼所遣,因於彼不顯故。 “若遮遣彼自”者,即現量所顯。“為彼義”者,即為現量所取義作差別故。“余為返體相”者,即是了知之差別,非事物體性故為共相,是分別境而非根識行境。 自相於一切種皆非聲所詮故,雖違聲境亦違現量。彼等返體亦依彼事物而成立,即了知。彼力由事物力而說,由事物所聞住于根識行境,非由類等差別故。 雖俱住亦不壞,即雖與壞因俱住。于彼壞瓶亦遣,即由彼顯現。成不顯,因住于勝性自性故而壞,僅是如是思維,此是數論派之身。 不住,即明顯不住彼即說為無常性,因將成無違故。常亦如是于住彼自性而作,應如是次第觀察。 若因於彼壞有,則於此”壞”或”不顯”之名,汝我不應爭執,因義如是有故。 “于語義安立有損”者,即于數論派之我性、塵、暗性、勇識諸有情。有思維者,即彼有情我許彼等互異,雖不得見於彼有彼,因塵等亦有故,彼等相之差別即互不空。 若成立彼等互無,則全無成立不得見之不了知之緣,因遮遣唯由不得見故。

།དེ་ལྟ་ བས་ན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ན་རྡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་བ་དང་འགལ་བ།མུན་པ་ནི་ལྕི་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་ནི་གཡོ་བ་དང་སྲོམ་པ་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དགག་པ་མི་དམིགས་པས་བྱེད་དེ་ཡོད་ན་དེའི་རང་ བཞིན་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ།།དེ་དག་དང་སེམས་པ་ཡོད་པར་ཡང་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་པ་མེད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེའི་བདེ་བ་ཡང་མི་རིགས་པས་སོ། །མི་དམིགས་པས་དགག་པ་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞོ་དང་མྱུ་གུ་དག་ནི་འོ་མ་དང་ས་བོན་བཞིན་དུ་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བར་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་མངོན་པར་བྱུང་བའོ། །དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཡང་བར་གྱི་མངོན་པར་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྔར་མི་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་མངོན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བར་དུ་བཏང་ན་ནི་དེའི་འཇིག་པ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཞིག་ཀྱང་བུམ་པའི་རྫས་ཉིད་ན་རྟག་གོ་ཞེ་ན། རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་དག་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་སྔར་མང་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གཏན་ ཚིགས་དང་རྒྱུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞོ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པར་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་འགྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།རི་བོང་གི་རྭ་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་མ་ནི་ཞོ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་སྟེ་འོ་མ་ལ་ཞོ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་འོ་མ་དེའི་ཞོ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་འོངས་ཤེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་ནུས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གི་ཡིན་དེ་དཔྱད་པའོ། །གལ ཏེ་ཞོ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདས་མ་ཐག་ཏུ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཞོ་དེ་ལས་ནུས་པ་གཞན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དག་རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此,在證成微塵等互相無有時,微塵的特徵是輕與相違,暗性是重,勇識是動與遲鈍,以不得見而遮遣彼等一者于另一者之自性,因若有則應如其自性而得見,然未得見故。彼等與有思維亦異,因許彼等無思維故。彼之安樂亦不應理故。由不得見而成立遮遣,正因此故而說”以不得見為相”等。 非如是事物之比量,因酪與芽如同乳與種子般應可見故。正因此故而說”若彼有”,中間狀態即顯現。彼因是不變自性故,先前亦是中間顯現之自性故,由得見而見。 若謂先前是不見相,則為不顯相,若舍中間則為彼之壞滅。若謂雖相已壞而瓶之實體恒常,則唯是成為異體性之不相順,更無他義。如是顯現等為相違相故,彼等為異性已如前廣說。 因此,生因與因乳等,其果酪如是生起之能生自性得成,而非彼果事物存在於因中。此即”較兔角有何差別”之義。乳雖非酪之本性,即使乳中無酪。 若謂彼乳唯從生酪之自性而來,故說”自因”等。如是”何為功能”者,謂不顯狀態時功能自性住于因中,此乃數論派之觀點。 若謂即是彼酪,故說”如是”等。雖有差別亦如是生起,如前已說。若謂果酪異於功能,故說”云何異”等。以此等理趣,已詳說因果諸狀態為異體性。

།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་དག་བཤད་ནས། ད་ནི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པར་འདོད་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་རྣམ་གཉིས་ཏེ།།དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དམ་བཅའ་བ་དང་། ཕྱོགས་དག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་རྟགས་དོན་མེད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་གྲུབ་ན་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་དོན་དངོས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ཅིང་བཏགས་པས་གནོད་པ་སྤོང་པ་དང་། གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་གདགས་པར་བྱས་ན། འདིར་སློབ་དཔོན་དབང་ ཕྱུག་སྡེ་ན་རེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་པོའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཏེ། དུ་བ་དང་མིག་གིས་གཟུང་བ་དག་དང་། ཁ་བཟང་དཀར་ ཏེ་ཁྲའི་གནག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དགག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོད་པས་སོ། །དགོས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ ཞེས་སྤྱི་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་འདྲ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་ཕྱོགས་སུ་གདགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དག་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ནའོ། །མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁྲའི་གནག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་སྨྲ་བས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དོན་གྱིས་རྟོགས་པས་ ཆོས་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་སྟེ་རྟོགས་སོ།།དེར་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།

如是解說了他比量的相與宗的相后,今欲說因相,故說”宗法”。同品有無二種,即于彼有與無二種。宗法亦有三種,即于彼有、無及二俱是。如是于異品亦有三種。“各別”者,即于同品等亦各別有三種。 若謂因是宗法,則所立、宗、宗義皆為異名,應成”所立法”,如是則因無義,因所立已成故。若未成則成無基故。 對此答:宗是有法,因為是假立故。若於聲義實有妨害而假立能遣除妨害,且有假立之因由時則可假立。此中,阿阇黎自在軍言:“因無必要故不應假立。” 非無必要,因為有法之一切法即是所立有法之法、初有法之法及非二者有法之法,如煙、眼所取及”口善白故黑”等,依次配之。為遮遣彼等皆是因之義故有必要。 若問此必要如何成立?因為是所立宗之一分故。因為是有法故,爲了解知如是堪為總假立”宗”之有法,故能遣除不堪立為宗之諸有法。 “如是亦”者,謂于遣除非宗有法時。“因眼所取”等及”黑”等當遣,因彼等非宗法故。若此中當說”有法之法”,則由說”法”亦觀待他故,由義能解有法,故成立法僅依于有法而得解。于彼說”有法”,即由勢力成立是所立有法。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།དཔེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་དེ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔེ་ལ་ཡོད་པས་འགྲུབ་ པས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་བཤད་ཟིན་པས་སོ། །བཤད་པ་བྱེད་པ་འདི་ཡིས་ཏེ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ཉེ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ལས་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཉེ་བར་བརྩད་པ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འབད་པ་སྤང་བའོ། །ཕྱོགས་ཞེས་སྨོས་པས་ལེགས་པར་བཞག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སྤྱི་ཡན་ལག་ལ་བཏགས་པས་ཚིགས ཆུང་དུས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས། སྤྱི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་སམ་ཡང་ན་ཆོས་ཅན་ནི། །གཙོ་བོ་མིང་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གདགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེའི་ཆོས་ཁོ་ནར་གོའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མ་བྱའོ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གོ་བ་ན་ཡང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གཟུང་ན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་སྔ་མར་མ་ཟད་པའོ། །དངོས་སམ་བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལས་ནི་མངོན་སུམ་དུའོ། །གཞན་དག་ལས་ནི་བརྒྱུད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་རྟོགས་མེད་དོ་ཞེས་བརྒྱུད་པས་སོ།།འདི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཡིན་པ་དག་གོ། །ཅི་རིགས་པར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།

若問何故?因為是親近故。因為因是所立之因,而彼唯于所立有法中有者為因,非於喻等中有者,因為已成故及永不能故。 對此答:喻之有法亦是親近故。如是,由關聯成就能立,非由他故。彼亦由於喻中有而成立,故喻之有法亦以成立義故為親近。 若謂因說”于同品有”故已說喻之有法。此說者,由”法”能解有法,復由說有法故親近,故成立為所立有法。又從彼而詰難喻法親近時,因說”于同品有”故,應舍此勤勉。 由說”宗”當善安立,因由總支分假立於宗支分之有法,故由少言能解故。如是亦如阿阇黎自說:“總是所立故,法或復有法,主名亦一分故,應假立為所立。” 若謂因是能立,而彼唯所立有法是所立故,能立亦唯解為彼之法,是故不應假立。答:縱由義能解,為遣除難解故。若取能立義,則于喻之有法成疑故。“復”者,非僅前說必要。“直接或間接”者,于無者是直接,于餘者是間接,即由無所立故,能遍者返故,間接了知無。 此真實性即于宗有、無及二俱。隨理因等,即因及似因決定當取。

།ཅིས་ངེས་པར་གཟུང་ ཞེ་ན།རང་གི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱིས་གསུམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་དག་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ སྟེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་དམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་ལྷག་མ་གཉིས་མ་གྲུབ་ན་འགལ་བའོ། །དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་ངེས་པའོ། །མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་ཉེས་པར་སྨྲ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ལྡོག་པ་ཡིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ ལ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ།།ཚུལ་གསུམ་པོ་དག་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་གང་ཡང་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་གཞན་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ སྟེ་གྲུབ་པར་རོ།།མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་སུན་འབྱིན་པའོ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ངེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པར་མི་འགྱུར་བས་མ་སྨོས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་ལྟོས་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་ པ་དང་མཉན་བྱ་དག་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྒོ་ནས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐྱོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡང་མཚུངས་ཏེ།སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡང་འདིར་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་གང་མ་ངེས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དགོད་པ་ལ་འདི་མ་ངེས་ཞེས་ཕྱིར་རྒོལ་བས་བརྗོད་ན་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །རང་གི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་ལས་གཞན་དུ་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་རྟགས་ཚུལ་གཉིས་སམ་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡིན་ནོ།

若問何以決定?答:由自證能立,即宗之三種真實性,及隨行、返遮二者之三種真實性,皆由自之真實性證成能立,應由現量與比量二量決定。 以量成就宗法無或疑惑者,是不成因似因。與此相反者即是因。宗法成就而餘二相不成者是相違。于彼二者有疑者是不定。于異品無不成者是共不定。于彼有疑者亦是不定。若說隨行與返遮有過失者,亦應取為似因。返遮而有疑惑及於一不成者,應取為實有。 于彼三相具足與不具足之真實性有疑惑及顛倒,即不如實了知,于異處住而異處了知。如是相應成立所欲,即是成就。成立非所欲,即是能破。 言”不了知故”者,即是不能故。不定即是宗法性者,因與相違二者即成就為宗法性,因為是能立故。不定則不能立故,無必要故不說。不成即非宗法性。 不定於同品異品有或無決定者當觀察。如命等與所聞,雖於事物一向決定,然由了知者疑惑門中成不定過,此疑惑過與事物不定亦相等,因唯由此過成不定故。 如是所說亦是此中能破性者,即立論者立不定能立時,對論者說”此不定”者亦是能破,非僅顛倒他人所許而已。異於自證能立之量決定,立論者與對論者隨一于因相二或一有疑惑,即于同品異品中也。

།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་གྲུབ་ན་ནི་མ་ངེས་པ་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་ཀྱི་གསུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཅིག་ཕྱིན་ཅི ལོག་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནའོ།།འདོད་པའམ་འདོད་པའི་གགས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་སུན་འབྱིན་པར་སྨྲ་བ་ནའང་། འདིའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཞེས་ཚད་ མས་ངེས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པར་མི་རིགས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་དངོས་པོས་བསྡུས་པས་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ལས་ཚད་མས་ངེས་ན་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ན། གཅིག་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་མ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་འཇུག་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་དག་ལས་གཞན་ལས་ མ་ཡིན་པའོ།།ཇི་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པའོ། །འདི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པས་བསྡུས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལོག་པ་དག་གོ། །ལྡོག་པ་ངེས་ན་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སྲིད་ནའོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ རྟག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་གཉི་ག་འགོག་པའོ།།སྨྲས་པ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སྨྲ་བའི་སྐྱོན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟགས་ཉེ་ བར་སྨྲས་པའོ།།གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོས་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་ངེས་པར་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོས་ནི་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།འདིའི་བསམ་པ་ཅི་ཞེ་ན། མཉན་པར་བྱ་བ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་ངེས་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་ནི་ངེས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །གཞན་གྱིས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉི་ཚེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེའོ།

因為宗法若不成就則不會成為不定與相違,故說二而非三。一相顛倒,即于異品無顛倒時。因為無力如是了知所欲或欲之名言,故此說”此是不定”作為能破時,由此故是不定,如是依于以量決定之因。 是故,立所聞性為不共性,不應離於能破因二者,故說”不應離於二者”等。言”不應成為二者之外”者,因為常與無常之事物所攝,無第三蘊故。 若謂於一以量決定亦不成不定者,能立能了知於一有,然因無量故,于異品趣入及從異品返遮有疑惑故,于所立及其他成不定,如共不定。 言”非從他”者,即非從與士夫功德相等者之他。“若干”者,是阿阇黎所說。“此二合一所攝”者,即常無常所攝及一向決定返遮二者。若返遮決定,則于有第三蘊時。差別遮除即遮遣常與其他二者。“說”者,在第二品中。 若謂”決定因”者,即是正因。說過失即說隨行顛倒等。“彼亦”者,即說正因。言”非一向不定”者,即非以事物體性不定。為顯事物相故,非由彼因決定,因由說過失所作故。然以事物則不成不定。 此意何耶?雖所聞性與命等了知決定未成,然於事物有決定故成為因。他之義比量唯依於事物法性。

།སྨྲ་ བའི་སྐྱོན་སྤངས་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་སྒྲ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་ གྲུབ་པ་ནི་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཐེ་ཚོམ་དང་།གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདོད་པ་མི་འཐོབ་པས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒོལ་བ་གང་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་སྨྲ་བ་དེ་ ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་འདིའི་ཕྱིར་འདི་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་ནས།རྒོལ་བའི་འདོད་པ་དང་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེའི་གགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནམ་སྟེ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་ བ་མི་འདོད་པར་བྱས་པའམ་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གགས་བྱེད་ནུས་པས་སུན་འབྱིན་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ངག་དེས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དེའི་ངོ་བོར་ རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་གགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །མ་ ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་བརྗོད་ན་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིར་རྒོལ་བ་བརྗོད་པ་དེས་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ལ་གགས་ནུས་པས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དག་ཁོ་ན་རང་གི་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར།གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ལ་གགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མིག་གི་ཆ་དགུར་གྲགས་པའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆར་གོང་མ་དང་། བར་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་ཡི་གེའི་ཕྲེང་གི་རིམ་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་མ་འཁྲུགས་པར་བྲི་བར་བྱའོ།

捨棄言說過失,為令他方了知,且彼亦依于聲故。若謂”若如是”者,是不定,“由此故”者是能破。 說”宗法於一不成”者,若謂不成是由於一不成故為不成,疑惑及於一不成於事物亦然,如是思維。由不得所欲,故彼如是者,謂于立論者以不成因說立時,對論者說”由此故此不成”,不得立論者所欲即所立,因為成為其名言故。彼即如是,是能破。 無顛倒所得亦是能破耶?謂能破唯是令對論者不欲或令方法顛倒而已。由能立名言之功能安立能破,若說”此有疑惑或於一不成”,因彼語能令了知似因之體性,故能作成就所立之名言。 若謂眼所取性于因相二者成就相違者,“於此亦”者,即疑惑及於一不成。不定即無決定,是故非能立,若對論者如實說彼,則是能破,因對論者所說能于立論者欲作名言故。不成亦如是。 是故,唯因與相違二者于自能遍決定故,既是能立亦是能破,因能於他方欲作名言故。“宗法九種顯示”者,即眼分九種所知。彼為何?即”因是所量”等。此等依次為上品、中品、下品,如文字行列次第依序無錯寫之。

།དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ ཡོད་པ་དང་།མེད་པ་དང་གཉི་ག་དག་གི་དབྱེ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་དག་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲེང་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བརྟགས་པས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གསུམ་མོ། །གྱེན་ཐུར་དུ་བརྟགས་པ་གསུམ་ གྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གསུམ་མོ།།འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚེ་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །སྟེང་དང་འོག་གི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཡས་གཡོན་དག་གིས་འགལ་བའོ། །ཟུར་བཞི་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དག་གོ། །དབུས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་དང་པོ་དང་དབུས་ཀྱི་རྩོད་པ་གཉིས་སོ། །མཚམས་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའོ། །ཕྱོགས་བཞི་རང་བཞིན་འབྲས་བུའོ། །གཞལ་བྱ་བྱས་པ་མི་རྟག་པ། །བྱས་པ་སྲོག་སོགས་རྩོལ་ལས་སྐྱེས། །མི་རྟག་རྩོལ་དང་རེག་བྱ་མིན། །གཏན་ ཚིགས་དགུ་རུ་གྲགས་པ་ཡིན།།རྟག་དང་མི་རྟག་རྩོལ་འབྱུང་དང་། །རྟག་དང་བདག་བཅས་རྟག་ཉིད་དང་། །རྩོལ་འབྱུང་མིན་དང་མི་རྟག་རྟག་།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གཞན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་སེར་སྐྱའམ་མང་དུ་ཟ་བའམ། རིང་བ་ཉིད་དང་ངོ་། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་མི་བརྟེན་ ཏེ་མེད་ན་འདོད་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཡང་ན་ཆོས་གཞན་པ་དག་གོ། །དེ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་འདོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་ལས་ཆོས་གཞན་དང་མི་ལྡན་པའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཆོས་གཞན་མ་སྤངས་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།

如是,則能了知同品中有、無、二俱,異品中有、無、二俱之分類,以及因相違、不定之分類各自差別。依照行列方式觀察,則有同品之三。依上下觀察之三,則有異品之三。 此中因為是宗法之時的分類,故無不成。上下為因相。左右為相違。四角為共不定。中央為不共。 其中第一邊際與中央為二種諍論。其餘三邊際為成立返體。四方為自性果。 所量、所作、無常, 所作、命等從勤生, 無常、勤及非觸性, 此九因相廣所知。 常與無常從勤生, 常與有我常性及, 非從勤生無常常, 廣為所立法所知。 此為攝頌。 豈非將無因相耶?因為宗與同品亦成為異品故。何以故?一切法即是于所立法中有他品與異品者。由彼等異於所立故,與彼相應之差別亦成為異品故。 與余法相應即如黃髮者、多食者或長者。所欲說者為生於婆羅門種姓。若不依彼則無所欲,黃髮等由異於婆羅門故將成非婆羅門。 “于余境”者,即于同品等。或者為異法。“由非彼之能立分別”者,顯示異品為非同品已。何以故?由所欲說之所立法不相應而作差別而趣入,為令了知故,由與彼不相應之相於宗等中無故。 “如是種類不可得”者,即唯由總相而不與余法相應。由所欲說之法相應而不捨余法而作同品,是故。

།འོན་ཀྱང་ཆོས་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེས་སོ། ། རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པར་ཁ་ཅིག་འདོད་ལ་གཞན་ནི་དེ་འགོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཁ་ཅིག་ནི་རྩོད་པ་མེད་ཀྱང་། དགོས་པ་གཞན་གྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུའོ།།འདིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྒྱུ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པས། དེའི་རྒྱུ་སྒྲ་ཡང་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །སྔ་ན་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པའི་གོང་ ནས་ཡོད་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡང་རེས་འགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་ལས་སྒྲ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་དེའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་རྐན་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་བརྩལ་མ་ཐག་ ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་ངེས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསལ་བའོ། །དབང་པོ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྦྱར་ཏེ། དེས་དབང་པོ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །གགས་མི་སྲིད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པས་དམིགས་པའམ།མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུམ་བུར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པར་རུང་བ་ལ་མི་རུང་བར་མི་བྱེད་ནའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཉམ་པའི་རྩིག་པས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པར་བྱེད་པས་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ།།ཉེ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲ་རྟག་པའོ། །ལྟོས་པར་མི་རིགས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པར་ནུས་པ་ཅན་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་རྣམས་སོ།།གགས་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་རྒྱུ་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་གགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་མ་འགགས་ན་ གགས་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འགགས་ཀྱང་གགས་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པས་གགས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་འཕེན་པ་ཟད་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དེའི་གགས་ བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

然而”由彼法”者,即由所欲說之所立法。“為諍論故”者,即有一些人認為此等即是因相,而另一些人則破斥之故。如是,此中雖有一些無諍論,亦顯示有因其他必要而作譬喻者。 “勤作無間生起之識是無常果”者,即是聲無常之果。此中由勤作無間生起之識成立因無常,由此而成立其因聲亦無常,故為吠陀聲常論者所詰問。 “于先有者”者,即常聲於勤作無間識之前已有。如是,由聲常有故,其果識亦不應成為有時有。若謂由勤作于聲有俱有緣,由其力故識成有時有者。 “由士夫腭及欲等勤作無間生起之識”者,配合”于彼無近行”。由近行不生決定果故。“障礙耶”者,即遮遣彼。于根亦配合近行,由彼不作根之結合故。 “障礙不可得”者,由常時為識所緣或非所緣之自性故。“不作分段”者,即于可聞性不作不可聞性時。“稍作差別”者,意謂由同時墻壁故。 “為識之因”者,即境等作利益而功能究竟者。非所近生者即常聲。不應觀待者即俱有緣。何以故?由常時為無功能之自性故。“彼等有功能之俱有緣”者,即境根等無常者。 “有障礙墻壁等則顯現”者,由無或因不近故。“先有生起功能彼障礙耶”者,由彼未障礙則不能障礙故。雖彼已障礙,無障礙時亦有生識功能生起可能,故說”有障礙時”,亦應了知由因勢力盡而斷絕。 “由彼自性未損故”者,即不能障礙彼功能,由功能自性已成就故。

།གགས་བྱ་བར་ནུས་ན་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གགས་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་ནུས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནུས་པ་གྲུབ་པ་ ནི་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།།མི་རྟག་པ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་ན་རྟག་པ་ལྟ་ག་ལ་རུང་། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཞན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་ཚུན་དེ་རྩིག་པས་ཀྱང་བུམ་ པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་སྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པའོ།།དེས་ན་སྒྲིབ་པ་ལས་རང་བཞིན་དུམ་བུར་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་མི་བྱེད་ནའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ན་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་ནའོ།།དེ་ལྟར་གགས་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་གགས་མི་བྱེད་པས་སོ། །རྟག་པས་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གགས་རྟག་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པས་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གགས་ཀྱིས་སོ། །དོན་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དེ། རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཏེ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྱིས་ཤིག་སྟེ་ཁྱོད་ཉིད་ ཀྱིས་རྟག་པར་འདོད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ན་སྒྲ་དེ་སྔར་གྱི་སྟེ་ཕན་པ་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའོ། །མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེའི་ཕན་པ་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕན་པ་དོན་གཞན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་པ་དོན་གཞན་དེ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་པ་ལའོ། །དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དེ་ཤེས་པ་དེས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ཕན་པ་དང་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་ དང་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།།དབང་པོའམ་ཉེ་བ་དག་ལ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་རྟག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ སོ།།གཞན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དག་ལས་གཞན་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་སོ།

若能作障礙,則非功能自性。“由彼自性未損故”者,即于作障礙時功能自性亦未損壞,由事物自性功能已成就,則不能成為無功能故。若無常者已成就之自性尚不可轉,何況常者? “復”者,即另一觀察,“剎那自性”者,即無常瓶等。由相互墻壁,亦可能生起與瓶之近取及俱有識不生之自性的其他瓶剎那。故由障礙而作自性分段。“異者”者,即若非由差別而作差別。“若全不作”者,即由俱有緣于瓶等不作差別。 如是障礙將成常,由不作障礙故。“常者不如是”者,即常障礙。“無如是”者,由識有時緣故。“了知彼有差別性”者,即由障礙。“從彼義獲得之差別”者,即從彼俱有緣義獲得之差別,謂彼近行生起自性果。“請作”者,意為汝自將損壞常見。 若稍作果,則彼聲為先前即未作利益之自性。“決定”者,即常。“不成”者,即無之義。若謂彼俱有緣之利益異於聲者,故說”彼利益即異體”等。 “于彼復”者,即于從彼異體利益生識。“彼非能知”者,即彼識不能知彼聲,由與異於聲之利益相關而非與聲故。 配合”于根或近者不觀待俱有緣”。“我或”者,即自體差別,由異於自之差別不生常者差別故,且不可能異於自故。“或余”者,即異於前者,即士夫勤作等。“一切”者,即由根等。

།དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་པར་བཤད་པ་དག་གིས་སོ། །སྒྲའམ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ གཅིག་པོ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དག་ལ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་པར་བྱེད་པའོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པས་བྱས་པའི་དབང་པོས་སྒྲ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་སྦྱར་ན་དབང་པོ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་དམིགས་ པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་ནུས་པ་འཐོབ་པའམ་ཉམས་པ་མེད་ན་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་ནུས་པ་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དོན་གཞན་དེ་དང་ཤེས་པར་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་སྒྲ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྒྲ་དེ་ཤེས་པས་མི་ཤེས་པའོ།།འབད་པ་མ་བྱས་སམ་འབད་པ་རྫོགས་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་ནའོ། །རེས་འགའ་ཡང་སྒྲ་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལའོ། །ཕན་པ་འགའ་ཞིག་ སྲིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་བས་སོ།།རྒྱུའི་ཆོས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་བཤད་མ་ཐག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྩོལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ཡོད་ངེས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་མིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་པར་ངེས་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གགས་དང་དབང་པོ་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱས་པས་ཕན་པ་སྲིད་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་གགས་བསལ་བ་དང་། དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་གང་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་རེས་འགའ་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའམ་རེས་འགའ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའིའོ།

“彼等”者,即由說明不應施加於聲自身等。“聲或根”者,即非僅聲,而是由勤作等於諸根作利益。“由施設為俱有緣故”者,即由利益所成之根將成為聲之俱有緣,若不施設則根無用故。“將恒時所緣”者,即由識之因功能無生滅故。 若問:何故無生滅?故說”若如是”,聲許為常,彼不從任何獲得或損失功能,則成常。若謂功能異於聲者,故說”生識之功能”等。“無義”者,即由常聲不待他故。異體之過如前所說,由與彼異體及識相關而非與聲故,彼聲不為識所知。 于未作功用或功用已盡斷絕時,亦無時能緣聲。“是故”者,即由具二所緣故。“從彼自體”者,即于聲之自性。“有某利益”者,即由勤作。“由見因法故”者,即剛說之隨行與返遮。 若如是則由勤作之隨行與返遮成無常,而非由識,故說”勤作無間之識”,即以有勤作無間生起之識為因,而非僅識。此亦意為緣聲之勤作無間生起之識。如聲勤作無間生起,識亦如是。 “先有決定故名”者,即於勤作前決定有,即非由常性聲生識。雖于障礙與根由俱有作用可有利益,然于常聲任何亦不作差別。于彼障礙遣除與根作利益任何亦不觀待之聲,無時能作識果相違故。如是識即勤作無間生起或有時性。“彼等”者,即無常之。

།དཔེའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི བརྩལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལའོ།།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུའོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན། གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་ དེར་སྣང་བ་དག་གོ།།དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་མ་ཚང་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར།འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའོ། །ཆ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྟེ། ཆ་ཅིག་ཤོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཆ་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའོ། །གལ་ ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པའོ། །ལྡན་པ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དབྱུག་པ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་པའོ། །སོགས་པས་ནི་འདུ་བའི་ འབྲེལ་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ལྟར་བྱེད་པའོ། །གང་ཡང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་སྟེ་གཞི་གཅིག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་འབྲེལ་བ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་སྣང་བར་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པའོ།།མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ། །མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ སྒྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་སྟེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྨོངས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའོ། །འདི་ཡི་ཐ་སྙད་གྲུབ་འགྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལ་སྟེ། སྔོན་གནས་ཁང་ན་སྦྲུལ་སྣང་དུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པའི་མེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལའོ། །དཔེ་ལ་འབྲེལ་པ་དེ་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱིས་ཡུལ་གང་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཅན་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་གནས་ཁང བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས།སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བློ་སྒྲ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

“于喻處”者,即于從勤作所生之譬喻處。“為彼自性”者,即為自性因。若問:那麼為何說所量等?故說”爲了別了知因”,即因與似因。“即彼”者,即如說自比量之三相為因相,彼等不具者隨應為似因。 正因為是應了別,故果相之譬喻即勤作無間生起之識。自性一分即勤作無間生起之生。分即勤作無間生起,另一分自性因分即聲勤作無間生起之生。 若問:何須果相與自性之分別?故說”若無則不生有”,即異體自性若無則不生有。具相者即與杖相隨關聯,即異體關聯。等者即和合關聯,即作如無異體。又於一義和合即作一基。如是關聯即無則不生。正因此故,說”由有錯亂可能性故”等。 “不現”者,即因若有應現而不現。無即所立,即應成無之言說。“非異於不現”者,即非異於因。若如是則問:不現因證成何?其因相之識與聲,即證成於迷惑者由現不現為因之無言說。 若問:如何如是了知?即由因有證成果有。“此言說若成”者,即于喻,如先於房中應現蛇不現故,應成無之言說。于喻成就彼關聯后,於後於何處有現不現者,由應現而不現故,應成無言說,如房舍。由說此故,彼現不現之果即識與聲亦成就,由是其果遍故。

།ལན་འགའ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་དཔྱད་ཟིན་པ་ནི་དཔེ་ངེས་པར་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པའོ། །སྤྱི་དྲན་པ་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་དུ་ རུང་བ་མཐོང་བར་ངེས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པ་སྟེ།ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་ངེས་པས་དྲན་པར་བྱེད་པས་སོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔེ་བརྗོད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་ པས་ཆོས་ཐ་དད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྨོངས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཞེས་ཐ་སྙད་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཐ་དད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བརྟགས པ་ཐ་དད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་དེ་ཙམ་དུ་གཞན་དུ་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལའོ། །ཡང་ན་ཐ་དད་པར་རོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་དམ་པར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གང་གིས་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ། །མེད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསམ་པས་སོ། །གཅིག་དམིགས་པའི་མཐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་མངོན་ སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ།།རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་མེད་པར་སྨྲའོ། །རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་འདོད་པས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་ ཡོད་པ་ལས་སོ།།ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་འདོད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་དེས་དབེན་པའི་ཆོས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནའོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ལའོ། །འདི་དམིགས་ལ་གཞན་ནི་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དབེན་པ་འདི་དམིགས་ ལ།དགག་པར་འདོད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་གང་གིས་གྲུབ་ཅེ་ན། རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་སྟེ། རང་རིག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། རང་ཉིད་ཕྱོགས་དབེན་པ་རྟོགས་པའོ་ ཞེས་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།འདི་ནི་དམིགས་ལ་འདི་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ལས་གཞན་དུའོ།

非僅一次而是已經周遍觀察,即了知喻之決定遍。總體憶念亦將憶念,即若確定應現可見則應成無之言說之憶念,未作有法之差別。由於彼于喻之有法確定而令憶念。 所謂”由見與未見而成”者,即譬喻,由現量與不現而了知異法之隨行與返,雖已成就因果自性,然于迷惑者不知因果言說者,由隨行與返故,果與因與體性等言說,似現為能相所相差別,如非觀察差別之自體性。 所謂”僅于言說上異處成就”者,“僅”即所立與因之言說。“異處”即于喻。或為差別。由無差別故,即勝義諦。 若問:彼不現如何成就?即現不現由何成就。“彼無亦”者,即思維不現為無知。“由一所見力”者,即顯示不現由現量成就。 “由自境之無知”者,即破他宗,某些他方說由無緣彼之知而說無。“有特殊自性之知”者,即由有離所欲破之知。“若不了知一切”者,即若如他方所許,僅由無知而非見離彼之法。“於何”者,即於何有法。“見此而不見他”者,即見離之方面,不見所欲破。 若問:經驗亦由何成就?由正確經驗自體之差別,即由自證。是故知之自體差別,即自身了知離方。由知自體成就,即彼境之義差別,謂此見而此不見之差別。“異處”者,即異於自證。

།དོན་གྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རང་ལ་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གྲུབ་པ་ལྟར་དོན་ གྱི་རང་གི་བྱེ་བྲག་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་པ་བསྡུ་བ་ནི་ཡང་གི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱོགས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་དམིགས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཕྱོགས་ནི་དམིགས་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་དགག་པར་བྱ་བས་དབེན་པའི་མྱོང་བའོ། །གཞན་འགོག་པ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་དགག་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དགག་པས་མི་དམིགས་པར་གཞག་སྟེ། གྲོང་གི་ཕག་ནི་བཟའ་བ་མ་ཡིན་པས་བཟར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་དེ་ངེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ངེས་པ་ལས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དགག་པར་བྱ་བ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེའི་ཡུལ་ནི་ཕྱོགས་དགག་པར་བྱ་བ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་གྱི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པའི་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཕྱོགས་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡོད་པ་ནི་དགག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ངེས་པར་ དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།སྣང་དུ་རུང་བའི་དོན་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་གྱི་གནས་ཁང་ན་སྣང་དུ་རུང་བའི་མི་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཤེས་པའོ།

所謂”義亦”者,即總結遮遣:非如由知自身所具差別而成就,義之自差別亦得成就,此為”亦”字之義。由於識中所具不雜他方之差別,由自身成就所見之差別,故成就”見方而不見所破”。 所謂”將成一切不了知之過失”者,已於第一品廣說。“于特殊經驗”者,即離所破地方之經驗。“遮遣他”者,即令了知無所破。“非他”者,即為特殊經驗本身。“由現量而成”者,即由見特殊而不見所破故。 唯其方面為所見之不見,緣彼之知為能見之不見。雖彼等為所見自性,然由是所欲破法之所見故,由非遮而安立為不見,如說”村中豬非食故無可食”。 “由彼確定”者,即由確定彼不雜經驗,彼經驗唯是方面經驗而無所破經驗,及其境為不雜所破之方面而無所破,生起決定智,即確定唯有彼,即唯方面及其經驗。他有者應破。他經驗亦為所破之經驗。 所謂”亦為無之言說因”者,即由一確定所見境及知非遮故為無體性,由義無已成故,于迷者成立為無之言說境,應說於一切應現可見義不見處知其義無,如是應行,如昔時房舍應現可見不見之譬喻,此已如前廣說。“有特殊自性之知”者,即知不雜所破之義。

།གཞན་དུ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པར་སྤང་ ངོ་།།མུན་པར་ལག་པས་བྱུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུན་པའི་ས་ཕྱོགས་ན་བུམ་པས་སྟོང་པ་མྱོང་བ་མེད་དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་རེག་པ་ལས་ཀྱང་བུམ་པ་སྟོང་པ་མྱོང་བས་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཅན་མྱོང་བ་ མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འབད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐོགས་པ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའོ། །འདིས་ནི་ཡོད་ན་ངེས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །འབད་པ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་སྟོང་པའི་རེག་པ་དམིགས་པ་དེ་མེད་ནའོ། ། གཞན་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་འདོད་པ་མེད་བའོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་གཟུགས་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཤེས་པ་ཕྱོགས་མ་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དག་ཡོད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཕྱོགས་ལས གཞན་པ་དགག་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ལས་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་སྟེ། འདིས་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ལ་དེ་ལས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བརྒྱལ་བ་དང་། ཁ་ཕར་བལྟས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་གང་དག་ནི་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བཟུང་ན་ནི་གཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་དེ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་གང་དག་གི་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་མ་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་མི་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པའི་ རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡོད་ན་ནི་གང་དག་གི་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་འཇུག་པ་སྟེ། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ ནི་དམིགས་པ་འཇུག་པས་སྟོན་པ་སྟེ།རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་འཇུག་ནའོ།

其他情況下,則應斷除無如是知。所謂”于暗中以手觸控”者,即思維:于暗處無瓶空性之經驗,因不見故。“于彼亦”者,不僅見為特殊經驗,由觸亦經驗瓶空,故彼即為特殊經驗之不見。 有功用者即有障礙,為有所破。此說若有則必定可見。無功用者即不見。“若無彼”者,即無虛空觸見。“無他”者,即無慾破瓶等彼外他法。 又有他方說:“有見因他”者,即有根、色及光明,及知見不雜方分,彼外即為異於方分之所破。由無緣彼之知,成就無所破。此僅為于所破無所見,而非有見因他而無所見,說此無過之特殊。 “若非如是”者,即若非特殊無,而僅為無知。如是則于睡眠等,即昏迷及背面而望等狀態下不見瓶等者,應成能了知為無。若取特殊無,則睡眠等之無不成立,因彼睡眠等具德根等,能生光明及作意之知故。“彼”者,即睡眠等。 由僅無知之特殊所見無故。由彼因,非是于彼等存在時不了知為無,然僅是不見而已,故為不了知。如是不見即為無故,由有見因他而無所見故。若有彼,則于彼等應了知為無。 此中所謂”若有不見因他”者,即說彼等根等功德執行,即作用,如是功德由見執行而顯,由生自知而顯功德。“若如是”者,即若見執行。

།གདོད་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིན་དང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་གང་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པ་སྟེ།དགག་པར་བྱ་བ་དང་མ་འདྲེས་པར་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལས་ གཞན་དུ་དོན་དམིགས་པ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནའོ།།དོན་གྱི་མེད་པ་ཉིད་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིས་རྟོགས་འགྱུར་ན། ཤེས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཕྱིར་ ཏེ།དེ་རང་གིས་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དགག་པ་མེད་པའི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྟགས་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་གྱིས་ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་སྟེ་ཤེས་པ་སྟེའོ། །དེ་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་གིས་རང་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་སྟེ། ངེས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད ནའོ།།འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ལ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱི་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་རང་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་ གཞན་དོན་གང་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་དོན་གཞན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པར་རོ།།གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ན་རེ་གང་གི་སྐྱོན་མེད་ལ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཐུག་པ་མེད་པ་ལ་གང་གི་སྐྱོན་མེད་པ་ལའོ། ། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐུག་པ་མེད་དོ།

首先,根等具有功德,因為能生起自果所見故。若非如是,則應了知為具德。如是,所謂”有見因他”者亦即是見,因為若無所見,如同睡眠等狀態,則不能成為功德之因故。如是為見,則依止我等所說,你所說特殊見之見者,即是于有境可顯現之見,即彼見之特殊無,為不與所破相雜而於有法相之一相別別決定。 “其他”者,即若非不見本身為不見,而是對境不見為不見時。對境之無即是所破之無。若由不見知而了知,則不見知即是無,因為如是知之無是由他相了知故。彼不能自證,因為是無故,如同對境之無。彼相亦即是不見,如同前說無所破。是故,由彼為不見故,復須觀待他相如前,如是則成無窮。 又說”無真實經驗”者,為所破之真實經驗即知。無彼之知由自證力于不雜方分所見之知,自身不成立,因不生決定知故。若爾,則知之特殊于境亦應不了知所破無之特殊,因為真實經驗是自性之特殊,即有此經驗而無彼經驗,由了知自特殊,而於他義之無所見之他義亦如是如同知而了知為無,若有所見則為有。 童子摩說:“於何無過”者,即于不見相無窮中何者無過。非如說特殊自性之無知,即非無知者之說故,亦成無窮。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་གང་མི་དམིགས་པས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བུམ་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་དམིགས་པ ལས་མེད་རྟོགས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དེས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །གང་ལས་ཏེ་བུམ་པ་མེད་པ་གང་ལས་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཡིན།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མེད་པ་ནི་མེད་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དེ་གཞན་གང་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་རྒྱུ་ཕྱི་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་བྱེད་ན་བྱེད་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། །བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་བརྟེན་པའི་སྒྲ་འཇུག་ པས་སོ།།མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དང་གཞན་ལ་བྱེ་བྲག་སྐྱེ་བ་སྟེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་རང་གྲུབ་པའོ། །འདི་ལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མེད་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མ་རང་རྒྱུད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁྱེད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མཐུན་པར་གྲུབ་པའི་མཐོང་བ་རྟོག་པ་མེད་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་དགའ་འམ་རྟགས་ལས་མ་ ཡིན་པའོ།།ཤེས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དུ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་དོན་དེ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ ཅན་བསྐྱེད་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དེའི་མཐུས་གཅིག་པོ་ལས་གཞན་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ།།འགོག་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ བ་རྣམ་པ་གཞན་དང་འདྲེས་ན་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問何故,則說”然而由不見”者,為解釋此義,即由見到瓶子無而了知瓶子無。彼有分別者亦能執持自相,故由無分別而成自立量,如是說。“如是”者,即知瓶子無。由何者,即由瓶子無而知瓶子無之因,此所許如何為知之緣? 若問何故,則說”無者”等。“無不待他無”者,即因為是無,彼無不待于任何他者,因為無所待故。或者,為成無故不待他,彼因后無故若造作無,則成遮遣作用故。由此所生即是”無”之分別量。因為依特殊之相故,即因為是生特殊之相故。于彼亦依止而有言說故。 “具彼等相”者,即能生知及於他生特殊,即作用及自成。“於此不可能成為緣”者,即知此瓶子無。為破自立量故說”具見之無間”者,即於你我共同成立之見無分別之無間知,唯由見力而生,且唯隨順彼。“由彼力生”者,即由事物力自然生,非由相故。 “彼知亦能於事物本身”者,即能了知,因為由知本身已決定故,初時無知解者,唯彼于義成量。如是由見一相而生定解一相分別,由彼一相定解力,除一者外無所破。為破故,唯前者是量,由彼力所生隨順彼故,無未知而知,有分別者非自立量。若與異見相雜,則不生”未見”之了知故。

།དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་ཁོ་ནས་དོན་དེ་རྟོགས་ཟིན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཅན་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་དགས་རྟོགས་པ་མེད་ པས་སོ།།གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། འདི་མཚོན་པ་ཡིན་པས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རང་རིག་པར་དོགས་པ་ནི་མེད་དོ།།རྟགས་དག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་རྟོགས་ཟིན་པས་དེ་ལ་ངེས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་མ་རྟོགས་ པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་རྟོགས་པ་མེད་པས་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བརྟེན་ནས་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་མཐོང་བས་མེད་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་དང་དོན་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་ཡོད་པ་ཟློག་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མི་ དམིགས་པ་ལས་གཞན་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ནི་ཡོད་པ་ཟློག་བྱེད་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཟློག་བྱེད་དེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྟགས་མེད་རྣམ་རྟོག་སོགས། །དེ་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ བརྟེན་པའི་རྟོགས་པས་ཀྱང་གཞན་ཡོད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་འདོད་པའི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་མི་དམིགས་པ་འདི་ཡང་དེ་འབྲས་ངེས་པ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ན་མི་དམིགས་པར་ མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་མིན་ནོ། །དེ་དངོས་པོ་འགོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དང་པོའི་དབང་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་སྟེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །ངེས་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་མེད་པར་ངེས་ པའོ།།རང་གི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་རང་གིས་སྒྲུབ་པའོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུ་བའོ། །ཚད་མས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྤངས་པས་ཅིག་ཤོས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་གཉིས་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ འགལ་བར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པས་འགལ་བ་སྟེ།ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དག་གོ།

為總結上述內容故說”是故”。由唯見已了知彼義,且彼有分別者亦由見力而生,故無自然了知。 為特別說明由他力所生,故連說”不依根”,此為舉例,亦當連說”非依修習”。是故思為非現量。因為是決定外境之知,故無疑為自證。因不依諸因相,故非為比量。“是故”者,即由見本身已了知青色,于彼之決定了知僅是了知彼青色而已,並無了知未知事物之法,故彼非量。 為顯示依現見不可得而說明不現見不可得故,說”由未見故不應無”,因為僅僅未見與義有並不相違故。“他則能遮有”者,即異於現見不可得之不現見不可得能遮有,因為有之言說是有之果故為有。是故能遮有之言說,因為無有無則不生故。 如”無因相分別等”,依似因相之了知亦不能成立他有,因為無有無則不生故。如是,他人所許僅由未見之不可得,亦非是彼果決定之無言說果決定,因為無有事物無則不可得必定不生故。是故不能成立返遮。彼不能成立遮遣事物。 “就第一因相而言”者,即前所說現見不可得。決定即是能立,即決定為無。自性結合即由因相現見不可得自身成立。“且為量所違”者,此亦總結為相違。“量所違”者,即雖非由舍一而住于另一,然由他量成立彼二自性為一相違,即具相互舍離而住之法者。

།བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ཚད་མས་གནོད་པའི་འགལ་བ་དེ་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་གནོད་པ་ཅན་དེ་ཕན་ཚུན་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་བཀོད་ པ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་དོན་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྟགས་ཀྱང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་རྟགས་ངེས་མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པར་འདོད་པས་དཔེར་ན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་པར་ཚད་མས་གནོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་རྒྱུས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ འགལ་བའམ་སྐྱོན་མེད་པའོ།།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གོ། །རང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་བུམ་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་ཟིན་པ་དག་།རྒྱུ་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ་རག་ལས་པར་མཐོང་བ་མེད་དོ། །རང་གི་རང་བཞིན་རྫོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།གཞན་དེ་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་འདི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ མ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་འཇིག་པ་མ་བྱུང་བ་དེ་ཕྱིས་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །རང་བཞིན་ངེས་ན་ བྱ་བས་སྦྱོར་ཏེ།རྒྱུ་ལས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་ནའོ། །དེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ངེས་ནའོ། །དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའམ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །རང་བཞིན་ཡིན་པར་དེ་དངོས་པོ་རང་ བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའོ།།དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པས་ཡིན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་ནི་དངོས་པོའོ། །དེས་ན་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པའོ།

以下是完整的直譯: 將彼自性為一被量所違之相違本身用於承許時,能破之結合也成為安立相互遮遣之義,即由遍於相違之所見,成為不可得結合之能破義結合。 “彼因相亦成相違”者,即彼承許相違者之因相為成立不欲決定故,成為相違因相之似因。為說明此義,如”具依待與必生”。為顯示自性為一為量所違故,說”量亦”。“如衣之染”者,顯示具依待者遍於無決定。 是故,具依待者為成立無決定性故,異於由因壞滅故決定無常,為成立相違故,因相具依待性本身成為相違。“由決定故”者,即由壞滅決定故為相違或無過。“非也,彼等”者,即彼等壞滅之因。 依賴自因聚之瓶,于已成就之自因,不見趨向他因即依賴。因已圓滿自性故,即不依賴於彼他故。若謂此能壞滅為法性故,必生亦如是者,承許為法性者即成許為剎那性,因為若非剎那即非成已即壞之自性,則無別於非壞滅法故,應成先前未生壞滅者后亦不由壞滅因生故,成為自性壞滅。 複次,若承許為法性,則”彼或”者即事物。若決定自性則由作用結合,即由因決定為無常自性。“彼因”者即壞滅因。彼亦即決定無常因之自性。“彼或”者即事物或彼之能生,即非他壞滅因。自性者即彼事物自性壞滅。與彼能生亦何不許為生起壞滅自性之自性,如何為間接,由能生故為事物,由此則由壞滅因故壞滅。

།ཐོག་མ་ནས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ན་མི་རྟག་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིས་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུས་ཀྱང་འཇིག་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་ནུས་ཏེ།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ངེས་པ་ཁྱབ་པར་བཤད་པས་སོ། །རེས་ འགའ་བའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ངེས་པའོ།།ལྟོས་པ་མེད་པ་ངེས་པ་སྟེ། །གང་ཞིག་དེ་ཡོད་གཞན་ལྟོས་མེད། །དེ་དག་དི་ཡོད་ལ་ངེས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ནི། རེས་འགའ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྟོས་པ་མེད་པ་དག་ གོ།།དེ་དག་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བའོ། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གསུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་རོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །དེ་ འགལ་བར་བཞག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་པོ་མེད་པས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྤངས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་ བ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྤངས་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ངེས་པ་མེད་པ་ནི་ཕན་ ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་དང་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནིའོ། །དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱུད་ པས་འགལ་བ་སྟེ།དེ་དང་དེ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགལ་ལ། འགལ་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །ཤུགས་ཀྱིས་འགལ་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་དེས་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལས་གཞན་སྦྱོར་བ་ དང་།ཤུགས་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལས་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若從最初即非彼自性者,即由生起自性之因而生時,若為非無常之自性者,則後來之壞滅亦不能由因生起彼壞滅,如虛空然。“彼等”者,即由說明依他不定遍故。暫時性之自性即不定性。 無所依待者決定,若有彼則無待他,彼等有時即為定。如是所說。 相互排除而住之相違相者,即暫時性之自性與無所依待。由彼等即為不定故,說”由不定”等。“相違”者,即相互排除而住之相違。“非量所成”者,即為相互排除而住性,而”量所違”者非為其他第三者。 非量所違而是相互排除所違者,即成為見到自性相違。“相違所遍之自性亦”者,即雖非相互排除而住之相違亦然。彼安立為相違者非相互排除而住,因具依待之排除不成必生性故。因彼兔角等自體無故無能依者,故雖排除具依待性亦不住于必生。 即于彼雖排除必生亦不住于具依待故。若問云何,由為相互排除而住所遍之自性故,彼必生與無決定是相互排除而住之相違,因為是彼事物與彼事物之無故。決定之事物無所遍者即依他待。 彼亦為間接,即雖非相互排除,然由為具彼法故,間接即間接相違。彼與彼無為直接相違,而具彼相違者則為其間接。證成彼間接相違之量即成為不可得結合,即由彼結合,成立異於自性相違之結合及間接相違。為如是顯示故,“相違所遍不可得”者,顯示異於見到自性相違之結合。

།ཆོས་ཅན་གྱི་ངག་དག་གི་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པ་ནི་དོན་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ལ་ རུང་གི་མེད་པ་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་སྒྲའི་དོན་ཕྱིའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །དེ་བཀག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཡུལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར།དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོད་བཞག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་ཡོད་པར་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པར་རྟེན་པའོ། །མེད་པར་སྣང་བ་ནི་མེད་པར་རྟེན་པའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གར་སྣང་བ་ནི་གཉི་གར་རྟེན་པ་སྟེ་བུམ་པ་དང་རི་བོང་ གི་རྭ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྣང་བ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དག་ཏུ་སྣང་བ་གཉི་གར་བསྟན་པ། དེར་ནི་ཕྱི་དངོས་ཉེར་བླངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགག་ པ་དེར་ནི་ཕྱིའི་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དགག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་དོན་མེད་མིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྦྱོར་ བ་བརྗོད་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།།དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་སྒྲས་སྟོན་པ་ཡང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་པོའོ། །སོ་སོར་མི་སྣང་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ དོན་ཏོ།།སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །འདི་ལ་གཞན་རིགས་པ་ནི་མེད་དེ། གཞན་དེ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་བློ་དོན་ཡུལ་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དངོས་སུ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་ ཅན་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཞག་པ་སྟེ།མི་གསལ་བ་དང་རྟག་པ་དང་སྤྱི་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་བློ་ལ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མི་དམིགས་པའི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ལ་སྣང་བའི་གཞི་སྒྲུབ་པས་སོ།

有法語句之結合的表述,唯適用於有法義存在之情況,而不適用于無之情況,因為彼詞義非為外境所思。“彼不成遮遣”者,即不成為疑等之遮遣。若問何故不應表述結合,則說”無境”,因能立基不成故。 若謂遮遣結合不可得故,則分別安立為有者,即于分別顯現中,顯現為有者即依于有,顯現為無者即依于無,顯現為二者皆有者即依於二者,如瓶、兔角及非有身者等依次而言。非有身者即虛空等顯現為有,兔角等顯現為無,二者皆示現。 如說:“于彼取外事”者,即于勝論等之遮遣中,所謂外事即異於分別顯現之自相。不應執取彼而證成遮遣。如是則聲義非無,因分別顯現之勝論等有法非無。若問何故,因表述結合故,因分別顯現若無則不可能有表述。 “又因生起彼相之相故”者,即說者以聲顯示亦然。“于因果之識中”者,即能說者與聽者。各別不顯現者,即自相義,因為是各別自證故。即于能立者與對論者以自證現量成立。於此無他所知,因彼他為虛妄故。真實未得者即未來。 “因於此無違害故”者,即因於此分別顯現無違害故不成為無。“此等許為心義境”者,即此等一切聲詞直接皆以心中顯現為境。于彼亦”安立相無因性之成立”者,即于勝論等遮遣中,如他方所安立,即顯現於心中為不明顯、常住、普遍、能生等,證成彼之外因無性,由有如是不可得故,因成立分別顯現之基礎故。

།དེ་བློ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་བློ་དེའི་ཕྱིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །འདིར་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་སེམས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དགག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ པ་སེམས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་སེམས་པའོ།།དངོས་པོ་ཁོ་ན་སེམས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེད་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་བླང་དང་དོར་བར་རྟོག་གོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ། །བརྗོད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ།།གྲངས་ཅན་དག་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་སྤྱི་དེ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ནས། ཡོད་པ་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་ རྟག་པ་དང་མི་གསལ་བ་དང་།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་འགྲོ་མེད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་དག་འགལ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་སྒྲར་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་ མེད་ལ་རྟགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་པའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བྱེ་བྲག་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་འཆད་དོ། །ཚད་མ་ཡུལ་གྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ན་བུམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཡང་དཔེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

“彼為心近立之義”者,即為證成勝論等顯現之心非為外因之近立義。“於此思維事物性”者,即于勝論遮遣等處。思維事物是否為事物性,即思維聲義于分別顯現。 若問何故唯思維事物,則說:“因與生果相關故”。唯事物能生果,具分別者亦唯于有果處思維取捨。“亦因不能如實了知真實性故”者,即由分別故。“此等一切”者,即一切具分別者。“所說”者,即陳那論師。“已說”者,即于第二品中。 數論師欲成立勝論為有之總相,故說:“若有性自性因”,即謂因有故無常。總相有如何非所立,將成為所立。若謂常住、不明顯及能生等差別無隨行者,即若謂喻不成立,則因與所立相違。汝之因”所作故無常”亦成為聲,瓶中無聲所成之無常,因亦與彼相同。 若如是”差別”乃至”所說”之間,即解釋”差別無隨行”之分。“因量境不可知故”者,即因差別不為量所成故。“所說”者,即陳那論師。“亦因為因故”者,即若依差別,則瓶所攝之有性亦不在喻中故。

།བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་བྱེ་བྲག་ གིས་ཏེ།གཙོ་བོ་ཡོད་པ་སྤྱི་ཉིད་དང་རྟག་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་པ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ་སྒྲུབ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ བྱས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ནི་སྒྲ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་སྒྲར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ནི་དཔེ་ལ་མེད་པས་སོ། །སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པའོ། །ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཉེར་བླངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བོར་ཏེའོ།།དོན་འགའ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའམ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་འགོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །བྱེ་བྲག་གང་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱར་བར་སྨྲས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དགར་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ལ་མ་སྦྱར་བའི་ཡོད་པའོ། །ཡོད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །བྱེ་བྲག་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་རྟགས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ ཡོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་རང་དབང་དང་བདེ་བ་དང་འབྱིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་དང་།དེས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་དེས་སམ་སྨྲ་བ་པོ་དེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ བུ་ཚད་མས་གར་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་མེ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲུབ་ནའོ།།དེ་ལྟར་གཞི་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ།འདི་ལ་མེ་ཡོད་པའོ་ཞེས་མེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤྱི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་སྤྱི་མེ་ཙམ་སྟེ་ཆ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པ་ལྡན་པར་འགྲུབ་པའོ། །གང་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དཔེར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། རང་དབང་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

“非唯以差別所立有過失”者,即以有性差別,若以勝論有性總相及常住、能生,或以自在天有性常住、安樂、攝受、以刑罰斷除等差別而立,不僅有無隨行過失,而且若以有性為因,亦有同等無隨行過失。因為瓶所攝之有性于聲中無故不成立,聲所攝之有性于喻中無故。“此過失不存在”者,即相等。 “唯取有性”者,即捨棄常住、能生等差別。“不能成立任何義”者,即汝所許或未了知之義。僅有性者,我等亦不遮遣僅有性。“說未結合任何差別”者,即未結合自在、能生、常住等任何差別之有性。“若彼有性為能立,唯差別為所立”者,否則因無義故。 “或其他”者,即許自在天有者亦以自在、安樂、出生者等。“彼即成立其自性”者,即以彼差別能立因,或彼說者即勝論等之自性。“無隨行”者,即因如是量於何處亦不見故。“若許基差別為有差別”者,即若成立山火。“非如是以彼基成差別”者,即非成立山有火。 若問云何,則”遮遣無具者為差別”,即如”此有火”遮遣無火具者,如第二品中已說。“于彼唯總相”者,即于彼有法成立唯火總相,未作差別分。“于任何處皆無故,無差別”者,即于任何所許有法,常住、安樂、自在等皆非量所成故,無具如是差別之隨行。

།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གྲུབ་པ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་སྣང་བ་ནི་དོན་ ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་འབྱིན་པ་པོ་དག་སྣང་ལ་དེའི་རྟེན་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དུ་བས་མེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྟེན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲུབས་ ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ན་ནི་སྒྲུབས་ཤིག་སྟེ།དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མི་སྲིད་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ལ་ སོགས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།ཕྱིའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་མི་འགྲུབ་ན་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྒྲའི་དོན་ཙམ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །རྟེན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོའི་བྱེ་བྲག་གི་ རང་བཞིན་རྟེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟེན་གྱི་དོན་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་རྟེན་ནི་མི་སྲིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྟེན་གྱིས་དོན་ཉིད་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའོ།།དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སོ། །གཞན་དུ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་སོ།།མེ་སྤྱི་དེ་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དབེན་པའི་མེ་ཙམ་དུ་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་སྤྱི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ དང་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་མི་ལྡན་པ་སྤངས་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་སྙམ་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ཟིན་པའི་བདག་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ།

若問”云何無”者,即”云何無隨行,彼有性是所知等,如是則所知等有隨行”?“將成立何”者,意為所知等已成立故,且彼成立非汝所許。 “分別心顯現於義”者,即分別顯現常住、安樂、出生者等,其所依自相豈非能立?如煙對火等,亦是分別顯現之所依成立。“請立”者,即若如火等能成立所依自相義者,請立。因喻不成故,認為不可能。 若外境所依性不成故,勝論等,即自在等彼相差別,若不依外境相,即如是不成時,因等唯是彼語義,即離自相。彼等所依法是假立,即勝論差別自性所依能立之所依義僅是假立,非如火等勝義所依可得。 若問何故,說”于所依不成”,因勝義所依及隨行於何處皆不成故。“彼無差別”者,即有性、知等彼常住、安樂等差別隨行不成故,分別顯現之所依義即唯有性,離差別。“無義”者,即因。“若異”等,即有隨行者。彼火總相離有法差別唯是火,與唯煙相屬成立。彼于有法不成故能立故無過。 “彼總相”者,意謂所立法與有法相屬總相故,雖遮遣有法無具,然無相屬總相隨行。“如是自性隨行”者,即與所立已成自性隨行。

།བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་རྟགས་འབྲེལ་ བ་འཛིན་པ་རིགས་པ་ལ་མཁས་པ་སུ་ཡང་མེད་དེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་ཅེ་ན། ཕ་རོལ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉན་པ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་ལ་སྟོན་པ་ནའོ། །མེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་མ་སྦྱར་བའོ། ། དཔེར་ན་ཚང་བང་ལྟ་བུ་ཞེས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སྡུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་མེ་ཙམ་གྱི་དུ་བ་ཙམ ལ་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་དང་།ཆོས་ཅན་གང་ཁོ་ན་ལ་དུ་བ་དེ་འདྲ་བ་རང་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་མེའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ཁྱབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་རིའི་མེ་ཞེས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བསྟན་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་དུ་བ་དེ་བརྟེན་ཅིང་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་ཅིང་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་མེ་དང་དུ་བ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་འབྲེལ་པའི་རྩ་བ་ཅན་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱི་འདོད་པ་རི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྟགས་དོན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མ་བསྟན་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་དེ་ཁྱད་ པར་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། ཡང་དེའི་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིའི་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྤྱི་བཀོད་པ་ཅན་གྱིའོ། །འདིར་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་པ་ནའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལས་དམ་བཅའ་བའི་ངག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དངོས་སྤྱི་དང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

所謂”能作”,任何通曉正理者皆不取彼與因相屬,因無必要故。若問”云何顯示隨行”?說”由他方令解”者,即聽者于所立外顯示時。“唯以火”者,即未與有法相連。 如言”譬如廚房”,說譬喻有法僅為憶念隨行,非攝有法。差別作者為能表故,煙亦應觀察離有法差別性之隨行。如是唯火對唯煙遍攝成立,于任何有法見如是煙者,唯于彼有法生火覺,因已知遍攝故。 如是,“山有火”之能立以推度了知,所立顯示為”山火”者,于隨行時顯示實無意義,因如是隨行不可得故,且無必要故。是故”依彼”者,即彼有法依煙,說宗法及說遍,僅說火與煙之隨行、返及相屬根本,僅由此欲求成立”山有火”之所立故,非無隨行,因亦非無義。 是故總相隨行時,若我等不顯示,云何彼因有差別隨行?將成無隨行。複次,彼安立為先行者,即所立安立為先行,凡有煙處即山有火,為總安立者。“此非支分”者,因為說隨行是為令了知所立故,即于顯示隨行時。云何能立語與立宗語成相異?即顯示所立事總與隨行。

།དམ་བཅའ་བའི་ངག་ཉིད་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངག་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པའི་ངག་སྟེ།སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམ་བཅའ་བའི་ངག་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ སྒྲུབ་པའི་ངག་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་ཅན་ལ་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསམ་པ་མེད་པར་ཆོས་ཅན་གཞན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་རབ་ ཏུ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིས་བྱ་བ་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་སོ། །ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་ལྡན་པར་རྟོགས། །དེ་རྟགས་དག་ལ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་རྟོགས་སོ། ། གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱུང་བ་བཤད་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླན ཀའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར།བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཞིག་གོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་དང་ ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཡིས་སོ།།གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་གཟུང་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལ་གྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཟུང་བར་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཀྱང་བྱ་སྟེ།བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་མི་རྟག་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བརྗོད་ པས་རང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཡོད་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་སྡུད་པའོ།

立宗語本身即是隨行與返的語言,故為能立語,因成為因明論式之語故,從彼分離,即從能立語中分離立宗語非為能立支分,云何能如是顯示?其義即是彼將顯示為能立語本身。 “因法無錯亂”者,即隨行。“于有法顯示”者,即不思所立有法,而於其他有法即譬喻有法上顯示唯法之相屬。“于彼極成故”者,由顯示唯法相屬之因於所立有法極成故。“于有法亦了知具足”,即于彼因成立之有法上亦了知遍攝法。 “所說”者,即陳那論師。如以火等有隨行為能立,主性等有亦非無過失,即非無過。說明他方過失后,為答自方詰難故,說”因不遍配差別”。因不遍配”聲之有”等差別故,即唯有。“唯事”者,即唯無常。“能立”者,即由彼唯遍攝及遍攝成立之有。 若問:“若不執’聲之有’等差別,云何成立於聲?“說”于彼執差別非決定”,即執”聲之有”等隨行非決定,由依唯有之隨行亦可為,因雖無差別亦能成立所欲于所立有法故。如是,唯有對唯無常之差別成立,即具遍攝之有,于任何有法宣說為宗法有者,由了知彼有法具有遍攝法無常故。 若有本身為所立,則于無差別隨行中唯有已成立故,因度量等即無果。“複次”者,即總攝諸過。

།ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་རྟགས་ སུ་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འདོད་པ་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྟེ།གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཞེས་ཆོས་ཅན་ལས་ལྡོག་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་སྒྲ་དག་སྟེ་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ངོ་། །བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རྟེན་ཕྱིའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་སོ། ། དངོས་པོ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་འཇུག་པའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མེད་པར་བཀག་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐམས ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་མེད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞག་པ་ཡོད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ལུས་མེད་བྱ་བ་ལུས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆོས་འཁྲུལ་པའོ། །མེད་པ་ལ་བཀག་པའི་སྒྲས་འཇུག་པར་བཤད་པ་ན་གསལ་བྱེད་པ་ན་རེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་བཀག་པའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནའོ། །ད་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགག་པའི་ མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་ཡུལ་དག་གཞན་ཉིད་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།

“于有未成立如何成”者,即于主性等從未成立有之處,其自性因如何能有?若主性等自性有之自性法某者成立為因,則由其自性成立故,主性等之彼有即是彼性,云何不許?因無差別故。 若問:“若自性因即是所立之體性,云何成為因與所因之差別?“雖是自體性,然因所立之自體性亦觀待遮除其他差別某者,顯示為法,如從有法返,似有差別。由法與有法之語詞,即語詞義差別故。所詮者,即彼等所依外境。此顯示無自性因。 果亦應由義理了知為不可能,因於主性等如所許之差別者未成立故,其果亦絲毫不成立故。“不依實事”者,即不趣入無之事物。 若問:“若是非遮雖無亦趣入實事耶?“說”非是非遮”。若問:“然則彼如何?“謂無之遮,即唯返一切實事法之無,由分別安立有故為因。彼亦無違,彼復云何?如”無身”,無身性即是非有性,亦趣入于毫無所有。“亦”字表示亦趣入於心等有。是故二者之法錯亂。 說以遮遣詞趣入無時,明論師言:“非有無故,由無基故非遮境。""彼”者,若非有非遮境。今”然則彼如何”者,若非有非成立境。若問:“若以非性成為遮境亦云何?“由遮相即是遮遣成立故。若問:“若以非成立方式成為遮境亦云何?“說”由遮相即是遮遣障蔽故”。相與境二者非是他性。

།གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བགྲངས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དགག་པ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ལ་དགག་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་གང་དག་དབང་ཕྱུག་མེད་པ་དག་ནི་གཙོ་བོ་འགའ་ཞིག་ལས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ། དེ་དག་ན་རེ་གྲངས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་པ་ལ་དྲང་སྲོང་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་བཀག་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འཇུག་གི་མེད་པ་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ སེམས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་མ་བགྲངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་སྙིང་རྗེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བས་འཚོ་བ་སྒྲུབ་པ་འདི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འདོད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཉེས་པ་བསྲུང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་གསོན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་མི་ནུས་ཤེ་ན། བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་འཇུག་པ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །བརྡ་དེ་ ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པར་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དེ་འདོད་པ་ཙམ་ལས་བརྒྱུད་དེ། འཇུག་པས་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། སྐྱེས་བུས་དེ་ལ་ཡང་བརྡ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ འདྲ་བའི་སྒྲ་དེ་དོན་ལ་ངེས་པར་ཏེ་རང་འདོད་པས་འཇུག་པ་གཞན་དུ་ཞུགས་པར་འདོད་པ་སྟེ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་དང་འགལ་བར་བྱེད་འདོད་པ་དེའི་ཚེའོ།།ཆོ་ངེས་བཏབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་མ་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་ ཀྱང་ངོ་།།འཇིག་རྟེན་མི་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོ་བར་འགྱུར་བར་མི་ལྡོག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་བརྡར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བརྡར་བྱས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ན་ནི་འདོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མི་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བརྡར་བྱས་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་ བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མེད་པའི་སྒྲས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྡའི་མཐུ་ལས་རྟོགས་པའོ།

“若唯于普遍計數”者,即遮遣僅趣入于欲令遮遣趣入之處,如數論派某些認為無自在天者,許從某主性生起種種,彼等言:“為遮數論瑜伽行者所說之仙人水龍等為自在天者,故說’無自在天’僅無因趣入,于其他無則不然,因不欲趣入彼故。” 因此,“無身”亦僅趣入於心等,不趣入于非有,因未普遍計數故,因不欲趣入彼故。 “嗚呼”者,表示厭倦。或者表示悲憫。“以苦維生此”者,因難護自許過失染著之過故。令自身生活成苦。 若問:“何以不能護持?“說”從約定而生”,即言語趣入乃從約定而生,依彼而立。彼約定僅隨順人之意樂,不定依于實有事物。如是言語由僅從意樂流轉趣入,故”無身”亦趣入于非有,因人對彼亦作約定故。 當如是言語于義確定,即欲以自意趣入他處,欲違背共許事物之時。“雖作哀求”者,即雖極力祈請勿說”無身”于非有。“世間不返”者,即不返共許隨約定而解。世間亦為令了知非有故,于”無”字作約定。 若雖作約定亦不了知,則與所欲無差別故。因於欲不了知之非有與已作約定無差別故,則應成第二非遮於心等之”無身”亦不以言語了知。由彼亦正依了知故者,即由非遮心等之約定亦依無之言語了知故,由無之言語了知。彼於他亦相等故,即由約定力而了知。

།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་རྣམ་ པར་བཅད་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།རྣམ་པར་གཅད་པ་ཅམ་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པར་བཀག་པས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་སྲིད་པའི་རྟགས་ཇི་ལྟར་ན་ཡོད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་གཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་བློས་རྣམ་པར་གཞག་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དབང་གིས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་རྣམ་པར་བཅད་པས་བཤད་པ་ཡིན་ཏོ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་ཆོས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཡོད་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་རང་གི་ངག་གིས་སྨྲས་པས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཏན་ཚིགས་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་པའི་རྟོགས་པའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ ཡིན་ཡང་ངོ་།།སྐྱོན་མེད་དེ་ཞེས་པ་ནི་མ་ངེས་པའིའོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་དག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པས་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་འཁྲུལ་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའོ།།ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་གཉི་གའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ པ་དང་མི་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པའི་ཆོས་དེ་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནམ་མཁའི་ཆོས་ནི་བཟློག་པ་ལའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་།གལ་ཏེ་དེ་དག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་འཁྲུལ་ པ་དང་འཁྲུལ་པ་ནི་དངོས་པོ་བ་སྟེ།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

懷疑也通過遮除而獲得能令理解之性而成為因相。然而,僅僅遮除的”無身”一詞,由於非遮而趣入于有心等,也可能趣入于兔角等。 “如何證成其自性”者,意為如何以二者皆可能之因相證成確定為其自性。“非遮除之相”者,即非遮遣,即肯定。“因心亦安立於無事物”者,即由約定力。如是等因相存在,因其亦趣入于無,故為共同不定,應當理解此即前說之遮除。 “二者之法”者,即”無身”。由自語所說趣入于異於有之非有而說明者,是由了知因相為二者之法的語境。“雖是二者之法”者,即雖是常與無常二者之法。“無過”者,即不定過。 若問:“彼既是常與無常二者,為何非錯亂?“認為主題本身非錯亂境,因瓶與虛空皆作為同品,故趣入彼時,不應理成為趣入異品之錯亂。 “汝”者,即說主題與同品任一者。“如何”者,若無所立為異品,則二者之法即常與無常、虛空與瓶之法,彼作為瓶之法即趣入于無常所立之無,虛空之法則相反。因此,二者之法如何不趣入異品? 若謂:“因彼等作為同品故非異品。""依賴區分主題與異品”者,即依賴人之意樂所作區分,由其力故不成為不錯亂與其他。何以故?不錯亂與錯亂是實事,因由事物之力故。

།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒོལ་བས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ཡོད་པའི་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ཉེ་ བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་གལ་ཏེ་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡང་ ཅིའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཁོ་ ན་མི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཁོ་ནར་གནས་པ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོས་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཡང་དངོས་པོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆོས་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ནའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་བོའི་སྟོབས་ཞུགས་ལའོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡང་ངོ་། །སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་དུའོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་མཚན་ ཉིད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་སྔར་སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་འདི་ཉིད་དུའོ།།དེ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྟགས་ལ་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྟགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའམ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ལས་གཞན་པའོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གང་གི་རྒྱུས་སོ། །དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ དོན་ལ་མི་སླུ་བར་སེམས་དང་བའོ།།དངོས་པོས་ཁྱབ་པས་ནི་དོན་དམ་པས་སོ།

因此說”一切由主題所作”,意為凡存在於立論者所立主題中的所作性,無論如何皆為無常所遍攝。“遍攝由量所示”者,即非所欲。“一切所作”者,即主題之所作,離開差別。“如是若成”者,即事物力之差別。 若問:“其他,若由士夫欲樂,為何亦不能令理解由欲樂所立之遍攝?“故說”士夫趣入”等。“凡士夫欲求證成者即是主題”者,即由士夫所作。彼亦非僅由欲樂成為主題,而是唯見為不錯亂境之事物,即無害及與所欲說數量相同而住,因作為主題故。 若謂:“由事物故,彼之存在亦由事物故,二者之法即不錯亂性。""于比量境”者,即入於事物之力。“有現量所害亦”者,即比量所害亦然。“已說”者,即于第二品等多處。“無害性相亦于彼不定相”亦然者,即彼亦已說,即於此品中。 若問:“彼等說何?“即顯示如是所說主題之相,于由事物力所入之因相,以區分主題而不能有益或損害於因相令理解之相。“如是”者,即若主題之相不成為因相之令理解。 “如是不依賴所立而有令理解性”者,此為何?即異於所立。“由何”者,即由不依賴所立之因相。“何故”者,即由何因相之因。思維于義無錯亂,即于勝義義無欺。“因此”者,即由勝義義無欺而心凈信。由事物遍攝即由勝義。

།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཀྱང་དངོས་པོས་ཁྱབ་པའི་རྟགས་ཡོད་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་ལ། དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་དེ་མེད་ན་སྐྱེས་བུས་ཕྱོགས་ སུ་བྱས་ཀྱང་མི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྐྱེས་བུ་འདི་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་རྟགས་མི་འཁྲུལ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་སུ་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་མི་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཐིང་སླད་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་གཉི་གའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་བཤད་ནས་མེད་པའི་ཆོས་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་མེད་པར་བཀག་པས་ ཁྱབ་པའོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ལོག་པ་ཙམ་མོ། །ཡང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཀླན་ཀའི་ལན་འདེབས་པ་སྟེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའོ། །སྤྱིའི་དངོས་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོའོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དངོས་པོ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་སོ། །ལྡོག་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ རྟག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་མི་རྟགས་པ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་ པའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་ལ་དེ་སྟོབས་ཆུང་བ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གློག་དང་རྩལ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉི་ཚེ་མཉམ་པའམ་དེ་སྟོབས་ཆེ་བས་སོ། །འདི་ཡོད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འདིའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此,應當了知:即使士夫不欲作為主題,若有事物遍攝之因相,則于彼遍攝義不錯亂;若無事物遍攝,即使士夫立為主題,亦不成為無欺。因此,某因相雖趣入異品,若士夫立此異品為主題,則因相不錯亂,而不立為主題者則成錯亂,此乃極為清凈之量,因為違背事物而入故,是為後設。 如是說明二者之法因相錯亂后,為顯示無法相違,以”僅無之遍攝”即是由遮無而遍攝。義之遮遣僅是有義之反面。又”此”者,答覆自宗之詰難,“此”即是有。“僅彼遍攝”者,即離開無常、聲等差別。“共相事物”者,有亦是離開聲等差別之事物。 “是故”者,即由共相事物遍攝成立故。“無返”者,即因”無常故”之因相未從異品聲等返故。“此中亦如是”者,即有返。云何?因從異品瓶等有返故。“隨行非主要故”者,謂因力弱故。云何?如勝論派所許,極微是常,于彼無所觸性無隨行故,于同品不遍故。 若如是,則此成能令理解:此中無常性于同品一切從功用所生隨行故具力。從異品虛空等某些返亦有之,彼力弱,因從異品閃電、技藝等無返故。“常遮”者,即於一切常等。“其他”者,即唯隨行相等或彼力大故。“此唯有”者,即隨行。“因此功能圓滿故”者,即因諸因相欲成立故。

།བྱེ་བྲག་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང ཕྱོགས་རྟག་པ་དང་།མེ་མེད་པར་རྣམ་པར་བཅད་པ་དག་གོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱི་སྟེ་ཕྱོགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་ཡིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ལ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཅིང་དགོས་པ་མེད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ ལྡོག་པ་གཙོ་ཆེར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱང་ལྡོག་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་ལ་རྟགས་ཅན་ཡང་ལྡོག་པ་སྟེ།རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མི་དགོས་སོ་ཞེས་གྲུབ་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་འབྲེལ་ པའི་ཡུལ་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མའི་སྟོང་བའོ།།ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་ཅེས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་སྦྱར་ཏེ། དཔྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་དག་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལུད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་སྐྱེས་བུའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་དོ།།བདག་དང་བདག་གིའོ་ཞེས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ ཏོ།།དཔེར་ན་བདག་དང་བདག་གིར་མ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་དང་འགལ་བ་མེད་དེ་དེ་དག་ཡོད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་གཞན་རོ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བའི་རོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དུས་མཉམ་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མོད་ལས་ནི་ཤེས་པའི་རིམ་པས་བཤད་དོ། །འགྲེལ་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ སྔར་བཤད་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་དོ།།གྲོག་མོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲོག་མོའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའོ།

“唯彼等差別”者,即聲、主題常性及無火之遮等。若然何義?非異品即是共相,意為應成立”主題性”之共相。由共相即能了知”非異品性”,而彼與異品不雜混者,以遮他了知即得成立故,不須共相度量且無義用,為顯示此義,故說”若與他不雜混”等。如是”返為主要成立”者,即因相亦成立具力之返,所立亦是返,遮遣為主要,不須共相,此為成立。 “雖于異品未見”者,即僅未見,境返故,即量空。身、根、覺分別配合,三種觀察行相即吠陀之說,彼量即謂一切智者不可能存在。是故,身等雖是貪等之因,然離非理作意攝受者,其功能極微。由”我與我所未見”者,即顯示:返時貪等即返,如未執我與我所之事物。 是故,僅由有我與我所執即有貪等,無則無故,身等非唯一能力故,雖于異品一切智及離貪者未見,然與彼等無違,因彼等存在而不能生貪等是可能的。若如是,“非因果之他味等了知色等”者,即如是味等,因同時二事物無因果故。此中應知了知次第與生起次第二種,其中本頌以了知次第說明。釋中先說生起次第,后說了知次第。蟻之近取因即蟻之前剎那。

།དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུའོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲོག་མོ་འཕོ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ནམ།གྲོག་མོའི་འཕོ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དཔག་པས་ཆར་འབབ་པ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཉ་འཕར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ ནོ།།རྭ་ཅན་ཡིན་ཏེ་གླང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཆ་ཤས་ཅན་གྱིས་ཆ་ཤས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་གསུམ་པ་ལས་གཞན་པ་སྡེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ལ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་མ་ཡིན་ཞིང་དགག་པ་མི་བྱེད་པས་མི་དམིགས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ།།སྤྱི་རུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་ཉིད་དུའོ། །སྤྱི་ཅན་ནི་ནོག་པ་དང་རལ་སོགས་པའོ། །ཡང་གཞན་དག་ཆུ་མི་གཡོ་བར་མཐོང་ནས་དེའི་གཏིང་གི་གཞི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་རྟགས་བཞི་པར་འདོད་དེ་བརྟེན་པས་རྟེན་དཔོག་ པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུར་དུ་མི་ལྟུང་བར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་གཞི་ལས་མངོན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཆུའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་གཞིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱས་པས་ཆུ་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལས་ ཕན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལས་ཆུས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མ་ཐོབ་ནའོ།།དེ་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དེ་ལས་བརྟེན་པ་ཆུ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་རིགས་པ་སྟེ་ཕན་པ་མེད་པ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའོ། ། སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་མང་དུའོ། །ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བརྟན་པར་གཞི་དང་སྦྱོར་བའོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་མེད་ན་ཡང་དག པར་སྦྱོར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་དང་ལས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བོ་འདུ་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མི་སྐྱེ་བའི་དེ་དག་ལ་འདུ་བ་སྟེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཅི་སྟེ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ནམ་ ཆུ་ལའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་རྟེན་མེད་ཀྱང་ཆུ་འབའ་ཞིག་བརྟན་པར་གནས་པར་རུང་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ལའོ།

彼等俱有作用是將生起之差別降雨之因。因此,蟻移動之因性質即將生起降雨之因的俱有作用者,或蟻移動之近取即將生起降雨之因的俱有作用性,以推度此而推知降雨,故為從果相所生之比量。魚躍等亦復如是。 “有角故是牛”,此以有分知分之說,因為是異於三相之他部,故非自性相;因為同時,故非果相;又不作遮遣,故亦非不可得。謂立為共相者,即立為牛性。具共相者,即肩峰、垂胡等。又有人見水不動,由此推度其底基,亦如前理許為第四相,即以所依推能依。 “如是自性之水”者,即向下不墜而住之自性。“彼從基而入”者,即從基而生,由水之近取與基之近取共同作用而生水安住之自性。“若無從彼獲益之體驗”者,即從基水未得少許差別。“從彼不應得狀態差別”者,即從彼所依,能依之水不應獲得依止性,因無益於無所依能依性不應理。 “已如前說”者,即多次。“由正相應故”者,即所依能依相應關係正相應,以此令水與基相應。“云何彼等為正相應”者,因無少許因則正相應不應理。“若從彼等”者,即從基與水,“由眾生聚集”者,即不從基與水生正相應,于彼等聚集,即與彼相關。“若於一”者,即于所依或水。如是則正相應雖無所依,唯水亦應安住。“若由彼不能故”者,即唯一者。

།དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་དག་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་འདྲ་བས་སོ།།ཕན་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་གཞི་དང་ཆུ་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་བཞིན་དང་། ཆུ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་དང་མི་ལྡན་ན་ཡང་དེ་ལས་བརྟན་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་ལའོ། །ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆུ་དང་གཞི་དག་ལ་དང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ ལའོ།།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ནི་དུས་གཅིག་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་བདག་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གསུམ་པ་འབྲེལ་པ་བདག་ཏུ་མཉམ་པར་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་ཀ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དག་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པའི་ཕན་པའོ། །རྣམ་ པ་གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ངམ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཀྱང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའིའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་ས་གཞི་དང་བཏར་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་ཆུ་དག་ལའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་ སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའིའོ།།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་བུམ་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཆུའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱས་པར་ཆུ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ལ་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདི་དག་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་དུ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་བཏགས་པ་ནི་བརྒྱུད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བརྒྱུད་པས བཏགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འདོད་པ་གཉིས་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནུས་པའོ། །དེ་ལས་ནི་དེ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བརྟག་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་ པ་དག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྟེན་པའི་གནས་པར་འགྲུབ་པར་ཚད་མས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

“由與彼相似故”者,即基與水生起差別之所作利益與非作利益相似故。由無利益故,從正相應中,基與水不成為具彼正相應。或者,于正相應中,如同正相應所應作者,水等亦不成為具彼者。若不具彼,則從彼亦不成安住。 “若於俱有”者,即于基與水共聚。“互相”者,即由正相應力,於水與基,及彼等於正相應。“于所生與能生非有”者,即正相應于同時之所依能依自性作關係故,具關係者互相無所生能生。正因此故說”于自體即為成立故”,由具關係三者于關係自性平等關聯故,三者皆已成立故。 “由他亦”者,即異於關係法自性之利益。“以任何方式”者,即以自或他任何自性。“是故一切事物之關係性”者,即差別事物之。“于彼等”者,即于瓶、地基、柱、棗樹、水等。“如是自性之言說”者,即所依能依之。所生能生事物,彼瓶之俱有作用與水之近取共同作用而生水依止性,地基等亦復如是。 “此等非彼之無則不生故”者,此所依能依之說,非彼正相應之無則不生,以僅許為所依能依即成就彼依止相故。間接假立即非間接亦非假立之間接假立,于彼所依能依二許,正相應有力。從彼即彼依止自性。即彼觀察,以正相應無量成就故。“以無義故”者,以僅有所依能依即依止住立為量所成故。

།ཕན་བཏགས་པས་བཤད་པ་ནི་གནས་པ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དུས་མཉམ་པ་ལ་མི་འཐད་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཕན་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སོ།།གགས་བྱེད་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དམ་དེ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཅེས་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་ལྟུང་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གང་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བརྟེན་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་གགས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་གཞི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་དེ་ཇི་ལྟར་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་ལྟུང་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ།གགས་བྱེད་པས་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་གགས་ལ་ གགས་ཀྱིས་མི་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ན་ཡང་ངོ་།།མི་ལྟུང་བ་དེ་ཡང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དམ་དེ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ། །གགས་ཀྱི་ཚིགས་དོན་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ན་ཡང་དེ་མི་འཐད་དེ། ཐུག་ པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་མ་ཐོབ་ན་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གནོད་པ་དེ་དག་གི་རྩ་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕན་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཅིས་ན་ཁས་མི་ལེན་ཞེ་ན། དེ་ཁས་བླངས་ན་དེའི་རང་བཞིན་རྟེན་ལས་གྲུབ་པར་གྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞིང་རྟེན་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དུ་འོངས་པས་སོ། །རང་ གི་བདག་ཉིད་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕན་པ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་མེད་པའི་གགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བྱེད་པའི་དངོས་ པོ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལྟུང་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་དེ་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱས་པའི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་སྐྱེ་བར་རུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དང་ཉེ་བར་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའོ།

若以施恩而說,住為依止性者,于同時則不應理,以已成就者不可能有利益故。異者亦非於彼有利益。“作障礙亦何為”者,即彼自或非彼而假立。就第一分別而言,“由作彼墮落之障礙故”者,即由作為住彼自性之障礙故。“唯于彼”者,即異於依止法之障礙自性,由於彼施設基故,于依止根不作任何作用故,基如何是依止根墮落之處。 “由作障礙不墮”者,即使了知為基於障礙由障礙令不墮落,彼不墮落亦是依止事物自身抑或非彼,相同于爭議觀察。若說障礙句義所作為稍作,彼亦不應理。“將成無窮”者,若從彼差別未得某差別,則不成為彼之差別,若從彼得第二差別,則如前相同于觀察,故差別將成無窮。 彼等過患之根本,是由不許彼自性之利益故。若問何故不許彼?若許彼,則彼自性從所依成就,若爾則成因果,從彼所依之了知亦將從果相而生故。由自性未成他之利益不應理故,若謂是無墮落之障礙,則如前成過失,如第二品自性因等所說。 為顯示彼故,說”遮止此作用事物”等。“彼亦是所許”者,以基不作墮落於我已成就故,汝所說無義。為顯示彼之其他過失故,說”如是雖無彼墮落所作”等。“剎那事物”者,即由他俱生因相續于其他剎那可生。于彼亦生依止因與境相同性,即與彼相近果相續之生。

།གཞི་ལ་སྐྱེ་བར་གྲུབ་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཅན་ཤེས་པ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུའི་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྔ་མ་ལས་བདག་ཉིད་དེ་འདྲའི་རྒྱུ། དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ལྟར་རོ། །མེད་པ་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་མེད་པར་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པར་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་བྱེད་ཡན་ལག་ཀྱང་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མ་འབྲེལ་པས་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དག་དང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་བ་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་འདོད་ པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མཐོང་བ་ཡང་ངོ་།།རྒྱ་མཚོར་མེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །མ་འབྲེལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་དག་དང་ངོ་། །གོ་བར་བྱ་བ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་དག་གི་ཅིག་གམ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པས་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་རབ་མ་གྲུབ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་ པའི་དོན་གཅིག་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་གཅིག་གམ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དག་གཅིག་རབ་མ་གྲུབ་ན་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཆི་བ་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཆི་བ་ཁས་བླངས་ནའོ། །གལ་ཏེ་འཆི་བའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུན་ལྤགས་བཤུས་ནས་འཆིའོ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲས་གང་བརྗོད་པར་ གྲུབ་པར་ཐལ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་ཆུ་ངོགས་སྟོང་པ་ལ་ཆུ་འགྲམ་ནི་བུ་རམ་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།

“于基成就生”者,即從彼所生之相知亦將成為從果相而生。“隨順果”者,如前經所說”如是自性之因,彼之果”。“由無不生決定故”者,即所欲成立雖無,亦可能生起所許為因故。 “諸了知之能立非”者,即義為乃諍者與敵論者之似因。若問能知支分復何?則說”因亦是令了知三相”。 “由無關聯故不了知”者,即與有法及所欲成立法。為顯示與有法無關聯不能令了知故,“見量等”,即見與所欲成立法關聯。 “如海中火”者,為舉與有法未成關聯之例。“由無關聯”者,即與有法及法。所證與能證之一或二者未成而生疑,隨應即彼等之似因,謂于諍者未成及於雙方未成。疑亦如是。 “一全未成及生疑”者,隨應,即與有法無關聯之一義未成或生疑,配為未成。若同品一有性,或異品一無性未成或生疑,配為相違。二未成及生疑者,即異品有性及異品無性,一全未成則配為相違。若生疑則配為”有相違”。 “許死後如何不許有情”者,即若許識滅相之死。若謂由趣入死聲故,即由剝皮而死之共稱故。“將成太過”者,即聲所說一切皆成過失,如於無水岸說”水岸有糖堆”亦應有等。

།དངོས་པོས་གོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དངོས་པོར་གྱུར་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲའི་དོན་ཙམ་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་སེམས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ས་སྟེངས་དག་ཁྱད་པར་དུ འཕགས་པའི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའོ།།ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་བློ་ནི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བློ་དེས་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ལས་མི་རྟག་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཉིད་ཙམ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཉམས་པ་ནི་ཡོད་པ་གཏན་ས་མེད་པའི་འཇིག་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་མི་རྟག་པ་ནི་མི་མངོན་རྒྱུ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གྲངས་ཅན་དག་གིས་འདོད་པ་དེ་ཉམས་པའི་རང་བཞིན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ པར་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་མི་འདོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །ཡང་ན་གྲངས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་པ་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་སྤྱིར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཉམས་ པའི་མི་རྟག་པ་དང་།ཉེ་བར་ཞི་བའི་མི་རྟག་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་གྲུབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ལན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཏེ་ཁྱེད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་བུམ་པར་གྱུར་པའམ། སྒྲར་གྱུར་པ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཉི་ག་ཡང་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལའོ། །སྤྱིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་མཐུན་པར་གྲུབ་པའོ། །མཐུན་པར་གྲུབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་གཏན་ ཚིགས་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་དང་གྲངས་ཅན་དག་ལ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་མེད་དེ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བྱས་པ་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་དབང་ དུ་བྱས་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།མི་མངོན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་གཉི་ག་ཡང་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གཉི་ག་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའོ།

“實事所知之實事非成就”者,即以為實事之相所知之法實事非成就。那麼是什麼?即唯成就聲義而已。 “由無常故,由具形故”者,數論師等由無常故,為證知無心,自在論者由具形故,地上諸法皆由殊勝智為先而成就者,亦說為未成就。殊勝智即自在天,謂由彼一切智智所作。 “于彼等”者,即無常與具形。其中”由無常故”者,由唯說聲故,言”壞滅自性”。壞滅即全無所依之滅。寂滅無常即住于不顯因中,此為數論師所許,然對方數論師不許其為壞滅自性之無常。是故於諍者自身未成。或由於數論之佛教徒未成故,于雙方未成。 若謂”于共成者”,由說無常之共成故,不應觀察壞滅無常與寂滅無常之差別。若於共成而作別別了知,則答成顛倒,即果等似難,義為于汝所作性是成瓶或成聲。 “二者皆許”者,即于數論師與敵論者。共同成立無常之總法。舉共成之例如:由所作故之作因。若謂此于佛教徒與數論師亦無共成,彼等豈非許有性顯現為所作耶?由依量所成而說為成就,若依宗義則為未成,如下當說。 “豈非不顯亦有”者,謂為共成,因二者皆許壞滅與寂滅俱為不顯自性故。

།ཕ་རོལ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྟ་བུ་མི་འདོད་པའོ།།མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐོང་བ་འདིས་སོ། །གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས་མི་མཐོང་བར་འདོད་དེ་འདི་ ལྟར།ཀྭ་ཡི་རྣམ་ཤེས་སུ་ཡིས་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་གཙོ་བོ་ནི་མི་མཐོང་བའི་ཚིགས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མའི་ཆོས་ལས་གཞན་པའི་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསལ་བས་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་མི་གསལ་བ་ནི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ སྔ་མ་ལས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བ་སྔར་གསལ་བ་ལས་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བའོ།།མི་ཉམས་པའི་བུམ་པའི་རྫས་རྟག་པར་ཡང་འདོད་པའོ། །གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེའི་འཇིག་པར་སྨྲ་ བའོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཚུངས་པར་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་དྲན་པར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་དེའི་ཡང་ངོ་། །མི་ཉམས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་འགལ་བ་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྡོག་ན་ཅིག་ཤོས་མ་ལོག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལོག་ན་ཅིག་ཤོས་གནས་སྐབས་ཅན་མ་ལོག་སྟེ། ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བུམ་པར་གཙོ་བོ་ལ་ཞི་བས་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་སྟེ། བུམ་པ་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུ་འཛིན་པའོ། །མི་ལྡོག་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ནུས་པའི་ཛས་གནས་པར་འདོད་པ ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པས་གོས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བུམ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཡོད་ན་ཡང་བུམ་པ་ཆག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་ པོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ངོ་།།གནས་སྐབས་གོས་དང་རྒྱན་དང་སྤྱོད་པས་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཅན་ གྱི་དངོས་པོ་ལོགས་གཅིག་ན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཅིས་ན་མི་འདོད་དེ་འདོད་པར་བྱའོ།

“彼等之無常性如是”者,即佛教徒等不許無常性如寂滅。“此相”者,即以此不見無常之相。主性與士夫亦應成無常,因彼等於數論教中亦許為不可見,如說:“誰知誰之識?“及說”主性入于不可見句”故。 若謂”異於前法之不顯”者,謂先顯而成不顯之不顯許為常。“亦異於前法”者,即不顯異於先前之顯。亦許不壞瓶之實為常。“位差別”者,即瓶之顯與不顯位差別,說彼為滅。 為釋此故,說”若位”等。“說相等”者,即過失憶念。為顯此故,說”彼亦”,即彼位差別亦然。“亦不壞”者,即為相違。“彼若轉余未轉”者,即持水位若轉,余有位者未轉,以細性自性瓶于主性寂滅故,一切位亦不生,意為彼瓶於一切處皆無。“彼之彼位”者,即彼持水位。“彼亦轉”者,即瓶相持水。 “許有不轉位之功能實”者,應當觀察,如前所說過失所染,以彼瓶無相故非有,若有瓶亦非破瓶故。“若唯一事”者,即雖是士夫一事。若謂位由衣飾行為見為差別,彼位差別即事差別,事自生為異異,無別位之事故,何不許彼即為事差別相,應當許之。

།འདོད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་བེམས་པོ་དེ་དག་དང་སྐྱེས་བུ་ ཤེས་པ་ཡོད་པ་དག་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟློས་གར་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དགའ་བྱེད་ ཀྱི་གནས་སྐབས་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་དང་ནོར་བུ་བུམ་རྣའི་གནས་སྐབས་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་དེ་ཉིད་གཟུགས་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ་ཡོད་པས་ན་གནས་སྐབས་ཅན་གཟུགས་ནི་རྟག་པར་ཡོད་པར་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སུ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། བེམས་པོ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དག་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ གནོད་དོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དག་གི་བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་ཅན་སེམས་པ་མེད་པ་དག་ཅིག་ཅར་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་ དད་པར་འགྱུར་ལ་བུམ་པའི་ཆུ་འཛིན་པ་ནི་རིམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།རིམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ད་ནི་བུམ་པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དུ་མར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་བའི་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོག་མར་ནི་བུམ་པ་གྲུབ་ལ་དེ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཟློས་གར་མཁན་ལྟར་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ ལྟ་ན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་ཆགས་ལ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་ནི་ཁྱབ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་བུམ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་བ་ཐ་དད་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་རིམ་ གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་།གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིམ་གྱིས་གསལ་བ་ལ་ཐ་མི་དད་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།རིམ་གྱིས་གསལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是所許,即樂等,即質性之樂性、苦性、暗性、舍性差別,與彼等物性及士夫有知之差別性無疑。若雖為差別相而非事差別,則樂等亦不成事差別。 “雖位差別”者,如舞者之士夫歡喜位為金色,寶冠位為黑色等雖有差別,然彼隨形而有,故成立有位者之形相為常。若爾,彼之樂等內及彼等與士夫等亦當相等,以彼等亦為樂、苦、舍、物性及有知等位差別,應成一事相等,故害汝言說。 “若差別則次第顯違故”者,以差別如牛右左角應同時顯故。是故樂等有心無心同時顯故成差別,而瓶之持水次第顯故為一性。若謂因次第顯故為一性,今瓶與酪等云何為多性,應成一故。何以故?以立為多之相一顯違次第顯所見故。先成瓶已,后顯依彼之酪等故,如舞者應成一性。 如是,差別相非次第顯者有不遍過,一性相次第顯則有太遍過。或謂因非次第顯故,瓶與酪等為差別性者,以彼等次第顯故,違差別相非次第顯,及有一性相次第顯故,云何為多性,意為非也。以次第顯不遍不異性故者,即由瓶與酪等,以雖次第顯然無不異性故。

།ཅི་ཞིག་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་དང་ཐ་དད་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཡང་ཅིའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན་རིམ་གྱིས་ཡིན་པ་ནི་ཞོ་ དང་བུམ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྒྱུ་དེ་མ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ན་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་གཅིག་ བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་འགྲེལ་པ་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་གཅིག་པ་དང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐབས་སུའོ།།འཇིག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་གཉིས་གྲུབ་པར་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ཀྱང་ངོ་། །སྤྱིའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་པ་ལ་ མཐུན་པའོ།།མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྐན་དང་། མཆུ་དང་། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སྒྲ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འདོད་པ་དང་། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བུམ་པ་བྱས་པ་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ལྟའོ། །འབྲེལ་ པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ལ་དཔྱད་ཀྱང་སྟེ།དེ་མེད་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པའི་བྱས་པ་དང་སྒྲའི་བྱས་པ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་མ་སྤྱད་ཀྱང་ བྱས་པ་སྤྱི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པོ།།དམིགས་ན་ནི་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅི་སྟེ་སྐབས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ན་ཡང་དེར་སྤྱི་གྲུབ་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ལེགས་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲལ་པ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་གནས་ཁང་དང་། ཚོང་ཁང་གི་སྐབས་ལ་སོགས་པར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་སྙིང་དང་རི་ལ་སོགས་པ་ ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་མཐོང་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིར་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་མཁན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའོ།

“何者相違”者,即次第顯現與差別。若問瓶與酪等次第顯現復以何因,次第者因酪是彼瓶之果故,因若因不成則果不成故。是故,因次第顯現故成立前後差別性。若無差別,則因無支分故應成非次第,如一自性顯現一般。 若謂”因是果故無差別”者,數論師許果存在於因之自性中故。“若成關係”者,即果性一及也。“彼亦”者,即關係。“當說”者,即命等無隨行時於二疑惑處。“壞滅與彼余”者,即積聚、寂滅、無常等無差別,二者成立不明等雖觀察。“共法”者,即與論者相順。 不相順喻如”于諸因”者,如以齒、唇、欲說等隨行故許聲是士夫所作,以陶師等隨行故說瓶是所作之總說。“關係差別等”者,即于所作性之共法他所觀察亦觀察,雖無彼,所作性以量成立。複次,瓶之所作與聲之所作雖未觀察法與關係之差別,所作總相於二者皆成。“若見則成彼”者,即成立總相。 若以處為因說,則雖總相成立,然因成不定故,當善觀察關係,以彼關係成立所立故。“如宮殿等”者,即牛舍、店舖等處以先起智所作相隨順。“若見”者,即地心與山等亦見如是形相。“如是成因”者,即如宮殿等如是成立總相之因。士夫作用者,即有無木匠等作用。

།རྗེས་སུ་འཇུག་ཅན་ནི་དེ་ དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་དང་རྟ་བབས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་ས་སྟེངས་ཀྱི་དབྱིབས་ལ་སོགས་ཏེ་ཁ་དོགས་ལ་སོགས་པ་གང་མཐོང་བར་འགྲུབ་ན་དབྱིབས་དེའི་ཕྱིར་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་གང་ཞིག་དཔག་པ་དེའི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་མཚུངས་ པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་དངོས་པོ་ཐ་དད་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་དག་རིགས་ཀྱི་འདྲ་བ་རི་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ལ། སྒྲ་མཚུངས་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིས། །དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མཚུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་ཡིས་བརྫངས་སོགས་ཏེ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།དོན་ཐ་དད་ཀྱང་སྒྲ་མཚུངས་པས་རྟོགས་ན་འཇི་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ས་ཕུང་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོར་རྫ་མཁན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོག་མཁར་ཡང་འཇི་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱས་ ཁྱབ་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྤྱི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པས་སོ།།འབྲེལ་པའི་ཐ་དད་སྨྲས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་གྱུར་པའི་བྱས་པ་བུམ་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཀླན་ཀ་བས་སྨྲས་པའོ། །སྐྱོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སུན་འབྱིན་པས་སོ།།དེས་དོན་འབྲས་བུར་མཚུངས་པར་ཡིན་པར་འདོད། ཅེས་པ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་གཞན་པར་ནི་བྱ་བ་དངོས་པོ་རིགས་མི་མཐུན་པར་གྲུབ་པ་ལའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་གོང་བུ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ།ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ར་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གོང་བུ་སྒྲས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གླང་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་དག་གོ། །མ་གྲུབ་པ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ དང་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་དང་མ་གྲུབ་པར་རིགས་སོ།།གྲུབ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་ན། རྟགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དཔེར་ན། སྒྲ་ཡི་ནམ་མཁའ་རྟེན་སོགས་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་བྱས་པ་དང་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འུག་པ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའོ།

隨行者即與彼隨行及返遮者。彼即宮殿與門樓等。如是地面形狀等,若色等何者得見成立,則因彼形狀,凡先起智所推度者,即其類,以事物相等成立故。 “於他事物差別成立”者,即于山與宮殿等形狀類似者。“以聲相同無差別,具形狀”者,即聲相同。“人所遣等”即僅上行等。雖義異而以聲相同了知,則泥之變化土堆與瓶等之作者陶師成立故。蟻穴亦是泥之變化故,應成陶師所作。 “所立遍”者,即以無常隨行總相,謂所作性於二者皆成立故。“說關係差別”者,即詭辯者言:因聲所成之所作于瓶無故,同無隨行。“過失”者,即能破者。“許彼義果相等”者,即果相等詭辯差別。“異類”者,即於事物異類成立。 “能立不應理如團塊”者,即不應以聲相同為能立,否則語等亦應有角,以團塊聲相同故,如牛。“事物非成立”者,即宗法與關係。“應不成”者,即應不成、不定等宗法與關係不成。“若成”者,即於事物所許因相與隨行若成,則雖因義不成亦不成不成過失。 “如聲虛空依等”者,謂雖聲與虛空德性關係之所作及彼所作與虛空德性隨行性不成立,然以所作成立無常故,如所說。優卡派即勝論師。

།སྒྲུབ་བྱེད། ལུས་ཅན་ལ་སོགས་སྨྲ་བ་ བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ་ན། སངས་རྒྱས་པ་ལ་འུག་པ་པས་འདོད་པའི་ལུས་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་བརྟགས་པའི་སྒྲ་མཚན་ཉིད་དེ་དག་གི་མ་གྲུབ་ཀྱང་རེག་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་རྟགས་སུ་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བྱས་པ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡང་སྤྱིར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་བསྟན་བཅོས་ ལ་བརྟེན་པའི་ཅིག་ཤོས་ལ་མ་གྲུབ་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། མངོན་པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་ཏེ། མི་མངོན་པར་རྒྱུ་དག་གིས་མངོན་པར་བྱས་ཀྱི་མེད་པ་ལས་ རྒྱུས་བྱས་པར་མི་འདོད་པས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་དང་། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་དག་གོ། །ཚད་མས་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལའོ། །དམ་བཅའ་ བས་མ་གྲུབ་པར་བརྩད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཞུགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་གནོད་ཀྱི་ལུང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ན། ཅི་མངོན་ པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་ལ་ལྟོས་ཏེ་གསུངས་སོ། །གཞན་དུ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ དུ་དངོས་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སྟེ།མ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་དགོས་པའོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་ གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་བྱས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བ་དེའོ།

“如說具身等”者,即當說”因具身故無常”時,勝論師對佛教徒所許之身非是常住及遍一切。“量”者,即彼等所檢擇法之聲相,雖彼等不成立,然因所許觸為身之因相成立故,如義成就。 若問:如是,豈非阿阇黎陳那說”所作對數論師不成立”耶?是故所作亦無普遍成立。答:此乃大師說依論典之一方不成立。若問:如何說?答:說”對顯現論者所作性不成立”。其中顯現論者即數論師,以彼不許由非顯現因作成,而僅許由因顯現故。 “於一切推理”者,即依教證及事勢力轉起二者。“于量所見”者,即于所作性因果隨行及返遮由量成立。“不應以宗不成而諍”者,即不應以數論宗義不成而成立不成。 “推理非唯依論典”者,即事勢力轉起不依論典。是故唯由相而事勢力轉起之推理,僅由相違害,非由教證。若非量所知,即非由量成立所應分別之義,何故說”對顯現論者”等而說”不成立”?是故由”對顯現”說者,是依教證而說。“于其他唯不知”者,即于依論典不成立之外,於事入者,唯于量所不知,即唯于未了知說”不成立”,不須特說”對顯現論者”。 “或”者,即另一分別。“彼”者,即說”對顯現論者所作不成立”之說。

།དཔེར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ངེས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་བསྟན་པ་གཙོར་བརྗོད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་ལུང་གི་དབྱེ་བ་མ་དཔྱད་པའོ། །བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་ན་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་བའོ།།དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞར་ལ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞར་ལ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ གྲུབ་པའོ།།དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྒྲ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་སྒྲ་དེ་ལྟར། གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་རང་གྲུབ་པས་ན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཅན་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒྲར་གྲུབ་ལ། ཕྱིས་ རང་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་བསྟན་པས་ཀྱང་སྒྲ་ཉིད་ལས་གཞན་རྟོགས་པ་མེད་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བར་བྱས་ནའོ། །དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ ནའོ།།ཡང་ན་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཡང་དེ་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྩོད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དོན་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟགས་ཉིད་གྲུབ་པར་འདོད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་སྲིད་པ་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་རྟགས་ཀྱིས་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་གྲུབ་པ་ན་རྟགས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་རང་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་བྱེད་པ་ལྟར་རྟགས་ཀྱང་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །རྟགས་ཤེས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ཤེས་པ་རྟགས་ཅན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའོ།

“非為舉例”者,即非確定舉例,僅是主要說明一方不成立而已,未詳察量所成立與教證之差別。 “因所立與能立相異故”者,若無差異則不應成為彼等之自性。“由彼僅存在而旁及”者,即由聲僅存在而旁及,即由彼自身。“旁及”者,即成立。此亦由有法聲成立而成立。如是已成立者,再說”因出聲故”實屬無義。 廣說彼即”若聲如是”者,由有法成立故聲自成立,故說宗,即由說有法故如是成立為聲。“後由自身亦”者,因說”因是聲故”之因相,亦無從聲自身外別有所知故。是故以聲為宗而欲成立彼。 “若彼即是因”者,即聲為宗彼即是因。“或不應說”者,如前已說由僅存在而旁及故,再說彼亦無義。“且將無諍”者,即因相無義。 若謂”因未見隨行故隨行不成”。“彼”者,若欲成立因相,則非未見隨行,因此中隨行不可能故。如是,有法如何能隨行於其他有法?彼不可能,因由因相成立有法差別故。是故非因相之自性,故彼成立時因相不成立。 若謂如燈等能生了知自身之智,因相亦能了知自身。故說”燈等”。“非為自智境之因相所了知”者,即了知因相之智,其境非即是所立,因了知因相後方了知所立,因彼等為因果故非同時。“此中應成”者,即因相之智以所立為境。

།གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་པའོ་སྙམ་ པའོ།།སྨྲས་ཟིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་མ་གྲུབ་པའོ། །དེ་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་ དམ་པར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།རང་གི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ དང་བྲལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དུ་མ་སྣང་བ་དེ་ལ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མི་མཚུངས་པའོ།།འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རོ། །ཐ་སྙད་ལ་མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྡོག་པའི་ ཁྱད་པར་གྱིས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཐ་དད་པའི་མཐོང་བའི་བློ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མ་རེག་ཕྱིར་ཏེ།ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་འཛིན་པའི་བློ་ལའང་མ་རེག་པ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མི་སྣང་བའོ། །ཉིད་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ལྟ་བུ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་སྒྲ་ལས་སྒྲ་ནི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར་བའོ།།ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གསུམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་གསུམ་པ་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གྲུབ་པོ་སྙམ་མོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ།

若謂”法與有法”者,即所作性與無常性二者在勝義中亦無差別故過失相同。“已說”者,指第二品。“如是非成”者,即法與有法之差別不成立。“彼與異性當遮止”者,即法與有法二者,其一性與異性當遮止,于勝義中唯一性與異性。 “依于自差別”者,即依于所作性與無常性二者返體法之差別。“于智如何差別”者,因法與有法二者顯現為離一性與異性故,所作性與無常性諸法顯現為多,因依此建立因相與所立之名言故,過失不同。 “此中”者,即此”因是聲故”。“于名言所見”者,即以所作性與無常性返體差別作為因相與所立之名言中,彼差別所見之智亦未觸及,即未觸及執取返體差別之智,亦不顯現與彼相似之差別。“于自亦”者,意為豈有如實事差別之多。 又由聲對聲無返體差別故,無所詮與能詮。“於二者皆不成故”者,即于能立與所立二者,皆不成立少許差別之宗故。 “由彼等亦說法”者,應知亦說明”聲無常,因無常故”之法即因相不成立。“從相違品返”者,即非相違品性。“于彼亦”者,即有法或法成為能立。因說”即是”故。因是所立法性故,因相不成立。 若謂”宗等”,由相順品與相違品互為差別而住於三性故,所謂”非相違品性”者,因相之自性法非是相違品,亦非成為所立之相順品,第三宗豈非存在?是故因相成立。“由何”者,即由相續。

།དེ་ལས་བཟློག་པ་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའོ།།ད་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ནི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དངོས་པོས་གནས་པ་ཡང་ འདོད་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་འདོད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་བྱས་ནས་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མང་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་འདི་ཉིད་དུའོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་མོ། །གཉི་ག་ལ་ངེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་གས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལའོ།།མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེས་ན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལོག་ན་ངེས་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་དེའི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མ་ངེས་པ་སྟེ་མ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཏན་ཚིགས་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ན་སྔར་སྨོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ངེས་ པ་རྟགས་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན།དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཟ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདི་གཏན་ཚིགས་ འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“與彼相反為相違品”者,即不欲成立者。“今者”者,即由不欲成立而安立為相違品,若非實事,則由欲成立而成為宗故,相違品無所立之實事安住亦將由欲樂而壞滅,即成為非相違品。如是則任何因相皆不成不定,因相違品亦由欲樂所作故,由欲樂令無相違品而成為因相故。 “已多說”者,即於此品中。“若謂一切僅所立不成”者,即僅無所立。“於二者決定”者,即能立與所立二者決定無所立。“是故於有法”者,即于所立有法。“因不定故”者,若謂由能立與所立二者不決定無所立故,所謂”非相違品性”即因相之自性成立。 “此中雖非相違品”者,於此以所立法作為因相,于所立中則成為相順品,因於所立有疑故,“非相違品”是因相。如是則此因相之所立相違即是相違品,若不決定從彼返之相,則因所立已成故,若決定則成就為相違品故,如何能成為能立,因彼因相之相返決定不定即不成故。 “若由彼性故彼”者,即由非相違品性故是因相,決定因相之返相若謂爾。“云何由不定成定”者,即因將成前說過失故,若返不定為因相,云何由彼成定?為說明此故,說”返不定”等。“此於此有疑故”者,即於此因相疑為非相違品,正因彼故,即因有疑故,此相違品於此因相中無。

།ཆོས་རྣམས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་སུ་འདོད་པ་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའམ། མེད་པ་ལས་གཞན་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་དག་གཅིག་ལྡོག་ན་གཞན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་དེ་དག་ལས་ཕྱོགས་ལ གཅིག་ལོག་ན་ཅིག་ཤོས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སོ། །མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཕུང་པོ་གསུམ་པར་གྱུར་པ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལྡོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་རྟགས་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ འདོད་པས་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནའོ།།ཕྱོགས་སུ་འདོད་ཀྱང་དངོས་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རམ་ཞེ་ནའོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་རྟགས་ལྟར་སྣང་བས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ ན་དངོས་པོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྔར་སྨྲས་པ་ ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་ན་ཕྱོགས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལའོ།

“諸法趣入與返的分位安立不待觀待”者,即由所立之有無而依實事力安住為宗與相違品,非由補特伽羅作為宗與否而所立不返。 “無第三聚之返”者,即所許”非相違品”為因相者,除所立有或無外,無第三聚。“彼等一返則他入故”者,即所立有與無及彼等之宗,一返則另一趣入故。 若不爾,則”無常性之無返”者,即以”非相違品性”為因相。“于無常所立有法”者,即于聲。云何能立,因分位成為第三聚時,于所立有疑故,即許為非決定有無故。 又”云何由無常性之無返”者,即由無常性。于無常所立有法中能立,因因相已成故無所立。“若今者”者,若由補特伽羅欲樂非為宗與相違品時。雖欲為宗,因實事亦可能無所立故,作為宗者亦將成為相違品耶? “就方便而言”者,即有時于無所立以似因作為宗時,由實事非相違品性。若如是則宗與相違品將無差別耶?“相之差別”者,已說宗無過失與相違品不相混。或者前已說相違品相,即不具所立法。 又”于無相違品疑”者,即因相決定非相違品,于彼若成為宗法,則于宗將疑為”相違品”即無所立。如是宗中”無所立”者,即于已成遮除相違品。

།ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་འཆད་པའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཅི་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཆོས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་འབའ ཞིག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་སྟོང་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིའོ།།གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དེ་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དུ་མའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་ན།དེའི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དག་སྡོམ་པའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་ སྙད་བཏགས་པ་འབྱུང་བས་ཕྱིས་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཆོས་ནི་རྟགས་ཉི་ཚེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ འོངས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དག་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སྟེ་འབྲེལ་པ་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་འབའ་ཞིག་གོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོམ་མ་ཡིན་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟར་བསམ་པ་ནི་དེ་ལས་ བཟློག་པས་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་སྔ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་གྱི་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་འགྲུབ་ པོ་སྙམ་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མེད་པ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་འབའ་ཞིག་ལས་ལོག་པ་ནི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

又為解說無所立之義而說因相者無義。若問:“你如何說宗是所立不定,而其法如何決定返?” “唯由彼”者,即由空離宗等了知之因法。“諸”者,即將所欲成立法以火、無常等差別作為多語。彼等有無依次顯示因相趣入與返,如是隨所立而有隨行與返性已成自性之因相事于宗中成立時,其遍攝自性以勢力如是成就彼宗有所立,所立成就后,有法與所欲成立法二者總攝之共相宗相而假立名言,故后以勢力宗之境既是宗亦是境,故作是說。 是故於顯示宗法關聯時,宗非支分故,由其相門而來之法唯是因相,由決定門而來之所立法等了知之時,即于關聯及所立有法了知之時,雖無宗等了知,然由能了所立力故,宗等相非因支分。 “另一”者,即唯無所立之差別。與彼相違即是相違品。從彼解脫即是非彼。“云何”者,即疑是否不成。“于彼亦無過失”者,是對方語。何故?謂因說”另一”故。如是思維:若唯說由彼相違空,則彼將成所立法故,即成前過。此中說”另一”故,任一所立,即非僅從無所立返是因,而由從某無差別返故因成立。云何?從無性返者是所立,而從唯差別返者是因故。

།ལན་གདབ་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ལ་ཞེས་རྟགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨོས་པ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་གནོད་པ་ཉིད་དེ། ཕྱོགས་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཁས་ བླངས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཅིག་ཤོས་ལས་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་མེད་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱིས་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་པས་འདི་མེད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་འདོད་པས་དེ་དག་ལ་ཅིག་ཤོས་མེད་པ་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་མེད་པས་རྟགས་དབེན་པ་ཁྱོད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་པ་ ལ་དོན་དམ་པར་ཏེ་དངོས་པོས་སོ།།ཅིག་ཤོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དབྱེ་བས་ཕྱོགས་ལས་ཕན་ཚུན་གཞན་དུ་གཞག་པར་རུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་ན་བློས་སྔོན་པོ་འདི་ལས་སེར་པོ་འདི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། སྔོན་པོ་མེད་ པའི་ཞེས་རྟོགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མེད་པ་ནི་དབྱེ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་འགའ་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྡོག་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མེད་པ་དགག་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་དབྱེ་བ་གསུམ་པ་ཡང་བློས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་སྟེ་དེ་ལས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ལས་གྲོལ་བས་འདི་རྟགས་སུ བརྗོད་ན་ཡང་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟགས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས།དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་ འགལ་བ་དང་།གཞན་པ་ཡིན་ལ་དེས་སྟོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི། གཏན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་གཏན་མེད་པ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

對於此回答也說”又”。對於”另一”而特別說因相者,為自宗所破,因為已承許宗中亦無所立故。如是則從無所立性中”從另一返”之說得成。“若不承許彼無”者,即若不承許彼宗無所立性。“無功能”者,即無所需。“對方所思”者,即汝佛教徒之意,謂此為無故,由許相違品有三,于彼等說從另一無返。若謂:由汝承許相違品中因離另一無故,對汝說已成。 對此非無過失。如是,于無以勝義即事物,由另一所說差別,于宗中有何可立為互異者?若問:爾時如何安立所謂無?如是,若不見一相他黃等,則心分別此青與此黃,即了知為無青。是故此無即是事物法性,由是彼故,此即差別安立。 若爾,汝相違品如何成三分?因無不可分故。說”由某分別所計”等,謂由能直接了知返,能以遮遣所立無性而了知故,三分亦由心造故,說無過失。“有相關”者,即非遮,由彼互異性,由從彼解脫說此因相時,此因能遣一切所立無,如是則此因成為空所立無,由彼即是所立故,因不成。 “或為錯亂”者,即非所立遮自性相違及異性,“由彼空”者,即彼等唯遮性,由是全無自性故,由從無常事物異之全無亦趣入故。

།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་དེ་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལས་ཐ་དད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གྲོལ་བ་རྟགས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཏན་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་ལ་ཅིག་ཤོས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ།བཟློག་པ་འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དག་ལས་ཅིག་ཤོས་ལྟར་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱོགས་མ་བཟུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པས་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་དེ་རྟགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་རྟགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདོད་པས་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒོལ་བའི་འདོད་པས་དངོས་པོ་མཚུངས་ཀྱང་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྟགས་སུ་བྱེད་པའོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པས་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ན། འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་རྟགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོས་རྟགས་གནས་པ་མེད་ཀྱི་འདོད་པས་ གནས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དྲངས་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་སྟེ་ཁོ་བོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་ཁོ་ན་རྟགས་སུ་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་ཅིག་ཤོས་ལས་གྲོལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་། ། དོན་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུགས་ནི་གཞུང་འདི་དག་གི་ཕྱོགས་སོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ་སྒྲ་དང་སྒྲ་ཉིད་དག་ནི་སྒྲ་མ་ཡིན་པ ལས་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ཟད་པས་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པ་ལ་རྟགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་འདི་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡང་བྱེ་བྲག་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྩལ་མ་ཐག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་སྤྱིའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་ བ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་མོ།།ཡན་ལག་ནི་རྟགས་སོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་རྟགས་ཅན་ནོ། །ཕྱོགས་ཡན་ལག་ལ་མི་གནོད་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་དང་ཡན་ལག་དག་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཅན་ཐ་དད་མ་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ་རྟགས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྭ་ཅན་ ནི་གོང་བུའི་བྱེ་བྲག་གོ།

若謂:如是”彼”者僅為論者所許,由”異於彼”即從彼解脫立為因相自性,故於全無亦不趣入,且成就”于另一”之差別。因從返、相違及異中解脫如另一無故,與立宗有差別,且”另一”聲未取宗故,亦無所許相違。 “若爾”者,即前所說。“異於彼”者,謂非如是,即從所立無解脫非為因相,因從相違及異解脫亦非因相故。然”由所許”者,謂由論者所許,雖事物相同,唯獨作為因相。若如所許,謂由所許從無解脫,若如所許,則于相違等亦應成因相。是故無以事物安立因,由所許安立故,唯由所許引所立事,當極說。由如是當顯故,唯彼即我所許故如是,應說唯所許為因相,何須由互相舍離從另一解脫?“于彼亦”者,即于彼所許。 義安立之理即此等文之宗。“剛發聲即生之聲是無常,因為剛發聲即生故”,此即是因。答曰:“即彼”者,“聲是無常,因為是聲故”,此即返異,聲與聲性僅是從非聲返故,由了知有法時因之了知無別境而施設故。此剛發聲即生於所立有法亦作差別,謂”剛發聲所生聲”。“因之總法”者,即僅從作用所生。支分即因,有支分即有因。由於宗支分無害故,由宗與支分法差別異故,無不成過。有法差別非不成,因”從作用所生聲”非不成故。“有角”者,即聚之差別。

།རྭ་ཅན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་རྟགས་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་དུས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །ཡན་ལག་མིན་རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་རྟོགས་ཀྱི་རྟོག་པས་ ཉེ་བར་མཚོན་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་རྟགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཉིད་དག་གཅིག་པ་མེད་པས་ནའོ།།ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གོ། །ཚང་ཚིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་གསབ་གསེབ་དག་གོ། །ཡང་ན་ནགས་མ་ཚང་ཚིང་ངོ་། །ཕའི་ཐ་སྙད་ བཏགས་པའི་རྒྱུ་ནི་བདག་ཉིད་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ་ཕའི་བྱེད་པའོ།།འདིས་ནི་ཕྱིས་དམིགས་པ་མེད་དེ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་དག་འདྲ་བས་སོ། །འགལ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་པོས་མི་སོད་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་དེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་ བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ཟ་བ་དང་སྔོ་བསངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་ཟ་བ་དང་། དཀར་ཤམ་དག་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ ཏེ་མཐོང་བས་འགལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྦྱོར་ཏེ་དེ་དག་མཐོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།རིགས་པ་མཚུངས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བར་འདོད་ཆགས་དང་དཀར་ཤམ་དག་མཚུངས་ཞེས་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྦྱོར་ཏེ། མཐོང་བས་གནོད་པར་མི་རིགས་སོ་ སྙམ་པའོ།།ཡང་ན་དེ་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བས་གྲོགས་བྱས་པའི་བདག་ལ་མཐོང་བས་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་བས་སོ།

“因有角”者,是總說。“或者”者,謂法與因亦非一。“于所立時”者,即了知時。由非支分因無分別故,與所立法非一,由了知彼所立,以分別近標入解后,即遮遣因之分別故,由彼返故,因與有因性二者無一性故。法差別即無常與剛發聲即生二者。“叢林”者,即山間隙處。或者,林木為叢林。 父之名言安立因即自身結生為父之作用。此中無後得,因不憶故如未見。“無相違相”者,即離語言、貪著等。根不行境亦即彼等,因心法自性隔絕故。“由自身自知”者,即自身具貪等。“將成太過”者,謂多食及青色等亦於他成為食及白色之了知。 若謂:“由見相違”者不相應,因彼等由見成害故。“理相等時”者,謂于自身見貪與白色相等,何故不于多食等相應?思維由見不應成害。或者,彼不應說為理相者,即彼自身了知。何故爾?由相違可能故,即由見害可能故。“由返亦”者,由於不順品未見助成,由自身見推知貪等,因於離貪石等未見語言故。

།དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་དེ་མེད་ན་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་དེས་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་དཔོག་པར་མི་བྱེད་དེ་དེ་གཞན་ཉུང་ངུ་ཟ་བ་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་ མཐོང་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བདག་ལ་མཐོང་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྟགས་ངེས་པ་མི་ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བས་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་མཐོང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་ཤམ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་གཞན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དཔག་པ་དག་ཏུ་མཐོང་བ་ དག་འགལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ།།འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་ལ་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་བདག་དང་འགལ་བ་སོ་སོར་སྦྱར་བ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་ན་འགལ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསམ་པར་ངེས་ན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་དང་བདག་ཉིད་ལྡན་པར་རང་གིས་རྟོགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དག་རང་ལ་ཇི་ལྟ་ བར་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུས་འདིས་རིགས་པའི་དལ་བ་སྟེ།རིག་པ་བསླབ་པའི་དཀའ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུའོ། །རབ་ཏུ་འདོད་པ་ནི་བསྟིང་བ་སྟེ། རྨོངས་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཅི་རྨོངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བུད་མེད་དང་དམངས་རིགས་དག་གིས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ གཅིག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གསལ་བར་ཤེས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་རྟོགས་པས་སོ་ཞེས་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དེ་རང་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འདིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་སྨོས་པའི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །འདི་ འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བར་མི་དམིགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་བ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགོག་པར་བྱེད་པའོ།

“若無彼”者,謂若無彼返,由彼自身所見不能推知他人多食等,因彼見自身非少食,由於不順品無返故不能成立。 若於不順品趣入之自身所見多食等,及於趣入有疑之自身所見貪等,由於不順品因不決定故,貪等亦不應由自身所見而成立。 於此廣說中,“見亦”者,謂白色等所見與相違所見二者,自身所見多食等彼等,及於他推知彼自性二者所見,由見相違故不應於他成立。 未見相違者亦即自身貪等於自不見之自性等,由即是未見故,于離貪等自相違別別相應不成故,不應於他成立。如是,由何因於不順品思維決定,由彼因決定所立。 “自身內法”者,謂貪等何者與自身相應由自了知,彼等非他知行境之法,如於自身,於一切他亦近相應,執為一性名言之士夫,此為理閑暇,即修學智慧艱難之果。 極欲即愚癡,謂得癡性。若問何為癡?女人與首陀羅等亦明瞭知自他非一性,因自身意樂由自了知而他未了知故,如是明瞭解者,此人不了知以自見法為因故。 前說顯現不得。“如是相應”者,謂不顯現不得,如是于補特伽羅心法未成所得智境者,遮破為離貪。

།གལ་ཏེ་སྨྲ་བའི་རྟགས་འདོད་ཆགས་དཔོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་དང་འགལ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བས་འདོད་ཆགས་དཔག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།འདོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་འདོགས་ནའོ། །གལ་ཏེ་དེས་ན་འདོད་ཆགས་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཟག་ པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འདི་ལྟར་འདིའི་དམིགས་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་འདབ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ།།རྣམ་འབྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འདི་དག་གི་རྒྱུ་དམིགས་པ་མདོ་ཙམ་དུ་དེ་མ་ཐག་ ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་བརྗོད་པ་མང་དུ་དོགས་པས་མ་བསྟན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྟེ། བདག་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་ འདོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་སྙིང་རྗེས་སོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་དཔོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་ཤམ་དང་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་མཐོང་བ་ཡང་གཞན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པས་སོ། །འདི་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ ལའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཡང་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་འགལ་བར་སོ་སོར་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ནི་འགལ་བ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་དག་གོ།

若言說言語之因能推知貪慾,如是則由於遮遣與彼相違之離貪,故為見相違。 “貪等亦為異義故”者,謂無彼自性之關聯。若言由言語推知貪慾是果,故為見相違之果。 “貪等亦非果”者,由欲故無過失,謂若假立動搖與欲說為貪慾。若因此而言貪慾非成立,則不然,因與貪慾自性不同故。如是,貪等是從常等顛倒而生,唯有漏之境,非真實功德,喜樂行相,如是此所緣如青蓮花瓣等,具喜樂行相。 “已於量理論中說”者,謂已廣說。此等之因緣所緣,當於後文略示。此等行相因恐文繁未說,應當了知。 “由離貪故非理”者,謂於他義亦離欲故。“相異”者,謂貪與悲等。“無顛倒則無”者,謂常、樂、我、我所執,由”若是我則知為他”等次第而生貪等故。 “無果事故”者,思維謂因全無自利故。若言欲求他利即是貪慾,此前已說為悲心。 “由錯亂故不推”者,謂白衣與多食等於自見者,亦見他人相違,故為錯亂。“於此不錯亂”者,謂於何者,即于貪等。若言於此由於不順品未見故無錯亂,則”于僅未見亦已說”者,謂如前所說”未見自性亦不能別別相應為相違”等。 俱生與另一者,即無相違與相違二者。

།བསྐལ་པའི་དོན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཉེ་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ངག་གྲིམས་པའི་ནུས་པ་རྐན་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པར་སྨྲ་བས་དཔོག་པ་འདི་ཡང་ངོ་། ། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པར་སྨྲ་བ་དམིགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའོ། །ལྡོག་པའི རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སོ།།འོ་ན་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དེའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོགས་པ་གཞན་དེ་རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་གཞན་པ་དབང་པོ་དང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་ལ་ཡོད་ཀྱང་ འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་མི་བསྐྱེད་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།།ས་དང་དྲོད་དང་ཆུ་དག་ཡོད་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་ན། དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་པ་ས་བོན་དཔོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་མེད་པ་ལས་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་ པའོ།།སེམས་པ་ཡོད་པ་དང་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་རྒྱུ་སྣང་བ་ཞེས་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་རྡོའི་དུམ་བུ་དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་ཏེ། ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཚང་བར་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་འདོད་ ཆགས་མི་སྐྱེད་ན་གདོད་རྡོའི་དུམ་བུ་ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཕན་མི་འདོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་འདོད་ཆགས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནུས་ པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཚིག་སྨྲ་བ་བསྐྱེད་པས་འབྲས་བུ་འདོད་ནུས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པས་སྨྲ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་དེའི་ནུས་པས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་ བུ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཕན་པར་མི་ནུས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ།།གཞན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དག་ལའོ། །ཅིས་ན་འདི་མ་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་དབྱེ་བ་གཉིས་བསྟན་པའོ།

“劫義”者,于不顯現自性者,若一近則他無,不能決定,因有疑故。作用功德者,謂語言收斂力之上顎作用。 若言於此亦”見於自身”者,此亦由作用功德與欲說言語而推知。“于自身亦見為他故”者,謂由見無貪言說故。 若言”是無心之返體境”者,謂于石塊等未見言說故為返體境,即了知返體。“如是返體行相”者,謂僅由未見。 若問瓶有無即了知為悲心耶?言”彼因”者,謂貪慾彼因之力,即異於石塊之其他聚合,如根與心等,雖于石有,然不生貪慾果,則從根等推知有異因力。如地、暖、水雖有,若不生芽,則由此推知有異因種子。 “于無心不可能”者,謂石塊等。有心與作用功德即串習等,根等力因顯現可見,于彼石塊不可能故,非了知為無力。因其他力因雖具足,不生貪慾果,方推知石塊無力故。 “若貪慾不作助益”者,謂因石塊無貪慾性故。彼自性功德于如是法假立力故,因貪慾語言生起果欲力即是貪慾性故。 若言由貪慾因自性力生言說,則”由彼力亦不能”者,謂若貪慾于貪慾果不能助益,則由貪慾間隔者亦不能。“於他”者,謂于無關聯者。“何故此未說”者,謂示不錯亂相違之二種譬喻分類。

།གལ་ཏེ་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པར་ བསྒྲུབ་པ་དང་།མ་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དབྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཅིག་པ་བརྗོད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །ཤུགས་ཀྱིས་ འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་སུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དེ་འདུས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ཅན་དུ་བརྗོད་པས་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པ་དག་གིས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་མ་བྱས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་འདོད་པ་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་།ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་སོ། །ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་མ་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ འདུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་པའི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་མ་བརྗོད་པར་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤུགས་ཀྱི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འགེགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་རྒོལ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པས་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པའོ།།ཁ་ཅིག་འདུས་པ་གཞན་རྣམས་གཞན་འདུས་པ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཀླན་ཀར་སྦྱར་བའོ། །འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ བསྒྲུབ་པ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་འགལ་བ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་རྣམས་མཐར་ཐུག་པར་ཚོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སོ་སོར་ཕན་པ་བྱེད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདུས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། སོ་སོར་ཕན་པ་བྱེད་པ་ནི་འདུས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཕན་པ་བྱེད་པའོ། །ཕན་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།

若問:“難道不應區分為’已說等之成立’與’未說等之成立’兩類嗎?“答:為令了知一體言說所成立無差別故。“于某處言說”者,謂所作及從功用所生。因為以勢力攝入故。 以勢力所欲顛倒,于彼亦由差別關係,于某處欲說為法,故彼攝入即是他義。于某處說為有法,即他義眼等,由法與有法差別而返體成立。彼等亦由欲說關係而安立,于所成立顛倒成立則毫無差別。 若問:“為何因相亦不如相違般分別?“謂正確因相亦有所欲言說成立與勢力所欲成立。勢力所欲因相亦已分別,即由顯示雖未說亦是所欲成立而已說明。 或者,若欲以攝入性證成攝入義,則由顯示未說亦決定成立,即已說明勢力所欲成立之因相故。“為何遮止”者,謂不應詰難為”未顯示”。 若謂”諸聚合於他非聚合有益”者,謂聚合于非聚合作用。有些讀作”諸聚合於他聚合有益”。如是則對說無我者設難。證成非相違性即是相似性。若依前說則僅成立為相違。 若謂”于某處生果之義究竟聚合”者,因必定出生果故,於他作益不成。若問何故,故說”雖然如此”等。由”從各別作益”等,顯示唯于聚合作益之成立即是相違性。各別作益即諸聚合各別作益。“因生起異類能益自性”者,謂異於前者。如是則彼能益即是無常性。

།རང་བཞིན་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཕན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཕན་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ མ་གཞན་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕན་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་དུ་མ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་པར་བྱ་བ་དུ་མར་གྱུར་ན་འདུས་པ་ཕན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་རེ་རེ་ལ་ཕན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕན་པར་བྱ་བའི་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ མི་རྟག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་འདུས་པ་ཁོ་ན་ལ་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕན་པ་བདག་ལ་དོན་གཞན་ཡིན་ན་ཕན་པ་ལས་གཞན་པའི་བདག་དེ་ལས་ཕན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕན་པ་རྣམས་ཕན་པ་སྐྱེ་ན་ཡང་བདག་དེ་ལས་ཐ་ དད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བདག་ལ་མི་ཕན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བདག་དེ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་བཀོད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བདག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དུ་ སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱ་བ་དེ་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་ཁོ་ནའི་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་པས་འདུས་པ་མ་ཡིན་ པའི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲས་ནིའོ། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་གཉིས་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པར་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བདག་དང་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སུ་ཚད་མས་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་བཅས་དང་བདག་མེད་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

不生其他自性者非是所益。“以差別自性而益”者,謂異於前者是益,即生起其他剎那,而非於一所益同時作多益。若所益成多,則非聚合為所益,應成於一一作益故。是故,由生起其他其他所益時分,唯成無常。 因此,已成立唯于聚合作用剎那所益。若益於我是異義,則非從異於益之我有益等。若諸益生益,然彼我非異,則已說無窮等吠陀觀察等。 若於我實非益,則為彼我益義所立成無義,故為彼我能益義之成立即違自語。是故,由不成一自性故者,謂由生起後後益差別,故彼所益不成一自性,故已成立唯聚合作用,因顛倒于欲許非聚合作用而成立,故是似相違因。 “於二俱不成亦是相違”者,由”亦”字表示。“于離有我及無我之蘊何者”者,謂于彼二者之外某法。若於彼有,則命等由是有我無我二者之外故,于彼等不應疑惑,以成就離二者故。“由彼自性未成立為共許故”等義,謂由有我無我自性未經量成立為法故。“無離彼等”者,義謂未成就離有我無我二者。

།གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གང་ལ་ ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།།མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གོ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཆོས་ ཅན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར།རྟགས་དེ་ལས་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་རྟོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་བདག་དང་བཅས་པ་ཞིག་གམ་བདག་མེད་པ་ཞིག་གི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ ངོ་།།གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གསོན་པོའི་ལུས་དེ་ལ་གོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱེད་པ་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལས་སྟོན་པ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་ནའོ།།མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ལའོ།།བསྐལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡང་བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཡང་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པས་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཅན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པས་བདག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ འདིའི་རིགས་ཅན་དེ་དག་བདག་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།