d4230理滴論廣釋利益學徒品寂天 吉那彌札 耶謝德c3.5s|d4230理滴論廣釋利益學徒品寂天 吉那彌札 耶謝德c3.5s
D4230
@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ན་ཡ་བིནྡུ་ཊཱི་ཀ་།བོད་སྐད་དུ། རིགས་པའི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་ཞིག་རིགས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །རིགས་མི་ཐུས་བསྒྲུབ་བྱ་དག་པ་མཆོག་གསུང་བ། །ཐུབ་པ་སྨྲ་མཆོག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །རིགས་ཐིགས་ཚིག་རེ་ནས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཡང་དག པའི་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན།དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་དང་པོ་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་འགྲེལ་པ་དང་། དགོས་པ་དང་། བརྗོད་པར་ བྱ་བ་དང་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་། དགོས་པ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་སམ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཁས་ མི་ལེན་ཏེ།འདི་ལྟར་འདིར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་རྨོངས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྙད་དོ། །འབྲས་བུ་མེད་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་བརྗོད་དོ། །ཐབས་ མ་ཡིན་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བསྙད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་སྔོན་དུ་ བསྟན་ཏོ།།འབྲེལ་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤུགས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྩོམ་པས། དོན་གྱིས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ན་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་ནི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགོས་པ་དེའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། དགོས་པར་ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཐོས་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་གནས་སོ།།དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ།
我來為您翻譯這段藏文: 梵文題目:Nyāyabinduṭīkā 藏文題目:རིགས་པའི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། 漢譯:《理滴廣釋》卷一 頂禮文殊童子! [接下來是一首四句偈頌的翻譯] 歸命能說清凈理, 及以正理立所成, 彼等最勝能仁者, 今當逐句釋理滴。 由於正確的認識是成就一切人類目標的先導,所以說”為此而說”這一開篇語,表明了本論釋的關聯、目的、所詮內容以及究竟目的。 如此,對於沒有關聯、無有目的、無所詮內容的論著或論釋,具有思擇能力的人們是不會接受的。爲了斷除”此中所要闡述的是什麼”這樣的疑惑,故而說明所詮內容。爲了斷除”無果”的疑慮,故而說明目的。爲了斷除”非方便”的疑慮,故而說明關聯。因此,爲了令聽聞者生起歡喜,而說明關聯等。 其中,“為此而說”這句話直接表明了所詮內容和目的,而關聯則是以間接方式表明。這裡的間接含義是:由於造論是爲了闡明正確的認識,所以實際上表明論著本身就是方便。若非如此,怎麼會趣入非方便呢?因此,關聯是以意義間接表明的。 此中,“闡明正確的認識”是所詮內容。闡明正確認識是目的。而這個闡明正確認識的內容本質上是令人理解的,由此論釋來完成,所以此論釋是達到該目的的方便。 因此,論釋與目的之間具有方便與所成就的關係。也就是說,通過聽聞此論釋能夠如實了知正確認識的自性而不錯亂,所以論釋是方便,而對正確認識的完全了知則是所要成就的。這同樣構成能成與所成的關係特徵,以及作用與作者的本質特徵。如是,能成就是論釋,所成就是果,能作是論釋。
། བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཅི་སྟེ་ལ་ལ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་མཁོ་བ་མེད་དོ།། །དེའི ཕྱིར་དེ་ནི་བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདྲི་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་སྨོས་ཏེ་དེས་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ ཚིག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ལས་མཁོ་བར་གྱུར་པ་ལས་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཏེ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མཁོ་བར་གྱུར་པ་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་རེ་ཞིག་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བར་མི་ བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མ་ནོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྙེགས་པར་འཇུག་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་གའི་ ལུགས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།།མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནོ། །སྔོན་གྱི་སྒྲས་ནི་འདི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བས་རྒྱུ་སྭ་བ་དེའི་ ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཡིན་པས་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཏོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དགོས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ་སྐྱེས་བུའི་དགོས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཡང་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་དེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བ་དང་། རྒྱང་རིང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱ་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་ དང་།བཏང་། སྙོམས་སུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཐག་ཉེ་བ་ནི་གང་ཡུལ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པའོ།
由於作用即是果,因此爲了完全了知正確認識而有此論釋,這就是其安立。雖然如此安立,但若有人問:“完全了知正確認識有何用?這在任何場合都無需要。因此,這豈不是如同觀察烏鴉牙齒一般徒勞無益?“爲了回答這個問題,故說”一切人類目標的成就是以正確認識為先導”,這表明了究竟目的。 因此,其文義是:由於正確認識對於成就一切人類目標是必要的,所以應當精勤地完全了知它。而這種完全了知是從論釋中產生的。所以,爲了完全了知這必要的正確認識,應當造作此論釋。這是總義。 分義中,關於”以正確認識為先導”,此處的正確認識是指不欺誑的認識,即對於行事不會欺誑的認識。而僅僅是無錯誤的認識並非正確認識。若如此解釋,則此論釋將會否定瑜伽行派的觀點,然而此論釋意在隨順經部和瑜伽行派二者的傳統。因此,爲了總攝二者的傳統,應當了知不欺誑的認識即是正確認識。 “以正確認識為先導”中,凡是以正確認識為先導的即是”具有正確認識為先導者”。“先”字表示這是因,因為因在果之前,所以說”先”,意即”具有正確認識為因”。 “一切人類目標的成就”中,“人類目標”是指作為人的目標,“目標”一詞表示需求,即”人類的需求”的意思。“一切”和”人類目標”結合成”一切人類目標”,這”一切”包括近處的與遠處的、世間的與出世間的,以及應舍的、應取的和應保持平等的。其中近處是指在近處的境。
།རྒྱང་རིང་བ་ནི་གང་ཐག་རིང་པོ་ན་ཡོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་གང་འཁོར་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོར་བར་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པ་སྟེ་ སྦྲུལ་དང་།ཚེར་མ་དང་། དུག་དང་། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བླང་བར་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། ཙན་དན་དང་། གོས་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གཉི་ག་ལས་བཟློག་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་ནས་མཚོན་ཆ་དང་། དུག་དང་། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེན་ཏོ། །དེ་མ་ ཡིན་པ་གཞན་དག་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་པར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཅི་སྙེད་ པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ལ་གང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་ཏེ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཅན་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མ་ནིང་གི་རྟགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་མ་ཐག་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།དངོས་སུ་ན་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བས་མ་ནོར་བར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་ རྟོག་པ་དང་།འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁ་ཅིག་གི་ནི་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་གི་ནི་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞིའོ། །སྤྱོད་ པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་དྲུག་གོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།
遠處是指在遠處的境。世間是指屬於輪迴範疇的。出世間即是所謂的涅槃。應舍是指不欲求的,具有蛇、刺、毒藥、武器等的特徵。應取是指欲求的,具有花鬘、檀香、衣服、飲食、臥具、坐墊等的特徵。凡是與欲求和不欲求二者相反的,即是應保持平等的。 這一切人類目標的因即是正確認識。也就是說,通過現量等認識觀察后,對武器、毒藥、荊棘等予以完全捨棄,對花鬘等予以獲取,對其他非此二者則保持平等。 “一切人類目標的成就”是指成就一切人類目標。此處”成就”一詞表示”使成就”之義。這表明:凡是確定成就人類目標的一切事物,其因都是正確認識。 “由於是”這一詞的含義是”因此”,這是恒常相關的。因此表明:由於正確認識是一切人類目標成就的先導,所以宣說它。 在”宣說它”中,“它”應當與正確認識相連,因為用中性詞表示且是主要的。雖然剛剛提到”一切人類目標的成就”,但它不是主要的,因為實際上不是主要內容。 通過遣除四種錯誤分別,使人無誤地了知那正確認識。四種錯誤分別是:對數量的錯誤分別、對自性的錯誤分別、對境的錯誤分別和對果的錯誤分別。 其中,對數量的錯誤分別是:有些主張一種,如布爾瓦派;有些主張三種,如數論派;正理派主張四種;勝論派主張六種。對自性的錯誤分別如:有些認為現量有分別,有些認為無分別。
།ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། གཞན་དག་གིས་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ནོར་བར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། འདི་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས་ན་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གྲངས་ཀྱི་ཚིག་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་རྣམ་པར་མངོན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་གཅིག་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་གྱི། རྣམ་པ་གཉིས པོ་གང་གིས་ཡིན་པ་ནི་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་གིས་བསྟན་ཏོ།།དབང་པོ་ལ་བརྟན་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་ཡུལ་ལས་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བས་ན་བ་ ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་འགྲོ་བས་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་བ་ལང་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རིལ་པོ་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡུལ་ལ་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མཚོན་ནས་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་ཡང་ མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པར་སྟོན་ཏོ།།འདིས་དཔོག་པས་ན་དཔག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཕྱིས་དཔོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འཛིན་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ནི། དོན་གྱིས་ན་ཡུལ་ཐ་དད་པར་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ མངོན་སུམ་སྟོབས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་སྡུད་དོ།།ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དོན་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དང་འབྲེལ་པས་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།
對境的錯誤分別是這樣的:有些人說現量的對境唯是自相,比量的對境唯是共相;而其他人則作不同的說法。對果的錯誤分別是這樣的:有些人承許量果與量是相異的,有些人則承許不相異。 因此,通過遣除如是四種錯誤分別,從一切方面無誤地顯示了正確認識的自性。 首先,爲了遣除對數量的錯誤分別,說”正確認識有二種”。由於此中有二種,故說是二種。僅由說數詞即顯明”唯二種”,因此遣除一種、三種等說法。僅以數量說明為二種,但不知是哪二種,所以以差別說明為”現量和比量”。 依根者是現量。此詞源釋是表示以識對境作現前,如說”由行走故是牛”中,“行走”表徵牛性,因此顯示對具有牛性的整體使用”牛”這一詞。同樣,在此依根性也表徵以識對境作現前,從而顯示四種現量都稱為現量。 由此推度故為度,意即決定。“隨後”一詞的含義是後知,后推度即是隨後推度,意即以取有法及憶念關聯為先導。 分別顯示”現量和比量”,實際上是顯示對境的差別,意即如同這二者的分別有別,對境也有別。“和”字的含義是總攝,即總攝比量與現量為同等力。 如同現量由對境所生故不欺誑,因此是量;比量也由自性和從彼所生二者與對境相關故不欺誑,因此是量。
།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གང་ ལ་ལ་དག་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སླུ་བ་ཁོ་ནར་ནི་འདྲ་ན། མངོན་སུམ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དགར་བའི་དོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ལས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དཔག་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཚན་ ཉིད་དང་བསྟན་ཏེ།དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་རྟོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ཡང་ན་རྟོག་པས་འབྲལ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྟོག་པས་སྤང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གཉིས་སྨྲས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་སྨོས་པ་ནི་རེ་ ཞིག་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱའི། དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཁས་ལེན་ན།དེས་ནི་འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ནི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་བས་ན་དེའི་ལུགས་སེལ་བར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་རྩོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། རབ་ཏུ་ བྱེད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དང་།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་སྙེགས་པར་རྩོམ་པར་འདོད་ལ། གཉི་ག་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པར་ཁས་ལན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གོ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ ཡང་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱེ་བྲག་གཉི་ག་སྨོས་དགོས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་གྲགས་པའི་རྟོག་པ་བསལ་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ནི་ ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་པ་དང་།འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།
如此,則遣除某些人所說”現量是一切量中最主要的”這種說法。因為二者都同樣是不欺誑,何以由誰說現量是最主要的呢? 爲了遣除對自性的錯誤分別,說”其中,現量是離分別且無錯亂的”。“其中”一詞的含義是區分,即從二種正確認識中,以下文所說的定義來確定現量。“現量”表示定義的所依。“離分別且無錯亂”表示定義。因此顯示:凡是離分別且無錯亂者,應知即是現量。這是總義。 支分義是:離諸分別即是離分別,意即與分別相離。或者,由分別離即是離分別,意即由分別舍。無錯亂即是不錯亂,意即對所得境不顛倒。 若問為何說兩個差別?答:說無錯亂是爲了遮遣如眼翳者的錯亂知。說離分別是爲了遮遣比量。如是,無錯亂性應承許是對所得境,而非所緣境。若承許對所緣境無錯亂性,則此處將明顯成為瑜伽行派的觀點。因為瑜伽行派主張一切所緣知都是錯亂的。因此,著作此論是爲了破除彼宗觀點。此論意在追隨經部和瑜伽行派,而二者都承許對所得境不欺誑的特徵是無錯亂。 若如是,則比量也將成為現量,因為彼亦承許是不欺誑性而無錯亂。因此,爲了遮遣比量而說”離分別”。所以需說二種差別。 爲了遣除宗派中所知的分別並顯示世間的分別,說”分別是于識中顯現言說相屬性”。
།འདིས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་ནི་སྒྲའི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བ་སྟེ་འདྲེ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ལ་བྱའོ། །བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ སྟེ་དོན་གྱི་ཕྱི་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་ནུས་ཀྱི། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ དང་སྣང་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་གྱི་སྤྱིའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྗོད་པ་སྟེ། བསྙད་པར་བྱ་བ་དོན་གྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པའོ། །བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བའོ། །བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ནི་བརྗོད་ པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྟེ་སྒྲའི་སྤྱིའི་ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པར་ནུས་ཀྱི། སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་མི་ནུས་ཏེ་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཟུར་གཉིས་སུ་བཤད་པ་འདིས་བསྟན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་སྟེ་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་ དང་བྲལ་བ་སྟེ།རྟོག་པའི་འདམ་རྫབ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་རིབ་དང་། མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ལ་ སོགས་པས་འཁྲུལ་པ་མ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རབ་རིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་གནོད་པའོ།།མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲུར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུས་འགྲོ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་མ་ཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པས་ཁམས་མ་སྙོམས་པའོ། ། རབ་རིབ་དང་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ནི་རབ་རིབ་དང་། མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་འཁྲུལ་པའོ།
由此表述故為言說,即由言說而為聲音普遍之體性。與言說相合即是與言說相合,其中”相合”指關聯。與言說相合之可能即是與言說相合之可能,此為義之普遍相。由於具有隨行、返遮之遍攝性,故能表述;而義之差別自性相之體性則不能表述,因其非遍攝故。任何于識中顯現與言說相合之可能者,即是顯現與言說相合之可能,意即義之普遍相之行相。 複次,由其為所說故為言說,即任何為所詮之義普遍相。與言說相合即是與言說相合。與言說相合之可能即是與言說相合之可能,此為聲之普遍相。由此能表述具隨行、返遮之義,而由聲之差別則不能,因其非共通故。任何于識中顯現與言說相合之可能者,即是顯現與言說相合之可能,意即聲之普遍相之行相。 應知分別之二種行相,皆由”顯現與言說相合之可能”之二語支而說明。“識”即了知,意即覺。“離彼”即離分別,意即離分別泥濘。由此顯示:任何非聲與義普遍相行相之識,即是現量。 “非由翳眼、迅速旋轉、乘船、錯亂等所生錯亂”中,“翳眼”指眼之損害,“迅速旋轉”指火輪旋轉等,“乘船”指乘船而行,“錯亂”指由風膽失調而成不平衡。翳眼、迅速旋轉、乘船、錯亂即是翳眼、迅速旋轉、乘船與錯亂。
།དེ་བཤད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རབ་རིབ་དང་། མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས པའི་སྒྲས་ནི་མིག་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་དང་།སེར་པོར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གང་ལ་འཁྲུལ་བ་སྐྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པའོ། །འཁྲུལ་བ་སྐྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། རབ་རིབ་དང་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དག་གིས་འཁྲུལ་པ་ མི་སྐྱེད་པ་ནི་རབ་རིབ་དང་།མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དག་འཁྲུག་པ་དག་གིས་མི་སྐྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱི་གནོད་པ་ནི་ཟླ་བ་ལ་གཉིས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་ནི་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །གྲུར་ཞུགས་སྟེ་འགྲོ་བས་ནི་ ཆུ་ངོགས་ཀྱི་ཤིང་འགྲོ་བར་མཐོང་ངོ་།།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་པས་ནི་དངོས་པོ་འབར་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདོ་ལས་ཤེས་པ་མ་སྨོས་པར་ཇི་ལྟར་རྙེད་ཅེ་ན། རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཡང་ཤེས་པའི་ཆོས་ ཡིན་པས་མ་མཐོང་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ། །དཔེར་ན་བེའུ་མེད་པའི་དྲུས་མ་ཁྲིད་དེ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བྱས་ན། རྟ་རྒོད་མ་ཁྲིད་དེ་མི་འོང་གི་བ་དྲུས་མ་ཁྲིད་དེ་འོང་བས་འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་བེའུ་དང་འབྲེལ་བར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རྟོག་པ་ དང་འཁྲུལ་པ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་གི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་དོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་བསྙད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡིད་དང་། རང་རིག་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་ བཞིར་རིག་པར་བྱའོ།།ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་བསྟན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་དབང་པོ་ཉིད་མཐོང་བ་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་དང་པོ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གཉིས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞི་པ་སྨོས་སོ། །དབང་ པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་དབང་པོར་འདོད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།
所說等即是翳眼、迅速旋轉、乘船、錯亂等,其中”等”字包含眼見青色、見黃色等。凡能生錯亂者即是生錯亂,不生錯亂者即是不生錯亂。由翳眼、迅速旋轉、乘船、錯亂等不生錯亂,即是不被翳眼、迅速旋轉、乘船、錯亂等擾動所生。如是,翳眼之損害使月見為二,迅速旋轉使火輪生輪想,乘船而行則見岸邊樹木移動,風膽等失調則見物體燃燒等。 若問:“經中未說’識是現量’,如何得知?“答:分別唯與識相關,錯亂亦是識之法性,故不見。因此,離分別及無錯亂唯屬於識。譬如說”牽無犢之母牛來”,則不會牽野馬而來,而會牽母牛而來,如是見其與犢相關。此處亦然,分別與錯亂唯見與識相關,而非與他法相關,故唯識為現量。 “彼有四種”即所謂現量,應知彼有根生、意、自證、瑜伽行者智四種。為遣除邪解故說此分類:有謂根本身為見者,為遣除此故說第一,即根所生識為現量而根非是;有于意現量生誹謗,為斷此過故說第二;有不許心心所之自證,為遣除此故說第三;有不許瑜伽行者現量,為遣除此故說第四現量。 “根識”即指眼等五根,意根則不在此列,因意現量已另行宣說。
།དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ཡུལ་གྱིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ། རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་རང་གི་ཡང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་རང་གི་ཡུལ་ཏེ། བདག་གི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ།སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ལ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ལོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྟེ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེས་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དང་།རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དེ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་དེ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་པའི་སྒྲ་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་དེའི་ཆ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་ཡང་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་དེས་ནི་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།ལོང་བ་དང་འོན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མཚུངས་བ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་གང་ལ་ལ་དག་ན་རེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཕྱི་ རོལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་ན།འདི་ལྟར་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ ཡང་ཡིན་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དོ།
因此,依眼等根之識是根所生現量。由自境無間與境俱作因的根識等無間緣所生之識,此中”自境”既是自己的又是境,即自己的所緣之意。自境無間即自己境界的無間,如同第二剎那所生相似者稱為無間。彼既是自境無間又是境,故為自境無間境。根識若有彼俱作因者,即是自境無間境俱作因根識。 由彼根識等無間緣所生者,因依于意根,故稱意現量。此中”自境無間境”之語,應知已遣除能取所取分別之過及異類境執取之過。如是,彼意現量生於根識境之無間第二剎那,許彼即為其境。因此,豈有無能取所取之過失?當無間聲亦用於同類時,豈有異類境執取之過? 由”根識等無間緣所生”之語,亦遣除盲聾等無有之過,因盲聾二者之意識無根識等無間緣。因此,應知已遣除某些人所說:“若許意識現量取外境,則應無有盲聾等”之說。 “一切心心所皆自證”者,彼等既是一切又是心心所,故為一切心心所。
།ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་ནོར་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རང་ བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱེད་བཞིན་དུ་སྐྱེ་སྟེ།དཔེར་ན་མར་མེ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེའི། རང་གི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བ་ལ་མར་མེ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རང་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏེ། འཕགས་པའི་ བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གོ།།དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་སྟེ། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པའོ། །དེའི་རབ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་ པའི་གནས་སྐབས་སོ།།དེའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། མཐའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་སོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱའོ། །དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ནི་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་། མ་ནོར་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་བྱུང བ་དང་།འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ནོར་བར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུས་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ཐག་རིང་བ་དང་། བར་དུ་ཆོད་པ་དང་། ཕྲ་མོའི་དངོས་པོ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་ ཞིང་མ་ནོར་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་དོ།
所說”一切”,亦攝取諸錯誤認識,因為彼等自性明瞭者即是自證。如是,一切心心所皆是應了知自性者,故生時即能了知自性。譬如燈火因是光明自性故,生時即能自身明照,于明照自性時不待他燈。如是,諸心心所于了知自性時亦不待他識,是故諸已成就自性者即是自身現量。 “由真實義修習究竟所生瑜伽師智”中,“真實”即無顛倒義,即四聖諦。“修習彼”即修習真實義,“修習”即熏習。“究竟”即真實義修習究竟所生瑜伽師中之真實,即念住、暖位、頂位、忍位等階段。“究竟”即真實義修習究竟,究竟即勝法。“從彼生”即從真實義修習究竟所生。“瑜伽”即三摩地。具彼者即諸瑜伽師。彼等之智即瑜伽師智。 如是,由修習力所生者,能明顯顯現過去、現在、未來諸事物,具無錯誤行相而生。譬如由天等加持力所生之智,能無錯現起過去、未來事物之行相。如是,由瑜伽力,諸禪修者之智慧明顯顯現過去、未來、遠處、隔絕及微細事物,具無錯誤行相而生。是故許為現量。
།འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལྷག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་རྣལ་འབྱོར་བའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པས་དངོས་པོ་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ བའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་པོ་དང་གདོན་ཁྱད་པར་ཅན་བབས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།།གང་དག་ཚད་མར་མི་རུང་བ་བཞིན་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྱོན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདོད་རྒྱལ་གྱིས་ནི་བདག་ཏུ་མེད་པ་མ་ནོར་བར་སྟོན་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ན་འབྱུང་པོ་དང་། གདོན་ཁྱད་པར་ཅན་བབས་ན་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་མ་ནོར་བར་ལུང་སྟོན་པར་དམིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པའི ནད་བཟློག་པ་ལ་ནུས་པ་དང་།སྨིན་པ་ལ་སོགས་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་མ་ནོར་བར་ལུང་བསྟན་པ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་མ་འོངས་པའི་ལྟས་བཅུ་ལུང་བསྟན་པ་བདེན་པར་དམིགས་པ་དང་། མ་ལ་སོགས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། དུས་འགྲིབ་པར་ ལུང་བསྟན་པ་དང་།རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ལ་སོགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། རེ་བའི་ཚལ་དང་། ཁ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལུང་བསྟན་པ་དམ་བཅས་པ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་ སུམ་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ན་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱིའི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་དོན་གང་ཉེ་བ་དང་། མི་ཉེ་བ་དག་ལས་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཉེ་བ་ནི་ཡུལ་རུང་བ་ན་འདུག་པའོ། །མི་ཉེ་བ་ནི་ཡུལ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ན་འདུག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའོ། །ཉེ་བ་དང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བའོ།
此中,瑜伽自在者獲得無上專注心,其智對於已生及將生事物境界,能無誤顯示無量已生及將生諸事物之因,故為量,如同特殊鬼魅附身之智。若不應為量,則不能成為無誤顯示無量已生及將生事物之因,如狂人之智。若無所得,則不應理成為無誤顯示無量已生及將生事物之因,此即能害量之義。任意妄為者不可能無誤顯示無我。 是故解釋道:譬如特殊鬼魅附身時能預言已生及將生諸事物,如是于諸瑜伽師亦見能無誤預言已生及將生諸事物。譬如見仙人們無誤預言余甘子等能遮未來病及成熟等。又如見世尊釋迦牟尼教法中真實預言未來十相,及預言魔等,預言時劫衰減,預言阿育王等,以及無誤預言祇園、迦濕彌羅等地之誓言。 為遣除對境之邪解故,說”其境為自相”。所說現量,應知其境唯是自相,非謂共相。因共相無實,而現量緣事物自性故。欲了知自相復是何等?故說:“于近與不近諸共義中,于識顯現差別者即是自相。“近者,謂處於可及境中。不近者,謂處於不可及境中,或一切處皆無。近與不近即是近與非近。
། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། མི་གསལ་བར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་དེ་ཉེ་ན་ནི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཉེ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དོན་གང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་དོན་ཡང་ཡིན་ལ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་ དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་བྱ་བའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དགོས་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེར་ནུས་པ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ངོ་བོ་ ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་དུ་གང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །གཞན་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ།དོན་གང་ཉེ་བར་ཡང་རུང་མི་ཉེ་བར་ཡང་རུང་མི་ཉེ་བར་ཡང་རུང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་ཡུལ་ཁོ་ནའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་ཡང་ཚིག་མང་པོར་འགྱུར་དུ་དོགས་པས་མ་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་འདིར་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་བཟློག་ན་རྟོག་པར་སླ་བས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་ཉུང་ངུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཀོད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་སྟོན་པར་ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་བཟླས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།
此二者于識中作明顯與不明顯之差別:若近則生起明顯顯現之識,若不近則生起不明顯之識。凡於識中顯現差別者,即是自相。 若問:勝義有之事物豈非現量境,云何說自相為境?故說:“此即勝義有”。此乃義亦是勝故為勝義。勝者,謂非造作,即非假立之意。勝義有即是勝義中有,謂自相勝義有。是故不成前說過失。 若問:何故自相是勝義有?故說:“事物唯以能作用為相故”。義者,謂所需。作者,謂作業。作用即是作用,謂能作所需之意。能于彼者即是能作用,凡事物以能作用為相之自性者,即是能作用相。其體性唯是能作用相。是故,由是能作用相,此說:“凡能作用者即名事物,自相亦能作用”,由此顯示自相是勝義有。 “其餘為共相”者,謂異於所說自相自性之所量,即是共相。凡義無論近與不近,唯生一類識者是。“此是比度境”者,謂共相唯是比度境,以具隨行性故。此雖非此處,恐成繁文故未說明。如是此中正當說明自相之際,由對彼相違易知,故說共相,說”此是比度境”者,為令文簡故安立。否則,說明比度境時,當需重述此等一切文句。
།འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ སྨོས་སོ།།དེའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་གཞལ་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྟ་རེས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་ལས་གུད་ན་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་རྟོག་པའི་ ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྟོགས་པ་ནི་གཏན་ལ་ཕེབས་པའོ། །དངོས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པའི་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཚད་མ་ དང་གཞལ་བྱར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལ་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་པ་ནི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་ནི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་འོ་ན་ཚད་མ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་འདྲ་བ་འདིའི་ཚད་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདྲ་བ་ནི་མཐུན་ པ་ལ་བྱའོ།།འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྟེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དང་འདྲ་བ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་དོན་རྟོགས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དང་འདྲ་ བའི་དབང་གིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྔོན་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།
爲了使結果更加明晰,我將為您直譯這段藏文: 爲了明顯消除對果的錯誤認知,故說”現量知本身即是量果”。其關聯如下:若承許現量為量,則于所量色等進行考察之相即成量果,如同以斧對所伐之木等成為兩段為所見之果。 是故說”現量知本身即是量果”,現量知本身即是量果,離現量外別無其果。若問:為何是現量果之體性?故說:“以是了知義之體性故”。了知即是決定。具有如是體性之現量,即是了知義之體性。其事即唯是了知義之體性,故說”以是了知義之體性故”。 此說明:于立為量與所量之名言中,決定義之相即是果,知乃是決定義之自性,現量亦許為知之自性。是故,由現量是決定義之自性故,應知現量本身即是果之自性。 若問:若現量本身是果之自性,則應了知何者為量?故說:“與義相似者是此之量”。相似即是相合。“此”即是現量,意謂具有義之行相之現量即是量。 若問:云何顯示與義相似者是量?故說:“以其力能成立了知義故”。由於依靠與義相似之力而決定,故相似性本身非是量。如是,此中立為”了知為青而非黃”之因即許為量。
།དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་བྱེད་པ་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པའི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་གལ་ཏེ་དབང་པོ་དེ་སྔོན་པོར་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བ་ཡང་ཐུན་ མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བཞིན་ཏེ།རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ གཞག་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྔོན་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པའི་ཐིག་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་ལས་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།མངོན་སུམ་དང་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཤེས་ པ་དང་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན།གང་གིས་ནི་སྔར་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱས་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་བརྗོད་པར་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་ སྔར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།།རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིའི་དོན་ཅེས་པ་ནི་དགོས་པ་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་དགོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རང་ གི་དོན་ཡིན་ལ་གང་གིས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་འདི་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའོ། །འདིས་དོན་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ ན་རྟགས་སོ།།དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།
我將為您直譯這段藏文: 根門無法作此安立,因為根門是一切知的共同因,故若其能作各別決定之安立,將如何?若彼根門唯生青知而不生黃等知,則彼時能作安立。鄰近亦因是共同故如根門,非是安立之因。果因非共同故成為各別決定安立之因,如是于青識中有青識之性,于黃等知中無,故能作安立。 由是青相故,思維”此是了知為青而非黃”,因此與義相似性本身即是量。 《理門論廣釋·饒益學徒》第一品終。 以現量與比量差別而說正知有二,其中現量已廣說竟。為說比量故說:“比量有二”。應知比量有二種。以知與說之體性,自義比量與他義比量極為相異故,無有絲毫不異之相,云何先說其相?作分別則能易說各別決定之相,故先示分別。 “自義與他義”即以差別顯示唯二種。“此義”即是所為,意謂自之所為與他之所為。應知:凡由自身而了知者即是自義,凡令他人理解者即是他義。 其中,自義即是”于所比度處,由具三相因所生之知”。此具三相故名三相,此能表義故名因。彼是所比度故名所比度。于所比度處由具三相之因所生知,即名自義比量。
།རྟག་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།རྟགས་ཤེས་པ་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཚད་ མ་ཡིན་པར་འདོད་ན་འོ་ན་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར།འདིར་ཡང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མཚན་མའི་འབྲས་བུར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མའི་ འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་ཞེས་ བཤད་པ།ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ ཚུལ་གཅིག་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །བསྟན་པ་སྨོས་པས་ནི། ཕྱོགས་ལ་གཅིག་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཚུལ་ གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་བསལ་ཏོ། །བསྟན་པ་སྨོས་པས་ནི་ཐུན་མོང་ལ་ངེས་པ་བསལ་ཏོ། །གཉི་ག་སྨོས་པས་ནི་འགལ་བ་བསལ་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཐུན་མོང་ལ་མ་ངེས་པ་དང་འགལ་བ་བསལ་ཏོ། །བསྟན་པ་སྨོས་པས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ། །ངེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་ཆར་ལ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུམ་ཆར་ལ་ ཡང་དེས་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ངེས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ།
爲了遣除”從似常顯現而生之知即是比量”之說,故說”具三相”。爲了遣除”標識知與事物是二種比量”之說,故說”所比度”。說”知”是爲了遣除”標識直接成為比量”之說。若認為所比度境之知是量,則問:“何為果?“為此說:“此中量果安立亦如現量”。如於現量中說彼知本身為相之果,如是此中比量知本身即是量果,因為其本性是決定義故。如現量與義相似是量,如是比量與義相似性亦是量,因為由其力能成就決定義故。 說”由具三相因”,為答”何為三相”故說:“具三相之因”。具三相之事即是三相性。“于所比度有性”者,即是下文所說所比度相中之有性是第一相。說”有”是爲了遣除”因為是眼所取”等說法。說”顯示”是爲了遣除”于主題一分不成”等。“唯于同品有”者,即是于同類品有性是第二相。此中說”有”是爲了遣除不共不定。說”顯示”是爲了遣除共同決定。說二者是爲了遣除相違。“于異品定無”者,即是于異類一向無性是第三相。此中說”無”是爲了遣除共不定與相違。說”顯示”是爲了遣除于異品一分有。說”決定”是因為在最後說故。由三者皆遣除,故於三者皆應如是了知。 應知彼三相以何等量決定。否則,于所比度不能生起信解。
།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་བྱའོ། །གང་ལ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པའི་དེ་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ དང་ལྡན་པའོ།།ཆོས་རྣམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཅན་གང་གི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་དུ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐུན་པར་དཔག་པ་ནི་མཐུན་པའོ། །ཤེས པ་འདྲ་བས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དོན་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་མཐུན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཏེ།དེའི་སྤྱི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ནི་མི་འགལ་ཡང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚ་བའི་རེག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ།།དེ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དང་འགལ་བ་སྟེ།། དཔེར་ན་ཚ་བའི་རེག་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གྲང་བའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ པ་ཙམ་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པར་དེ་གང་ཡིན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།
對於”何為所比度”之問,為此說”所比度”,即說”有欲知差別故為有法”。此中”此”指因相之處。“欲知”即是欲解。“差別”即是特殊。凡有欲知差別者,即是具有欲知差別者。諸法所依即是有法。此說明:凡是欲了知某有法之某差別的有法,即是所比度,應知此是在因相之處。否則,為法所限定之有法即是所比度。 對於”何為同品”之問,說:“同品是與所立法總相符順者”。相順即是同。由相似知所遍知,“相似”是其義,凡與義相似者即是同品。問:“以何相而同?“為此說”與所立法總”。彼既是所立又是法,故為所立法,其總即是所立法總。所立法差別因各別決定義故,雖與彼不相違然非相順,故說”與所立法總”。 對於”何為異品”之問,說:“異品是非同品”。凡非同品者皆名異品。“彼余”即是異於同品者,如立熱觸時,非見亦非冷之事物。“與彼相違”即是與彼同品相違,如唯立熱觸時之冷事。“彼無”即是無同品,如經部師成立無常性時,僅無無常性即是異品,因為于虛空等不許彼為常故。
།དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ནི་དངོས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་པ་དང་འགལ་བ་ གཉིས་ནི་བརྒྱུད་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དུ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་དག་ནི་ལྷག་མ་གསུམ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གསུམ་ནི་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་ སྲིད་དེ་ལྷག་པ་ནི་མེད་དོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཏེ། རྟགས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པོ་དག་བལྟ་བར་བྱའི། ཚུལ་རེ་རེའམ། ཚུལ་གཉིས་གཉིས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་གསུམ་ཡང་གང་དག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། མ་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།རང་རང་གི་མིང་གིས་རྟགས་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཚིག་གོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་གཞག་ པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་པ་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགའ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་སྟེ་རྒོལ་བ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་གྱི།ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་བུམ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ རིག་བྱ་སྟེ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དམིགས་པའི་རིག་བྱ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱའོ། །དེར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡོད་པའི་ས་གཞི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་སྐད་དུ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣང་བ་མཚུངས་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པས་སྟོང་པས་ས་གཞི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་ གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་བ་ཉིད་དང་།རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའོ། །རྐྱེན་གཞན་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་གོ།
以三種義非同品故名異品:無者直接非同品;餘者與相違者二者則間接即是無同品。對於”具如所說因相之因有幾種”之問,為此說:“三相唯具餘三”。如所示三相唯於三者中有,無有過此。“即”字表差別義,於三因皆應觀察三相,非一相或二相。 對於”三因為何”之問,說:“不得、自性及果相”,以各自名稱顯示三因。其中”不得者”首先顯示不得之自性。“譬如”是譬喻語。“于某方分無瓶”是立處語。 其釋如是:于”某方分無瓶”中,“某處”表有法。“方分”則使其差別,即顯立論者所欲方分無瓶,非成立一切方分無瓶,亦非任一處。“由應得而可知”表因之差別。“得”表是知。彼為所知故為所知,即境之義。應得所知即應得所知。成為彼即成為應得所知,即堪為所得境界之義。“由不得住處地基故”等,即由不顯現故之義。 此說:方分等雖是同等可見性,然瓶等不顯現故,由無瓶故地基空之義。對於”彼應得所知復為何”之問,為此說:“應得所知即具足得緣他及殊勝自性”。“得”即是知。“緣他”即是得緣他等。
།དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་དེར་བུམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། ། དེ་དག་ཚང་བ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །ཚོགས་པ་ནི་ཚང་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། རང བཞིན་གང་ཡོད་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་ཅིང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ལ་བསྐལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བསྐལ་ནི་མཐོང་བར་ནུས་པ་འདི་ནི་འདིར་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བཞེད་དེ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་ མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ལྟར་རུང་བ་བུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར།འདིར་ནི་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ཡོད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བྱའོ། །ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་ཤ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཤིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཤིང་ཤ་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་དཔེར་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་མེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། མེ་ལ་རག་ལུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་དུ་བ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ན མེ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟགས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའོ། །གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གཉིས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པའོ།
得緣即是彼處之瓶性。其他者即是等無間緣等。彼等具足即是得緣他具足性。和合即以具足聲說。殊勝自性即自性殊勝,此二以應得所知聲說。 對於”何為殊勝自性”之問,說:“若有某自性及具足得緣他者,唯成現量。“即某事物存在且眼等近前,不為三種障礙所障,即能見者,此處許為殊勝自性。故此說:眼等和合亦應可見而不得瓶故,此處無瓶。 為顯示自性因相故說:“自性即唯由自有性成為所立法之因。""唯有”即對所立唯有性而言。凡具唯有性之體性者即成唯有性。應知于唯有性所立法中為自性因。譬如”由是木尸舍巴故,此是樹”中,即與木尸舍巴性相關,故彼能成立。 果相,譬如”由有煙故,彼處有火”,此顯示果相因。依於火而生之煙,何處有彼,即了知彼處有火。 對於”何故安立三因”之問,為此說:“此二是事物成立,一是遮遣因。“以所量有事物與無事物二性故,成立事物與成立無事物之因亦二。于所量中事物性亦二種:與事物異者與不異者。
།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེས་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། གཅིག་ནི་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གསུམ་སྟེ། གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན། དོན་གྱིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་དང་འབྲེལ པ་དང་།།རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ན་དོན་གྱིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་མ་འབྲེལ་ན་ དེར་མི་འཁྲུལ་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དེར་མི་འཁྲུལ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པར་ཡོད་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གང་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ་པ་དང་། ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་རྟོག་པར་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་དངོས་སུན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ན། རྟགས་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།
由所量事物之體性有二種,故事物成立亦成二種。如是,所立因與事物異者不能成立不異所立,所立因異者亦不能成立。其中,所立與能立不異者即是自性因。所立與能立相異者即是果相因。不得即是無事物因。 是故,由二者成立事物,一者成立遮遣故為三相:二者是事物成立,一者唯是遮遣因,應當如是觀察。 對於”何故唯有二種事物成立”之問,為此說:“若有自性關聯,則以義知義。“自性關聯與以自性體性關聯即是自性之關聯,若有彼,則使相信因相義之所立相義,此為語義。 問:“何故唯有自性關聯能以義知義?“為此說:“以若無彼關聯,則無定不錯亂故。“以某者若與某無關聯,則彼定不錯亂非必然,是故,應知有關聯時方為能知與所知,其他則非。 今為顯示何者與何關聯及何為體性關聯,故說:“彼于所立義之思維關聯,亦因是直接成立義之自性故。“以勝義中,某因是所立義之自性故,彼與彼有關聯。
།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལས་བྱུང་བའི་ཁོ་ན་ རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་ ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་རྣམ་པ་གང་གིས་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ།།མ་འབྲེལ་པ་ནི་རྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་ པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི། འབྲེལ་པ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དགག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།
所謂”因從所立義而生故”是指因為某些因從所立義而生,故彼與彼無關聯。為何唯說所立義之自性與從所立義而生為因之關聯? 為此說:“非彼自性且非從彼生者,其性質即是與彼無關聯故。“凡非與所立同一自性,又非從所立義而生者,以何種方式可說與彼關聯?無關聯者非為因,因將導致過度周遍之過。是故,唯應說彼之本性及從彼所生二者為關聯,其他則不然。 若問:“如是,將有何果?“故說:“彼之本性與從彼所生二者唯是自性與果。“彼之本性是自性因之關聯,從彼所生是果相因之關聯。是故說:“唯由此二成立事物。“因為彼之本性與從彼所生二者唯是自性與果,故唯此二能成立事物,其他無關聯者則不能。是故,事物成立唯有二種,此為定論。 所說”一為遮遣因”者是何?為此說:“遮遣成立亦唯由如前所說不得而成。“如前所說”從所得之所知而不得”者,唯此一者是遮遣因。何故?為此說:“以若有事物則彼不應理故。“如是,若有事物則不應理。
།མི་དམིགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཤེ་ན།གཞན་དུ་ན་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་དམིགས་པའི་རེག་བྱར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་མངོན་སུམ་ལོག་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྨོས་པའི་ཁྱབ་པར་མི་བརྟེན་པ། དེའི་ཚེ་ དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་དང་།དུས་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་དག་གིས་བསྐལ་པའི་དོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་དག་སྟེ། དེ་དག་གིས་བསྐལ་པ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཡུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ནི་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་རྣམས་སོ། །བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པར་དག་ནི་དུས་ ཀྱིས་བསྐལ་པ་རྣམས་སོ།།དབང་པོས་མི་སོས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་དག་ནི་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཚང་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ ནི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་བས་ནི་མི་དམིགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཉིད་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁས་མི་བླང་བར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མི་དམིགས་པ་ནི་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་ དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་སྨོས་པས་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མི་རྨོངས་པར་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དྲན་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་རྨོངས་པ་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། འདས་པ་ཉིད་དུའམ། དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། སྒྲུབ་པ་པོ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའོ།
如前所說的不得即是成立無事物之言說,此從何而來?為此說:“否則,對於處所、時間、自性所隔絕而不成為所得之對境者,即使自身現量已滅,亦能決定無事物故。“若不依如前所說之遍,則于不成為所得之所知、為處所、時間、自性所隔絕之諸對境,能立者之現量雖已滅,亦不能決定無事物。 “尼”字應理解為”因為”之義。處所、時間、自性即是處所、時間、自性等,被彼等隔絕者即如是稱呼。其中,為無量處所所間隔者為處所所隔絕。為眾多劫所間隔者為時間所隔絕。不為根識所取之事物為自性所隔絕,應如是了知。 因此,所謂”不成為所得之所知”即表示無具足所得之緣。“為處所、時間、自性所隔絕”即表示無具特殊自性之事物。是故,如前所說之不得即是能立遮遣,此為定論。 如是,首先不承許時間差別而說如前所述之不得即是能立遮遣。今為顯示由說明時間差別而成立此義,故說:“不迷亂之念行”。即是能生念之行,亦即念之種子之義。凡具有不迷亂念行之瓶等,即如是稱呼。 “能立者之現量已滅於過去與現在”者,過去與現在時中,凡是空性體性之方位等所得之方位等,與彼相應之體性瓶等,由於是與過去、現在方位相應之體性,故說為過去與現在。否則,若方位等中無瓶等,如何成為過去或現在?能立者即提婆達多等。
།དེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡོངས སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་ པར་ན་དེ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར།དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ས་གཞིའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ངོ་བོ་དེ་བརྗོད་པ་དང་དོགས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེར་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའོ། །ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་། འཇུག་པའི་ མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་དེས་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་གོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །འདས་པའི་དུས་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ལ། བུམ་པས་སྟོང་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་དྲན་པས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྨོངས་པར་དྲན་ པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་བས་ན་ཁར་ཙང་ལ་སོགས་པའི་ཉི་མ་དག་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འགྲུབ་ སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་དད་གདགས་པར་ཡང་བླའོ། །མི་རྨོངས་པར་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་མི་དྲན་ན། མི་དམིགས་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་སྨོས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ཞེས་སྨོས་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོ་མ་ལུས་པའི་མངོན་སུམ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།
由於是其現量所應遍知,故瓶等是現量。此中,由於是現量所應遍知、與方位等相應之體性,故說瓶等為現量。若究竟義中彼處無瓶等,如何成為現量? 依如是所說之理,能立者之現量已滅於過去與現在,由依于非有,故為他事物之相,即是瓶等空之地基自性之義。 關於”無事物言說得以執行”,無事物言說即是”此處無瓶”之如是識,以及宣說彼體性、無疑慮而往詣彼方位等之執行相。知、說、行相之無事物言說,由彼而執行,故無事物言說得以執行。此即是說,唯有過去與現在境之不得,能成立無事物言說,而非未來境,當如是顯示。 如是,未來時分之方位作為有法非為現量,且空方位之體性所得相亦不成立。於過去時,有法亦成為現量,且由念想瓶空體性之方位,正因如此,故說”不迷亂之念行”。 是故,于昨日等日中,憶念瓶等空體性之方位等時,無事物言說得以執行。于現在時,有法瓶等空之方位亦成立為現量,因此于彼處施設無事物差別亦可。 由說”不迷亂之念行”,即遣除因不成,否則若不憶念空體性之方位等,則不得亦不得成立。“過去與現在”即顯示已說明時間差別。由說”能立者之現量”,亦顯明一切能立者之現量。
།སྒྲུབ་པ་པོ་མ་ལུས་པའི་མངོན་སུམ་སྨོས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། སྒྲུབ་པ་པོ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལོག་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་མི་འགྲུབ་བོ།།བཤད་མ་ཐག་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་མ་ཉམས་པའི་ས་བོན་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ འདས་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་ནུས་ཀྱི། གཞན་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྔར་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་དང་། དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྦྱོར་ བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱེ་བྲག་གིས་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་ པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །དུ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ།།དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ནི་ཡོད་ན་བལྟར་རུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འབྲས་བུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དཔེ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་མེ་དང་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དུ་བའི་རྒྱུ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་ བསྟན་ཏེ།དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དུ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་ན་དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་ མེད་པ་དག་ཡོད་ན་ནི་དུ་བ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།
由說及一切能立者之現量,因不能成立,因為一切能立者之現量隱沒于反詰者不得成立。 若問:所說”不得即是無事物言說得以執行”此義從何而來?故說”由彼確定為無事物故”。具未失壞念種子之能立者現量,於過去與現在境之事物隱沒,正由彼能確定無事物,而非由其他未來境。如是,已說明前述因之不得體性與時間差別。 今為顯示結合差別,故說”彼由結合差別分為十一種”。結合即是成立三相之語言表述,彼由差別成為十一種不得。 為顯示種類差別,故說”自性不得”,即自性事物之本體不得。為顯示譬喻,故說”譬如此處無煙”。“譬如”是譬喻語,當於一切處如是觀察。“此處”顯示有法,“無煙”顯示所立法。“由於所得之所知對像不得故”等,意即由於具有可見之其他緣時,可見自性之煙不得故之義。 “果不得”即結合爲”不得果”之語。譬如說”此處無具無礙功能之煙因”,凡具無礙功能之火、薪等煙因,皆稱為彼。“此處”顯示有法,“無具無礙功能之煙因”顯示所立法。“由無煙故”等,意即由於此處唯無煙故之義。若此處有具無礙功能之煙因,則必定生煙。
། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་མི་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་འདི་ན་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ཤ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས བྱ་བས་ནི་དཔེ་སྟོན་ཏོ།།ཤིང་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྡོག་པ་ན་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །ཤིང་ཤ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རང་བཞིན་ འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་འགལ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་སྟེ།དེ་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ན་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །མེ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྙད་དོ།།གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་འགལ་བས་དེ་ཡོད་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ།དེ་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གྲང་བའི་རེག་པ་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།།གྲང་བའི་རེག་པ་དང་འགལ་བ་ནི་མེ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་ག་ལ་ཡོད། འགལ་བ་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་ པ་ནི་འགལ་ཁྱབ་སྟེ།དེ་དམིགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་དངོས་པོ་འབྱུང་པོ་ལ་ཡང་འཇིག་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དངོས་པོ་བྱུང་བ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་གང་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།
第二品 所謂”遍攝不得”,即由遍攝故稱為遍攝,對其不得而如是稱。譬如說”此處由無樹故,無尸摩樹”,此為舉例。樹是尸摩樹的遍攝,因其若離則彼亦離。“此處”顯示有法,“由無樹故”顯示因,“無尸摩樹”顯示所立法。 所謂”自性相違得”,即自性之相違為自性相違,對其得而如是稱。譬如說”此處由有火故,無冷觸”。“此處”顯示有法,“由有火故”顯示因,“無冷觸”顯示所立法。如是,火與冷觸相互矛盾,故有火則遮遣冷觸。 所謂”相違果得”,即相違之果為相違果,對其得而如是稱。譬如說”此處由有煙故,無冷觸”,此為舉例。“此處”是有法,“由有煙故”是相違因,“無冷觸”是所立法。與冷觸相違者是火,其果是煙,故凡有煙處即有火,有火處豈有冷觸? 所謂”相違遍得”,即由相違遍攝為相違遍,對其得而如此稱。譬如說”事物生起亦無決定壞滅”。“決定”即必然之法義。“事物生起”即事物產生義。“事物生起壞滅”顯示有法,“無決定”顯示所立法。此即顯示:凡生起之事物非必然壞滅。
།འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་གཞན་ ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། །རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རས་ལ་ཚོན་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་པར་འགལ་བ། དེས་ ནི་རྒྱུ་གཞན་ལྟོས་པ་ལ་ཁྱབ་པས།དེ་བས་ན་གང་ན་རྒྱུ་གཞན་ན་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ན་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་ན་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ན་ངེས་པ་འགྱུར་བ་ཉིད་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། འབྲས་བུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ དང་འགལ་བ་སྟེ།དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེ་ནི་འདི་ན་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། །གྲང་བ་ནི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ།།འདིར་ཡང་གྲང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་གྲང་བ་ཡིན་ལ། གྲང་བ་ནི་མེར་ལྷན་ཅིག་པར་འགལ་ཏེ། གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་ག་ལ་ཡོད། གང་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པ་དེར་ནི་གྲང་བའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་ མེད་པ་གང་དག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྐན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དག་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་སྟེ། དེ་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་དཔེར་ན་འདི་ན་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །བ་མོའི་རེག་པ་ནི་ཁ་བའི་རེག་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པའོ།།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་འགལ་བ་ནི་མེ་སྟེ། དེ་བས་ན་གང་ལ་མེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་ག་ལ་ཡོད། གང་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པ་དེར་ནི་བ་མོའི་རེག་པ་ཡང་ཡོད་རེ་སྐན། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་མི་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུའི་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། དཔེར་ན་འདི་ནི་མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་སོ།
這段藏文的直譯如下: 此從何而來?說道”因為依賴其他因緣”。如是,承許壞滅依賴其他因緣。凡是依賴其他因緣者,皆非必然,譬如布與染料。此中,決定性與非決定性相互矛盾,彼遍攝於依賴其他因緣,故凡有依賴其他因緣處即有非決定性,凡有非決定性處豈有決定性? 所謂”果相違得”,即與果相違為果相違,對其得而如是稱。譬如說”此處由有火故,無冷之因具無礙功能”。“此處”是有法,“由有火故”顯示因,“無冷之因具無礙功能”顯示所立法。此中,冷之諸因的果即是冷,而冷與火相互矛盾,故有火處豈有冷觸?無冷觸處豈有冷之因具無礙功能?若有如是功能,必然生冷。 所謂”遍攝相違得”,即與遍攝相違為遍攝相違,對其得而如是稱。譬如說”此處由有火故,無溫和觸”。“此處”顯示有法,“由有火故”顯示因,“無溫和觸”顯示所立語。溫和觸即寒觸。其遍攝即是冷觸,與之相互矛盾者為火,故有火處豈有冷觸?無冷觸處豈有溫和觸? 所謂”因不得”,即因之不得為因不得,如是詞語相連。譬如說”此處由無火故無煙”。“此處”顯示有法,“由無火故”宣說正因。
།དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ཡང་མེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བ་ཡིན་པས། གང་ན་མེ་མེད་པ་དེ་ན་དུ་བ་ཡོད་རེ་སྐན། རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འགལ་བ་ནི་རྒྱུ་འགལ་བ་སྟེ། དེ་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ནི་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འགལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ།།སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ནི་སྤུ་གྱེན་དུ་ལངས་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི། སོ་ཐམ་ཐམ་བྱེད་པ་དང་། ལུས་འདར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའོ། ། དེ་དག་ནི་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡིན་པས། སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་སྟེ། སྐྲག་པ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བས། དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཅེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ནི་གང་དག་ལྷགས་པས ཉེན་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།གདུང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་མེའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཉེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཉེ་བ་ཡང་ཡིན་པས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་བས་ན་གདུང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་མེའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་གྲང་བ་ཟློག་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཅེས་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིར་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། མེ་ཉེ་ན་གྲང་བའི་རེག་པ ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།གྲང་བ་ལོག་ན་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལྟ་ཡོད་རེ་སྐན། རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་ བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་མི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །ཕྱོགས་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ།
以下是這段藏文的完整直譯: “無煙”表示所立法。此中,火之果即是煙,故無火處豈有煙? 所謂”因相違得”,即因相違為因相違,對其得而如是稱。例如說”此處無豎毛等差別”。“此處”顯示有法,“無豎毛等”顯示與因相違之法。豎毛即毛髮向上豎立。等等者何?即豎毛等,說”等”字是為攝收齒戰戰、身顫抖等。彼等既是豎毛等亦是差別,故為豎毛等差別。恐懼相違等亦成豎毛等,為遮除此故說”差別”,此中應知是指為寒所逼者。 “因熾熱差別鄰近故”中,熾熱差別即火之差別。“鄰近”即接近,既是熾熱差別又是鄰近,故為熾熱差別鄰近,其性即是彼性。因此,由熾熱差別鄰近,為成立以何種火相能遮寒冷之相,故說”差別”。因此,此中豎毛等差別之因即是冷觸。與彼相違非有,火近則遮寒觸。寒觸若遮,豈有豎毛等差別? 所謂”因相違果得”,即與因相違,其果為因相違果,其得為因相違果得。例如說”此方由有煙故,無具豎毛等差別之人”。“此方”顯示有法,“由有煙故”顯示因。
།སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ ལྡན་པའི་མི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ།།སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་ནི། སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་ཡང་ཡིན་པས་སྤུ་ལོང་ ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་མི་སྟེ།དེ་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་པའི་དེ་ནི་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་མི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེ་ཡིན་ལ། མེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་ལ། གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དོ། །གང་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པ་དེ་ན་གྲང་བའི་འབྲས་བུ་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། སྔར་ནི་མི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ གཅིག་པོ་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་དགག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་བཅུར་ཡོངས་སུ་ཆུད་པ་རྣམས་མ་ལུས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུ་ བར་འགྱུར་རོ།།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་གཞན་ལ། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་དོན་གཞན་དགག་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དོན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་ཇི་ ལྟར་ན་དེའི་ནང་དུ་འདུ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཡོད་པ་དང་། དགག་པ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་ཀྱང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་གཞན་ཡོད་པ་དང་། དགག་པ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། བརྒྱུད་པས་འདིའི་ནང་དུ་འདུ་བར་དགོངས་ཀྱི། དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ ཞིག་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི་དུ་བ་མེད་པས་ན།དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ན་དུ་བ་མེད་པ་དེ་ན་དེའི་རྒྱུ་དམིགས་པའི་རེག་བྱར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་དག་མི་དམིགས་པས། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་འདུས་སོ། །སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།
“無具豎毛等差別之人”顯示所立法。具豎毛等差別者,即具豎毛等之差別,此既是具豎毛等差別者又是人,故為具豎毛等差別之人。彼於何方有,即說為具有具豎毛等差別之人。 此中豎毛等差別之因是冷觸。與彼相違者是火,火之果是煙。因此,有煙處有火,有火處無冷觸。無冷觸處,冷之果豎毛等豈得有? 先前不是說唯從不得為所知而說不得為遮遣之因嗎?那麼,如何以果不得等及自性相違得等而作遮遣?為此說”果不得等十種關係皆攝入自性不得中”。“彼等”指前述諸法,“皆”指十數完全無餘,不得之關係皆攝入自性不得中。 自性不得之關係是一類,果不得等是另一類。如是,果不得等是遮遣他義,而自性相違得等豈非有他義?那麼如何攝入其中?為此說”雖他義有與遮遣之關係有別,然由間接”。雖他義有與遮遣之關係有別,然由間接攝入此中,非為直接。如是,首先於果不得中,由無煙故,知煙之因無障礙功能。何處無煙,彼處其因唯應得觸不得,故攝入自性不得中。因能立者意樂有別故。
། ལ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མེ་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་མི་དམིགས་པར་བརྒྱུད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་མེ་ཡོད་པར་གྲང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་དམིགས་པའི་རེག་བྱར་གྱུར་པ་གྲང་བའི་རེག་པ་མི་དམིགས་པས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དུ་བས་མེ་བསྒྲུབས་ནས་གྲང་བ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །དེར་ཡང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་གྲང་བ་མི དམིགས་པས་ན།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཉིད་དོ། །འགལ་བ་ཁྱབ་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་ནས། ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་དེར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་ སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་དཔེའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གོས་ཀྱི་ཚོན་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་དུ་རུང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའི་བར་ལ་ཡང་དུ་བས་མེ་བསྒྲུབས་ཏེ། གྲང་བ་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལོག་ན་ གང་ན་ཡང་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་མེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་དེར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བའི་མེ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནས་མི་དམིགས་པས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཉིད་དོ། །གང་དག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་བྱ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཉེ་བར་ བཏགས་ནས།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་དེ་ནི་བཏགས་པས་འདུ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། བརྒྱུད་པའི་དོན་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ ལ་ཡང་མི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་བཟློག་པར་བརྗོད་པས་འདུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཞིག་གང་དང་མཐུན་པར་འགྱུར། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ། དེར་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ མཐོང་བ་གོམས་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས།བདག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་གོམས་པའོ།
以下是完整直譯: 有些通過無果而了知無因。有些則通過無自性,如是應當了知能別法火不得及因不得之間接。于自性相違得中,亦由有火而了知無冷,何處有火,彼處應得觸性冷觸不得,故攝入自性不得中。如是于相違果得中,亦由煙成立火而了知無冷。于彼中亦由應得所知性之冷不得,故即攝入自性不得中。 于相違遍不得中,亦由成立不依待他因而無決定性,遣除決定性。彼亦如前由唯應得所知性不得而攝入。此應由喻了知,如是:衣之染色雖具普遍可見之自性然不得。如是乃至因相違果得中,亦由煙成立火而遣除冷,彼遣除時,於一切處證成無具豎毛等差別之火。彼亦由於彼處應得所知性如是火唯不得,故即攝入自性不得中。 若有謂果與因二者以作用無別而假立無差別,說攝入自性不得中者,彼乃假立攝入,非為勝義。立宗一分亦成似因,間接義亦不應理。于自性相違得等中,亦說由不順證量遣除而攝入者,何者與何相順?于自義比量中豈非無有關係耶? 若問:“由不得關係差別而有十一種”從何而來?為此說:“由見關係串習,自身亦如是了知遮遣,故於自義比量亦說差別。“見諸關係即了知,彼差別顯現即串習。
།དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར།བདག་ཉིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྟོག་པ་ནི་དགག་པ་ཡིད་ ཆེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་ཞེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨོས་ཀྱི། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་དེ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་ སྙད་སྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པའི་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་།རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མི་དམིགས་པའི་དགག་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་གང་བ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ཁོ་ན་དག་ལས་དམིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྱེ་བྲག་དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ ན་མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ཚེ་མི་མཐུན་པ་ཅན་དགག་པར་ནུས་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འགལ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ནི་འགལ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་མི་འགྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་དག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་ཡང་ མི་འགྲུབ་ལ།འགལ་བ་མེད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་གང་དག་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ནི་འགའ་ཞིག་ཉེ་བས་མི་ སྣང་ན་ནི་དེ་དང་འགལ་བར་ཡིད་ཆེས་པར་ཡང་ནུས་ལ།གང་དག་འགའ་ཞིག་ཉེ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ།
因此,由於對諸關係極為串習的緣故,當自身于某時思維觀察時,唯由關係方式而得了知。故於自義比量中亦說不得關係之差別。思維觀察即所謂”決定遮遣”之語義。或者,思維觀察即”別別了知”之語義。 于自性不得中說差別,而於果不得中則無彼,故問:“云何彼等是無錯亂性?“為此說:“于彼一切成立無有言說之不得中,所說自性相違等得及因等不得遮遣者,唯應由應得所知性而了知得與不得。“此差別於一切所說諸多成立無有言說之不得中皆應觀察。若是從應得所知性之因等不得,爾時能成立果等遮遣,若非如是則不能。自性相違等若是應得所知性,爾時能遮遣不順,若非如是則不能。 何以故?為此說:“于其他諸法中,相違、因、果之有無皆不成立。“相違、因、果有無即相違、因、果之有無,于彼等不成立而如是說。此即顯示:于非應得所知性者,相違亦不成立,無相違亦不成立;因果有亦不成立,因果無亦不成立。如是,于見到應得所知性相續執行者,若由某法鄰近而不顯現,則能確信與彼相違;若由某法鄰近仍如其本然安住,則于彼得定為無相違。
།དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་གང་ཡོད་ན། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྔོན་མ་མཐོང་བ་གང་ཞིག་ དམིགས་པ་ལ།དེ་ནི་དེ་མེད་པར་ནི་མི་དམིགས་ན། དེ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པར་བྱེད་ལ། གང་མེད་ཀྱང་གང་ཞིག་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་ གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འོ་ན་དེ་ལས་གཞན་པས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། བསྐལ་པའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བསྐལ་བའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ལོག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་དོན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྐལ་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་དོན་ མེད་པར་གྲུབ་བོ།།ཚད་མ་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ལོག་པས་རྒྱུ་ཙམ་ལྡོག་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །རིགས་པའི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཞར་ལ་རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལས་རང་གི་དོན་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། འདི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་སོ། འདིས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ་ ཚིག་ཅེས་བྱའོ།།འདི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་འདི་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཏེ། བརྗོད་པ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ན། ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚིག་ཡིན་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་ཚིག་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པས། ཚིག་དེ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།
同樣地,對於應得所知性,若有先前未見之應得所知性被觀察到,而在無彼時不得見,則確定彼二者為因果事物;若無某者而某物仍可得見,則了知彼二者非因果性。如是,已說明由應得所知性而成立無有言說之不得安立。 若問:“由此之外能成立何者?“故說:“超越境界之不得,即現量與比量遠離之相,是疑惑之因。“超越境界之現量與比量遠離之自性,是疑惑之因,而非無事物言說之因相。何以故?說:“雖量遠離,亦不能成立義無。“量遠離之相即超越境界不得,雖量遠離亦不能成立義無。量是義之果,故由量遠離不能成立因之唯一遠離。 《理滴廣釋·饒益學者》第二品終。 于正確認識闡述之餘,由自義與他義差別而承許比量有二種,其中已詳細說明自義。為說明他義比量,故說:“他義比量即宣說三相因。“由此表述故稱宣說,即言詞。此具三相故稱三相。此既是三相又是因故為三相因,對宣說而如是稱。 若說比量是正確認識,云何是比量言詞?為此說:“因施設果故。“因是言詞,果是比量,由假立彼,于言詞本身說為比量。意謂因是比量之因故稱比量。 “彼有二種”是與他義比量相連。若是三相因宣說,云何說有二種?故說:“由關係差別。”
།སྦྱོར་བ་ནི་ཚིག་ཏུ་འགོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དོ། ། རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཆོས་མཐུན་པའོ། །ཆོས་དེའི་དངོས་པོ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཞེས བྱ་བའོ།།འདི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ།ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། དོན་དུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་དོན་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ ཅན་ཡང་ཚུལ་གསུམ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཡང་ཚུལ་གསུམ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་དོ། །སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བ་ཁོ་ནར་ ཟད་ཀྱི།དོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་པོ་རྗོད་པར་བྱེད་ལ། ལྡོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་དང་དངོས་པོར་ ཉེ་བར་འགོད་པའོ།།དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མཐོང་ བ་འདི་ནི་དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་འགྱུར་བ་བུམ་པ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པའི་སྦྱོར་བ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་སྟོན་པའོ།
關係即言詞安立,因此由差別而有二種。若問:“何為二種?“故說:“具同法性者與具異法性者。“此為同法故稱同法,同法之事即同法性。具有彼者即稱具同法性者。此為異法故稱異法,異法之事即異法性。具有彼者即稱具異法性者,意即具隨行者與具返反者。 若隨行相應是同法性關係,返反相應是異法性關係,義上若有差別,何故說”由關係差別而有二種”?為此說:“此二者義上毫無差別。“具同法性者亦須依三相,具異法性者亦須依三相,故一切皆具三相。義上連細微差別亦無。 “除關係差別外”意即此僅是關係差別而非義差別。如是,一者直接表述隨行而間接理解返反,二者直接表述返反而間接了知隨行。其中,所謂具同法性者,是暫時與事物近立。 “凡應得所知性不得見者,即成立為無有言說之境”,此說明不得見之隨行。“如見兔角等其他某物”中,見為無有言說之境,如兔角等。“見”即成立、了知之意。此說明譬喻。“于某處分位應得所知性之瓶不得見”,此說明處所法。自性因相之關係即說明第二因相之具同法性關係。
།གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞེས་བྱ་ནི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རིལ་གྱིས་མི་རྟག་པ་སྟེ། དེས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ བསྟན་ཏོ།།རང་བཞིན་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཁོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ནས།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བར་བྱས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཐ་མི་དད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ ཏུ་བསྟན་ཏོ།།གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་མི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ བྱེ་བྲག་མི་མངོན་ཞེ་ན།རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ངོ་བོ་ནི་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ཕ་རོལ་གྱི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་ པ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མི་མངོན་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡིན་ནོ། །བཙས་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་བརྩལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་མི་མངོན་པ་ ཡིན་ནོ།།རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཐ་དད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ནི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ནོ།
凡存在者皆是無常,如瓶等。其中,“凡”指任何存在的事物,一切皆是無常,此僅顯示隨行。“純自性關係”意即自性因相之關係無差別。 “凡具生者即是無常”此句是第二自性因相之隨行。“由成為自性之法差別而為自性關係”即僅由成為差別自性之法而作差別,構成自性因相之關係。如是,雖然生與具生無別,然而說”凡有生者即具生”以顯示差別。 “凡所作即是無常”顯示第三自性因相之隨行。關於”由特徵差別”,特徵即差別,意為自性因相之關係是差別不顯。若問:“如何差別不顯?“為成立自體故。“依待他作用之體性即所作”,意即依待他者作用而成,任何事物為成立自體而依待諸因之作用,因稱為所作故差別不顯,是另一自性因相。 “剛生即起”及”由緣差別而有差異”等亦當如是觀,即彼等自性因相亦唯依特徵差別而成。如是,凡依因作用而成者即稱剛作即起,故”因剛作即起故無常”此亦是差別不顯之自性因相。緣之差別即是緣差別。此由緣差別而有差異性故,稱為由緣差別而有差異者。
།དེའི་དངོས་པོ་ནི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དེ། རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ཆུང་ངུ་ལས་ནི་བུམ་པ་ཆུང་ངུར་འགྱུར་ལ། ཆེན་པོ་ལས་ནི་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། རྫ་མཁན་མཁས་པས་བྱེད་ན་ནི་སྡུ་གུར་འགྱུར་ལ། མི་མཁས་པས་བྱེད་ན་ནི་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་མི་མངོན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པའམ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའམ། བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཆར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་སྟེ།འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དང་། བྱས་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་སྔར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར།བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྔར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། རང་གི་བསྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་བདག་གི་ ཚད་མ་གང་ཡིན་པས་རང་གི་ཚད་མ་དེ་དག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་།།སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་མོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ པའོ།།རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་མཐུན་པར་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ན་དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ནི་མི་རྟག་པའི་རང་ བཞིན་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་གྱི།བྱས་པ་ཡང་གཞན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡང་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
其事物由緣之差別而有差異,由因之差別而相應。如是,小土團成小瓶,大土團成大瓶;若由熟練陶工製作則成優美,若由不熟練者製作則成醜陋。因此,“由緣差別而有差異故無常”此亦唯是差別不顯之自性因相。 關於”存在”或”具生”或”所作”等詞顯示宗法,前已顯示三種自性因相之隨行,今依次顯示諸宗法。“或”字用以表示”存在”、“具生”、“所作”等詞之不同關係。 為配合前說自性因相之定義:“與彼性相關之所立法即為自性因相”,故說”彼等一切所立法”。前所說三種自性因相之宗法,由各自量度,唯證成與能立法性及所立法之關係。能立法之自性即能立法性,與能立法性相關即隨順能立法性。相關即隨順,亦即隨行之意。 對於所立法中成立與能立法性相關者,由自身量度而成立與能立法性相關之所立法,唯對此等宗法稱為因相。若問:“為何所立法與能立法性相關?“故說”實際上彼即是其自性故”。如是,勝義中所作性即是無常之自性,非所作是一物而無常是另一物。
།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཅེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གྲུབ་ལ་དེ་མ་གྲུབ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བྱས་པ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་གཉིས་དོན་དམ་པར་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཕྱིས་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ན། དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་འགའ་ཞིག་མི་འཇིག་ཀྱང་ སྲིད་དོ།།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དཔེར་ན་ཚང་བང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་ཡང་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་དུ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བར་འབྲས་བུ་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་སྔར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་རྒྱུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོའི་རྟགས་ སུ་ངེས་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཡོད་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ཞིག་ཡོད་པ་ལ་གལ་ཏེ་དེ།དམིགས་པའི་རིག་བྱར་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ།
若問如何,凡由因緣所作者,即是具有壞滅自性。自性亦為因相,此中唯顯所立之自性即是因相。 如何不與所立相關?如是,與彼性相關者稱為自性。若問何故?若能立成而所立不成,則無其自性故。若能立法所作性等已成,而所立無常性等未成,則此時所作性與無常性二者勝義中非一自性。 又說”錯亂亦有可能”者,若於已成所作性后,由形狀等他因使成無常性,爾時則有錯亂可能。形狀等亦依自緣而生,故非必然生起,是故亦可能有不壞滅者。 關於果相之結合,即顯示唯同法相之比量因相結合。“何處有煙彼處有火”中,“何”即於何處有煙,彼一切處有火,此即隨行。如灶等為喻。“此處亦有煙”即于所欲處顯示有煙,即顯示宗法。 此中唯于已成因果事物,說果為證成因之因相。于果相亦應先成立因果體性,后為成立因而說果為因相。如是,若確定為自性相則能令了知,若不確定則不能。 關於異法相之結合,即說明諸異法相比量:凡存在而為所緣之所知者,必定為所緣。即若某物存在,若為所緣之所知所緣,則彼時必定被緣取,由此顯示返遮。
།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ བུམ་པ་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དམིགས་པ་ལྟར་འདི་ན་བུམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་མི་ མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་ཡོད་པའམ་སྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པའམ། བྱས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཆར་གྱི་ཡང་ལྡོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲ་ནི་ཡོད་པའམ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའམ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་བསྟན་ཏོ།།རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །མེ་མེད་ན་དུ་བ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ན་ནི་ཡོད་ཅེས་པས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་གཉིས་སུ་མངོན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་མཐུན་པས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནུས་པའི་སྒོ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།ནུས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་ན་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་ པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ནུས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་མེད་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།
例如青等差別,此為異法喻。此處所緣之所知瓶不如是可得,即如所緣之所知青等差別可得,此處瓶則不然。“此”即顯示所欲處。“不可得之結合”即此為不可得之異法相結合。 “若無常性則無存在或具生或無所作性”,此顯示自性因相三者之返遮。“聲是存在或具生或所作”,此顯示諸宗法。“自性之結合”即彼等為自性因相之異法相結合。 “無火則煙必不生”即顯示返遮。“此處有”即顯示宗法。“果相之結合”即顯示果相因之異法相結合。 同法相比量中已具隨行、宗法及二相顯現,云何說他比量為三相因陳述?為此說”義中由同法亦了知異法相之結合”。由於功能門中於同法相結合能了知異法相,故無如前所說過失。 若問何為功能?說”若無彼則無所立隨逐因相故”。若無返遮,則所立不隨逐因相。如是,由異法了知隨行。于異法相結合中亦由功能了知隨行。 若問彼功能復為何?說”若無彼則所立無時因相無不得成故”。若非所立隨逐因相。
།དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་མེད་ན་གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ངེས་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ ཏེ།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གཅིག་ལོག་ཀྱང་གཞན་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མེད་དེ། འགའ་ཞིག་ལ་རྟ་མེད་ཅེས་ཏེ་བ་ལང་དག་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་རུང་ཅི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེའི་བདག་གོ། །དེའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། །འདི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ནི་དེའི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདི་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ་འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ནི་ལྡོག་པ་བརྗོད་པས་འབྲེལ་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་ པར་འགྱུར་གྱི།མེད་ན་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་གང་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པས་གཞན་ལྡོག་པར་བརྗོད་དེ། དེས་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྡོག་པའི་ཚིག་གིས་ནི་འབྲེལ་པ་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལྡོག་པའི་ཚིག་ཁོ་ནས་འབྲེལ་བ་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ཡང་ རུང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཡང་རུང་སྟེ།ཚིག་གཅིག་བརྗོད་པས་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་བཤད་ པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་བཤད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ཀས་ཀྱང་རྟགས་ནི་སོ་སོར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གཉིས་སྦྱོར་བ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་གཅིག་ལ་ཆོས་མཐུན་ པ་ཉིད་ཅན་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚིག་གཉིས་སྦྱོར་བ་ངེས་པ་མེད་དོ།
那時,為何所立不存在時也不會存在?若問”無隨行則不成返遮”此說從何而來?答曰:“若無自性關聯,則一者返遮不定能返遮他者。“若無自性關聯及以自性本質關聯,則雖一者返遮,他者返遮亦不決定,如某處無馬而非無牛。 “彼亦是一切之二相”者,即一切事物之任何關聯,凡其所有,皆攝於二相中。所謂”彼之本性及從彼所生”,其中”彼之本性”即彼之自體,彼之自體之事即彼之本性。此為彼之本性相,故此為彼之本性相。從彼生起即從彼所生。此為從彼所生相,如是詞句相配,此前已說。 “由彼說返遮當顯關聯”者,因為有關聯則一者返遮時他者返遮,若無則不然,此因說明由某者返遮則他者返遮,由此說明所返遮與能返遮二者之關聯。是故,返遮語唯攝關聯。 若問如是又將如何?答曰:“凡是關聯即名隨行”,所顯關聯即是隨行。因此,無論從隨行門或返遮門,以一語即能顯示因於同品存在及異品不存在,即無論從隨行門作結合,或從返遮門作結合,然依所說方式,于同品異品二者之有無解說,即是顯示有無。二者皆各別成立因相。如是則”二語結合無定”者,是故於一結合中同法相及異法相二語結合無定。
།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་སྡུད་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་གསུམ་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཡོད་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་དམིགས་ན། དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ།དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྡུད་ པ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་སྡུད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ལ་ཡང་ཕྱོགས་མ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་མེད་པར་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་འདི་གཉིས་ ཀ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་བསྟན་པར་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱོགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ།
首先,已經說明了果因和自性因的隨行與返遮二者相互涵攝。由於有第三種因,故說”于不可得亦然”,意即不僅僅是果因和自性因。 凡存在且成為所知所見者必定可見,如此顯示若不可見,則了知如是不存在,因此成立隨行。即當說明若成為所知所見之存在者必定可見這一返遮時,由不可見所知所見者的力量,即能了知其不存在,因此唯攝隨行已成立。如是則攝隨行。 關於不可得攝取返遮,應由自身觀察。 對於同法與異法二種比量,豈非未說前提?若問何以無前提陳述而能了知?因此說”於此二種結合亦無定須說前提”,即無必須說明前提的確定性。
།འདི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བྱས་ན་འདི་ན་ཡང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་བུམ་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འདི ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གང་དང་གང་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དང་དེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ཕྱོགས་བསྟན་ཅི་དགོས་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི ཡལ་གང་ཡོད་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་ནི།དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ང་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དངོས་པོ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྡོག་པ་བརྗོད་ན། འདི་ན་ནི་དེ་འདྲ་བའི་བུམ་པ་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་ ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པས་ལྡོག་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་གཉི་གའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་རྟོགས་པས་དམ་བཅས་པ་མ་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གང་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཤུགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་ལ་ངོ་མི་ཆོད་པ་ཅི་ཡོད། འདི་ལྟར་སྐབས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ངེས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་བསྟན པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ལ་ཕྱོགས་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའི། སྤྱོད་པ་བརྗོད་པར་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་ཀྱང་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲོས་སོ། ། ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དགག་པར་དོགས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།
如是,從同法性的結合中,凡是作為所知所見而不可得者,即是無的言說對象。這意味著,凡是作為所知所見而不可得的一切,都是無的言說對象。當以攝取一切事物而作隨行時,此處若說”作為所知所見的瓶子不可得”這一前提法,則由其力便成立”此處無瓶”。這是說,以攝取一切事物而作隨行時,凡處說明前提法,彼處所證便由力而成就,何須說前提? 同樣,于異法性的結合中,凡是有的言說對像中存在且成為所知所見者,必定可見。這意味著,凡是有的言說對像中的一切事物,若成為所知所見,則必定可見。當說此返遮時,此處若說”如是瓶子不如是可見”這一前提法,則由其力便成立”此處無有的言說對像”。這是說,由攝取一切事物而說明返遮,以及前提法這二者的力量,便能了知所立,故不說立宗。否則,應說明所不了知者。 若由力便能了知立宗之義,則于立宗語有何不足?如是,由場合的力而確定顛倒認知對境之義,以及由前提法和差別顯示的力量而通達立宗之義時,說明前提有何用?這應當觀察于決定語的表述,而在行為表述中,即使說明前提也無任何過失。正因如此,故說”無定”。 若完全否定說明前提成為唯一懷疑,則此時應說”決定不應說明”。
།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པར་ཕྱོགས་མི་བསྟན་པར་ཆུག་ན། སྤྱོད་པ་བརྗོད་པ་གང་དུ་བསྟན པ་དེར་ནི་ཕྱོགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་ལ།མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་བསྟན་པར་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དང་། བདག་ཉིད་དང་། འདོད་པ་དང་། མ་བརྩལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་ རྒོལ་བའི་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་སྟོན་ཅིང་།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ནི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི། རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་ངོ་བོ་གཞན་དུ་འོས་པ་མ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བཤད་མོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པ་ཉིད་ ཡིན་ཡང་རུང་ན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བསྣན་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཀྱི།ངོ་བོ་གཞན་སྤང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་དང་ཡང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ གཏན་ཚིགས་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་མིག་གིས་གཟུང་བ་དེ་ནི་སྒྲལ་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྣན་པ་མེད་པ་ མིག་གིས་གཟུང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡོད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལྷག་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསྣན་པའི་ཚིག་གིས་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་ཟློག་གོ།
我來為您翻譯這段藏文佛教邏輯學著作: 如果不明確指出命題陳述的論題,那麼在說明行為時就應當解釋什麼樣的論題應當被闡明。如果問及應當闡明具有什麼樣特徵的論題,就應當說明:論題是僅僅通過自性、本質、意願和未經推求而應當闡明的。這意味著,凡是立論者意欲證成的對象,僅以其自性來顯示為所證事物的本質,且不被現量等所否定的這樣的對象,就是論題。這是其概要義。 分支義則是:所謂”以自性”是指唯一被認為是所證,意即論題除了所證的本質之外不應當是其他本質,因此說”以自性”,應當理解為僅僅是所證。“唯以自性”是指僅僅被認為是所證,而不是即使是能證也可以的意思。通過新增這一說明,表明唯獨將純粹的所證本質稱為論題,而不是要排除其他本質。 那麼,具有什麼其他所證本質的陳述是什麼呢?例如,在證明聲音是無常時,如果說”眼所見性”這個因在聲音上不成立因而是所證,就如有人說”聲音是無常的,因為是眼所見的”,這裡的”眼所見性”因為在聲音上不成立而成為所證。因此,若不加限定而陳述眼所見性,也會導致其成為論題。 如果問:為什麼在其中存在所證本質就不是論題呢?這裡說”因為這裡僅僅表述為能證,所以不僅僅被認為是所證”。雖然眼所見性具有所證的本質,但是當表示為因時,並不僅僅是所證的自性,也具有能證的本質。因此,雖然是所證,但由於額外具有能證的本質,通過附加詞避免其成為論題。
།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་དེའི་ཚེ།རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་པས། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཁོ་ནས་བརྗོད་ པས་སོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྨྲ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཕྱོགས་སུ་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཏེ། ཚད་མར་བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། བསྟན་བཅོས་དེ་བྱེད་པས་ བསྟན་བཅོས་སྒྲུབ་པ་མང་ཞིག་ཁས་ལེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་བསྟན་བཅོས་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྨྲ་བའི་བསྟན་བཅོས་དེ་གང་གིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་བྱེད་པ་དེས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་མང་ཞིག་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ཀྱང་འོན་ཀྱང་།དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་དེས་ཆོས་གང་བསྒྲུབ་ པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་ཁོ་ནས་ཆོས་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་རྒོལ་བས་བསྟན་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཁས་ལེན་ པ་དེའི་ཚེ།རྒོལ་བ་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་སྨྲ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་འདོད་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ལ་རྩོད་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་འཆད་དེ། དངོས་ པོ་གང་རྩོད་པ་བྱུང་བའི་རྩོད་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཉིད་གྲུབ་པར་འདོད་པས་བསྒྲུབ་པ་བཀོད་པའི་དོན་དེ་ནི་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དོན་དེ་ཚིག་གིས་མ་བརྗོད་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།
所謂”本質”是指當時立論者所說的能證。這意味著,通過能證的陳述,凡是由本身所要顯示的義理,唯獨是論題,而不是論著作者所要顯示的義理。這就是其含義。因此,是指僅僅用論題來表述立論者所要顯示的內容。 即使依據某些論著來陳述能證,這是說,雖然依據某些論著確定為論題的確定性並非確定,但是如果承許論著作為量,這就是其含義。即使該論著的作者承許許多能證,這是說,立論者依據某論著陳述能證時,即使作出該論著的論著作者對於有法這一錯誤認識的對象承許了許多法,然而當時那個立論者想要證成什麼法,那個才是所證,而不是其他的。這表明唯有立論者想要證成的法才是所證,而不是論著作者的意願。這是說,當立論者承許所謂”想要顯示”的論題時,即使立論者是通過承許論著而說,也唯獨是自身想要的法才是所證,而不是論著作者所承許的。 所謂”意願”,是解釋”想要證成爭論所涉及的義理”這一詞義。即對於某事物產生爭論時,由於想要成立該爭論基礎的事物而安立能證,這稱為意願。即使未用言語說出,那也是所證,這是說,即使未用言語表述那個錯誤認識的對象義理,但那確實唯獨是所證。
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནར་རྩོད་པ་གང་གི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན། རྩོད་པའི་གཞི་གང་ལ་དེ་ཚིག་ཏུ་མ་བརྗོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདུས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ།མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མཐོང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདིར་བདག་གི་དོན་ཞེས་མ་བརྗོད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིར་གལ་ཏེ་དམིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན།གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པས་སྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་ བྱས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད་ན། དེའི ཚེ་དོན་དེ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མཉན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོགས་པ་ནི་ཉན་པ་སྟེ། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉན་པ་ལ་གྲགས་པའམ། ཉན་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ ནི་མཉན་དུ་རུང་བའོ།།མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཉན་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གྲགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །མཉན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།
若問為何如此?因為這是爭論的基礎。因此,正是爲了那個而進行爭論,那麼這爭論怎麼會不是唯一的所證呢?若問:對於作為爭論基礎的那個,即使未用言語表述,為何也想要作為所證?為此,舉例說:“因為是和合的緣故,眼等是為他人之利,如同床座等支分。“譬如,床座等支分因為是和合的本性,所以被見為他人之利,同樣地,眼等也因為是和合的本性,所以是為他人之利 - 這是應用的含義。 在此,即使未說”為自我之利”,但證成為自我之利,這是說,在這個應用中,即使未說”眼等是為自我之利”,但仍在證成唯獨是為自我之利。若不如此,僅僅是為他人之利的話,就會成為成立已成。對自我的錯誤認識而作的唯一證成,因此那才是所證。由此表明,並非僅僅所說的才是所證。這是說,因為即使未如此說,但由於已成為意願的對象,所以想要作為所證,因此不是僅僅所說的才是所證。怎麼說呢?由意願所取的對象也確實是所證。 所謂”未被破除”,是爲了表明:即使具有該相,但若所要證成的義理被現量、比量、共許和自語所破除,那就不是論題。這是說,即使是具有所說相的義理的證成場合,但如果被現量、比量、共許和自語所破除,那時該義理就不是論題,爲了表明這一點而說”未被破除”。 其中,被現量所破除,例如”聲音不可聞”。所謂”觸”是聽,即鼻識的意思。為聽所共許或為聽所取即是”可聞”。不應被聽即是”不可聞”,意思是不會為耳識所共許。因此,在此聲音是有法,不可聞性是所證法。
།སྒྲ་ནི་མཉན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་དམ་འཆའ་ ན།དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་སོ་ཅོག་གིས་རང་གིས་རང་རིག་སྟེ། དེས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རང་གིས་རིག་པའི་གྲགས་པས་མཉན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་བ་ནི་དཔེར་ ན་བུམ་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བུམ་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་ན།བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་ལ། བུམ་པ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། གྲགས་པས་བསལ་བ་ནི་དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ནི་ ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ལ་ལ་ཞིག་རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་འཆའ་བར་བྱེད་ན། དེ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་གནག་རྫི་མོ་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པར་ བྱར་རུང་བས་སེལ་བར་བྱེད་དེ།སྒྲ་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རུང་ངོ་། །རང་གི་ཚིག་གིས་སེལ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཡང་།དེ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ཏོ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་ཀྱང་ཚད་མར་ག་ལ་འགྱུར། ཚིག་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེས་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ལོ། །ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པར་མཁྱེན་ནས། ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ན ལུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་བཞི་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནའོ།
若立論”聲音確實不可聞”,這會被現量所破除。如此,耳識顯現為聲音的形相,這是一切有情各自所自證的,因此,由自證知可聞性的共許而破除不可聞性。 被比量所破除,例如若立論”瓶是常住”,則被”所作性”等比量所破除。如此,所作性被見為無常,而瓶也是所作性,因此怎麼會是常住呢? 被共許所破除,例如”有兔者非月”。若有人立論”有兔者不應以月的聲詞來表述”,這會被從牧女以上所有人都共許”有兔者可用月的聲詞表述”而破除。或者,由於一切義都可以用一切聲詞來表述而破除,因為聲義關係是假立的緣故。例如,瓶子也可以用月的聲詞來表述。 被自語所破除,例如”比量非量”。若有人說”比量不是量”,這與自語相違。若比量不是量,則該言說本身也不成立。如此,言說包含在比量之中,若比量不是量,言說怎麼會是量呢?若該言說不是量,為何要說它呢?這就與自語相違。 關於”如似能立之所破”,知道與教證相違包含在自語相違中,所以說”如似能立”。或者,因為教證不依賴於事物力量而轉的比量,所以不相違,因此說”四種”。“如是”是指按所說的方式。
།གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་མི་ འདོད་པ་དང་།སྨྲས་པ་ཙམ་དང་བསལ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་། མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ཉིད་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་། དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་།སྨྲས་པ་ཙམ་ལས་བཟློག་པ་དང་། བསམས་པ་ཙམ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དེ་ནི་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་སེལ་བའོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པ་ཙམ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱོགས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉེས་པ་དང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་ བ་བཤད་པར་བཞེད་ནས།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྨྲས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པས་ཚུལ་གཅིག་མ་སྨྲས་ན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་ལས་གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མ་བརྗོད་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྨྲས་ཀྱང་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ལ་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྨྲས་ཀྱང་།གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྤྱིར་བསྟན་ཏོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཚུལ་གཅིག་མ་ གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ།
對於”已成立和未成立而欲證成,以及立論者自身當時不欲證成,僅僅言說和遮除的相反”是所立,這裡”相反”一詞應當分別應用於每一項。因此,表明應當觀察:與已成立相反、與未成立而欲證成相反、與立論者自身當時不欲證成相反、與僅僅言說相反、與僅僅思維相反,這些是宗。如此首先是從相反角度說明宗的定義。 現在開始闡述能立的本質。“其本質”即是”唯一所立”的意思。“立論者的意樂”是遮除論著作者的意樂。“意樂”不僅僅是言說而已。“未被遮除”是”宗法”的意思。“宗”是”所立”的意思。 如此,宗的定義已無過失地闡明。這樣已經說明了具有正確定義的比量。爲了解釋似比量,說”他比量即是宣說具三相因”。說”說”字是爲了顯示與似因的關聯。 其中,若三相中未說一相,也是似能立。“宗法、同品遍、異品遍”這三相中,若僅僅未說其一,那時就成為缺減這一似能立過失。即使說了,若對於所詮和能詮二者未成立或生疑,也是似能立。也就是說,即使說了三相中任何一相,如果對於立論者和對論者二者未成立或生疑,那也是似能立。如此首先總說似能立。 爲了別說,說”若與有法相關的一相未成立或生疑,則是不成因似因”。與有法相關即是與有法關聯,稱為宗法。
།དེ་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་ མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ག་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །ཤིང་རྣམས་ལ་སེམས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཤུན་པ་ཐམས་ཅད་བཤུས་ནས་འཆི་བ་ ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལས་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་ན་རེ་ཤིང་རྣམས་ལ་སེམས་པ་ཡོད་དེ།ཤུན་པ་ཐམས་ཅད་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཤིང་དག་ལ་ཤུན་པ་ཐམས་ཅད་བཤུས་པས་འཆི་བར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་མ་གྲུབ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚེ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཆི་བ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་། ཚེ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚེ་འགག་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་འཆི་བ་གང་ལ་འཆི་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚེ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་བ་ཁས་ལེན་གྱི་སྐམ་པ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཤིང་དག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་འཆི བ་ཤིང་དག་ལ་མི་སྲིད་པའོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཅན་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཚེ། གྲངས་ཅན་ན་རེ་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རམ་མི་རྟག་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྐྱེ་བའམ་མི་རྟག་པར་ནི་གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ནི་ཅི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ། གཏན་ ཚིགས་བདག་ཉིད་དམ།དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དཔེ་ནི། དཔེར་ན་མེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རླངས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ དག་ནི་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
其未成立或生疑,即是不成因似因。爲了說明例子,說”比如,在證成聲是無常時,以’是眼所取’為因,對雙方都不成立”。聲音不是眼所取這一點,立論者和對論者雙方都不承認。 在證成諸樹有情識時,“完全剝皮則死”對對論者不成立。即當勝論派說”諸樹有情識,因為完全剝皮則死”對佛教徒立論時,對佛教徒來說,諸樹完全剝皮而死這一點不成立。 為什麼不成立呢?說”因為他們承認死亡是以識、根、壽命止息為相”。“識、根、壽”為詞的安排。它們的止息即是識、根、壽的止息。以此為相的死亡,即是以識、根、壽止息為相的死亡。佛教徒承認這樣的死亡,而不是僅僅乾枯。“這在諸樹中也不可能”是說這樣的死亡在諸樹中不可能存在。 在證成樂等無情識時,“是所生或無常性對數論派立論者自身不成立”。即當數論派對佛教徒立論說”樂等無情識,因為是所生或因為無常”時,樂等是所生或無常這一點對數論派自身不成立,因為他們認為任何東西都不生不滅。 同樣,“若對其本身或其所依生疑則不成立”,即當對因本身或其所依生疑時,那時就是不成因似因。這裡的例子是”比如,在證成火時,對蒸氣等事物性質生疑的和合諸大種”。“蒸氣等”即是諸蒸氣等。“彼等之事物”即是蒸氣等事物,意思是蒸氣等的本質。
།འབྱུང་བ་རྣམས་འདུས་པ་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་སྟེ། མེ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་ན་གང་གི་ཚེ་འདི་ཅི་རླངས་པའམ། རྡུལ་ ལམ།དུ་བའམ། ཁུག་རྣ་ཡིན་ཞེས་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རི་སུལ་འདི་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་ འབྱིན་པ་ནི་རྨ་བྱའི་སྒྲའོ།།རི་སུལ་ནི་རིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རིས་སུལ་འདི་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཚད་མར་བྱེད་ན། དེ་ན་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པ་ནི་དེ་ལ་དེས་ན་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རི་སུལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེ་ ན།སྒྲ་གྲགས་པའི་ཡུལ་མི་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་དེ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་འདི་རི་སུལ་གང་ན་གྲགས་ཞེས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཀུན་ན་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་དམིགས་ པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དོ།།སུ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ན་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་བརྗོད་པའི་བདག་དེ་ཉིད་མ་ གྲུབ་བོ།།ཕ་རོལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡིན་ཞེས་གྲགས་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་དམིགས་སོ། །བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་ པ་དེའི་ཕྱིར།བདག་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པར་ངེས་སོ་ཞེའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་ཚུལ་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་ཡང་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་མ་གྲུབ་ན་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ པར་བལྟ་བར་བྱའོ།
諸大種和合即是大種和合。當以此作為證成火的因時,若對”這是蒸氣、塵埃、煙霧還是霧氣”等蒸氣等事物的性質生疑,則成為不成因似因。 爲了說明對其所依生疑,說”比如,‘因為聽到孔雀的叫聲,所以這山谷中有孔雀’這樣的情況”。孔雀發出的聲音即是孔雀聲。山谷是山的一部分。如果有人以”因為聽到孔雀的叫聲,所以這山谷中有孔雀”作為量,那麼雖然孔雀聲確實被聽到,但與之相關的山谷則生疑。 怎樣生疑呢?說”如同聲音傳出的地點不確定”。對那孔雀聲傳出的地點生疑,即對”這孔雀聲是從哪個山谷傳出”產生懷疑。 若有法不成立也是不成,“比如,在證成我遍一切處時,以’具有遍一切所緣之功德性’為因”。遍在即是遍一切處,意思是存在於一切處。“具有遍一切所緣之功德”為詞的安排。其事物性即是遍一切所緣之功德性。若有人以遍一切所緣之功德性來證成我遍一切處,則成為所依不成因,因為所說的具有遍一切所緣之功德性的我本身就不成立。 對方的觀點是這樣的:樂等是我的功德,這些功德被遍在一切處的天授所緣。由於無作用,我無來去,因為其功德皆被緣取,所以我必定遍在一切處。 卷第三 同樣,若不成立異品無之一支,也成為不定因似因。這是說若不成立遮遣,則應視為不定因似因。
།དེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལའམ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །མི་རྟག་ པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་ལ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ ལ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །རེག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །དེས་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ལ།གང་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚོ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའམ། འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་ སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།མ་ངེས་པ་དེ་མིང་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པས་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ་ལྡོག་པ་ ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
爲了說明這一點,舉例說明:在證成聲是常等性質時,所量性等性質存在於同品和異品的全部或一部分中的情況。所謂常性等性質,即是常性等。同樣,所謂所量性等性質,即是所量性等。 例如,在”因為是所量故,聲是常”的論證中,所量性遍在同品和異品一切中。在”因為是無常故,聲非驟然生起”的論證中,無常性存在於同品的一部分中,也遍在異品一切中。在”因為是無常故,聲是驟然生起”的論證中,無常性遍在同品一切中,也存在於異品的一部分中。在”因為非觸故,聲是常”的論證中,非觸性存在於同品和異品二者的一部分中。這說明了共不定因的四種情況。 同樣,若對此支分生疑,也必定是不定因。這是說,當對異品無性生疑時,也必定是不定因。爲了說明這一點,舉例說:“如在證成某欲說之人非遍知或具貪等時,以說話等性質為因”。若有人說”因為能說話,故非遍知”,或說”僅因能說話,故具貪等”,則其說話性等性質必定是不定因。 若問此不定因如何稱呼?說”是對異品遮遣生疑”。由於此因對異品的遮遣生疑,故稱為對異品生疑,意即對遮遣生疑。
།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ལ་ཞིག་སྨྲ་བར་མ་མཐོང་བ་ལ། མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་འདི་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྨྲ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨྲ་བར་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བཟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བའི་མི་དམིགས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ ལོག་པའི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྨྲ་བ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨྲ་བར་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཉིད་འགལ་བ་མེད་པས་སྨྲས་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གང་ལ་འགལ་བ་གང་ཅི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས ཅད་ནི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ།གཅིག་ནི་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་འགལ་བའོ།
有人問:某些遍知者未被見到說話,因為未見到,豈不是已成立遮遣?為何說這是不定因? 為此說:“未見到遍知者說話”這種不見形態,由於是不可見境性而成為疑惑之因。雖然未見到遍知者說話,但這種不見由於是不可見境的本性,所以只是疑惑之因,而不能成立遮遣。因此,對於非遍知者的對立面,說話等的遮遣成為疑惑。這是因為對不可見境的不見唯是疑惑之因,所以對非遍知者的對立面即遍知者,從說話特徵的因的遮遣會產生疑惑。 若說:雖然不見由於是不可見境的本性而不能成立遮遣,但可以通過見到自性相違而成立。 為此說:因為說話性與遍知性無相違故。說話性與遍知性並不相違,因此即使未見到,也不能成立”凡是遍知者必定不說話”這樣的遮遣,因為這是有疑惑的。意思是說,即使見到遍知者說話,由於說話性與遍知性不相違,所以說話性不能成立從遍知性中遮遣,因為會產生疑惑。 若問:這二者為何不相違?為此說:事物的相違有二種。所有一切相違都包含在這兩種之中,第一是事物性相違,第二是特徵性相違。
། །དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པའི་འགལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཞན་ཡོད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་སྟེ། གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་རེག་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དངོས་པོའི་རྒྱུའི་ཚིག་མ་ཉམས་པར་རྒྱུ་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་ན། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་རེག་པ་གཉིས་ལ་གྲང་བའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ན། གང་གི་ཚེ་ཚ་བ་ཉེ་བར་གྱུར་བ་ དེའི་ཚེ་གྲང་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །གཅིག་གིས་གཅིག་སྤོང་བ་སྟེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གཅིག་གིས་གཅིག་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྤངས་ཏེ་ གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་དེས་འགལ་བའོ། །དཔེར་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ལ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འགལ་བ་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ ཡང་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།སྨྲ་བ་ཉིད་དུ་ལྡན་པ་ལ་མི་སྲིད་དེ། སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ མཐོང་ངོ་།།སྨྲ་བ་ཉིད་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྤངས་པས་སྨྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟློག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། མི་འགལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་ཀྱང་མེད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དུ་འགལ་བར་མི་བརྗོད་པར་དེར་དངོས་པོ་གཉིས་པ་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྨྲ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ལ་ཡང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་བོ།
爲了說明事物性相違,說道:“在因緣具足無缺時生起,而當其他事物存在時則不存在,故為相違,如冷觸與熱觸。“這是說,當事物的因緣詞語未損壞而因緣相續執行時,若其他事物接近則退卻,此時便可判定為相違。例如,冷觸與熱觸二者,當冷的因緣具足無缺而生起時,一旦熱接近,冷便退卻,就是這樣。這二者在世間被認知為相違。 “僅以一者排除另一者而住的特徵,如有與無”,這是指某者以一者排除另一者而住的特徵,即是以一者排除另一者而住的特徵。其事物僅以一者排除另一者而住的特徵,以此相違。例如有與無二者,有是通過排除無而安立,無是通過排除有而安立。 “這兩種相違在說話性與遍知性中都不可能”,這是說這兩種相違都不可能存在於具有遍知性和說話性的情況中。因為未見到當說話性的因緣具足無缺而生起時,遍知性接近則退卻的情況。既不是以排除說話性而安立遍知性,也不是以排除遍知性而安立說話性。 若說:即使無相違,在無相違的情況下,說話性仍會被遍知性遮遣。 為此說:“因為有不相違,即使不見也不能證知為無”。在未說明相違之處,僅憑不見第二事物就不能確信其為無。以說話性遮遣來證成非遍知性,這種情況暫且如此存疑。 爲了說明對具有貪等的說者也存在遮遣的疑惑,說:“因為貪等與言語等未成立為因果事物”。所謂貪等是言語的因這一點是未成立的。
།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཚིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དོན་གཞན་ནི་འདོད་ཆགས ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྒྱུར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ལོག་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ལྡན་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཚིག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལོག་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལོག་པས་ཚིག་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ རྟོགས་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པོ་གང་དག་གི་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པོ་གང་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ཉིད་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་ བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གང་གིས་བྱས་པ་གང་ཉིད་དམ། བསམས་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་གཉིས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་དང་། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་གཉི་ག་མི་སྲིད་དོ། །མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ནི་དེ་གཉི་ག་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།
若問:如果貪等與言語未成立為因果事物,那將如何? 答曰:“其他義非因的遮遣並不能遮遣言語等。“其他義指貪等,既然非因,為何因其遮遣而言語等應被遮遣?因此,對言語等的遮遣存在疑惑,這是不定因。這是因為說話性與遍知性之間毫無相違,且貪等與言語也非因果事物,所以對於遮遣非遍知性和遮遣貪等而遮遣言語存在疑惑,因此稱為”遮遣存疑”的不定因。 “二相顛倒了解即是相違”,這是說當二相顛倒成立時,即是似相違因。若問:“哪二者?“即是說明哪兩種相顛倒了解構成相違因。“同品有及異品無”,這是隨行與遮遣的異名,這是先總說相違的特徵。 爲了說明其別相,說:“所作性和勤勇無間生性,用於成立常住性時即是似相違因。“即是說,若以所作性或勤勇無間生性來成立常住性時,即成為似相違因。 若問:“此中如何顛倒成立?“答曰:“此二者于同品無而異品有,故為顛倒成立。“在證成常住性時,虛空等是同品,于彼中所作性和勤勇無間生二者皆不可能存在。無常的瓶等是異品,于彼中此二者確實存在。如是,此二者即為顛倒成立。
།དེ་གཉིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འགལ་བ་གསུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། འགལ་བ་གསུམ པ་ན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་བསྟན་ཏོ།།དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགལ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དག་གི་དོན་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ།།དེ་ནི་དེའི་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་དེའི་འདོད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་ལྡན་ཡང་ཞེས་བསམས་པའོ། ། འདི་ཉིད་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་འདི་གཉིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་དོ། །ནང་དུ་འདུས་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པས་འདི་གཉིས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱས པ་ཉིད་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དག་ནི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་དག་ཏུ་བཤད་ལ།འདི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པས་དེ་གཉིས་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འདྲའོ།
這兩者由於相違于所立而顛倒成立,故為相違。因為以這兩種方式顛倒成立,所以顛倒成立所立,因此也是似相違因。 若問:“難道不是還有第三種損害所許的相違嗎?“所謂損害所許的相違,即是論師所說的第三種相違。 為說明實例:“譬如,由是和合故,眼等為利他,如床座等支分。“其義已如前釋。 若問:“此相違又是如何?“答:“彼認為非和合者能利他,由顛倒成立故為相違。“所謂利他即是為他人利益,其性質即是利他性。非和合者利他即是非和合者為他作利益。這既是他的主張,又是非和合者利他,如是詞句相連。其顛倒即是與他所許的非和合者利他相違背,對此成立即如是說。因此,應知他所許的非和合者利他,由於顛倒成立故為相違。 若問:“為何不說?“是考慮到論師既已承許,且具相違相。“由攝入此中故”,即此所說二種相違中已攝,故不另說。為顯示如何攝入,說:“此由顛倒成立所立,與此二者無異。“因為以所作性和勤勇無間生性為相的因在成立常住性時,由於顛倒成立所立而說為相違,此亦由顛倒成立所立,故與彼二者相違性相同。
།སྔ་མ་དེ་ལ་ནི་ཚིག་ཏུ་སྨོས་པའི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་ལ།འདིར་ནི་འདོད་པའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་དང་འདི་འདྲ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་པ་དང་སྨྲས་པ་གཉིས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་སྨྲས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཚུལ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་མ་གྲུབ་ལ་ཅིག་ཤོས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་ནི་མ་གྲུབ་ལ། ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལ་ལྡོག་པ་ནི་མ་གྲུབ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཚིག་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ནི་བསྐལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཅི་དེ་ལ་ཚིག་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་སྟེ།འདི་ལྟར་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་མི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྨྲའམ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ལ་སྨྲ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་དེ་གཉིས་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། ལྡོག་པ་ གཉི་ག་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབྱེད་པ་དང་། འཛུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །བདག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་གནས་པའོ།
以下是完整的直譯: 在前者中是對所立顛倒成立,而此處難道不是對所許義顛倒成立嗎?因此,如何說此與彼二者相同呢?為此說:“所許與所說二者作為所立並無任何差別。“所許與所說這二者對於所立並無任何差別,此義已如前述。 若二相中一不成立而另一有疑,則為不定。即若在隨行與返遮二者中,一不成立而另一有疑,則因即為不定。 為說明實例:“譬如,由能言說故,是離貪者或一切智者。“其義已說明。此中返遮不成立而隨行有疑,即在此論式中無返遮而隨行有疑。如是,在成立一切智性時,異品是非一切智,而言說並非從非一切智者返遮。 為說明隨行有疑,說:“由一切智者與離貪者超越世間故,于彼有言說等存在與否有疑。“因為一切智性與離貪性非感官境界,故疑彼是否有言說。如是,于所舉實例中的某人,不知其是一切智者而說話,還是非一切智者而說話,於此無定。 若對此二相皆有疑,則為不定。即當對隨行或返遮二者皆有疑時,則唯是似不定因。 為說明實例,說:“譬如,由具命等故,活體具有我。“所謂命等,等字包括開合、伸屈等。具有我,即我作為受用所依而住。
།གསོན་པོའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་ཤི་བའི་ལུས་བསལ་ ཏོ།།འདི་རེ་རེ་ཤིང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལས་གང་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ཕུང་པོ་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕུང་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་གཏོགས་ པ་གཞན་ནི་མེད་དོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་བདག་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་ལས་ལོག་སྟེ། གཞན་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། བདག་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་ གཅོད་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་སྟེ། གནས་པ་ནི་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མེད་པའོ། །བདག་གི་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བདག་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གོ། ། དེ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ལ་བདག་གནས་པ་དེ་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལྟ་ག་ལ་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད པ་དག་ལ་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་བོ།། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་གནས་པར་ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་དང་བཅས་པའམ། བདག་མེད་པ ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་དང་བཅས་པའམ། བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དངོས་པོའམ། བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྲོག་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་མ་མཐོང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་གནས་པར་ངེས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་བས་ན་གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་རྣམ་པར་ སྦྱར་རོ།།དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དང་མ་བྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཇུག་བསྡུས་ཏེ། ལྡོག་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།
“活體”一詞排除了死體。為說明對每一返遮有疑,說:“除具我與無我外,命等所依之蘊無有他者。“蘊有二種:具我與無我,除此之外別無他者。 具命等性是事物之法,若其離於具我與無我二者,將安住於何處?若問:為何不可能有第三蘊?答曰:“由我之安住與遮除二者遍攝一切故。“安住與遮除即是有與無。我之安住與遮除,即我之安住與遮除二者。此二遍攝一切事物,如是,凡我所安住者即是具我,除此之外一切皆是無我。是故,何有第三蘊之可能?如是,首先對具命等與無我二者返遮不成立。 若謂:“若對彼二者返遮不成立,則應有隨行。“為此說:“於此二者中亦無定住於一。“即不能確定具命等是存在於具我或無我。何以故?說:“因為命等於成立具我或無我時不成立。“于確定為具我之事物或確定為無我之事物中,皆未見具命等性。是故,何有定住可言? 因此,“與活體相聯繫之命等”,此結語是顯示宗法,即加上”與活體相聯繫”之語詞。凡具此者即是與活體相聯繫者,此是宗法之語詞。由於對具我與無我一切返遮性不成立故,未離彼二者,此結語顯示無返遮。
། བདག་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཇུག་བསྡུས་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་དང བཅས་པ་དང་།བདག་མེད་པ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་དང་བཅས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་དེ་ལྟར་མེད་པར་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡོད་པར་ མ་ངེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པར་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གང་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་དེ་ན་ལྡོག་པ་ཡོད་པའམ།གང་ན་ལྡོག་པ་མེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཅིག་མེད་པར་ངེས་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། ལྡོག་པ་ཡོད་པར་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ངེས་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དུ སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ལ།གང་དུ་དེ་མེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་དེར་ཡང་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ལ་གཅིག་མེད་པར་ངེས་ན། ཅིག་ཤོས་ཡོད་པར་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་དེའི་ ཕྱིར་བདག་དང་བཅས་པ་དང་།བདག་མེད་པ་གཉིས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ ཉིད་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།
由於於我一者亦不成立,故於彼無隨行,此結語顯示無隨行。如是,首先隨行與返遮二者皆不成立。 若問:“然則于彼確定無此二者耶?“為此說:“于具我與無我,不確定無其隨行與返遮二者。“如同于具我不確定有隨行與返遮二者,如是亦不確定無;于無我亦當如是說。 若問:“雖不確定有,何故不應確定無?“為此說:“因隨行與返遮二者是互相遮除之體性故。“隨行與返遮二者是互相為無之體性,如是,若處無隨行則彼處有返遮,或若處無返遮則有隨行。 若許彼二互為遮除之體性,有何結果?說:“若確定一無,則必有另一故。“當彼二互為無之體性時,凡確定無隨行者,則必定確定有返遮。如是,由確定無返遮,亦必定確定有隨行。如是,于某處不確定有具命等性為無,于確定彼處非無者,亦確定為有。 由於如是于隨行與返遮二者,若確定一無則必定確定另一有,是故於具我與無我二者,亦必定不確定無具命等性。正因如此,對隨行與返遮二者懷疑故為不定,即由於對隨行與返遮懷疑故,此即是不定。
།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཟིན་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྲོ། ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་ སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཚུལ་རེ་རེའམ། གཉིས་གཉིས་ལ་ལར་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལ་ལར་ནི་ཚུལ་གཅིག་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལར་ནི་ཚུལ་གཉིས་སོ། །ཅི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་སྦྱར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་ སྣང་བ་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་།འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གྲུབ་པ་དག་དང་། འགལ་བ་དག་དང་། མ་ངེས་པ་རྣམས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་ པའོ།།དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་མ་ངེས་པར་བཤད་དོ། །དེ་འདིར་ནི་མ་སྨོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགལ་བའི་ཡུལ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་སྲིད་ཅེ་ན། འབྲས་བུའམ། རང་བཞིན་ནམ། མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པ་ལ་འགལ་བ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་ན འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན།དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། འགལ་བ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་སྨོས་ པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་མི་སྲིད་དོ།།འདི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པས་ཤིང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་གང་ཤིང་མེད་པ་ལ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཉིས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ།
雖對隨行與返遮懷疑,仍成不定。若問:“何故如此?“為此說:“因於所立與其他無確定故。“由於對所立與能立之相違品具命等性無確定,故為不定。 如是所說之方式。所謂三相,即是宗法性、隨行性與返遮性。“彼等”與”似因”相連。“於一相或二相某處不成或懷疑”者,某處一相不成或懷疑,某處二相不成或懷疑。“隨應”者,依其相應配合。 “似因三種為不成、相違與不定”者,詞句當配為:諸不成、諸相違與諸不定。“說相違無錯亂者亦為疑因”者,無相違無錯亂即相違無錯亂,此中具有彼故為相違無錯亂者。或者,此具相違無錯亂之性質,故此為相違無錯亂者,論師說此為不定。 “此中未說彼”者,我未顯示彼。若問:“其故何在?“說:“因於隨違境不可能故。“如是,於事物力所生之比量中不可能。若問:“云何不可能?“說:“于說果相、自性相或不可得相中不可能有相違。” 有因則有果性是果相因之相,與彼量相隨系之因性是自性因之相,從所見之所知而不可得是不可得之相。相違于具所說相者中不可能。如是,以沙羅樹成立樹時,于無樹之相違品中,具如所說相之第二者不可能。
།གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་སྨོས་པ་དང་ལྡན་པ་གསུམ་ཅར་ལ་མི་སྲིད་དུ་ཟིན་ན། འོ་ན་གཞན་ལ་སྲིད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་གཏན་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་མ་གཏགས་པ་གང་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་མཐོང་ བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འབྲེལ་བའི་ཚད་མས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོད་པས་འདི་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གང་ དུ་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་དང་།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དེ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་དཔྱད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་དོན་དཔྱད་པ་དག་ལའོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གོ་སླའོ། ། གལ་ཏེ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་དོན་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པས་རང་བཞིན་ལོག་པར་སྟོན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་བྱུང་བ་མ་ཡིན པས་དེ་རྣམས་ནི་དོན་ཁ་ཅིག་དག་ལ་རང་བཞིན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཡང་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ལུང་དང་འབྲེལ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ནའོ། །འོ་ན་ལྟ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འདུག་པ་བདག་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི་དེ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འདུག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འདུག་པ་རྣམས་ཏེ། འདུག་པ་ནི་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །བདག དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།བདག་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་གང་དག་ཡིན་ པ་དེ་དག་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ལྟ་གལ་སྲིད།འདིར་དཔེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།
若說:“如果於具所說相的三者皆不可能,那麼于其他應成可能?“為此說:“是故無錯亂者絕不存在。“除三因外,無有其他錯亂因能成為相違無錯亂者。由於于彼三者不可能,故是由未見事物力而入。“由未見事物力而入”者,謂於何處無關係量所決定,彼即名為由未見事物力而入。 “依止教量之比量”者,此中依止教量故為依止教量,凡由教門決定有法、宗法性等處,即名依止教量之比量。“于彼義觀察等”者,即于教義觀察等。“說相違無錯亂者為能立過失”,此易可解。 若問:“若此非理,爾時于依止教量之比量中,彼何故可能?“說:“因諸論師于諸義錯亂,故可能倒說自性。“一切論師非皆已生真實見,故彼等於某些義中亦可能倒說自性,是故成為相違無錯亂之機會。若許于教相關之比量中有彼。 若問:“那麼於事物力所生中何故不許?“為此說:“于如實安住之自性、果及不可得等中彼不可能。“如實安住者即如實而住,住即安立。配為”自性、果及不可得”,自性即本性。如於真實義中事物安住,如是安立為自性因、果因及不可得因等者,于彼等中相違無錯亂者云云。“此中譬如”者,即依教示量。
།གང་ཞིག་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དང་། ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ དག་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་དག་ནི་རང་དང་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་དང་། དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་དང་། ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ནམ་མཁའི་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཚིག་དེས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་ཡང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ དག་དང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་སྤྱི་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་འབྲེལ་ཏེ།དེས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཙམ་གྱི་ རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དང་ཅན་དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ པའི་ངང་ཅན་ནོ།།འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་དག་གི་ཡུལ་ནི་དེའི་ཡུལ་ལོ། །དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའོ། །དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། འབྲེལ་པ་ ཅན་གྱི་ཡུལ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ན་གང་མེད་པ་དེས་ནི་དེའི་ཡུལ་ཁྱབ་པར་ བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ནུས།དེའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་གང་ན་དེ་མེད་ན་ཡུལ་དེ་འབྲེལ་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གོ་སླའོ། །ད་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་གཟེགས་ཟན་པ་ཁ་ ཅིག་གིས་སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།
“凡於一切境中安住,與自相關者,同時明顯相關者,即名一切安住”中,於一切境中安住者即於一切境中安住諸者。彼等既是自身,又與相關者。某事物於一切境中安住,與自相關者,同時明顯相關者,見為一切中安住,如虛空。其中,虛空於一切境中安住,與自相關之瓶等明顯相關,許為一切中安住。此句顯示隨行。 “共相亦於一切境中安住,與自相關者同時相關”者,謂與共相相關之差別顯現於一切境中存在,共相與彼等同時相關。此顯示宗法性。 為顯示自性因相之結合,說:“與彼相關者之自性唯隨行性質,住于彼境之自性性”。與彼相關者即與彼相關諸者。具有與彼相關者之自性唯隨行性質者,即與彼相關之自性唯隨行性質者。相關者彼等之境即彼境。住于彼境即住于彼境。既住于彼境又是自性,故為住于彼境之自性。彼之事即住于彼境之自性性,意謂住于相關者之境。 若問:“一切遍行唯由相關者遍攝”從何而來?說:“若於何處無何者,彼即不能以自體遍攝彼境”。若於何處無何者,如何能遍攝彼境?“彼境”者,境屬於誰,即彼境。若於某境無彼,則不能遍攝彼相關者之境,此為語義。“自性因之結合”易可解。 今且如是,有某數論師顯示共相非住於一切之一切。
།གཟེགས་ཟན་པ་གཞན་དག་ནི་རྟེན་ཙམ་ལ་སྤྱི་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དེའི་ལུགས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླའོ། །དམིགས་པའི་ རིག་བྱར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་གང་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་དེ་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྙད་པའོ།།གསལ་བའི་བར་རྣམས་ནི་ཡང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་སྤྱི་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཞན་རྣམས་དང་། གསལ་བའི་ བར་རྣམས་ནི་གསལ་བའི་བར་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྤྱི་ནི་མི་དམིགས་སོ། །དེས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །རྒོལ་བ་དེས་ཀྱང་རྟེན་ཙམ་ལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་བརྟེན་ཏོ། །མི་དམིགས་པ་འདི་དང་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་མི་དམིགས་པས་ནི་རྟེན་ཙམ་ལ་སྤྱི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ།སྔ་མ་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དེ་ གཉིས་ནི་གཅིག་སེལ་བའི་བར་རྣམས་ནི་སྤྱི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྟེན་ཙམ་ལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ།འོ་ན་ཏེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན་སྤྱི་གཅིག་ ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱེད་དོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདྲ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅི་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྨོས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པས། དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་ པའི་ལན་ལག་ནི་ལོགས་ཤིག་ན་ཅི་ཡང་མེད་དེ།དེས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་པས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྔར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དཔེ་ཞེས་བྱ་བསྒྲུབ་པའི་ ཡན་ལག་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་དོ། །དོན་གོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔེའི་དོན་ཡང་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
其他數論師則唯許共相住于所依而已,為顯示彼宗,說”第二結合亦”,此易可解。 “凡成為所緣之所知,於何處不可得者即無,如於某處無瓶”,此說明隨順所緣。“諸顯現間隔即不可得所緣所知之共相”者,其他諸顯現與顯現間隔即顯現間隔,彼等不可得所緣所知之共相。此顯示宗法性。彼論者亦依唯于所依住一切性。 “此不可得與彼自性,由成立相違義故,於一生疑”中,前說之不可得證成共相唯住于所依一切中,如前之因則證成住於一切之一切,由此二者成立相互相違義。諸間隔相互排除,由不可得共相故,是唯于自所依住一切性耶?抑或由於一切境中安住,隨順與自相關者故,是住於一切之一切耶?如是於一共相生起懷疑。 且如是已顯示似他比量及其相似。若問:“何故不顯示喻相?“為此說:“由說因相三者即可了知,故能立支分中別無所謂喻”。由此不別說其相。前所說因相三者之三相,由彼即能成立所立義,是故能立支分中別無所謂喻,因此不別說其相。“由義可知”者,謂由因亦能了知喻義故。
།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།། གཏན་ཚིགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལས་ལོག་ པའི་ཚུལ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རེ་ཞིག་སྤྱིར་ན་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ལོ། །ཡང་བྱེ་བྲག་ནི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ གཉིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་།དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་སྐྱེ་བའི་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བསྙད་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་ལ། མེ་མེད་ན་དུ་བ་གང་ན་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཚད་བང་དང་གཞན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་ཞིག་ འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་། འདི་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚང་བང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་བརྗོད་པས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཆུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ལྡོག་པ་ཉིད་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་ནི་ དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་གང་དང་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཚང་བང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ ན་བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བར་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པར་མི་ ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ།
若問如何?說”因於同品存在及異品返離之理,無差別而說”。首先,總的說來,此是因相,即:于同品存在之相及於異品返離之相。又說”差別于果性及自性二者,顯示為生起及隨順彼性”,此說明差別因相:果因為生起性,自性因為隨順彼性,應當顯示。 “由此亦顯示”者,意為由顯示總相或別相之義。“何處有煙彼處有火,無火則任何處亦無煙,如灶臺等”,此既顯示果因之總相亦顯示自相。如是顯示:於此中為顯示同品存在,必須說”如灶臺”等,否則不能顯示同品存在性。同樣,由說異品返離,亦必須說”如水”等,否則即不能顯示返離性。 生起亦如是顯示:如是有火則有煙,是其果性,由說彼故,凡有煙處必定有火,如灶臺等,應如是顯示。“凡有所作性處即有無常性,無無常性則所作性亦不可能,如瓶與虛空”,此顯示自性因之總相與別相應如是顯示。於此中若不說”如瓶”等,則不能顯示同品存在性;若不說”如虛空”等,則不能顯示返離性。
།དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གང་དང་གང་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་དག་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་ ཚང་བང་ལྟ་བུའོ།།བུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་མི་ནུས་པར་བཤད་དོ།།བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་ དཔེ་བསྟན་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་ལ།གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་རིག་པའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དཔེ་ཡང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚུལ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཚུལ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དུ་འགའ་ཞིག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་ པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་དཔེའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ། གང་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ། གང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་དཔེ་ལྟར་ སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།
隨順彼性亦能如是顯示:如是,若於何處有所作性,彼處必定有無常性,如瓶等,當如是顯示時,即顯示隨順彼性。否則,于同品、異品中存在與不存在如前所說之相,皆不能顯示。 若不說”如灶臺”、“如瓶”等,則不能顯示于同品中存在。若為顯示于異品中不存在而不說”如水”、“如虛空”等,則不僅未顯示返離,如是首先說明不能顯示總相。 為顯示不能顯示別相,說”果相是確定為彼果性”。彼果即是彼果性,彼事確定為彼果性,即有因則有果性之確定,此即名為確定為彼果性。自性因即自性遍充,以自體遍充為自性遍充,即隨順彼性之義。 此二者若無示例則不能顯示。當於如前所說之某有法顯示因之總相或別相時,必定亦顯示譬喻。何以故?故說”彼相唯止於此”。如是彼相唯止於此,即:於何處顯示所立隨逐能立,彼即同法喻;於何處若無所立則顯示無能立,彼即異法喻。 此亦遣除諸喻過失,即當說明:於何時顯示因之總相或別相者是正確譬喻時,凡不能顯示彼二相者即是似喻。
།དཔེ་རྣམས་བསྟན་པ་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། གཉི་ག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཉི་ག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དཔེ་རྣམས་བསྟན་པ། དཔེར་ན་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་པོ ཆེའི་མི་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པའོ།།མི་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལམ་པོ་ཆེའི་མི་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལམ་པོ་ཆེའི་མི་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པའོ། །དཔེ་ བསྟན་པ་དཔེར་ན་གང་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།འདོད་པའི་མི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། གང་གིས་དེ་ལ་ཚིག་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་ མེད་དོ།།སྒྲ་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དངོས་པོའམ་རྒྱུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དཔེ་བསྟན་པ་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་བྱས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ལ་ནི་གང་ནི་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་བྱས་པའོ་ཞེས་ལོག་པར་སྨྲས་སོ། །ཆོས་མཐུན་པས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།
示例如下:聲是常住,因為是無形體,如業、極微和瓶等。此中,所立、能立及二者皆無。“聲是常住,因為是無形體”。“如業”是無所立法。“如極微”是無能立法。“如瓶”是二法皆無。 同樣,對所立法生疑等,即此中對所立法生疑,應如是配釋。凡是對所立法生疑等者,皆如是稱說。 示例如下:因為能言說,故具有貪等,如路人。此是對所立法生疑。此人因具貪故是必死者,如路人。此是對能立法生疑。因具貪等故非一切智,如路人。此是對二法生疑。 無隨行者,即于彼無隨行性。未善顯隨行者,即于彼雖有隨行而未善顯示。 示例如下:凡能言說者皆具貪等,如欲界人。此中無隨行,因為于彼言說與貪等諸法無遍攝與能遍關係,亦無因果關係。“聲因所作故無常,如瓶”,此中雖有隨行而未善顯示。 同樣,顛倒隨行,即于喻體或因有顛倒隨行。示例如:“凡無常者皆是所作”等。此中應說”凡所作者皆是無常”,而顛倒說為”凡無常者皆是所作”。 “由同法”者,即彼等皆是同法似喻。
།ཆོས་མི་མཐུན་པས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ལས་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཅན་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ དག་ལས་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ལོག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ལོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།ལས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལས་རྣམས་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་ལས་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལས་གཉི་ག་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཞིང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག། ཡིན་པ་ཞེས་བསྡུའོ། །དཔེ་རྣམས་བསྟན་པ་དཔེར་ན་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའམ། ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཚད་མའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་མེད་པ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དག་གོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ། ཚད་མའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཚད་མའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཚད་མའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་ པ་བསྟན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡར་སྤྲད་པར་སླའོ། །གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའམ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེས་ནི་སྐར་མ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱུ་མཆོག་དང་སྡོང་རིས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐར་ མ་ཤེས་པ་ནི་སྐར་མའི་དཔྱད་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།བུ་ལཱུ་ཀཱ་མཱ་ཥ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ།
“由異法”者,即顯示異法似喻。“如極微、業、虛空”者,即不離所立等者。所謂”所立等”,即凡是所立等者。“不離彼等者”,即不離所立等者,凡具有彼等者,即是不離所立等者。 其中,“如極微”是離所立者,因為諸極微是常住故,非離所立。“如業”是不離能立者,因為諸業是無形體故,非離能立。“如虛空”是不離二者,因為虛空不離二者。 同樣,“對離所立生疑等”者,即于彼對離所立生疑,如是配釋。凡是對離所立生疑等者,皆應攝入。 示例如下:“勝論師等非一切智或非可信”,此是立二宗。“因為無一切智性和離貪性之標誌究竟量教”者,即一切智性和離貪性。凡是無一切智性和離貪性之標誌究竟量教者,即是無一切智性和離貪性之標誌究竟量教。彼之體性即是彼,故因為無一切智性和離貪性之標誌究竟量教。 此中異法喻易於理解。“凡是一切智或離貪者,皆說星宿知等,如牛王和樹形等”。其中,星宿知即星宿論之因,指布盧迦摩沙等。
།དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དག་གིས་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དང་སྡོང་རིས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའམ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་ནུས་སོ་ཞེའོ། །ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ཁྱུ་མཆོག་དང་སྡོང་རིས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་ པའི་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ན།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དག་ལས་ལོག་པར་ངེས་པ་མེད་དོ། །བསྒྲུབ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་གསུམ་རིག་པའི་བྲམ་ཟེ་ནི་མི་འགའ་ཞིག་ གི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་སྙན་དངགས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ནི་གསུམ་གྱི་སྒྲ་བརྗོད་དོ། །གསུམ་རིག་པས་གསུམ་རིག་པའོ། །འདི་ ལ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཡོད་པས་འདི་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་སྟེ།ཚད་མར་བྱས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གསུམ་རིག་པའི་བྲམ་ཟེ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མིའི་ཚིག་རྟག་ཏུ་ཚད་མར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།།ཚིག་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་ཏེ། དཔེར་ན་གཽ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཽ་ཏ་མ་དང་། དྲང་སྲོང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ རྣམས་བྱས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི།གསུམ་རིགས་པའི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཚད་མར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཽ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དག་ལས་ལོག་པར་ངེས་ པ་མེད་དོ།།གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བསྡུའོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་ ནི་རྫས་བདག་གིར་བྱས་པའོ།།ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཞེན་པའོ།
那是由一切智性和離貪性為標誌的牛王和樹形等所說。因此,可以確信他們是一切智者或離貪者。 從異法喻中對所立法一切智性和不可信二者的離性生疑,意即:此處若以牛王和樹形等作為異法喻,則非一切智性和非離貪性是否離於彼等並不確定。“對離能立生疑”之義易於理解。 例如:“不應取持三明婆羅門某些人所欲說之語,因為具有貪等”。此中”三明”指誦明、祭明和歌明這三明。由三明稱為三明者。此中有”應取持之語”,即”應取持之語”,意為”視為量之語”。這表明:凡是三明婆羅門者,其所欲說之人語不應常視為量。此處”異法喻”之義易於理解。 凡是應取持之語者,皆不具貪等,如喬答摩等法論作者。此中喬答摩和廣仙人等所作之法論,是三明婆羅門之語所應視為量者。 “對喬答摩等成就法具貪等之離性生疑”者,即不能確定他們是否離於具貪等。“對二者離性生疑”者,即攝為”於何者對二者離性生疑”。 例如:“勝論師等因具有執取和遍執故非離貪”。執取是佔有實物,遍執是佔有后的執著。
།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་གང་ཞིག་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་མེད་དོ།།དཔེར་ན་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱིན་པ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། འཛིན་པ་ལ་ལྡན་པ་དག་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་སྲེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་ སོ།།ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །གང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོའི་དུམ་བུ་བཞིན་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་གཉི་ག་ལོག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྡོའི་དུམ་བུ་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཅན་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།སྨྲ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱབ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་དང་། སྨྲ་བ་གཉིས་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཅན་ཉིད་ལྡོག་པ་ན་སྨྲ་བ་ངེས་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ན་འདི་ལ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་པའོ།
執取和遍執即是執取和遍執,具有這些者稱為如是。此處異法喻是:凡離貪者,則無執取和遍執,如牛王等。牛王等即使被給予也絲毫不取,因此他們無執取;由於無執取故無遍執,他們是離貪者。 “對所立和能立法非離貪性與具執取和執著從牛王等的離性生疑”者,非離貪性即是具貪。執取亦是心的佔有,遍執亦是愛著,這一切因存在於心中,故非感官境界。因此不能確定從牛王等離開。“無離”者,即詞句安立為”因為此中無離故”。 例如:“因為說話故非離貪”,此義易解。凡無非離貪性者即非說話者,如石塊,此為異法喻。雖然石塊離於二者,然而未成立”一切離貪者皆非說話者”之離性,故無離。“無離”者,雖然石塊因無心故不具有貪等及非說話,然而不能成立”一切離貪者皆非說話者”之遍,因為具貪性與說話二者無關聯,具貪性離時不必定離說話。因此實際上此中無離。“未顯示離”者,即有離而未顯示。
།དཔེ་བསྟན་པ། ཆོས་མི་མཐུན་པར་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཆོས་མི་ མཐུན་པའི་དཔེར་སྒྲ་ནི་མ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་སྟེ།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ན། དེས་ནི་ལྡོག་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་སྡུད་པ་གང་དག་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དཔེ་ ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལ་ལྡོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དཔེ་བསྟན་པ། དཔེར་ན་གང་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་ནི་གང་རྟག་པ་དེ་ནི་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པར་སྨྲས་སོ། ། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པ་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དག་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བས་ན་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་དབང་གིས་དེ་དག་བསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་གཉི་གས་ཀྱང་གཏན ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར།དོན་གྱི་དབང་གིས་ན་དེ་དག་བསལ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འདྲ་བ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་བཤད་པར་བཞེད་དེ། མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྨྲས་པ་སུན་འབྱིན་པ་དག་ཡིན་ན་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྨྲས་པ་སྟེ། དེ་རེ་རེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྔར་བསྒྲུབས་པའི་སྐྱོན་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ བརྗོད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། དེའི་སྐྱོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །འདིས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་སྟེ། ཚིག་གང་གིས་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་ དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།
示例:如說”聲音因為是所作故是常住,如虛空”這樣的異法喻,若有人說”聲音因為是無作故是常住,如虛空”,這是有離而未顯示。如此,若說”凡是常住的一切事物都是無作”,則是顯示了離性,僅以喻例則不能。 “顛倒離”者,即詞句安立為”此中有顛倒離”。示例:如說”凡無作者即是常住”,此中應說”凡常住者即是無作”,卻相反而說。 這些似喻不能顯示因的總相特徵即存在於同品及遍不存在於異品,或別相特徵。這些似喻不能顯示因的總相特徵及別相特徵是什麼,正因如此,它們被稱為似喻。因為似於喻例而顯現,故稱似喻。 因此應當了知依據義理而遮除它們,即因為這兩種方式都不能顯示因的特徵,所以依據義理應當觀察遮除它們。如是,首先已說正確認識及其相似。 今欲說其對治,故說”若說不圓滿等過失即是能破”。不圓滿等諸過,即是不圓滿等。說彼等即是說不圓滿等,對每一種的能破。前述能立的過失不圓滿等所說的表述即是能破。此處”等”字包含不成、相違、不定及其過失。由此表述故稱表述即是語言,以何語言宣說諸過失者即稱為能破。
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེས་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་དེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་པས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རེ་ ཞིག་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ནི་ལྟག་ཆོད་རྣམས་ཏེ། ལྟག་ཆོད་རྣམས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ལྟག་ཆོད་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་རྗོད་པ་དག་ནི་ལྟག་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།སྐྱོན་ཡང་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེན་པའོ། །དེ་དག་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཚིག་གང་གིས་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་ལྟག་ཆོད་དག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་དག་ པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་དག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟོན་ཅེ་ན། ལན་བཏབ་པ་དག་དང་། སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དག་བསྟན་ན། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་འདི་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་པས་ དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཚེ་འདི་དག་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་མི་འཇིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །རིགས་པའི་ཐིགས་པ་ཚིག་རེ་ རྣམས་ཕྱེ་བས།།དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་དེ་ཐོབ་གང་ཡིན་དེས། །འགྲོ་ཀུན་རིགས་པའི་བདུད་རྩི་ཐོབ་གྱུར་ནས། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཟད་པར་བྱེད་པར་ཤོག་།རིགས་པ་ཇི་བཞིན་རིགས་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་འདོད་ནས་རིགས་ཐིགས་ཀྱི། །རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་དུལ་བའི་ལྷས། །སློབ་མ་ལ་ཕན་བསྐྱེད་ཕྱིར་བྱས། །རིགས་པའི་ཐིགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའི་གཞུང་ཚད་ནི། ཤློ་ཀ་ཆིག་སྟོང་དག་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ཤློ་ཀ་སུམ་ཅུར་ནི། །ཡོངས་སུ་བསྡོམས་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད། །རིགས་པའི་ཐིགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་དུལ་བའི་ལྷས ་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།
若問何故?故說”因為它障礙對方所欲義的成立”。因為該言語障礙前宗論者所欲成立的義,故稱為能破。首先,這些是正確的能破。 似能破即詭辯,應知詭辯即是似能破。若問這些詭辯又是什麼?說”表述非正確過失即是詭辯”。它們既是非正確又是過失,故為非正確過失。“非正確”即不真實。表述它們即表述非正確過失,應知凡是言語在無能立過失時而說有過失者即是詭辯。 若問:在說正確認識的場合,為何說能破及其相似?答:說答辯及似能破時,即是說明正確認識及其對治,如是,由於這些是對此的能破,應當斷除它們而立論。當說明這些是似能破,應知不應畏懼它們時,即完全顯示了正確認識,因此無如前所說的過失。 通過分析理滴論的每句, 以所獲廣大善根力, 愿眾生得理性甘露, 令盡輪迴大苦海。 如理解悟理性王, 欲造理滴廣釋論, 寂天為利諸學徒, 造此廣大註釋書。 《理滴廣釋·利益學徒品》第三品終。 廣釋之文量總計, 一千又加三十頌, 如是總數已宣說。 《理滴廣釋·利益學徒》,阿阇黎寂天所造畢。
D4231
། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ན་ཡ་བིནྡུ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། རིགས་པའི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱེ་བའི་གདུང་བ་རྒྱུན་རབ་འབྱུང་རྒྱུ་ཅན། །འགྲོ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་འདོད་ཆགས་ལས། །སོགས་པའི་དགྲ་ལྡན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་། །ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་རྒྱལ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་བརྗོད་དོ།།རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་དགོས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་དཔྱད་དོ། །ཅི་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དགོད་པའི་རྩོམ་ པ་ཡང་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་བྱ་རོག་གི་སོ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བརྟག་པའི་རྩོམ་པ་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གི་དོན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་བས་ན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་དགོས་པ་དེ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་བརྗོད་པ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་དང་། དགོས་ པ་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཕན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་བཀོད་པ་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བསྟན་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགོས་པའི་ཐབས་སུ་ སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་གཅིག་པོ་འདིས་ནི་འབྲེལ་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་རྣམས་དངོས་སུ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། གཅིག་སྨྲ་བ་ན་གསུམ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་ཚིག་གོ།
我來為您翻譯這段藏文: 印度堪布吉那彌札和主譯師班德耶謝德等人翻譯、校對並最終確定。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。