菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4227決定釋論具理法勝 饒益賢 智慧賢c3.5s|d4227決定釋論具理法勝 饒益賢 智慧賢c3.5s(續2)

།མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱ་བར་འདོད་པར་འགྱུར་ བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དུས་གཅིག་ནི་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སེལ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་གང་གི་ཚེ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱས་ཀྱང་། གང་གི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བསྟན་པར་བྱ་ བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།དེའི་ཚིག་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཅིག་ཅར་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཟློག་ པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རིགས་པའི་སྒོར་ཡང་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བྱ་དགོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མཐའ་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདོད་ པའི་ཚིག་ལ་ནིཥྛ་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ནི་ནིཥྛའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཚིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྒྲའི་དོན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དུ་སྲིད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ནིཥྛའི་རྐྱེན་དེས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱས་པ་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ ཡིན་པ་དང་།གྲངས་ཅན་ལ་དཔེ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་པ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པའི་སྒྲས་བསལ་བར་བྱ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་སྟོན་པའོ། །མི་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་ བྱ་མ་ཡིན་ནོ།

不成立的因和喻並非欲表為唯所立,因為此時欲表為因性故。若問:難道因等不應成為欲表唯所立嗎?誠然,但從何處將要表示的對境確定時,不可能同時顯示為已成和所立。因此,確定義即使次第也能遮除欲許為已成和所立,此說合理。 若有人說:“何時成為所許,彼時即將成為所表”,依彼等見解,即使作確定,何時欲許唯自性,彼時將要所表者即是宗,其語即是立宗。當說此不成立性時,為遮遣同時欲成為能立和所立,故作確定,此應當遮除。 若問:那麼在《理門論》中也應當加”唯”字,因為在”欲為所立性是宗”中也有帶作用詞尾的”所立”之詞? 答:于”所許”之詞,nishtha是要素。此中由於與具nishtha詞尾相連,恐”所許”之詞義成為未來時對境,而無其他表特殊可能未來義的詞。“為所立性”此即是差別語。因此,以彼nishtha詞尾遮除不成立因和喻。 例如,在”聲無常,因為所作,如瓶”中,即使所作性對論敵不成立,彼時立論者不欲許為所立性;即使對數論派喻不成立,亦不欲許為所立性,故說彼等非宗。以”立論者自身”等則顯示”所許”之詞所遮除的其他。與不欲許相混非所立。

།འདོད་པ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་མི་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱོགས་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ ནོ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་མ་འདས་པར་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཀག་ན་སྐྱོན་ཡིན་གྱི་གཞན་དང་འདྲེས་པ་བཀག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདྲེས་པ་བཀག་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། མི་འདོད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ། བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གང་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་ཞར་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བསལ་བ་ ཡིན་ནོ།།སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་བསྟན་པའམ་འཇིག་པ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པར་འདོད་པ་ཡང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ འབའ་ཞིག་པོའི་སྐབས་དེར་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པར་ཉན་པའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྒྲ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ལ་འདུ་བ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དང་སྒྲ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་ དེ་འདྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའམ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ཡང་ བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའམ།ཕྱིར་རྒོལ་བ་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན་ནི། བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པར་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།

唯所許是所立,而與不許相混者則不是。正因如此,即使對此有害,也不會成為因相違的過失,且對宗無論典所害的過失,此是所說之義。 為何?因為未超出所立而遮遣如何是所立,故無過失。若遮遣所立本身則成過失,而遮遣與他相混則不然,因為即使遮遣相混,對當前所論無害故。 與不許相混的例證是:不欲許的虛空功德性與一義和合性,凡具此的無常性即是與不許和合。如能立其不存在:“因為無任何所依自性的功德故”,此已廣說。 以此所說”由於推理時非無則不生,故不應依止論典”,即遮除顯示非當前所知為宗。 非當前所知的說明如:例如,對僅以經驗成立的聲音,欲知世間所知的生滅,而欲知即是目前論題。在僅無常的論題中,與異於聲、為耳根所取的”聲性”此總相具有者和合,凡具此的無常性與聲相應——如此帶特殊總相常性相似的非當前論題。 若問:如是無常性豈非勝論派所許?如何成為非當前論題之宗?答:說”依止論典”,因為從論典所知的法等攝為有法,故二者皆依止論典,或對論者欲求了知論典所知的無常性時,則應以論典極成義為宗。從對論者詢問”你們的無常性是何種”可知其欲求了知。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའམ། དེ་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་འབྲེལ་བའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་སྐབས་སུ་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣ་གཏང་པར་ མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་སྐབས་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲགས་ པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་རྣ་བླགས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སེམས་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཤེས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། རྣ་གཏད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སྐབས་སུ་བབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རྒོལ་བ་འབའ་ཞིག་བརྟེན་ བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྤྱི་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉར་ན་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱིས་སྤྱི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་ པར་དེ་གྲུབ་ན་འདོད་པའི་སྤྱི་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།ཁྱད་པར་གྲུབ་པས་སྤྱི་གྲུབ་ན་ཡང་སྤྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཤེས་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ན་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པ་དོན་དུ་ གཉེར་བ་ཉིད་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དཀྱུས་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པ་ནི་ཅི་སྒྲ་རྟག་གམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱི་ངག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

“若非如此”是指若非依止論典或非欲求了知彼,則執持論典義說無關義,因為非當前所需,故不應傾聽。 因此,能立者與所立者二者皆不依止論典所極成的有法,故不依止論典而觀察世間極成的無常性等某些,則無機會以非當前論題、非極成為宗。 此是所說:能立者所欲求的意樂即非成為目前論題,因為他人不應傾聽故非所立,且因是思維能立的場合。所立者所欲知者即是目前論題,因為以應當傾聽故是所立。因此,若二者皆依止論典,則論典義成為目前論題,而非僅能立者依止。 今為顯示若對論者欲求了知總相則欲求了知差別,故說”若以差別”等。其義是:因為差別能引發總相,故若成立彼差別則能成立所欲總相,若由差別成立總相,則若欲知僅無常性總相,將成為欲知與不欲相混的差別——此非所說,因爲了知者的欲求即是目前論題故,此是正文故。了知者的意樂應從目前語句”聲是常還是無常”推知。

།སྐབས་ཡིན་པར་གཟུང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ གྱི་སྒྲ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པ་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ཅན་དུ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་སྐབས་མ་ཡིན་རྒོལ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་ འདོད་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས།གནས་སྐབས་འགའ་ཡིས་འདོད་འགྱུར་དང་། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་རྟོགས་བྱའང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྐབས་འགའ་ཞིག་གིས་རྒོལ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་སུ་འདོད་པ་རྟོགས་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འདོད་པར་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཚིག་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་དོན་བྱེད་པ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ མཐར་ཐུག་པ་བཞིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཤིང་ཉིད་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་དོན་དུ་གཉེར་ན་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དེས་དོན་དུ་ གཉེར་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་སྤྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ནི་ཤིང་ཤ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ནོ།།མ་ངེས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགལ་བ་ཡིན་ལ། སྤྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟོགས་པ་པོ་འདོད་པ་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབའ་ ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་རྟོགས་པ་པོ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཡང་སྲིད་པར་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་གྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་འགའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་དེ་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

應當理解為目前論題,因為無以差別為對境的聲音。如何能以非當前論題的差別作為對境來推測了知者的意樂?因為非當前論題是能立者所欲,故由了知者意樂的當前論題了知能立者所立法性之所欲,如我等所說:“由某些場合成所欲,彼亦由彼成所知。“若非當前論題亦是了知者所欲,則因了知者意樂是所立故,不應理由某些場合了知能立者所立法性之所欲,此是所思。 即使因非當前論題而不瞭解差別所欲的當前語句,然而仍由事物而決定。如總相在起作用時必至差別,譬如樹性必至娑羅樹等。因此,若欲求總相則必欲求差別。 對此說道”欲求總相”,欲求總相不必然成為欲求已確定的彼差別。如是,欲求總相即是欲求無差別,而欲求差別則與此相違。欲求僅樹不是欲求娑羅樹,而是唯欲求無確定。因為欲求成辦不確定的所立,故與欲求確定境相違,非欲求總相,因為二者相違,此為結語。 不僅因了知者意樂是目前論題,且因無其他差別爭議故。因為總相是多境,故於彼亦可能對某差別無爭議,因此不成為欲求了知總相,因為彼可能已成立故。複次,由已成立義而成為欲求某者。若此類差別從論典成立,則不從論典門爭議,因為爭議時彼論典非相關故。

།ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱོད་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ནི་རྩོད་པའི་དུས་སུ་མེད་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ནི། དངོས་པོ་འགར་ཡང་གང་ཞིག་གཞུང་ལུགས་ལ་མི་གནས་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་གང་ལས་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྟོགས་པ་པོ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར དང་།རྩོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྲུབ་ན་སྤྱི་འགྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྤྱི་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་དཀའོ་ཞེས་ བཤད་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡོད་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ ནི་བུམ་པ་དང་།ཐ་དད་པ་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྤྱི་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཀ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ལ་ནི་སྤྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ ཅན་ལ་ནི་བུམ་པ་ལས་བུམ་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན།གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་གཅིག་བསལ་ན། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་འགྱུར་བས་མང་པོའི་ཚིག་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པས་ནི་དེ་འདྲ་བ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་སྤྱི་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཆོས་ལས་འདའ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ནི།དེར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ནི། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ་གནོད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

因為是經過周遍觀察后承許,且不依賴於二量的境界運作,所以論典在爭議時並非有無俱滅。因此,從論典所成立者實為未成立。 若問是否成為世間共許?答曰:如此類從論典成立的法,于任何事物中,對不住于教規者,未成立有隨行性,從何而成立?因此,非當前論題的差別,因為無了知者意樂,因為不可能有爭議,因為未成立,即使差別若成立則總相得成立,然而由欲求了知總相不會成為欲求了知差別,此為所說。 今說彼差別難以成立,也無不錯亂因相,因為無能立遍及的量故。于剎那性有不錯亂,因為有能損害故。豈非有不錯亂因相?如是,瓶與瓶、異體感官所取總相和同一所依的無常性相應的聲音,任一者具有第二性,因為是所作,如柱子。于喻例有總相隨行,于所立法處因瓶與瓶非異體故,如是聲得成立。 說”具第二性的諸結合”,若遣除一個具第二性的結合,則如是一切將被遣除,故用複數詞。因此,如是不依論典者,因為此類非當前論題的差別非總相成立支分,故說為非當前論題。 今說即使依于論典亦唯非當前論題:“若依論典而違背目前論題法則則太過”,如已說:“于彼亦損害所立法,及無則不生。”

།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ ཕྱིར་སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་ཅི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལ་གནས་པ་རྟོགས་པ་པོ་འདོད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཆོས་ཙམ་སྟེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ཉིད་ནི་རྣ་གཏད་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ནི་དོན་གཞན་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཚར་བཅད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཏོང་ན་ནི་ དོན་གཞན་དུ་འགྲོ་བས་རྒོལ་བ་ཆད་པས་བཅད་པ་ཡིན་ལ།སྐབས་ཀྱི་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་ཆད་པས་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བསལ་བའི་སྒྲའི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་བཞེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་བཤད་ པ།བཤད་མ་ཐག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་མ་བསལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དག་དང་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཚིག་ལ་འཇུག་གོ་གྲགས་པ་སྟེ། གྲགས་པའི་དོན་གྱིས་གང་ ལ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དོན་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མ་བསལ་བའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ།གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་བསྟན་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོའི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གཞན་གྱི་ངོར་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ པ་དེའི་ལྟར་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཆེས་པ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་ཡིད་ཆེས་བའོ། །འདིར་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒྲ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ལ་བྱ་ལ། གྲགས་པའི་སྒྲ་ཡང་གང་ལ་གྲགས་པ་ལ་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ།

“因此”一詞意為:因為欲知總相而不欲知差別,所以對於”是否為常住”等語句所依的了知者意樂僅為無差別之法。因為無差別故為僅法,此為其義。這是所立,這正是應當傾聽的。 若非如此,而承許非當前論題為所立,則因承許異義而成為破斥論者。了知者的意樂是所立,因為安立能立是為他義故。若捨棄此則趨向異義,論者將被破斥,因不說目前過失故對論者也將被破斥。 為解釋未被破除的聲義,阿阇黎承許所立性作為宗的定義而說:剛才所說的承許為所立者,也應顯示為未被破除。由何未被破除?由現量義、比量和信許,其中信許之聲用於其語,即共許,以共許義說明所共許,以境說明有境智,由彼等未破除。 難道不是說宗語非能立支分嗎?為何如此顯示?說”即使是應顯示”,因他人如此承許故應顯示,而依我們則不應顯示。此說明定義經中的”應顯示”之聲也是就他人而言。依照宗應顯示者之見,正是如此應顯示。 “與信許”指自身和他人所信許。此中,信許之聲用於信許語,共許之聲用於所共許。依于因相即成為因相作用的對境。

།ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གཞན་ཏེ་དེས་ན་ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ལ་དོན་སྨོས་ ཤེ་ན།བཤད་པ། མངོན་སུམ་ལ་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཁ་ཅིག་དོན་མི་བདེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དེ་སྤངས་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཚད་མའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ།ད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་སྨོས་པ་བྱས་སོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་དང་། གྲགས་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ཡང་བཤད་པས་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཚད་མ་མ་ ཡིན་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དོན་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དོན་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་སྨོས་པའི་དགོས་པ་གཞན་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་དོན་སྨོས་པའི་དགོས་པ་འདི་ལྟར་བཤད་པ། དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པ་གཞན་དག་གིས་ངེས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པར་བཤད་པ། ཉེ་བར་བཀོད་ནས་སུན་ཕྱུང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསལ་བ་ཕྱོགས མ་ཡིན།གལ་ཏེ་དེས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དེ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འདི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་སོགས་མཚན་ཉིད་བསལ་བྱ་ལ། །ལྟོས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྐད་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོགས་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དོན་ལ་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བསལ་བ་ཆད་མས་བཟློག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ལ། གཏན ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

難道一切量不是從對境角度損害其他義,而非以自體損害嗎?認識並不與外境相違,而是與其所成立的他義相違。那麼,為何在現量中提及”對境”呢? 解釋道:在現量中提及對境是爲了限定現量,因為有些人持不真實對境見,爲了遣除這種不真實對境見,故而攝取量境之實體。凡是依靠根識的識,即是現量,而今也是無顛倒的對境。爲了顯示其中顛倒對境的聲等認識非能損害,故提及對境。 若問:難道不是說現量即是量嗎?那麼量怎麼會成為現量呢?誠然如此,然而此處說非量的信許語和共許也能損害,現量之聲的解釋也成為共同,因此雖然似現量非是量,也能了知其有損害作用,故提及對境。 若問:如此一來,難道不是將要解釋”因此也提及對境”這一提及對境的另一必要性嗎?誠然如此,然而爲了顯示他人如此解釋提及對境的必要性也不合理,故作此陳述。如同他人說”于無即是無性”是為確定三相的定義之必要,列舉后予以破斥一樣。 複次,為何所破除非是宗?若說因為彼不周遍故因不能成立彼,那麼這是因的過失,而非立宗的過失。因此,這唯應以彼之定義遮遣,而非以宗的定義。如所說:“于因等相所破除,無須觀待”等。 若如是懷疑,則解釋道:因為因對懷疑義而說,所以被破斥所遮遣者非是因的所依,由於非是因的所依,故彼亦非宗,因為宗是因的作用對境故。

།གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། བསལ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། བསལ་བ་ནི་ ཟླ་བོའི་ཚད་མའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟླ་བོའི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་འགལ་བ་ལ་ཚད་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགལ་བ་ལ་ཚད་མ་ཞུགས་པ་ཅན་དེ་ནི་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བཟློག་པ་ལ་ ཚད་མ་ཞུགས་ཀྱང་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བཤད་པ། གསལ་བ་ནི་ཚད་མ་དག་གིས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་འགལ་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཅིའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ལ་ཚད་མ་ཞུགས་ན། ཟླ་བའི་ཚད་མའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ནི་འགལ་བ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་རང་བཞིན་ ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ན། བསལ་བ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བསལ་བ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་བསལ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཕྱོགས་ནི མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཡུལ་ལས་ཕྱོགས་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ན་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ ཞིག་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། མི་ནུས་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།

若問:為何成為非因所依?為何對所破不說因?解釋道:所破非是對方量的所依。 若問:為何非是所依?因為對方量所應成立的相違、矛盾已被量所證故。凡是矛盾已被量所證者即是所破,如同非所聞性一樣。 若問:雖然相違已被量所證,但豈不是見到無錯亂因的所依嗎?解釋道:所破是被諸量遮遣,而其他則不然。無錯亂相違因是量故,於一處趨入無相違故。 若問:為何相違已被量所證則非對方量的所依?因為具相違法者不應理成為真實認識故。一事物不應成為多相違的自性,因為事物差別即是自性差別相故。 因的運用是為生起真實認識,故於所破不說因。若如是則因不能成立彼故是因的過失,而非是宗的過失。解釋道:為顯示因的對境而說宗。因此,宗是因的作用對境,而非其他。如是,彼所破即是非宗性。為何?因為境被破除則境者因不存在故。意思是:因的作用對境無作用則無對境故。 由此成何?因此,所說”因不能成立彼故彼成過失,而非宗”之說法不存在。若因的對境異於宗,則不觀待因的作用唯成宗的過失,因此不能成立則因成過失而非宗。然而因的作用對境即是宗,因此因能成立者是因的作用對境故是宗,不能成立者因非對境故非宗。

།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་ ཙམ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་དུས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའི་སྦྱོར་བར་ཁས་བླངས་ནས། དེ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །བསལ་བའི་དོན་ནི་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ན་སྒྲུབ་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བཟློག་པ་ལས་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་བཟློག་པ་ལ་ཟླ་བོའི་ ཚད་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།།དེས་ན་གྲུབ་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་བཟློག་ པ་ལ་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྔར་ཚད་མ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ གྲུབ་པ་དང་བསལ་བ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པས་བྱས་པས་བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་དེས་ན་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་ནི་དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ ནས་འགྱུར་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་དག་བསལ་བ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རིགས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་ཉེ་བར་བཀོད་ནས། གཞུང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། འགལ་བ་དག་ནི་གཅིག་ལ་ ཡང་དག་པའི་ཤེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བས།ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྟགས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་འབྲེལ་བ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།

因此,因不能成立者僅由此而成,故是宗的過失。如是應說立宗的過失,如說:“顯示周遍時所有現存者皆不離因的過失。” 在立宗的運用中承許后,由此所成者是宗的過失,觀待后支者是因的過失。所破義如同非所聞性等,見到即見為不應成立故,是由此成就,而非觀待后支。 若問:若由相違已入對方量故非因的對境,則何故唯于彼說因?如何懷疑境是因的作用對境?如同懷疑境,于已成立者相違亦無對方量。因此已成立者亦應成為因的對境。 解釋道:所破非因作用對境,因此懷疑境是因的作用對境。已成立者成為因作用對境,並非因為相違無對方量入。因此,如有對方量則因無義,如是于先前已入量者因亦無義。因此,因無義故,已成立與所破于非所應用作用對境性相等。 因此,由無義所作,所破非因對境,已成立不共故,唯懷疑是因的作用對境,因此是宗。已成立僅依彼而成變化者故是似宗,如同所破。 有些人提出:“所破非宗”是否僅是言詞?抑或是由理得?依據解釋論典者,僅應說此:“相違於一不應理為真實認識故非宗。“因此,“於懷疑境說因故”等說法,與此稍有關聯亦難以關聯。

།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ ཕྱོགས་ཡིན་ལ།བསལ་བ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་ལ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་ཅེ་ན། བཤད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དབྱེ་བ་རྒྱུར་ བྱས་ནས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དངོས་པོ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་དང་། བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁས་བླངས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཁས་བླངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཁས་བླངས་པས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཚོན་པའོ། །ཁས་བླངས པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་འབྲས་རྟགས་ཏེ།དོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པ་འགྲོ་བའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རང་བཞིན་རྟགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་མིང་ཅན་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བཤད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་ པའི་ཚིག་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ལ།གྲགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཚིག་འབྲས་བུའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ བ་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།བདག་གམ་གཞན་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ལ་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་ཅི་ལྟར་གནས་པ་བདེན་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ངག་འཇུག་པ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བས་འཇུག་པ་དེ་འདྲ་བའི་ངག་ གང་ལ་ཡོད་པའོ།།དེ་ལྟར་འདོད་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འཇུག་པ་ དེའི་ཕྱིར་དོན་དེའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་རང་གི་འབྲས་བུས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཡང་། རང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བར་ཁས་བླངས་པའི་གེགས་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་ནི་རེ་ཞིག་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此,因的對境是宗,而所破非對境故,僅由此而成的宗過失,確實如是。若問:若由量本身所破非宗,如何說為四種? 答:是隨推理的分類,以分類為因,說明現量和比量所破為四種。由”隨推理分為三種”之說,是指一個實在的隨推理,以及依據假立的果性和自性而承許的兩種分類。如同實在能破,承許亦能破其他承許。 其中”于彼”是指現量等。“承許”是以能依承許來表示所承許的論典。所承許論典是果相,即成為義果的相。世間共許、世間規則安立是自性相,即具自性名的義理解支分。 如釋論所說:信許語是具果相之相,共許是具自性相之相。共許即安住于分別中,即是義之自性,當如是決定。 何時語言成為果相?信許為何?答:自或他是信許。具何種差別?答:于彼如實見到真實義,即如所住之義,由此門入語言,即由如實見義而入,具有如是語言者。 如是所欲,即所愿是信許,自或他無顛倒說即是信許,此為語義。因其語言若無如是義之實事無顛倒性則不入,故許為彼義之果。 信許語之相由自果正說之義,于自顛倒而與自性相違之所承許能障礙,此中住于能障礙性之宗,今暫時欲求破除之義。

།བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཚུངས་པས་ནའོ། །བསྡུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲེགས་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྗོད་དོ། ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གཉི་ག་མཚུངས་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་འདི་གཉིས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གནོད་པ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ཅེ་ན། སྐབས་ཀྱི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་མངོན་པར་འབྲེལ་ཏེ། འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་འདི་རང་གི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།།འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་སོ། །བདག་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ངའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་ལ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་སྨྲ་བ་པ་ཚིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངའི་ཚིག་ལས་དོན་འདི་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གཞན་ལ་སྨྲ་བ ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པས་ནི་ཚིག་དོན་གྱི་འབྲས་བུར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ལྟ་ན། དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དོན་གྱི་འབྲས་བུར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་མཐོང་བས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་ཚིག་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་དོན་ཅི་ལྟ་བཞིན་མཐོང་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཚིག་ཀྱང་མི་བདེན པའི་དོན་ཅན་དུ་གཞན་ལ་སྟོན་པར་འདོད་ན་ནི།ཚིག་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གི་དགོས་པ་དོན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་བདག་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བལྟ་སྟེ། ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་ནི་ བདག་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པས་དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཏེ། ཚད་མར་ཁས་བླངས་པར་དེས་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མཛད་ པའི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།

所謂論典,即是信許語,因為相同于義果之相。所謂”總攝”,是指阿阇黎說為燒燬而成一種能破。 若問:雖然二者同爲義果,但他人不是說此二者有別嗎?為何阿阇黎說為一種能破?故說”處所依”等。如是相連:依于果性無別,此信許語與自語一起說為差別者,是為顯示相同,為令了知某些相似之義。 若問:此相似為何?故說”如何”。“自身非量”是指,若我之語言于所詮義無則不生,如是於他承許時,說者當說語言,否則不然,因無必要故。即對他說:“由我語言當了知此義。” 由自語顯示具有所詮義,即顯示語言是義之果,若於所詮義無錯亂,則成為具有所詮義。 若問:如何成為語言義之果?答:若由見無義則不生而安立。因此,說者以說語之力,顯示語言無義則不生,且自身如實見義。若自身非見真實,且欲向他顯示語言具不實義,則不成說語,因不欲語言之目的爲了知義之自性故。 因此,此處”若自身非量”應視為說語言非量,因語言為量是以自身為量為因相,無彼則彼亦無故。如是,“不依論典”,即未承許為量者,于彼共許法不入觀察,此即為何一起宣說所應了知義之相似。

།ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་རྟོགས་པར་འདོད་ཅེ་ན། སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་ལ་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་གང་དུ་ཆོས་ཅན་བསྟན་བཅོས་ལ་རག་ལས་པ་དེར་བསྟན་བཅོས་རྟེན་ཉིད་དང་། བརྟེན་པར་ཡང་ གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་མཚུངས་པར་བསྟན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཀྱང་བརྗོད་པའི་སྐབས་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གནོད་པ་འདི་གཉིས་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དུ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ པ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་དང་ལུང་དང་འགལ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་འདི་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང་འདྲ་བ་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་ཏོ།།གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མ་དག་མེད་པའོ། །དེ་དག་ གི་རྟོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་དོན་འགོག་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་དཔེ་བརྗོད་པ་འདི། གཉི་ག་ལ་ཡང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མ་རྣམས་མེད་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བས་ནི་ཚིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་ མ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཚིག་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ན་ནི་དེ་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་འདོད་ པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདི་གཉིས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་གིས་དམ་བཅས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པར་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཚད་མ་ལུང་གིས་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལ་ གསལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པའི་ཚད་མ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལ་ནི་འདི་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །འདིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚད་མ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་ དོན་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕྱོགས་འདིས་གང་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་བཤད་པ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་འདི་ལས་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་གདོན་ མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

若問:為說明何義而欲了知相似?答:于處所法相差別觀察之所依上,論典即是能破,因為於何處差別觀察中法相依賴論典,彼處論典即是所依及所依能破,而非其他。為說明此義而欲顯示相同,因為語言亦是說處之所依故是能破。由於此二種能破同爲處所所依而顯示相同,故說無差別,正因如此,將自語相違與教證相違合為一體,其譬喻亦顯示相似無別。 “無有所量義之量”是指,無有所量義具義之量。即破除彼等所了知之義,而非僅破自性,因為彼為親身經驗故。 若問:此譬喻如何於二者皆相似?故說”若諸量無”。說”無有量”即說語言與所詮義無關聯,若是所詮義無則不生者,則語言本身即成為量。若顯示語言離所詮義,則彼言說成無果。如是,論典若成為無義則不生者亦是所欲,故此二者不應理,因此于彼等所立義同爲能破。 若問:法相豈非由量教立,此處如何為論典所破?答:此是自語相違之明顯譬喻,因為由說語之力而來之量破除非量故。于教證則僅是相違譬喻之一分。此處必須承許之語言量即能違害立宗之義,故由此分位,於何處必須承許論典為量,即應了知彼為論典之譬喻。對此解釋應從教證相違中除去,因為由是量故,論典唯是必須承許。

།འཕོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རིང་དུ་སོང་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡིན་པས་དེར་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསྟན་ བཅོས་དེ་ལ་གནོད་ན་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་།བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཞི་མེད་པ་སྟེ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་སེམས་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གང་ལ་ཁྱད་ པར་བསམ་གཏན་མེད་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞི་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཆོས་ ཅན་ནི།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས། བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་ན་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སེམས་པ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱོད་པའི་རྟེན་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ ཚད་མར་འགྱུར་དགོས་སོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། བསྟན་བཅོས་ལས་འགལ་བ་སྨྲ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་འཇུག་ངོགས་དག་ཏུ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་གཡང་སར་མཆོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་དག་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན།ཆོས་ཅན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་ཁས་ལེན་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཚད་མར་བྱས་ན་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་དག་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁས་བླངས་པ་ན་དེ་ཡང་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི་བཀག་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

“轉而”之義是:即使遠行,由是他世,故不能帶來安樂,此為論典所破。若問:如何?故說”法相”等。若破彼論典,則以安樂與非安樂為相之差別觀察不得成立,因為所依之基礎不存在而轉故。若有總相則思維差別,而總相本身轉變故,于無差別思維處所如兔角等非為思維。 若問:縱使論典被破,如何成為無基?答:因為依於法相存在之安立,即依于教證。總相本體之法相是論典之安立,故當破彼論典時,由於法相不存在,差別思維即被遮遣。因此,如是境界即觀察所依從論典成立者,必須論典成為量。 若於從論典成立之法相說違背論典之語,則論典能破。今若說”于河岸沐浴等及投身懸崖等非為清凈非法”,此說非為承許所破,因為法相非法從論典成立。於此,承許法相即是以論典為量,若以彼為量,則說非法由沐浴等得清凈,承許此說亦遮破,此即是承許所破。 若問:即使遮遣非法由沐浴等轉變亦無過失。如何?因為一切顯示未見法與非法之理由論典皆不說沐浴能凈化非法故。

།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་སྐད་མི་བརྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཅན་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། རང་གི་ཁས་ལེན་པའི་རྟེན་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ཀྱང་གང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་དེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་དག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་སྨྲའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཅན་རྟེན་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་མ་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེས་ཁས་བླངས་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བསྟན་བཅོས་དེའིའོ། །ཅི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་ན་དེར་སྨྲའོ། །རང་གི་ཚིག་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྲུས ཀྱིས་དག་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚིག་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཉིད་དོན་འགལ་བ་བརྗོད་ ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་ཅེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་ཁྲུས་ལས་དག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པ་བརྗོད་པ་དེའི་བར་དུ་ཡང་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ དེ་སྐད་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གིས་ཁྲུས་ལས་དག་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཆགས་པ་རྣམས་དང་། སྡང་བ་མེད་པ་རྣམས་དང་། མ་རྨོངས་པ་རྣམས་དང་། སྡིག་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཤུགས་ཀྱིས་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི།དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་དེས་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་སྡིག་པ་དག་པར་སྨྲ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མ་ཟད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

我為您直譯這段藏文: 若問:即便不是所有論典都如此說,而僅是某些論典,既然法相從論典成立,如何無過?答:對自己所承許之所依的承許論典進行遮破則成過失,而安立法相非法者,凡是安立此論典即是承許彼論,而非其他。一切顯示非法之論典皆不說由沐浴等得清凈。 由是之故,當以自宗論典安立時,因為不違背佛教法相所依之承許論典,故無過失。對未承許者有所違背不成過失。為顯示雖是彼論典所承許之法相亦無相違故說:“彼論典”。問:具何種差別?答:因說沐浴能凈故如是說。自語是論典一分,由於違背彼論典沐浴清凈之義故,遮破此義無過失。 此意即是:若以論典為量而說違背彼論之語,則為論典所破。此中因為是論典自身說相違義而非人說,故無所謂論典能破何者。 若問:遮破沐浴清凈之語為何?答:非法即貪等,以嗔等為根本因,如是為一切論典所安立。即便在說沐浴能凈者中亦作此安立,此為論典之義。難道不是一切論典未明說”彼非法即是以貪等為根本”嗎? 若問:此如何安立?答:由說沐浴能凈之論典自身說無貪者、無嗔者、無癡者及不欲造罪故,以間接方式說貪等為罪因,而非直接說。以此安立則能遮破說沐浴等能凈罪者。為何?因為若因未盡,則從彼所生之果不能轉故。

།གལ་ཏེ་ཁྲུས་ ལ་སོགས་པས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྡིག་པ་ཡང་དག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།རྒྱུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ རོ།དཔེ་བཤད་པ་ནི་མངར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པའི་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བད་ཀན་གྱིས་སྐྱེད་པའི་ནད་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཁྲུས་ཀྱིས་ དག་པར་བརྗོད་པ་ནི་དོན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་བརྗོད་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཉིད་རང་གི་དོན་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་གཟུང་བ་ལ། སྐྱེས་བུས་ བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།འདི་ལྟ་བུ་འགལ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་གི་མཐོང་བ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་སྟེ། ཚིག་ཅན་ཚུལ་གནོད་པ་བརྗོད་པ་སྟོན་པ་ དེ་ནི།ཕལ་ཆེར་ཏེ། ལྷག་པར་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚིག་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་བསྟན་པས་ནི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་སྨྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་རེས་འགའ་མཐོང་བའམ། མིག་བཞིན་དུ་རྟེན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་བརྗོད་དེ། མིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ཏེ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཚད་མར་མ་གནོད་པ་དང་། མི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་ལ་རང་གི་ཚིག་གིས་མ་གནོད པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ།དོན་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ།

若沐浴等能損害貪等自性之因,則能清凈其果報之罪業,然而實非能損害其因,因為即便行沐浴等,所經驗的貪等也不會轉變。 舉例說明:“甜”等。與痰病性質相同的甜味等,因為是增長痰病所生疾病之因,故彼等本身不能令病平息,此處亦復如是。因此,所說沐浴能凈之說,為說非法即以貪等為根本所破。 是故論典自身說相違義,而非人說。因為對從論典廣為人知的法相之執取,人不應說違背論典之語,對如此說相違者論典亦非能破,正因為如此,對於教證廣為人知而超越感官之義,說違背、說過失者,多是過分思慮。 以相互違背之語顯示義理,並非說”論典所說非如是”,而是說”此論典自身如是說”,故論典如何能破人? 又問:為何如此思慮?答:說”某論典”等。“見”即現量與比量所緣。比量所知雖不存在而有時可見,或如眼根可見所依,故說為見,于眼之比量,法相是可見的。 應知所取之論典,是以事物力即量力而入、不為量所破,且於極其超越感官之境,不為自語所破之論典。此即余語之義,為令了知此義而作思慮,此乃語義。

།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་བརྗོད་ན་ བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་ན།འོ་ན་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཅི་ཡང་མེད་དེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ མི་བརྟེན་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི།བསྟན་བཅོས་དང་ལྡན་པ་དེས་འགལ་བའི་ཆོས་བརྗོད་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་དེའི་རང་གི་ཚིག་ཉིད་ ཡིན་ལ།འདི་ཡང་རང་གི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་དང་ཚིག་གཉི་ག་སྟོབས་ཏེ་སྤུངས་མཚུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་བཤད་པ། དཔེར་ན་རང་གི་ཚིག་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་འཛིན་པའི་དུས་ན། སྨྲ་བ་པོ་དེའི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འདྲའོ། །གང་དུ་ཆོས་ཅན་ བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དེར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་བྱེ་བྲག་པ་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་འདིའི་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ ཏན་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་ཅི་ལྟར་གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་ གང་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།ཚད་མ་མེད་པའི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པ་དག་གེགས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མ་ཅན་ ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རང་གི་ཚིག་ཚད་མ་མེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལས་མ་འདས་པར་འཇུག་པའི་རང་གི་ཚིག་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རིགས་ པ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བ་ལུང་གི་ངོ་བོས་ཅི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

如果對論典中廣為人知的法相說違背論典之語,論典能予以破斥,那麼對於論典中不廣為人知的法相說違背論典之語,有何過失呢?毫無過失,因為未承許該論典。 那麼對於已承許論典者又如何呢?對於不依止論典、不依止論典之事物,即便具論典者說違背之法,論典也不能破斥。那將如何?將成為障礙。如此,所立論典即是其自語,此亦是自語,故彼等成為障礙。為何?因為論典與語言二者力量相等。 舉例說明:如同自語能成障礙,而非所破與能破之事物。“彼時”是指執取經驗所成法相之時,說者之自語相違,而非論典能破。論典因已承許,故與自語相同。於法相為論典所成立處,必定應以論典為量,因此論典能破。 那麼,當勝論派說”聲非虛空德性”時,此人論典中廣為人知的虛空德性,將被其自身所說的非虛空德性所障礙。以”所作”因所成立的非虛空德性,如何能被論典中廣為人知者所障礙呢?故說”于彼等中何者有量”。 僅僅無量之立論,說為相互障礙。若一方有量,則彼即為能破。“非如是”是指,若非無量者互為障礙,有量者不能破無量者,而欲論典能破,則于無量之自語與具比量、如實而入、具量之自語,如何能以無理之立論、教證性質予以破斥?實不能破。

།རིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ལུང་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལུང་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཡང་བཀག་ཟིན་ཏོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལེའུ་གཉིས་པར་ལུང་ རྣམས་རང་བཞིན་མ་བྱས་པ་དང་།དོན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་མི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་དཔྱོད་ པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གང་དག་གིས་ཆོས་ཅན་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔྱོད་པ་དེ་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ཆོས་ཅན་བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དཔྱོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ གི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་གང་དུ་བསྟན་བཅོས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་དགོས་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་སོ།།ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་ དབྱེ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གནོད་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ ཏུ་བྱས་སོ།།ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བྱས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ལུང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུང་ནི་གནོད་བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ན་ནི། འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱས་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་དབྱེ་བ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་མ་བརྗོད་ན། བསྟན་བཅོས་ལོགས་ཤིན་ཏུ་བྱས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

若問:“何以說’無理’?因為教證也是量故。“答曰:已經遮破教證為量。如在第二品中已遮破教證為自性無為、義無為,以及以可信語性為量。 由於對不依止論典之事物說違教之語時,教證不能破斥,因此對於承許教證為量而觀察者,例如法等,凡是對論典中廣為人知的法相進行觀察者,此處有論典能破之過,而對於論典中不廣為人知的法相進行觀察則不然。 因為在何種觀察中必須依止論典,唯彼論典能破,正因如此,雖非離比量外,但已承許,即將論典置於比量之外。為何如此?因境之差別。比量與論典之能破有境之差別:比量於一切處能破,論典則于依止論典之法相能破,為顯此境之差別故別立。 若不別立,則如比量於一切境能破,亦將懷疑論典如是。若問:“何以非在外?因為比量是量而教證非量。“答:因承許能破故。因為教證承許為能破,能破即是量。又因非現量故是比量,因此由於承許為能破,論典即是比量。 “若非如是”是指若非為顯境之差別,則此將成為顯示比量差別,如是則應說果、自性、不得等諸差別,將成太過。若雖有餘差別而不說,則另立論典將成無義。如是已說論典是果因。

།གལ་ཏེ་ལོགས་སུ་བྱས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་མཚན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནའོ། ། རང་གི་ཚིག་བསྟན་བཅོས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཚིག་ཙམ་བརྗོད་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ཚད་མ་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་ཙམ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། འདི་རྟོགས པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་དེར་ཡང་གགས་ བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི།གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་དག་གི་གཞི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཡོད་ན་ཕན་ཚུན་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཚིག་གཅིག་ལ་བརྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གེགས བྱེད་པ་ཉིད་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའམ།མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་བུད་མེད་ལ་བུ་སྐྱེད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་གི་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པ་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ཆོས་གང་རུང་ཅིག་ཡོད་པར་འགྱུར་དགོས་པ་དང་། འགལ་བ་གཉིས་ གཅིག་ལ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པ་གཅིག་གིས་གཉིས་པ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གེགས་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་གང་དུ་ཆོས་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་དེར་ནི་གང་ལ་སྟེ། གཞི་གང་ཞིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཆོས་གང་ཞིག་ཆོས་གཞན་གང་ གིས་གེགས་བྱ་སྟེ།གེགས་བྱེད་པ་དག་གི་གཞི་མེད་པར་འགྱུར་ན་གེགས་བྱེད་པའི་སྐབས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་དེས་ན་གེགས་བྱེད་པའི་རྟེན་ཆོས་ཁས་ལེན་པས་ནི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པས་ནི། བསྟན་བཅོས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་གྱིས་འབྲས་བུར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ ན་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བདེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若必然需要理由而另立,則問:“自語另立於論典有何理由?“答:僅是言說,即離量之言說。其理由是”彼為障礙而非能破”之義,為令了知此義而另立,此為其義。 若非量之語為障礙而非能破,則因非量性于論典亦同,故於違論典處亦應為障礙而非能破。對此答:“為遮遣故,于有基者”。若有諸殊勝法之一基法相,則互為障礙,即將說明”依法”。 舉例說明:于經驗所成之一法相言說之時,依止言說之量性,及”比量非量”之所說非量性。此二非量者互為障礙即是依法,或如現量所成之女人生子,與另一方之彼等法互為障礙是依法。 由於法相成立必須有某一法存在,且二相違不能同時具足,故一所許能障礙第二,因此障礙即是依法。於何種觀察中法相本身未成,則於何基中所許之某法為何其他法所障礙?因無能障礙二者之基,故無障礙處。 由於如是法相未成則無障礙,故承許障礙所依之法者,即已承許安立法相之存在,為安立彼故亦以論典為量。由承許彼所說法之相義存在,即承許論典所說義若無則不生之義為果,因此由於是量故,彼能破非真實成立。

།དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་རང་གི་ཚིག་དང་མཚུངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐབས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཚད་མར་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཚད་ མར་བྱེད་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། །ཆོས་གཞན་ཡང་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡང་དུས་ཕྱིས་དེ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ བ་ལས་ཐ་མི་དད་དོ།།ཅི་ལྟར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཚད་མས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཐ་མི་དད་དོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ན་གེགས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་མཚུངས་ པ་དག་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཉི་ག་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། ད་འདི་དག་ལ་དབྱེ་བ་ཅི་ཡོད་དེ། གཉི་ག་ཡང་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་སུ་ཞིག་སྨྲ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བསྟན་ བཅོས་ལས་རང་གི་ཚིག་ལོགས་སུ་བྱས་ཤེ་ན།ངག་གི་དབྱེ་བས་དེ་ལྟར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངག་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། ངག་གཅིག་ལ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ངག་སྔ་མས་གཞག་ པའི་དོན་ངག་ཕྱི་མའི་དོན་གྱིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་ཅེས་ངའི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མོ་གཤམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སྔར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ངག་ཕྱིས་ཀྱི་མཚན་གཞིའི་ངག་གིས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྔར་ཁས་བླངས་པ་དང་ཞེས་སྔར་གྱི་སྒྲ་གསུངས་སོ། །ངག་གིས་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ངག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དོན་སེལ་བར་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།ངག་དེ་བརྗོད་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་བ་ཡང་སྨྲ་བ་པོའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་ནི་རང་ གི་བརྗོད་བྱ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བར་བྱེད་དོ།

為使其與論典自語相等而開啟此處,即說”若論典非量”。若論典非量,則問:“如何能了知法相存在?“答:因已承許若無義則不生為量故。若如是,則是自許安立法相存在,而非論典。云何?即成為量,因為承許論典為量故,彼即是安立法相者,其他法亦由成為量而安立,而後又遮遣彼。 因此與自語相違無別。如同自語相違由所許之量所作,論典相違亦然,故無別。是故如與自語相違為障礙,與論典相違亦然,力量相等者非能破。 若二者皆為障礙而非能破,則此二者有何差別?因二者皆為障礙故無差別。對此答:誰說此等有差別?若無差別,云何于論典中另立自語?由語之差別而如是另說。于不同語中為違論典,於一語中為違自語,此說明:目前語所立義為后語之義所遮時,即是違所許,如說”我母是石女”,是后標舉語損害前相之語。如是即是違所許性。 故大師亦說”先所許”之先字。雖無語之差別,然說語自身遮遣自義即是違自語,如說”比量非量”。說此語時以勢力顯示于自義無誤,如是亦由說者慢心是比量。故由說之勢力所生量性之承許與自所詮非量相違。

།ཚིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་དེ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པ་འདིའི་ཚད་མ་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བསམ་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཡང་སྤྱིའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངག་བརྗོད་ལ། སྤྱིའི་དོན་ལ་ཚད་མར་བསྟན་པར་མི་འདོད་ན་ནི་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་དུས་ན་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གེགས་བྱས་ན་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་གཅིག་དང་འདོད་པ་གཞན་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚིག་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ནི གེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པས་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བས་དག་འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པས་ཡིན་ལ། དེའི་ཚིག་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ།།བསམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གེགས་བྱེད་པ་ནི་ཡང་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་དོན་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་དོན་གྱིས་དོན་གཞན་གྱི་གེགས་བྱེད་པར་ འགྱུར་ན།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོབས་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། སྟོབས་མཚུངས་པས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དག་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་གཉི་གས་སྟོང་པ་ཡང་མི་ རུང་བའི་ཕྱིར།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གཉི་གའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཕན་ཚུན་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ངག་གཉིས་པོ་དེ་ལ་གཅིག་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེ་གཉི་ག་གྲུབ་ པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི།གང་གིས་ཀྱང་གང་ལ་གེགས་བྱེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་དུ་གཉི་ག་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེར་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་གཉི་ག་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་ ཡིན་ཏེ།།དེས་ན་གེགས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་གེགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་གཉི་ག་གྲུབ་པ་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། ཚད་མའི་ཚིག་གིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因為是欲說語之果,事物豈非量?問:“如何彼為障礙?“答:誠然,然而由說之勢力所生之此量,非是欲求之境者,而是外境之對境。如是,雖于意趣非量,然爲了解共相義而說語,若不欲顯示于共相義為量則不應言說。由說之勢力所生者即是所欲,其他因遮故非所欲。說時若所欲者障礙所說,則成違自語,因一欲與他欲相違故。 其語違自語唯成障礙,而非由欲求外境之量所損。故自或他隨誰如實見義而趣入者是可信,其語是義果,此極為著稱之承許說為外果性。意趣果性於一切語中皆有,故差別成無義。 問:“障礙又如何?“答:若於語義決定,則由自義障礙他義,然非量者是義疑惑。正因此,即因非量性故力量相等,由力量相等故為障礙。因相違不能並存,且二相皆空亦不應理,故二非量于義生疑,因疑惑故成互為障礙。 問:“云何說因非量性故?“答:因若彼二語中一為量,則二者唯成成立,任何亦不能障礙任何,故是非量性。於何處二者有無生疑,彼處成障礙,因彼是疑惑之果故。此中二者之有無決定,故非障礙。 問:“云何由非障礙成二者成立?“答:因量語能破非量故。

།གང་དུ་གང་ཞིག་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་གཉི་ག་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་པ་ དང་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་གེགས་སུ་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཚད་མས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་ན། །འོ་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་གེགས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རྒོལ་བ་དེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་མཚན་མ་ཡང་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཚད་མར ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཁས་བླངས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཅི་ལྟར་ཚིག་གཅིག་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན། ཁས་བླངས་པས་བྱས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་གཉི་ག་ཡང་ཁས་ བླངས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཚད་མར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།ཡུལ་གཅིག་ལ་ནི་གཉི་ག་གནོད་པར་བྱེད་པར་མི་འཐད་དེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གནོད་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་ནི་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ན། བསྟན་བཅོས་འདིའི་ཚད་མ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཁྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་ད་ལྟར་འདོད་པས་ རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གེགས་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ ཡང་།གགས་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ན་འགྱུར་ལ་རག་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གེགས་བྱེད་པ་དེ་ལས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་དེ་ནི་ཁ་ན་ མ་ཐོ་བ་བསལ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་གྱི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གེགས་བྱེད་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འབྲས་ བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་སྨྲ།སྨྲ་བ་པོ་དེའི་ཚིག་ལས་ངེས་པར་མི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་སྐྱོན་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

於何處有所損害與成立二者,皆于彼確定有無,故何以成障礙?若量能損非量,則論典不應成障礙,然實為能損。如是,因論者承許故論典成立,對一切由經驗成立之事物,論典皆為量,故彼於一切處皆能損。 由事物力而趣入之相亦為量,此由智慧損,論典亦承許為量,云何非能損?答:雖承許無差別,然如何一語是量與非量故能損,而他非量?若由承許所作即是量性,則二者承許無差別故量亦無差別,故於二者皆成能損。 於一境二者不應俱為能損,因能損者是有,所損者是無,一者同時有無相違。故成立為障礙。 複次,若說由承許成能損,則此論典之量性由補特伽羅欲求所作已圓滿,因雖汝先不欲,今由欲求故圓滿。 為顯示即使論典與自語有疑惑果之障礙,然非宗過失,故說”若”等。若謂有違自語與違論典者,雖成障礙過,然云何為宗過?實非也。云何?因由彼障礙唯于所立生疑,非能遮除。彼疑于無過失之教說中亦有故相等,是故非宗過失。 若謂疑是宗德非過,因於疑境有因之作用故。答:因障礙有疑惑果故說為宗過。由說者語不生決定之因故,彼語非成過。

།གལ་ཏེ་ཚིག་གང་ལས་དེའི་དོན་ལ་ངེས་པ་མི་སྐྱེད་པས་ཚིག་དེ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཚིག་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་གི་ཆ་ཅུང་ཟད་པ་དེ་དག་ལས་ཆ་ཅི་ཙམ་དང་ཚད་ཅི་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་གཞན་གྱིས བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་འབྲེལ་བར་རུང་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚིག་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོའི་ཚིག་གི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གིས་དོན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་ལྟར་ན་མ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་ཏེ་ གཉི་ག་བསྟེན་པའི་ཕྱིར།དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རང་གི་བསམ་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་བསམས་པས་ཡུལ་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བསམས་པའི་དོན་ཏོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་དེ་སྲིད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ཚད་མས་གནོད་པར་འགྱུར་ན་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་ན་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་གཉིས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གིས་མི་སྲིད་པའི་དོན་གྱིས་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚིག་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོའི་སྐྱོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱི་དངོས་པོ་བདེ་བ་སྟེར་བར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ནི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ ཚིག་གི་སྐྱོན་ཡོན་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་སྟེ།སྐབས་སུ་བྱས་ནས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲའི་སྐྱོན་ཡོན་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་དེ་ཙམ་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ དོན་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི།དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་སྐྱོན་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན། དོན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྗོད་པས་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ ཀླན་ཀར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཅན་བརྗོད་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ཀླན་ཀར་འགྱུར་རོ།

若由某語不能對其義生決定而使該語成為有過,則因有疑惑而應成非宗,然實不然。那麼,如何成為有過之語?無論是所立還是其他,凡是宗等能立語之任何部分,應當顯示其與其他支分所詮義相應之程度與範圍。 因僅此語不能成立彼義,故為說者語之過失。宗語應成立何等義以及如何成為未成立,因二者相依故,故說”由宗語”。自意即由思維有境而顯境義,故為自所思義。若宗語應顯示其可能性,然實未顯示。因為如同宗義為量所違害則不應理一樣,若於一有法攝集相違,亦不可能。 于有法不可能有二相違義。是故,因宗語欲成立不可能之義,故語成過失。即使是說者之過失,然對於義之實事是否能予樂,于彼有疑,故彼相違于所立性。 答:為他之推理主要在於語之過失功德,因就其語境觀察,故依聲之所詮義而說聲之過失功德,而非由義,因非所詮義故,此為語義。即使義無過失,然由顛倒所詮性而有過失故,彼亦成過失,非由事物真實無過而無過。 何故就語過而言?因由詮說義之顛倒而成難詞于說者故,即成過失故。為他推理是了知補特伽羅之辯才,而非僅事物,故說有過則成難詞于補特伽羅。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ནི་འཕོས་ནས་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཅིག་གི་དོན་དེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ་ཚིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན། བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་པས་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལ་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཚིག་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གཅིག་ལ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་འདི་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གེགས་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་ན།འོ་ན་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་ཡུལ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཁ་ ཅིག་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་འཆད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཞུང་ལུགས་འགའ་ཞིག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཆོས་ཅན་གང་ལ་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་གཞུང་ལུགས་འདིའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ ཅན་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ།རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་པའོ། །ཚིག་གི་དོན་བྱེད་ན་མི་འབྱུང་བས་བྱས་པའི་ཚད་མར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཚིག་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཉིད་ལས་འོངས་པ་ཡིན་པས་དེས་གནོད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་ནོ་ ཞེའོ།།ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་འདི་ལ་ཡང་གཞན་གཞུང་ལུགས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་གཞན་གཞུང་ལུགས་བྱེད་པའི་ཁ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཡང་དག་གཞན་གྱིས་འགོག་ པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་ངག་སྔ་མས་ཁས་བླངས་པ་ཕྱི་མས་འགལ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། ངག་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་པ་འབྲས་བུའི་རྟགས་བཤད་ནས། གྲགས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ།

即便如此,“推理非量”以及”同樣,法非轉而能予樂”這樣的說法,不是在表達同一法義嗎?那麼,如何是說不可能之義?已多次解釋過,由勢力即語言表達時,以表達之勢力顯示彼為無義則不生之量性。 同樣,說”法非予樂”作為有法,是承許論典為量,故由法聲之勢力亦表達其予樂性。因此,非由疑惑而成有過之語,而是由說一者具有不能成立的兩種相違法而成。故此宗義由說者過失而成過失。 若僅作障礙,則自語相違與承許相違有何差別?那麼,與先前所承許教證相違之境亦將無差別,因境無差別故,不應另立,此為過失。 有些人解釋境之差別:因為無有不依某論典而能觀察有法之論典,故彼為不離而有,因此必須依彼,所以此論典障礙之境即是彼有法,而自語相違之說於一切處皆可能。 凡是由語義作用不生而成之所許量,是從語言表達語境而來,故其所違之所詮義於一切處皆是。此承許相違中亦無任何必須依他論典者,因為彼論者之義由他論典作者之口自行安立后為正理者所破,故境之差別即如前,目前語所承許為后語所違時即是承許相違,於一語中即是自語相違。說明承許果相后,為說共稱故說”共稱亦”。

།གྲགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རང་དང་འགལ་བའི་དོན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཉིད་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན།འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་གྲགས་པའི་གོ་ཅི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །གྲགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་གྲགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ།གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ དེ་ཉིད་ནི་གྲགས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ལ་ལར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། གྲུབ་པས་མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པར་མི་ནུས་ཤེ་ན། འདོད་པ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནི་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་བརྡར་བཏགས་པ་དང་མ་བཏགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོས་ཡིན་གྱི་དངོས་པོས་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་མི་ ལྟོས་པའི་འདོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་སྟེ།སྒྲ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འདོད་པ་ཙམ་དེས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་སྒྲར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱུང་བ་སྒྲ་ལ་བརྡར་བྱས་ པ་དཔེར་ན་ཟླ་བའི་སྒྲ་ལ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དང་།འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྒྲ་ལ་བརྡར་མ་བྱས་པ་དཔེར་ན་ཟླ་བའི་སྒྲ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲར་རུང་བ་ཉིད་དེས་སོ། །དོན་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པས་སྤྲུལ་པའི་རུང་བ་ཉིད་ཅི་ལྟར་དོན་ཙམ་དང་ རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་དོན་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྒྲར་རུང་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

共稱是言說境之認知,即深入的分別知,它能破除與自相違之義。為何?因為凡是欲說所詮,對於所詮義不能遮破。 這從何而知?因為欲說所詮僅隨順人之慾望,故如是。若欲說所詮不能遮破,則欲說所詮本身成為能破,那麼共稱如何能破? 解釋:言說之言說是分別,即分別境。從共稱自性分別境之言說所生之法,具有欲說所詮相之法,因從共稱所生故稱為共稱,為顯示唯由共稱成立之義是此處能破故。 彼法即由共稱成立故,有時稱為極成,如說”未被成立所破”。若問欲說所詮如何於一切義不能遮破?故說”唯隨慾望”等。 因為一切皆是所作與非所作、假立與未假立之聲的所詮功能。“以自性”即以現於分別知之性,非以事物所取。不依事物之慾望即是唯欲,諸聲由唯此欲趣入現於分別之自性義故。 因此,諸事物以住于分別之自性為究竟而成為聲之所依。已生而作為聲之標記,如月聲對月;將生而未作為聲之標記,如月聲對瓶等。以彼聲之所依性故。 關於”唯隨義”,若問慾望所化之所依性如何唯隨義?答:外境非唯義,而是分別境之義。彼聲之所依是所詮,而非外境。

།དེས་ན་རུང་བ་ཉིད་དེ་འདོད་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་ ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རུང་བ་ཉིད་དེ་འགོག་པ་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནམ་དོན་དེ་ཉིད་སྨྲ་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚད་མའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་ཤིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ལྷག་མ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བར་མི་ནུས་ཤེ་ན། གང་ཞིག་སྒྲའི་རྣམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཤེས་པ་གཅིག་ ལ་མི་འདྲེའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པའི་དོན་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ནི། བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་འདྲེར་མི་རུང་བས་ཁྱབ་ལ། བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་ པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དང་འགལ་བ་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཉིད་འགྲོ་བའི་ལུགས་དང་། གྲགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པ་དེས་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཐ་སྙད་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་འདོད་ པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ཟླ་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་གྲགས་པ་ལས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། དེ་རུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་སྒྲར་རུང་བ་ཉིད་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་དོན་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་མཐའ་དག་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི ངོ་བོར་སྦྱར་ཞིང་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此,雖然那適宜性是由慾望所化,但仍隨順住于分別中的唯義。因此,遮遣彼適宜性即非欲說所詮相之義,或彼義即是能損害說者之人。 其中量義是:凡是分別知境之義,皆能由約定之聲表述,如分別境中具枝等義能由樹聲表述。如是,一切事物因是分別境故,能為一切聲所詮。 若聲義關係存在於事物中則不能言說,此已遮破。餘下若問何者是住于知體性之義而不能與聲關聯?答:凡不能與聲相混合於一知中者。 分別知因是不定義故,住于其中之義能與言說相混合。因此,不能言說性遍於不能與言說相混合,而能與言說相混合性與遍者相違。 彼亦遍於分別知境性,故如是分別知境性因與其遍者相違而遍,故與彼亦相違。因此,由與彼相違之功能所遍故,是自性因。 因此,分別知境之義性即是世間規律與共稱言說,此亦是自性因。彼共稱所成立者,從彼言說所生之慾說所詮性,能破除相違之非欲說所詮。 阿阇黎意許一切分別所取相之共稱,皆為一切聲所詮,故說”由彼適宜力”,即由唯隨義之聲適宜性之力。因為由慾望安立而唯隨義故,此是其義。一切聲皆與彼關聯,以安立為能詮之性故。

།དོན་འགའ་ཞིག་ལ་སྒྲ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འབྲེལ་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དངོས་སུ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་མ་བྱས་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཚང་བས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ། དངོས་སུ་ན་བྱས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་འདིར་ཡང་དངོས་པོ་དང་སྒྲ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་པ་ཚང་བ་ན་དངོས་སུ་ན་སྟེ།རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ན་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྒྲ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་མེད་ཀྱང་།ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་པ་ཡིན་པས་ན། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དེ་གྲུབ་པར་བཤད་དེ། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་དོན་བསལ་བ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ མ་གྱུར་ཀྱང་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་འདིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁུངས་ཡིན་གྱི་ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་གྲུབ་པར་བཞེད་པ་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་ཡང་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གང་ཞིག་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ བས་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་ཅེ་ན།གཞུང་འདིའི་དགོས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྒྲ་ ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དེ་དང་དེ་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་གཞུང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

若問:豈不是見到某些聲音僅與某些義相關聯,如何說一切都有關聯?答:所謂”實際上”,如世間雖未作為,但因具足聚合而無礙時,說”實際上是已作”。此處也是,事物與聲住于分別中是適宜的,故當具足結合聚合時,實際上即說未成立為自性。 因為實際上一切聲與彼相關聯,所以雖然彼非一切聲之所詮性的共稱,但因一切對一切有疑慮,故法稱阿阇黎說彼真實中成立,如”於何”等。“又”字表示”彼亦非是宗”之義。 若所立已顯示,因一切因皆不共故將無比量,而聲生共稱所遮遣義非是宗。聲所生者即是欲說所詮相之義,雖聲本身未成某物,但因唯隨慾望故極成。 此即是此處一切聲所詮之根據,餘者是旁說。因為許欲說所詮性於一切成立,故以欲說所詮性為能損害之因是不共。 為何?因於任何處皆未成立非月故。無有任何義是有性隨行於非月者。故因於同品無入而不共,而非不定。如是,住于分別中之有性是相違,因一切有皆是月故。 若問:何故說”因不共故無比量”,而不說”由聲生共稱相違所遮遣者亦非宗”?為說此論典之目的,故說”彼不能遮遣性”。為顯示聲生共稱法因無比量故不能遮遣,故如是說此等論典。

།དགོས་པ་གཞན་བཤད་པ་ནི། ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ཟླ་བ་ཉིད་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ཟླ་བ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ན། གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ འདིས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཚད་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདིར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་ལ་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལྟར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །བསྟན་པའི་དོན་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཟླ་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མེད་པར་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཟླ་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང གི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་གཉི་གར་ཡང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱོགས་འདི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ འདི་ཡིན་ན།དེ་ལ་ཡང་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་བརྗོད་པས། དཔེར་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་གཉེན་པོ་མེད་ན་འགྱུར་ བ་དེ་བཞིན་དུ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་སྨོས་པས་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ གྲགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པ་ནི་གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཡིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

解釋其他目的是:“為以無對立量度而確定顯示”。對此,有人說:“由無對立量度而說明確定為月性。” 對此應當考察:若由無對立量度而確定月性,則此”因不共故無比量”之論文將成為說明量度確定,因此以義理理解而顯示無不錯亂相違,即將成為此”顯示無不錯亂相違”之立場。 若如是,則”於何無比量”等並非如是顯示無不錯亂相違,而是直接宣說。所顯示義以間接方式說明。 若認為直接宣說推度為月性時無不錯亂相違,由此顯示其他比量無不錯亂相違,則應當以無對立量度之確定性應用於其他比量,而非用於推度為月性。因為”因不共故無比量”之義于兩者皆說故,此立場為應理。 若又認為此與將要解釋的”聲生共稱”皆由此表達之立場,則於此”因不共故無比量”之論文字身以聲表達推度所詮性時無不錯亂相違,如同推度所詮性無對治時,其他比量亦然。既已顯示于其他比量,說”聲生共稱”有何作用? 正因如此,以”由量度確定說明”等將解釋的,是由”聲生共稱”等所說;而”由無對立量度確定”是由”於何無比量”等所說之立場亦不應理。因為將要解釋的似由”由無對立量度確定說明”之此論文字身而廣說故。

།གཞན་ཡང་གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་སྨྲས་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་མེད་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ པས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་སྨོས་པས་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའམ།གཞན་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདི་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་མཇུག་སྡུད་པའི་གཞུང་། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་ དག་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ན་དེ་ལས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་གྲགས།གང་ལ་ཚད་མ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལའོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་དང་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པས་ཚད་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།ངེས་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་དང་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པས་ཀྱང་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་འདིས་ངེས་པར་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ ནི་གྱི་ནའོ།།འདི་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་གཞུང་ནི་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ཚད་མས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་ པ་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པས་ན།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་གྱི།གནོད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་ཀྱང་། དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

此外,當以”於何無比量”之聲音本身所說的能詮,說明比量無不錯亂相違時,也必然顯示其他比量亦無之義,因此說”聲生共稱”並不能顯示聲所詮之推度或其他無不錯亂相違。 對於這三種立場,結論偈頌:“是故如是說量度能破時,由此說為確定”,如何理解?若問:於何說量度為能破?有人說:于”聲非所聞”及”聲是常”等。此非正確,因為此處是”因不共故”等之語境。 其他人說:由”聲生共稱所破”即說聲生共稱為能破,也將說及現量與比量。若如是,則此處與”由量度確定說明”之義相同,即說聲生共稱為能破而說量度確定,因確定故無對立量度。若如是,則說似立宗之現量與比量為能破時亦為確定說明,那麼此處有何殊勝之處? 答:此處將確定顯示無對立量度,而非由現量與比量,是故此處殊勝。此中義為:所說”因不共故無比量”之論文,是為由無對立量度而以量度確定顯示故。此處捨棄比量而說聲生共稱為能破,若是比量則將成為聲生共稱之能破而說。 說能破即聲生共稱之能破故,說為比量之確定,而非僅說為能破。雖說信言僅為能破,然非確定,因其為疑惑果之障礙故。

།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱོགས་ ལྟར་སྣང་བ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཚད་མར་ཁྱད་པར་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ངེས་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རུང་བ་ཉིད་དགག་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དོགས་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་སྤངས་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བོའི་ཚད་མ་ ཡོད་ན་ནི་ངེས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་པས་ནི།ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཞུང་གི་ཚོགས་ཕྱི་མ་རྣམས་འཐད་པར་ འགྱུར་རོ།།འོ་ན་རྣམ་འགྲེལ་ལས། གྲགས་པ་རྗེས་དཔོག་ཕྱིར་དེ་ལྟར། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ལ། །འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན། །མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲགས་པའི་གནོད་པར་བྱས་པར་དོགས་པར་བྱས་པས་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་ངེས་པའི་གཞུང་འདི་ ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་འགོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ རུང་བ་ཉིད་འགོག་པ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། ས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པར་ངེས་པར་མི་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲར་རུང་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་གྱི།དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་འགོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ན་འདོད་པའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་སོ།

同樣,雖說比量能破似立宗,但會懷疑其非確定。此處因說聲生共稱及與之相似的信言等之能破亦為能破,故說為確定。如是,由量度無差別故,現量亦為能破,因此說為確定。然而,由於在否定可能性時無作用,故現量未被懷疑,但並非捨棄。 若有對立量度則不可能確定,如是以義之力顯示比量為聲生共稱之能破,應視為由無對立量度而以量度確定說明。如是,後續論文群皆成合理。 若問:《量抉擇》中說:“由共稱推度故如是,于比量所成立,無不錯亂相違,為能顯示”,如何理解?此中義亦同前。因為共稱亦是比量,故”如是”即是由懷疑比量為共稱能破而說明無不錯亂相違。從此正理論文字身可知註釋已超出大師意趣。註釋與大師不符之處已在第二品中說明。 首先,為顯示不能否定,故說”彼”,即可能性之否定由比量而生。為何?因為現量不能確定否定可能性之因。瓶等現量所知之物,僅由確定某處所之力而不見,即以不可得而施設。聲之可能性安住于分別顯現之自性中,而非根識所知。因此,非現量之聲之可能性之否定非現量,而是從比量。由因不共故,彼亦不可能,故所欲聲所詮不能否定。

།ཡོད་པ་གཅིག་པུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེས་ན་གཞན་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་དཔེར་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ ལྟར་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གནོད་པར་ བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་འདི་ལ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་རང་བཞིན་འགོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་གྲུབ་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚིག་གིས་སློབ་ དཔོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ལས་འོངས་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི། སྒྲས་གྲུབ་ པ་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །སྒྲས་གྲུབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བརྡ་ལས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། བརྡ་ཡང་དངོས་ པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་པས་ན། འདོད་པས་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་བརྡའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སྒྲ་ ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་ཞེས་བཤད་དོ།

難道不是說唯有”存在”為不共嗎?若問:並非一切因,答:對於無隨行所立的所立,一切因皆為不共。雖然存在遍一切,但由於與所立無隨行,故問何因能隨行於所立,此乃以”因為存在”為因之舉例的結果。若非如此,則如”聲非所聞”、“瓶是常”等,此處亦應成為”兔角非月”等唯無因之似立宗的例子。因此認為一切皆不共。 如是,由無能破故說為不能否定。如有能破則以”此中無此”否定自性,如是無能立則以”此中未成”而作否定。因此,為顯示阿阇黎說由有聲稱言語之能立故亦不能否定,故說”聲”等。 聲生能立即聲所生,其解釋為”由聲所生故於一切成立”,意即”聲所成者非不成”。“非不成”即表極成。“聲所成者”即聲所生。為何?因為由約定而表達故依于約定,約定又不待事物故唯依欲樂。因此非不成。 此說:聲所詮性之法由依欲樂之約定所作,故由是欲樂所作之自性究竟,即使未作言說亦於一切極成。因此,如是住于分別中者,不能由依欲樂約定為因之聲來表達,為顯示能立量故,法稱論師說”聲生共稱”。

།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པར་མི་འདོད་ན་ནི། སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པས་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པར་བསྟན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་གོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། ། གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གེགས་ཡོད་པར་དོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་ནིའོ། ། ཟླ་བོའི་ཚད་མ་སྲིད་ན་ནི་དེས་བསྒྲུབ་པ་འགལ་བའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གེགས་བྱེད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་ལ། །གེགས་ཡོད་པར་དོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མི་འགྲུབ་པོ། །མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས ན་སྟེ།གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ན།དེ་ཅི་ལྟར་ན་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་ལ་གཉེན་པོ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་སྲིད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ པའི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དེ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཟླ་བོའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ ནམ་ང་ལ་དུས་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ད་ལྟ་ཉིད་ཅི་སྟེ་མི་སྣང་།མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་འོ་ན་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཟློས་པའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་མཐོང་བའི་དོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱིས་དུས་གཞན་དུ་ མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།སྐྱེས་བུ་ཡང་སོ་སོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ང་ལས་མི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若不欲顯示能立,則不應說”聲所詮性”等言。由顯示能立而說不能否定。今為解釋所說”由無對立量故定”,故說: 以前說之理,由量決定而說,故顯示于量所成三相之比量境無不錯亂之相違。“由義可知”即由勢力。 難道不是既是決定又是不錯亂之相違嗎?由比量決定而說故無不錯亂之相違,此從何而來?答:即是彼等有障礙之疑。若有對立量,則彼能立相違義之比量於一切成就中皆可疑有障礙,有障礙之疑即有懷疑,有懷疑則不成立。不成立故即不決定。因此,由量決定而說故無不錯亂之相違。 比量豈不是有二種:有對治與其他?其中從無對治之比量而生決定時,云何說由量決定故無不錯亂之相違耶?答:若於一具相之比量有對治不錯亂之相違可能,則非一切智之凡夫于其他比量無彼不錯亂之相違者不決定故。因此說”由量決定”等。 有對立量者豈不顯現?他人或我於他時當顯現者,何故今不顯現?由不顯現故無錯亂之相違,為避重複故說”長時”等。 于未見義中,後於他時亦生未見之顯現,又見諸補特伽羅各具慧差別,故今於我不顯現者,不能如是說為無。因此無對治之比量非決定。

།དེའི་ ཕྱིར་ན་ཚད་མར་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་བརྗོད་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་དགའ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་ལས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལས་ངེས་ པ་བརྗོད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་ཉིད་གཉེན་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན། གཉི་ག་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཚད་མར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཚད་མར་ཁྱད་པར་མེད་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གཉེན་པོ་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་སླུ་བ་ནི་དེ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་ལ གཉེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།གཉེན་པོ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཉི་ག་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གང་གིས་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།གང་ཞིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་གཉེན་པོ་སྲིད་ན་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་དེ་བཟློག་པར་དཀའོ།།དེ་ནས་མངོན་སུམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་རྟོགས་སོ།

因此”由量決定而說”等成立。由比量決定而說,此顯示比量境無不錯亂之相違,亦由現量決定而說比量境無不錯亂之相違,此說明由現量與比量二者是決定因故,顯示比量境無不錯亂之相違。 若問:云何由現量決定而說比量境無不錯亂之相違?現量僅說無對治而已。故說”二者皆”。因現量與比量二者作為量無差別故。 若量無差別,則若比量有對治,現量亦應有對治,此說:量之相為無境不生,諸量之不欺即由此故。若一具此之比量有對治,則現量亦如是,即成有對治。因此即非能決定。 若念:雖二者量相無差別,然有其他差別,由無對治故彼成能決定。故說”何者”。異於量相之差別,不能安立決定即一向能立性。何故?故說”由何”。由彼一向決定之差別超出比量外,由離決定因之差別故成非量。由一向決定能立之差別無異於彼量相故,若比量境有對治,則于現量亦難遮止。 其後由現量是決定因故,亦了知比量境無不錯亂之相違。

།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ནི་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་ མེད་པ་ཉིད་དེ།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ནི། འགྲན་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་སྲིད་པ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་ལ།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཚད་མར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། ཚུལ་གསུམ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ནི་འགལ་ བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་ཟླ་དོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཏེ། ཅི་གཉེན་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཉེན་པོ་མ་མཐོང་བ་ཡིན། གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་མཚན་ ཉིད་དེ་ངེས་དགོས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི། འདི་འདྲ་བའི་དོན་ངེས་པའི་ཡུལ་ལ་སྲིད་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་རོག་གི་དྲི་བ་སྦྱར་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ལ་འགྲན་ ཟླ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་འདྲ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅེ་ན། རྟགས་གང་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལ་མཐོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་གཞན་ལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པར་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉེན་པོར་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ངེས་སོ། །འོན་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་གཉེན་པོ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་དེས་ནུས་པ་ཡིན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི། སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་ལ་གཉེན་པོ་མི་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོ་མཐོང་ན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པའི་དབང་གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན། སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པའི་དབང་ གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གནས་པས་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཀྱི། སྤོབས་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་ དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所說欲說數為一者即是唯一無二性,因此因無對治,此所說:未顯示相違因之僅此因非是,因此若於某處有不錯亂之相違可能,由無差別故,對一切比量生疑,如是由量無差別故,于現量亦應有之,無此過失。 欲說數為一者是比量因,僅具三相者是不錯亂之相違,因此由有差別故,非於一切處疑慮相違。 若爾,則欲說數為一者,是無對治耶?抑或是未見對治?二者皆須決定彼相。其中初者不能決定,此所說:于如是義決定境是否有可能之尋思問難,說為無也。何者無決定耶?即此比量無對治之如是者。何故此無決定?如第二品中已說:于具三相之相無差別因,不能決定見對治于其他三相無故。因此無對治性不定。 若欲說數為一性是未見對治,則雖彼相能爾,然不應理,此所說即是”補特伽羅勝解”。乃至補特伽羅不見對治,即是量,若見對治則非量,不能如是立相。若爾則由補特伽羅勝解力說量相,然非由補特伽羅勝解力說量相。 若問云何?由事實而是。說事物自性為量相,非勝解所顯現之自性。住於事實之無對治量亦如是,即由見具三相亦有對治故不能決定。

།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་སྟེ།དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ། གཏན་ཚིགས་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འཁྲུལ་བར་ངེས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དེ་དག་ལ་གཅིག་མ་ངེས་ན་ཡང་རྟགས་དེ་མི་འཁྲུལ་བར་མ་ངེས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་མི་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པ་ན དེར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུང་བ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་ནི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཁོ་བོ་ཅག་ འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི།སློབ་དཔོན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་ཡང་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་མི་ནུས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་གཉེན་པོ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན།བཤད་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཟླ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་ དོ།།འདི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་འཁྲུལ་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཅིག་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཕན་ ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་གཉིས་ཤིན་ཏུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་མི་སྲིད་དོ། །མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མས་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་ པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། བདེན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་འདི་ལ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་འདིའི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། འདིའི་ཡུལ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ།

所謂”因此”即由彼因,所謂”疑惑”即具有欲說因相之唯一數者,彼因不應稱為因,譬如對宗法等相有疑惑之因,不能安立”因”之名言。因是對自所立決定無錯亂之能定解者,非如燈僅是可能而已。決定無錯亂唯由相之決定。若於彼等相中一相不定,則因不定無錯亂,不應稱為能了知。 說因相三相時,亦當攝受知解,因為是就能知而言故。所說”二者皆定”即攝受知解。因此,對相有疑惑者不應稱為因。不僅是我等如此,阿阇黎亦許為不應稱。因此,具不能決定之慾說唯一數者,阿阇黎亦不許為相,此是其義。 若問:若不能決定,汝等如何決定比量亦無對治?答:於我等所說相之比量境,不可能有具彼相之對立者,故比量無不錯亂之相違。如是,由自性及從彼生故,某者對某者無錯亂,若非如此,不應理無錯亂故。一義中無二互違自性。故於一有法中,極不可能有二互違自性之無錯亂法。 因此,于量所成之比量,不可能有非量之不錯亂相違。未成等則是量所許。豈非阿阇黎已說欲說唯一數性?云何由不能決定欲說唯一數性故不許耶?答:誠然,於此比量境不許。若問此境為何?曰:“此境是…”

།དཀྱུས་མ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པར་གང་ལས་ཀྱང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དག་བརྗོད་པ་ན། དེ་ལས་ཏེ་ཚད་མ་དག་གིས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། དོན་དེའི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དག་གནོད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་གནོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ནི་སྔར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན་གཉེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ། གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་ཡིན་ནོ། ། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པས་ན། སློབ་དཔོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིའི་དོན་བཤད་ནས།གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་དུ་ཕ་རོལ་གྱིས་འགལ་བའི་དོན་དམ་བཅས་པ་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཅིག་ཤོས་ ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ན།ཚད་མ་མེད་པར་དེ་ཅི་ལྟར་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ གཞུང་འདིས།འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་གཞན་ཡིན་ལ།གྲགས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ།

為總結正文,故說:由於無不錯亂之相違,故無從何處決定,因此如是,即以前述方式說明現量與比量二量時,由彼,即由二量而決定。決定之義即他所能破。彼義之能決定亦即說明能破。因此,說二量為能破時,即說明能破之決定因由。此中能破之方式已如前說。 由此決定,則凡與對治並行者皆能遣除可能,因具對治者非決定因。由無對治,故說比量境無對治。 若問:如何成為不可能有不錯亂之相違?答:若由見與未見而有隨行與返遮,實不然,而是由自性及從彼生故。由不可能有不錯亂之相違,故阿阇黎許隨行與返遮之決定,是以自性及從彼生為因由,此義亦由義理而說。 如是,已說明”于彼處無不共比量”之此文義后,為說明另義故說”或”。若於他方立相違勝義時,由一切因皆不共故,即無隨行故,于另一能返者無顛倒能立之比量時,無量故如何能返?答:由聲生之共許而遮遣,非由比量。如是,此”于彼處由不共故無比量”之文,說明於世間欲求聲所詮無比量。 若問:于欲求聲所詮無比量有何用?答:說無比量者,即比量所知之境是一,共許所知之境是另一。 這是完整的直譯,保持了原文的邏輯結構和語義,同時儘量使用自然的漢語表達。

།དེ་སྐད་བརྗོད་པས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དེས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གྲགས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་ པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲགས་པའི་རྟགས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་མེད་ཅེ་ན།རི་བོང་ཅན་ཟླ་བར་མི་འདོད་པ་དེས་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཡང་བསྙོན་པ་ནི་གྲགས་པ་འགའ་ལ་ཡང་མི་བསྙོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་པ་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱི་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་པའི་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་དངོས་པོ་པའི་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གང་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པ་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་པའི་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གྲགས་པས་གྲུབ་བཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་བསྙེན་པ་དེ་ལ་ཡང ཟླ་བ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་པ་ཡིན་པ་སྤོང་བ་ལ་རྟགས་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེར་ བརྗོད་པ་གཅིག་པོ་འདི་ལ་ལྟོས་ན།གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི། གྲགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ངག་འདིའི་ཡུལ་ དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྙེད་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྤོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་ཤ་པ་ལས་གཞན་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問:如此說有何用?答:如此說即暗示:比量隨順事物之有無,而共許有不同境,故不隨事物力而轉。因比量趣入事物,而共許因趣入增益自性之義,故不待事物。 若問:如何無比量?答:說”彼不許兔持者為月”。因為連兔持者即是月,即為月之聲所詮這一極為共許之事都否認者,實非不否認任何共許。如是,否認兔持者為月聲所詮之非實事,由無差別故,即否認一切實事聲所詮之共許。 因此,于否認一切實事共許時,于任何具實事月聲所詮之法處皆無能立。故於實事月聲所詮性,比量無喻,故說因不共,此為其義。 若問:若僅于共許成立之月聲所詮性有所諍,于彼處由無第二月故,豈非亦是因不共性?若爾,如何說于否認一切共許是實事時,一切因皆不共?答:說”因為”。若就”兔持者非月”此一例而言,說”于彼處由不共故無比量”,則于共許成立處,能成立月聲所詮之因亦將成不共。然此語之境非僅此一例,因此是相之語故。應說於一切否認聲所詮、顛倒能立處,由因不共故無比量。 于”尸舍婆非樹”之宗,能破之比量非不共,因於尸舍婆以外之娑羅等有樹聲所詮性故。

།དཔེར་ན་བརྗོད་པ་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི།སྐབས་སུ་བབ་པ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་དྲིའི་བསྟན་བཅོས་ནས་ག་པུར་དང་ཁམས་བརྗོད་པ་ནས་དངུལ་དང་། གཞན་ནས་གཞན་དག་ལ་ཟླ་བའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཚུག་ཀྱང་། བརྡ་ལས་འཇུག་པ་སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཁས་ལེན་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ལ་ནི་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དོ།བརྡ་ལས་འཇུག་པ་ལ་ནི་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། བརྡ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་བར་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་ པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་བུམ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །རི་བོང་ཅན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་བསྟན་ཟིན་པ་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་ནོ།།བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་སྒྲ་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འདོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་འཚེད་པ་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བའི་སྒྲས་ཀྱང་ཡིན་པས། དེ་ཅི་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་མེད་ཅེ་ན།བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ལ་འཚེད་པ་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ན། འགའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དེ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། བརྡའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་རི་བོང་ཅན་ལ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་དེ་བཟློག་ཏུ མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直譯: 例如,不僅其他說法的因不會成為不共,而且在此所討論的月之聲所詮處,比量也不會成為不共。為何?因為世間上,從香料論中說旃檀,從礦物論中說銀,以及從其他論中說其他事物,皆見有月聲所詮性。 即使兔持者是月聲所詮,但對於承許依約定而轉、聲義關係源於約定的認知者而言,這是欲求聲所詮性的不共。對於依約定而轉,無論是月聲所詮性還是其他,皆依約定,于住于分別中的自性無有差別。因此,可知因是共同的,因為凡住于分別中者,皆能為欲求之聲所詮,如瓶為瓶聲所詮。兔持者亦住于分別中。遍及已於前說故,住于分別性對於依約定而轉非不共。 約定轉起時,欲求某聲詮說某義,而非一切聲皆詮說一切,不是嗎?因此,如不欲求為煮者聲所詮,月聲亦然,那為何無不共性? 答:若對彼認知者,煮者聲所詮性僅于某處成立而非一切處,則其某處成立是依事物力,而非依約定力。為何?若是共許所成,則由無差別故,于兔持者亦不能遮遣聲所詮性。若謂欲遮遣兔持者之依事物的聲所詮性,則于兔持者亦不可遮遣。 為何?若於事物有因由則成立。由有因由而成立,故不可遮遣,此為語義。如由能照明故,兔持者為能照者聲所詮。

།རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་མེད་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ པ་ཅན་བཟློག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ་དཔེར་ན་འཚེད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཀྱང་གཞན་ལ་དགག་པར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི།བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡུལ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི།བརྡ་ལས་བྱུང་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་བརྡ་གང་དག་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྗོད་པར་ བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ།འདོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རུང་བ་ཉིད་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཚན་ལས་ནི་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་དང་། སྐབས་ཀྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོ་པའི་གྲགས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འགོག་པ་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་ཆོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དངོས་ པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བཤད་པ་འདིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།འདིས་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ བརྡ་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་བརྗོད་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བརྡ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་འགོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཤད་པར་འགྱུར་རོ།

若無彼因由事物,則遮遣依事物者亦無過,如煮者聲所詮。如是,具因由之所詮性雖于某處成立,然能遮遣於他處,而非約定所生。此為所說。 所謂”因此”者,即因具因由者之所詮性是境確定,而非約定所生之所詮,因此,由不依事物故,於事物不確定之約定中所有聲音所生之法,凡是所詮相者,皆可為有法,因為無遮遣欲求之障礙故。 由適宜性依欲求故,一切皆為一切所詮,而由因由則某些為某些所詮,此為語義。 因此,將說明依隨約定者無有任何不共能詮。因此,由其他譬喻及此處譬喻于依隨約定中不應為不共故,于遮遣一切實事共許時為不共比量。 若問:若於遮遣分別自性之所詮時,聲生共許法為能損害,則此所說無實自性所詮之比量何用? 答曰:“此”者,謂當無比量故,欲求所詮性非事物時,諸聲即是隨順約定。故說由約定依欲求故,于義無確定。 又由於事物無所詮故,依具約定義境,諸聲之能詮性,以遮遣因由為相違,當如是說。

།གང་དག་བརྡ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་སྤོང་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ན།ཐ་སྙད་ཤེས་པ་གོ་བ་ཐ་སྙད་དུ་གྱུར་པའི་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟར་སྤོང་། གང་ཞིག་བརྡ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་གནོད་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ ནའོ།།འདི་ལ་གཞན་གྱིས་གཞུང་གཞན་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འགྲིག་པར་མ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉིད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བརྡ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ངེས་པར་འགལ་བ་དེས་ན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་དགོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒྲའོ། །དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནམ་ཡང་ན་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་ཉིད་འགོག་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ་གྲགས་པས་སེལ་བར་མི་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པའི་ཡུལ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བའོ།།ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཅི་ལྟར་སྔར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གྲགས་ པ་གནོད་པར་བྱེད་པར་ཡང་འདོད་ལ།མངོན་སུམ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གནོད་པར་བྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་བཞིན་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་ནས། མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་སྨྲས་ པ།མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ཡང་སྒྲ་གང་ལ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་བྱས་པ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པའི་སྒྲ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་དག་ལས། རང་བཞིན་གང་ཞིག་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ ཏེ།གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །གང་གིས་གཅིག་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་བསལ་བ་ཡིན་པར་བརྟགས་ནས་སྤྱིའི་རང་བཞིན་བཀག་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་ནི་མེད་དོ།

對於那些說”對於遮遣一切具約定聲之所詮者,稱為不共比量”的人們,應當如此詢問:對於來自他方不瞭解”具兔者”(月亮)之聲所詮而欲遮遣者,若成為與聲生共許相違,則如何能遮遣一切已知言說、已成言說之共許?又于未成立約定者,如何能為聲生共許所損害?因此,此說不應理。於此,他人所說其他論典亦將成為極不相應。因此,諸智者即是量。 為攝前所說義,故說:“是故”者,即因約定具義決定相違,故為語義。凡有因由即目的者,即是因由聲。其所詮義,或者說諸聲所詮勝義性之遮遣,無有能損,即說共許不能遣除。 因為是由約定所生共許能損害,故為顯示境之差別,雖非離於共許比量,然立為差別。共許境是約定所生義,比量境是事物,此為境之差別。 若問:何故非離於[比量]?答曰:“如前”者,即如前許信言為能損故非離於比量,如是亦許共許為能損,又非現量,故即是比量,因不應理非量為能損故。如是,說明”於世間共許自性因”已,說現量相違: 現量相違極成境者,即于某聲有種種自性,即由分別知所作,依遣除之諸多法性之彼聲自性中,于聞知中無有二性的自性,即離二性。由執一是總相、他是遣除而遮遣總相自性時,雖疑為現量所損,然于彼無有二自性。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་ ཅན་གཞན་དེ་ཉིད་མེད་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདྲེས་པ་སྟེ་འདྲེན་མར་སྣང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བློ་དེ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བལྟར་རུང་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་ལ། དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་དུ་མ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་བལྟ་བར་རུང་བ་ མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་གསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།གང་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་བཀག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་དོ། །མཉན་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མཉན་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཉན་པས་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་གཉིས་མེད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཉན་པས་གཟུང་བ་ཉིད་སྤོང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་དུ་འདིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོར་མངོན་སུམ་དོན་དང་ཞེས་དོན་གྱི་སྒྲ་སྨོས་སོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལ་དོན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ སྒྲ་དེ་ལས་དོན་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ།རང་བཞིན་ལྷག་མ་ནི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རྟོགས་པའི་ཤེས་པས་བཀོད་པ་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་དབང་པོས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་རང་བཞིན་རྣམས་དབང་པོའི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ དག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱས་ན་ཡང་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཉན་བྱའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་སྒྲ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲའི་ཡུལ་ འགོག་པ་ལ་ནི་ལམ་དུ་མ་ཡོད་དེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དམ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དམ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མཉན་བྱའི་སྒྲ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཉན་བྱའི་སྒྲས་ནི་ཉན་པའི་གཟུང་བ་ གང་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་འགོག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆོས་འགོག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མཉན་བྱའི་སྒྲ་ཡང་སྤྱི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་འདིས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྣམ་ཀུན་ཏེ་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཉན་བྱའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།

若問:為何?因為在彼明顯者中無有其他關聯者故。若問:為何?因為未見有混雜即顯現交錯之智。可見性是由彼顯現之識而有,多性亦由多種顯現而有。因此,應當明瞭此可見而不可得外之有性或多性。 若無二性即是由遮遣之因相違,而非由遮遣他者之因相違。“譬如”者,是為舉例。關於”非所聞”,以”所聞”聲遮遣聞識所取自性之無二住立。“是故”者,意為離一切關聯之自性聞識所取性遮遣為現量所損。為此義,此處相品中說”現量[與]義”中之義字。 複次,若問:如何以義聲說彼自性?答曰:感官識所取無二自性即是彼聲之義,即勝義,余自性是遣除因相之分別識安立之總相。因彼無實故,非感官所取。由總相諸自性非感官所取,故彼等成立非現量因故,縱遮遣亦無損害,此義為阿阇黎以”所聞”聲所顯。 如是,對說”無聲”者,雖有現量相違,然遮遣聲境有多門,如剎那性、遍滿性或常住性等說”聲非有”。其中,若無所聞聲,則疑現量能損一切遮遣。所聞聲即遮遣聞識所取自性為現量所損,而非於遮遣總相法。 若問:所聞聲豈非詮表總相?云何能詮感官境?答曰:一切種即一切相聲不共自性非所詮事,故以所聞聲表述。

།སྒྲའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཉན་བྱའི་སྒྲ་ལྷག་པས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཅི་སྟེ་མ་བརྗོད་ཅེས་དོགས་པ་ལ། མཉན་བྱའི་སྒྲའི་དོགས་པ་བཤད་པ། སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་པ་ནི་ཉན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ ལ་བརྟན་ནས་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ཉན་པའི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མཉན་བྱའི་སྒྲས་དབང་པོའི་ཡུལ་བཤད་དོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་སྒྲ་ཡང་ཉན་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་ པའི་སྒོ་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་སྟོན་པས་མཉན་བྱའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པས་ན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དོན་འདི་ཉན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།གང་གི་ཕྱིར་ཉན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཉན་བྱའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དམ་བཅས་པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ལ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་བུམ་པ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ འཇིག་པའི་བུམ་པ་མཐོང་བ་ཡང་རྟག་པར་རློམ་ཞེ་ན།བརྡེགས་པ་བཟོད་པར་མཐོང་བ་དག་ལའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་བརྡེགས་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ལྡོག་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བུམ་པ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་འཁྲུལ་པས་ བུམ་པ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།།རྟག་པ་དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྔར་མཐོང་བའི་བུམ་པ་ཕྱིས་ཞིག་པ་ན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྩོགས་པ་སྨོས་པས་བྱས་པ་དང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ཡང་དགག་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་གྱིས་ སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་བུམ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པའི་བུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འོ་ན་བུམ་པ་འགགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དེར་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་བསྐལ་པ་སྟེ་ཆོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

僅僅”聲”之聲會對一切產生疑慮。而”所聞”聲之增益則能通過推理了知差別,並非因其具有自相為境。 若有疑問:若如是,何不以”聲自相”等差別而說?對此所聞聲之疑惑解釋如下:聲之自相成立依賴於聞識,由此成立因故,“彼”即由聞量力所損害之因,故以所聞聲說明感官境。極成義為能損,聲亦于聞中成立,故通過顯示聲成立因而說明能損量,故說所聞聲,此為其義。 有人說:由依彼而成立故,由彼力能損故,此為二因:一者此義由聞力成立故,二者由聞力能損相違故,故以所聞聲表述。 對於所立義與比量相違之舉例即”瓶是常”。複次,若問:如何見無常瓶亦執為常?對於見能耐擊打者。若此是有轉法者,則擊打時應轉,然實不轉,故誤以為瓶住,而有”瓶是常”之說。 彼常性亦如前所見瓶后壞時無,如是,由具生等說明由作性及有性故一切將成無。為破除喻例,數論師說:若無常瓶全無,已壞未壞諸瓶皆是常。無常性無隨行而轉,無隨行之轉亦無有,故無常者全無。 若問:對已滅瓶如何?于彼亦為所緣隔絕,故如是,而非無常。

།བལྟར་རུང་བའི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས། བལྟར་མི་རུང་བའི་གནས་སྐབས་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། ཞིག་ པའི་བུམ་པ་གཏན་ནས་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྔར་གྱི་བལྟར་རུང་བ་དང་དོན་བྱ་བ་སྦྱོར་བར་རུང་བའི་གནས་སྐབས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་ཡིན་གྱི།བུམ་པ་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བུམ་པའི་གནས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་ཅན་མཐོང་བ་མེད་པ་ དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེའི་གནས་སྐབས་དེ་ལོག་ལ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བུམ་པ་ཞིག་པ་ལ་ཡོད་པས་ན། ཞིག་པའི་ཕྱིར་རམ་བསྐལ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུ་བུ་ཅག་གི་འབྲས་བུ་དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཞིག་པ་དང་བསྐལ་པའི་སྒྲ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་དེའི་གནས་སྐབས་བུམ་པ་ཡིན་པས་ན་བསྐལ་པའི་སྒྲས་ཞིག་པ་ ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པར་བྱ་བ་དབུས་ཀྱི་བུམ་པའི་རང་བཞིན་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་དམིགས་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ གནོད་དོ།།རང་བཞིན་གང་ཞིག་རང་བཞིན་གཞན་གང་ལ་མ་དམིགས་པ་དེ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲས་པས་གང་ཞིག་གང་ན་མ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་དོན་རྣམ་ པར་གཞག་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་ངེད་ཅག་ནི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སེམས་པ་ཡོད་པ་དག་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ། ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ལྟར་མི་རུང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་། སེམས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་གཞན་ནི་བརྟག་པར་མི་ནུས་ སོ།།གྲངས་ཅན་ཡང་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེ་ལ་རྗེས་སུ་རྒྱུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཐ་སྙད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

捨棄可見狀態而取不可見狀態,並非完全消失的瓶。若問:非彼狀態者如何?所謂,先前具有可見性及能作用之狀態即是其事物,非彼狀態即為非其狀態。 若謂:非其狀態是其他狀態,而瓶仍然存在。其狀態即是彼自身。瓶之存在具何種狀態而與果相應,彼即是瓶。不見有狀態者、無作用相應者,他有何用?其狀態已轉與未轉,有何他物?故非其狀態即是無常。彼存在於已毀瓶中,故”由毀壞故”或”由隔絕故”,我等果之非狀態無差別,因此因由亦無差別,故不執著于毀壞與隔絕之聲。 如是,由其狀態為瓶,故以隔絕聲表述毀壞性。所緣中間瓶之自性,即彼瓶雖未被觀察為前後狀態之自性,然說前後狀態中存在,此說違害詞義安立之差別。 若某自性于某他自性不被觀察,由於彼處無故為異自性,然汝說一切即是一切之本性,故某于某處雖不被觀察亦于彼處存在。故不違害詞義安立。 若作是念:我等本不許差別安立。答曰:若如是,則有勇德、微塵、暗性及心等差別安立之違害,以不應安立互為異自性故。 若問:何以不應?所謂”于彼亦”,即于勇德、微塵、暗性及心等,除不被觀察外,不能觀察其他差別安立之所依。數論師亦不許求水者趨向火,故許世間言說之言說。

།དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དག་ལ་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་ལ། འོ་མ་ཡང་ ཞོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོར་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་མ་དམིགས་པ་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ཡང་ཞོའི་རང་བཞིན་དུ་མ་དམིགས་ཏེ་དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བ་བལྟར་རུང་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ ཁྱད་པར་བྱ་བ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་དམིགས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བལྟའོ། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། མི་ནུས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མེད་པ་སྐྱེ་ན་ནི་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར འགྱུར་ན།འགའ་ཞིག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པས་ཁྱབ་པོ། །འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་ངེས་ པའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པས་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་འདྲ་བ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབུས་ ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་དེའི་རང་བཞིན་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེའི་བལྟར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཏང་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་གཏན་ཞིག་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་བཏང་བ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་ དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་ཏེ་ཕ་རོལ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་པ་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

因此,此等酪等作為所緣之自性的果,于乳等因中未曾不被觀察,而乳于酪等中不存在,此等不存在之言說是合理的,為量所證。某物未被觀察為某之體性者,即非彼之自性,如樂未被觀察為苦之體性時非彼自性。 如是,乳亦未被觀察為酪之自性,故非彼自性。如是可見之存在性為觀察所遍,因觀察之因由僅此而已。由不被觀察故,差別亦轉。觀察到他者之自性即是未觀察到彼之自性。 因此,應知此類不觀察所緣之理趣適用於一切境。有所觀察性。若問:彼為何?推度也。非唯現量為觀察。若問:彼為何?因不從無能生故。由從某處生故有果,此為語義。 若無生,則無差別故應從一切生,然實從某處生。故從有能之因生有能自性之果。生起性為決定所遍。若無果則與能遍相違,無決定。由此于無果決定能生性返轉,果性成遍,故為自性因。若謂如是顯現事物之有,非為比量境。 若問:何故?答:若是有,則應可見,如中間狀態時彼自性可見。若謂:舍其可見相之自性,而非完全毀滅事物。則如是,其相舍離即是壞滅,具其他相及為他事物即是他性。差別由具相違法性故。此中一自性有無相違。已說具相違法即是差別。

།ངེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འདི་ཉིད་དེ་སྐྱེས་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་ཀྱི། དེའི་ངོ་བོར་ཏེ་འབྲས་བུའི་བདག་ ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལས་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་མི་སྐྱེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་སྟེ། འོ་མ་ལ་ནི་ཞོ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མྱུ་གུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མེད་དོ་ཅོག་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་མྱུ་གུ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་དག་ལས་ཞོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་ངོ་ བོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། མདོར་གཞག་པའི་ངག་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པ་ནི།འོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་གང་ཞིག་ཞོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་རི་བོང་གི་རྭ་ནི་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་ པ།རང་གི་རྒྱུས་སྐྱེད་པ་སྟེ། བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་མེད་དོ། །སྔོན་གྱི་ཚིག་མེད་པ་བརྒྱུད་པ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པའི་སྐབས་མེད་དེ། རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་མི་སྐྱེ་ལ། ཞོ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་འགལ་བའི་རང་བཞིན གཉིས་རྒྱུ་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བའམ།རྒྱུ་མེད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

若謂因見為生起決定者故是果之自性,已說訖。若問,則答:由果從彼因生故,彼因為能生彼果之自性,唯此能生彼,餘者不能,如是成立。然非為彼體性,即非果之自性。 若謂果從因中無而生。則何故從乳中不生兔角?如是,具生法性之芽亦何故不生?因於乳中酪與兔角及芽皆無,故一切無者應生。何有差別者,謂于無中無差別故,芽與兔角對酪全無少許差別。 有法從有法成差別,無法不從無法成差別,因差別為體性自性故。若謂不然。何故?因因之自性差別故。縱使諸果由無故互無差別,然有因何能無差別?略標此語,其廣釋即:所謂乳者,雖非彼果之自性,然有能生酪而非兔角之自性。 若謂果之自性非成差別,則彼從何而有?答:由自因所生,即彼差別性為自因所生。若無如是因者,則非如是自性。如是,彼等因之自性無始。往昔無言相續不斷。 是故無”彼亦從何”之諍論處,因為因之相續無始故,由無能生兔角自性之因故兔角不生,而有能生酪之自性因故酪得生。故如是遮除二相違自性從一因生或無因。正因於此,他所當生之果非由他生。

།གང་ཡང་འདི་མི་ནུས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ།འོ་མ་ལ་ཞོའི་ནུས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅི་ཞོ་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཞོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཞོ་ཅི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་ནི་ཞོ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནི་ དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ནུས་པ་གཞན་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡོད་ན་གཙོ་བོ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཤད་པ། རུང་བའི་རྒྱུ་ ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་འགྱུར་གྱི།དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་འདིར་ཡང་མི་བཟློགས་པས་འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཞར་ལ་བཤད་ནས། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ ཚུལ་གསུམ་འཆད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་འཆད་དོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ ན།བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྲིད་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཉི་ག་ནི་ བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འགལ་བ་སྟེ། འགལ་བ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅི་སྙེད་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་འདྲ་བའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་མཚོན་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་སྲིད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།

由於從不能者不生故,果於因中以能力自性而有。對此,于乳中此酪之能力為何?是異於酪抑或即是酪自身?若是其自性,則應如酪般可得,因能力與彼酪無差別故。若有差別,已說相異者即是他物。 若謂是他物,云何有異能力時彼即存在,如有士夫時非能知有勝性。世間豈不說有因則有果耶?答:從適宜因僅有果之假立增益,而非實有。此中亦不遮遣假立,故全無所得。以此說因中無果,即遮除後果有因。 一切方面皆由四相遮除,故法差別遮除等亦由此說明,不另說。何以故?如是旁述方面相已,今當解說以分別方面法為先導之三相自性。于說能立語時,分別方面法有何義?非唯有所說方面法,因亦有於一分不成等餘者故。 答:因之處所可有,於三種方面法中,能令了知之因非有,謂同品中有、無及二俱。同品中有者,即所作性因。二俱者,即勤勇無間所發性。同品中無者,即違背方面法,違背亦是能令了知。是故,凡諸方面法中有能令了知之因者,彼等方面法即是因之處所。 如是因之處所由分別方面法顯示,略說其自性,謂唯說有可能因之方面法,非說不可能者,此為語義。為何?為易攝持因之處所故。

།མདོར་བསྡུས་པས་ཀྱང་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སྲིད་ཚད་བདེ་བླག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུས་པ་བརྗོད་པ་ ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཏེ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉི་གའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རེ་རེ་དག་ལ་སྟེ། གཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་སྤྱི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་སྟེ། དེ་དག་ གི་དངོས་པོ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་གཉི་ག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདིར་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་ བྱའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཡིན་པས།གལ་ཏེ་དེའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་མ་གྲུབ་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་ན་ཡང་གང་ལ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ ཡོད།དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་དངོས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཏགས་པའི་དོན་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་འདིར་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་ པར་མི་བྱའོ།།དགོས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རང་བཞིན་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དགོས་པ་མེད་པར་གཙོ་བོ་ཡི། །སྒྲ་དོན་ལས་འདས་འདོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱས་པ་ནི་ཕྱོགས་དེར་སྒྲོ་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་དེར་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་དེའི་ཕྱོགས་ གཅིག་ཡིན་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྣམ་བུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་ལ་བ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བ་རྟོགས་པ་ལ་དོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཆོས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ནི་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།

以略說亦能顯示廣大義,故易於把握。其中,由於唯此等方面相有因事可能,故易於把握因之可能範圍。略說者:方面法有三種,謂于同品有、無及二俱。于彼等各各方面法中,一一皆有三種總相。云何?于異品亦有、無及二俱,以彼等事故。 凡於同品有者,于異品或有、或無、或二俱,如是于同品無者及二俱者,于異品亦各有三相。此中方面乃所立法與有法之總,若其法即是因者,則法與有法總若不成,一切因皆應不成。若已成者,復有何所立而說因耶? 是故,此中不許方面之聲入于實義。假立義復云何?言”方面即有法”,此中以方面之聲表有法。無所需故不應假立。由某需要,以增益他性為相之假立,成為言說對境。如說:“無所需時,不許超越勝義聲義。” 非也。因假立是爲了了知于彼方面可假立之有法。又何故某有法可於彼假立而餘者不可?以是彼方面一分故。凡為某之一分者,于彼假立其性,如布之一分燒焦,假立為”羊毛燒”。 若謂了知可假立有何義?言”一切有法”,一切聲表無差別。故義為此:遮遣任何有法之任何法即是因,了知可假立之有法即是所需。

།དེ་ ལྟ་ཡིན་དང་སྟེ་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་གྱུར་བ་དང་།མིག་གིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་སྒྲ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་རེ་ཞིག་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ དངོས་སུ་སྨོས་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་གཞི་ལྟ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་ཤུགས་ ཀྱིས་དེ་གྲུབ་བཞིན་དུ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་དཔེ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གཉི་ག་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་དུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དུ་བློ་ལ་གནས་པས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་པོའི་བློ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཟུང་བར་ཐལ་ལོ། །དཔེའི་ཆོས་ཅན་འཛིན་ན་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན།དེ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པས་གང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ པར་མ་གྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རྩོད་པ་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་འདིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་ལ་འཆད་པ་པོས་འབད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བསྟན་པར་དཀའ་བའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་འབད་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དོན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱོན་འདི་སྤངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཤུགས་དེས་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གོ་བར་བྱ་བ་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་བས་རྟོགས་དཀའ་ བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།

如是,既已了知可假立之有法,亦未捨棄眼所取等之周遍把握。是故,由有所需故是假立之聲,而非實義。另一方面,且由直接說有法之聲亦顯示周遍把握所立有法故而說:若由說”依他之法”亦因是關係聲故,自主之有法基已成,以說”有法”之力已成彼,然由說”有法”則定能了知差別之有法。 若作是念:喻與所立有法二者皆是決定,然由此亦生疑惑。故說”因是近故”。于比量時,以住於心中為所立法之所依故,所立有法是近。故於了知一差別者,即取彼近之有法。 若謂如是則假立之方面聲無義?所立有法非已成,因喻之有法亦是近故。彼亦住于了知者心中以成辦此處所立故。是故,因是近故,彼亦應取。若取喻之有法,則由說”有法之法是因”表示:凡於喻有法所有者即是因之義,而此已由說”于同品有”而顯示。 是故,由說”有法之法”,若謂周遍取未成有因之所立法?若爾,則由此辯論次第,應由此有法聲取所立有法,如是于應說此義時,解說者須作努力。由難顯相之努力,亦由僅說假立義之方面聲而得遣除。不僅遣除此過,由如是說之力,于了知義即所立有法時成難了知,此難了知亦由遣除方面聲而得遣除。

།བསྟན་པར་མཚུངས་པ་དང་། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྟན་པར་དཀའ་བ་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་རིགས་སོ། །རེ་ཞིག་འདི་ཟླས་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ནིང་གི་རྟགས་དང་། གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བའི་མཐར་ཨ་ནིད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལས་འདོན་པ་ཡང མ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མར་གྱུར་པས་ན་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་བསམས་ནས། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྗེ་བོ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མཐོང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་གཞན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་འབྲེལ་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུས་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དང་མ་འབྲེལ་པར་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་ལ་ལར་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོང་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དཔེར་ན་ནག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་བདག་ཉིད་དང་མ་འབྲེལ་པར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དང ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་བསྟན་ནས་མི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་པས་མ་ འབྲེལ་པར་དོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་རོ། །དེས་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བློ་གྲོས་རྨོངས་པའི་དོགས་པའི་གནས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། གང་གི་ཚེ་ལྡན་པར་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ མི་ལྡན་པར་དོགས་པ་དེའི་ཚེ་མ་འབྲེལ་པར་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་པར་ཤེས་པས་མ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་གཅད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་དང་ལྡན་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

由顯示相等、僅以假立難以顯示、及能遣除難以了知故,假立本身是合理的。首先,此非複數結合,因將成中性標記及雙數詞故。亦非多音節,因結合詞尾將成anit詞綴故,且義相違故,即彼為有法而彼非為法故。正因此故,此亦非從此處讀出。 思及由成為餘者故是第六結合,故說”若是方面之法性”。第六結合如於王之人等處遮遣其他主人,謂”是王之人,非他人之人”。如是此處亦將遮遣與他相應,謂”是方面之法,非他者之法”。故於遮遣有法時,不涉及其他喻之有法之因故。 說”非為遮遣故”,即非不共。何故?由遮遣無關聯之因而成差別法故,即為遮遣故。彼方面為遣除疑慮與自性無關聯故而成差別法。若問:是否有處由遮遣無關聯而成差別?說有,如”黑者”。于黑者善射時,為遣除疑慮與自性無關聯故,善射性成為差別,而非為遮遣與他共同關聯故。 顯示所許已,為斷除不欲之差別故說”非由遮遣與他相應”。如於”悉底補”,悉底補以善射聞名故無疑慮無關聯,然與他關聯。故善射性是為遮遣與他相應故。於此由應遮遣愚癡心之疑慮處故,當不知相應故疑慮不相應時,應遮遣無關聯。當由知關聯而遮遣無關聯時,由疑慮與他相應故,應遮遣與他相應。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ ལས་རྒྱལ་པོ་སྐྱེས་བུའི་རྗེ་བོ་ཤེས་པ་ལ་རྗེ་བོ་སྤྱིར་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་པ་ཡིན་པས་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པར་དོགས་པ་རྣམ་ པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་དོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཕྲོས་པ་འདི་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མ་འབྲེལ་པ་ རྣམ་པར་བཅད་པས་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉི་གའོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡིན་ པ་གོ་བར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རེ་རེ་སྟེ་གཅིག་ཅིག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་། གཉི་ག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་འདྲ་བའི་ ཕྱིར་ན་དོན་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདྲ་བའི་དོན་ཀྱང་མཐུན་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་མཚུངས་པ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྲིད་པ་འདིར་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ མཚུངས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས་བཤད་པ།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཞེས་ནི་ཚིག་རྣམ་པར་མ་སྦྱར་གྱི། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་མཐུན་པ་ནི་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།

如是,于某些場合,由了知王之人的主人時,由總體了知主人而應了知差別故而說此,故遮遣與他相應是合理的。此處由未了知”方面之法是因”之處故,應遮遣疑慮不相應。于與彼相應時應了知與他相應,故於遮遣無關聯之前,不應遮遣無疑慮,此引申已於第二品中說畢。 由遮遣無關聯而成方面差別之方面之法者,即是三相。三相即是同品中有、無及二者。初者是攝集其他相之義,若非如是,將了知有與無即是二者。彼三相中每一相亦成三相:凡於同品中有者,于異品中或有、或無、或二者俱。如是,于同品中無者及二者,于異品中亦有三相。 若問:於何處應分別方面之法之同品或異品為何?答:同品是與某一方面義相順者。如是,由與方面相似故,說彼義即是方面。相似義即是”順”字,與方面相等即是同品。方面與同品相等中雖有因之理由,此處許是由所立之理由相等故而說:由有疑慮故是所立,亦是法,由依止故。此說明所立即是依他起性。 差別非所立,故未作”所立法之總”之詞組,然所立法本身是總,方面與同品之相等性即是平等,義相順是由彼所作之義。無彼所立法者即是異品。

།གལ་ཏེ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། མེད་པ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ཡོད་པ ཡོད་དོ་ཞེས་སུ་ཞིག་སྨྲ།གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་མེད་པ་ཙམ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བཟློག་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།བཟློག་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མེད་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟག་པའི་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་རང་བཞིན་དེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གཞན་པ་དང་འགལ་ལོ།།གྲང་བའི་རེག་པ་དང་། གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དྲོ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཕྱོགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ལ། དོན་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དངོས་པོ་ ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཕྱོགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བཟློག་པ་དང་འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ ལྟར་མེད་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་དང་གཞན་པ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པས་ན་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འགལ་བ་དང་གཞན་པ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཡང་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་མེད་པ་བརྗོད་པས་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་སྟེ་ཕྱོགས་མེད་པར་ཤེས་པར་ནི་མེད་པ་དང་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཅན་གྱི་བློས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་གཏན་ནས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་དང་། གཞན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཏན་མེད་པ་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་པ་ན་མེད་པའི་ ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問:若無即是異品,則方面之法有者于彼如何成立?即便成為于無中無,然有之實法于無中不應理。答:誰說于無中有”有”?因為非僅所立法之無為異品,而是相反,一切空離同品之義為異品。此即是說,凡非同品聲所詮表者,彼一切皆是異品。 若問:彼相反者又是何?答:因為所立之無,如說虛空無時,無常性之常住虛空等,及非彼所立自性之其他義相違。如寒觸及非寒非暖,是舍離所立暖性,故說彼為異品。如何?由是非彼之相故而說,義即是由是方面無之自性故。 異品聲之所詮非是方面,此三義亦是非方面之體性。若問:相違與他性豈非是實有,非是同品之無?答:說彼方面無之自性,于欲說異品聲所詮之相反、相違及他性等中亦相等,即無差別。義即是如同無非是方面,如是相違與他性亦非是方面,故是方面之無。 若問:雖相違與他性非是方面,然非是無,是實有性,如何由無之言說而成所詮?答:由了知返體即了知方面之無于無、他性、相違一切中相同故。意趣是:所謂方面之無非具有體性,然是分別心之施設。如是,如於完全無中了知而施設,于相違與他性之了知中亦然。故如完全無是方面之無,實有亦然,因爲了知彼時成無之施設故。

།གལ་ཏེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པའི་འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དག་གོ། །ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤེ་ན། དངོས་སམ་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་སྨོས་སོ། །བཀག་པ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་རྟོགས་པར་དངོས་སུ་ཕྱོགས་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་པ་དང་འགལ་བ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་དག་རྟོགས་པ ནི་དངོས་སུ་ཕྱོགས་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་འགལ་བའམ་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་པ་དང་འགལ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་རྣམ་པར་ བཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་གི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བཀག་པ་རྟོགས་པ་ནི་དངོས་སུ་ཕྱོགས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་པ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་པ་ཤུགས་ ཀྱིས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་འདིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པར་གཟུང་ངམ།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དགུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་།།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དང་། འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་དག་ལའོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་འདིར་མི་གཟུང་སྟེ། གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

了知無即是了知無方面之自性,因為彼無自性故。由自體了知相違與他性。若問:如何了知為無方面之自性?答:說”直接或間接”。否定即是無方面性,故直接了知無方面。他性與相違非是無方面性,而是另一自性。故了知彼等非直接了知無方面,而是間接了知。 若爾,若非方面,則成為相違或異於方面之事物。遍除他性與相違即是遮遣方面性故,了知他性與相違之特殊自性即是間接了知無方面。因爲了知否定是直接了知無方面,而了知他性與相違是間接了知,故應了知之無方面自性於一切中無差別,是故一切皆說為異品。 若問:此方面之法,是否應取其確定為于方面之法性及同品異品中有無,抑或僅是有?答:說明:此所說九種方面之法,應取其真實性即方面之法性及於同品異品中有無是確定。“于因等”即于因性、相違及不定。此中不取不成,因於確定為方面之法性者,不成性非過。“隨應”即依有無,因於同品定有、于異品定無,相違于同品定無、于異品定有。

།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ངེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ རང་བཞིན་དག་དང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་དག་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱིས་གསལ་ བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དོན་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་དྲན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རབ་བཞིན་ ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གམ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་ནི་བརྡའི་དུས་སུ་བརྡའི་དབང་གིས་དོན་འགའ་ཞིག་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་མཐོང་ལ། ཡང་དོན་དེ་ཉིད་ དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ན་དོན་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་སྒྲ་དེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་འམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པའམ། ངེས་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པ་དེའི་ཚེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཉིད་འདོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའམ། མི་འདོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བརྗོད་པས་མ་ངེས་པ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དེ་ནི་ ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མཉན་བྱ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། བཤད་པ། མ་ངེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཤེས་པའི་ཆོས་ལས་ནི་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

應當理解,凡能了知方面之法等者,即是由彼等能立而成立決定。為何?因為因與相違之所欲與非所欲之顯示、疑惑自性及顛倒自性之了知,非是決定之能立故。 此中意趣為:因與相違是能使了知。僅以如燈般之適宜性,非能以因之義而顯示。那麼如何?若無彼義則不生之決定,于某方面見到無則不生之決定,唯此憶念即是能令了知所立之因,因如是唯于憶念而了知所立故。 是故,對無則不生之相有疑惑及顛倒者,非是能令了知,如於聲有顛倒或疑惑之分別。特殊自性之聲,于施設時依施設力而見與某義無則不生,又于決定與彼義無則不生時,是了知義之支分。 當彼聲有疑惑,或決定為顛倒,或雖已決定,然于施設時所見義有疑惑無則不生,或顛倒與他義相系時,即非能令了知。聲之能令了知性即是決定與義無則不生,而無他作用,因如是了知聲時即了知義故。是故,唯決定是能顯示所欲或非所欲。 由說”于因等”,故疑慮不定亦于同品異品中定有或定無。顛倒了知亦有之。若於二者定有者是共同,如所量性。若定無者是不共同,如所聞性。是故說:應決定不定是方面之法性。為何?因從未知之法不應有疑惑故。

།གང་ཞིག་དངོས་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཁྱབ་པའི་ཆོས་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་གང་དུ་མཐོང་བ་དེར་དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་མཉན་བྱ་ཉིད་སྒྲ་ ལ་ཡོད་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་ཀྱི།མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མཐོང་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཉན་པར་བྱ་ བ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ངེས་པ་ལ་མི་ལྟོས་ཤེ་ན། ངེས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནི་མི་ཟེར་རོ། །དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྒྲ་ལ་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་སྒྲ་གཅིག་ལ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་གནས་སམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་ དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡོད་པར་དོགས་པ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་ཡིན་ ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདིར་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་གཏན་ ཚིགས་སམ་འགལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བའི་སྐབས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若某事物之一切法為二遍行法所攝,而於其中任一亦無決定,則于所見處能生彼二之疑惑。譬如,于常與無常中任一無決定之所聞性存在於聲,故生疑惑;而於色則不然,因不存在故。不定之有無本身並非所依。 若謂:“所量性于同品異品中可見是疑惑之因,如是所聞性于常無常中任一亦不見為無,如何不依有無之決定?“故說”于決定亦”。並非說無決定性。縱使彼有,亦由疑惑門而成過失,因是疑惑之因故,不依決定。 雖然所量性見於同品異品,然而並非由同品異品定有門而成為聲之疑惑因。但因一聲不應有二相違自性,且無餘方式可能,故疑惑”聲是住于常之所量性耶?抑或無常耶?“此乃對有法本身入于常無常性之疑慮。 對有法疑慮任一存在,此于同品異品有無不定者亦同等。所聞性亦如前,因疑惑”聲是屬常耶?抑或無常耶?“故是疑惑因。 是故,如是說明于同品有無疑惑之此種情形,於此說不定處即是能破,因是說不定故。若於他處顯示因或相違,則依次非立論者與對論者之所愛,亦非能破,因未顯示因與相違之處故。

།གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཀྱི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དཔེར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མཉན་བྱ་ལྟ་བུའམ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་གཅིག་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ན་མི་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་གཅིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །དངོས་པོའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་གཅིག་ལ་གནས་དགོས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བརྗོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་བརྗོད་པ་ལྟར་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ངེས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐུན་མོང་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་གཏན་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེ་ན།བཤད་པ། གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ནི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། བཤད་པ། གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ མི་སྲིད་པས་སོ།།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་གནས་པ་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་མ་མཐོང་ཡང་དོན་ གྱིས་ན་གཅིག་ལ་གོར་མ་ཆག་པར་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

若問:“何時既非能立又非處破?” 答:對有無二者皆生疑惑,如具命等性及所聞性;或對同品有一生疑惑,如”某人是一切智者,因能言說故”,此為對同品有性生疑惑。對異品無一生疑惑,如”非一切智者,因能言說故”,此為對異品無性生疑惑。 所謂”一相違”者,即異品無性。如所量性,既非能立亦非能破。若二者皆相違則不成相違,故說”一”。事物之法從異品返,不能了知為同品相違。彼必定須住於一處,故異品決定無者,不應配于同品相違。 復問:“為何說疑惑非能立,且如說相違亦非能破?” 答:因如是無定之能立支分無力故。已說其能立力即無則不生之決定性。不僅共相如此,于具命等性及所聞性等不共相,亦因於同品異品之隨行、返等,即隨遍及返遍生疑惑故,是疑惑因。 若問:“何故所聞性等於同品異品皆不見者生疑惑?” 答:因定從二者返不應理故。 若問:“何故定不應理?” 答:因無離二者之外法故。彼二互相排除安立之二相已攝一切,故無從二法皆返定之餘相。是故,雖于彼等不見,義必應定有其一,故說是疑惑因。

།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ན་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྤྱིར་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ ཏེ་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།མེད་པ་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མཉན་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།སྐྱེས་བུ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ལས་མ་བྱུང་བའོ། །གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་ངེས་པའི་མངལ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་གཟུགས་དང་། ལང་ཚོ་དང་། བུད་མེད་ལ་མངལ་འཇོག་པའི་ནུས་པ་དང་ཆགས་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལས་སྲིད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་ཏེ། མངལ་འདི་ནི་འདི་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཐེ ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ལྟར་མ་ལ་དེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་མངལ་འཇོག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ལས་བྱུང་བ་བཀག་པས་མངལ་གཉིས་པོ་དེ་དང་ངེས་པར་འབྲེལ་པ་ ཉིད་དང་།ཡོན་ཏན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་གཉིས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་ཏེ།ཅི་སྐད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་སྨྲས་པ། གཅིག ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問:“若確定彼處無,云何隨遍與返遍不定?” 答:因無能立定其二者任一有性故。雖總體確定於此等有,僅此不能確定于某處隨行或從某處返。若有顯示定於一處有性之能立差別,則隨遍返遍當得確定,然無此故為疑惑。 如所聞性因不共故非能了知,此已如前說明。從他生者為生,非如是者為不從他生。確定不從他生之胎,即具如是同等功德之人,謂同等功德者,即色相、青春、置胎于女及具貪性。由彼等所生之有情女胎,此胎必為此二者之一所作,令諸餘人生疑。如是,母非他作,二者于置胎諸功德皆相等,故生疑惑。 由遮遣從他生,彼二胎定相屬,又因功德相等,故說於二者任一亦無決定。是故,于某義與二者相屬及於一無定,是疑惑因,非余。 此義阿阇黎亦說:“所謂能立法之不共性,以盡其差別,即以盡其行相差別攝一切義,于彼攝一切之行相差別是疑惑因。何故?因具彼,即具不共性所確定者為攝一切差別故。“僅以攝一切之差別非疑惑因,故說第二因相:“決定一”者,謂必定返於一故,即無故。

།གཏན་ཚིགས་སྔ་མའི་དོན་བཤད་པ། དེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པ་འདི་གནས་པར་འགྱུར་བ་རྟག་པ་དང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་པའི་རྟེན་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལ་དམིགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པ་ཡིན་ལ།རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་གཅིག་ཉིད་ངེས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་རྣམ་གྲངས་གཞན་མེད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་གཞན་ངེས་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེ་ ཚོམ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ གཅིག་བཏང་ན་གཉིས་པ་ངེས་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ལྔའམ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ནི་དེ་དག་ལས་གཅིག་བཏང་བ་ན་གཉིས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པར་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ལྔ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ ཞིག་གི་སྐབས་སུ་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའམ།ཅིག་ཤོས་སུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་བཟློག་པས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་སྲིད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྡོག་པར་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་གཉིས་ཐུན་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཅིག་ལ་བསྡུས་པས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ གཉིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཆོས་གཅིག་ལ་བསྡུ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

解釋前因相之義:“因具彼所攝故”者,此說明除行相差別外,無有常與無常行相差別之外的其他事物,可為此不共法性之所依。若有第三外依,則不應於二相生疑。 緣二分之疑惑,若非無常則必定是常,若非常則必定是無常,以異門方式確立同一義。若無其他異門而不確立其他異門者,非為疑惑,然此乃不了知。正因此故說為第三。 “以盡其差別”者,顯示唯二互相排除之行相為疑惑境。唯二行相,舍一則必得第二,若取五或六行相,舍其一時則不必定得某第二,因為五相為目前所論故。 複次,于某所立法之場合,所說因相應思為不共或另一。於此亦由返于所立法,一切皆為二聚故。應知唯二行相能攝一切。 為解釋第二因相故,說”決定一返”。此說明于常或無常一聚無有了知量。 問:“何故說此二因不共為疑惑能立,而非一耶?” 答:因此二因攝於一不共法,于不共所依事物行相差別生疑,故說二者。攝盡疑惑所緣二相故,因遍故,住于有法者與彼二相屬,由一了知能立於彼等隨遍返遍生疑,故為疑惑因,是故二者須依攝於一法。

།དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པར་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པ་དེས་ན་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལ་གང་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པ་གང་གིས་བཟློག་ཅེས་ཁོ་བོས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཅིག་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཉན་བྱ་ཉིད་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལྟར་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལ་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་ཚུལ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྤོབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཏེ་ངེས་པ་ཁོ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚུལ་གསུམ་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ ནོ།དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་མ་ངེས་པའི་ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་ བ་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྙམ་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཚད་མས་འཐད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如是,由於對隨遍與返遍生疑,故為疑惑之因。所說”返遍決定為因”者,我已在第二品中說明:由於從某處返遍,故於具有不共差別自相之境,從何處決定返遍,即是遮遣之因相,以何能返?由於一遮遣安立故,所聞性成為能詮。 因此,如共相般,不共相亦由對隨遍與返遍生疑故為疑惑之因。此亦遣除所說”不共為不了知因而非疑惑因”之說。 宗法決定而於同品異品有無生疑僅此,如何成不定?因為即使在確定因相之運用中,說者于成立三相無有勝解故,了知者生疑時,僅由此故,彼確定因相亦一向決定,即唯是決定,非不定性。如是,首先由未成立三相故,爲了知者疑惑之因而成不定。然究竟義中,彼實為正因。 是故,不定性之體性決定於何處有之宗法,即為不定。其體性決定復從何生?答曰:所說詮表功德,即從不定法決定性而生,非從余因。于共相,同品異品俱有為不定功德;于不共相,同品異品俱無為功德。對隨遍返遍生疑者,即于同品異品基處生疑即是功德。 不應作”疑惑如何為決定”之思,因為若對隨遍返遍以量成立生疑時,則于隨遍返遍決定成為生疑性。是故,凡說為一切不定之功德者,皆應決定。

།དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྐྱོན་འགའ་ཞིག་ནི་དངོས་པོའི་ཡིན་གཞན་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་དེས་རང་བཞིན་ཇི་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་ངོ་བོ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །འདིར་སྨྲ་བ་པོ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། སྨྲ་བ་པོས་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་སྤོབས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་དོན་གྱི་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། མ་ཚང་བ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་དག་ནི་སྐབས་ཅི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་སྨྲ་བ་པོའི་སྤོབས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་ལ་མ་ཚང་བ་བརྗོད་པ་མེད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི ལོག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཚུལ་གསུམ་གང་ཡིན་པ་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཚུལ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དེ་མ་ངེས་པར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རྒོལ་བ་རང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ པ་ཉིད་དམ།གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །མིག་གིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་སྨོས་སོ།

因此,僅由無體性決定而有無生疑,並非不定,若謂因相亦成不定故。其一過失屬事物本身,其他則為說者之過。故即使正因事物無過,說者以如是自性顯示生疑,則以其自性為疑惑因。 是故,既由事物過失成有過,亦由顯示因相之過失成自性不定過,為顯此義而說:為他比量中,事物法即體性,即因相。依于彼故。此中說者是就能詮而言,因相是所明顯。 若於事物顛倒,則以其理由說立過;若說者顛倒顯示,則由說者勝解過說過。于自比量中,唯應思維義之過失。為顯示例故說:如由士夫勝解理由,不圓滿、無隨遍及隨遍顛倒等。此等過失當隨處說明。如是等為說者勝解過,此不定亦復如是。 若謂如是,此中無說不圓滿,亦無說無隨遍及顛倒,故無過失。云何無過?因為論者應決定說所了知之理由三相,如是稱爲了知支分三相功德不定而說,故因相過失即不定,因為因相即是疑惑因故。 若謂于宗法生疑及任一不成中,雖於事物真實無過,然由論者與敵論者二者生疑之不成性,或說任一不成即能破。眼所取等二俱不成,由於事物亦有過故不說。

།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འགལ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ།མ་ངེས་པས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ངེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐེ་ཚོམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་དོན་ནམ་ངེས་པ་འགལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་རྒོལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་པ་གྲུབ་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ངེས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སུན་འབྱིན་པས་ནི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་གགས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་མེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་གགས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་བརྗོད་པས་ཀྱང་ བྱས་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ།།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་མ་རིག་ནས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདོད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རྒོལ་བའི་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རང་གི་བསམ་པ་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཚིག་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་ འདོད་པའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པས་སྔ་ན་མེད་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་གེགས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་དག་ གིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མ་གྲུབ་པའི་བརྗོད་པས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འཇོམས་པས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མེད་ན་ངེས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

意思是這樣的:相違是因為能證相反於所證義,不定則是因為能證與所證義的決定相反而證成疑惑。而於有疑及任一不成中,雖與義或決定相違,但並未證成相反。 譬如,論者為欲成立所許而立論,如是敵論者亦為成立與彼相反而破斥。若他方說:確實如此,說有疑及任一不成即是破斥之所許。何以故?因為所許之所證決定未成故。 意思是這樣的:破斥是為障礙所許所證之決定,而非要證成某種前所未有之事。由說有疑及任一不成即能障礙決定,故是破斥。 他方不解他意而說:豈非亦無相反成立耶?不僅因所許未成故論者之能立非能立,而且因無相反成立故論者之能破亦非能破,如何說因所許未成故是破斥? 他方表述己意:相反成立並非敵論者言語之破斥。然為障礙他方所許故。此亦因摧毀能立之決定力故。 破斥之言說並非證成前所未有之事,然為障礙所證決定。相違與不定之說,因證成相反及生起疑惑故為障礙;不成之說則因摧毀能立對所立決定之力而為障礙,因為無因相則無決定故。

།གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སུན་འབྱིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ངེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་ དག་ལ་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ངེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ངེས་པ་དག་ལ་ནི་ངེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན། འོན་ཀྱང་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅི་ཞིག་ཡོད། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལས་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་ པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པར་ཏེ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ ཡིན་ན།སྐབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ངེས་པ་འདི་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། འོ་ན་ནི་འདིར་ཡང་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འོས་པ་སུན་འབྱིན་པས་མ་ངེས་པར་བསྟན་ པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པ་ལས་བཟློག་པ་ངེས་པ་མེད་པ་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བལྟའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པ་ན་རྒོལ་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། མ་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ན་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ བསྟན་པ་ནི།གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའོ། །བྱས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་ པ་གཉི་ག་སྟེ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པའོ། །རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའོ།

必須承認這一點,若不如此,是相反義為破斥所證,還是相反決定?若說是相反義,則于所量性等不定者中並無相反義。若說是相反決定,則于不定者中雖有相反決定之疑,然于眼所取性有何相反?眼所取性並不疑惑是常或無常,因為與聲無關故。 他方說:若謂于雙方成立即是雙方皆不成立之因相決定相反。若如是,則依此因相決定,汝言亦承認相反。那麼於此有疑及任一不成中,本應顯示為決定者,破斥顯示為不定即是相反成立。 如是,何不承認與所證決定相違之無決定?故應說亦有與所證決定相違者。因此,由於無把握而對隨行與返遍生疑即是不定,說如是相亦是敵論者之破斥,此理成立。 由於如此,因相相違者,于有無決定時,即成論者之能立與敵論者之破斥。不定於有無生疑時即是破斥。彼等亦應依宜決定宗法、隨行與返遍。 于同品異品中有無之宗法九種顯示:所量性于同品常有,于異品亦有。所作性于同品有,于異品無。無常性于同品勤勇所發中有,于異品二種:非勤勇所發之電等是有,虛空等是無。于成立常住,所作性于同品無,于異品有。

།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་དང་བཅས་པ་ལ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའོ།།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉི་ གའོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉི་ག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པ་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉི་ག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའོ།།རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་ནི་མེད་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉི་ག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མེད་ལ།མི་རྟག་པའི་ལས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དབྱེ་བ་བྱ་ བ་ལ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་དང་ནི་གཞི་སྟེ་རྟེན་གྱི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ནི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ ལ།ནུས་པ་ཡང་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། རྩོད་པ་འདི་ནི་སྤངས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རྩོད་པ་འདི་ལ་མེད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་འགོག་པ་དེ་ལྟར་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་མ་ཐག་ པ་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།མེད་པ་ལ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པ་གང་ ཞིག་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་བཤད་ཟིན་པ་འདི་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་རྩོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ཆོས་གཞན་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།