d4227決定釋論具理法勝 饒益賢 智慧賢c3.5s|d4227決定釋論具理法勝 饒益賢 智慧賢c3.5s(續4)
若是能立,如何無過?答:所謂”僅此”,即有性僅周遍、剎那性等有法于所立有法,此能立性于已成立有法上以總相非不成立。若有性僅為事物僅周遍之所立法,以量如何決定彼周遍時,則非相違。 即使由返體成立周遍性是相違,而由彼不成立非相違,如是于周遍不成立處疑為相違,于成立處則非,故若周遍成立則非相違。于異品離繫有疑惑僅是周遍不成立之因,若彼成立則定是離系,故亦非不定。由如是依所立而有能立者,無不成立、相違、不定之過失。 如是已完成旁論,為結束正文故說:此二種是因相,彼即于自所立之返體所立為相違,余則皆非。能知性是以關聯為先導,彼于因相與相違無差別,故因相有何等關聯,相違亦唯有如是關聯,為顯示此義故,論師說四種法相。彼等即前已舉例。 為遣除主張特殊命等相應及總相所量性不定而說為定者,論師說二種。彼不定將於說似因時解說。離系主要為遮遣異品故,因相由了知異品離系而能立,非成立所立后遮遣他者,為顯示此義故說三種法相。 云何?如是:非由隨行門方便能令知因相,因從無常性因相不能了知非從功用生性故。彼無常于成立非從功用生時,見於電等。
།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་འདི་ལས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །འོ་ན་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ལོག་པ་ཡིན་གྱི།མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྟ་བུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན་ དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་དེ།འོ་ན་ནི་འདིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ལྡོག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་ མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདིར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གང་འགའ་ཞིག་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདིས་ལྡོག་པའི་དོན་ཅི་འདྲ་བ་ བཞིན་བརྗོད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ན།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟག་པ་དང་མེ་མེད་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་བྱས་པར་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།
若由隨行門而能知,則無常性亦應成為能知。從此無常性不能了知所立,因為若與離系俱時的隨行為能知,此中無離系而僅是隨行故,對此疑慮,舉出另一個例子。 那麼,“由非觸性故,聲是常”此中應有了知所立。非觸性是從無常等離開的,而非如無常性。若思”此中因於同品一分轉故,隨行非主要,故無了知”而生疑慮,則舉出另一個例子。 那麼此中由遍及一切同品故隨行有力,由見異品一分離系故離系力弱。于成立剛剛生起性時,無常性存在於一切同品,而從異品一分虛空等離開。 若思”此中亦不能了知,因為無從一切異品離開故”,若因從一切異品離開,則如”凡所作者皆是無常,非是常”此語所說如是離系義,即如是確定于有法上存在於了知所立時,應許為因,如是則應許由遮遣異品之因而能知。 若非如是,即若無遮遣異品,則不能顯示從一切異品離開故。如是,若許于了知所立時確定從一切異品離開為能知,則于聲與地等有法上,若不作常與無火之遮遣,則不能確定從一切異品離開。
།སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་པོས་མཐོང་བ་དེར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་བྱས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན། གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པར་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་པར་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ གནས་སྐབས་གང་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་མི་རྟོགས་སོ།།དེ་མ་རྟོགས་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས། སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་ནུས་པ་ཡིན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་ པར་བཅད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་བྱས་པས་གང་ན་འདི་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲི་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་བ་ ཡིན།སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ཡོད་པ་ཙམ་ གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་ཆེ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་ལོག་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་པའོ།
聲和地等本身對於是否為異品存有懷疑,對於是異品事物存疑的有法上,因的趨入即是懷疑趨入于異品。因此,若了知者通過遮遣異品而能了知所立,則能顯示因從一切異品離開。 若問:“如同遮遣常性后了知遮遣彼之無常自性,同樣了知無常性時,豈不是由勢力而不了知常性嗎?“誠然如此,然而在何時以成立方式應了知無常性時,由勢力所應了知的異品遮遣則不能了知。若不了知彼,則因於異品離開存疑,如何能于聲和地等有法上引生確定無常性等? 因此,若因確定于異品上無有,則能引生確定無常性。由於對所立有法作異品遮遣,凡有此者,因無絲毫異品之氣味故,當了知無異品。故由能立之勢力應作異品遮遣,不成為能立了知,因為因不確定故。若了知遮遣,則由確定從一切異品離開故,因無有過失。 因此,僅由有此隨行不能了知所立,因為從無常性不能了知非由勤勉所生性故。由等同亦非,因為從非觸性不能了知無常性故。由主要性亦非,因為于無常性不能了知由勤勉所生性故。如是,由非差別性故,雖隨行非主要,然若有離系遍及則有了知。“譬如”者,是顯示舉例。
།འདིར་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་།འདིའི་ལྡོག་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྡོག་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་པའི་གཏན་ ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་ཞེ་ན། གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཅིག་ཏུ་ ངེས་པར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་ན་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་གཏན་ཚིགས་མི་རྟག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། ལྡོག་པ་རྟོགས་ན་ངག་འདིའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འབྲེལ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་འདིའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་ དག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བའི་ལྡོག་པ་དེ་ཡང་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་ལ། སྦྱོར་བ་གཞན་ལ་ནི་མེ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་སུ་རྟག་པ་དང་མེ་མེད་རྣམ་པར་བཅད་པ་བྱས་པ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་བཟློག་པ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་དོགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ལྡོག་པར་མི་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ལན་སྨྲས་པ་ནི། རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཙམ་ནི་སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་ཙམ་དེས་ནི་རྟོགས་པ་བོ་ལ་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པས་རྟོགས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པར་འགྱུར་བ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།
此處雖由勤勉所生性僅存在於一個同品中,但由其離系遍及異品故,可見其確實能夠令人了知。因為隨行非主要而由離系遍及異品的因能令人了知,所以”如是”即是了知如此性質的因。 若問如何了知?即是從一切異品離開而於同品一向決定:“凡由勤勉所生者,彼即是無常性。“因為是如此的因,故因通過遮遣常性的緣故而令人了知無常,而非通過能立門。 若問:“即便承許由確定從一切異品離開的因能令人了知,然為何是通過遮遣常性門而令人了知?“答:因爲了知離系時,此語的功能即所謂的關聯性得以圓滿。此語的意義是因從一切異品離開,而當了知離系時,關聯性即得圓滿。如是離繫於聲上即是遮遣常性,于其他結合則是遮遣無火。 因此,了知聲和地處遮遣常性和無火的所作性因具有從一切異品離開時,才是能令人了知,其他則不然。若是能立令人了知,則由於對所立有法懷疑為異品故,懷疑趨入異品,將不能確定從一切異品離開。 他方答道:僅僅異於常性等,並非是對聲和地等有法所應了知的,因為僅僅異於彼等,了知者無有懷疑故。然而,應當了知無常性等共相本身不與異品混雜而遮遣異品。此是其意趣。若由能立了知,則由勢力而成為遮遣則是困難的。
།དེས་ན་འདི་ལ་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཉི་གཅིག་ཅར་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ལ་ནི དོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱི་མི་མཐུན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་རྟོགས་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དེ་ཉིད་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་བྱས་ན་ཡང་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གཞན་ངེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་གང ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་འོ་ན་འདི་དག་གིས་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་མོད།གལ་ཏེ་མེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་ན། མེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཞན་རྣམ་པར་བཅད་ པ་རྟོགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་མེ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ལ། མེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡང་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་མ་ཡིན་ པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ངེས་ནས་མེ་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཡུ་བུ་ཅག་ཁྱད་ཅི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ ཀྱང་མེ་མ་ཡིན་པ་ན་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེ་དེ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།ངས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་མེ་བསྒྲུབས་ནས་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ངས་ནི་འཇུག་ པ་གཅིག་གི་མེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་མེ་ཉིད་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཙམ་ ལ་བརྟེན་ནས།གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཅེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་དུ་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཅི་སྲིད་གཞན་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་ པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ལ།ཅི་སྲིད་དུ་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་དོ།
因此,對此應當同時進行”此即是此,非是他者”的能立和遮遣二者,僅僅遮遣則毫無疑慮,此即是所顯示的。 若說”若彼等必然”等,若不了知從異品遮遣共相,則所欲求的無常性等共相本身將不能確定,因為有懷疑故。若作他者遮遣,則由另一遮遣了知自性確定故,何須由其他共相確定?為顯示此義而說:若必然應了知火等彼等與異於火的他者相混雜之離系性,則此等應了知異於無及不混雜性本身。 若問:“若了知遮遣非火,則將成為不了知火性?“答:僅由了知他者遮遣,所欲求境確定之果已得圓滿,因為已成立故。此處應當確定火。非火即是遮遣火,而遮遣非火即是火故,確定遮遣非火后即能確定火性,因為無有他相故。因此,如何說僅了知遮遣彼等火等之非火非為所知? 若問:“若如是,則我等有何差別?汝亦說遮遣非火即是所知之火,我亦如是故。“答:汝是成立火后,由其勢力以另一了知遮遣非火,而我是以一趨入遮遣非火即了知火性,因異品之無即是所立外無他故,差別甚大。然而,汝亦必須作異品遮遣,僅依止於此而說”應了知彼遮遣他者”而已。 如汝見解則不能作為遮遣他者性,因為乃至未遮遣他者之時,彼能立本身未離異品,乃至無有能立之時,亦無遮遣他者,是故僅說此許。
།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་མེ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ལ་རག་མོད། བར་དུ་ རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་།རྣམ་པར་བཅད་པ་དག་གི་དབུས་ན་གནས་པའི་སྤྱི་གཞན་རྟོགས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་དེ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་བར་ན་གནས་པའི་བར་གཅོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པས་ སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་བསྟན་པའི་ཞར་ལ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་ནས་འོ་ན་ཞེས་སྨྲས་སོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནང་དུ་ཅི་ལྟར་འདུས་ཏེ།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནུས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་སྙེད་ཅིག་ཡུལ་གང་ན་གནས་པས་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེད་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ དུ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདྲ་བ་སྟེ། རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཉེ་བའི་ཉེ་བ་དེ་འདྲ་བ ལས་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ན།ངོ་བོའི་དེ་འདྲ་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྐད་ཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་ལྟོས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དོན་ གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་པར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ། རུང་བ་དེ་ཡང་ཚོགས་པ་ ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།
若你必須作他者遮遣,則須了知彼火等,中間的遮遣與所遮之間存在的其他共相有何所知?如遮蔽般的共相,猶如聚集中存在的間隔,因此毫無作用。此即是由必要之返體能立所顯示。 因此,如是顯示九種宗法之餘,已說明自性、果法及不可得三種能知,見有異於彼等之其他能知故而說”若爾”。 果生推度云何攝入自性、果法及不可得三者之中?意謂果生推度非是三種因相之所依。 關於”從具力因推度果生”,此處具力因是指凡於某處住立能生彼果之諸因,是處於適宜處所之聚集,而非最後階段之聚集。因為彼時在隨尋因相之前果已顯現,且果若現量,則不應確定最後階段故。 此果生推度稱為自性因相。何以故?因不待他義故,唯與彼性相系屬故。若問:“果生何以不待他,當其須待最後剎那時耶?“答:“此亦”,即生果。“云何”即何種,謂何種因聚鄰近,由不待他義故,唯與如是體性相系屬之自性。此處非依剎那,因唯生彼性故,是故無所待,此為語義。 雖不待他,然因果生是他義故,云何是聚集自性?因為于果生推度中,推度處於適宜處所諸因之某種適宜生果性,而彼適宜性唯與聚集相系屬。
།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་ན། འོ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ངེས་པར་ རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྫས་རྣམས་ཚོགས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཏེ། ཚོགས་པ་ཉིད་ཙམ་ལས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ ཀྱི་འགྱུར་བ་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་ཅེ་ན། བཤད་པ། བར་འདིར་ཏེ་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་ན།འོ་ན་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། རུང་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བ་ལས་རྫས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་བཤད་པ་ནི།རྒྱུ་ཚོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདི་ནུས་པའི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འགྱུར་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུར་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ནུས་པ་འགྱུར་བ་བོགས་འབྱུང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ རྐྱེན་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཚོགས་པ་རྫས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་དེ་ནི་ཚོགས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།ནུས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རིགས་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའམ། དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ ཅན་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རུང་བའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་ལ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ པའི་རྒྱུན་དེ་ལ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར་འདིར་འབྲས་བུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ་རུང་བའི་གནས་སྐབས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
由於如是,故唯是其自性。若果生功能僅與彼性相系屬,則由果生決定故,何不唯定能推度果? 答:因諸因事物僅由聚集,非僅由聚集性生起自果。何以故?因果生須待從聚集所生諸功能之後后差別轉變故。 若問:雖待後後差別轉變,何故不能推度果?答:因於此間,即至功能轉變生起之間,可能有障礙故。 若問:若果生有障礙可能,則適宜性亦不應一向決定推度?答:適宜性由近聚事物不待他事故,于推度無違。 為顯示此推度故說:因聚為有法,此後后功能轉變殊勝者為因能生果之功能,為所立。由無須待功能轉變增長之俱生緣他事故,為因相。 此說:由因聚不待他事故,是能生果之適宜性。若謂所見因聚非適宜性,因彼適宜性須待后位差別為因故,云何無所待耶? 說”功能生”者,謂唯由自類及前者,或唯由彼性為因。由唯彼性為因故,聚集功能不待他。 此說:此中由不待他而成立適宜位生起處,是就相續而言,非就剎那。于彼聚集相續中,于適宜性處確有不待他性。如是此處非果決定,亦非他適宜位,亦非推度疑惑境。
།དེའི་ཕྱིར་གང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེས་རྗེས་སུ་ དཔོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་པའི་མཐའ་བཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟག་པའི་མཐའ་བཟུང་གི་རུང་བའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་ཚོགས་པ་ རྣམས་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་དེ་དག་རུང་བའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་བརྒྱལ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཡང་མ་ངེས་ན་ནི། གེགས་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་བརྒྱལ་བའི་བདག་ཉིད་དང་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་ངེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་འདི་ཉིད་དུ་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རེས་འགའ་བའི་དངོས་ པོའི་ཡུལ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རེ་རེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་ཤིན་དུ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །རེ་རེ་ནི་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་རུང་བའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོགས་པ་ཉིད་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་གཅིག་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤིན་དུ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། ཅི་ལྟར་བུམ་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡོད་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉེ་ན་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་ པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རུང་བ་ཉིད་ནི་འདི་ཁོ་ནར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་ པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འདི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཚོགས་པ་འགའ་ཡང་རུང་བ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གང་གི་ ཕྱིར་དེ་དངོས་སུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ།འབྲས་བུ་དེ་ཙམ་གྱི་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།
因此,凡無疑者即是所應推度。若無障礙則生果者,是說有帶推度邊際之果。所謂”可能”亦即是此。故帶推度邊際之適宜事物境,于諸聚集是決定的。 若彼等聚集於適宜位生起昏迷境之事物亦不決定者,則縱無障礙,如餘者般,彼等亦不能生果。是故,適宜性隨順昏迷自性之決定,是境事物之決定,亦是所應推度。 于推度遍智者與離貪者之可能性時,此不待他義即是因相。若是間或性事物之境即是所應推度。 若問:何故是聚集而非各別?答:由不聚集者極無功能故。可能性之境之適宜性亦唯由聚集推度。各別非能生,亦非適宜位生起之境,因唯聚集是適宜故,又彼不從一生故。故極無功能。是故不從一推度果。 當如是說時:如瓶雖有俱生緣而無功能,種子則不然,種子若近俱生緣即有功能。若如是,則應能推度功能。 僅由此能生果之適宜生起境之適宜性,唯在此處,非在他處,如是推度則不應理。正因此故,雖未見於相違品轉,由有餘故,此推度成不定。 此中於所立適宜性,不適宜者為相違品。若雖未見任何不聚集轉于適宜性,然由彼非現實功能,又非與唯彼果類相屬故,于推度有餘。
།དཔེར་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དེ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་ལྷག་ མ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ང་དང་ངའི་ཞེས་མ་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་དག་མི་འབྱུང་ ཞེ་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།ཚུལ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ནའོ། །ཚུལ་དང་ཚུལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།མི་བརྟེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གི་རྣམ་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་མེད་པར་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེའོ། །བརྟན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏེ། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཐོས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཉེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ལུས་དང་དབང་པོ་ནི་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་ནི་རེས་འགའ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ངོ་། ། ལུས་རྒྱས་པ་དང་ལང་ཚོའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། བརྒྱུད་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་བརྟས་པ་དག་ཀྱང་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་བར་ནི་རྣམ་འབྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང བར་བྱའོ།།ལུས་དང་དབང་པོ་དག་དངོས་སུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇུག་ པ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟགས་འདི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་དང་དབང་པོ་ དང་བློ་དག་ལ་རུང་བ་ཉིད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
舉例說明:從身體、感官和心識等推度貪慾等是有餘的,因為我執和我所執是其因故。為何如此?說明:因為未見有”我”和”我所”時,即無貪著與嗔恨。 又問:為何無我執則彼等不生?答:非如理故。理即是事物的真實性。如理而作意即是如理作意,即緣於事物真實性。與此相反即是非如理作意。 其有四種:于無常起常想、于苦起樂想、于無我起我想、于不凈起凈想。若無如是等,過失則不生。常倒、樂倒、凈倒等遍於一切,以我倒和依止性遍於一切故,非由聞所生。因此,無此等非如理作意則過失不生,故以我執為先導。 其中,身體和感官暫且非因。心識則是間或性。故此等無因性。即使某種方式是因性,身體豐滿及獲得青春狀態是我執和我所執覺醒之因,間接亦成為貪慾之因。如是,諸根強健亦是覺醒之因,此應隨順因明論。 身體和感官非直接因,故雖由間接為因,然于離我執和我所執者則無功能。是故,雖未見相違品離貪者轉,此推理因相是有餘的。 解釋有餘之自性即是錯亂。僅由未見於相違品不能決定遮遣,故為錯亂。因此,于身體、感官和心識等適宜性非決定,因有所依所取之他因故。
།དེས་ན་དེ་དག་ལས་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྒྱུར་མ་གྱུར་ཅིང་འབྲས་བུར་ཡང་མ་གྱུར་པ་དང་། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རོ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དཔེར་ན་མུན་ཁུང་ན་ཨ་མྲ་དང་མ་དུ་ལུང་གའི་རོ་མྱངས་པ་ལས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དང་།མེའི་དྲི་མནམས་པས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་གཟུགས་རྟོགས་པ་དེ་ཅི་ ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུ།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གཞན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ཡང་རོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རོ་ལ་སོགས་པའི་གོ་བར་བྱེད་པས་རྟོགས་པ་ནི། རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་དུ་བས་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས། ཐལ་བ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་དང འདྲའོ།།གལ་ཏེ་འདི་རྒྱུ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེར་ཡང་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྗེས་སུ་དཔག་ན་འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་འགྱུར་བ་གཟུགས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པས་འབྲས་བུ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདི་ལྟར་རོའི་རྒྱུ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཞུགས་པའི་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་རོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་ནི་ཐལ་བ་དང་དུ་བ་དང་སོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ནི་བུད་ཤིང་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་མེ་སྟེ། དེ་ཅི་ལྟར་དུ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །གཅིག་ལ་དུ་མ་སྐྱེས་པར་ངེས་པ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། རོའི་རང་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་མེད་ན་རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།
因此,不能從這些推度有。那麼,非因非果,且所謂”其他”非自性的特殊味等所了知的色等,譬如在暗處嘗阿摩羅果和摩突倫迦果的味后了知與之俱有的色相差別,以及聞到火的氣味而了知與之俱行的色,如何攝入推理中?既非量又非非量,因此應成為另外的標誌耶? 解釋:彼等依賴於與味等共聚一處的色等,由味等能表而了知,即是由因法推理。意思是說,此了知即是因法推理所成。譬如由煙推理火等聚合,推理灰燼、炭等柴薪的變化,與此相似。 若謂此是推度因以外的果,而非推度因法,則對於推度因以外果之處,也是推度如是因性,若推度此則能推度其他果,是推度能生色的功能,而非由異於推度因的了知而推度其他果。為何?解釋:如是,味的因即是色的所取因的功能入于俱生緣,彼能生味。 味的所取因依賴於能生自果的色所取因的俱生性。柴薪的變化即是灰、煙、炭。其所取即是柴薪,故俱生緣即是火,如其生煙,與此相似。 從何得知於一生多的決定?解釋:味的自因,于生果隨順,若無彼,則味的所取趣向自果,即是諸色所取因的趣入因。
།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའི་འཇུག་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་འཇུག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་ པའི་རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཇུག་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཇུག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཕྱོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བའི་རོས་དེ་ལྟ་བུ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་པ་ན་གཟུགས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཟུགས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཉིད་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ནི་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །འོ་ན་ནི་རོ་མཐོང་བ་ལས་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ལ་ཡང་ འདས་པ་རྣམས་དང་དུས་གཅིག་པ་རྣམས་རྟོགས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་ཞིག་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་སྐྱེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་ད་ལྟར་དང་འདས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གོ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་བ་མ་འོངས་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པ་ནི་རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་གེགས་བྱེད་པ་དང་མ་ཚང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ནུབ་མོ་ཉི་མ་འཆར་བར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་སྐར་མཐོང་བས་རྒྱུ་ སྐར་གཞན་འཆར་བར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ངེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་འཆར་བ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་པ་དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་གྲོག་མ་འཕོ་བ་དང་། ཉ་འཕར་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་གཞན་ལས་ཆར་པ་ལ་སོགས་པ་ རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གྲོག་མ་འཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆར་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཆར་པ་ དང་གྲོག་མ་འཕོ་བ་དང་ཉ་འཕར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།
生果隨順相的味所取因的趣入,即是於色所取因趣入的俱生緣中有味所取趣入者,稱為”具有色所取趣入的俱生緣”之義。因此是色等的決定生。是故,從具有俱生緣的趣向自果的色所取因所生如是之味,當推度此時即是推度色,而非離因推度而別行推度色。因推度即是如此,非他。因此,此即安立為因法推度。 那麼,從見味了知未來色如何是因法推度耶?解釋:從味等推度色等之中,能了知過去及同時諸法,而非未來諸法。凡是顯現的味等,若了知由直接或間接從色所取而生者,則如理能表示現在及過去的色等,而非未來,因為現在於未來有錯亂故。未來由與他因相關故,可能有障礙及不具足,故成無。 夜晚決定日出及見星宿決定他星宿升起,彼非推度,因為無決定因而自性決定故。無決定因且是未來升起故。因此,從味等了知色等者,亦是從果相生起的推度。 由此說從味等推度色等是從果相生起,即說明從蟻移動、魚躍起及如是他法推度雨等,亦是由因法推度從果相生起而說。云何?解釋:從蟻移動等推度雨之中,唯有諸大種的某些狀態差別是雨及蟻移動、魚躍起的因。
།དེ་ལ་ཉ་འཕར་བ་དང་གྲོག་མ་འཁྲུག་པ་མཐོང་ནས་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན་འདས་པའི་ཆར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ཕུག་ན་འདུག་པའམ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་བར་ཆར་མ་མཐོང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཉ་འཕར་ བ་དང་གྲོག་མ་འཁྲུག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ན།ད་ལྟར་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གྲོག་མ་འཕོ་བ་ནི་སྒོ་ང་དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ་བའོ། །ཉ་འཕར་བ་ནི་རྫིང་བུ་སྤངས་ནས་འགྲོ་བའོ། །མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ མི་དཔོག་གོ།།གཟུགས་ལས་རེག་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་རེག་པ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རྒྱུའི་ ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ལ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་རེག་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བཟུང་བ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱང་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པར་ངེས་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་བ་ལང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོང་བུ་འདི་ནི་རྭ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའོ། །རྩིག་ཕུགས་ནས་ལྟ་བས་གོང་བུའི་ཕྱོགས་ གཅིག་མཐོང་ནས།མ་མཐོང་བ་རྭ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྭ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོའི་འབྲས་བུའམ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལ་ཡང་བ་ལང་ཞེས་ཚོགས་པ་ རྣམ་པར་གཞག་པ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཡན་ལག་དེ་དག་མེད་ན་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་ བུ་བ་ལང་ཉིད་ལ་རྒྱུ་རྭ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལྐོག་ཤལ་དང་རྭ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནོག་དང་མཇུག་མ་དང་རྨིག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་ནི་བ་ལང་ ཞེས་བྱའོ།
其中,見到魚躍起和蟻擾動時,以因法推度即是推度過去之雨。若在地洞中或其他處未見雨而見到特殊的魚躍起和蟻擾動,則也能推度現在。其中,蟻移動是指攜帶卵而行。魚躍起是指離開池塘而去。未來諸法因有錯亂故不可推度。 從色推度觸覺者,是從果相生起。為何?解釋:因為色等依於四大種故。作用即是具有色等的聚合,彼等與四大種無別而趣入,因此從色推度觸覺即是推度俱行因。從觸等推度色等是因法推度,而此從色等推度觸覺是推度因性,此為差別。 世間由執取無則不生而推度隱蔽,又因色與味等攝於一聚合中,故定依一聚合。那麼,“因是牛故,此團塊有角”之推度,從墻孔窺見團塊一分后,了知未見的有角之分。若說”牛性”非是有角一分之果或自性,亦非不可得之關聯?解釋:其中,“牛”即安立聚合,凡是堪為牛之名言者,其因即是成為一分之具支聚合。為何是因?解釋:因為無彼等支分則無聚合安立故。因此,對果牛性推度因有角性。 云何聚合安住之因是具聚合者?因為說垂胡、角等即表示瘤、尾、蹄等彼等之聚合名為牛。
།དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་ཚོགས་ཅན་ཆ་ཤས་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་ཚོགས་ཅན་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་ན་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་སྟོན་པར་ བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ལས་རྭ་ཅན་རྟོགས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བ་ལང་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་མི་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་ཏུ་རུང་བ་ ཉིད་ནི་དེའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཅིག་པ་རྭ་ཅན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་པ་ ཉིད་ནི་རྭ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྭ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་སྣང་བའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་སྒྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ཤས་མཐོང་ནས། མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཤས་རྭ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཅི་ལྟར་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་རེག་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བ་ལ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་བྱེད།འོན་ཏེ་ཡན་ལག་དེ་རྭ་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྲིད་པས་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་ན། འོ་ན་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལས་ཀྱང་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་སྟེ་རྭ་མེད་ཀྱང་རྭ་དེ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡན་ལག་གཞན་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་རྭ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འདི་ལྟ་ བུའི་རིགས་ཅན་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་འདི་ལྟ་བུའི་ཡང་རྗེས་སུ་ འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ངེས་པར་གཞན་ཡང་ཅི་སྐད་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཆུའི་བདག་ཉིད་དེ་འདྲ་བ་གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་གཞི་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཆུ་དེ་ནི་གཞི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།
因此,此”牛”之聚合安立與具支分相關聯,若無彼具支則不生起,故於某些隨行及返遮之隨行者中,能顯示自之因相。因此,從牛性了知有角者,是從果相生起。此中,于牛性安立中所見不錯亂之大分是有法,聚合可安立性是其法,一分有角是其因。由此,因果事相是相應的,而非事物性。角等支分是牛名言趣入之因,故牛名言趣入性即是以角等為因相。所見有法與所立角依於一聚合故為相關。 其中,若於顯現諸分證成堪為牛名言性時,則為自性因;若時見到于牛名言性不錯亂之諸分后,了知未見之角等其他支分時,則為果相因。然而,如何從見色推度觸覺是勝義,如是從見牛名言性一分,為何不推度依於一聚合之其他支分?若謂因支分可離角故不推度,則從牛性亦不應推度。若謂雖無角,于能生角不錯亂遍於一切支分。若如是,則從見其他支分亦應推度角。 若如是,則此類勝義推度即由色等安立而安立。從名言性推度因此非事物,故別立,為顯示應隨順如是方便故。為顯示無錯亂決定亦攝於所說推度性中故說:如是水性無動,因從基成立故,彼水是彼基之果。
།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆུ་བརྟན་པ་མི་གཡོ་བ་མཐོང་ནས་དེའི་གཏིང་མ་མཐོང་ཡང་གཞི་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་ རྒྱུན་འཇུག་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་གཞི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྒྱུན་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཞི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དེ་འདྲ་བ་མི་གཡོ་བ་ནི་གཞི་དེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞི་དེ་ ལས་ཕན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་དེ་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཐོབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གྱུར་པའི་ཕན་པ་ཐོབ་པས་ཆུ་དེ་དེ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་ཆུ་ལས་གཞན་ཉིད་ ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ།དེའི་ཞེས་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་པ་དང་། འབྲེལ་བ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཡོ་བ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཡིན་གྱི།གཞི་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞི་དེ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཞི་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ ཆུ་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ལ་གནས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ནི་ཅི་ལྟར་ལྡན་པ་དེ་ཆུ་དང་གཞི་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། ཅི་ལྡན་པ་དེ་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནམ། འོན་ ཏེ་དེ་དག་གི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྲང་།རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ལྡན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་གཞི་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཆུ་གཅིག་ཉིད་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གིས་ནམ་མཁའ་ནས་བསྐྱུར་ཡང་མི་གཡོ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད། ཆུ་འབའ་ཞིག་པ་དེ་ལ་ལྡན་པ་སྐྱེད་པའམ་འདུ་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བའམ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དེ་ལ་སོ་སོར་ནུས་པ་ མེད་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པས་ལྡན་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
因此,當見到水穩定不動時,雖未見其底部,仍能推度有基礎存在,這也是從果相生起。若說由與其他因相關而流動的水流非為基礎,則回答:相續相關之因非為基礎,然而是相續特殊自性之因。如是不動自性是從彼基成立故。為何?因為若無從彼基獲得利益體驗,則不應理獲得如是稱為無動之狀態差別故。因此,由獲得成為自性之利益,彼水從彼成立。 對於承許利益異於水者所說之答覆已說明:由於彼之關聯不成立,若承許其他關聯則成無窮故。從其無動狀態施予利益性生起故為基礎,而非謂為基礎。若謂非從彼基生起自性差別故水如是安住不動,而是從具彼基故。 若謂具有性是令水不動之關聯自性二德所依而生起,則問:若如是,如何彼具有性成為水與彼基之關聯?是因從彼等生起故?抑或因是彼等和合故?因無他種可能故。若因和合故為彼等關聯,則彼具有性如何不依于基礎而僅於一水和合?若因生起故,則何故不由一者生起,即使從空中投下亦能安住不動? 若謂唯水于彼無生起具有性或和合之能力故。若如是,則于生起或和合別別無能力之水等,即使聚合亦如是見無能力。是故具有性不能與彼具有性相具。為何?因非能作利益故。
།གང་གི་ཕྱིར་གང་དང་ཆུ་ལྷན་ཅིག་པར་ གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ཀྱང་ལྡན་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ནི་གྲོགས་དེས་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པར་འདོད་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཆུ་དང་གཞི་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་གང་ལས་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི ངོ་བོ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཕན་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕན་པ་གཞན་ དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེ་བ་ཉིད་ཕན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཉི་ག་ལྟར་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི་སྒྲའི་ཕན་པ་བསམ་པར་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པ། དཔེར་ན་གཞི་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཆུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དང་། གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་ སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།བཤད་པ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པས་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེས་ན་གཞིའི་དངོས་པོ་འདི་ཡང་འཁར་གཞོང་གི་རྒྱ་ཤུག་དང་ས་གཞིའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁར་གཞོང་དང་། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་། བློ་དང་དོན་བྱེད་པ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ལྡན་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་ཀྱི་དངོས་པོས་བྱས་པ་ཉིད་དོ།
因為凡與水同時存在者,唯是對其作利益,故即使其存在也不成為具有具有性。若說對於同時存在者,由於彼伴已作利益故認為有能力,那麼如何說因非能作利益故? 答:對於水與基等非所生與能生者,不存在任何所謂由作利益故成為有能力的利益。非果之自體性非為利益,因為自體已成就故非所作。亦非具他性自性,因為即使作他體性,彼所利益事物亦無利益故。 若說利益雖非他與非他,然而鄰近性即是利益,則說兩者皆非。非他與非他非作者,以全無所作故非能作利益。所謂無任何利益,此于聲之利益考察已廣說。 因為已成就諸自性無任何利益,故事物關聯即勝義關聯,譬如由與基關聯而水得安住,一切依止而得近住作用差別者,皆由因果事體安立。 那麼,如何成為所依能依事、所顯能顯事、因果事等差別名言? 答:由生起作用差別之分類,以差異安立所顯能顯等。故此基事亦即是生起盆中果實與地面之水等之能力。因為生起能力即是基事,故於盆與果實等,其自性即是所依能依自性之名言,而覺與作用則由所生能生事體所作,因為無具有性故,或雖有具有性,彼等若無所生能生事體則不生起故。彼等唯由所生能生事體所作。
།གཞན་ཡང་བསྐྱེད་ བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ནི་ཕན་པ།དེ་ལས་མི་ལྡན་པ། དེ་ལས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་བརྒྱུད་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་བརྟག་པར་ཡིན་ན། བརྒྱུད་པ་རྟོག་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་ ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱས་པ་ཉིད་དོ།།ཡང་ལན་སྨྲས་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞི་ཡིན་གྱི། མ་གྲུབ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གནས་པ་དང་ གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པ་ནི་ཕན་པ་མི་འཐད་པ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ལྟུང་བ་འགྲོ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གེགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དམ་གཞན་དུ་ བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་གི་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་གེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། མེད་པ་ནི་དངོས་པོས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གེགས་ནི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་བྱེད་པ་ཡང་ལྟུང་བའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ གི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པ་པོས་ལྟུང་བ་དེའི་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟུང་བ་དེ་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ལྟུང་བའི་གེགས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།འགས་ཀྱང་ལྟུང་བའི་གེགས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པའི་གེགས་དེ་ལས་མི་ལྟུང་བར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པར་མཚུངས་སོ། །ཅི་ འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན།བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉམས་པ་དང་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་གོ་ཅི་སྟེ་མི་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདྲ་བའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པའོ། །རང་བཞིན་གང་གིས་སྔར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ བ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྟུང་།འོན་ཏེ་གེགས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་ལྟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གེགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། ཁྱད་པར་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་ནི་ལྟུང་བ་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་བྱས་ཀྱང་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།
複次,由所生能生事體而有利益,由此而無具有性,由此而成所依能依事,故所生能生事體以間接方式觀察為所依能依事,則觀察間接性無義故,名言等唯由所生能生事體所作。 又若答:因令已成就者安住故是基,非因生起未成就者故。若如是,則因令安住故為能安住者,安住與他及非他不應理,已從利益不應理中說明。因遮止墜落行進故為能安住,非因作安住故。 若說:障礙亦非事物故,不應觀察為彼自體或他體。則何為所謂非成為能生作者之障礙?無者非由事物所作。障礙因是作用故是事物,且其作用即是墜落之能生性。因為由能安住者對彼墜落作障礙,即是對彼墜落作非他性。 因為若是他性,則于所謂墜落障礙之事物上安立能安住者,故將成任何人都未作墜落障礙,因為行進之法性無有改變故。對於承許由能安住者所作之障礙而不墜落者,亦同樣可作詰難觀察。 如何詰難?雖已作成,因具行進法性者之自性差別無損無生故,何故不墜落?此即如是詰難觀察。因為先前將墜落之自性現在仍然如是,故何故不墜落? 若說由所謂障礙事物于墜落事上成就差別,則不僅是障礙,彼差別亦因是異體性故,事物唯是無止墜落之自性。即使作差別,因墜落法性之自體即是彼時位故將墜落。
།འོན་ཏེ་གེགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གེགས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཞན་དག་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་བྱས་པ་ལས་ནི་གེགས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། མི་ལྟུང་བ་བྱེད་ན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ཐལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་ལོག་པ་གེགས་ཡིན་ན། དེ་ནི་འབའ་ཞིག་གིས་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེད་པ་བྱེད་པའི་ངག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།དེའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་མེད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་འགོག་པའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་མེད་པའི་དངོས་པོའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དངོས་ པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་ནི་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ལྟུང་བའམ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་ བཞིན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོའི་བྱ་བ་བཀག་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་དེའི་ལྟུང་བ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གནམ་དུ་འཕངས་པའི་བོང་ བ་དཔུང་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྟེང་དུ་སོང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟུང་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་གནས་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་དེའི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་གནས་པར་ བྱེད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་འདི་དངོས་པོ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།གནམ་དུ་འཕངས་པ་བཞིན་ནོ། །རེས་འགའ་གནས་པར་ཡང་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ པར་ཡང་གནས་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་གེགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་ཀྱང་གནས་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།
若由障礙所作之差別又造成其他差別,如是則將成無窮。若說作為墜落法性自體之障礙,則說明:他人不承許由作成如是不墜落法性之自體而成障礙,因為若作不墜落則成能生故。因此,若墜落之遮遣為障礙,則非僅由彼能作。故由作無之語亦將說明非事物之作用。因為所謂無者實不存在。 因此,“作墜落之無”此語當成遮遣事物作用之義。若問:何以非無之事物作用?則說”以某種方式”,因為若是差別或無差別之作用,則不應理非為無事物故。作用遍於有,于無事物亦是作用,由此即是事物性。事物亦即彼自性之作用。若是他性則將成墜落或無窮,如前所說過失故,所謂無事物之某種作用實不存在。 遮遣事物作用即說明”不作事物”之義。故能安住因非能令墜落,因於墜落無有功能,如是當明確宣說,此亦是所許。因為彼墜落非由彼安住所作,因為具墜落法性故自性墜落,如同向上拋擲之石由力量上升,然由自性墜落。 如是,欲成能安住之事物全無所作,如何能成彼棗樹等之能安住?因為無有能安住,故此棗樹等未被任何他事物作墜落障礙,因此永不安住,如同上拋之物。有時安住,然自性無差別而安住不應理,故此障礙之名亦說明與取安住之因同處生起。
།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་ ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་དངོས་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སྲིད་ཀྱི།བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དག་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆུའི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱུས་མའི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཅི་སྟེ་གང་ལས་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཆུ་སྐྱར་ཆུའི་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བཤད་པ། ཆུ་སྐྱར་ཡང་ཆུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཆུ་སྐྱར་གྱི་གནས་པ་སྡོད་པ་ནི་ཆུ་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བཤད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་སྐྱར་གྱི་གནས་པ་ནི་ཆུ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆུ་དེ་ལ་ལུས་གནས་པ་ཐོབ་པས་ དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཆུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔྱིད་ཀྱི་དུས་དང་། དཔག་ཚད་དུ་མར་ཡོངས་སུ་ ཆད་པ་ཆུ་མེད་པ་མྱ་ངན་གྱི་མཐའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་།ཆུ་སྐྱར་གྱི་ལུས་རང་དབང་དང་ཉམས་པ་མེད་པར་གནས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་ནི་ཆུ་མོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ལ། ཆུ་ཡོད་པའི་མཐའ་དང་འགའ་ ཞིག་གིས་བཞག་པ་འཆི་འདོད་པའམ།གཞན་དབང་དུ་གནས་པ་ནི་ཆུ་མེད་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཆུ་སྐྱར་ལས་ཆུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན། ཆུ་སྐྱར་ཉིད་དོ། །ཆུ་སྐྱར་འདི་ནི་ཆུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ ཏེ།ཆུ་སྐྱར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་ནི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རང་ བཞིན་ཉིད་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་འདི་འབྲས་བུའི་ གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་ན། གང་དུ་དུ་བ་མཐོང་བ་དེ་ནི་མེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ། མེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་ཡང་དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ གཞི་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ།།འོ་ན་ནི་ཚད་མས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཆུ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ན་ཆུ་སྐྱར་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།
于取蘊境中所生即是安住,而於自取蘊境中生起僅于諸事物剎那中有可能,于單一顯現之自性中則不可能。因此,所謂”如是之水”是承前啓後。若問:由何推知彼水鳥為水之所屬? 答曰:水鳥亦是彼水之果。何以故?因水鳥之安住依止於水故。解釋此義:由於水鳥之安住依止於水,故由得於彼水安住身體,以其果性自性相關故而推知有水。非離開對處所等諸境之了知差別。 春季時節,于無水之多由旬遍斷之邊地差別中,水鳥身體自在無損安住是時位差別。夏季時節因水豐足故遍處安住,而於水邊及為他所置、欲死或依他而住者,雖無水亦可安住。是故具差別者為因相。 若問:由水鳥推知水時,何為有法?即水鳥本身。此水鳥與水相關,以其為水鳥故,是別相有法而總相為因。如是由煙推知火時亦同此理,非謂”此方位具火,以具煙故”。此即說明自性即是果相因,因為推知因故。 譬如,雖眼識是間斷性故,自性雖是所成立而待他因,然因推知因故許為果相因,如是一切果相因皆然。若不如是而許方位為有法,則于見煙處無火,有火處亦無煙,故因相將成異基,此是某些人之說。若爾,于未經量所緣之具水處所,當有所求時則不應趣入水鳥。
།ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆུ་སྐྱར་དང་ ཆུ་དག་ལས་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞི་མེད་པའི་ཆུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཆུའི་ཁོངས་སུ་འདུས་སོ་ཞེ་ན་འདུས་མོད། འོན་ཀྱང་ཅི་ལྟར་ཕྱུགས་རྫིའི་སྣོད་ཀྱི་དུ་བ་དང་། རི་སུལ་དག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པའི་རྨ་བྱའི་སྒྲ་དམིགས་ནས་གཞི་ངེས་པ་མེད་པར་ ཡོད་པར་གྱུར་པའམ།ཡོད་པར་མེ་དང་རྨ་བྱ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྟོགས་ན་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མིག་ནི་ཡུལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཚད་མ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ། ། གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྟེང་མཐོང་ཞིང་འོག་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ལས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའམ། སྔར་མཐོང་བ་དྲན པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཚོགས་པའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བ་དང་ཆ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་གཅིག་པུའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མུན་ཁུང་ཀུན་ ནས་བསྐོར་ཅིང་གཡོགས་པར་སྒྲོན་མའི་འབྲས་བུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་དག་ཁང་པའི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲོན་མ་གནས་པ་མེད་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྒྲོན་མའི་འབྲས་བུས་དབེན་པར་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །སྔར་མཐོང་བ་དང་བའམ་རེག་པས་ཉམས་ སུ་མྱོང་བཞིན་པའི་ཤེས་པ་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་མཐའ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ལས་སྒྲ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ངེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དུ་བ་ལས་ཕྱོགས་ གཅིག་མེ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཅིག་མེ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེ་དངོས་ཉིད་དང་དུ་བའི་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གཞི་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མེ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཉི་གས་དུ་བའི་རྒྱུན་གཅིག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དཔྱད་པར་སློབ་ དཔོན་གྱིས་ཡུལ་ཕྱོགས་དེ་ཡང་དུ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་ཆོས་ཅན་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་དུ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པ་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ངན་པ་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ།
若問:何謂未成為境?因為是異於現見和推理所得之水鳥與水的其他方位故。若謂:因無基之水不應理,故處所包含於水域中,雖然包含,然而如同見到牧人器皿之煙及山谷中不定之孔雀聲后,于不定之基礎上了知有火與孔雀存在一樣,此處若如是了知,則將趣入確定處所。 由眼識所推知之眼雖非確定處所,然處所差別唯依其他量。亦非因相有別,因為與煙相關之顯現方位本身非有法。若問:那麼是什麼?是具顯現自性之上見到而下由某因緣了知存在,或憶念先前所見皆可,總之是量所緣取之聚合。 見到一分而推知他分之聚合為有法,非僅見到之境。如是,于遍被黑暗籠罩之處不見燈果之光明,則知房內一切處無燈存在,于了知中亦將覺知無燈果。先前所見或正以觸覺領受之了知及鄰近之整個室內即是有法。由此亦說明由不見果而決定無聲。 于確定聚合自性之有法上,亦應由煙證成一分具火。所要證成一分具火之有法,因為是火本身與煙之直接間接因,故所立能立同一所依。所謂基礎除因外別無所有。正因如此,與煙相關之方位及俱時具火之處即是有法,因為二者皆助成一煙流故。 在果相因觀察中,阿阇黎以”彼方位亦是煙耶”等教文說明有法方位與煙為因果關係,因他人未了知此義,故是惡自續派。
།དེ་ལྟར་ཅུང་ ཟད་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་རྗེས་སུ་སོང་བ་འོག་གི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་སྐྱར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དུ་བ་དང་ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བ་ དང་ཆོས་ཉིད་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེ་དང་ལྡན་པར་ངེས་པའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ནི་ཆུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་རོ་ལ་སོགས་པ་དཔོག་པར་ནི་གཟུགས་ ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མིག་བཞིན་དུ་འདིར་ནི་ཡུལ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ལས་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡུལ་ངེས་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཐ་དད་པར་དོགས་པ་རྣམས་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་བསྒྲུབས་ནས་གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བའི་ཕྱོགས་འདིས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཞན་མེད་ཅེ་ན དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་ནས། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་བཤད་པར་འདོད་པས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ མཐའ་དག་གིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ།ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཤེས་བྱ་ཡན་ལག་རྒྱུ་མཚན་ཚུལ་གསུམ་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཤེས་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་མིན་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་ན་རྟོགས་པ་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རྟགས་སོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་ བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པའི་དོན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་དངོས་སུ་དྲན་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
如是,稍有所見之差別顯現隨行於下分之處即是有法。其一分具水亦因為是水鳥之間接因故為同依。應當安立見到煙與水鳥等處為法性,若非如此,則將不知具火之確定處。因此應當攝為聚合有法。 推知基礎時,水為有法;推知味等時,色為有法。彼等所立基與因之差別關聯唯是自性。此處非如眼根般境不定。由眼識之暫時性故是依待他因之自性,而處所確定則由他量。如是,為顯示衆所周知之差別疑惑皆得包攝,故說”以此類推於他”。 若問:為何無其他因相?答:因為與彼無關聯者無有無則不生之決定,故無他能表。如是廣說因相自性后,為欲說似因,為共同說明一切似因非能表,故說: 所知支分因相三相若未成, 彼無能令知之功能故, 非是能知故三相未成或疑惑, 則非能立者之能立相。 為顯此義故說”能知”。因有二種:如種子等之作者因與能知之相。其中作者因以堪能性生果故不待了知。能知因非如燈以堪能性生知,然于某有法見到關聯決定,憶及所立無則不生,此即是悟解隱蔽義。正因如此,因非直接令知隱蔽故,是能知因而非作者。非是直接引生憶煙。
།ཚུལ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་པར་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་དེའི་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ།ལོག་པར་ངེས་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བརྡ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དང་། དོན་དང་འབྲེལ་པ་བརྟགས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་སྒྲ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར གོ་རིམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་བརྟགས་པ་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་སྒྲ་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་གསུམ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ ཅིག་མ་འབྲེལ་བ་ལས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཚང་བང་དུ་མཐོང་བའི་དུ་བ་ལས་རྒྱ་མཚོར་མེ་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་གང་གིས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཡིན། ཐམས་ཅད་ལས ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འབྲེལ་བ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག། ལ་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་འདྲ་བར་མངོན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་རབ་ཏུ མ་གྲུབ་སྟེ་བཟློག་པ་གྲུབ་པའམ།ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གཅིག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ།།གཉིས་མ་གྲུབ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་ན་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །བམ་གྱི་དོན་ནི་རང་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །གཉིས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།
若三相之本質作為能知之因相,其三相未成就,即錯誤決定或生疑時,則非能知,因為非以堪能性而能知故。如聲,聲非以堪能性令義理可知,而是由具有字序之某種差別與義理作無則不生之施設自性,以及所思維之與義理關聯,若彼未成就或生疑時,聲即不能令知,因相亦復如是。 如同有序自性或所思維之與義理關聯未成就或生疑時聲非能知,因相亦復如是。何以知此”以三相而能知”?因為若與所立有法無關聯則不能了知,如從廚房所見之煙不能了知海中有火。此說明宗法之關係。因為從無與所立關聯者亦不能了知。 何以故?故說”一切”,此說明隨行、返遮之關係。若無關聯亦能令知,則何為不能令知一切之差別?非從一切能知一切,故當決定關聯性。彼亦具隨行、返遮之相故,是與三相相隨之因相。 是故,于有法、關聯、隨行、返遮、立論者、對論者等,若有未成就或生疑之法,彼等雖似因相而現,然非因相本身。于彼三相中,若一宗法未極成就,即成相違或生疑時為未成,即成未成似因相。如是,若一相違品返遮未極成就或成疑時,即成錯亂不定似因相。若二者未成就而相違成就,即成相違似因相。品之義將自行解說。“若生疑”即指二者。若二者成疑即為錯亂不定。
། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་རང་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་མིང་ངོ་། །མ་ངེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །གཅིག་པོ་གང་ཞིག་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད པ།ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིག་གིས་གཟུང་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ ལྟར་སྣང་བའོ།།སེམས་པ་ཅན་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ཤུན་པ་ཐམས་ཅད་བཤུས་ནས་འཆི་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །འཆི་བ་ནི་འདིར་སྐམ་པ་ལ་བསམས་ནས། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་གསོན་པོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒོལ་བ་ཕྱོགས་ ཀྱི་གོས་ཅན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འདི་བཀོད་ལ།ཕྱིར་རྒོལ་བ་སངས་རྒྱས་པས་ནི་ཁས་མ་བླངས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་འཆི་བ་ཁས་མི་ལེན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་དང་ཚེ་ནི་སྲོག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་དོ། ། དེ་དག་འགགས་པ་དེ་ནི་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲགས་སོ། །འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་དང་ཚེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལ་གྲགས་པ་ནི་རིགས་པའི་ལམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་བ སངས་རྒྱས་པ་ཁས་ལེན་ན་སེམས་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་ཁས་མི་ལེན།གང་ལ་ཡོད་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གང་གི་འགོག་པ་འཇོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་གྲུབ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན་ ཡང་གང་ལས་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཤིང་དག་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་འཆི་བའི་སྒྲ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འཆི་བའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལས། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་འདོད་པས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་འཆི་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འཆི་བ ཤིང་དག་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ཤིང་རྣམས་ལ་སྐམ་པས་འཆི་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སྐམ་པ་ཉིད་སྲོག་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འཆི་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐམ་པ་དེ་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་མ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།
我來為您直譯這段藏文: 實例將自行顯示。顯示此義者,即”每一相”等。“未成”即是未成之名。“不定”是因為是疑惑之因。 若問:“何者未成即成未成?” 答:若有法與關聯未成,即成未成似因相。舉例說明即是:“聲是無常”。眼所取因與有法聲之關聯未成,故於雙方皆成未成似因相。 “有情具有心”為所立,因”剝盡皮層而死故,如人”。此處”死”是就乾枯而言,為證明樹等有生命,立論者著宗派衣者立此因相,對論者佛教徒則不承許。 若問:“為何不承許衆所周知之死?” 答:識、根、壽即為命,識不離暖。彼等滅盡即是死之相,此為佛教徒所許。此處說的是世間共許的自然根與壽,因論典所許不入正理道故。若佛教徒承許如是之死,何以不承許為有情?若有顯現者之滅盡安立,彼者豈非存在?是故,若死成立,則識亦非所立,若死未成,則何以為有情?此是所思。 或思:“于樹等佛教徒亦用死字。故從死字之隨順,衆所周知之隨覺即是所詮。” 答:因為語詞非由意欲而行,故不能依此而定識不離之死事,否則一切皆將成立。因為有情之死於樹等未成,故世間說樹以乾枯而死。 若謂:“則乾枯即是有命之因相。” 答:有情之死非如是,因為未見彼乾枯與有情性相關故。
།དེའི་ཕྱིར་ཤིང་དག་ལ་སྐམ་པ་གྲུབ་ཀྱང་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་འཆི་བ་ཙམ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་བསྐམས་ པའམ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསམས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐམ་པ་ལས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་འཆི་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཉིད་ཐུན་མོང་ཡིན་གྱི་འཆི་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐམ་པ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱིས་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་འཆི་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཤིང་དག་ལ་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་འདི་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་བཀོད་པ་བློ་སེམས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལུགས་དང་བྱེད་པ་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཅན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བློ་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་སེམས་པ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གདོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་ངོ་། །ཅི་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བློ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་དེར་ཡང་སྒྲ་འབའ་ཞིག་གྲུབ་ཀྱི། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལ་མི འཁྲུལ་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ།།རེ་ཞིག་གྲངས་ཅན་པའི་བློ་སེམས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཅི་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་གྲུབ་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དག་ཉམས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་ཞི་བ་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འདོད་དོ།།གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་ཉམས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྡོག་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེས་ན་སྒྲ་ཐུན་མོང་དུ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་ཀྱི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་ མ་ཡིན་ནོ།
因此,雖然樹木的乾枯得以成立,但具有生命卻不能成立。若謂:“姑且死亡一般已普遍成立,又見其與具生命性相關,故由具生命性成立,何須思考乾枯或識滅之差別?” 答:因為僅由意欲而行,故有不依實事的單純語詞,因此應由實事了知的實事並不成立。是故不能由乾枯成立具生命性。此說明:此處僅死亡之詞是共同,而死亡之事實則不然,因為乾枯與根等滅盡極不相同故。也非從語詞能了知義,故不能由語詞自性之共相而成立。 此中所說識不離之特殊死亡于樹木未成立,是為遮破數論派所立”無思維之智為無常”,及勝論派所立”方位、作用、依處等殊勝智之因的形狀差別”等。凡是與智、依處等有法相關之所立——無思維等,說明其能立皆不成立。“等”字所攝即”本來趣入故”等因相。 若問:“如何彼等亦不成立?智之無常性及依處等具形狀差別已成立故。” 答:因為于智與依處等中僅有語詞成立,而數論派所說之義實不成立,具智為先且不相錯之形狀差別亦決定不成立。 若問:“于數論派證成智無思維中,如何僅語詞成立而義不成立?” 答:因為他方善逝等不許無損自性、寂滅、不可見之本性為無常。凡未見成無常之自性無損實事,不應成為不可見。故承許無隨行性即成返遮。是故語詞共同于雙方成立,而義則皆非。
།འདིར་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་དང་མི་མངོན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དང་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མི་རུང་བ་ཉིད་མི་རྟག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཉམས་པ་དང་། མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཁྱད་ པར་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་བརྟེན་པ་མེད་པ་སྤྱི་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་གྲུབ་པ་མིན་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཁྱད་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་མ་གྲུབ་པར་རྩོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ཡུལ་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་འདིས་གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སྤྱིའོ། །རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་གས་ཀྱང་སྤྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ལན་ལོག་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་དུ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པའམ་སྒྲ་ནི་བྱས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་མ་ ཡིན་ན་ནི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་ཡིན་ན།དེ་ཙམ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲས་ཀྱང་མ་ཟིན་པའི་ཁྱད་ པར་རྟོག་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་གྱི།འདིར་ནི་མི་རྟག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་དོན་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པས། མི་རྟག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་ཀྱི་དོན་ནི་ཤིན་དུ་ཐ་དད་དོ། །དེས་ན་ འདིར་ཁྱད་པར་རྟོག་པའི་ལྟག་ཆོད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་མི་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་རུང་བ་ཡུ་བུ་ཅག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གནས་པའི་དོན་མི་མངོན་པ་དེ་ལ་ནི་གཞན་སངས་རྒྱས་པ་དག་ མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པའི་འཇིག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཡང་སྤྱི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཞིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པའོ། །མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་ནི་བུམ་པའི་ རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ།
此處無意說明自性損壞與不顯現之差別,而以無常之詞所說的不可見性及不能趣入作用,于無隨行性之損壞與不顯現二者無差別。此即是無所依差別之共相成立,若彼不成立,則對論敵而言寂滅不成立,如是從差別思維角度爭論不成立即成詭辯。 為遮破此為詭辯,阿阇黎示詭辯之境云:若如所作性等,此無常之詞所詮表某一事物,即實有之共相。立敵雙方皆許為共相,若於雙方成立則答辯有誤。所作性是共同實事成立。瓶或聲非所作之詞所詮,而是詮表由因所生之事物。此于雙方皆成立。若僅此不為所立所遍,則雖無言說亦以勢力牽引差別,僅此即為無常性所遍。 是故,若所詮不為所立所遍即由所立勢力牽引,而思維言詞未攝之差別即成詭辯。然此處無常之詞所詮於一義成立而於他義不成立,故僅有無常之詞所詮無差別,而義則極為不同。因此此處非差別思維之詭辯。 若問:“此處不顯現即不可見性及不能趣入作用,豈非我等共同所有?” 答:于住義之不顯現,他方佛教徒不說為無常性。那麼說什麼?說無隨行性之滅為無常性。 又為成立共相而說”若”字。“壞”即無隨行性之還滅。“不顯現”即住于瓶之自性。
།རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་གསལ་བ་མི་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་མི་རུང་བ་མི་རྟག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་མི་གསལ་བ་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་མི་གསལ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །མཚན་ཉིད་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བ་ནི་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ ཡིན་ལ་དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཙོ་བོ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་མཐོང་བའི་གནས་ སྐབས་ལ་སྔར་ཆོས་གཞན་ཡིན་པ་སྟེ།མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་མི་གསལ་ཏེ། མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་འདྲ་བའི་མི་གསལ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། སྔར་ཆོས་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ་ཉམས་པ་ མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཐ་སྙད་བྱས་སོ།།གལ་ཏེ་ཉམས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅི་ལྟར་ལྡོག་།དེའི་ཕྱིར་མི་འཕོ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་འདི་འདྲ་བའི་མི་གསལ་བ་མི་ སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཉམས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྔ་མ་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ། དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་གང་ཞིག་གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བཅས་ པ་མི་གསལ་བ་དང་འདྲ་བ་མི་རྟག་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་པར་སྨྲའོ།།མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བའི་གྲངས་ཅན་ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཙོ་བོའི་ཁུག་མ་ན་རྣམ་པར་གནས་པས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ལ།རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ནི་ཁུག་མ་ནས་ཕྱུང་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གསལ་བ་ལྡོག་པ་དང་ནུས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གནས་ སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེའོ།།དེ་ལ་གྲངས་ཅན་དང་པོ་གསལ་བ་སྨྲ་བ་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ད་ལྟ་ནི་གནས་སྐབས་སྨྲ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་གདོན་མི་ཟའོ་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།
立敵雙方皆有不明顯為無常自性,以及不能趣入作用之無常詞所詮之共同性。譬如由因所生即所作之詞所詮。若有可能,不明顯應成共同,然于無變異自性中不明顯性不可能,為顯示此義故說”云何”。 以此相狀者,謂不明顯即不可見自性,彼亦是無常故。勝性是三德自性之本性,士夫是心之自性。等字所攝即不見差別之位亦成無常。 若謂不見位前為異法,即可見自性不明顯,不見自性是無常,而非僅是不見自性。縱使是如此不明顯,前為異法且無損壞自性,此等一一皆為汝善立言說。若是無損壞自性者,云何可見性之法能還滅?是故於不遷變自性中此等不明顯不可能,此為語義。 以說無損壞自性之前法還滅,亦說明前位還滅不應理。 論曰:彼即開示,謂有人說位之還滅具隨行性之不明顯相似者是無常詞之境。 有數論師主張顯現說,謂一切事物住于功能自性中當成顯現。他位論者說一切事物以一切自性住于勝性藏中故不可見,依緣力如從藏中取出而成可見。是故非顯現還滅及功能安住,唯是獲得異位而已。 其中已破初數論顯現論者。今當了知位論者,如是亦將解說”如是樂等定成差別”等必然應成之完整內容。
།འདི་གསལ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་གཞུང་འདི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་དེ་ལ་ཡང་གང་གིས་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན་ ལ།གཙོ་བོའི་ཁུག་མ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན། བུམ་པ་དེའི་གནས་སྐབས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣམ་བུ་བསྒྲིབས་པ་ལྟར་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི། གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་གནས་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཅན་དང་གནས་ སྐབས་ཐ་དད་པར་ཐལ་བ་མི་བཟོད་པས་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཞེས་སྨོས་སོ།།གཞན་ནི་གང་ལོག་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་གནས་སྐབས་དང་དོན་མེད་པར་མཐོང་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་འཛིན་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་འདྲ་བ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དག་ཏུ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེན་ཅེ་ན། འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲེས་ པར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་དེ་ལོག་ན་གནས་སྐབས་ཅན་གཞན་མ་ལོག་ ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར།དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་གྱི། གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་བུམ་པ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། བུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཡང་ ལོག་པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཅན་གཞན་མ་ལོག་པར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།འདི་ཅི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དང་ཚད་མ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་བུམ་པ་དངོས་པོ་པ་དོན་དམ་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། ། གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་ན་བརྟགས་པ་པར་ནི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྟེང་ཀའི་ཆུ་ལ་རྐང་ནང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་བུམ་པ་དངོས་པོ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཅན་དེ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
由此將明瞭毗婆沙師之宗,然此論文並非依彼而入。對彼數論,由何成不可見之位即是還滅,又因住于勝性藏中故無損壞。如彼瓶位為眼識境,如被布遮蔽而還滅,然具位之可見事物則安住。 由不能容忍位具者與位成差別之過失,故說”此位為何”。他說還滅無常之位與義無見。持水、取等所成辦,即是趣入。 彼等復為何耶?論曰:世間現量者,即現量,謂現量為因之增上執著。云何執著?謂與”此是瓶”之言說相雜。 是故如是以作用、現量量及言說所表徵之位。複次,云何作用等彼等為位之因?由位還滅時,雖位具者他未還滅,然此一切作用等皆無故。 若謂作用等是位之因,非位具者之因。若爾,則言說等境之位即是瓶。何以故?論曰:由彼瓶即具如前所說言說表示、趣入作用及增上執著等相之自性故。 彼位自性亦還滅故,位具者他雖未還滅而住,當觀察此云何無作用及量而有?縱使有,彼亦非實事瓶之勝義。 由有假立因故成假立,如於池水說為足內。云何非實事瓶耶?由彼位具者無彼相故。
།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ སྦྱོར་བ་དང་།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བའི་དོན་ནི་བུམ་པ་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་ཅན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་བུམ་པ་ལོག་ཀྱང་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བུམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། གནས་སྐབས་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས ཐ་དད་པར་འདོད་ན།འོ་ན་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འདོད་ན།བདེ་བ་ཚིམ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་ པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ།།གྲངས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཀྱང་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་དེ་བདག་ཉིད་དོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན་ཉིད་ནི་གསུམ་ཀ་ ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཅིག་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཚུངས་ཏེ། གྲངས་ཅན་པའི་དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་ བུ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་རག་ལས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ ན་སྐྱེས་བུ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།
具特殊作用之趣入,及具特殊相而見之義即是瓶,然彼位具者非如是故無其體性。云何無其相?由見與不見之事物是一故。是故,雖瓶還滅而安住者,即是瓶之自性。 若問何以見為差別?答:由與他位相聯故顯現差別,然於事物則無差別。若許位有差別,則何不許位差別即是事物差別之相自性?若爾,則樂、苦、癡等必定成互為差別。 若許位差別相為事物差別,則由樂具足義之作用趣入及特殊相位,于苦不見故,彼二於事物成差別。若位雖異而事物不成差別,則樂等亦應無差別。 數論師言:由隨行某樂等自性故,雖位成差別,然一切事物無差別即自性。 論師言:所謂隨行某自性者,於樂、苦、癡等豈不相等?如是,作者性及變異性於三者皆有。于諸補特伽羅,以受用者性、非作者性及非變異性,隨行一自性亦相等。是故,依數論師,樂等與諸補特伽羅亦應成一。 若差別,則諸事物次第顯現成相違,是故為一。無互依者當頓時顯現,如補特伽羅與樂等。
།ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནི་ཅུང་ཞིག་ལྟར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིར་ཡང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་བུམ་ པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་འགྱུར་རམ།ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་པ་ལ་ནི་རིམ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་ པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ཐ་མི་དད་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཡང་ཅི་ཡོད། རིམ་གྱིས་ མངོན་པར་གསལ་བ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགལ་བ་མེད་ལ།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་འགལ་བ་ཐ་མི་དད་པས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ ན།དེ་ལྟ་ན་འགལ་བས་ཁྱབ་པས་ན་ཐ་དད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ན་ཐ་མི་དད་པས་ཁྱབ་པ་ནི་མེད་དོ། །རིམ་པ་སྔ་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་རིམ་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གང་འབྱུང་བ་དེ་སྔ་མ་དེའི་འབྲས་ བུ་ཡིན་ལ།དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་གྲུབ་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་དུ་རིམ་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རིམ་ མེད་པ་བཞིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞོ་ནི་འོ་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འབྲེལ་བ་གྲུབ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་འདི་རིགས་པ་ཡིན་ ནོ།།འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དེ་ལས་ལོག་པས་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་ ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། འབྲེལ་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ལོག་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལོག་པ་བསམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་མ་ཡིན་ལ། རིམ་གྱིས་ མངོན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན།རང་བཞིན་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ།
若無差別,則由稍許變異而後又成他變異故,是次第顯現。若爾,則因次第顯現相違故,豈瓶、酪等成多耶?由無差別故成次第顯現,於差別則成非次第顯現。樂等亦成次第顯現,是故成無差別。 若僅無差別非次第顯現,僅差別亦非成他,則次第顯現非為無差別所遍,有何相違?次第顯現與差別無同時住相違,亦無互相舍離住相之一性相違。是故,若無差別與相違遍於次第顯現,則由相違遍故,應與差別相違,然無差別非遍。前序亦非故,何有相違? 若問於差別亦何有次第?答:某後生某,彼前者為因,由是其因故,彼未成則不成。由不成故成次第。若是無差別性,則應無特殊次第,如樂等一性中無差別故無次第。由次第見故,了知差別。 若謂:由酪是乳之果,以其為果故,與彼無差別。若果性成無差別關係,則此無差別應理。豈非關係已成?如是,相違品是差別,瓶、毯等於他方是差別。果性由背離彼而與差別相關。由他方許無差別故無隨行。 答曰:彼關係于無隨行者不成,由背離亦存疑故,當說觀察背離。是故,非由果性故無差別,非由次第顯現故,非由隨行一自性故。
།དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལོག་ན་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མ་ལོག་ན་ནི་གནས་སྐབས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་གསལ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་སྤངས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བྱས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ལྟར་གང་ལ་མི་རྟོག་པའི་སྒྲ་འདིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་སྤངས་ཏེ་བཏང་ཡང་མི་ མཐོང་བ་ཉིད་དམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ།གཅིག་གི་ཆོས་ནི་ཅི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ལྡོག་པའམ་མ་ཡིན། གསལ་བའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་བརྟག་ཀྱང་ངོ་། །ཅི་ལྟར་ཞིག་པ་དང་ཅིག་ ཤོས་དག་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་གཅིག་མེད་པ་ལྟར་ནི་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་ཤིའོ། །ཤིང་ཤིའོ་ཞེས་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་ནི་འཆི་བའི་སྤྱི་ཅི་འདྲ་བ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ ཞེ་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དབུགས་དང་དྲོད་དང་གཡོ་བ་དག་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཤི་བ་གང་ཞིག་མཐོང་བས་སོ། །སྲོག་ཆགས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་འཆི་བ་གཅིག་ལ་ཤི་བ་མཐོང་བས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲོག་ཆགས་འཆི་བ་ལ་ཡང་ སྲོག་ཆགས་འཆི་བ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དབུགས་དང་དྲོད་དང་ཁྲག་དང་རྣག་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ལྡོག་པས་དེ་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ ཐུན་མོང་དུ་སེམས་པས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་གལ་ཏེ་ཤིང་དག་ལ་གྲུབ་ན་ནི་སེམས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྐམ་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འཆི་བའི་སྒྲས་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་ལྟར་བརྟགས་པ་གང་ལས་འཆི་བས་སེམས་པ་ཅན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སེམས་པ་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་སྒྲ་ཙམ་ཐུན་མོང་དུ་གྲུབ་ཀྱི།བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་འཆི་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།
事物差別之相即是狀態差別性。彼若轉,則事物轉;若事物未轉,則狀態不轉且非不明顯。如何依一轉依而捨棄關係差別,諸事物從因生中,以無差別所作聲詮說,如是於何不思維之聲所詮說,捨棄了知關係差別而放置,亦不見性或其他,一法皆不存在。 “一切種”者,是否狀態轉或非轉,亦當觀察依一轉依之法,由明顯門。如滅與餘二者無共同一法,于諸補特伽羅亦復如是。“補特伽羅死”、“樹死”雖有聲之名言,然於事物中,如有情遍及之死之共相,如是則無。 若問其何等?答:見識果息、暖、動離之相死。由見其他有情一死,于余有情死亦定為”此即是彼有情死”。此由息、暖、血、膿事物依止於識,由彼轉故,于彼無住故,識亦定轉。是故,由共同思維所遍之自性差別現量成立。 若於樹等成立,則應了知為有思。若謂樹等豈非有乾枯所表?誠然。然若以死聲說乾枯等具方分,爾時於此亦當觀察關係決定,由何死成立有思,應觀察與有思決定關係。是故,于具方分所立因相,唯聲共同成立,然所立所遍死聲所詮義不成立。
།དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དབྱིབས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ཁང་བཟངས་དང་ར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ཏེ། འདིས་ནི་དབྱིབས་ཐུན་མོང་གི་ངོ་བོར་བསྟན་ཏོ། །བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་དེ་ ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན།བཤད་པ། དབྱིབས་གང་ཞིག་མཐོང་བས་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡང་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་འདི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱས་ཟིན་ པ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བྱས་པའི་བློའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་དབྱིབས་ཀྱི་སྤྱི་བྱས་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་དང་བྱེད་པ་དང་གནས་རྣམས་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་དང་།བསྡད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་དབྱིབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་དང་བྱེད་པ་དང་གནས་རྣམས་ ལ་མ་གྲུབ་པོ།།དོན་འདི་ཉིད་ལྷག་དང་བཅས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་བསྡད་ན་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའོ།། །བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་ སུ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལས་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དངོས་ཐ་དད་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱས་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གནས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་ པར་བརྟགས་པའི་དབྱིབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དུ་བ་སྐྱ་བོའི་རྫས་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ནི་མི་རིགས་སོ། །སྐྱ་བོའི་རྫས་ཙམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྫས་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ པའི་ཕྱིར་རོ།
如是,毗舍釋迦所立亦為顯示所立所遍義不成故而說”如是”。形狀若是如何有智為先而見,于宮殿、圍墻等隨行,此說形狀為共相體性。有智為先之形狀復是何等?說:由見何形狀,于宮殿等作者未見者之作者見彼亦成所作智。 此中,隨順宮殿等之形狀差別,于已作見中亦成所作智因。是故,如是形狀共相決定所作之因相現量自性,以有智為先於世間極為著名。若身、作用、處所是如是,爾時由形狀差別故,及由坐而趣入故等如是諸因相皆如是表示。 有智為先所遍之形狀于身、作用、處所等不成。此義以余偈頌說為”複次”。形狀等是何等?等字所說謂坐而趣入等。由加持者有無隨行成就如是,從彼推知有智為先性即是正理。 “於事異”者,由是所作智因故,宮殿等形狀是異事,由非因故,處所等形狀亦是異事,由現量成立。其中,由宮殿等形狀事異成立有智為先性,不應由形狀聲僅相同而無差別推度。如從任何灰白物質推度火不應理,非從灰白物質僅推度,因所生物質是決定故。
།དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ནི་རྫས་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཁས་ལེན་ན་རྫ་མཁན་གྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གྲོག་མཁར་ཡང་རྫ་མཁན་དེས་བྱས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིམ་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྤྱི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྟོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན། ལྟག ཆོད་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།བསྒྲུབ་བྱས་རྗེས་འགྲོ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བྱས་པ་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ནའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་ཐུན་མོང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྒྲུབ་ བྱས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་མ་ཡིན་ལ། སྒྲས་ཀྱང་མ་ཟིན་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་སྒྲ་དང་བུམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སྟེ། བུམ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་ལ། སྒྲའི་བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དུ་འདོད།འདིར་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ངེས་པར་བརྟག་ དགོས་སོ།།གང་གི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ངེས་པར་མི་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་ཅི་སྲིད་ལ་སྒྲ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཅི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བས་དེར་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་སྒྲ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་གཞན་ལ་ནི་སྟེ་ རིགས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དབྱིབས་བྱས་པའི་བློ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་སྒྲ་ཐུན་མོང་བ་དེ་མཐོང་བ་དེ་མཐོང་བ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྭ་ཅན་ཡིན་ པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།།རྭ་ཅན་ནི་གོའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རིགས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོས་འགྲུབ་ཀྱི་སྒྲས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ དོ།།དེ་ཡོད་པ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།
若說形狀部分于諸物是共同,答:若如是承認,則因陶師于瓶等作某泥土變化故,蟻穴亦應成彼陶師所作。凡是泥土變化者皆是陶師所作,以形狀僅無差別故。 若疑:于成立共相時,于能立觀察差別是同果相違過。為顯示詭辯處所故說:若成立所立隨行,即所立周遍故,果即所作性共同能立已成。所作性不依差別而成立共同,如聲。彼亦是所立周遍已成。 故非義所含,亦非語所攝之關聯,由聲與瓶異故,于所作性說彼差別因相過失,謂瓶之所作性于聲不成,聲之所作性無隨行,此許為同果相違過。此中,所立周遍之形狀差別等若有者不成,若已成者不遍所立故,必須決定觀察能表。 若遍屬性不決定時,凡有一聲之義,彼豈成因相,由此於一分見法,僅從聲而推度一切。所說異類,即于異類轉之形狀所作智決定因相極成,不應從見彼聲共相聲而能立。云何?如語等以”牛”聲所詮故,不能推度有角。有角于”牛”聲所詮異類極成故。 又何故由事成而非由聲?答:由欲說關聯故,諸聲於一切是有。若許有無關聯義成立,則一切事物皆應成立。
།དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱས་མ་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ།བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་ཅན་མ་མཐོང་ན་མི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ན་སྒྲས་ཉེ་བར་མ་ཟིན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ ཁྱད་པར་ཉེ་བར་གཟུང་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོན་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཙམ་ལ་གནས་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་ཙམ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཁྱད་པར ཅན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་གྲུབ་ན་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འུག་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ པས་ལུས་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཤད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།འུག་པའི་ལུས་ཅན་ནི་རྫས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚད་ཡིན་གྱི་རེག་བྱ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡང་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དོན་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་པས་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནིའོ།
因此,觀察所立不周遍之因相非詭辯,以僅聲成因相過故。事物自性、事物本性之因相不成,此即所立周遍未見則不成之理。 所立周遍因相若成,非但語未攝之差別觀察不能害,即使彼不成,若攝取差別亦非能立過失。如所作性之差別——聲之虛空德性雖不成,于所作性亦無害。如說:“聲是無常,以與虛空德同一和合之所作性故。” 如是,凡具隨行者即是因相,雖聲僅住處無虛空德,然所作性具隨行。故此即欲離虛空德性,彼即能立,彼亦已成。若說彼不成即是詭辯。 是故,如是所立周遍事若不成,則雖成所詮事僅,亦非能立事。今顯示:雖差別所詮不成,若事成則是能表因相。 雖能詮聲不成,若所詮因相事成則能成立所立。如佛對勝論師說身性等為能立即是能表。勝論師之身性是遍一切實之量,非觸。身性聲亦用於觸性。故於勝論師聲雖不成而義已成,因此即成因相。 是故,如是所立周遍義若以量不成故,于任一不成。論中所說因相不成故於任一不成者即是此義。
།གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པ། དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་དཔྱོད་པའམ་བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་བྱས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་ པོ།སྒྲ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མས་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལུང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྩད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་ བཅོས་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་བྱས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འོ་ན་ནི་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་མངོན་པར་གསལ་བ་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲ་ལ་ཚད་མ་མ་རྟོགས་ ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་བཅོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གསུམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ནི་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཆི་བ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ལ། རྒོལ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་ བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་རྒོལ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །དེས་ན་མཐོང་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་མཐོང་བ་ནི་ཚད་མས་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་ གང་ཡང་རུང་བ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དཔེར་བརྗོད་པ་མ་སྨྲས་སོ། །ཅི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བྱས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཅེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བཤད་དོ། །ཅི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལ་ གྲགས་པའི་དངོས་པོ་ཅིག་ཤོས་བསྟན་བཅོས་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པར་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་དེས་དེར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང རྒོལ་བ་ཚད་མ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་ཀྱི།བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
若問任一不成是何等,答:如明顯論者或語法家對勝論師所立之所作性不成。“聲是明顯所為,非所作”是論典。語法家雖是無常。所說任一不成者,非一切比量,亦非依事勢力而入。 何以故?以量所見因相,不應以承許、教法性質爭論故,依事比量不待觀察之因相故,非論典時機故,故非一切比量。 若謂所作為量所害,則何須攝取明顯論者?若於聲未了知明顯之體性為量,則無量之明顯論者復何用?由是之故,依論典比量,凡具三相與論典相關者,當從論典門中宣說。 其他比量因不知故,當說任一不成。死亡與形狀差別以量明顯,能立者不知因相自性故,說對方不成。無常性于數論能立者不成,故無常性于能立者不成。 是故,已見者因相自性未決定故,未見者以量未決定故,說任一不成。故未說譬喻。 若問:何故阿阇黎說所作于明顯論者不成為譬喻?阿阇黎僅說譬喻一分。如論典所知事物,于不具彼論典者不成;如是量所成事物,若能立者承許某處無彼,則于對方不成;對方以量所成者,因能立者不知量故,說于能立者不成,非依論典。
།དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གྲུབ་པར་མི་སེམས་པ་དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། གང་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་ མ་གྲུབ་པའོ།།ཆོས་ཅན་ནི་རེ་ཞིག་དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་ ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་མི་འདོད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་རང་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྟེ། གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དེ་བདག་སྒྲུབ་པ་ལ་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ།།འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་གཏན་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གོ་བྱེད་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་བདག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། དེའི་ ངོ་བོ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཙམ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན།དམ་བཅའ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲ་དེ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྔར་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་ ལ།ཕྱིས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་པ་ངེས་ན་དོན་མེད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཕྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ན་མ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་ཆ་ནི་ཅི་ཡང་བསྟན་པ་མེད་དོ། །གཉི་གར་ཡང་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལས་ ལྡོག་པ་ཉིད་བསྟན་པར་ཟད་དོ།།སྒྲ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་གཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པར་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཐ་དད་པས་ནི་དོན་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་དུས་སུ་སྒྲ་ ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།ཕྱོགས་བསྟན་པའི་དུས་ཉིད་ན་དེ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་དུས་སུ་ཡང་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པའི་དུས་ན་རང་ གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་མ་གྲུབ་པོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་པར་མཐོང་ནས་སྒྲ་ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན་ཞེས་སྨྲས་སོ།
對於不認為宗義一分不成者,解釋如下:凡是宗義一分之法或有法不成者。以有法為例,如”聲是無常,因為是聲”。若問:作為總的一分的”聲”這一有法豈非已成?故說”彼亦”。因為所立與能立是相異故。不許所立即是能立。對於所立有法自身之成立,即于所成中,彼能成即不成故,說彼有法于自身成立中不成為因相。 此說聲非完全不成,而是于證成自身無常時不成為能詮。如是,彼非自身能立。何以故?若僅其體性即聲與所立相關,則由立宗即能成立所立故,再說彼聲則成無義,故彼即為能立。 若念:先示為所立自性,后定為能立自性,豈成無義?答:于已顯示為所立之聲自性,后顯示為能立時,未顯示任何未顯之義分。二者皆僅顯示異於非聲之分而已。聲于顯示所立時是一相,于顯示能立時又是異相。聲之差異不能成立義之差異,因為有太過之失。 是故,彼聲于顯示因相時即由聲性成無常,于顯示宗時即如是成立,後於顯示因相時亦唯由自身,即唯由自性如是成立無常故。于顯示所立時亦非由自性而成,故自身不成為自身因相。他者見聲體已成而問”聲何故不成”。
།དེ་ནི་གྲུབ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་བདག་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ པས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དེ་ལས་སྒྲ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟོན་པ་དོན་མེད་དོ། ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་འགའ་ཞིག་རྩོད་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྒྲ་རྟག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མ་མཐོང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མ་མཐོང བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ།།དེས་ན་རྩོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགོད་དོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ན། ཡིན་ལ་རག་ན་དེ་ཅི་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོའམ། འདི་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལས་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཡང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཅི་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་བདག ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་གསལ་བས་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ཏེ།བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པ་རྟེན་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་རང་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ནི་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར། གང་རྟོགས་པ་ན་གང་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་རྟགས་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་རྟོགས་པ་ན་མ་རྟོགས་པའི་མེའི་དུ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་རྟོགས་པ་ཉིད་ན་ གང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་རྟགས་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་ཉིད་ན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་མེད་པའི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ།
雖然彼已成立,然而彼不成為證成自身無常性之因相故為不成。除了作為宗的彼聲外,再無其他聲能成為為宗所遍攝之因相。若彼即為因相,則由顯示有法即能成立所立故,再顯示則成無義,此已說訖。 若無常性與聲體相關,則任何諍論皆不應理,因為聲常時已成,故彼已成就無常之體性。若念:未見聲有無常性隨行,由未見隨行故,無常性不成。因此有諍論故安立能立。若如是依隨行而聲是常,則彼有法豈能隨行於其他有法?此乃不可能之義。 是故,若聲為能詮,則許唯由自體而為能詮故,應無諍論。若念:汝亦說有法雖成然不成爲了知自身之支分,何以故?因見燈等亦能顯明自身故。 答:燈等由自體堪能性生起自身分別,成為智之境時顯現,故說能顯明自身。標相與所標相非如是,因為是一體性故,不能了知為顯明自身。彼標相與所標相之事相是依差異因故。云何差異?因為標相自身成為分別境時,不能了知所標相,何以無標相與所標相之事相差異? 若了知某者而不了知某者,彼即是彼之標相,如了知煙時未了知之火之煙。若了知某者即了知某者,彼非彼之標相,如了知無瓶之處即了知無故,無瓶之處非無之標相。
།དེའི་ཕྱིར་གང་དེས་ན་གང་མ་ངེས་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དག་གིས་ཐ་དད་ པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་གྱི།སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ ཁས་ལེན་ན་ནི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ དང་སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོས་རྟག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་པས་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་པ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་རང་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་ན། འོ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ནམ།བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་འདི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་སོ། །བྱས་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ བྱས་པ་ཡང་དམ་བཅའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྩོད་པ་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསམ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དང་དེ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་ངེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ རང་བཞིན་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་དེ།གཅིག་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གཞན་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་ དམ་པར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་མི་དད་ལ།བརྟགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་དེ་ཉིད་དུ་དང་གཞན་ཉིད་འགོག་ཅེ་ན། བཤད་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་ པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར།ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་གཞི་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་དང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་གཞི་ མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།
因此,凡由此而不確定者,以確定與不確定二者差別,依隨行了知而確定者,乃是另一標相,而非如燈般能顯明自身。若謂有法亦由差別性而成為標相,答:若許有法自體為能立,則有顯明自身之過失,因為此中無隨行故。若由自體確定,則有法自身所成之無常性應成顯明,如燈。若如是,由聲自體常時已成故,無常性亦已成,應無諍論。 若念:若由因相與所立有別故說所立有法自身不成為因相,則一切事物皆無法性與有法,或所立與能立法之差別不成故,此過失於一切自性因相皆相等,即宗義一分成為因相之過。所作性與聲無別,故所作性亦應成為宗義一分。 對此諍論,所應說者已於思擇自性因相時說訖。依彼彼相違事物之返體,由確定境之自性言說差別故,所立與能立有別。由從一返體之因而成立所立之自性,由從他返體之因而成就能立之自性。 若勝義中法與有法無別,而分別有別,則何故他處遮遣一性與異性耶?答:于觀察具真實性之自性時,由法與有法如是自性不成之因故,於世俗法與有法諸義中遮遣一性與異性。如是,若法與有法互異,則不應有共基,如提婆與夜叉等聲非共基。
།འོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ལས་དང་ཕན་ཚུན་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་རྣམ་གྲངས་པར་ཐལ་ལ། སྒྲའི་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དྲུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ འདི་ལྟ་བུ་ནི་དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན། ཅི་ལྟར་དོན་དམ་ པར་དེ་ཉིད་གང་གཞན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ཅེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ ངེས་པའི་ཡུལ་རང་བཞིན་ལ་འཐད་ཀྱི།ངེས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཐད་པ་ཉིད་ དོ།འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདིས་ ཅི་ལྟར་ངེས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལ་མི་བསླུ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཤེས་པ་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་གཞན་ལས་རྣམ་ པར་དཔྱད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཐ་དད་པ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་རེག་པར་མི་ནུས་པས་གཞན་ལ་ལོག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ འདིར་ནི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་བཞག་པ།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་ཐ་དད་པ་གཞན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་རེག་པ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་དེ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ།
若有法與法互不相異,則說法與有法之諸聲應成同義,且”聲之所作性”等表示差別之第六格亦不應成立。是故,諸聲之如是義若觀察勝義,由法與有法于勝義中亦非有故,非一亦非異,此為遮遣。 若爾,比量與所比量之言說以勝義為境,云何于勝義中依離一性異性之法與有法差別而轉耶?故說”比量”等。此說:比量與所比量之言說乃能詮所詮之事,能詮所詮之事唯于確定境之自性中合理,于不住確定之事則不然。于住確定之自性中亦有依返體差別而分別之差異。故比量與所比量之言說實為合理。 若爾,比量如何達至自相之究竟?由遍計所執自性為比量所確定者,由離非其自性而執為外境自體,由此如是確定亦由外境存在故,于趣入無欺,故比量達至外境之究竟。 為以偈頌顯示此義故說:某智以自體差別從他觀察,即至彼差別究竟圓滿之智。由彼等不能觸及成立之理,唯由離他而自體亦顯現,增上執為外境性。是故,不待外境,唯於差別究竟之彼等智中顯現差別之法與有法,比量與所比量之言說亦依彼差別。 此中能立有法者,乃言說分別智所安立,即所立有法即安立為能立。云何即是彼耶?于有法,即于不觸及他差別之智,無系屬者,如是稱說。
།ཆོས་ཅན་དེ་ནི་ ལྡོག་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་བཟུང་སྟེ།སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེར་ཡང་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་བྱའི་དུས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགར་ ཡང་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་བ་སྔ་མ་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་བརྗོད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་ངེས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་ པར་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་འོངས་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཆོས་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་དགོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་གཏན་ ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཐ་དད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་ལ།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།
彼有法未被其他返體之理由所具之智執為因法,由離非聲而顯示所立自性者即是能立自性故,所顯示為有法者不成為因。 此說有法不成亦說明法不成。彼亦唯不成立自體之因性。若於彼中由所立自性本身而成立,則彼於前所立時已顯示故應成立,且將無任何諍論,如”由見無常性故”等前述過失皆應理。 若謂由無常性自體之隨行未成故,僅由此不能決定聲為無常性,對此說隨行不成者,亦有無系屬過,即無常性之相法如何隨行於自體。若於彼中彼法即是能立,則僅由見自性即應能決定義。 是故如是顯示于所立有法或法不成已,說”非異品”作為因性所立者亦為顯示不成故而說:若爾,當說無異品為因時云何?于說離異品為因者,由無所立則為異品故,凡異於彼異品者即是所立法,所立法亦不成。 由他品、同品、異品差別故,所立有法與喻依有法異於異品。是故非唯所立法,亦是所知欲了別性故,非異品性存在於宗。云何說不成耶?為顯示由他不成故問何為宗。 所說他品與同品之相為”於何”等。
།འོ་ན་ནི་ཕྱོགས་དེའི་འདོད་པས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བྱས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་སེལ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ལྟར་ དོན་དམ་པར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཞིག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་རེས་འགའ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅི་ སྙེད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་ན་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་འདོད་པས་བྱས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདོད་པས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་གཞན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་འདོད་པས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བསལ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ ཡང་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་ལ་གྲུབ་ན་དགག་པ་བཀག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཅི་ཞིག་ ཡོད།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་ནས་ཡང་སྨྲས་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡིན་པར་རྒོལ་བ་དང་ ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་མ་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རེ་ཞིག་གྲུབ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་གྲུབ་ན་གཞན་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མཚན་ཉིད་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དཔེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཅིར་ འགྱུར་ཞེ་ན།གཏན་ཚིགས་དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འདི་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་ འགྱུར་རོ།
若爾,由是彼宗之慾樂所作相故,如何能遮遣由事物力所作之異品行相?如是,勝義中離所立者即是異品。於何欲證某法者即是宗。是故,凡立為宗者,由勝義中有時亦成異品故,不能了知凡立為宗者皆非異品。 故宗不能破異品。若能破者,則任何法皆不應成不定。異品亦是欲樂所作故,由欲樂立為宗之外者為異品故,此亦成欲樂所作。是故無有任何由入異品而成不定者,此已於前破除。 複次,若非所立為異品,而無異於彼異品亦成立於有法,由遮遮即是立故,為證何義而說因耶?他見同品等差別已復說:非唯由所立未成因即一切處非異品。若問何以知此?答:于彼無所立中,立敵二者決定者即是異品。 是故於彼有法中,由所立無之不定故非異品性暫成,所立亦未成故,若異品性已成,云何說更有何所立耶?若爾,則由此相於所立法生疑之喻亦應成非異品,由於彼中所立無亦不定故。 由此云何?則此因如何能成非異品性?若問何以不能?答:由此非異品未定返于無所立之自性故不能。
།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ངེས་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དེའི་ཤེས་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡིན་ ལ།དེ་ཡང་འདི་ལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ན་ཅི་ ལྟར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་བརྗོད་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།བཤད་པ། གང་གི་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལྡོག་པ་མ་ངེས་ པ་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་ཏེ།ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཡིན་ན།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བཞད་གད་དུ་སྟོན་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཆོས་ཅན་འདིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ ཕྱིར་འདིས་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བར་བརྗོད་པར་ འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་དག་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུང་པོ་གསུམ པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若問:雖然返于無所立不定,如何不成能立性?答:由於此中其所知能立相不定故。返于無所立是能立三相,而此中彼亦不定故,于異品之返疑惑即非因相。 若謂:由安立為非異品即能決定返于無所立。若爾,云何由不定性之因而得決定?由說從非異品性決定,如何說是從不定性? 答:由非異品聲說所立返不定故,如何由彼疑惑無所立即能決定返于無所立?此義謂如何決定所立。無所立是所立故。 若宗等相如是,則由立非異品性為因說如是極不相關,為顯可笑故說:由此有法疑惑無所立相事故,決定此中無此,汝如是說極為美妙。 由無有不定,及疑惑返于異品成因,說不相關故,諸所立法之有無二者不待宗安立,彼等由互相舍離而住故,不能返遮離無常性等有無之第三聚,即不能差別。
།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དེ་དག་ལས་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གཅིག་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཟླ་བོ་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་ མེད་པ་མི་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་མི་རྟག་པར་ཅི་ལྟར་འགྲུབ།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ན། འོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རམ་ཅི།ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པར་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཏེ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།མི་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །བྱས་པའམ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་དོགས་ན། བཤད་པ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རང་གི་ ངོ་བོ་དང་།རྒོལ་བ་འདོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མ་གསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། འཆོལ་བའི་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། ཕྱོགས་ཡིན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་སུ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་གང་ལས་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བསྟན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་གཏན་ཚིགས ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྟོན་པའི་དུས་ན་ནི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ ཞིག་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ།
如是,從彼等趨入與返遮中,若有一有或無之返遮,即是有其對立者。由是故,從無常性之無返遮,即無為無常性自性,於此處所立法中如何成立無常性? 若於宗中非異品性不成,則豈非由此故具所求知差別故雖是宗,然於事物由空所立故成異品耶?宗與異品為一者不應理。 他說:由分類即由某方式,宗亦可成異品,全無不可。以所作性或從功用所生證聲常性時,宗亦成異品。若疑相混亂過失,則說:相之差別即自性、論者所許、現量等不明顯者是宗,無所立是異品,此已說訖,豈有混亂之疑? 宗雖亦成異品是一切所許
།གང་གི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚད་མས་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ལོག་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འབའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་དེ་རང་ཉིད་ ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་པར་དེ་མི་འཐད་པས་ཆོས་ཅན་དེས་ཆོས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་རང་ཉིད་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སུ་དེའི་ཤུགས་གཞན་དུ་མི་ འཐད་པའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཐོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་འོག་རོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་ཅན་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེས་ན་གང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ག་ལ་ ཡིན།གང་གིས་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱི་ནས་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་སོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ མེད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ནི་དེས་ན་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་ཐོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པའི་དུས་ན་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་ཡང་གསལ་ལོ།།འབྲེལ་པ་སྟོན་པའི་དུས་དང་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་དུས་ན་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ནི་དམ་བཅའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཁས་བླངས་ ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བརྗོད་ལ།ད་ལྟ་ནི་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱང་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། ། འོ་ན་གཙོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་འདི་མ་གྲུབ་པའམ་ཁྱབ་པའི་དུས་ན་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡོད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་མེད་པ། གཙོ བོ་ལས་གཞན་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་མེད་པར་འདོད་ཞེས་གྲགས་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།
由於能夠包含一切義理,因此可以通過量來證明隨行。即使在單一事物上有錯誤,也不能消除懷疑。這樣僅僅具有隨行關係的論述,通過有法自身的力量,由於離開所立法便不合理,因此證明有法與何種性質相關聯。 正因為如此,作為因的力量在其他方面不合理的對象,在顯示隨行之後所生起的,稱為宗。因此,說”任何宗也會成為異品”這樣的過失,這樣的宗怎麼會是非異品呢? 由於宗是在隨行之後才確定的,所以從宗的定義而來的是”非異品”這一自性法。如此,無宗即是異品,而無異品也是非異品。因此,從其定義而來必然如此確定。 在陳述因的時候,宗並非確定,因為是後續而來。因此,在陳述時非異品性顯然是不存在的。在顯示關聯時和陳述因時,關聯的確定是因,所以不是能立。 先前接受了以宗為前導的論式,說非異品性有疑慮,而現在即使確定宗是非異品,也不是能立,因為在遍攝時無宗與異品。這就是區別所在。 那麼,“勝論主體是存在的,因為從其對立面中解脫的緣故”這個論證如何?這個論證怎麼會是不成立或在遍攝時不存在呢?其對立面即是從存在的對立面即不存在中,對方承認除勝論主體外別無勝論主體,從其他的不存在中勝論主體得到解脫,因此承認存在,如同瓶等。 這是一段關於因明學的論述,主要討論了宗、因、喻等邏輯推理的要素及其關係。翻譯力求準確傳達原文的邏輯關係,同時保持行文通順。
།འདི་ལྟར་དཔེར་ན་གཙོ་བོ་མེད་པ་ལས་གཞན་པའི་མེད་པ་བུམ་ པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བུམ་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་ལ་ཡིན་ནོ།།རྟགས་དེ་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་གྱི། མེད་པ་འགའ་ ཞིག་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ནི་རྟའི་རྭ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་སྨོས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པའི་ཡོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་འདི་ལ་ཡང་གཞན་ཞེས་ཁྱད་པར་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་དེ་མེད་པར་ཁས་མི ལེན་ན་ནི་གཞན་སྨོས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མ་ཐ་རའི་བུ་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་མ་ཐ་རའི་བུ་ལས་གཞན་པའི་བྲམ་ཟེ་ལ་ཟན་བྱིན་ཅིག་ཅེས་གཞན་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་ཟན་བྱིན་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།མ་ཐ་རའི་བུ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་སྨོས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །གྲངས་ཅན་པ་དག་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །གཙོ་བོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་ བར་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་གཙོ་བོ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཡོད་པར་ཕ་རོལ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ རང་གི་བསམ་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།
我來為您翻譯這段藏文: 就像從非勝論主體之外的不存在,比如說瓶的不存在中解脫出來的存在之瓶一樣,勝論主體也是如此。對於這個能立,並沒有不成立的過失。為什麼呢?因為說明了”其他”。 由於是所立義的一部分,才會成為不成立,而”從其對立面中解脫”並非所立義。因為在證明存在時,僅僅是遠離無差別的存在的對立面才成為所立法,而不是遠離某種不存在。 兔角雖然從馬角的不存在中解脫,但僅憑這一點並不能成為存在。因此,從某些所說的”其他”中返回是因,而從單純不存在中返回的存在是所立。 若說所立與能立有差別,那麼在這個量中,所執取的”其他”這個差別反而損害了所要證明的存在。怎樣損害呢?因為如果不承認勝論主體不存在,就不能說”其他”,因為意義不相關聯。 比如說,如果摩陀羅之子是婆羅門,就說”給摩陀羅之子以外的婆羅門食物”這樣說明”其他”。若不如此,就只能說”給婆羅門食物”,因為對摩陀羅之子沒有過失。因此,說明”其他”損害了所欲證明的存在。 數論師爲了避免損害所欲證明而說:“勝論主體不存在”是對方的想法,依據對方的想法而說”從其對立面中解脫”。因為是依據他的想法,所以能立的意義是:與其他不存在相離,即因為你對方承認是異於彼。 這的意思是:對方認為其他勝論主體如何不存在,就在那樣的不存在中向對方證明勝論主體存在,而不是依據我們自己的想法這樣說的。 對此,在勝義諦中,對於不存在能有什麼相互區分呢?這是完全不可能的。
།ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་མེད་པ་ནི་མེད་པ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མེད་པ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཞན་དང་ ལྡན་པའི་རང་བཞིན་སེར་པོ་ལ་མ་དམིགས་པས།འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བློས་མཐོང་བ་དེའི་རང་བཞིན་གཞན་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་གང་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ། ཤེས་པ་ ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ན་འོ་ན་བུམ་པ་མེད་དོ། །རི་བོང་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་བཀོད་པ་འདི་དག་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར རྟོག་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒྲ་དག་གིས་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གང་ཅི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་མེད་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་གིས་ཅི་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉེས་པ་གཞན་ཡང་བསགས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་པའམ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་གཅིག་ལས་གཅིག་རྣམ་ པར་ཕྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ མཚན་གྱིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།
你說”因為勝論主體的不存在與其他不存在相異,所以是存在”。但在不存在中並沒有差異。只有在勝義的差異性中才會成為存在。 若問為何沒有區分?因為當見到具有特殊相的一個藍色的自性不被觀察于具有其他相的黃色自性時,通過智慧見到”此與彼相異”,從而了知與那個其他自性相異。而兔角等無實事物上,哪裡會有這樣的區分呢?因為根本沒有相。 若有具相的自性差異,則具有如此自性者就不會成為不存在,因為具有差異相的自性正是存在的特徵。 若問:難道沒有作用性嗎?確實,凡是異於認識的自性,由於是自相續和認識的因,所以有作用性。 若問:如果勝義中不存在沒有區分,那麼世間言說中”瓶不存在”、“兔角不存在”又如何解釋?故說”由分別”。分別知安立這些雖然自性無差異,但說者們依止分別知,以不同的表述作出似乎具有區分的言說。 分別及隨之的語言所作的任何區分,若都不是實有的所依,那麼怎麼能因為從其他不存在返回而成為存在呢?為什麼?因為這將導致太過,如前所說”若隨人如何遍計即如何成立”這樣的過失。 爲了積集其他過失而說:無論是實有還是非實有,凡是相互區分就必定有關聯,這樣說來一切不存在都將毀滅。比如認為四種不存在相互有差異,瓶的不存在等也相互返回地施設。若以區分為因由,由於非存在,一切不存在都將成為存在。
།གལ་ཏེ་འདི་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེད་པ་གཞན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ དེའི་ཕྱིར་འདི་དེ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ལ་ལར་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྟགས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མེད་པ་གཞན་དང་བྲལ་ བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་ལ་གཞན་ནི་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐོང་བས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་བདེན་ཏེ། མེད་པ་ལས་ལོག་པ་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འགའ་ཞིག་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ ལས་ལོག་པར་གཟུང་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་རྟའི་རྭ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྒོལ་བ་དེའི་མངོན་པར་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པ་ཡིན་ ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ནའོ།།མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོའི་ལྡོག་མཚམས་སུ་འདོད་དེ། དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་གཞན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ག་ལས་ཤེ་ ན།རྒོལ་བ་དེའི་འདོད་པ་སྟེ་བསམ་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོའི་ལྡོག་མཚམས་སུ་གཟུང་བ་དེས་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ཙམ་ལས་ཡིན་ནོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། ཡང་ཡུལ་གཞན་དང་འབྲེལ་ པས་འདོད་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན།མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ལ་ལར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་འདི་གོ་བར་ བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གི་ཚེ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་གཙོ་བོ་བཞིན་དུ་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་ལ་ལྡོག་མཚམས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་འདོད་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ།
若有人說”這正是所許”,那麼即便如此認許,“因為離於其他不存在”這一論點也是不成立的。若有其他某個不存在,則此者可以離於彼,但由於彼不存在,因此因不成立。 若說”區分在某些情況下是存在,在某些情況下是不存在”,如此則因相成為錯亂。也就是說,雖然離於其他不存在是存在的,但有些是存在而其他是不存在,因此在二者中都見到區分,所以是不定。 這是真實的:從不存在返回的某些是非存在,某些是不存在。然而,若執取從某個勝論主體的不存在返回,則此時將成為對存在的懷疑。比如,雖然從馬角不存在返回,但僅憑這一點並非實事。然而,若如辯論者所許,從一切不存在差異即返回,則如此將成為存在。 認為一切不存在是勝論主體的返回界限,因此無錯亂,這是其義。若如此,則”因為從彼差異”並非因為離於其他不存在。那麼從何而來?僅從該辯論者的認許即意樂而成為存在性。由於執取一切不存在為勝論主體的返回界限,因此並非存在,而是僅從認許而來。 這從何得知?說明:若由於與其他境相關而成為異類認許,則對於從一切不存在返回的其他本性也應如此,因為是存在性的認許即勝解。若在某處認許即成為實事存在,如此則這將成為能了知的因相。 若如此,則當說”因為從一切其他兔角不存在返回故存在”時,兔角也將如勝論主體一樣成為存在。如此一來,當如是認許時,一切非實事物都將成為實事。因此,是由辯論者的認許而非由返回界限的自性。所以,並非從區分而是存在性,而是從其認許而來。
།གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་འདིར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་མཐོང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་གོ་བྱེད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་འདི་དག་གི་ཕན་ཚུན་ དབེན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།འདོད་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་མོད་ཅེ་ན། འདོད་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་ པ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདོད་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་འདྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་ཅན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེས་ནི་ངས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུ་བུ་གཉི་གས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་འདོད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ། གང་ཞིག་དངོས་སུ་འདོད་པ་ རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཞག་པར་བརྟགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་སྤྱིའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཚོགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དང་། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་འདོད་པས་ཕྱོགས་སུ་མ་བྱས་པ་ལས་འོངས་པ་ཡང་འདོད་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་སྐྱེས་བུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བསྟེན་པ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པའོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་དམ་པར་ནི་ངེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
因此,在此因相中可見僅由認許而成立所立的能力得以安住,所以說認許本身即是所許境實事自性的能成立即能了知。因此,何須安立這些不存在的相互遠離為因相,應當說認許本身即是因相。 若說”認許本身即成為因相”,則應當說明該認許與所立實事的關聯。為什麼呢?若非如此,因為無關聯則不能成立為因相。因此,此中毫無實事的能力,認許也因無關聯而不能成為能了知,所以如此類因相皆是不定。 由於我已說明僅由認許即成為具有彼性的因相是錯亂的。“因為我承許”、“因為你承許”、“因為我們二人承許”等直接表達認許的說法被說為錯亂,不僅是直接表達認許的說法,而且凡是依賴於補特伽羅所假立實事自性的因相,皆說為具有錯亂,例如”因為非異品”、“因為非所立普遍品”等。 如是,由於所立性的聚合即是所立,故其一分性、同品隨一性、非異品性由認許所未立而來者也是由認許所變現,如是等因相依賴補特伽羅安立、以補特伽羅認許為究竟者也說為具有錯亂。 這僅是顯示一分,由此說明一切結合轉變為他性,即由彼所作的錯亂。不說”因為認許”,而說”因為從其他返回中解脫”。因此,“因為從其他返回中解脫”被錯認為是實事因相。 勝義中,此處”因為決定認許”是因相的義,因為是由認許安立的緣故。
།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ གཞན་དུ་གྱུར་པས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ཏེའོ།།དོན་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། ཅི་འདིར་འདོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་གཏན་ ཚིགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན།ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།།མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། འདི་ཅི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་སྤང་བར་འདོད་ པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན།བློ་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པ་རྣམས་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གང་ཞིག་ལྡོག་པ་ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ། ལྡོག་པ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐ་དད པའི་ཕྱིར་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་མི་འགལ་ལོ།།འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བས་བཟློག་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ནི་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཐུན་མོང་བ་གཏན་ ཚིགས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་པས་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དོན་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ ཅན་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་བཤད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།
因此,應當摒除由其他聲音所造成的錯亂。安立義的方式是勝義,應當隨順此理:“此中是由認許安立義,還是由實事力所致?” 如是,當顯示諸認許為因相者是宗義一分時,爲了令人懷疑是否與正確因相的義一分相同而說: “聲”是有法,“從勤勇所生”是有法的差別,“無常”是顯示所立法,“因為從勤勇所生”是因相。若問:“此如何非宗義一分?“爲了遣除宗義一分性而顯示其真實性。 若是建立言說安立的有法自身,即建立分別境的言說安立,則說為宗義一分。如何知道是建立有法自身?說”智不異”,因為是具有同一認知的境。為何是同一相?因為智依止於無異返回一體,由於以一返回為究竟故是同一相。 例如”聲是無常,因為是聲”。若以差別為所立有法而以共相為因相,則由於所立能立二法相異,故能所詮知不相違。此中差別是有法而共相是因相,如是從勤勇所生的返回差別是有法,因為以聲的共相為究竟。瓶、聲等共相是其他因相。 因此,由於非依止於一返回,故非宗義一分,而成為能詮所詮事。以偈頌顯示此義: 差別與共相是能相所相,因為法相異。 解說譬喻即”例如”。如”從勤勇所生的聲是無常,因為是從勤勇所生”。
།ཡང་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ནའང་གནོད་མེད་ཕྱིར་ཏེ། མི་འགལ་བའི་ ཕྱིར་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ལས་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ།།དེས་ན་དོན་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ཏེ། གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་སྨྲས་པ་ནི་དཔེར་ ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གོང་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྭ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྭ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྭ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ། །ངོ་བོས་ནི་གོང་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ལ། རྭ་ཅན་ཉིད་ནི་རྟ་མ་ཡིན་ པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་ འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་དུས་སུ་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཡན་ལག་མིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་མཚོན་ནས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མཐོང་བའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གང་ཞིག་བྱ་བ་གཞན་ ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་དོན་བྱས་ཟིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བའི་དུས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གོས་དཀར་པོ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྲིད་དེ་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གོས་དཀར་པོ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྲིད་ནས་འོང་བའི་བྱ་བའི་ནང་དུ་འདུ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་དོན་བྱས་ཟིན་པའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱིས་སྤྱི་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ནང་དུ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནི་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
或者即使是宗的差別,由於無害故也無過。因為不相違,此處是因相,因為未成立因相與有法相異。由於有法相異,故從勤勇所生性是其差別。由於差別已成立,且與所立法相關聯,故不違背作為因相。 因此是說明所欲義:即使法不相異,所立有法或法的差別作為因相也不相違,因為已成立。 說明譬喻即”例如”。“此牛群”是有法,關於”有角”,角是其差別。因此”因為是有角”作為因相不相違。自性上牛群雖非成為差別,但有角性在證成非馬時也成為因相。 如是,從勤勇所生性已成立的自性可與所立相關聯,是能使有法成為差別者,由於已成立的自性本身而成立為因相。 或者,爲了了知遮遣無關聯,若是趨入所立時臨近者即是所立有法,則”從勤勇所生”在了知所立時非支分,非有法差別。因為此從勤勇所生是標示有法后返回。如是,從勤勇所生性是爲了標示從勤勇所生所見聲的自性而取,意即”凡是從勤勇所生所見聲,彼即無常”。 若差別已在標示其他作用上完成其義,則于作用時未必臨近,如見”著白衣者”說”請帶他來”時,白衣未必包含在帶來的作用中。如是,你的從勤勇所生性已在標示有法上完成其義,于總攝宗義的法與有法時不包含在內。 因此差別非宗義,因為具差別相的法異於”聲”這一有法。意即若無差異則此處不成立。
།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེ་བས་བསྟན་པ་སྟེ། འདིའི་དང་པོ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་བསྟན་ནས།ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རང་ཉིད་བདག་ཉིད་དམ་གཏན་ཚིགས་དེའི་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པ། དཔེར་ན་མེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དཔེར་ན་རི་སུལ་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ།།རྨ་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲག་པ་དེའི་ཡུལ་ཏེ་གང་ནས་འོངས་ པ་སྟེ།དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པས་སོ། །རི་སུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་རྨ་བྱའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རི་སུལ་གྱི་གཞིར་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ངེས་ལ། གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྨ་བྱ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་བརྗོད་སྨྲས་པ་ནི། དཔེར་ན་བདག་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ ན་ཡོད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།བདག་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དེའི་ཡོན་ཏན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་གཞག་གོ། །ཆོས་ཅན་བདག་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་ པའོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་པའི་མིང་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། མ་འབྲེལ་བར་ལས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་གཞན་གཅིག་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་ཐེ་ ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཐུན་མོང་པ་རྣམ་པ་བཞི་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།
所謂中間偈頌是由大多數所說,其中第一是總結偈頌。因此,如是已說明若宗法性不成立則為似因不成,為說明若有懷疑則為不成,故說: 若對自身或因相之所依有法有懷疑,則為不成似因。其如何?說明:例如,在證成火時,對所取等事物生疑的大種和合稱為煙,如是運用則為有懷疑之不成。 同樣,若對所依有懷疑則成為不成似因,例如:“此山谷中”是有法,“有孔雀”是所立,“因為聞孔雀聲故”是因相。如何有懷疑?由於對孔雀聲之處所,即其來源之處所有迷惑。當有多山谷時,聞孔雀聲后,于特定山谷之所依未確定所立,欲證成特定所依之孔雀,由於對其所依有懷疑,故為有懷疑似因,其自性則是確定的。 如是,若所立有法不成立,亦為不成似因。說明譬喻:例如”我是遍在,因為是樂等一切功德之因故”。在證成我遍一切處時,立其功德樂等一切處可得性為因相。有法我亦不成立故。 “如是”是總結。宗法不成立或有懷疑名為不成似因,因為不相關故是不了知之因。如是,若其他一支返遍不成立或有懷疑,則成為名為不定之懷疑因。 其中首先不成立:應舉共同四種為例。如是,當因相趨入相違品時,則相違品無有不成立。共同四種亦趨入同品與異品。
།དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཉི་གའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ནི། དཔེར་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་གི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། མིག་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་འདིར་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨྲ་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨྲ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ བ་མ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་རུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་མཐོང་ཡང་གཞིར་གྱུར་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བལྟར་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་མི་དམིགས་འདི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་དམིགས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སྨྲ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན་འགལ་བ་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཟློག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་སྨྲ་ བ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་ པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ།
這是對宗法性的詳細分類的闡述。以”聲是常住,因為是所量故”為例,所量性遍於二者。以”聲非勤勇所發,因為是無常故”為例,無常性存在於同品一分而遍於異品。以”聲是勤勇所發,因為是無常故”為例,無常性遍於同品而存在於異品一分。以”聲是常住,因為是非實故”為例,非實性存在於二品,這是共同不定的四種。 對返遍有懷疑的不定,例如:欲言說的補特伽羅是有法,“非一切智”是所立,“具有貪等”是另一所立,“因為能言說故”是二所立的共同因相。“等”字包括屈伸、開閉眼等。此因相對返遍有懷疑。 若說因為未見一切智者言說,由不可得故成立返遍,則說明:所謂”未見一切智者言說”這種不可得相,是對境不可見的對象。即使見到言說,作為所依的一切智性是不可見的,因為一切智是智慧的特殊性質。如在不可得章節中已說明,因為對境是可見的自性,此不可得是懷疑之因。 因此,不能由不可得確定一切智者無有言說。也非由見到相違而遮遣一切智性,因為一切智性與言說並不相違。為何於此有何相違?若想”由未見共存故是相違”,凡與某法不相違者,即是未見與彼共存,如瓶與毛毯。
།སྨྲ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མ་མཐོང་སྟེ་དེས་ན་འགལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདིར་བློ་ཞན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་དོན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཁྱེད་ནི་བློ་ཞན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མིག་ཀྱང་ཞན་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱང་རིང་བ་དང་ཕྲ་བ་དང་ཆོད་པའི་དོན་མི་མཐོང་བས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བློ་དང་མིག་ཞན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་དོན་མཐོང་བ་སྦྱིན་པའི་སེམས་ པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་།གཏན་མ་མཐོང་བ་དག་སྤོངས་ན། འོ་ན་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ལ་མངལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་དམིགས་པས་ལྡོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མ་ཤེས་ པ་ལ་ཕ་ཞེས་པར་ཐ་སྙད་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཁྱེད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་འགལ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འགལ་བ་རྣམ་ པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་ནི་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདྲ་བའི་ལྡོག་པ་ནི་མི་འགྲུབ་བོ།།མཐོང་བ་ཡིན་ན་ནི་མི་འགྲུབ་ན། མ་མཐོང་ན་ཅི་ལྟར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་མཐོང་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་བཤད་པ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ནི་གཞན་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནོད་བྱེད་དུ་རྟོགས་ནས་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིག གནོད་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོའི་གནོད་པ་ནི་ཤེས་པར་བླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་དབང་པོ་ལས་འདས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཡིན་ ན་སྒྲ་རྟག་པར་དོགས་པ་ཡང་དགག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མཚན་ཉིད་མི་འགལ་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་གང་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དེའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ པོ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནོད་པ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若說”未見一切智者言說,故有相違”,則回答:若此世間智慧微劣,即使所見之義也不能確定為剎那性等相,你們是智慧微劣者。能確定一切所見等相者是大智者,其他則非。眼根也是微劣的,因為不能見遠處、微細及遮障之境。 如果你以智慧和眼根微劣而否定不可得義,如佈施心等為樂因等,以及完全未見之事,那麼你將違背世間常理。為什麼呢?因為若父名言之因——使母受胎者,因不可得而否定,則對未知生育者立為父之名言將不合理,因此你將違背常理。 因此,僅由未見共存不能否定共存,如何成為相違?若說因為言說與一切智性二者皆無相違故不相違,則即使未見,也不能成立”凡是一切智者皆是言說者”這樣的返遍。若見到則不成立,未見時如何不成立?答:因為有懷疑。即使見到一切智者言說也有懷疑。 為證明有懷疑而說:若有能損害,則能確定無他。若了知言說能損害一切智性,則言說者將遮遣一切智性。如何非能損害?因為超越感官的事物之損害不能了知,意即不能知道損害。 若說常性雖超越感官,但豈非知其能損害無常性?若如是,則對聲是常的懷疑也將無法遮遣。故說”相性不相違”。某法捨棄某性而住之自性,即是與彼相違自性之能損害性,如常性對無常性。同樣,言說者性並非捨棄一切智性而住,因此不能了知一切智性的損害。
།དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱབ་པར་མ་གྲུབ་པོ། །ཅི་ལྟར་ མ་ཁྱབ་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་མི་དམིགས་པའམ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ངེས་པས་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པ། སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་ པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྨྲ་བ་སོ་སོ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཅད་ པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་རང་གིས་རིག་པ་སྨྲ་བ་པོའི་ཆོས་དེས་གཞན་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཚིག་མཐོང་བ་ལས་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་བདག་ལ་ཚིག་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་དཀར་ཤམ་ཉིད་དམ་ལུས་ཆེ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཚིག་ལས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་མཐོང་བ་སྔོ་ བསངས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འགལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་དཀར་ཤམ་ཉིད་མི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།རིགས་པ་མཚུངས་ན་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་སྒྲུབ། འདི་ལྟར་བདག་ལ་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དཀར་ཤམ་ཉིད་ཀྱང་ གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དཀར་ཤམ་ཉིད་ལ་འགལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རིགས་པ་ནི་ཚིག་དང་ ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མཐོང་བའི་དཀར་ཤམ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པས་ན་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། གང་གི་ཕྱིར་བདག་རང་ཉིད་ལ་ཆོས་གང་དང་ཚིག་ལྷན་ཅིག་མ་མཐོང་བ་དེའི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཚིག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
因此,“一切言說者皆非一切智者”這種總括性的遍充關係未得成立。為何不遍?因為所見言說者具有非一切智等諸多性質,這一切並非適用於所有言說。因此,並非由不可得或相違而言說者非一切智,而是由確定非一切智性而遮遣與之相違的一切智性。 解釋:一切言說者的法性,即必然的自性,因不能完全遮遣故。一切言說者必然不能完全遮遣法性,若一切言說者能完全遮遣法性,則彼即成一切智者,因此並未遮遣一切智性。 若想:“我們並非要遮遣個別言說的法性,而是通過自身所知的言說者之法,推斷他人也同樣具有此性。“若如是,則若將與言說俱行而見於自身者,由見言說而推及他人,則見於自身與言說俱行的白衣性或身形大等,也應由言說推及他人。若如此推斷,則與現量相違,成過遍失。 他方說:見於他人的青色性與見於自身的白衣性相違,故不能成立。若理相同,為何不能成立與所見相違?如是,由見與言說俱行於自身,則非一切智性如同白衣性也應推及他人。若不能證成一切,則非正理。為何?因為具相的白衣性可有相違故。見與言說俱行為相的理由,因損害見與言說俱行的白衣性而有誤,故理由被破。 為何說此非正理?因為凡是自身未與言說俱見之法,僅由見彼不能理解言說。
།འོ་ན་ ཅི་ཞེ་ན།ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལྡོག་ན་ཚིག་ཀྱང་ལྡོག་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཀར་ཤམ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ན་ཚིག་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དཀར་ཤམ་ཉིད་ལྡོག་ན་ཚིག་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་ པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་གཞན་ནི་མི་སྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅི་ལྟར་སྔོ་བསངས་ལ་ཚིག་འཇུག་པར་དཀར་ཤམ་ལྡོག་པ་ལ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མེད་ པ་ལ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པར་མཚུངས་སོ།།ཅི་སྐད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ལ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་ཚིག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པར་མཚུངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཀར་ཤམ་མ་ཡིན་པ་ དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དཀར་ཤམ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ལ་དཀར་ཤམ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འགལ་བར་ངེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གསལ་ནས་ཏེ། རང་དང་ འགལ་བ་སྤངས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བལྟར་མི་རུང་བ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རང་གི་འགལ་ཟླ་དག་དང་འགལ་བར་ཡང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་དང་འགལ་བར་ཡང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སུ་བཅུག་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འགལ་བར་མ་ངེས་ན་ཅི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། བལྟར་མི་རུང་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ ཚུན་སྤངས་པས་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།འགལ་བ་གཅིག་ངེས་ན་གཉིས་པ་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་འགལ་བར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།དེས་ན་འགལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་རྒྱུ་འགལ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་བཀག་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་བཀག་པ་འགྱུར་རོ།
那麼是什麼呢?也由返體而成。若所見俱行之法返體時言說也返體,則成能表。白衣性從他人返體時,言說並不返體。因此,當白衣性返體而言說不返體故,非返體境,故不能成立與所見相違的其他。 若如是,則如何未能成立青色有言說執行而白衣返體時無,同樣由於對一切智性執行有疑,故未能成立非一切智性之無等同。如所說,由入于所立相違或疑惑入于所立,則言說之無未得成立等同。因此,並非證成一切所見。 複次,彼等非白衣者,由自體可見性,並無見到互相排除的相違。因此,于有非白衣時不能成立白衣,故非所立。由確定相違故,同品明顯后,即捨棄與自相違而成為一向不定的一切智性等不可見者,于異品自之相違者也不能確定為相違。 不僅由無因相故彼等非一切智等之體性不確定,且縱使有自體確定,與自異品也不能確定為相違,此為”複次”之義。此說:即使許為非一切智,僅由此也不能離異品。若不確定為相違,如何是異品?異品即是相違性。若在異品中,如何非舍異品? 誠然,于不可見者有互相排除的相違性,若確定一相違則有第二返體。然而,由自體可見性故不能遍知因相違,故於非一切智因上也可成一切智性。因此也不成相違。此處是遮破因相違。由無因相違故,若不遮一切智性之成就,則成未遮一切智性之異品。
།འདི་ལ་སྤྲོས་པ་དང་རྗེས་སུ་སྤྲོས་པ་ནི་ ལེའུ་གཉིས་པར་བདག་གིས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་ཚིག་ལས་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཀག་ནས། རྗེས་སུ་དཔོག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བཞད་གང་དུ་བྱེད་པ་ནི། བདག་ཉིད་ནང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལ་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ བལྟར་མི་རུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ནས།ཚིག་ཙམ་མཚུངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པས་དེ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་བདག་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་འདི་རིག་པའི་ ཡུལ་ལ་ངལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྲུབ་པོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་བུད་མེད་རྣམས་དང་། དམངས་རིགས་རྣམས་དང་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་ཁྱད་པར་མི་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་དག་ནི་ངའི་བློ་ཅི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བཞད་གང་དུ་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་ལ་ཆོས་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མཐོང་བ་ཙམ གྱིས་ནི་དེ་གཞན་ལ་ཚིག་ལས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ལ་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་མཐོང་བར་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྨྲ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་ཚིག་ལོག་པ་མ་ཡིན་འགལ་ བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན།འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པར་བརྗོད། སྔར་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འདི་ཙམ་ཞིག་ནི་ བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བལྟར་རུང་བ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་དང་འགལ་བའམ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའམ། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་འགོག་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ ལས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལས་ མི་རྟོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།
對此,我已在第二品中說明了增益和隨增益。因此,如是遮破從言說推度俱行法后,對於主張推度者作嘲笑處,是由”自內”即心中所有。 見到具有他人不能了知的不可見法,僅由見到言說相同故,於一切處由彼等法之近成而安立言說,如說話者自謂:“我具有彼等法”,此人于所知境勞作之果已圓滿成就。 為何?如是,若離於通達論典而與婦女及首陀羅共同,不解了差別者,即是成就毀壞之果。若非如是,彼較彼等有何殊勝?彼等非如”我知天授非天授”之說所見,此為嘲笑處。由於無知者亦不能如是了知故,僅由見到于自身法與言說俱行,不能由言說近成於他,因為僅由見到于自身與言說俱行,說者非一切智之遍不成立故。 由於如是不可得故,非由一切智返體言說,非由相違,亦非由相違遍故,是故說為不定。應知從前說之不可得相亦有如是作用及當有作用,及餘者為疑因。此唯能說如是相。 如是此為不可得相,即由可見性不可得故,或由與彼相違或相違果等,或由見到相違遍故遮遣一邊。應知由此相一切作用皆為疑因。 如是為顯示此非從貪等所立之異品返體故說:應知貪等亦由是異義故不從言說了知。
།གལ་ཏེ་ཚིག་དོན་གཞན་ཡིན་མོད། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཚིག་ལས་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། བཤད་པ། ཚིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་མི་ལྡོག་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ཚིག་ཡོད་ལ་མེད་ན་ནི་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འདོད་ཆགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ཅི་ལྟར་དེ་དང་མ་འབྲེལ་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདོད་ཆགས མེད་ན་ཚིག་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལོག་ན་ཚིག་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ།།ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མེད། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་ཆགས་པ་ན་འདོད་ཆགས་ལས་ཚིག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་ངག་གི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་པར་འདོད་པ་ཙམ་མམ། སྒྲ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་ལ་ནི་གཉི་ག་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དོན་མེད་པ་ལ་ནི་སྒྲ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་ ཚིག་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིའོ། །དེས་ན་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། ཚིག་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་དེས་ན་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ནི་ཞེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྒྲ་བརྗོད་པ་དང་དོན་བསྟན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཡིན་མོད། ཚིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་སུ་མི་སྨྲ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཕངས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་སུ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་བདག་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་གི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་ བཏགས་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡང་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ངར་འཛིན་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།
若問:雖然言說是異義,然如是為何不從言說了知?答:因為言說與貪等無關聯故。若問:由無關聯為何不返體?答:由比量相,應知如何由無關聯非能了知,如是從比量相了知。 若念:有貪則有言說,無則無,故言說隨順於貪之有無,如何與彼無關?答:無貪則無言說,如是貪若返體則言說返體,此非決定。 若問:如何非決定?因為見到說者起貪時從貪生言說。答:如是身業、語言等非是貪、嗔等之果。 若問:為何?答:因為唯由欲說、欲顯共相義,或唯由欲說聲為因。于有義聲二者為因,于無義則唯欲說聲為因。雖有貪,言說非隨順於彼,然唯隨順於欲說。是故言說因唯欲說共相故,非貪之果。 非梵行身業是貪果,然言說全非,故說彼唯由欲說共相為因。若謂貪即是執著,欲說聲及欲顯義亦是執著,故彼即是貪。答:雖是貪,然許為欲說言說之果,由許故此無過。 于欲說不說為貪,然說由常、樂、我執所引為貪。如是增益我為常、樂及我樂之因而生貪著。此中恒常住性非常,乃至執二剎那前後為一亦是執常。我執我見亦是彼境。
།འདོད་ཆགས་ཅན་ བདག་བདེ་བར་འདོད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོངས་སུ་བསླང་པ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་ འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་སྐད་ཅིག་ཅི་ཙམ་པ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདོད་ཆགས་ནི་རྟག་པ་དང་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་ དུ་འཇུག་གི་བདག་གི་དོན་དུ་མི་འཇུག་པ་ནི་བདག་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པས་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ།འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་བདག་གྱུར་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་ པ་ནི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི།སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ནི་བདག་ལ་སོགས་ པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡུལ་བརྗོད་དོ། །བདག་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་མི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་དོ། བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ཅན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་འཛིན་པ་མི་བདེན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགའ་བ་དེའི་ཡུལ་བདག་དང་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པས་བྱས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་བདག་ལ སོགས་པར་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ཡོད་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པར་མཐུན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་ཉིད་དེ། བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུལ་པ་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉི་གའི་རྟེན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་གཏི་མུག་གོ།
有貪者欲求自樂,如何不趨入他利,如是見到未來具樂之後剎那極為差別而不趨入。是故,即使宣說心遍起無常無我者,當生貪時,亦執著前後若干剎那為一。我執之境亦是彼,故貪以常、我、我所見為先無誤。 若為利他而趨入,不為自利趨入者,是利益他人,如是趨入不待一切剎那前後成一,因不欲趨入果成為我故。以常執為先之我執有過,緣剎那則無,因其義是從利他返故。此說貪之因。 煩惱有漏俱有漏法,與增益我等相隨,具增益我隨順自性,是彼境。此說境。于非真我與樂因歡喜是愛樂,此說貪之行相。有我等見者執增益,執著非真功德之行相是貪,此是義。 彼歡喜境為我、樂及樂因,由彼不相順,即由不相順所作,此說以我等見為先及有漏境。如是有我等見則見不相順為相順。與我等不相順亦是增益,因無我等故。 錯亂是”此是我所應摧”之捨棄行相,此說嗔之行相。貪嗔二者所依常等顛倒是癡。
།སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས་འགའ་ཞིག་འདི་དག་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྲིད་དེ།དེ་དག་ནི་ཚིག་གི་རྒྱུར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྔར་ས་བོན་ཡོད་ན་ཕྱིས་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ནི་ས་བོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལྟར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ན་བདག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའམ་ ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །མེད་པའི་ཕན་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། ། མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕན་པས་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འོག་ཏུ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་བདག་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག པ་མ་ཡིན་ལ།གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་འདོད་ ཆགས་དང་བཅས་པ་སྨྲ་བ་ལྟར་ཏེ།ཅི་སྐད་བཤད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་འབྲེལ་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལས་སྨྲའོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཙམ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟོགས་སོ། །ཅི་ལྟར་ ཚིག་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་ཡོད་པ་མི་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་ ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།
執著增益自性的貪等,是真實性執著自性之心的過失,故或有離此者,因彼等非語言之因故。若如是,則欲說及悲憫等亦應成以我見為先及執著增益耶? 答曰:悲憫等非如是以我增益為先。何以故?因別處可有故。雖于有我見時見到,然非以我見為先,而是隨順彼有無故。如前有種子則後有芽是隨順種子有無,非由前後,然因是我見一分故。見為我時,見我隨順或他事故,以我見為先是顛倒執著。 悲憫等非如是,即欲令離現有苦是悲憫,欲求無有之利是慈愛,以所欲之利而喜是喜,于欲離苦得樂之後平等苦樂是舍。欲說本身說為二種。是故此等非緣我而轉,亦非了知他為顛倒自性,此一切已於《量釋》中說訖。 于貪等顛倒及欲說等非顛倒中,如有貪者說,即如所說與貪相應而說,如是離貪者亦從欲說而說。故無返故非是果,故僅從語言不能了知貪等。如非僅從語言,如是亦非從語言差別而了知,因非成為貪果之語言差別故。凡於貪等無錯亂之語言差別者實不存在。一切語言于貪等錯亂故非是果。
།འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་འཆོལ་བ་དེས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།བསམ་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཅན་བསམ་པས་ཡུལ་མངོན་པར་བསམ་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་བསམས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་བསམས་པའི་དོན་དེ་ནི་ཤེས་པར་དཀའོ།།འཆོལ་བ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་མཐོང་ན་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་གྱི། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་དགོས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་དོ།།དེས་ན་ཐ་སྙད་ཉིད་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། མི་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མ་མཐོང་བ་ནི་བདག་གི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ནི་ འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་མེད་པར་རིག་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྙིང་རྗེས་ཀྱང་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་ཉིད་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །དེ་ལ་བདག་དང་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་བདག་གི་དོན་མེད་ཀྱང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་ གཉེར་བས་འཇུག་པ་ནི་མི་འགལ་ལོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཙམ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེས་ཁྱེད་འདོད་པ་ནི་མི་འགོག་གོ། །ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པར་ཐལ་ བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་དང་འདོད་ཆགས་རང་བཞིན་ནི་ཐ་དད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་མི་འདོགས་པ་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྲིད་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ།
若問何故錯亂?貪等之果名言亦見為嗔等之果,由名言混亂故為錯亂。又若問離貪者何故隨貪境而起名言?因意樂難知故。有境意樂所思維境之義而說,名言之目的有多種,故思維任何目的而離貪者如有貪者般行為之所思維義難知。 亦見混亂,故因錯亂非是果。若見我則成所求,于斷我見則無目的故,具證悟之名言具目的遍及不應理。故從名言本身推知貪等耶? 答非不說,因為利他故。不見我者不為自利而作名言,然為利他則可,因不依我見故。于利他名言亦為所求遍及,所求即是貪。故通達無我離貪者無所求故不應理耶? 答非不應理,因悲憫亦起名言故。趣入利他有二種:求自樂及求他離苦。其中離我與愛者雖無自利,然以求他離苦而趣入不相違。若如是則具所求自性之悲憫即是貪耶? 對於你們認為僅所求即是貪之見我不遮破。我等所許之離貪亦成有貪非有此過,因為悲憫與貪之自性各異故。若如我增益與不增益二者自性各異,則所謂所求即是住輪迴之因,有及生起亦即是此。
། དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་འཁོར་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མི་སྡུག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བར་ཉིང་མཚམས་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་ཐ་དད་དོ། །འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ན བདག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་ལ་ཆགས་པ་ལ་ནི་སྨག་པའི་མངལ་གྱི་གནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལས་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་དེ་ལས་ནི་མངལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། མངལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་བདག་གི་བདེ་བ་དོན་དུ་ གཉེར་བའི་ལས་ཀྱང་བྱེད་དོ།།ཅི་སྐད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་དང་། །སྲེད་པ་ཀུན་ལས་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །སྐྱེ་བོ་གང་ལ་དེ་མེད་པ། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བོ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་བདག་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་ནི་བདག་གི་དོན་དུ་ཅུང་ཞིག་ལེན་པའམ་སྤོང་ བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ན་སྙིང་རྗེ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཡང་སྐྱོན་འཛིན་པར་བྱེད་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ལས་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལ་ནི་དེ་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བདག་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་གང་གིས་བྱེད་ཅེ་ན། སྙིང་རྗེ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་དུས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་མཐོང་བས་སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན ནོ།དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་བདག་གི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བྱེད་པ་པོར་བསམས་ནས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་སྔོན་གོམས་པ་ལས་ངའོ་ ངའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེའོ།།དེ་ལ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
若問因此二者作為輪迴之因其自性無別?答曰:于不凈增益而歡喜之士夫,因牽引結生故,作為輪迴之因自性亦有別。如是,若有我見則生我執。於我執者,于黑暗胎位之苦執為樂之顛倒故,為求自樂,由此而攝取胎位,並作與攝取胎位不相順之求自樂業。 如《量釋》中說: “苦之顛倒知與愛, 一切繫縛之因故, 何人若無彼等者, 彼之生處不生起。” 無有對自我之愛著者,于自利無所取捨,彼從何處攝取生處?由於顛倒與歡喜攝取生處,正因如此,從無顛倒而生之悲憫無過。若悲憫亦執為過患,則雖非從顛倒而生亦成過患。 雖然悲憫非從顛倒而生,然于見無我者不應理。若問因何于趣入悲憫者是不見我者,誰能令他離苦?故說悲憫。雖無我執,然暫見剎那苦而已。于先前執為有情時亦習慣緣苦之悲憫,故僅見苦時從先前串習力而生。 是故,非如趣入自利般,因執前後剎那為一而思維自身為離苦之作者而趣入,然為離苦所求之一切剎那從先前串習中如是生起我、我之想。其中唯有某些趣入自果,非一切。
།འདི་རིགས་པ་ཙམ་གྱིས་རང་འདོད་དུ་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རིག་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་གོམས་པར་ བྱས་པས་ཡིན་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་གོམས་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན།བཤད་པ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པ་གང་དག་ལ་ཡོད་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཅི་སྲིད་སེམས་ཅན་དུ་མཐོང་ བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ།ཅི་སྲིད་ཆོས་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཅན་དག་ལས་གཞན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ ལྟར་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྙིང་ རྗེ་ཅན་གྱིས་གཞན་གྱི་དོན་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ གྱི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་ལས་མ་གཏོགས་པ་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་འཇུག་པའི་འབྲས་བུར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མོད་དེ་ཉིད་འབྲས་བུར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན ལ་འཇུག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ།
這並非僅憑推理而隨意所說。如經中所說:世尊說慈悲等,凡夫緣眾生,了知補特伽羅無我者緣法,遠離能取所取二相者則無所緣。 若問:若緣眾生是由凡夫修習所成,則緣法無修習時如何生起?答曰:慈、悲、喜、舍等亦于具有同類修習者而趣入。差別僅在於:乃至見有眾生時,即緣眾生;乃至見法時,即緣法。可見此等具有同類修習及隨順差別。 若問:雖離我見,豈非從以我見為先的貪等修習中趣入,如同悲憫等?答曰:貪等並非如同離我見后仍能趣入的同類修習。何以故?因無顛倒則無故。貪等隨順顛倒之理已如前說。 若謂:既無過患,則于離貪者亦應有悲憫等。縱使如此,具悲者為他利所作無果亦從顛倒而生。如是,具覺者之趣入非無果。剎那無果因不住故。是故,見自身長久安住後有他利之果而趣入。 若謂:如是則是趣入顛倒。答曰:非也。若欲求離他利之自身安住果,則從顛倒趣入。然非所欲,因以他利本身為趣入之果故。 若問:如何彼成為果?答曰:因果之相即是所欲故。凡所欲求者即是果,非他故。是故,趣入他利非顛倒。
།དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེས་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོ་བདག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་མཐོང་བས་གཞན་ལ་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལས་སྨྲ་བ་པོ་བདག་ལ་དཀར་ཤམ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་ནག་པོ་ལ་ཡང་དཀར་ཤམ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཚིག་དཀར་ཤམ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་ན་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ན་འདི་ལ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བར་ཅི་ལྟར་ངེས།མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་གིས་མི་འཁྲུལ་པར་ངེས་པ་མེད་པར་མཚུངས་སོ་ཞེས་གོང་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་དཀར་ཤམ་དང་དཀར་ཤམ་མ་ཡིན་པ་ བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ནི་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའམ།རང་བཞིན་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་གི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་ སུ་དཔག་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པ་རྙེད་པར་དཀའོ།།འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་ པར་ངེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འགལ་བ་མཐོང་བ་མེད་པས་ན་རྒྱུད་གཅིག་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་ནི་ལྕེ་རྩེ་ལ་སོགས་པའི་ ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་ནུས་པ་དང་།དོན་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ། དོན་མེད་པས་ནི་སྒྲ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。