菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s|d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s(續9)

對於說為因的問題:“此說為因”之”又”字。答:“因最初說故”。“由於真實”者,此偈頌中先說此二,故說為因。 若問:何故非是如來之直接因?故說”直接教示”。疑慮:自體不應成為自體之能立。總結此段者即”是故”。“非他”即非直接教示。 說如來自性為”離因”,即苦因。三功德即具足善等殊勝。其中首先顯示善性:離苦所依,故為善。若疑:若成彼則成善,此云何?故說”無我”等二因。 若疑:豈非離苦所依外其他離亦是善性,故說此有何用?故說”若執我我所”。所離之苦因即具苦,故非善,此為意趣。 若疑:縱有我執,獨處安樂豈非可能?因苦因是喧鬧故。為迎此他思之疑,故說”若執我我所”。不雜、離境、獨處非所需,因”彼欲第二”為理故。 若疑:是否一切斷除皆由見?故說”見所斷”。若問:何謂加行?為迎”從何生煩惱聚”之疑,故說”加行即修習”。因取”yuja為定”之義故。加行即修習為修,由修又斷所斷聚,此與”斷”相連。 煩惱有二:見所斷及修所斷。其中見所斷者由見斷除,修所斷者由修道斷除。

།དེས་ན་མཐོང་བ་དང་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་གཉིས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་ དོགས་པ་མེད་དོ།།ཡང་ན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །འདོད་པའི་བདག་དངོས་པོ་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པ་མ་བསྡུས་པས་དེ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུ་ཛི་ནི་ལྡན་ པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བདག་མེད་པ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལྡན་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐལ་བ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇིག་རྟེན་དུ་སོང་བ ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པས་འདྲི་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་བཟློག་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ནི་སྐྱེ་དང་ ཞེས་བྱ་བའོ།།བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་དག་སྤངས་པ་ནི་སྔར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱོན་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཐར་ པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སླར་ལྡོག་ཡིན་སྙམ་ན་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེས་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཡང་ག་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་སྙམ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ ཡང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཉོན་མོངས་བ་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ལས་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་ལྟར་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་སྙམ་ན། སྐྱེ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ལས་ ཡོད་པས་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པས་སམ། ཆགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་ཆགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ ཡིན་ནོ།

因此”見”與”加行”二詞表示見道與修道,故無重複之疑。或者,“見無我”是由他者。因說所欲之我體無實,故未攝無我,為顯示此義故說”加行”。“相互具足”者,因取”yuji為具足”之義故。 無二自性及能立彼之量后當說明。或者,“見無我”是說聲聞等聖者現證二無我,而諸菩薩于彼無我具足加行,即是了知而非現證,因若未得佛法而般涅槃則有過失故。 此說”於一切方面”者,即明顯說”由往毗濕奴世間而得解脫”。因不知不退轉自性而問:“何為不退轉?“此中說其自性之體及對治:“生等”。 已斷我所等見為核心之諸分別,前不復生,因無種子故,此為其義。無過失之狀態即到達解脫城,相連為:無生亦是到達解脫城。 若疑何為不退,為明已說之義故說”過失等”。若問彼無過失狀態從何而生?故說”因無我見故”。對無生亦說因:“因無煩惱故”。“是故”者,因無我見及無煩惱故。 若疑:縱無我見等,因業未盡故,云何不退?因生依二者故,云何由業而生?此為其義。若我與我所以自體見非貪等因,然由了知為能成樂等,或由貪著境性,或由貪著為核心故。

།དེས་ན་དེ་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བས། བདག་ཏུ་ལྟ་བར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལྡོག་པས་གཞན་གང་ཞིག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སླར་མི་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཤུགས་ཀྱི་མདོ་མཛད་པས་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་སོགས་ ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་བདག་གི་བསྡུའོ།།བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་དེ་གཉིས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་འགྱུར་བ། གཏི་མུག་ཉིད་ཇི་ལྟར་མེད་ སྙམ་ན།དེ་ནི་བདག་མེད་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་བདག་མེད་པ་མཐོང་ན་ནི་གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་ཡང་ལྡོག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་ཅིག་ཤོས་མཐོང་བ་དག་གནོད་བྱེད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པར་མཐོང་ བ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཉེས་པ་རྣམས་སླར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པས་ནའོ། །འོན་ཏེ་ ལུས་པ་གཞན་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།སླར་ལྡོག་པ་ལས་ལུས་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སླར་ལྡོག་པ་ཉིད་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི། འདིར་འདི་སྐད་ བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལུས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ལུས་ངག་ཅེས་གསུངས་ སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་དང་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་དག་བཤད་ནས། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འཆད་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་དོ།

因此認為”應當斷除彼性而非自性”之疑慮,故說”因無我見故”。因無我見,由對治而言,從何他處能生煩惱?意為唯從我見生起煩惱。 因斷我見習氣故,“不復返”之詞義,經作者以含義表述而非直說,此為其義。即說”於我利益”等。“我等”之”等”字攝”我所”。“於我”者為解說。於我之利益與損害二者,依次為有貪著者。 若問:“何以不成過失之處,無明如何能無?“故說”彼為無我”。見法無我則極能對治無明,此說為”無二”。若問:見另一無我者豈非同為對治?則如彼無我見為對治,此見亦然。 因此若疑過失會復返,故說”若”。“非不退”者,意為即是退。“因此”者,因有退故。若謂余殘為退,說”除復返外別無余殘”。意為復返即是余殘。 對”正與不正境性力量相等”作答曰:“此中如是說”。彼無我見因真實故、差別故、自性故為對治。我見非由另一對治,因從彼返故。若問何為余殘?故說”身語”。 因顛倒故,意為因相違故從彼返,因無違背真實性故。如是解說真實與差別二詞后,解說自性之詞曰”差別自性亦”。因攝略故,隨說差別及其聲。

།དེ་ལ་བདེན་པ་དང་འགལ་བདག་ནི་ཚད་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དེས་ན་གནོད་པར བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།།ཕྱིར་ནད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བག་ཆགས་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལམ་བཤད་མི་གསལ་བས་ནི་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལ་མི་གསལ་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པ་དང་མ་བརྗོད་པ་ལས་མི་གསལ་བ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལས་ཏེ་མ་ལུས་པར་སྟོན་པ་ལ་མི་གསལ་བའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་པ་ སྲིད་ནའོ།།དེའི་ཚེ་གང་ལས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མི་ཡོང་སྙམ་ན་བདག་མེད་པས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །སྤོང་བ་ལ་ནི་ཞེས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས་ནི། ཇི་སྲིད་སྨྲ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཞེས་ བྱ་བའོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ནི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འབྲས་བུ་སྨྲ་བས་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། སྨྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ལ་ དོན་དུ་ལྡན་པར་ཞེ་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་ལམ་ཙམ་ལས་ལུས་པ་མ་སྤངས་པའི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གཞན་སྦྱོར་བས་ལན་འདེབས་པ་ནི། གོམས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གོམས་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སོ།།སྤངས་པ་གང་ལ་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མ་ལུས་སྤངས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གོམས་པ་ལས་སོ།

對此,真實與相違之我因具量故而近顯,因是自性故說應以努力對治。若謂我見亦如是故為能害,故說”我見”。若問何故,說”因無我故”。“若”者為他者。煩惱所作即身語意之習氣。答曰”非”。因無復返故無煩惱。 因此無病即無遍苦,因離輪迴苦之遍苦故。彼亦唯由與習氣相連而成身等不順,此為余。說”道之多相”者,謂由道說不明顯而表示于顯示因果道一切相中不明顯。由相與未說之不明顯即由決定說,于無餘顯示中不明顯。“然則”者,若如是有餘殘時。爾時從何有,意為即是無。 若問何以不來,說”由無我”。于斷除有能害之量故,是故彼亦非有,為解說”乃至有言說”。於我等言說者遍具過失,因離貪如石塊故。又說由說果令知因分別,即”言說”。分別于自相為有義者為錯亂,因於非彼執為彼故。 縱使僅由道未斷余殘,然于住彼之差別相顯示即以他道相應而答,即”由習”。“由習”者,即由差別相境修道。斷中無餘者為無餘斷。“此”者即言說者。“是故”者,因於違品還滅生疑故。“故”者,由習故。

།དེ་འགོག་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྨྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ ཚིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་ཚིག་སོ་སོ་དང་ངག་སོ་སོར་སྨྲ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཡོད་ཀྱང་མི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་རིགས་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།འཕེལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །འདུལ་བྱ་དང་དེའི་བསམ་པ་དང་། དེའི་ལམ་མངོན་དུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ལས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཚིག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་འདི་ཀ་བའོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བརྗོད་པ་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མངོན་སུམ་ལས་ཇི་ལྟར་ཚིག་འཇུག་སྙམ་ན། གསལ་བར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དེའི་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲའི་རྣམ་པ་བཤད་པ ནི་འདི་ནི་ཀ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་སྒྲ་འཇུག་ནའོ། །དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲ་འདི་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདིར་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ལས་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདིར་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཀ་བ་ལ་སོགས་ པར་རོ།།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཚིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲ་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ལྡོག་ པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་སྡུད་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ གཞན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།

說”僅由言說”者,謂彼遮遣之量因於違品還滅生疑故而不定。說”于語言分別所立亦”者,表示錯亂之成立亦為共不定。因見雖無分別,由極串習而說各別語詞與語。彼等雖有亦非不應理,以”此等分別生滅亦非不應理”之理。 “增長”者,由串習力。瑜伽者語言之趣入,乃由所化及其意樂與其道之現見。如我等見柱等時說”此是柱”。“彼說”者,即”已說”。“一切相分別”者,意為彼所生之現量智。若念無不明顯顯現,如何從一切相現量趣入語言,說”由不明顯顯現”。意為由決定遮故,亦由明顯顯現而趣入語言。 若念彼如是說者如何有所見,說”由現量見”。說聲相即”此是柱”。“異者”,若唯由不明顯顯現趣入聲。爾時此聲將無趣入。若念此中由不明顯顯現趣入聲,說”此中”即于柱等。“于余亦”者,即于見一切相現量。如是于無分別亦有語言故,于分別非決定。是故言說為共不定。 結語”是故”者,謂于具貪等者無有還滅疑惑,因無相違故。過失即具貪等或具分別。若我與我所見非煩惱因,然執為樂及他之能成就性與憶念。

།དེ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ལ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ཡང་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཛིན་པ་དང་དྲན་པའི་རྒྱུན་ལས་ཉེས་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པར་མ་གྲུབ་པོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ ནས།ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཉེས་པ་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ལ་ཉེས་པའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཤེས་པ་ མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བདག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་མེད་པ་ ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་སྙམ་ན་རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཞེས་གསུངས་སོ།།མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ལས་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡིན་པའམ། མི་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཐབས་མེད་པས་ན། སེམས་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པའམ། དེ་གཅོད་པའི་ཐབས་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྲང་ནའོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་མ ཚང་བ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་གྲང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་སྲིད་ན་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཉེན་པོ་གོམས་པར་བྱས་པས་རྒྱུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་ནི་དེ་དང་འགལ་ བའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་ཡང་མཁས་པས་ཤེས་པས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཤད་པར་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པའི་རྒྱུའོ། །ཏིལ་མར་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་ གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཡིན་སྙམ་ན། དྲོ་བ་དང་སྣུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་ནི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའིའོ།

若疑”于斷除我等見者亦無損壞故,如心相續,煩惱相續亦無損壞”,即所謂”若”。“從他”者,謂無從樂等能成就之執持與憶念相續中諸過失滅盡。是故於斷除我等見者亦未成無。 若迎疑”于斷除我等見者不見煩惱因”,說”過失不盡因”者,謂如極超越根境之不可見,不可見境之不見非能成立無。于斷除我等見者雖不見過失因,然非知不可能,此為語義。 說”不見如何了知”者,謂與我無關之樂等本身之了知非貪等因,因太過遍故。若念如何分別為無壞滅性,說”為常故耶”。了知為不盡性者從有因由,因由或因無壞滅故為常,或雖無常然無斷其相續之方便故如心而恒時趣入,或雖有斷其方便然如凡夫不知故。“因”者,即彼常性等因由。 說”因有故”者,謂彼亦未成,因貪等具生故。說”因對治”者,謂從因具足而生亦如寒,若有因對治則連根本,當解說。由修習對治故因盡。說”知因自性”者,謂若知因自性,則智者亦當知彼相違之因對治。 解說謂具因性即許具作者性。“彼”者,即過失盡因。如油為對治而隨行。若念何故為對治,說”由暖性與潤性”。外者,即油等。外之者,即風等。

།མཐུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྫས་རྣམས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལོག་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉམས་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གནོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཞན་བཞིན་དུ་ རང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།བདག་ཅག་རིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ནི་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ སྨྲ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཇི་སྟེ་གཞན་ཡང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གནོད་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཚད་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་དང་འགལ་ལོ། །རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་མེད་པས་དོར་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འདོར་བ་མ་ཡིན་བས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་སྐྱོབ་པ་ཉིད་མངའ་བའི་ཕྱིར་ན་བཟློག་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཉིད་གཟིགས་སམ་གསུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཚིག་ནི་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སླུ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འབྲས་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པར་ཐོབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུང་བ་ལ དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མ་ཐོབ་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཙམ་ཡང་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་སྟོན་ པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་ཡང་དགོས་པ་མེད་པར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། ཐུགས་བརྩེར་ལྡན་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ།

力等差別不存在,是因醫藥物質已損壞故。所謂”無我見”者,因僅為境之助緣故無損壞。所謂”無邪解”者,無我見無損壞是因為我見無根本之能害故。 若疑”雖然世尊善逝,如其他士夫唯于自身為量,於我等持明者則非”。他人之智不能成為他人之量,因非能顯示故。疑”明論如人等,于具彼者為量”,即所謂”若說”。 若謂他人亦可通過言語對他人為量,誠然,若無顛倒而說則應如是,然非善逝,因說明論量所違害之義故,即所謂”量”。“顛倒”者,違背明論。明論非為量,因無救護性故為應舍支分。世尊是量,因能遮遣故。 所說”世尊”者,謂如貝殼獲得銀認知僅此不能捨棄,如是明論亦然。說”救護”者,謂世尊具救護性故為能遮遣之能害。此之解釋即”自見或說”。 言說見為先導,是故世尊亦應如是。若念”于具欺誑意樂者亦見異說”,即”因無果”。已得所應得一切者,于說顛倒無有必要。未得所應得一切者具我見。為得所應得義亦當說,因非圓滿量故。 若疑”雖已得所應得,如聖聲聞般定不邪說,因無必要故;具悲者亦不會無必要而僅為他義而說”,說”因具悲心”。

།གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་དགོས་པ། ཚིག་གི་བྱེད་ པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཤེས་པ་ན་ཡང་རྨོངས་པ་ལས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དོན་དུ་རྩོམ་པ་མཐའ་དག་ནི་རྩོམ་ ཀུན་ནོ།།དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་གོམས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱོབ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། གང་གིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཏེ། མི་བདེན་པ་བརྗོད་པའི་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས པ་ནི།བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩེ་བ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་ཕྱིར་རྩོམ་ཀུན་ཡང་། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་ བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།འཕེན་པའི་ཤུགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མཛད་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྟོན་པ་ནི་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཕེན་པ་ལས་སྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་ལུང་རྟོགས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །རང་གིས གཟིགས་པའི་ལམ་གསུངས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལས་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་ཉིད་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་པ་ནི་འོན་ཏེ་དེ་དག་གི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ ཀྱིའོ།།ལན་འདེབས་པ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ལམ་མོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལམ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་ཁྱབ་འཇུག་ ལ་སོགས་པའོ།

所謂”為他義”者,雖無自身需要而為他義需要,具有言語作用者,因作此特殊說明而說,如是相連。 若疑”雖具悲心,于不能知、超越根境、未知者亦見從愚癡中顯示”,則一切為遍智所作皆為諸作。於此修習即為串習,故此。因意清明故,因遍知一切差別故,此中無有不能知、超越根境之義,此為其義。 若念”于明論亦應有如是救護”,說”由何”。若念”於他亦如何信任,因不能遣除說不實之疑惑故”,即所謂”於何”。所謂”是故”者,因無所希求故。因無因故說不可能顛倒,即所謂”因具悲心”。“無因”者,即無悲心。 “因具悲心故一切作,皆為利他而修習故”,此說示現因,即所謂”因具大悲故”。所謂”由勢力引發”者,謂從究竟串習中無分別而示現。如是世尊具不欺誑故,如現量與比量般為量,即所謂”是故”。 “示現”即解說,彼由引發而有故。“因無果故”等三種差別之遮遣,依次為教證悟、聖聲聞及菩薩等。 說自所見道是與外道共同故,由此不成為量,此說前宗即所謂”若”。前宗說者即迎疑,說”然彼等”,即諸外道。答覆即所謂”若爾”。所謂”於此亦”者,即佛所說道。宗派論師說”於此已說”。道即具見修自性。所謂”彼等”者,即自在天、遍入天等。

།བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་ལམ་མོ།། རིགས་པ་ནི་བསྒོམ་ལམ་སྟེ། དེ་དག་མེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་རང་གིས་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་དག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་དག་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འོ་ན་དེ་ལས་ཚད་མ་ཡིན་པ་སུ་ཡིན་སྙམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ལམ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པའི་སྒྲའི་བཤད་པ་གཞན་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་སྐྱོབ་ ཅེས་བྱ་བའོ།།འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་སྐྱོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བཤད་ནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་སྐྱོབ་པའི་སྒྲའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བའོ། ། འཆད་པ་ནི་ཡང་ན། བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པར་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བདག་གིར་ལྟ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་མཐོང་བ་ནི་བྱང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་སྟོན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ལམ འདི་ཡང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་རིགས་པས་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གིས་འདི་ཁོ་ན་ལམ་ཡིན་སྙམ་ན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཡང་ལུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ཁོ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ གྱི།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ལམ་འདི་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་ནས།འདི་དག་ནི་མིང་གིས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་ཚོལ་བའི་དེ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། དོན་དམ་པར་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡིན་པར་ནི་མ་ཟད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཞེས་ གསུངས་སོ།

見無我即見道。正理即修道,無彼等故非量。若念”彼等豈非有自見?是故彼等應為量”,說”彼等”。何故?說”示現”。 若念”則誰從彼為量”,說”世尊”。所謂”是故”者,因具自見道所說相故。另說救護聲之解釋,即所謂”或救”。因此非共故,意為非他救護。 或者先依第一偈頌之理而說,后說不順理故,暫說救護聲義,即所謂”或救”。解說即”或者真實”。 若疑”于理論等中,豈非已說身等無我而執我,及一切共同色等亦如是非共執為我所,是苦因;見其對治是解脫因等?如何說示真實為不共”,迎疑而說”若復”。“示現”即明顯。 若念”此道於事物之理亦非不合理耶?則有何殊勝,何故唯此為道”,則說我論者見,于律等見無我即是貪等對治,非我見,因無相違故,即說”此道”。 若疑”苦諦雖有無常性、苦性、空性、無我性四相,何故唯以苦相施設”,說”此等以名亦”,即從彼為斷除故尋求方便即生厭離,不僅是勝義中彼之自性。云何?說”譬如”。

།ཀུན་གྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་འགོག་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་པ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བས་འཁོར་བ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རྒྱུན་ནོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་འཁོར་བ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་གཏན་ ཚིགས་སོ།།ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འཁོར་བ་ཅན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་ན། གོམས་ལས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡིད་ཀྱི་གོམས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་འབྱུང་ བ་ནི་ངེས་པ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་རྒྱལ་དུ་གློ་བུར་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་འགལ་ཕྱིར་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྟག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པར་ཏེ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།བཤད་པ་མཛད་པས་ནི་འཁོར་བ་ཅན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་བཟློག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ ཉིད་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།འོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཡིན་སྙམ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ པས་ནའོ།།བསྟན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དུག་དང་བཅས་པའི་ཟས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་བླང་ བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འཁོར་བའི་ལམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྙམ་ན། མ་རིགས་པས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དུའོ། །འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ བསལ་ཏེ།རྩོད་པ་ལྷག་མ་བསལ་བའི་དོན་དུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

在一切的詳細解說中,因緣及生起諸相,以及滅相所說的寂靜、殊勝、出離等,以及道相所說的正理、修證、出離諸相,皆已攝集。 其中,首先解說苦諦。所謂”苦”是所證。輪轉往來故為輪迴,即生死相續。凡有此者即為輪迴者。此為因相。所謂”蘊”是有法。 若問”輪迴者如何成立”,說”從習”。因見由有為所攝意識習氣,貪等明顯殊勝故。從他生起者,非由彼定勝。 非任意驟然生起,因果生相違故,因無故。因無因則果不生故,將永無。或無因,即從無因事生起相違故,因無故,將永有。 論師解說:“輪迴性與苦性相違,因遍於對治”,即所謂”若貪”。嗔亦是樂因故,隨順於”即是樂”。 若念”身等云何是樂”,說”貪嗔等”。所謂”如是”即因是樂因故名為樂。所謂”是故”,即因一切是樂因故。 “教示”即解說苦諦。其中,首先樂相與苦相不相違,因共住故。然而不定,如毒食般,因同一苦味故非所取,即所謂”于輪迴道”。 若念”云何見蘊為樂”,說”由無明”。所謂”異處”即為樂性。此遣除”無所謂苦諦”之說。為遣余諍而令憶念,即所謂”貪等之樂”。諸蘊之樂相亦非實,因從習氣生故。

།རི་དགས་ཤོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་གོམས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་མེད་མི་འབྱུང་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གོམས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་སྐྱེ་ བའོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའམ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་ན་དོར་བར་མི་ནུས་པ་དོན་དམ་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནིའོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་ཉིད་ལས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟ་ནའང་དེ་ཇི་ལྟར་འདི་སྙམ་ན། དེས་ན་གོམས་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་དོར་བས་འབྲས་བུ་དོར་བར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ཡིན་ན་ནི་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་ སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་མེད་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །སེམས་མངོན་པར་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་དགའ་བའི་ཞེས་བྱ་ བའོ།།འོ་ན་གང་དུ་གོམས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། འཁོར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཁོ་ན་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བཏང་སྙོམས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ རྒྱུ་ལ་གོམས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་ན།བདེ་བ་ཡང་གོམས་པ་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་གོམས་པ་ལས་ནི་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་བཏང་སྙོམས་ཉིད་འདོད་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གདུང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེ་བ་དོན་དམ་པ་པར་མ་གྱུར་ནའོ། །གལ་ཏེ་གོམས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་པའི་གདུང་བ་སྐྱེད་ནས་གདུང་བ་དེ་ཉེ བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བུད་མེད་དང་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་ན།བློ་བཟང་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།

如同逃逸的野獸等,具有此義的”貪等之樂”,解說為”貪習”。“彼無不生”即無貪則不生。所謂”非自性成”,即如種子等生芽等般,不依習氣則不生。 若說”若不依因或是常”,即彼時無有異相故不能捨,將成勝義,即所謂”若”。彼時即”若貪等勝義有”之理應成立。 若貪等從習氣生,則非真實,即所謂”當時”。所謂”從彼”即從習氣。因此因相,貪等非真實。僅是遍計,非勝義。 如是亦云何?故說”是故習”。舍因則易舍果。所謂”是故”,因依習氣故。若是勝義,則因不依習氣故不能捨。 若依彼,則因無彼故無,故不成勝義有,此為密意。說明心歡喜自性之意樂亦從習氣生,非實有,即所謂”心喜”。 若念”於何處修習”,即所謂”輪迴法”。若唯習是住舍因,欲亦即是樂性而非非舍,則云何于非欲因修習?說”樂亦從習氣所欲”。唯從彼習,心歡喜相舍性是最勝欲,此因無退故。 此一切因是熱惱對治故執為樂,非自性,即所謂”如是”。樂非勝義故。若念”從習生貪熱惱已,為生彼熱惱寂止之樂故行抱女等,有何過”,即所謂”善慧任一”。

།གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་དང་གཞན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ལ་གོམས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་བློ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མེད་པས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ ནི་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་སྙམ་ན།དེ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ལས་སོ། །དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བདེ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་མིན་དགའ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལོག་ན་བདེ་བ་དེ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ལོག་ནའམ་བདེ་བ་ལྡོག་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་སྙམ་ན་དེ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། བདེ་བ་གང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་སྙམ་དུ་དོགས་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྲལ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བས་ནའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་དང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་མོད། འཁོར་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ གོ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གོམས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ་འཁོར་བ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་རྒྱལ་ཉིད་མིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཆ་ བཤད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རོ། །གོམས་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ལས་བསམ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དམ་རྒྱུ་གཞན་ཡིན་པས་ནའོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ནི་ ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྩོད་པ་གསུམ་པ་སྨྲས་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བདེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྩོད་ པ་དང་པོ་སེལ་བ་བརྗོད་པ་ནི།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

若唯彼真實與他歡喜皆從習氣所生,事物無異,云何說”唯于真實修習為勝”?為迎此疑,故說”若”。彼時,于真實歡喜之心無變,因無害故成常。他則不然,因無境故退。此義如是。 若念”如是成何”,故說”從彼”,即從無變。說明非真實之歡喜樂具退法性,即所說”若非真實歡喜”。彼時,若非真實退,彼樂何有?實無。 若念”如是,真實退時,樂何不退”,故說”真實”。所謂”是故”,因具退法性故。若說”因苦為樂因故是樂”,若疑”何樂成苦”,故說”如是”。所謂”離時”即樂。所謂”是故”即因離故。所謂”如是”即是樂或苦性。 若念”如是諸蘊雖成苦,云何成輪迴性”,故說”何故”。“從習”即遮除之境。“故”為因相,不僅唯苦,亦成輪迴。 為解說”非任意性”之註疏,立前宗云”若”。所謂”如某相”即唯無因。從習氣思其他因,如種子生芽。所謂”是故”即因無因性或他因性。勝義性即無退法性。所謂”是故”即因勝義性故。 說第三諍云”或”。等字攝意樂等。所謂”樂性”,因苦非勝義故。說明遣除初諍云”此亦”。樂等非任意性為關聯。若念”何故”,即”何故”等。遣除第二諍云”樂等”。

།ལྷག་མ་སེལ་བ་ནི་གང་གིས་ཞེས་བྱ་ བའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་མེད་ནའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལའོ། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་རོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ནི་འབད་ པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།བདེ་བ་ནི་དེ་མེད་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་མ་ཡིན་པས་ནའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བདེ་བ་གོམས་པས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ནའོ། །བདེ་ བ་ལོག་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལོག་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་སྙམ་ན།དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་མེད་པ་ལའོ། །སྐྲག་པ་གོམས་པ་ལས་ནི་སྐྱོ་བ་གོམས་པ་ལས་སོ། །འདི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དེས་ན་དེ་ལ་སྐྲག་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྡུག་དང་བདེ་བ་དང་། གཉི་ག་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེས་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ལའོ།།བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་གི་ཟན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློ་སྲིད་པར་ སྟོན་པ་ནི།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེ་བ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་འདོད་པ་ལའོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་རྨོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་མེད པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དོར་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།

遣除餘者云”何者”。若念”云何是苦”,故說”然而”。所謂”無彼”即無樂時。“一切”即境。“自性”即不待勤勉。“非相反”即苦須以勤勉成就,樂則由無彼自性成就。所謂”是故”即因非相反故。“苦亦”即不僅樂。所謂”是故”即因樂由習氣所作故。樂若退苦亦退,意為無勤勉故。 若念”苦是勝義,故不能斷”,故說”勝義”。若念”云何苦非勝義”,故說”彼亦”。苦亦然。所謂”于彼”即于無樂。從怖畏習氣即從厭離習氣。如是趣入即由彼怖畏習氣故是苦。 若念”云何于苦樂二者及離二者皆成樂解”,故說”是故”。所謂”因無彼”即因無習氣故。“彼苦”即不欲。“非苦非樂”即彼時因作樂故非苦,因變異作苦故非樂,即于彼。成樂解,如毒食等。 今顯苦解可能云”因無彼”。因不具樂習氣故。“樂”即前所欲。“從非苦非樂”即暫時因是苦因故非樂,究竟因成就樂故非苦,于彼成苦解,如耕田等。“非勝義”即樂苦二解為境。“苦從無彼”此中說樂為苦因性遍斷支分,總結云”是故”。

།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའོ། །དཔེ་སྟོན་པ་ནི། བུ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པ་ལ་སྐྲག་པ་ གོམས་པ་ལས་སོ།།གོམས་པ་མེད་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་བུ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་བར་འདོད་པས་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྡོག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཡང་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་དང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དུའོ། །སྡུག བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི།སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བདེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ནི་འདམ་རྫབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ ཞིག་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་བདེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཆོད་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེས་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འོན་ཏེ་བདེ་ བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཆོད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མཆོད་པའོ། །ཅི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རམ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་གང་གིས་གནས་སྐབས་དེ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་བར། དམྱལ་ བ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བར་ནི་མ་ཟད་དོ། །བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་ཟད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་འཁོར་བ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕུང་ པོ་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་ཅན་ནི་མེད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་སོ་སོ་མཐོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

所謂”彼”即樂。舉例說明:對子深生歡喜者,因無彼而成苦,乃由於對無彼之怖畏習氣。若無習氣,則于彼苦因之子反成樂,故說”彼即”。是故樂與苦非勝義。欲離苦者當舍樂,此為其義。 無退轉之樂及其因亦當修習。若問”非苦耶”,故說”恒常”,即對花鬘、旃檀等之慾。“為苦”即為變異苦故。 說明苦之苦性云”生苦”。所生樂所生之苦應斷,此說不應有分別,此中世間喻為”泥沼”。 若有人念”士夫之義唯樂非他,而彼亦須經苦而得”,則彼應隨順地獄等苦,以是樂因故,故說”若樂”。“如是”即經苦性。“他”即不經苦。豈不生樂?然必定生樂。 若念”云何不捨彼位而生樂,以地獄恒有苦故”,故說”由何”。對大苦所比之他苦即小苦亦然,不僅于無彼而已。“成樂”明顯已盡。是故地獄中亦有異於大苦之苦時即成樂,故不捨彼位。 或者,有為無為諸法輪迴性者,彼等即蘊之自性。已說無有有分。雖細塵不可各別見,然于聚集位則可見。

།རྟག་པ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཏམ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེའི་གནས་སྐབས་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཆ་ཤས་མེད་པར་ཡང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་བདག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་ པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ན།སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་འགྲེལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་པ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒྱུའི་གཞན་དབང་ཉིད་དོ། །དེ་མཚན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་རོ། །འོ་ན་བདེ་བ་ཅི་ འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན།བདེ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་དང་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འོ་ན་དོན་དམ་པར་གྱུར་པ་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ལས་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གྲང་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དོན་དམ་པའི་དོན་ནི་བདག་སྟེ། དེ་ལས་ནི་བདེ་བ་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་བ་བདག་ནི་བདེ་བའི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ག་ལས་ཡིན་སྙམ་ན་འོན་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་རྩ་བ་ཅན་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གོམས་པ་ལས་ནི་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ན། རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་བོང་བ་ལ་སོགས་པའང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བའི་ཉེས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བཞིན་དུའོ།

所謂”常法如何成為差別”僅是言說而已,因為一切非彼位故。若念”無分別則分別不合理,故極微非壞滅,因無分故”,然不然,如聲與識等雖無分亦壞滅故。具形者有分,於此有何相違?是故有分之自性非我等自性,此將顯示。 複次,為明”苦諦”亦無之諍,故說”復”字,另釋輪迴苦蘊之異門。行亦苦者,乃因他所依性。彼相即自性,於何有之,如是安立詞句。 若問”何等為樂”,故說”樂亦”。由彼相反,即由行苦性相反。等字攝取彼近等。若念”勝義者當成勝義”,故說”是故彼非從勝義”及”寒”。勝義義者即我,彼樂非從彼。我非恒常樂和合因,此為其義。 若念”彼從何來”,故說”然而”。“如是”即樂等自性。若念”貪等則異”,故說”貪等”。彼根本者即樂因。“勝義”即我等。“成無因”即此中貪等。若念”無因有何過”,故說”無因”。是故貪等即習氣因性。 若疑”貪等若從風等過失而生,從習氣僅明顯而非自性,則無因等時,瓶等亦應無貪等”,故說”若復”。“如根本過失”即如貪等過失。

།ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའམ། གཞན་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ ཆགས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མིན་མགོ་སྐྱ་དཀར་ཤམ་པོ། །རབ་རྡུལ་ཁྲོན་མ་རྟོགས་པ་ཅན། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་གསལ་བ་ནི། །རྟོག་ལྡན་ མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་མི།།ཞེས་བྱ་བ་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལྡོག་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ནི་འཁྲུལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་ལ། མཁྲིས་པའི་ རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་གང་གིས་སྡང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་མ་ཡིན་པར་མིག་དཀར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པ་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ ལ་རང་བཞིན་དུ་མིག་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་འགྱུར་རོ།།འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཞེ་སྡང་གི་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི། དེའི་ཆོས་དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཞེ་སྡང་ལས་ གཞན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་སྟེ་མ་མཐོང་།རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པས་ནའོ། །བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་འབྱུང་བ་ནའོ། །དེའི་ཚེ་ནི་མཁྲིས་པའི་ཆོས་སོ། ཐལ་བ་ལས་བཟློག པ་བརྗོད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །ཞེ་སྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མཁྲིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ན། འབྲས་གཞན་ག་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པར་མིག་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ ཏེ་དེ་ཉིད་ལས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་མཁྲིས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་པར་ཁས་ལེན་ནའོ། །དེའི་ཚེ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་སྡང་གི་འབྲས་བུས་དཔག་པའི་མཁྲིས་པ་ཡོད་ནའོ།

先前已經說明,貪等非是轉變為身體自性,亦非他大種之功德。如是說”成為風、膽、痰之自性”,即身體自性之特殊轉變為貪等生起之因。為遮他者所說貪等之因,故非重複。 “非時白髮垂,塵多具妄念,夢中亦明顯,具慧膽性人。“所謂膽性即是對嗔之錯亂,因風等自性中亦有故,說”因錯亂”以表無遮。 若疑”從見果故,具風自性者亦有膽性”,故說”若自性”。以何自性生嗔,即彼自性亦應生非時白眼等法,因從一聚所生之色,此白眼等亦應成自性。 然非如是。答曰:“彼法異於彼”,即何不見異於嗔之塵等?因無缺因故必定生起。“何者”即是解說。“由彼”即是果。“于彼”即是因。“彼亦非”即是錯亂之義。“是故”即是因錯亂。“是遮”即非風等之法。“由彼”即是二者自性俱有。“是故”即是二者生起時。爾時即是膽之法。 說遮過失:“彼果”。“因”即是聚。“若”即是迎疑。若唯嗔相是彼膽之果而非他者,則其他果如非時白眼等從何而來?“若從彼”即是若許從膽性生異果。“爾時此”即是由嗔果所量之膽若有時。

།དེ་ཡོད་ཕྱིར་ཏེ། མཁྲིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྡུལ་དེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་གཞན་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན།རང་བཞིན་གཞན་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དུས་མ་ཡིན་པར་མིག་དཀར་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེ་སྡང་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མཁྲིས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་ བས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཞེ་སྡང་དེའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ལ་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་རྟོགས་ན་ནི་དྲོད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ གཞན་མི་བརྟག་ན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་རྟོགས་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་དྲོད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁྲིས་པའོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཞེ་སྡང་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་མ་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཡང རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འབྲས་བུ་ཞེ་སྡང་ལས་དཔག་པའི་མཁྲིས་པ་ལས་དྲོད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དྲོད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་ནའོ།།མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེ་སྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཁྲིས་པ་མེད་ནའོ། །དེ་མེད་པར་འབྱུང་ན་ཡང་ཞེ་སྡང་མཁྲིས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་དེ་ཞེ་སྡང་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་མཁྲིས་པ་མེད་པར་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བད་ཀན་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་མཁྲིས་པ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་དེའི་ཚེ་མཐོང་བའི་བད་ཀན་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའི་ རྒྱུ་གཞན་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཐོང་བའི་རྒྱུ་ནི་བད་ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཚུ་རོལ་མཛེས་པའི་བསམ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་མཁྲིས་པའོ།

因彼存在,即因膽存在故,非因彼塵果。因此,由未見其他果故,不應推測其他自性。若謂因無非時白眼等果故無膽性,因此嗔從痰等而生,對此,說明即使無膽亦生嗔故為錯亂,即”若彼果”,即彼嗔。“是故”為總結。 若於彼自性復知其他自性,則應以大熱等相推測其他果。若不推測其他果,則知其他自性不善。故說”由未見果”,即大熱等相。“其他自性”即是膽。 若謂從果遍知因是合理,而非從因知果,因有錯亂,此迎疑后說”如何從果”即從嗔。如是未觀察之因唯是聚合,否則果不生起,故說”如是果亦從無礙因力而生”。 從嗔果所量之膽,亦遍知大熱等相之果,此為隨行。“若”等為迎疑。若無大熱等果之因力。所見果嗔相亦不應有,此相關。何時?即無因膽時。若無彼仍生,則說明嗔非膽果,或說”則彼膽不成彼嗔之因”。 因此從痰性自身無膽而生嗔。若於有痰處見嗔之因是膽,則所見痰亦不應成貪之因。何故應推測未見之他因,故說”若”。所見因即痰相。此說此方美意。未見即是膽。

།འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ནི།གཞན་ནི་བརྟག་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིའོ། །ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཞེས་ སྨྲས་སོ།།རླུང་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱི་ཆོས་མ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དུས་མཚུངས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མཚུངས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ།།ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཆེ་བ་དང་ཆེས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། དྲི་ལ་སོགས་པ་རེག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་སའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆུ་ནི་དྲི་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། མེ་ནི་རོ་དང་བྲལ་བ། རླུང་ནི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཡང་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་ན་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་རྒྱུ་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི།དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེར་ཡང་ངོ་། །རྩོད་པ་མཚུངས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།ལས་བདག་པོར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ རུང་ཞིག་ཏུའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ནའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་འཆད་དོ།

若說無因則嗔等必不確定,故說”請推測其他”,即貪慾的。是為確定。“若”字指其他。“那麼”為回答。“此即如是”為迎疑。“是因”為結語。若問為何,即說”如是”。 風等雖存在非貪等之因,因為當貪生起時即生嗔等,對此回答:貪等非膽等一切之法。為何?因為將導致一切眾生嗔等與貪同時存在之過。同樣,也應說貪等與嗔相等之過等。 膽等因生果時,與嗔等同時也生其他貪等,故果應同時生起。或者貪等應相等,因為因相等故,不應有大貪、更大貪等之差別,此為其義。 雖僅由大種生起,但香等乃至觸為地之所有。其中水離香,火離味,風離色,此為確定。 若疑白、黃等雖有確定,貪等亦應確定,故說”如色等”。雖諸大種無差別,而色等有差別,表明有其他差別因,此為回答:“于彼等”,即於色等。相同爭論為:色等亦應相等之過。何時?故說”若”,意為若不承認業為主則過失相同。 若問何以貪等將相等,故說”貪等”。“于某處”即于膽等任一。因為如是之因故。為明此義而如是解釋。

།ནུས་མེད་རང་བཞིན་མེད་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕེལ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འབྲས་བུ་མི་མཚུངས་ག་ལས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། དེ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ནའོ། ། གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་ཁས་ལེན་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ཕ་རོལ་པོ་རང་ཉིད་ ཀྱིས་དོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཞུང་འཛུགས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་སྤོང་སྙམ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། བད་ཀན་ལ་སོགས་ པ་དག་གིའོ།།ནང་གི་བྱེ་བྲག་གང་ཡིན་པ། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྩོད་པ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བཞད་གད་བཅས་པས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བད་ ཀན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་གང་ཞིག།ཇི་ལྟར་དེ་ཅི་འདྲ་བར་ཉེ་བར་དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡང་ནི་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་། དེ་འདྲ་བའི་བད་ཀན་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ཡང་དག་པར་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རྩོད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་སྡར་ཡང་ དག་པར་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གསལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

“因無力無自性”這句話的意思是:增長和減少也不能造成差別,因為一切差別都由業所生。 “果怎會不相等”這句話的意思是:果必定相等。 痰等的自性是貪等之因,這是其關聯。何時?在其增長和減少時。當自性增長和減少時,痰等的自性本身即是貪等之因,而非增長和減少。因此難以避免貪等相等之過。 “因有其他差別”是指:對於各個補特伽羅來說,超出風等自性的、具有增長減少特徵的差別存在。“彼差別”指存在於貪等中。 “非一切之因故”是指:此差別具有風等一切之因,故稱其為如是。因此非風等一切之法。若承認貪等為差別之法,則對方自己已捨棄了承認為一切之法的立場,此為其義。 “若又”是迎接貪等為一切之法的建立疑問。若想:那麼如何能避免貪等相等之過?故說”彼等之”,即痰等。由內在差別,貪等具有差別次第。因此若說貪等非相等,對此爭論以正說而笑著駁斥: 痰等諸差別性變化之因的果性所關聯的差別貪等所依,如何觀察到彼等,即使對如是差別,雖無如是痰等差別仍會生起,故為錯亂。“正說”是帶著嘲笑說:此爭論非正說,此為其義。又貪等相等確實已正確宣說、明確闡述,此為其義。

།འཆད་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཏེ། དམིགས་པ་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་སྒྲ་ལ་ལྟོས་ ཀྱང་རྒྱུ་དེ་ལས་ཞེས་ཁོང་ནས་ཕྱུང་སྟེ།དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པར་ཉེ་བར་དམིགས་སོ་ཞེས་སྤྲེལ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་འགྱུར་ བའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་གང་གི་སྒྲ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མདུན་དུ་བྱས་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ལ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་རྒྱུ་དེས་ནའོ། །ཅི་ལྟར་མི་འཐད་སྙམ་ན་དེ་ཡང ཞེས་གསུངས་ཏེ།བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ངེས་པའི་འབྲས་ བུ་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ།།ངེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ངེས་པའི་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་གོམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབྱེ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གཞན་རྟོག་ན་ནི་དུ་བ་ཡང་མེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་མེ་མ་མཐོང་བའི་དུ་བ་གང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུ་བ་མེ་དང་ལྡན་པས་མེ་ཡུལ་དེ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མེ་ཉིད་དུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱིས་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དོགས་པ་ འགོག་པའོ།།དུ་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་གཞན་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་མེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ནའོ། །གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ནའོ། །མེ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཆད་པར་བསྟན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །འོན་ཏེ་དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་མ་མཐོང་བ་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུའོ།

解釋”何種變化差別”等。“從何因”是指從能知,與所緣相關。即使依于”何”字,也應從中補充”從彼因”,當其也被觀察為嗔等之因時,應如是連線。或者,“從何因”與前文相關,即依于風等何種貪等之因,應與”何種變化差別”相連。 “彼時”是指依于”何”字,以”彼因”為前提,應與”一切之法性”相連。貪等於膽汁等不確定故非一切自性,而依于膽汁等的差別也將成為貪等一切差別之自性。因錯亂相等故。由於如是貪等相等明顯之因故。 若想:如何不合理?故說”彼亦”,即痰等的轉變差別。雖然任何風等差別可為因,但並非一切差別都具有一切貪等,應由見到一切時定果而推知。 “若果”是迎接疑問:因為是與定差別俱有故。那麼,定因俱有差別即是串習,因見到由其分類而有貪等分類故。若思維其他因,則煙也將不成立為火之所生,對此回答說”何處無火有煙”。 若想:煙具有火故,火存在於彼處,因此唯火是煙之因而非方位。“非也”是遮遣疑問。煙因之差別是其他方位所具,而非火,此為其義。“是故”是因火非因故。“他處”是離火之處。意思是非由離火故。此說明已見因果事物斷絕。正因此故說”若”。“一切處”也包括火、煙等。“若彼處”是指未見火而有煙之方位。

།འོ་ན་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ངོ་།།མ་མཐོང་བ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྐྱོན་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་འགྲེལ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལས་ཀྱི་བདག་པོ་ཁས་མི་ལེན་ནའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་ པ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ།རྒྱུ་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཁྲིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཞེ་སྡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་འགོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིས། འགྱུར་ཕྱིར་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། །ཐམས་ཅད་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་ནི་མི་རུང་ ངོ་།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་ པར་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཕྱིར་ལ་བད་ཀན་འཕེལ་བ་ན་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚ་བ་ལ་སོགས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་ཟས་བཞུན་པོ་ཟོས་ན། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཞེ་ལ་བཞག་ནས། བདེ་བའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པས་རང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དོན་སྡེབ པའི་ཕྱིར་ན།གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“那麼彼處亦”是指于貪等差別亦然。意為何須觀察未見痰等差別。 “如色等無過”之註釋即是”若”。“若非如是”是指不承認業的主宰。“彼等亦”是指色等亦然。“由彼”是指由色等。如是一切之法性,以貪等相等之過失而遮破。 現在解釋:雖有痰等差別,無差別的貪等為差別所遍,非是因差別之果,因無能差別故,此即”諸過”。雖膽汁等有增減相之差別,然貪等過失無差別故。因此非是其果。 若想:若膽汁有差別則見嗔有差別故,能遍無性不成立。說”非不成立”,即遮遣不成立。為何?因風等一切變化,故彼成差別,此與”嗔”相連。隨一切變化者不應唯屬某一。一切之果性亦非一切之法,已由”非從一切生”等遮破,此即”非從一切生”。 即使因有差別而果不成差別,如是亦不應無自性,此即”因增長故”。外在痰增長時唯增長,如熱等,此即”如熱等”。 若想:食用滋補等易消化食物時,痰等增長故貪增長,心中作是念已,說由生起樂之差別,自習氣成熟故貪等增長,此即”貪等”。為攝《量釋》義,令憶他說故說”如是”。

།རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་བད་ཀན་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་གཞན་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བརྗོད་མ་ ཐག་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པའོ།།ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས་དོགས་ན། གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི་འགྱུར་མོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་གནས་པའོ། །ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཞན་ཞེས་ བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་ནས། བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་འགྲེལ་འཆད་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཞེ་སྡང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གཞན་རྟོག་པ་དེ་ བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ནི་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བད་ཀན་འཕེལ་བར་ཡང་ངོ་། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་བད་ཀན་འཕེལ་བ་ལས་གཞན་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་འཕེལ་བ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།ལན་ནི་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་དེའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ནི་བད་ཀན་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་སོ། །གང་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །མཐོང་བ་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་ པར་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེར་མི་རིགས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འཛིན་ཞེ་ན། དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།བད་ཀན་འཕེལ་བ་ལས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཁྱད་པར་དུ་འཛིན་ནའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ཉིད་སྡུད་པ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བད་ཀན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ ཀྱིས་འདོད་ཆགས་སོ།།མ་གྲུབ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པའོ། །མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་མི་ འབྱུང་བའོ།།ཀུན་ལས་སྐྱེ་བའང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“若有他因”是指若有痰時,其他果即是嗔。“彼”是指果。未見之差別是依因而有。說此是分別。對前述內容而言。 若疑問說了什麼,則是”他說承許雖可”。“于彼”是指于因。“其他差別”是指住于因中。由有之因故,當成為具嗔相之他果。如是承許他說后,從遮遣角度解釋《量釋》即是”何時”。 果即是貪。若如何具貪性之嗔有他因,如是分別其他差別,則于貪之差別亦疑慮是否有異於彼之差別因,此即”于彼亦”,即于痰增長亦然。異於彼者,因無異於痰增長之差別,故遮遣果增長,此為隨行。答覆即是”若爾則”。是住于貪性之彼差別。執為因果事物者即是痰與貪二者。於何處轉變即全然不轉變。 所見非理為未見差別者,謂:果之差別所見是未見差別,即於何因有,于具未見差別之事物中不應理。若問如何執為因果事物,則說”由彼差別”,即由痰增長。“差別”是指執貪為差別。若非如是則非執為因果,總結此即”由彼”,即由痰之差別。“無差別”依上下文指貪。 “不成立性”之註釋即是”若”。“非”等。迎疑即”由自性”。“此”是指答覆。“因相等故”是指嗔不生。解釋”亦非從一切生”即是”又若”。

།འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ན་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འགྱུར་མོད། །རང་གི་ངོ་བོ་གོ་ཅི་སྟེ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ པའོ།།ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྤྱིར་རིགས་པ་བརྗོད་པའོ། །དེས་ན་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལྟོས་ནས། རྒྱུ་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན། །འབྲས་བུ་འགྲིབ་པའང་མི་རུང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱང་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།ཞེ་སྡང་ཉིད་དུ་ཞེས་པར་གཟུང་བས་ནི། འདོད་ཆགས་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ནད་ཀྱིས་གདུངས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བད་ཀན་འཕེལ་བའི་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྙམ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བདེ་བ་ཡང་གང་གི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉེས་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །བད་ཀན་འཕེལ་ཡང་མི་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རམ། མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་འདོད་ཆགས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རིགས་ སོ།།ཁམས་སྙོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བད་ཀན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་ནས། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་བད་ཀན་ནོ། །གཞན་གྱིས་གེགས་བྱས་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བས་གེགས་བྱས་ནའོ།།ཆ་མཉམ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མཉམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ལས་ནི། བདེ་བ་ཡང་རང་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཁུ་བ་འཕེལ་བའི་རིམ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ཁུ་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་ལས་སོ།། །འདོད་ཆགས་ནི་ཆགས་པའོ། །སྔར་ནི་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་འདོད་ཆགས་ལ་བད་ཀན་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཆ་མཉམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་རྣམས་ཆ་མི་མཉམ་ལའང་ཆགས་ཅན་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མེད ཀྱང་ཡོད་པ་དང་།གཞན་ནི་ཆ་མཉམ་ན་ཡང་མིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡིད་ཀྱང་མེད་པ་བརྗོད་དོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཁུ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།

當貪慾之因有差別時,由無其他差別故貪慾之差別雖不轉變,但自性何故成無?對此說道:“複次”即是無。“故”等是說總的道理。因此,對於”過患雖有差別,由無差別故”這一說法而言,“因增長時,果減少亦不應理”這並非遮遣,也非關聯,此為意趣。 以”即嗔性”為所執,表明連貪慾本身也無。“為病所苦”是指為痰增長之病所苦。若問如何生起貪等,則說”貪等”。此解釋”貪等”之義。若疑如是則一切皆應具有貪等,則說”樂亦何者”。“故”是指非由痰等所生故。“從過患”是指從風等。 因痰雖增而不增或無,故無遍行,說貪為果不應理。因已承許諸大種平衡所生之樂為俱有因故,對於”此俱有因之痰于貪非錯亂”之疑慮,說”若”。“彼”即痰。“為他障礙”是指由俱有不全而為障礙。 “從平等”是指從平等所生之樂,樂僅由自生起並非能生,而是由精液增長次第所致,故說”精增”。“從彼”即從精液。貪即貪著。 先前以”過患雖有差別”說貪于痰錯亂,如是說平等。“見於諸過患不平等者亦有貪”是說無彼亦有,“他于平等時亦非”是說有亦無。“他”是指喜好修習不凈觀者。 精液亦非貪因,因不隨順其生滅故,此即”他”之解釋。

།གཞན་ནི་ཁུ་བ་མེད་ཀྱང་ཆགས་པ་ཅན་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཁུ་བ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ནས་ཁྲག་འཛག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བཟློག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ བསྟན་པའི་དོན་དུ།རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ནི་བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཁུ་ངེས་མེད་དེ་འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་འགྱུར་ན། ཁུ་བ་འབའ་ཞིག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཟུགས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུད་མེད་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ངེས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཁུ་བ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། ངེས་པ་མེད་པར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁུ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་མ་བཟུང་བ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ སོགས་པས་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་འཛིན་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། རྒྱུ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁུ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་མི་འཛིན་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི གནས་སོ།།དེ་ནི་གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་རེག་པ་དག་བཞིན་དུ་འགལ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་སམ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ནི་ཚོགས་པ་མཚུངས་པས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ནི།གནས་སྐབས་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱང་འགལ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་འགལ་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་དེར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་སོ།

他者雖無精液亦見有貪著。若問如何知彼等離精液,因從主要肢節滴血故。此說明無隨逆轉。為顯示無隨順,說其自性:於一女人精液非定,然如青等為一切共同。由此共同故,於一女人不成強烈貪著,然於一切應如是。然實非如是,故無隨順。 若念:“若由此於一切生貪,則精液非唯一貪因,然與色相行止等為俱有因。故唯於一女人定有隨順。“為遮此疑,故說”若”。“由不定故”是指:於色等亦錯亂于貪故無隨順,雖無色等而有精液則有故無逆轉,此為其義。 為遮”貪等雖非定因,然有精液等因”之疑,故說”無定”。若精液是貪因,則于未執功德、修習不凈觀等,執不凈等者亦應有貪。 為遮”僅執妙色等非俱有因,然執為悅意等”之疑,故說”若功德”。“由一切功德執取”是答。若問何故,則說”因”,即僅有色等功德。故執功德非因。因此,若精液為因,則于不執功德者亦應生起,此為要義。 如冷熱觸般相違的貪嗔二者,或樂苦二者,以相同聚集所生不應理。于痰性中未見如貪般的嗔,為說此故說”何有時位”。如果果相違,彼二自性亦唯相違;若不相違,則果亦不應爾,為說此故說”彼二”,即貪嗔二者。

།གང་གིས་ འགལ་བར་མི་འགྱུར་པ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁུ་བ་བཞིན་དུ་ནུས་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱོན་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དྲག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་སྙམ་ན། གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོགས་པ་ནི་གཟུགས་ངན་མ་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆགས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སོ།།འོ་ན་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྤྱོད་ཚུལ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྤྱོད་ཚུལ་དང་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཚུལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཉི་ག་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ལ་ལར་ ཞེས་གསུངས་སོ།།འོ་ན་ཅི་རུང་བ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཀུན་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རུང་ཞིག་མེད་པར་ཡང་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གང་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལས་སོ།།ངེས་པ་ལས་ནི་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐལ་སྙམ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྐྱེས་བུའོ། །ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོན་ ཏན་ཡོད་པ་ཙམ་མོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཡང་ བཀོད་པ་གཞན་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉི་གའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་ལའོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་འབྲེལ་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ལོ། །དེ་དག་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ནའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ནང་གི་ཕན་འདོགས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ཏེ། སད་པ་ངེས་པའི་ལས་ བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཁོ་ནས་རེས་འགའ་ནི་འདོད་ཆགས། རེས་འགའ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ།

由何不成相違?為說”貪等於痰等自性亦非決定”,故說”於此決定”。說色等如**般有功能,即說”殊勝色”。“無過”是指於一切生強烈貪著等如是自性。 若問貪於色如何錯亂?故說”于離色者”。疑問是:於醜女有行止故有貪著,此為語境。“則色”是答。因無彼亦生故。若念”則行止為因”,故說”行止與”。故行止非因。若念”則二者為因”,故說”于某”。若念”則任一為因”,故說”於一切”。此義為遮色等如何存在即為因。 “無定”是指任一缺失亦不轉。“由此”是指雖無彼亦生。從決定復說其他過失,即”貪於一”,謂具色及功德者。若問何故如是,故說”於一切”,即補特伽羅。執功德之因僅是有功德。 “爾時”應從中引申,配合”從無始習氣”等。“彼不成”是指嗔等不成。“於此”是指于嗔等。於此復說其他安立,即”或者”。於一者有貪嗔二者。“於此”是指于貪與嗔。“若無彼”是指與火相應時。“彼”是指塵。“彼等無他”是指因。義為唯色等是貪等之因。 “若有彼”是指若有色等。“然”是指他宗。從內利益習氣相應,即”轉定業”是指同時決定之轉。故唯一自性有時生貪,有時生嗔,此為他宗之意。

།བག་ཆགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ པའི་བག་ཆགས་སོ།།གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ངེས་པར་རོ།།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ངེས་པར་རོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སམ།ནང་གི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཟུགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བད་ཀན་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བསལ་ནས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླང་བའི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ།།འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པས་སོ། །བག་ཆགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སོ། །འདི་ནི་བློ་ལུས་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གོམས་པས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་ཟིན་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པས་ཡང་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཀག་པ་ཡིན་སྙམ་ན། འདིས ནི་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གནོད་ པར་འགྱུར་སྙམ་ན།འབྱུང་བ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་བཀག་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི།ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འབྱུང་ བ་རྣམས་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་འདུས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་རིག་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་སུན་འབྱིན་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ཁས་ལེན་པ་ཡང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྩོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“習氣”是指于自利益之習氣。若疑:“習氣差別亦須依賴色等覺醒,豈非唯此為貪等之因?故於彼亦有相同過失”,為迎此疑,故說”然復”。“於此”是指于貪等不定。“某時”是指青春等決定時。“某種相”是指小中等差別。“由某因”是指由外色等,或由內差別不可表示之思維等。應知”因不依色故”。 如是遮除痰、風等大種變化為貪等之因后,為遮他宗所許大種性,故說”若”。“由此”是指不隨順風等,而習氣則隨順。此依於心身故。雖已以”無修成”等遮破,然仍可能邪解,故復遮。為說見此邪解,故說”此等”。若問何故遮除,“由此”解釋因相詞,故說”一切”。由許色等異於大種,義為所依事異住故。 若問如何成害,故說”唯大種”。如是遮除喻后,復說位依所依事過失,即”若識”。義為不應理”唯四”之決定。復說非異許之過失,即”若非異”。當一識攝時,諸大種即成一,如是則壞”四”數,此為意趣。若諸大種即是識聚,則成能別知極微,此遮破已說。若爭”遮依所依事,于汝許彼亦有害”,即”若”。

།འབྱུང་བ་དང་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བརྟེན་ནས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ལས་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་ནི་མ་གྲུབ་པོ། །གཟུགས་དུས་མཚུངས་ པ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བཞིན་པའི་གཟུགས་ནི་ཅི་སྲིད་མེད་ཀྱི་བར་དུ་རང་འབྱུང་བ་ལ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། ལྟོས་པར་བྱ་བའི་སྔར་ཡོད་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་དུས་མཉམ་པར་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཡང་ན་རང་གི་རྟེན་དག་དང ཞེས་གསུངས་སོ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་དང་ངོ་། །འབྱེད་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟེན་ཡིན་སྙམ་ན། གཞན་དུ་འཐད་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ སོ།།བརྟེན་པའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །རྟེན་གྱི་དོན་དང་རྒྱུའི་དོན་གཉིས་དུས་ཐ་དད་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་མ་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་སྙམ་ན། དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དག་མེད་པ་ནའོ། །འདིས་ནི་རྟེན་གནས་ཀྱི་དོན་ལ་རྒྱུའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ན་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་གི་རྟེན་བཀག་པ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དབྱེར་མེད་པར འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་ཙམ་ཡིན་སྙམ་པའི་ དོགས་པ་སེལ་བས་གཞན་དུ་འཐད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེའི་རྟེན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བརྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྟེན་མེད་ན་མེད་པ་ཁོ་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཇིག་ན་ནི་སྟེ། བརྟེན་པ་དང་བྲལ་བཞིན་དུ་ གནས་ནའོ།།སྔར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དུས་ཏེའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདིའི་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ནི་རྟེན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

說”非”者,表明大種與色等遮破依所依事,並非與所許相違。“依于”之詞是因義,因時間差異故,依所依事不成立。若色同時,則于彼無力故,不以俱有事而作利益。俱有義即無所待義故。正生起之色乃至未有之間,須待自大種所應待,而所待之前已有即是彼。若俱生則無所待。 若疑:“云何說諸大種是同時生起色之所依”,為迎此疑,故說”或與自依”。即與大種。“無分而住故”者,謂俱生故。“是依”者,即是所依性。若問何故如是為依,故說”余不應理”。 “所依義”者為解釋。依義與因義二者,以異時、同時境性故非一,此即”因”所明示。若問何故不思,故說”于同時”。“由彼”者,無能益所益時。此顯依處義許為因義時,無許依等事故,我等遮依無違。 由無別而轉故是依,此為關聯。無互混亂即是無別而轉,為解釋故說”如是”。“彼等”者,謂色等。復為遣除”云何依唯是無分住”之疑,解釋”余不應理”,故說”若彼等”。“彼依亦”者,是所依之依。所依所待自性即依無則定滅。若不滅,謂離所依而住。“先亦”者,謂欲顯所依時。“即此”者,由識知故非是依。

།དེས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པར་བརྗོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་མཛེས་པའམ། ། སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ལུས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།འདོད་ཆགས་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་ཀྱང་ཆང་དང་ནུས་པ་དག་ལ་རྟེན་ལ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་ ནི་ལན་ནོ།།ཅི་ལྟར་འདི་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ལམ་ཁྱབ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བརྟེན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་རང་ བཞིན་བརྟེན་པ་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།དངོས་པོ་འཇིག་འགྱུར་ཏེ་རྟེན་ཚང་བར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དེ་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆང་དང་ཆང་གི་ནུས་པ་དག་གི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ནི་ ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ལན་དུ་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་ཆགས་དང་ལུས་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྣང་བ་དེ་མྱོང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དེ་རྟོགས་པ་དེ་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་དང་རོ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་རིག་ཀྱང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此,意趣為:諸大種無分別而住性即是色之所依性。由如是依所依事不應理之因故,不僅僅是色等,貪等亦然。“將成”者,謂成過失。若疑:“豈非因不離色等而見故,大種無自性耶?若爾,云何說彼於色等無分別而住”,為迎此疑,故說”從色等”。 由於不見異於色等故,大種所謂自性即是無,因此”無分別而住性”此說僅依他許而說。或為莊嚴彼此,或為遮遣佛教一分過失而說者,即”由貪等”。若問何故,即”某”。是故身非貪之所依。如是應知亦非嗔等之所依。 若謂貪無分別而住性不遍於身之所依性,以雖無分別,酒與力等有依等故,即”若”。“從事”者為答。如此二無分別,如是依等事亦無,以無差別故。是故無分別性不遍於依,此為義。若異,則所依性唯由成辦所依而壞,非余,為說此故云:“事將壞,依具足住時”。“若”者,為迎疑。“彼等”者,謂酒與酒力之無差別性不能作為身與貪之相同答。 以貪與身二者異故,非無差別性。于異亦無依所依事,為說此故:“現彼、受異、離依所依事、了知彼、應理故。“形色與味二雖俱知,然不成依所依事。

།ཆང་དང་བུ་རམ་ཆང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་འབྱུང་འགྱུར་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་མེད་པར་བསྟན་ལ། ལྷག་མས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་མེད་ པར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་ཉམས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འདི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི་རྟེན་ཉིད་དུའོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར་བསྙད་ཅེ་ན། རྫས་ཀྱི་ནུས་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནུས་པ་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པས་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་བཀག་ན་ནི་གཞན་ལ་སྲེག་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ནུས་པ་བཀག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་རང་གི་ངོ་བོའོ།།གཞན་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ནོ། །རྣམ་དབྱེ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་སྲེག་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་ མོང་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ནུས་པ་རྣམས་མང་བའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ནུས་པ་རྣམས་ནི་མང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་སྲེག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ནུས་པ་ གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་དུ་ཟད་མོད།དེ་ཡང་སྔགས་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བསྲེག་པར་བྱར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྲལ་བ་ནི་སྲེག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཡང་ཞེས་སྨྲས་ སོ།།གཞན་ཉིད་དུ་ནི་བསྲེག་ཏུ་མེད་པར་རོ། །དེས་ཚིག་མ་ཡིན་ཏེ། བསྲེག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གཞན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ནའོ། །ཚིག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲེག་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དུ་ནི་སྟེ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་པ་ལ་ནིའོ། །གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའམ་ཚད་མ་གང་ལས་སོ། །དེ་རྣམས་མེད་ཀྱང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་འདིའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གང་གིས་ ཞེས་བྱ་བའོ།

所謂酒與糖酒等,是說依所依事無分別性不能遍攝。為明已說之義,即”如是”。以”當現起”為終,顯示無前世,余則顯示無後世。 雖然如此,為說依等事不壞,即”此依”。即如是性與依性。“如是”者,謂如瓶。“彼亦不應理”者為答。若問云何說為異,故說”物之力”。他人成立力為異義,故說”若”。“於他”者,謂如士夫。說若不遮自性則於他燒灼應理,即”若遮力”。“彼”者,謂火之自性。“他”者,謂異士夫。“此差別”者,謂某能燒而他不能。 若念云何不成,即”彼亦”。義謂如自性,力亦唯一,故於一切共有無有。他人說由力多故無此過失,即”由力多”。“異彼”者,謂燒灼他士夫。 或者力雖唯一,然彼非由咒等所損。若問云何,即于所燒士夫中造作無所燒自性之他。是故離即是燒,作是念而說”復”。于異中不可燒。彼非燒,謂不應理說”將成燒”。“由他”者,謂由異於彼咒等所成他。“成燒”者,謂”將燒”之詞尾。“異”者,謂離咒等。“由何”者,謂由何因或量。為說雖無彼等,仍有正在作用之能燒因,故義準損減,即”由何”。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན། འབྲས་བུ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱི་གོ་བས་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྩོད་པར་ནི་དངོས་པོ་འདི་ལྟོས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ ག་ལས་སྙམ་ན་ནུས་པ་མང་པོ་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ལས་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ནུས་པ་དུ་མ་ཉིད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་ནས།དེས་ཁས་མི་ལེན་པ་མ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོད་དམ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལའོ། །མེད་པ་ནི་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །གཉི་ག་གཅིག་གི་ཚེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འགལ་བའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་སྔགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སྲེག་བྱེད་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་མེ་ནི། དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་མེད་པར་མི་རིགས་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཡོད་ན་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྲེག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་མེད་པ་ཡིན་ན་སྟེ་མེ་ལ་སོགས་ པ་རང་བཞིན་གཅིག་པོ་དེ་མེད་ན་འགའ་ཡང་མིན་ཏེ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མེ་ཉིད་དུ་མི་སྲེག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ག་ལས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ན་གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱའོ།།འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་ནུས་པ་མང་པོ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བས་ནུས་པ་དུ་མ་འགྲུབ་པ་ལས་བཞིན་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལའོ། །འབྲས་བུ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་མོད་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་བཤད་པ་ནི་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་ངེས་པ་གང་གིས་སོ། །མེ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས པ་བཞིན་དུ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་རྟོག་པ་དོན་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བྱེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། མེ་ནི་སྔགས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

若因是一自性,則果亦應如是,然果是多種,故雖無自性差別,由義理解而力有差別,爭論即”此事物無所待”。若念此從何而來,故說”無多力”。為明此義,即”從火燒等”。燒等果無煙等所見差別則不應理。 說多力之比量后,說彼不許無過失,即”火等”。“有”者,謂離咒等。“無”者,謂非不可能,即具彼。二者同時不應理,義謂相違故。 於此,離咒時有能燒性之火,于不具彼時不應無,以相違故,即說若有則具咒等一切皆成燒性。若彼無,即彼一火等自性若無則皆非,離咒等亦成非火性不燒,此為其義。 若念此從何而來,即”一”。“彼亦”者為答。具種種力者即如是說。具種種果者亦如是。未見即多力性。未見果即由決定自性而生,如由成立多力而成就,故說”若種種果”。“此”者,謂多果作用事。彼等雖是果而非力。 說有無能燒性,即”由何”。由何決定自性。火如種子等,由有無咒等助緣差別作果,從自因生故,分別種種力生義,此為其義。分別果后明能作性,即”火與咒”。

།སྔགས་ལ་སོགས་པས་བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྲེག་རྫས་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲེག་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པར བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་ཏེ་སྲེག་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་སྔགས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་དེས་ནི་མི་འཚིག་སྟེ་འཚིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་གི་རང་བཞིན་སྔགས་ལ་སོགས་པས་སྲེག་ཏུ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་བྱས་པ་གཞན་དེས་ནི་འཚིག་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྲེག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་འདོད་པས་སྤྱོད་པ་འདིར་གྱུར་ཅེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྨོས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་སོ། །དཔེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆང་ དང་ཆང་གི་ནུས་པའི་དཔེའོ།།རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་མེད་ཀྱང་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་རྟེན་དག་གི་ནང་ནས་ སོ།།དངོས་པོ་ཉིད་ནི་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །གལ་ཏེ་མཚུངས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་བརྟེན་ནས་ཐ་མི་དད་པར་རོ། །དེས་ན་རྟེན་ཞིག་ན་དེ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའམ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དང བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྣང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལོགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པ་བརྗོད་པ་ནི། སྣང་བ་ཐ་དད་ཐམས་ཅད་དུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པ་འདི་ག་ལས་སྙམ་ན། ཐ་དད་འགྲུབ་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའོ།།འོན་ཏེ་ཡང་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། དབང་པོ་ཐ་དད་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་ཐ་དད་པ་དང་རྟོག་པ་པོ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་གིས་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་དང་ངོ་སྟེ།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ།

所說”由咒等使所燒性成為異相”,即說”彼為燒物自性”。“彼為自性”者,謂不可燒之自性與咒等所作。由何?由不可燒之自性。“由彼”者,謂由彼自性及咒等所作,則不燒,即不成燒,此為其義。若某自性非由咒等作成不可燒性,由彼則成燒,即當成所燒,此為其義。 若問何以成此如意而行?故說”從自因”。“是故”者,謂無所依等。“譬如”者,即酒與酒力之喻。“自性”者,雖無住于無差別性,然成所依等事物。“是故”者,謂力無差別故。“于彼”者,謂于所依能依中。事物性即顯現為所依。 若問”豈非相同”之解釋即”然而”。若謂”應如是”者,謂依心而無差別。若謂”是故所依壞則彼壞”,應觀此”如力生起般生起無差別”之後,豈非所依能依事耶?“彼性”者,謂無二。非無差別,以無解異相顯現故。亦非所依能依事,以彼異相顯現故,以別住故。 為明此義,即說”一切異相顯現”。若念此定解從何而來,故說”成立差別”。“他”者,謂除異相顯現外。若疑”然由分別因成差別,非由異相顯現”,為遮此說”根差別等”。雖為根差別與分別者差別所取,然因差別非能作差別,此為其義。若問何故,故說”能作差別”。

།སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ ཏོ།།འོ་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ནས་སྐབས་སུ་བབ་ པ་ལ་ཡང་སྟེ།ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་དེར་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སོ། །ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་བསྟན་ནས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོན་པ་དོན་ནི་སངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བའོ།།གཏན་ཚིགས་དེས་ན་གང་དུ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ལ་སོགས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ཐ་དད་པ་ལས་བཟློག་པར་སྣང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། དོན་ནི་འདི་སྐབས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེས་སོ། །དེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་བཞིན་དུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་ཏེ། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་རིག་པ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར ཞེས་སྨོས་སོ།།ལུས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་སྙམ་ན། བདག་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་བྱའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རེག་པར་བྱ་བའི་འཛིན་བྱེད་ཀྱི། རེག་པ་ནི་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་བྱའོ། །དེས་ ན་རིག་པ་ཐ་དད་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གལ་ཏེ་རེག་བྱ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་མོད་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། རང་རིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་ཅི་སྟེ་མ་ཤེས། དོན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་བཟློག་ཏུ་མེད་ཅེས་དགོངས་པའོ།

“顯現自性”者,謂無分別了知之因雖異,然非差別,此為其關聯。“則彼了知差別”者,謂由了知因差別所生之了知差別。“他”者,謂因差別。如是成立唯異相顯現是能作差別,他則不然。於此處亦即”有”,為顯此故說”于彼亦”,謂于大種與心二者中。 已說識之差別,為說大種,義謂”離”等。義當配釋為”顯現差別”。“然”者,為遮無差別之疑。由此因故,唯是能知自性,非異相顯現自性。雖樹等為一,然說”若某”者,謂無逆於差別之顯現。 義於此處配釋為”內觸差別”。“是故”者,謂由具觸差別故。配釋為”不如外樹般能知”。若念何故不能如是了知,故說”以住身內故”。若問何以為住身內,故說”以與我及境為一故”。“此”者,謂樂等。“彼”者,謂觸。“由何”者,謂非由任何,以未許異於彼故。 若許由他能知,爾時若由他知,則樂等觸所取之能取,觸應成差別。“然”者,謂他之。“彼”者,謂觸。意謂非成了知差別過。“非大種自性”者,為答。若許觸為自證自性,爾時不成大種自性,唯成識之自性,此為其義。 若問如是成彼自性有何過失,故說”自證”。若所知為自性體性,爾時如彼自證自性,何故其他補特伽羅不知?意趣謂以不共故,縱能知亦不能遮所知。

།དོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁོང་ནང་ཆུད་ཕྱིར་ན། མ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ལན་དུ་ན་རེག་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་འཆད་པ་ནི། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཁོང་པ་ ལ་སོགས་པར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུག་པ་ལས་དེའི་ཁོང་ན་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་ པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས།ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་བྱའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིའི་འཁྱུད་པའི་རེག་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཅིའི་སྐྱོན་སྙམ་ན། གཉིས་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རེག་པ་ ནའོ།།གཉི་ག་ཡང་ནི་རིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རེག་པ་གཉི་ག་ཡང་ངོ་། །འདི་འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རེག་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི་བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་གས་ གཉི་ག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་གཞན་གྱི་ཞེས་སྣོས་སོ།།གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པ་བདེ་བའི་རེག་པའོ། །བདག་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བའི་རེག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་རིག་པ་མེད་དེ་རིགས་ཁོ་ ནར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གཉི་གས་གཉི་ག་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །གཉི་གས་གཉི་ག་རིག་པར་ཐལ་བར་མི་བཟོད་ནས། གཞན་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རིག་པ་བདག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལྟར་གཅིག་གིས་རེག་པ་ན་བདེ་བར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རེག་བཞིན་པ་ནི་དོན་ཡིན་པས་ན་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། ། དེས་ན་གཉི་ག་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་ཐལ་བ་སྤོང་བའི་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཟློག་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆ་ཤས་མེད་པས་ན་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་མེད པའི་ཕྱིར་རོ།།དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ནའོ། །འགའ་ཞིག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པོ་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། གཞན་གྱི་བདེ་བའི་བཞི་ཆ་ཙམ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ།

疑問:若因入于內部,則應非不知?答曰:“若觸”。解釋此義即”若某”。由手等入于腹等,應成能知住于其內之苦等。然實不然。是故,樂等之感受非大種自性。 如是已說樂等非內觸差別,今為顯示亦非外境所知自性,故說”外擁抱之觸亦”。若問如是有何過失,故說”二者”。謂男女二者相互觸時。“二俱亦當知”者,謂樂等自性之觸二者。 此處遮遣疑問:若唯了知他性之觸,非自性,彼唯能取他,二者非能了知二者。為此說”他之”。“他性”者,謂住於他相續之樂觸。“自性”者,謂自身樂觸之自性。豈無了知?應當了知。是故難以遮遣二者了知二者之過。 因不能容二者了知二者之過失,故生他疑:“然若由他”。自性者,謂自身了知之自性。“若如是”者,謂若了知即是自性之樂。“如是應知”者,謂如一觸時了知為樂,應如是了知。意謂觸時為境故是共同。 是故二者皆應等同成樂,此為其義。為遮遣等同成樂之過失而起疑問,故說”由他”。“如何一切相”者,謂無分故無異相故。“多”者,謂具分。“若如是”者,謂若是多。若念微塵雖如是有何過失,故說”他樂四分之一亦”。

།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་ཆ་ རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་ཀྱང་རིག་པར་གྱུར་པ་བདེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས།རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོར་རིག་པ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་ཆ་མ་རྟོགས་སྙམ་ན་རང་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་ཁས་བླངས་པའི་བདེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཆ་མེད་པ་གཅིག་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པར་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་ནི་ཡང་བར་དགའོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་དེས ན་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཉིས་མཚུངས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འཁྱུད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་རང་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡིན་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །མ་ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་རྣམས་འབྱར་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་དེ་དག་འབྱར་བ་གཉིས། སོ་སོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྱར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །རྡུལ་ ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་འབྱར་བ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་།འབྱར་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཞེས་ལེན་འདེབས་སོ། །མ་རྟོགས་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལས་རྟོགས་བཞིན་པའི་སེམས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པ་ དང་མ་རྟོགས་པ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དེ་དག་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཚུངས་པ་མིན་པར་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྟོག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡན་ལག་ཅན་གྱིའོ། །དེ་རྟོགས་ན་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་ཡུལ་ལོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ནང་གི་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ བཟློག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དུའོ།

然若承認他人能了知他人樂之部分,則此時自身亦成能知,於樂之微塵中,應能了知一微塵。因無法別別了知微塵,故所說即是從諸別別了知中唯了知一者。 或問:何故不了知他人樂之部分?故說”自身亦”。因為于所承認自身別別了知之樂微塵中,無分之一者即是所了知,非一微塵。是故他人亦應如是了知為合理,否則應成錯亂。因此,他人亦應如是了知之過失是輕微的,以此結語而說明”是故男女二者當平等領受”。 “擁抱時”者,是為此處。若念自身非能了知一切,故說”了知一切”。“然若”者,謂他人。“非”等者,是為回答。 縱使彼等相粘,則應別別了知微塵與彼等相粘二者,此即所說”雖有”。“由粘著”者,是迎疑。若謂不了知微塵與粘著他二者之差別,則”若爾”以作反駁。未了知之大種微塵應異於正了知之心,因了知與未了知二者相異故。 如是已說唯許微塵之立場下,樂等異於彼等,今說于許有支分之立場下不等之過失,故說”然若”。“不能了知”者,此處是指住於他相續之樂。“若爾其”者,謂樂有支分。若了知彼即是他人樂之境。 雖是錯亂,由內了知自性故不可遮止,為說明此義而說”錯亂亦”,不僅是樂。“是故”者,因是內觸差別之自性故。“如是”者,謂以錯亂自性。

།དེ་ལྟར་གཉི་ག་མཚུངས་པར་མྱོང་བར་ བསྟན་ནས།ད་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་འབྱུང་བ་དང་སེམས་ཐ་དད་དུ་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་འདིར་གཅིག་ནི་རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རེག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རེག་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུད་པའོ། །འབྱུང་བ་དང་སེམས་པ དག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།ཅི་ལྟར་སྙམ་དུ་དོགས་ན། འགལ་བའི་ཆོས་ནི་གནས་པས་ན། །ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་སྙམ་ན། སྣང་པ་ཐ་དད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་ བསུ་བའོ།།འདི་ནི་བསལ་ཟིན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྐྱོན་ལྷག་པ་བརྗོད་དུ་ཡང་དོགས་པ་བསུ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ནིའོ། །ཅི་རུང་རུང་གིས་རེག་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡིད་དུ་འོང་བའོ།།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་བདེ་བ་འབྱུང་བའོ། །ཡིད་འོང་འདི་གང་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་ནི། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉིད་ནི་འགའ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་འགའ་ཞིག་སྙིང་དུ་སྡུག་སྙམ་ན། སྐལ་བདུན་འཕྲོ་ཡིས་འགའ་ཞིག་ལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཕན་འདོགས་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་ཚུལ་ལོ། །ལུས་ལས་ཡིད་དུ་འོང་བའི རང་བཞིན་གྱི་སེམས་པ་གཞན་མེད་ཀྱང་ངོ་།།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་། རྟོགས་པ་པོའི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པས་མི་ ཤེས་པར་རང་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེའི་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་སོ། །མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ བའོ།།ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ།

如是已說二者平等領受后,今以他人疑問為先導而說大種與心之差別,故說”若”。若於此身,一為所觸,而樂等為他,其自性非所觸性,於此二者中亦唯了知他人之一所觸,非樂等,若如是承認者,則樂等異於所觸已成立。“是故”者為總結。大種與心性二者自性差別,如是相連。 若有疑慮云何,則說”由住相違法故”。其義云何?說”由了知顯現差別故”。“若”者,是迎他人疑。此雖已破除,然為說余過而迎疑而已。即說此者,謂彼樂大種。任何觸亦將如是生起,此為其義。“彼”者,謂悅意。“因”者,此處謂生樂。 “此悅意欲為何”者,義謂若觀察則悅意性全無所住。若念云何有可愛,故說”由七分余于某”。若念除作利益外另有悅意,故說”利益之”。“若如是”者,謂已說之理。雖無異於身之悅意自性心,“住”者,謂業自性因差別,因無此世間故。 悅意性非身之法,然是能知者識之法,由境可得而住故,不知而自知,為說明此義故說”若其”。“從因”者,謂從外境。“若非”者,相連於”應為他所了知”。“若”者,謂他人。“彼”者,謂悅意。“于外”者,是回答。“彼”者,謂悅意。

།མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གཞན་དང་ལྡན་པ། དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཅན། སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པར་རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཟུགས་ནི་སྣང་བར་གྱུར་ན་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའམ། རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་སོ། །གསལ་བའམ་མི་གསལ་བ་ཡང་རུང་སྟེ། གཟུགས་སྣང་བ གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་རྟོགས་པ་དེས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་ཐ་མི་དད་པའོ། ། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་དགག་པ་ལ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། བལྟར་རུང་བ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་བལྟར་མི་རུང་བ་ལས། ཐ་མི་དད་པ་ནི་བལྟར་མི་རུང བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ནང་དུ་ཆུད་པ་བལྟར་མི་རུང་ན། ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཡུལ་ཡང་ངེས་པར་བལྟར་མི་རུང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱང་མི་རིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གཞན་གྱི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་རིག་ན་དེའི་ལུས་ཀྱང་མི་རིག་པར་ཐལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་རང་གི་ལུས་མ་རིག་ན་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་རིག་པར་ཐལ་བར་བརྗོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ མུན་རུམ་ན་གནས་པ་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་སུ།ལུས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་ཐལ་བ་ གཉིས་ཀྱི་ལས་བཟློག་པ་བསྔོ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ན་ནི་ལུས་སོ།།གཞན་གྱི་ལུས་རིག་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་རང་གི་ལུས་ཏེ་མེད་པར་རིག་ཅེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ན་གཅིག་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ནི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཐ་དད་ཀྱང་འཁོར་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ ཡིན་ཡང་ངོ་།།དེ་ནི་ཤེས་པའིའོ། །དེས་ན་ནི་ལས་རྒྱུ་ཡིན་པས་ནའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།

所謂”見”之異名具足者,如是色相顯現者,于各別補特伽羅決定了知即是識,為說明此義故說”色雖成顯現”。不僅是苦等而已。“某有分別”者為解說。從有分別或無分別。無論明顯或不明顯,凡色顯現者,亦非他人不能了知。由彼不了知故,彼色顯現即是自證。 若謂入於他身內者,謂色顯現與他身無別。“他身亦”者是回答。云何於他處遮遣彼自性,因無不見顯現之過失,故與可見無別者許為可見性,如是與不可見無別者應許為不可見性。是故若入內不可見,則入內之境必成不可見故,他身亦應不應理,此說善哉。此說若不知他分別,則應不知彼身。 今說若不知自身則應不知自分別,故說”若入身內”。若許屬於身內,爾時補特伽羅住于暗處,分別其他境時,即于分別時,如何能了知離身之分別中所住之色顯現,定不能也。 如何應理,二過相違迴向者,謂無分別則身。知他身,而知彼分別即自身不存在,如是相連。由是如此之因相故,一時能立同時所見決定不存在。是故心性如功能非無別性而住。 雖差別然輪迴性未成就,為迎此疑故說”然若”。“即使如此”者,謂雖是差別。彼是識之。是故由業為因故。“是故”者,謂由無習氣相連故。

།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ མེད་པས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུའམ། ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལུས་རྣམ་པར་མ་གྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་དེར་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ པས།དེ་དང་འགལ་བ་དེར་འགྱུར་བས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ལུས་འབའ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ལུས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་ཚེ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་ལ་མི་ ལྟོས་པའི་ཕྱིར།ལུས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཁས་མི་ལེན་ན་འགལ་བར་བྱད་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་ལུས་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་ལུས་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་སྔ་མར་བཀོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཉེས་ པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་རྒྱུའམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མ་འགྱུར་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནའོ། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན་ལུས་ཐ་མི་དད་པར་དེ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་བག་ཆགས་སད་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ལུས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་པ་ལས་དེ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ལུས་ ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་གང་ལ་བག་ཆགས་སད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ། གང་དང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་དེས་ན་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་ གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།

“是故”者,謂因為此世間精液等為因。“是故”者,謂因為無他世間。若意為身之果,或為身之自性,爾時若身不變異,則分別唯成一相,此即所謂”乃至”。彼果性即遍於彼轉變,故與彼相違者轉變即非轉變性,此為其義。 若唯是身之果性,則不應如是,然而意識是與境同作因之身果,故雖身無差別,因境差別而有變異。是故爾時由聚集差別而有差別,彼唯是其果,為迎此疑故說”分別”。分別不依于境故,若不許唯身為因,則成相違,此為其義。 又謂身即是其因之義。雖如前說身即是其因,然隨說為自性者,因過失相等故。若問何故,即說”因耶”。“若非如是”者,謂若身不變而自性不相等。 如色等者,為釋此故說”依于身”等。若意識是身之所生,則不見身無差別而彼有差別,此為所說。如是若習氣現行為因,則雖身無差別,由彼差別故唯彼差別,為說此故說”何時于身”。 何時于某識有習氣現行之因,彼識即成某種,爾時,因與彼恒時相連故。爾時因此緣故,于某處某時如某相而轉變,然非自性,如是相連。

།ཡང་ན་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རྒྱུ་དེས་ན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པས་ནི་ལུས་ལ་ལྟོས་མེད་པར་ཞེས་ཁྱད་པར་བཀག་པས་ལྷག་མ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་སད་པ་ལ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་རྒྱུ་དེས་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཤེས་པ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ལུས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།གང་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་ངེས་པར་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་བར་གྱུར་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕུང་པོ་འཁོར་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་མི་འགྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལུགས་འདི་ནི་གྲངས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྩཝ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་སྔར་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མེད་དོ། །དེས་ན་བལྟར་རུང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བལྟར་རུང་ བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་བརྒྱར་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཞད་གད་དང་བཅས་ཏེ་མི་དམིགས་པར་བརྗོད་པའོ། །བལྟར་རུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ པ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐུན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གི་དོན་བཤད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྩཝ་མཆོག་གི་རྩེའི་གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་ པ་མ་མཐོང་བ་ཁས་ལེན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ།།རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པའོ།

或者,當某時唯欲生起某識之習氣現行為因時,由彼因故唯成某種。解說者以”不依于身”遮遣特徵,因接受餘者,故由習氣現行須依某因之緣故,某人之識于某時成某種,此即以”若身為因”等而解說。 若身為因則識不成某種,因將成前說過失之義。或者,縱使身以俱有性為因,然而,凡由變異而決定造作變異者,應許為取因,為說識為因之另一因相故說”非識”等。 不僅由貪等串習而明見輪迴中有,且由非識非為取因故,亦成蘊為輪迴。若疑雖識是識之取因,然不成他世,為迎此疑故說”若”字。 此理唯是數論派之見,非勝論派之見,為說此故說”最勝”等。此亦非理,為說此故說”因百種”。識之體性凡成差別變異之體性者,於前潛能位之識中無有。是故,可見之取因即能了知為可見性,非由他者,此為其義。 “百種分別已”者,謂以嘲笑而說不可得。說可見之識即是識之取因者,“識相順及”等。解說”及”字之義者,謂”貪等”。若謂彼即是他世,故說”如是功能”。如草尖象,明顯接受未見乳酪等,為說此故說”如是”。“由他自性”者,謂他人之疑。

།ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་ ཏེ་དེས་སོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་བརྗོད་སྙམ་ན། རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་འཛིན་ པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ཡང་འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ་མ་ལ་སོགས་པ་དེའིའོ། །འདུ་བྱེད་མངོན་ཕྱོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་ འགྱུར་ནི་མི་ནུས་སོ།།ངེས་པར་དེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མགོ་གསིག་པའོ།།ཕ་མའི་འདུ་བྱེད་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་ནི་མེས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་ན། ཕ་ཡིན་ཞེ་བྱ་བ་ལས། ས་བོན་ལས་སྐྱེས་བའི་ཆུ་ཤིང་ཡང་། ཕྱིས་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་ན། རིམ་གྱིས་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་གཞན་དང་ ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། ཕ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་ནི་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུན་གཞན་ལ་ཡོད་ པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བ་ལས་སོ། །རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མེད་ཀྱང་ཤིང་ དང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་རེས་འགའ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོན་པོ་ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ན་དེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་ཙམ་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་སྔར་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྔོན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་གསོན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའམ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

除了取境等特徵之外的其他自性即是他性,由彼故。“彼”即是取境等。“彼即意”等是答覆。彼即是取境之自性。若問何故不如是說,則說”異於識”,即從取境之特徵。由有異於彼之自性故。“彼”即是識。因此,一切事物並非具有識之功能,此為所立。 為迎”雖識是取因然不成他世”之疑,故說”若母等”。彼即是識。“彼之”是答覆,即母等之彼。行蘊趨向之功德即是善巧等。隨行即不能。決定亦不見隨其行蘊。故母等之識非是取因,因彼不能成就無有他世。 “然則”即是搖頭。若謂父母之行與祖父等不相順為父,則如種子所生之水木,后從莖生時,漸次與從莖所生之他者無別。故由無間因令果差別,非由間斷。是故不應觀察隨父等行。因如是於他相續之識亦非識之取因故。 “從識”即是從取因。首先,諸大種生起之自性非是貪等,因見無貪等時于木石等亦有大種故。亦非身所生,因無彼時亦有時起故。于活者平等位時亦見無彼而有大種之自性故。正因此故,亦非唯生大種。 有情是無而生,非先有故。是故如木等,身之變異亦不決定為活及具貪等,或為其他形態。

།ངེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ལས་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་ བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་ན་ཡོད་པའི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་ན། འབྱུང་བ་ལ་གནས་པ་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཡོད་ པའི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྲེད་པ་སུའི་རྒྱུ་ཡིན་སྙམ་ན། ཡོད་པ་དེ་རྒྱུན་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྔ་ན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ལྟར་ནའོ།།སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བས་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་གསལ་འདེབས་པ་ནི་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་ཆགས་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དམ་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འབྱུང་བའི་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཐ་དད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྲོག་ཆགས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་དཔག་པ་ལས་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ ཏེ་འབྱུང་ཁྱད་ལས་མིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ སྙམ་ན་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་ལྡན་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པས་སོ།

確定是由自性所遍,非自性則與之相違,故由相違能遍而無確定,為說明此義而言”從無前生起”。若不承認他世中的決定因,則于大種住處亦無,故如何決定生起?為解釋此義而說”若他世”。 若有他世,則由有前世等有為決定因故而成確定,為說明此義而言”當時”。若問愛慾為誰之因?有者是相續生起的有情之生,非前無。“如是”即是依他世為因之理。 “眾生不離貪”即是確定眾生唯具貪。為明此所說之因相而言”因無貪等不生”。貪非僅是貪性或果。若疑是否為具身相,為迎此疑而說”從諸大種”。“一切”即是具身相。“由彼”即是由具身相之大種性故,或未超出大種性故。 若因無差別則果不成差別,因遍於彼差別故,如有情性。若疑由推度具身相大種差別於貪等差別而貪不相等,為迎此疑而說”若非從大種差別”。“故”即是有差別時。 具身相諸大種與有情果無差別,因從彼量生故。貪等非如是,故由彼量能生具差別次第之能知,如是所知于彼具身相諸大種中,彼貪等當有生起。若問何故,則說”由具增減”,即由有增減故。

།གང་གི་ཚེ་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བ་ལ། །ཆགས་སོགས་ ངེས་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་གཙོར་བྱ་བའི་དོན་འཆད་པ་ནི་གང་བརྗོད་པ་ལ། གཞན་གྱིས་བརྩད་པ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན་ཆགས་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བརྩད་ སྙམ་ན།ས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་དུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པར་རོ། །ཐ་དད་པར་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འབྱུང་བའི་ཁྱད་ པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཆེ་རིམ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་ན་ཡང་ངོ་། ། རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ལྡོག་སྟེ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་མེད་ན་སྤྱི་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྱུར། རྒྱུད་གཞན་ལ གནས་པ་ནི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།བརྗོད་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་སུ་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་འདི་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་མ་འདས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོགས་པ་བསུ་ཟིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་འགྲིབ་པའི་ན་རིམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐལ་བའི་ལན་དུ་འབྱུང་བའི་བདག་ལས་མ་འདས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ལ།ད་ལྟར་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་འགྲིབ་པའི་ན་རིམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་དེ་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་ལ་ལན་གལ་ཏེ་ཆགས་ སོགས་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོགས་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། བདག་ཉིད་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཉིད་འདྲ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་ཙམ་མོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་དེ་ཚེའི་དོན་ཏེ་མཚུངས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཙམ་དུའོ།

當具減退時不能生起,則成離貪,此為其義。對於”於前無生起,貪等無定生”等二個半偈頌所說的主要義理,他人提出質難。於何處說?即”貪等”。對此質難何事?即”地等”。“若如是”是能破。“於他”即是樹等非有情。“若差別”即具大小次第。“從大種差別”即是。“成差別”即貪等具大次第。“如是”即如成差別。“即便如是”即是雖具殊勝與減退。 因為是因,故彼不退轉,為觀察故。故”貪等非盡”為疑義。若貪等因無差別,如何成共相?住於他相續非他相續之貪,為此說貪之具身相大種性而生,因為是因故亦說于彼。若有彼則必成貪,此為語義。 若問”此非已於’由未超出大種自性故’等迎疑耶?“確實如此。先前是對”由貪有減退次第故某者亦當成離貪”之過失的回答中,以”未超出大種自性故”迎疑。而今是對”由貪因有減退次第故某者亦當離彼”之過失,以”若貪等”迎疑。故疑有差別。 正因如此,雖于宗義無差別亦非過失,為此而說”具同體因”。同體即僅是具身相大種。“如是因相等時”中,“如是”即彼時義,相等即于大種量。

།རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་ བ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མ་མཚུངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེས་འབྱུང་བ་ཙམ་དེའིའོ། །ཅི་ཕྱིར་སྙམ་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་མི་འཐད། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་རམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཅི་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། ། འགྲིབ་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་འདྲ་བར་ཞེ་ན། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ན་རིམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།འདི་ཉིད་ལ་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་དུ་མཚུངས་བདག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཚུངས་པའི་བདག་ཉིད་བ་ལང་ཉིད་དམ། བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་བ་ལང་གི་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའམ། ས་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།དཔེ་གཞན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དཔེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ། །འགྲིབ་པ་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ མའི་མཇུག་སྡུད་དོ།།གལ་ཏེ་ན་རིམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གནས་པ་ན་ཤིན་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་པ་ཉིད་ན་དྲོ་བ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ན་རིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་མེད་པར་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་དྲོ་རིམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བ་བཞིན་དུའོ། །འདིར་ཡང་ནི་འདོད་ཆགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་གནས་བཞིན་པ་ལ་རིམ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དེར་རེས་འགའ་སྔར་མེད་ པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དྲོ་བ་ནི་མི་ལ་སོགས་པ་གནས་བཞིན་པ་ལ་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་མེ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問”雖因相同而果不相同”,故說”因相似”。若無差別大種之果成為差別,則非大種之果,此說為”雖因不相同”。貪等即彼僅是大種。若問何故,故說”隨行”。因為如是無差別因不應有差別果,然唯有因具差別時方可。“於何”即于大種差別或貪等。若問如何成無,故說”減退”。若問如何?即”白等”。譬如,由白等有次第故於某處成無,如是貪因亦然。 或者”由相同故”,不僅是無因相,且由僅大種所生相同故亦成不壞。為說明此義而問”何故”。答”同體”等。同體即牛性,或從非牛返遮所生牛知無差別,或此中地等有情性等亦無差別次第,此為關聯。應知為異喻。“依世間順世外道見”即是契合之喻義。“是故”為總結。“若有減退”為前文結尾。 若具病勢之所依存在時非極盡,不住時暖不退。故具病勢非必成全無,因無彼而生故,為迎此疑說”暖次”。“如是”即如暖。“此中亦”即于貪者亦然。凡是所依住時具次第者即成相屬,且彼于彼有時先無,此為能立。如是暖於人等住時非成相離,因無彼則無火性故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་ཐ་དད་པ་བཀག་པས་ཐ་དད་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ངེས་པར་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་མིན། མིན་དྲོ་ལས་མེ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རེ་ཞིག་རྩོད་པའི་ཆ་འགྲེལ་པ་ནི་མེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བ་བཞིན་དུའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཡོད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མེ་ཡོད་ཀྱང་དྲོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ དཔེ་ལའོ།།ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་མེར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྱུང་བ་ཡང་མེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ ས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་བའི་གནས་སྐབས་ན། དྲོ་བ་མེད་པར་མེ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུན་འཆད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་མི་སྲིད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ ཞིག་ཆོས་ཅན་གནས་པ་ལ་འགྲིབ་པའི་ན་རིམས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི།གཏན་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་འགའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་པ་ཡང་དཔག་པར་བྱའོ། །ཡང་ཐུན་མོང་གི་ མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དྲོ་བའོ། །དེ་ལ་ནི་འབར་བ་ལའོ། །དྲོ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། འབར་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སྔགས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་དེས་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་འབར་བའི་འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་དྲོ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་འབར་བ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་དྲོ་བའི་ན་རིམས་ཡོད་ཀྱང་གཏན་འཆད་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་མ་ངེས་པས་སོ། །འདུག་གོ་སྙམ་དུ་ དོགས་པ་བསུ་ནས་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་སྨོས་སོ།།དྲོ་བ་ལས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འབར་བ་ནི་དྲོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འབའ་ཞིག་པར་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་གང་གིས་ན་ སྔགས་རྒྱུད་ལ་སོགས་ནུས་པའི་ཞེས་བརྗོད་པ།དྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་འབར་བ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། འབར་བ་མདོག་དང་དབྱིབས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ།

正因如此,通過否定火與暖等的差別,說明無差別的言說對象,因為唯由確定觀察與不觀察,即是了知無差別的對象,對此回答說”非,暖與火非異”。首先解釋爭論部分即”從火”。“如是”即如暖。意為非一切處皆無可能。“由與身異故”即雖有身而無故。如是雖有火而不會無暖,此說”於此”即于喻。“即”字為另一次序,意為彼即不成火。 若想大種亦如火,故說”貪等”。處於舍心時雖無貪等,然非不成具身相的地等,此為關聯。如是于灰燼狀態,無暖時亦無火,此說為”若”。“斷流即”意為不可能不斷流。是故,凡是所依住時具減退病勢者,必定遍於全然減退,故有些亦成離貪。“亦非”之遮遣亦應推知。 又為迎接共不定性之疑說”若燃燒”。“彼”即暖法。“于彼”即于燃燒。若暖為不錯亂所依,燃燒則不如是,此說為”咒續”。“由見彼”即因此,為顯示共不定性而說燃燒,或思暖不錯亂的燃燒為所依。于彼雖有暖病勢然無全斷。故為不定。 為迎此疑說”由無異故”。因燃燒于暖錯亂故,燃燒對暖而言亦非所依,因亦見為單獨故。故非不定性,此為疑慮。若問”由何說咒續等力”,為迎”離暖之燃燒為何”之疑,故說”燃燒為色與形”。

།མདོག་དང་དབྱིབས་ནི་འབར་བ་ཡིན་ན་མདོག་དང་དབྱིབས་དེ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་མེ་ཡོད་དང་འབྲལ་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་སོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ན་དྲོ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བས་འབར་བ་དེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་དྲོ་བ་ལ་འཁྲུལ་པས་སོ། །འབར་བ་དེ་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ ཉིད་དུ་སྟོན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།།སྔགས་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། འབར་བ་ནི་དྲོ་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འོན་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །འདིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་བརྗོད་པ་ནི་དྲོ་བ་ནི་འབར་བ་མེད་ པར་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིར་ཡང་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པར་བསྟན་ཏོ། །དབྱེར་མེད་ཕྱིར་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་འབྲེལ་པའོ། །གཏན་མི་འབྲལ་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་དང་བ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའོ། །གཞན་དུ་ཡོད་པ་དེའི་གཏན་ནི་ གཞན་ཡོན་ཏན་ནོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གཞན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཅན་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ཏུའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་ནོ། ། མངོན་པར་གསལ་བ་དང་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་གང་ཞིག་མི་འབྲལ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་གནས་པ་ན་རིམས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རང་ཉིད་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་དང་པོ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་ཉིད་མི འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རག་མི་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་བསྟན་པ་ནི་གཉི་གར་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དཔེར་ན་དྲོ་བ་ཉིད་མེ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྣམ་བུ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲོ་བ་ལ་སོགས་ན་ནི་མའི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ལ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལོག་ཀྱང་རང་བཞིན་གཞན་ སྐྱེས་པ་ན།སྣམ་བུར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

若問”若燃燒為色與形,此色與形如何轉變”,故說”彼離有火而轉”。“即”字表因義,因此由於對暖不錯亂,彼燃燒實不應為所依。故由於對暖錯亂,彼燃燒非為喻。因此不定因之說示非相違品。 解釋”咒續等”即:燃燒非必無暖而生,然唯大種。此所表示即”暖無燃燒”,意為此亦唯大種。此說明二者互相錯亂。 “由無異故燃燒”之解釋即”由永不相離”。由如是非不定性,故因具差別。宣說彼具差別因即關聯”功德差別次第”。“異”即無功德亦有。異處有之因即異功德。“彼”即所說有異之總所依差別,即于某別類。如是功德當解說,將成為最初無,如白等功德。 由顯現與不顯現之所依不相離為所依之理故,所依住時具病勢之功德自當離,于某處從最初即非自性,意為不依彼故。“有”字轉變所依差別分類為功德差別而說示,意為於二者皆當了知。 若疑”如暖即是火,如是白等即是毛毯,故彼若滅唯滅”而迎此疑說”由何”等。于暖等唯不隨順火之了知對境。于餘者,雖白等滅,生其他自性時,毛毯了知對境觸等隨順,對此回答說”此誠然”。

།དེ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་གི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ངོ་། །རྣམ་པར་ནི་རེག་བྱའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ངག་གི་ལྷུར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམ་ པར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བའི་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་ལ་རག་མ་ལས་པ་ནི་དེ་ཡོད་ཀྱང་ལ་ལར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ན་རིམས་དང་ལྡན་པའི་དྲོ་བ་ནི་དེ་ཡོད་པ་ལ་གཏན་འབྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་ པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ལས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡོད་ཀྱང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་འགའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེར་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་ན་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་གོས་ཀྱི་ཚོན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ངེས་མིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འཆད་པ་ནི། ཡང་ན་མེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་དྲོ་བ་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ ལ་དྲོ་བ་རྣམ་པར་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཅི་ལྟར་མེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་དྲོ་བ་མི་འཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ མི་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་མི་འཆད་པ་ལ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའོ།།ག་ལས་ཤེ་ན་ནུས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ནུས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་དེ་རྒྱུན་མ་ཆད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ནི་མི་ འཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ནུས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལ་ལར་ནི་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུག་པའི་ས་བོན་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་པ་མེད་ ཀྱང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་བཤད་པའི་ཅི་བཤད་ཅེ་ན།ངེས་མིན་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སོ།

“雖無彼”即雖無色差別。“相”即觸。“故”字所說之語要義為:雖無大種變異,不依大種而生之貪慾,即使彼存在,于某處亦將無。 或者,雖火有別,具病勢之暖不永離彼有,由與彼無別故,同生滅故。如是貪等雖與身無別,然因彼存在時亦離故。故某些身將離貪,因具可分別之病勢故,如衣之染色。 解釋”如色等非定”偈頌即”或者火性”。隨火性轉時,雖有暖之差別次第,然不離大種,因隨彼轉時暖不斷故。 若謂貪等亦當如是,故說”如是”。如隨火轉時暖不斷,然隨具身相之大種轉時,貪等非不斷。何以故?因斷有可能故。斷即現量所證知。若疑”或貪之功能非於不斷”而迎此疑說”功能”。“非”即遮遣。云何?故說”功能”。功能即異於貪之他義。“貪等”。故雖彼相續不斷,然貪等非不斷。 說明一切功能非不斷即”功能亦”。“于某處”即于塗油之種子。如是于具身相之大種,貪等功能亦當斷。由如是雖無貪,具身相之大種有之因故,釋論作者所說何?故說”非定”。“貪等”即此處。

།ཅི་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་ཞིག་ཉམས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་ བར་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ངེས་པ་ནི་གཞན་མེད་ཀྱང་གང་རུང་གཞན་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་ བ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་སམ། དེ་ཡང་རྣམས་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ གལ་ཏེ་མཚུངས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཙམ་འབྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་། རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ཕྱིར་བློ་རྣམས་ཀུན་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་དགོངས་ནས།ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ངོ་། །གཟུགས་རོ་ལ་ སོགས་པ་མེད་པར་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟའོ།།དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་འོན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེར་ཡང་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའོ། །མིན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་བརྗོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་ པར་སྲིད་པ་ནའོ།།ད་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྨྲ་བ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ བ་ཡིན་ཏེ།ལུས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

如同懷疑”正如白等任一損壞時必定轉為任一[色],貪等亦應如是”,故說”如色等”。“定”即雖無他者而有任一他者之自性。何以故?因彼等色等與具身相之大種無別故,因互不離而生故。無色等則無諸大種,或無彼等則無大種。 若疑”身亦非無貪等不生耶”而迎此疑即”若謂相同”。“非”即遮遣。何以故?因將成唯身生時貪等同時生故。此亦,為令了知”因近故諸識皆定生”之義,故說”將成與身同生故”,由處所生即是大種,故將成彼。 “雖無彼”即雖無貪等。應知無色味等則諸大種非有。故意為色等即與大種無別,而貪等非是。 “若謂彼相同”之註釋即”或者”等。“于彼亦”即貪等亦。“如是性”即與大種無別住性相同。“非”之註釋即”彼亦非”。何以故?即”諸貪等”。義為貪等定與身同生。“貪等”即說遮遣。“一切時”即于修無我等住舍時。 今釋無別義即無異義:“唯大種”。乃順世外道等[所說]。由色等非異於大種故,無別即同生,應知貪等亦如身與色等。

།དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ ཉེ་བ་ཅན་གྱི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་གི།དམིགས་པ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོ་ན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཤད་པ། སྐལ་མཉམ་དེ་འདྲ་བ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ན་བསྙོན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རེས་འགའ་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མི་འགྱུར།འོན་ཀྱང་ལུས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འམ་གྱི་སྒྲས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟོས་ནས་སྡུད་པའོ། ། ཡང་ན་ཅིག་ཆར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རེ་རེ་སྐྱེ་བའམ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཉེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བག་ཆགས་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་འདོད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྐལ་པ་ མཉམ་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེས་འགའ་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་འོན་ཀྱང་གཏན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

因此,將如色等般常具貪等。若疑”具境根等俱生緣之身如識是貪等之因,于舍等位無俱生緣”而迎此疑即”因是境之因故”。 貪等於執女人男人等為境之分別中生起,而非僅緣,答覆”因分別是境故”,謂從分別習氣生者亦非由境力生。 若疑”我與我執生處之習氣即與身俱”而說明:因離如是同分非理作意之因故,因於否認後世之方無故,從唯身所生之貪等定者,不成有時不生之相,然身將與貪等俱生。“或”字攝待”將生”。或說”一切時”即表同時生起。 或因離同分因故,貪等定者,不成一一生起或說自性之定,義為於一切方面皆不可能。或說”因近故”即說一切貪等等心將生之因。“無彼”即無境。貪等生起,因經驗生故。 若謂”則習氣即是因”,即”同分因亦”。意為若許此則成立後世。因貪等非從境力等生故。“因無彼”即因無同分因。不成有時不生,然將永時生起。

།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་སྐྱེ་བ་ལས་སམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལས་འགྱུར། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ བརྗོད་པ་ནི་དེས་ན་ངེས་པར་ལུས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཉིས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གང་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ལུས་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚེའི་ལུས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་སོ། །དེ་དག་ནི་འདོད ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་རེས་འགའ་དེའི་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་མཐོང་བ་ལས། རྒྱུའམ་རྒྱུའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ནི་གང་རུང་ལས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཀུན་ཚེའང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ཚེའང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནི་ཐམས ཅད་ཀྱི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན། རྒྱུ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྒྱུ་ ངེས་པ་མེད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འགའ་ཡང་རྒྱུད་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བསྙེན་པར་བྱ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མཐོང་བའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ བྱེད་པའི་ས་བོན་སྤངས་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་དུ་བ་ཡང་མེས་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། མེ་མིན་ལས་ཀྱང་དུ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མ་ཡིན་བ་ལས་བྱུང་བའི་དུ་བ་ལའོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་དུ་བ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།

這又分為兩種:或從生起各別貪等,或從生起一切貪等。其中,首先以總結方式說明第一種,即”因此身必定與各別貪等”。闡明第二種即”或者”。 “一切的”即迎疑”貪等成為間斷性”而說”若由何”。由何遍轉差別。若答”若如是,因遍轉差別亦如唯從身生時之身,由一切時有故,將成同時性”即”若如是”。“由何”即由有非遍轉故。彼等即貪等。如是轉變即間斷的身的。因此能生貪。 若疑”從見果次第,不能了知因或某因之因”即”從何者”。答”若謂非”即”某者一切時亦成”,意為若某者一切時有故,其所生亦一切時生。“一切時亦成”即一切之因者一切時將生。 若說”因未見故不成”,則說”任何”即表示”因無因故一切於一切時不成”。義為:遍轉差別因無定因故說將常有。若於此以未見為答,則時任何亦不成有因,因於一切處皆能修習故。 若復舍離如所見非理之種子而許貪等定因遍轉差別,則煙亦不成火生。亦非從一切生,因無遍轉差別故,即說”從非火亦生煙”。“于彼”即于從非火所生煙。說”于無因事物亦”即于無因煙亦由見力境等定成不定。

།དེར་ཡང་ཞེས བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལའོ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནམ།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་རམ། མཐོང་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་ལས།མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འབད་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་ མཐའ་དག་རྣམ་པར་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིར་མཐོང་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་ འདིར་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ་གཉིས་མེད་དུ་གྱུར་ནའོ།།འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ དང་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་རིག་པས་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་མིང་ཅན་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བར་ནུས་པའོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་རང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་འདས་པའི་ བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས།ཅི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་དུ་བ་མེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཐོང་ནས། གཞན་དུ་མེ་མ་མཐོང་ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ངེས་པ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།

“于彼”即于煙。因此如是貪等亦將成為一切之因者或無因者,而非身之因者。確定是由遍轉差別或由見而成,如是而住。 若又因不定因性而成常有之過失,以未見為答時,則他方應許唯見到者方為有,如是亦將安住無二性。因此將無功用而毀壞一切言說,即說”若僅依見而執為有性,如是行時,於一切行相中所見唯是無二,而非果等。若如是有何不欲”而說”於此”,即成無二時。 將壞入出相或因果成立分別相之言說。或見貪等為身之因性。具隨行、返遮差別之自證,成立因等分別言說名稱,由此成立因等”而迎疑,說”貪等是由我執與我所執貪著之因,非身之因,因如是了知故”即”若言說”。“異者”即能捨。 迎疑”于初生等由自證所生分別了知貪等為身之因性,而非過去我執與我所執貪著之因”,說”如何”即如於某處見煙為火之因,於他處雖未見火亦知為其因,如是此亦應觀,因確定如是而住。等字亦表剎那性等。“如是”即由比量成立。“此”即比量。“如何”即全然不應為。

།གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན།དེའི་ཚད་མ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཐ་དད་ཤེས་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་པ་དོན་གྱི་ཐ་དད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོར་ཐ་ དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་མངོན་པར་རློམ་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་བདག་རིག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ནི་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་སྔོན་པོ་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ག་ལས་ཡིན་སྙམ་ན། དེས་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་རིག་པ་ལ་ཕྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པའོ།།ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དམ་རྟགས་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ པ་དེས་ནའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཅི་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ནི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་ཙན་དན་ལ་སོགས་པའོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའོ།།རྨོངས་པ་ནི་ཡོད་པར་ལྟ་བའོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལས་ཤེས་པ་དང་དོན་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་མོད། སྤང་བྱ་དང་དོར་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལས་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཤད་པ་ནི། བླང་དང་དོར་བྱ་ཞེས་བྱའོ། ། བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡང་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟོགས་སྙམ་དུ་དོགས་ལ་བསུ་ནས། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གང་ལ་རྟོགས་ཏེ་མི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་བདེ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བླང་བྱ་ཡང་མི་རྟོགས་སོ ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྤང་བྱའོ།།མངོན་སུམ་ཙམ་གྱིས་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།

若懷疑”若無遍攝則不生,因非現量故,于未見亦非量,因其量唯以彼為根本故”,而說”異知等”。知與對境之差別非由現量成立,亦非由青等所作,非前後體性差別。 如是若無則不生,應由自身體驗所生分別而了知。若不許”應由彼了知”之增益,則成離差別唯自證,于彼不可能有所取能取、青與他等差別。 若問差別從何而有?故說”由彼”。于自證後由比度故,是具比量分別之知。或因是比量因故為比量,即所作。 關於”作一切言說”,即作入出相言說,或作具因相決定為先之比量言說。因如是差別故。“比量”如前。因如是見非可舍故。從”諸”至”如是”為明顯。見即花鬘、旃檀等。未見即他世等。愚即有見。 若懷疑”雖由現量不成知與對境之差別,然由應取應舍性成差別”而說”應取應舍”。意即應取應舍差別亦非由現量成立。 若懷疑”應取應舍豈非即是現量所知自性?云何非現量所知”而說”此”。是苦之能立果所依自性。唯緣自體之現量於何了知?實全不了知。正因此故,說”亦不了知”異彼之樂能立應取,即應舍。唯由現量何能成?實全不能成。

།ཅི་ལྟར་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མཛད་པ་ནི་བླང་བྱ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བླང་བྱ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བདེ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་བཀག་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དོར་བྱ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་། བླང་བྱ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས ཟློག་པས་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། བདེ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་ལས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དོར་བྱ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །བཟློག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བྱ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བཟློག་པ་ ལས་སོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདེ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ནི་དངོས་པོ་ལ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དོན་བྱེད་དོན་དུ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་དོགས་པའོ། །བྱ་བ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ནི་ནའོ། །བླང་བྱ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ ན་དེ་ནི་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་མངོན་སུམ་དེ་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་འདོད་པ་རྣམས་སོ།།མ་མཐོང་བ་དེས་ན་བླང་བྱའི་དངོས་པོ་ཉིད་རིག་མ་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་མཐོང་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་འབྱུང་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ ནི་བླང་བྱ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དོར་བྱ་ཉིད་ནི་བཀག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འགོག་པ་ནི། སྤང་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤང་བྱ་ཉིད་བཀག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། སྤང་བྱ་དབང་པོ་ལས་འདས་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོར་བྱ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་བླང་བྱ་འདི་ལ་སྤང་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོར་བྱ་བཟློག་པ་ལས་ཉིད་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།བཤད་ཟིན་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་རང་གི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཙམ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ན། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གཉི་གས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ བླང་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དག་ལའོ། །རིགས་པ་ནི་རང་གི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཙམ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཟློག་ནས་འཇུག་པ་ནི་བསྐྱར་ནས་འཇུག་པའོ།

爲了說明如何不及於果位究竟自性之現量,而作分別說”應取性”。 對於應取性的安立有兩種分別:一是因為是樂之能立故,二是從遮遣苦之能立應舍性而安立。應舍性的安立也是從應取性的安立返轉而來,即因為是苦之能立故,或從遮遮樂之能立而說”應舍性”,此即安立之關聯。“從返轉”即從應取性安立返轉。 首先,樂非現量,故說”為作用義”以表明樂之能立性非現量所知。作用即燒等之作用。作即作者性。若應取即是彼,則不為親近自性所取之現量所見,即欲由彼現量趣入者。由未見故,不能了知應取事性,此為關聯。 若問何以現量不見?故說”現量生起”。此明顯”因是應取性”之一邊。遮遣”從應舍性遮遣”之一邊即說”應舍”。應舍性之遮遣何有?實無。因應舍超越根境故,因苦之能立非現量故。 由如是應舍非現量故,此應取無應舍事之了知非從現量,即不隨順根作用之義。如是應知應舍返轉性之安立亦無。 依前說理,由唯取自時存在相故,說”應取等”以表二種漸起現量皆不取所立能立事。“于彼等”即于所立能立二現量。理即唯取自時存在相。返轉趣入即重複趣入。

།ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་བླང་བྱ་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མ་རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བླང་བྱ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་ལ་གོམས་པ་མེད་པ་དེས་ན་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ཅི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དོན་བྱ་བ་དང་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་དམིགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རིག་པ་མེད་པས་ན་རུང་བ་ཉིད་དུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།ཕན་ཚུན་བསྟེན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །མངོན་སུམ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེ་གོམས་པ་གང་ལས་འབྱུང་བའི་གོམས་པ་དེ་ནི་ གོམས་པ་མངོན་སུམ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་མེད་དོ།།དོར་བྱ་དང་བླང་བྱ་ནི་མཐོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་སྡུད་པ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཙམ་སྨོས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུའོ། ། གལ་ཏེ་དོར་བྱའམ་བླང་བྱ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཡུལ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མངོན་སུམ་དེ་ནིའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཤེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར ཙམ་སྨོས་སོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ལས་སྤང་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྙམ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལས་དེའི་དོན་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །གལ་ཏེ་གཉི་ག་མི་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ནི་ འབྲེལ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས།མངོན་སུམ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ པ་ཉིད་དོ།།ཐ་སྙད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོར་བྱ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བསམས་ན། གང་དག་མཐོང་བའི་དོན་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

若有疑慮認為由極度串習可以現量取一切應取等,故說”若”字以迎此疑。“于未了知”是回答,因為于應取等未了知故無串習,故說”互相依待”。為說明此義,故說”乃至”。作用義與能立所緣之漸起二者,因互不了知故未經驗為可能性,故顯互相依待之意趣。現量是可能性之境,彼串習從何生起之串習,即現量生起之串習,彼不存在。 為總結所說應舍與應取非所見,故說”若唯現量”。說”唯”字為遮除現量后所生分別之義。若應舍或應取非現量境,則問何為其境?故說”彼”即彼現量。“唯自體”者,雖是現量識之自性,然非所立智之究竟,為顯此義故說”唯”字。“由彼”即由唯了知自體之故。 若問從何知應舍等?故說”比量”,即從見其自性而推度其作用,即依彼。若疑二者皆不了知之現量非能取關係,為迎此疑,說明從二現量所生分別之關係成立即是由現量成立,因世俗者如是增上執著故,故說”義”即二者之關係性。 世俗即分別,由彼成立故,“其他”即殊勝者不應尋求,因無故,因世俗者以彼為足故。若應舍等非現量所見,因彼唯以自體為境故。然無其他能立為隱蔽,于無差別自性思維時,“舍見義”等豈非舍離後世?為迎此疑故說”然”字。

།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལ་རག་སྟེ་གྱིས་ཤིག་།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་གྱིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བཟློག་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱིས།འོན་ཀྱང་གཉི་ག་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཀྱང་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ཡོད་མིན་ནི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཐར་པ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ པའོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་ལ་བསྙོན་འདེབས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མེད་པ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་བཀག་པ་ནའོ། །བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ་བྱ་བ་ བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་དེ་ཐར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ན་ནི་མེད་པ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐུར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འདི་ནི་བདེན་ཏེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིར་བརྗོད་པ་ནི་དཔེར་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་ས་ལ་ སོགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ན།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐར་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།རྨོངས་པ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཏེ། རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨོངས་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཡུལ་ཅན་ག་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐར་པ་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།

“此亦”是指此世間亦應捨棄而為之。因為僅此,即僅遮遣後世而已。“此”指自證現量並非安住,然而二者皆應遮遣。世間亦言及某些利益二者皆無時,故說”此世間亦非有”。“是故”是回答,意為已許解脫故。 若疑難二世間皆誹謗豈非極端斷見,則何以說無有無見者?故說”若爾”,即于遮遣此世間時。捨棄一切應取應舍,即遮遣作用故,以此因故,于自證位時心即解脫,即成解脫。如是說者不成無見者,因不誹謗士夫義之主要故。若誹謗彼則成彼說,此為其義。 若此誠然,自證現量既不成立後世,亦不成立此世。地等說為四真實是為顯示譬喻之義,如是觀察時,極為共許之地等亦非真實,何況後世等。僅此非成為士夫義之解脫,因如自證,此世間境之分別亦是自性故,為迎此疑故說”然”字。 “其他愚癡”指後世等境之其他分別,因極不成立故非所許,此為其義。“此愚癡”是回答。“此世間境從何”即全無也,意為若自證性解脫非能害故。

།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གང་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། སེམས་ནི་དེ་མེད་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ པ་ནི།གལ་ཏེ་ཐོག་མཐའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མང་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་ནས། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོགས་ པ་བསུ་བ་ནི།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། འབྱུང་བའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལྟར་འགྱུར་རེ་ཡང་སྐན་ཏེ། དེ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འདི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་ལ་ཀ་ནོའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལན་འདེབས་ པ་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནའོ། །མེད་པ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་ཀྱང་གཞན་རྟོགས་བྱའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་འགར་ཡང་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཅི་དོན་ཉིད་དེ་སྨྲས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་དུ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་འདི་ལའོ། །དོན་ནི་དགོས་པའོ། ། འདིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ལན་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པའོ། །གལ་ཏེ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང དེ་ནི་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ནི་གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།

因此,必定隨順於彼之諸行,心若無彼則不生,故依於心。依此理趣,當分別無始無終,且唯從自類而生已成立時,後世即得成立。因於無始無終說如是故,此即所說”若始終”。何須他多言,因無義故。以有因故成立後世,此為語義。 述說有因立場之過失后,為迎接無因立場之疑難而說”然”字。分別雖隨順前前分別習氣,然若彼分別非所生,則將如所生之元素,雖無差別而成差別故。 是故,若此為無因,則一切果將成無因,因說此無因故。或者將成非因。無因非是因,因於自義說ka no詞綴故為無因。如是回答即”一切無因”。 “若爾”即若一切無因。汝無見者所說之義將成無義,雖汝所說亦非他所應知之因,此為其義。即此所說為”若於任處”。難道義即所說非有目的耶,此為其義。或者,汝之所求為何,意為汝說有何目的。 “然於此”即於此說。義即目的。“此中即彼”是回答。“此中”即于果。“然”即他者。答即”若”字。“彼”即對他爭辯。若謂雖于爭辯無所成立,然彼乃從無明而生,則說”若此”。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སུ་ཡིས་ལན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི། ངེད་ཀྱིས་གོ་ཅི་ ལན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ།།ལན་དུ་གལ་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་མ་རིག་པ་ཆད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་མེད་ཉིད་དེ། དགོས་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དོགས་པ་བསུ་ནས་དེ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་ཞེས་ལན་ལྡོན་པ་ནི།འོན་ཏེ་མི་རིག་ཆད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་གཞན་འབད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། མ་རིག་རྒྱུ་དང་ལྡན་ཉིད་ན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ཐོག་མ་མེད་པར་ གྲུབ་པས་འཁོར་བ་ཉིད་གྲུབ་སྙམ་ན།མ་རིག་རྣམ་རྟོག་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཞར་ལ་འོངས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ ཡང་དེ་ཡིན་ལ།བག་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སད་པ་དེས་བྱ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོམས་པ་ཡིན་པར་མཇུག་བསྡུས་བའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་གོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་དེ།རྟག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་གོམས་པ་ལས་མངོན་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྔར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རེས་འགའ་དམིགས་པས་མི་རྟག་པ་ཡིན་མོད། སྡུག་བསྔལ་གོ་ཅི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ནི་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་བཤད་པ། བདག་ཏུ་འཛིན པ་དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཕྱིར་ཏེ།རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དབང་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དབང་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ཞེས་ཡང་གི་སྒྲ་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ།

若認為即便如此,仍將成為僅是無義之言說,同樣將成過失,則想”誰來回答”。因無目的故,乃是無明之過失,我等何須回答,此為他人之意。 作為回答,若所應顯示之無明非斷,則此時無義,僅是無目的之言說而已,此為其義。“然”字乃迎疑而作斷除之語,因為是因故,如何說無因,對此回答說:“縱使無明斷”。 若爭辯是以無明為因,則不須努力即可成立後世,為說明此義而說:“若無明具因性”。若問如何由無明無始成立輪迴,故說:“無明不異分別”。 如是完成附帶而來的過失后,總結說”是故”。因為不應理為身體所生之因,故為彼因。既是無始,又是習氣,由其成熟醒覺而生起作用,此結論謂貪慾、快樂等為串習。 若謂因無因生相違故,所說”由串習生苦”不應理,因為常法無因性已被串習所遮除,對此說”因為有時可得”。非所緣而成為所緣者,唯是先前所無,有法亦即是彼。 若謂雖然樂等有時可得故無常,然苦如何無常,此僅是不相順之苦,非為無漏法亦應如是無常故。對此解釋:因為是執我和貪著等串習所生貪等之所依,即因為是所依。意為因有漏故。 因是我執和我所執,而非僅是因,因如前過失故。彼之勢力即依賴於彼。彼之事物即是彼故。“因勢力故苦亦”中,“亦”字用於其他次第。

།བཤད་པ་ལས་ནི་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་ཡང་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་ པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ལ།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་གོམས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ང་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ ནམ།འདི་ནི་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་དབང་པོ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ལུས་དམིགས་པར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་། དའི་ཞེས་བདག་ ཏུ་འཛིན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལུས་མ་དམིགས་ཀྱང་བདག་ལ་དེ་འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་བདག་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞིག་རང་རིག་པ་ནི་ཡུལ་ དང་དུས་ལ་སོགས་པ་མ་བཅད་པར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ན་མཐོང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་ཡུལ་དང་དུས་རྣམ་པར་ཆད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པའི་ཡོད་པ་ཅན་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་བདེན་ཏེ། བདག་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་དང སྡང་བ་དང་འབད་རྩོལ་དང་།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤེས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་ཐ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ནི་དེའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འབྱུང་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་དྲན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཤད་པ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཤད་པ་ནི། བདག་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མིན། །ཞེས་སྡུག་བསྔལ་དང་གཞི་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ། སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ནི། གཞན་དུ་ཡང་འཐད་པར་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་ པར་བརྗོད་པ་ནི་རྟག་པའང་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ།

從解釋中”亦”字是為總結由串習而生之義。如同執我等依賴於慾望,由串習所生者是苦因,故不串習為最勝;與此相反則因不相順故,串習為最勝,此已說畢。 若疑”我”這種執我不是因嗎?這也並非不是由串習所生,因為是異於身體、感官等的所緣故。在思維等狀態中,雖然未緣取無作用根的身體,但仍體驗到”我的”這種我執,如是說”雖未緣身,我會如此”,迎此疑問而說”非我”。我亦非所緣。 其中自證不是未限定境與時等的所緣,因為是近所緣故。也非增上執著,因為隨見而執取異於所見之身等外境時,有境與時的區別故。因此,如何成立異於身體且無區別的存在?我非現量,因為僅是鄰近住,將成剎那性故。 那麼是什麼呢?是所推理。如是欲、嗔、勤勉、樂、苦等諸識作為果,能證知名為我的所依因。體驗、憶念、欲求等具有不同時間者,非無當時之事物而生,迎此”將成他人憶念受用等”之疑而說:欲等非由作為所依的我所加持,因為未見為所依故,因為僅由體驗習氣而生故。 解釋說:“非我非加持”,與苦結合,因為與前相關故。由習氣所生,說明於他處亦應理,故說”非因”。說明于彼非所依性,即”常法如何”。

།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་ བཞི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ་ཞེས་བཤད་པ་འཛིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ ན།དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་དམིགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་ སོ།།གང་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཅིག་ལ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་རིམ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གང་གིས་འདི་དེས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་སྙམ་ན།རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་དེ་མེད་ནའོ། །ཅི་ལྟར་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ་རག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།མི་རྟག་པ་ཙམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའོ། །འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ནི་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ སྡུག་བསྔལ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་དབང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཤད་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་ནིའོ།

承許后,由於不空于常性,故與次第作用相違,為說明此義而說”是故從一”。以此密意,世尊宣說苦諦有四相,故說”無常性”等。“彼”指所說的有輪迴之苦蘊。 若想:由串習常性之力而有其他所緣,但自性是常性。則說”所緣性”。為迎”由常性故,于未緣時亦有所緣性”之疑,故說”一切時”。即便如此,若疑常性有何間斷,則說”次第所緣”。凡次第所緣者即是常性。若問何故,則說”於一”。 由於常性不容有次第,故離彼則住于無常性,為此所遍,此為密意。若疑”何以知彼不容有此遍”,則說”具次第”。若疑”推理中了知具次第即是一性”,則說”彼無”,即無現量。若問如何,則說”因為以現量為先導”。 若疑”雖然以推理為先導,然而如何無推理”,為迎此疑而說”推理”。“是故”是指因為是次第所緣。此說明”無常性”之相。 “苦性”為解釋相義而說:“苦性”與”有輪迴之蘊”相連。若問何故,則說”貪著等”。僅無常非即是苦性,因為無漏法亦將成彼故。然而是因為有漏故,此為密意。 因是我執與我所執。由於相關故,是依賴故為苦,非僅與因相關故,如前將有過失之義。“他力”是我執與我所執因之力。“亦”字具有攝集未說義。

།གོམས་པ་ ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར།འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་གོ་རིམས་སུ་བརྗོད་པ་ནི། བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་བདག་གིས་ བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྤོང་བས།རྒྱུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་རྒྱུར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་ དོགས་པ་སེལ་བས་རྟག་པའང་ཅི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཆད་པ་ནི།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ལ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། རྟག་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོ་ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་དུས་ཐ་དད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚད་མ་བརྗོད་པ་ནི་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་དབང་པོ་ལས་འདས་སྨྲ་བ་དག་གིས་སྨྲས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ བའོ།།གྲུབ་པའི་མཐར་ནི་སེམས་མི་རྟག་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཡང་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་ན་མི་རྟག་ པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། སེམས་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ།

僅僅依靠串習,輪迴諸蘊即是苦性,此為所說處。“空性與無我性”二相次第宣說,即”非我之自性”等。 為斷”如何非我加持”之疑,解釋”非因”即”非是因”。若疑”然則能加持者如何為因”,則說”饒益因亦”。如是,為除”非我自性”之疑,解釋”常亦如何能生”,即說”若諸蘊”。從義理補充”爾時”,連線”成為常性”。若疑”是常有何過”,則說”常”。 為說”非能生亦非事物”,即說”非能生亦”,意為未見隨行與返遮故。若復許諸蘊為我之自性,爾時”異時之識”等。 關於”非加持”,說明不可得之量即”我加持”。于”非我”亦說此即”諸蘊”。超越根境諸論師所說即”若”。 雖然在某些宗派中,無常心加持是合理的,但未成立常心加持,故說”非”。“圓滿故”是說”作用趣入”為所說處。 若疑”如何僅由無常心加持而圓滿,因為未成立後世”,則說”思亦”。

།གལ་ཏེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་གཞན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ནི་མི་སྤོང་གི་འོན་ཀྱང་གཞན་རྒྱུ་ཡིན་ན། མཐོང་བ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བས་ སྟོན་པ་ནི།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ལ་ནི་དེ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བས་ཁྱབ་ལ། མི་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན། ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ནུས་སྲིད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་རྟག་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གིས་དེ་མེད་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་རོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པར་སྲིད་ན་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནམ་མཁའ་ ལ་སྲེག་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་སོ།།འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་མཚུངས་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ཁྱབ་པ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་ནི་མེད་པས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པ་བྱར་མེད་པ་ཡོད་པས་ན། དེའི་ནུས་པ་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་བཤད་ པ་ནི།རྟག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལའོ། །འོན་ཏེ་མ་ཁྱབ་པས་རྒྱང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ཡིན་སྙམ་ན། ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། རིང་བ་ཡིན་ཡང་རྒྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ གིས་མ་ཁྱབ་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་སྒྲ་སོགས་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

雖然是從果的體驗習氣所生,然而於此處何來”非隨他相關”之說?預設”豈非無有能遮超根境者”之疑,而說明:並非遮除超根境,然若是他因,則與僅從見生之果的差別相違。以此結論而說”是故”。 凡他因所生者,必不從彼僅此而生,與不生相違即是生。故若遍行相無遍行者,縱有存在,如何能成所遍?此為其義。 “彼”指無果生之常因。如是於此未見無果生。何以故?故說”相等”。堪能差別即習氣差別。“由彼無故”即由常無故果無。 是故差別因非不從僅此生。說明若無遍行者而有所遍事可能,則諸因量將不定,即說”僅由隨行”。“虛空中燃燒彼等因”即諸根。 預設”然虛空等非遍”之疑,故說”彼等亦”。預設不等之疑,即說”彼等”,指虛空等。“遍及”是答覆。 “彼性”即非能加持性。由境無遍性故,于彼由無而無。故有他因所生之無所遍,疑慮其功能唯可能,為釋此說”常遍行”。“一切”指于果。 若疑”然則由不遍故,遠處諸法如何為因”,故說”由近性”。若疑”何故如是非因”,故說”雖遠亦為因”。 預設”云何見如是不遍常性成為如是類因”之疑,故說”聲等”。是故一切常性皆是因性,以常性故生因性同一自性,此為其義。

། དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་མེད་དོ། །སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་གྲུབ་པ་ལ་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་རང་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། མེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་རང་བཞིན་སྔ་མ་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་གཅིག་ ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྲེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཙོ་བོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དེ་དེ་སྤངས་པས་སོ། །དེ་ལ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པས་ནི་རྣམ་པ་དང་པོ་སྒྲུབ་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་བསྟན་སྙམ་ན། །གཞན་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ནི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་རེས་འགའ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། རྒྱུ་ལྡན་ལ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ འཐད་སྙམ་ན།རྒྱུ་མེད་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་ཉིད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །ཅི་གང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ། རྒྱུ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་མིག་བྱེ་བ་ ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྒྱུ་དང་བྲལ་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དུ་བཅད་དོ། །ཅི་ལྟར་རྟག་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། ཡུལ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ།

因此不存在”為何剎那性不是一切的能生因”這樣的過失。總結此處即說”是故”。由於彼苦非常而是暫時的,故於已成就者中,習氣等作為因,因具隨行及返遮故。 說明”如常性,無常性何以為因”之說不應理,即說”由其暫時性故”。說明若無因性,則暫時性不應理,即說”無因不待他故”。 為成立此自身,若待於他無,后亦如是。如是有性亦由唯前自性存在故,及自體不變故,即是不待。故說”不待他故”。 說明以此密意即宣說集諦,即說”集諦亦”。為破”苦無因”之說,說明”因性”即是行相,故說”于彼因”。 唯一因即勝性等,由遍舍彼故。若謂如勝性等,愛亦無功能,故說”遍生”。勝性即取性,由舍彼故。 “于彼由暫時性故”,說明偈頌主要成立第一行相,即說”苦之”。若問何故如是宣說,故說”他即”。他即無因。 若問如何是暫時,故說”有因則”。若問于無因何者應理,故說”無因之”。或說”成他性”即成無性。 若疑”說此者,豈見有如是無因耶”,為說明如眩翳者聲等覺離境因,僅開眼即生,若苦離因亦當如是,即說”如何”。“發等”即於此處截斷。 若問如何成常,故說”雖無境”。

།ཡང་ན་རྒྱུ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དཔེར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རང་རིག་པས་ནི་རྟོགས་བྱ་བ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་རིག་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚད་མ་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ལ་ དམིགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཚད་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མེད་ པ་ཅན་དང་བྱུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ད་ལྟར་བའི་དུས་ཁྱབ་པས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་ པ་ནི་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་མོད་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ ཆེན་པོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ན།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་དང་པོའི་སེམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྲུབ་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ན།ལས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲིང་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གཞན་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་འགྱུར་ཏེ།སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པར་ སྨྲ་བ་རབ་ཏུ་བརྗོད་དོ།།རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕང་མདུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མགར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་པ་དང་ལྡན་པས་མི་བྱེད་དོ།

或者,由因不確定性故而無因,如法界恒常存在,苦亦應如是,此即所說”由自證而應知”。“由自證”即說明量。“是故”即緣空無分別,如夢。自性即使在夢中亦有量性故。離所取能取相之法界自性亦應由此了知。 彼亦由不確定性故無因,已生將生及現在遍及故恒常存在。由此即非暫時。如何無常性由因不確定故無因及非暫時。 所說”成無”,即解釋”石女子等”。若謂由暫時性故苦有因,然唯是大種自性,非無明、愛、業等自性,亦非自在天等自性。 若大種為因,亦不遮止他世成立,因愛最初心隨行諸行故能顯示他心,故雖成立心性之他世,然樂苦等自性諸位唯由大種為因而成立,故不成立業等思為因。如是爭論即所說”如何”等。 譬如有法僅由能生大種而生故無有情因,如是為顯示他世中有情樂苦等差別之了知亦當無因,即將無有思維之因,此即某些無因論者極力宣說。 自性所作等,由”投槍”等而解釋。其中”差別亦”等,由”雖無鐵匠”等而解釋。此中義為:大種自性由從大種本身而生故,非由具思維者所作。

།འོན་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བའི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སེམས་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དབང་པོ་དྲུག་པོ་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྟེ།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟེན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། རྣོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེས་དགོས་ན། ཁྱད་པར་མགར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་མགར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་རྣོ་བ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་དེ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འཕང་མདུང་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་མགར་བའི་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཅན་འདི་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དུས་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དུས་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེ་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པ་ནི་གང་ཡོད་ཉིད་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་ སུ་བྱེད་པའོ།།དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེར་མའི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདི་ལ་བསམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཚེ་ཞེས་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ལ་ཁྱད་པར་དེ་དག་ནི་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཤུག་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་མགར་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ནི་མགར་བས་བྱེད་པས་ནའོ། །དེ སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུའོ།།ལས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་པས་བསྐྱེད་པར་བསམས་ནས་ལན་འདེབས་པ་ནི་བློ་སྔོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།