d4267攝真實論難解疏蓮花戒 德文跋陀羅 札覺協饒c3.5s|d4267攝真實論難解疏蓮花戒 德文跋陀羅 札覺協饒c3.5s(續3)
我們正是在論證”活體之身非無我,因為是實體性等”。因此,“不能利益我”等分別念唯是無根據的,因為於你等也已極為成立為無。 再者,前述”無有不利益我的喻例”也不正確,因為確實能夠證成:若某者不能生起某法之自性差別,則彼不能利益彼,如數論派與勝論派。身等也不能生起我之常一自性差別,此乃遍充不可得因。因不成立亦非有,因為自性差別與我無別故。若能生起,則成為我自身所作,如是則成無常。 若自性差別有別,因無關聯之因由,則不成”此屬彼”之關係。因此,于常法全無利益,因為彼于彼無所作故。 所說”誰執身為我”亦不正確,因有如是說者,如吠陀論者等說身等是我變異之體性。因此依此而作遮遣。 所說”因無是后詞的對境,故應說明何為有我”亦無關聯,因為不僅應遮遣后詞之有法,那又如何?是遮遣增益,因為不能遮遣存在故。因此,后詞之義即是他人錯亂所增益之義。此即重述教證后遮遣應說為他人之邪解。 若不爾,當你遮遣佛教徒所計度之燈等非剎那性時,必定會出現”于無後詞的遮遣相屬中見到”之諍論。
།གང་ཡང་ལུས་ལ་བདག་ཡོད་པར་སུ་ཞིག་འདོད་ཅེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ མཐེ་བོའི་རི་མོ་སྔོ་བསངས་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚད་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་བདག་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་གནས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དགག་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ལུས་བདག་དང་འབྲེལ་པ་འགེགས་ན་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཕན་ གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གངས་ཅན་དང་འབིགས་བྱེད་བཞིན་དུ་བདག་དང་ལུས་གཉིས་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་ཁྱད་པར་བཀག་ན་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ངེས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་གིས་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་སྤྱི་འགའ་ཞིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དུས་ཡུན་མི་རིང་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ་སྙམ་ན།གལ་ཏེ་དེ་[(]ལྟན་[,]ལྟ་ན་[)]བདག་གི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྟེན་སེམས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤྱིར་བདག་གྲུབ་པོ། །གང་ཡང་ཅི་སྟེ་བདག་གི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་གཉིས་སྨྲས་བ་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཁས་མ་ བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གིས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་བདག་གི་སྒྲ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཁས་མ་བླངས་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པའི་སྒྲ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་ སོགས་པ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་ཟ་བ་པོ་ ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་སུན་འབྱིན་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ།།རྟེན་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་ འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་བརྟག་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་རིགས་པ་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་བརྟག་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།
以下是完整的中文直譯: 所說”誰執身中有我”也不正確。如是,依照某些見解,所謂”我”是如拇指紋藍色般大小如半粒穀粒,依彼等宗派,因我具身故,確實住于身中,故應予遮遣。 所說”若遮遣身與我的關係則無喻例”也不成立,因為能如前例證成:如同數論派與勝論派,因互不能作利益故,我與身二者無關聯。 所說”若遮遣差別則了知共相”也不定,因為當你們遮遣燈等為剎那性時,也不承許某一剎那共相故。 若謂:我等正是因短暫住留之因由,許燈等可用剎那之名,因此共相剎那性得以成立。 若爾,我們也許”我”之名的所依是慢心,則共相我應成立。 所說”若我之名是無常的對境”等兩方之說也無關聯,因為未曾承許故。自身錯亂的我之名言,勝義中未承許任何對境,也非異於色等。常之名言于勝義中成立為某一實有常法的對境也未成立。 身等上安立我之名非假名安立,因為無錯亂而了知故,已如是顯示,故非成立已成。因此,如是”我”此有法因量遮故不成立,故你們于彼安立作者性、食者性等言說,如石女兒般無有所依,故不另作破斥,因為遮遣所依即已遣除此等故。 如何不生已作失壞及未作值遇之過,將於業果關係考察中宣說。 此為《真實性集難釋》中考察理論師與勝論師所計度之士夫品第七。
། །།དཔྱོད་པ་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ཀྱང་ནི་ལྡོག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྡོག་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་གི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་རྫས་དང་། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འདི་དག བདག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་རྒྱལ་དཔོག་པ་རྣམས་ནི་བདག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ལྡོག་ཅིང་། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་པ་ཅན་དེ་ཡང་ ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་པས་འདོད་པ་ལྟར་བློ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་པ་ཅན་བློའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བློ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བློའི་མཚན་ཉིད་ནི་བློའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློ་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཞན་མ་གཏོགས་ སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་གཅིག་པུ་ལ་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྦྲུལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་འཁྱིལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ ལོག་ནས་དྲང་པོའི་གནས་སྐབས་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྦྲུལ་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་སེམས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ན་ཡང་རང་བཞིན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན།རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་བཞིན་དུ་རང་ བཞིན་མ་ལུས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་གྲག་སྟེ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ཡང་བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།སེམས་པ་ཅན་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་ བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ།
為明確說明經量部所計度的我,故說”其他亦有離合等”。離即樂、苦等諸狀態之間的相互差別。隨行即有情實體與有性等的隨順,此等隨行於何我之自性中存在,如是安立詞句。 此中所顯示:其他經量部諸師說我以樂等自性而離,以有性等自性而隨行,為有情自性。彼有情亦非如數論派所許般異於覺知之他者。 若問云何?顯示說:“有情即是覺知之相”,即是覺知本身。覺知之相即是覺知自性之義。意思是除覺知外別無異於覺知的心之自性。 複次,若問:如何於一我中,離與隨行自性之相互矛盾二性為合理?故說”譬如蛇自身”等。如同一蛇雖是一體,從盤曲等狀態轉變而生直狀態時,於二種狀態中蛇性皆隨行。如是,我雖是有情自性常一,然非離一切自性,亦非如理論師等所計度之我般具隨行一切自性。 若問云何?傳說:樂等諸狀態有離有合,而有情自性則遍一切隨行,此二不相違,此為攝義。 支分義亦當說:有情常性,即有情自性常性,如是安立詞句。“一切”之後,補”自性”二字。“隨行”之後,依上下文義加”非”字。“彼等”即樂與苦等諸狀態。
།ཅི་སྟེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་འཇིག་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་སམ། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མཐའ་ གཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་མི་རྟེན་ཅེ་ན།གཏན་དུ་འཇིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མ་ ཡིན་པ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་།།བདག་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཟ་བ་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ གྱིས་།དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་དོར་ནས་ནི། །ལྡོག་དང་རྗེས་འཇུག་བདག་ཉིད་ཅན། །སྐྱེས་བུ་ཞིག་ནི་ཁས་བླང་བྱ། །འཁྱིལ་པ་སོགས་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འོན་ཏེ་གཉི་གའི་ངོ་བོའི་སྐྱེས་བུའི་གནས་སྐབས་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང་མ་བྱས་ པ་དང་ཕྲད་པ་དེ་དག་འདི་ལའང་འོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པོ་ཟ་པོ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་དག་གནས་སྐབས་ལ་རྟེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལའོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཉིད་བྱེད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི། གནས་ སྐབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཅན་སྐྱེས་བུ་ནི། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར། བྱེད་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ་། ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་འདི་ལ་བདག་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།ངོ་ཤེས་པ་ཡི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །ང་ཁོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ང་ཁོ་ནས་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ངོ་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་གྲུབ་པོ། །འདི་ ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།ངོ་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡང་གྲུབ་པོ། །ཇི་སྐད་དུ། དེས་ན་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མར་བསྒྲུབས་པ་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ངོ་ཤེས་པ་འདིས་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བཤད་དོ།
複次,為何不如佛教徒主張無隨行的滅論者那樣,一向確定唯有離合之分,或如理論師等所依般,一向確定唯有隨行?故說”若永滅”等。若是無隨行之滅,則所作業將成虛耗,因作者與果無關聯故。亦將遇未作之果,因非作者與果相關故。 若我體唯一,則不能領受樂苦等,如虛空般,因食者狀態與非食者狀態無差別故。如是,童受亦說: “是故舍二邊, 應許一士夫, 具離合隨行, 如蛇之盤等。” 若問:具二性之士夫,其作者狀態非即食者,故豈不同樣有業虛耗及遇未作之過?故說”士夫作者食者”等。士夫作者與食者不依于狀態,而是依于士夫自身。如是,正是士夫本身為作者與受者,而非狀態。 是故,具狀態之士夫,正因未舍前之自性,以作者性得其果,即得彼業果,故無過失。 複次,若問此我以何量成立為有?故說”由識知自性”等。唯由我而知,唯由我而覺,如是由一作者之識知境自性,即由其存在故,我得成立。由此識知,亦成立對佛教等所計度之無我論的破斥。 如說:“故由成立識知為量,則為一切世間所決定之識知,將能破斥無我論。”
།ཡང་ཇི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་འདི་གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ངས་རིག་ཅེས་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངས་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ངའི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་པོ་འདི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ངས་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་པོ་དེ་ཡང་ཡིན་ན་བདག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་གམ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཅིག་ཏུ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་འཚམས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཛེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པར་དཀའ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ངས་ད་ལྟར་རིག་གོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ ལ་བརྟེན་ནས་ངའི་བློ་གང་ཡིན་པ་འདི་འབྱུང་སྟེ།དེའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ན། རེས་འགའ་འདས་པའམ། ཡང་ན་ད་ལྟར་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། གཉི་གའམ་ཏེ་། འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་དག་གམ། ཡང་ན་རྒྱུན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་བཞིའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྟེ་འདས་ པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་པའི་ངེས་པ་འདི་རིགས་ཏེ།དེས་སྔར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་རིགས་ཏེ། འདས་པའི་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་འདི་ནི་ད་ལྟར་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་སྔར་ འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ད་ལྟར་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་དེའི་ཚེ། ངས་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་ཏེ། ད་ལྟར་དེ་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འཛིན་པར་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་ཕྱིར་འདི་ནི་སྔར་ཡོད་མིན། ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་འདི་སྒོ་གཉིས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་ཤེས་པ་འདིས་མ་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ད་ལྟར་དང་འདས་པ་གཉིས་ཀའི་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་ཤེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པར་གྱུར་པ་གཅིག་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཡང་ངའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་སྟེ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པའི་བྱ་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུན་འདི་སྔར་ཤེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ ཞིང་།ད་ལྟར་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若問:如何由識知之智慧成立此二者?故說”由我知”等。“我知”即此由我之智了知能知者,此中無諍,因”我知”即是作者格之同依故。 其能知者,或是成為我者,或是如汝等所計度之一向滅性剎那識,此有二種分別。若是我之一方,則一切相合,一切皆妙,因已成就所欲故。若是識之一方,則一切極難相連。如是,依于”我曾知”、“我今知”等一識知作者而生我之智慧,思維其境為識之剎那時,或是過去,或是現在,或是二者(即過去與現在),或是相續,此有四方。 其中,若思維為過去識之境,則”已知”如是形相之決定是合理的,因彼先已知故。“今知”則不合理,因此過去識剎那于現在時非能知,彼已滅故。 若是現在為境之第二方,則”我知”是合理的,因現在能知故。而執取”將知”如是行相則不合理。因此非先有,“此”即現在識。正因此故,由此智慧從二門轉起,應理解為未被過去與現在識所取。非是已知現在與過去二識剎那,亦非現在能知。 若問云何?則一是已知,另一是能知。正因此故,相續亦非由我之智所當取,因無第二即過去與現在識之二作用故。如是,此相續非先已知,亦非現在能知,因彼由分別故非實有。
།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཤེས་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཡུལ་གང་ལ་ང་རྒྱལ་འདི་འཇུག་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།ཅི་སྟེ་འདི་དག་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ངའི་ཤེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ད་དུང་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་བའི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདས་པའི་ང་ རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ཡང་ངའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གང་ཞིག་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་པའམ། ངའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་འདས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁར་ཚང་གི་ཤེས་པ་པོ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་ བའི་བློ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་པོ་དང་ངའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བའི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་པོ་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ ནས་སྦྱོར་བ་གཉིས་བསྟན་ཏེ་།།ད་ནི་ངའི་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ངའི་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཅིག་དང་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁར་ཚང་དང་ནི་དེ་རིང་ཡོད་པ་ཀུན་གྱི་ངའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའོ། །དོན་མཚུངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི རྒྱུད་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོའི་དོན་བདུན་པ་དེར་རམ།དེའི་ངའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུད་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོའི་ངའི་ཤེས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའོ། །ངའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཙམ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལ་འཇུག་པས་ དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྒྱུད་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོའི་ཡུལ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ།།བློ་གཅིག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ངའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་བློ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ།
無實體的知者亦不存在,因其為實體之法故。是故,除前所說之識外,此我慢所緣之境即是我,此已成立。 若問:如何成立此等為識之本性?故說”由過去我慢”等。凡是應由我識了知者,至今仍在執行,如現在之了知。過去我慢之境了知亦應由我識了知,此為自性因。 另一方面,凡是知者或應由我識所取者,即是過去我慢所取,如昨日之知者。此現在智亦是知者及應由我識了知,此為自性因。“此”即現在了知。“由彼”即因應由我識了知故。如是以知者為有法而示二種關係。 今為顯示以我識為所立有法之其他關係,故說”彼等識”等。“彼等”即過去與現在我識為所立,即所立有法之義。 若問如何?故說”與一相續相關”等。昨日與今日一切我識,此即顯示所立有法。“義相同”即所立法,謂具同一境之義。或於提婆達多等一相續相關知者之義處,或彼之我識,彼等即是與一相續相關知者之我識。彼之事即是彼,此亦顯示因相。 僅是我識性於他人我慢中亦轉起,故為遣除不定,以與一相續相關知者之境性因而作差別。“如一智”即喻,謂如於彼等我識中欲說為一智之義。是故由”於此”等開始後分。
།གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་སེམས་པ་ཅན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་བློ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར་བཤད་སྦྱར་བྱེད་པས། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གཞན་གྱི་དུས་ན་མི་གནས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་དཔོག་པས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ན་སྐྱེས་བུའི་དབང་པོའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྐྱེ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞོན་ནུ་ མ་ལེན་གྱི་ཡང་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གང་གིས་ཕྱི་ནས་དོན་འཛིན་པར། །དབང་པོ་བཞིན་དུ་བྱ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་འདོད་ལ། །ཚད་མ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་མིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །བློ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དྲུག་ཁས་བླངས་པ་དང་ཡང་ འགལ་ལོ།།དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བར་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་སེམས་པ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བློ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་འགལ་བའི་ཕུང་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་མཐོང་ནས། བློ་དག་ཀྱང་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བློ་རྣམས་དང་སྐྱེས་བུ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་སྟེ། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་བློ་རོའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་རྟེན་ཐ་དད་ཡིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཞེ་ནའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བློ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དཔེར་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་རྟག་ཏུ་སྲེག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་གྲག་ ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྲེག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཉེ་བ་སྟེ་བསྙེན་པ་ཁོ་ན་སྲེག་གོ་།དེ་ལ་ཡང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་གང་ཁོ་ན་སྲེག་པར་ནུས་པ་དེ་ཁོ་ནས་སྲེག་གི་།སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྲེག་བྱ་ཞེས་སྨོས་སོ།
若承認常住且單一本性具思維性,則彼時智亦因與思維性本質無別,故成常住且單一本質。然而此亦不許,是故與所立宗相違。 如是註釋者說:“彼為剎那性,于異智時不住。“同樣,勝論派亦說:“與有相關時生起補特伽羅根之智,即為現量。“因若是常住則不應生起故。 此亦與童受之自語相違。如彼所說: “如根后取境, 能作所作性, 彼亦許剎那, 非無量而生。” 因智為一故,亦與承許六量相違。如是亦與現量相違,因無間隔思維諸多增益時,明顯體驗到與生滅相關之諸智故。 童受見此一切相違蘊,故說”諸智亦”等。諸智與補特伽羅許為常住性及一性。何以故?因具思維性本質故。補特伽羅以智為相之思維性本質,此為我等宗義。 若問:云何了知色智味智等差別?故說”境依差別故”等。“故”字表示承許他宗,謂若如是思維之義。 若作是念:若智常住且唯一,則何故次第了知色等境?應當唯一時頓知,因無差別故。為此,故說”譬如自性火”等。譬如火雖說常具燃燒本性,然非一切時燃燒一切。若爾云何?唯燃燒鄰近者。于彼中亦唯燃燒所應燃者,非由云等故說”所燒”。
།དཔེར་ན་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ དཔེ་གཞན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དྲི་མ་ཅན་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཉེར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུང་དུ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་ དབང་གིས་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོས་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བློ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཡིན་གྱི་གྲངས་ཅན་གྱི་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཅན་ལས་ ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་འདིའི་བློ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོགས་པར་བྱས་ནས་བཤད་པ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ན་བློ་འཇིག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་གི་རྩོམ་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་འཇིག་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། བློ་འཇིག་པར་མངོན་གྱི། འདི་རང་ལས་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་ལས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེའོ་ན་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀའི་གནས་ སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟག་ཏུ་སྲེག་བྱེད་མེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་ནི་རྟག་ཏུ་དོན་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདིའི་བློ་རྟག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་བློ་བློ་ཞེས་བྱ་བར་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བཞིན་དུ་བློ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་བློའོ་། །ཤིང་རྟའི་བློའོ་ཞེས་བྱ་བ་བློ་རྣམས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའོ། །འདི་ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ ན་རྟོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་དོན་ཐ་དད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དོན་ཐ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདིས་ ནི་བློའི་བློ་ཐ་དད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
以”譬如明鏡”等說明其他譬喻。因不凈者無法顯現影像,故說”清凈”。“安置”即是置於近前之義。“如是”是指示于義。 補特伽羅雖為遍行者,然因未見之力,於此身轉起時,由眼等根所作之色等境取執,非他處。凡是思維者即是我等之智慧,非如數論派般與思維者相異。 若如是,則云何成立”此智滅”?為斷此疑故說:“是故根”等,以顯示因即成立智之滅性。根即獲得色等境之眼等。彼等之作用即是事業,因彼滅故,即因壞滅故,智顯然滅,此非自行滅。 若非自行滅,則于彼時應了知一切義,若有此詰難時,故說:“譬如常燃火”等。如是智非常緣一切義,因非一切時鄰近故。 若問此智常住性如何了知?故說”于彼”等。“于彼”即是語言安立。因是了知本性,故應知智即智,如聲故智為常。若爾,“此是象智”、“此是車智”等智有相異性。云何世間有異了知? 故說”瓶”等。“由彼分別”即因象等差別故。以”義異隨行”等明顯此義。“義異隨行”即諸了知者。此顯示智之差別是由隨行、返遮二者之義差別所作,即無有認知之義。
།འོན་ཏེ་གླང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ་། གལ་ཏེ་བློ་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་དག་གླང་པོ་ལ་ སོགས་པས་སྟོང་པའི་སར་རིམ་གྱིས་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཅི་ལ་རྟེན་པར་འགྱུར།ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་རང་ལས་ཐ་ དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞོན་ནུ་མ་ ལེན་གྱིས།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་ལ། །ཕྱི་རོལ་རྣམ་ཀུན་མེད་མི་འདོད། །ཡུལ་དུས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཕྱི་རོལ་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡུལ་སོགས་གཞན་ཡོད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་དང་དུས་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་གཞན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཡུལ་དང་དུས་དག་གིས་སམ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། འོན་ཏེ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གང་ལ་རིམ་པ་གང་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གསལ་བ་དེ་དག་སྣང་བ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་དེ་དང་ཡུལ་གཞན་དང་དུས་གཞན་གནས་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་དེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ ན།རང་གི་འདོད་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་དེས་སྣང་གི། །གཞན་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་སྣང་བར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཆད་པ་ཁོ་ ནར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་སྣང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་བློ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་དེ་། རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། བློ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།
以”然而像”等作答:若僅由智之差別所作,則于彼時,對於無象等之處,次第生起關於馬、象等不存在之增益分別諸智生起時,彼等差別了知依於何?差別安立之所依全然不存在。 如是,非有異於自性,因許一切智為一故。亦非因境之種種性,因彼處無有差別之義故。 若念:“空無義性未成立,如童受所說:‘夢等諸智中,不許無外境諸相,其他處時性,緣取一切外。‘“為遮此疑,故說:“若有境等異”等。“為因”即是智安立之因之義。 境與時異相,即具有異相者,稱為彼。或者,可作”由境與時,或具他性者”之語法安排。 以”然彼等”等作答。於何境由何次第增益顯現之時,彼境與他境及他時存在者非無關聯,如是亦非由彼次第而有。何以故?以自意增益之體性而顯,非由他體性顯現為理,因成太過故。若爾,一切將成一切智之境。若爾,唯斷別別決定義之安立。 複次,依汝等行持之宗,顯現之相非是智,然此說為外境之自性,因說具相是外境,智無相故。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་ལས་ ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ནི་གང་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་དང་དུས་གང་དང་འབྲེལ་པ་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡུལ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། རང་དང་ བྲལ་པའི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་མ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་དང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །དེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡང་དུ་མ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་ པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དེའི་ཆོས་ཡིན་ལ།དེས་ན་དེ་ཐ་དད་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་། སེམས་པ་ཅན་དང་། བློ་དང་། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མིང་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་པ་ཅན་དེ་ཐ་མི་དད་པ་ན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འགལ་བའི་ ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སུན་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་རྣམས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་། དཔེར་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ། དེ་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསག་པ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་ནི་རྟག་གནས་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བློའི་གནས་སྐབས་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་རྟག་ཏུ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དོན་ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བློ་ནི་སྒྲ་ཡི་ཡུལ་ཅན་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་སྒྲའི་རྣམ་ པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དོན་གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།
若如是,將成何?故說:“于所欲說境”等。所欲說境即增益所作處,因此,與某境時相關之象等,即顯現為與彼境相關,何故顯現於離自之他境他時?是故,彼等諸智于勝義中乃無雜自性及動搖體性,以其為暫時性故,此為成立。其自性之補特伽羅亦成立為多性及無常性。 若念:“智是彼補特伽羅之法,故雖智有異,補特伽羅無異,因其為有法故”,此不應理。因了知、有心者、覺、智等非異義故。僅由名稱差別,諸事物非成異體性。 複次,即使名稱無異,亦唯許彼等諸智之有心者自性一隨行體。有心者無異時,其自性諸智亦無分。若非如是,因具相違法故,定成一向差別。 由此說明智無所緣,亦破除覺非現量,如是已成立明顯之相非外境。若爾,了知彼明顯之相即是自體時,因自體明顯性故,諸覺成為自證體性。 又如所說:“譬如以自體,火”等,為破除彼故,於此處示積聚,即說:“若覺常住等”。若覺之位是了知一切義之體性且恒常,爾時應成了知一切義。云何?故說:“覺是聲境者”等。如是,凡是聲境者即聲相者,彼即是味、色等境者,非他。若爾,經驗一義時應成經驗一切義,因具彼所緣自性之覺恒時安住故。
།གང་ཡང་། བློ་གཅིག་གིས་ནི་དུ་མ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་ཅིག་ཅར་ཉིད། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །མི་འགྱུར་དེ་ཁྱད་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །མིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རོ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་བློ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད པ་ཁྱོད་ཀྱི་རང་གི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།མེ་དཔེར་བྱས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་། མེ་ཡང་བསྲེག་བྱ་མ་ལུས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསྲེག་བྱ་མཐའ་དག་ཐལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་འབར་བ་དང་འབྲེལ་པའི་བསྲེག་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་རང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་བློ་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མི་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་དོན་ཉེ་བ་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བསྲེག་པར་བྱ་དོན་ཉེ་ཉིད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་དོན་ཁས་བླངས་པ་ན། དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྲེག་པར་ཐལ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་དཔེར་ན་མེ་ལོང་དང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལ། མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་སོགས་འབྲེལ་ལས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཤེལ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པ་ཡིན་ན་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་ པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་དེ་ཉེ་བར་སྒྱུར་བ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་སྒྱུར་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡང་དག་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།སྔར་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱིར་ཤེལ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པ་བསྩལ་བ་ ཡིན་ནོ།
又如所說: “由一覺知多, 彼識即頃刻, 無差故次第, 亦非因無異。” 若說”不然”,即若不承認彼聲境覺即是味等境者,則諸覺之差別將由汝自語而顯。為顯所舉火喻亦不成立故,說:“火亦一切所燒”等。非恒時住于以燒性自性燒一切所燒。若非如是,應成燒盡一切所燒,如同與燃燒相關之所燒,因常時近於自燒性故。“又”字表示不僅覺非一切義了知自性。 若爾,若不成為恒時能燒自性,則近處之義如何能燒?故說:“所燒義近時”等。“若爾”即承許前述義時,不應成一切義頃刻俱燒,意即無有此過。 又如所說:“譬如明鏡”等,為顯明鏡等若是常一體性則不應理故,說:“由青蓮花等相關”等。若水晶、明鏡等剎那剎那壞滅,則由與青蓮花等相遇而成顛倒知體性。若非如是,若執取非剎那者之影像,爾時具變異位即是無變異位故,于離青等變異者亦應正見青等影像,因未舍前體故。或於變異位亦應見離青等相,因與前體無異故。此說明非剎那分之一般水晶、明鏡等一切影像了知之遮遣。
།ད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ཕྱོགས་ལ་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པ་རེ་རེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཁྲོན་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་གཟུགས་བརྙན་ནང་དུ་ཆུད་པར་དམིགས་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་བུ་ག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆེས་བར་མཚམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། ལུས་ཅན་ལྡན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །མེ་ལོང་ངོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དག་།འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་ཡུལ་དེ་ཁོ་ནར་རི་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་ཏེ། ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ ནམ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་གི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེལ་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཟུར་གཉིས་ ན་ནི་གནས་པས་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཁོ་ནའི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོ་མདུན་ན་གནས་པས་ཐང་གི་པདྨ་དང་ཕྲད་པས་ཤེལ་དམར་པོར་དམིགས་པ་ཁོ་ནའི་ཚེ་གང་དག་ཟུར་གཉིས་ན་གནས་པ་དེ་དག་གི་ཤེལ་རྡོ་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀར་བར་དམིགས་ཀྱི། ཆ་ཤས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གལ་ཏེ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མདུན་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཟུར་གཉིས་ན་གནས་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དག་གིས་ཀྱང་དམར་པོར་སྣང་བ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་དེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།
現在對於剎那與非剎那二者之分,各自遮遣影像認知,說”因堅固故”等。因堅固故,即因非剎那故,如前不能執取鏡面影像,如是關聯。若非剎那,則因無分故亦不能執取,應如是配釋。 如是,若見影像入于鏡面,如水入井中,然鏡面無孔隙,因形相支分極其無間隔故。是故此乃錯亂。或無即無前後諸位差別,此處為顯因故說”已說”。故此義為:以說故無分,即離前後諸位故,是為此義。 複次,“由具身不俱住故,不取鏡面諸影像”,應如是關聯。如是于鏡面彼處見山等影像,具身諸事物終不成一處性,因將成一體故。此亦是剎那與非剎那共同之過失。 為顯水晶亦非正確變異影像認知故,說”二隅所住者”等。如是,唯當認知者住於前方,由與地蓮相遇而見水晶為紅色時,彼等住於二隅者見全部水晶極為潔白,而非部分。若爾,若成執取其影像時,則如住於前方之人,住於二隅之認知者亦應執取紅色顯現。此亦是剎那與非剎那二者共同之過失。 若執取彼影像等說明非剎那分之過失,若於勝義中成為執取水晶等境之影像,爾時因次第生起境影像等之自性差別故,不成一體性。
།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བསྒྱུར་བྱ་དང་། སྒྱུར་བྱེད་ལ་སོ་སོའི་སྒྱུར་བྱེད་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ཞེས་སྨོས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཁྲུལ་པ་དེར་འགྱུར་གྱི། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ནུས་པ་དག་གང་དག་བཀོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པས་བྱས་པའི ཕྱིར་རོ།།ཆ་འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་དང་རྩོད་པ་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། མེ་ནི་སྲེག་བྱེད་ནམ་མཁའ་མིན། །འདི་ལ་བརྩད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བློ་ལ་ཡང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་མོད། གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་འཁྲུལ་ངོ་བོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བློ་ལ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི། གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པར་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཅེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་དང་བྲལ་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེལ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་འཁྲུལ་པར་རིགས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོའི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་བློ་གཅིག་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །བློ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། བློ རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དང་གཅིག་པུ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ། །དེ་ལ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །བློ་ནི་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ། རྟོགས་མེད་ངོ་བོ་ལས་ལྡོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཤེས་པ་འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བློ་ཐམས་ཅད་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ངོ་ཤེས་པ་འདི་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།
如是,對於其自性的水晶等,所變與能變各自的能變亦應成差別。即使承認此為錯亂,爲了了知此中無此過失故,說”若於彼中有”。由於如是二邊皆不應理執取影像,故住于”是故此為錯亂”之理。 若爾,何故唯於水晶等成此錯亂,而於墻壁等則不然?為此說”故不可思議,種種威力”。種種即多種不可思議威力,凡安立者即稱為彼。諸事物各別決定之威力不應觀察推究,因彼由自因相續所作故。於此分無與汝等爭論,如說:“火能燒非虛空,此有何可爭論?” 若爾,則心亦是錯亂執取境之影像,然不應成執取影像耶?為此說”心錯亂自性亦”等。心不應有錯亂,“亦”字表示不僅不應理執取影像。何故?因離差別故,即無差別故。水晶等應有錯亂,因有異於彼等之錯亂心故。如是心中無異於錯亂自性之他心,如是唯許一心。 心亦不應說由自身生為錯亂自性,因許心為常故。又為成立常性及一性故說:“于彼了知自性,心即能認知。“對此說”離無了知自性”等。此自性認知非決定,如是離無了知自性瓶等差別增益已,一切心雖種種,然認知趣入全無相違。凡種種性之認知,此由離異類之因相所作,此應必知。
།སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་ལ་མི་རྟེན་ན་ཡང་ངོ་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཁོ་ན་ལ་གླང་པོའི་བློ་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་རྟ་དང་ཤིང་རྟའི་བློར་འགྱུར་བ་ དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་འདི་དག་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་གང་། ཐ་དད་དོན་ལ་མི་རྟེན་པར། །ངོ་ཤེས་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་རྟག་པ་དང་ གཅིག་པུའི་ངོ་བོའི་བདག་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་ན་འོ་ན་འདི་ནི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གཅིག་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་ བཞིན་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྩོད་པ་འདི་སྤང་བའི་དོན་དུ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རེ་ཞིག་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཐ་དད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པ་ ཉིད་དེ།དེས་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ། དེས་སྡོང་ཞེས་བསྡུའོ། །གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྟན་པ་བརྟག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱི་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།ཡང་ན་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ལས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་སྟེ་ལོགས་ཤིག་པའི་ངོ་བོ་དེས་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་སྡུག་ ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གོ། །སེམས་ཅན་རྫས་ཡོད་ཉིད་སོགས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཤེས་བྱ་ཉིད་དང་། གཞལ་བྱ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་། ཟ་བ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་སྤྱིའི་ཆོས་གཟུང་ངོ་།།ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ།
並非僅是非種種性而已。如是,即使于無所緣增益之心不依於差別義,亦有不能認知。于彼中,凡於某處生起象之心,于彼處不會生起馬車之心,如是之事實不存在。 已成立此等心無所緣,故不再重述。因此,所說”不依差別義,無有不能知”,應知此未成立。 複次,若汝等許常一自性之我,則不應有樂等差別狀態。若許樂等差別狀態,則不應許此為常一自性。於一法中,差別與無差別互相違背之性質不應理。 為破除此諍論,首先為破除童受所說而說:“由狀態差別差別故”等。樂等諸狀態之差別,即種種性,由彼差別即補特伽羅種種性,此為略義。雖狀態種種,然自性為一,此為其義。 於此說”因示自性”,堅固觀察之自性,即自性我,稱為彼。或者,狀態差別即狀態之差別,即樂等。由彼等非全然差別,即非各別體性,故為無彼,即與彼無別,此為其義。 問彼遍計為何?為此說”樂苦等”等。雖爲了知,即雖為識知。“人”即我。“有情實有性等”中,“等”字攝受所知性、所量性、作者性、受者性等共相法。 為顯示亦非極斷特殊法故,說”其他狀態”等。“前者”即樂等狀態。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ ལ་སོགས་པ་མི་མྱོང་ཞེ་ན།ཕྱི་མའི་རྗེས་སུ་མཐུན་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར། སེམས་པ་ཅན་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བའི་སྤྱིའི་བདག་ལ་དེ་ཐིམ་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་དོན་དུ་དེ་དེ་ལ་ཐིམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གནས་སྐབས་གཞན་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་བདག་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐིམ་པ་མི་རིགས་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གནས་ སྐབས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གནས་སྐབས་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཐིམ་པར་མི་རིགས་སོ། །གང་གིས་འདི་དེ་ལ་མི་འགྱུར་བ་གནས་སྐབས་ཅན་སྤྱིའི་བདག་ལ་ནི་ཐིམ་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ ཡོད།འདི་ལྟར་སྤྱིའི་བདག་འདི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་སྟེ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལས་གནས་སྐབས་རྣམས་ངེས་པར་ཐ་དད་པར་མི་ འདོད་ན།དེའི་ཚེ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ན་སྟེ། གནས་སྐབས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་ཡང་དེ་དག་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཅུང་ཟད་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཡང་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ་ཞེས་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ནི་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་། དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། ། གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་། འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཁས ལེན་ན།དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་རང་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ།
若如是,則於樂等狀態時,為何不感受苦等?為此說”為隨順後者故”等。由自性住于狀態時不生后苦狀態,故於具有思維及實等相之一切狀態中,隨行之共相我于彼中融入,為使隨順后苦狀態生起故,彼于彼中融入。 若如是,則如其他狀態般,于共相我中狀態融入亦不應理,因相違故。對此疑問說”以狀態自性故”等。由樂與苦等自性,諸狀態互相違背故,互相融入不應理。於此不變之具狀態共相我中融入有何相違?如是此共相我於一切狀態中無違隨行可見,因於一切狀態中見有思維等故。 以”于彼”等作答。若不許補特伽羅與諸狀態決定差別,爾時彼等生滅時,即諸狀態生滅時,此補特伽羅亦當有彼等,即生滅。“一”字為顯示即使稍許無別,亦難免如狀態般有生滅過失。 論式為:若某與某無別,則彼生滅時成生滅,如樂等自性彼等。補特伽羅亦與樂等無別自性,此為自性因。 為顯此因非不定故,說”若具違法故”等。若許唯諸狀態是生滅,而補特伽羅非是,如是具有生與不生相違法時,則成差別,如諸補特伽羅以各自決定體性自性互相差別。
།ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་གུ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་སོགས་ པའི་ངོ་བོས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།བདག་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།གང་ཡང་། གནས་སྐབས་གཞན་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཚེ། །སྔ་མ་གཏན་དུ་འཇིག་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་གནས་སྐབས་ལ་ཐིམ་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཐིམ་པ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ན་ཡང་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་ཡང་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན།དེ་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕོ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། བདག་དེ་སྐྱེས་ན་སྐྱེ་ལྡན་ཏེ། །སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་རོ།།གང་ལ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པོ་ཟ་པོ་ནི། །གནས་སྐབས་ལ་ནི་མི་རྟེན་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ། གལ་ཏེ་བྱེད་པོ་ཟ་བ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་ལ་རྟེན་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་སྔ་མའི་ངོ་བོ་མ་བཏང་བའི་བདག་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་དེ་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་ པའོ།
差別言說之因僅此而已,故作是思。補特伽羅以事物等體性亦無互相差別,因此為遮除所立不全,故說”各自決定體性”。此等各自決定體性必定差別,若非如是,則因無各別經驗及憶念等,安立將成混亂。 論式為:若與何者成立及安樂非一,則與彼非無別,如以互相各別決定體性之補特伽羅。樂等狀態與補特伽羅俱成立及安樂亦異,此為遍攝不可得。 對於所說”當生其他狀態時,前者永不滅”等,說”若於汝之補特伽羅”等。融入共相狀態時,是以自性抑或他性融入?若是以自性,則於樂等生起時,即于經驗樂等狀態時,亦當經驗為苦等,因成所緣相故。 若是他性一分,則說”于彼他性”等。複次,許補特伽羅轉變為苦等之體性,如是則如苦等,因與彼無別故,彼我若生則具生。 對於所說”補特伽羅作者受者,不依于狀態”,說”若作者受者”等。若作者性等唯依補特伽羅,則于未舍前體之我中不應有。 論式為:若未舍非作者受者狀態者,則非作非受,如虛空。補特伽羅亦於一切中未舍非作者受者狀態,此為遍攝相違可得。
།སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། སྐྱེས་བུའི་བློ་ནི་སྐྱེ་བ་ན་། །གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་མི་རྟག་ཉིད། །འོན་ཏེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། །བདག་གཞན་འཇལ་བྱེད་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། དེ་ལ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། མི་རྟག་སྒྲ་ཡི་ བརྗོད་བྱ་ཉིད།།བདག་ནི་ཟློག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་བརྗོད་ཕྱིར། །དེ་ཙམ་གྱིས་འདི་ཆད་མི་འགྱུར། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། །དེ་འདིར་མཇུག་བསྡུ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྐྱོན་བཤད་པའོ། །དེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། རྟག་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཁོ་བོས་མ་བཟློག་སྟེ། རང་གི་ ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པའི་སེམས་པ་ཅན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་འགྱུར་ལྡན་ཕྱིར་ཏེ། ངེས་པ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆད་པ་སྟེ་འདིའི་འཇིག་པ་གསལ་རབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་ཡང་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་ཉིད་དུ་བླངས་པ་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་ལ་ཡང་མི རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་འདི་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ངས། རིག་ཅེས་བྱ་བའི་བདག་གི་བློས་། །ཤེས་པ་པོ་ཉིད་རྟོགས་པར་ འགྱུར།།ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ང་རྒྱལ་འདི་ལ་ནི་གང་གིས་འདིའི་ཡུལ་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ ཡིན་ཞེ་ན།ཐོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །དེའི་ས་བོན་ནི་བག་ཆགས་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་ས་བོན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ནི་བདག་པོའོ། ། འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལའོ་། །འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇུག་ཅེ་ན། འདུ་བྱེད་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ངེས་བྱས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་པོའི་ངོ་བོ་ངེས་པའི་ང་རྒྱལ ལའོ།
法稱論師說: “補特伽羅之識生時, 若有變異即無常, 若無變異者, 不見能知自他。” 對此,童受論師說: “無常聲之所詮義, 非是遮遣於我體, 唯說變異之故, 僅此不成斷滅。” 此處以總結方式說其過失。因此,我未遮遮常聲所詮,以具前行自取之剎那剎那壞滅心識,輪迴期間相續不斷故。然其自體,以具變異自性故,捨棄前定性後生起他性故,斷滅即此之壞滅最為明顯。 為顯所取幻等喻亦非成立常一之體性故,說”幻亦”等。如補特伽羅示一體性故,不應生起他狀態,如是于幻亦不應理。若此成剎那壞滅時,則應生起他狀態,以生起他性為他狀態相故。 對於我所說”由名為知之我識,當了知能知者性”,為顯不成立故,說”以無緣狀態故”等。此慢中實無少許所緣,由此成為知者之境。若爾,此生因為何?說”無始”等。有情見即薩迦耶見。其種子即習氣,義為功能。無始與有情見種子,如是詞句相連。其力即增上。“于某”即于內自性決定之六處。若問何故不遍一切趣入?說”諸行某”等。“決定彼體性”即前後時趣入能知者體性決定之慢。
།ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གཞན་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །གཞན་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱི་དམིགས་པ་བདག་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གཞན་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ། །ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ ན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་།ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་འཆོལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ཡིན་ལ་རག་མོད། འོན་ཀྱང་འདིའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ དུ་སེམས་ན།རྟག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་དེ། ང་རྒྱལ་རྣམས་ཅིག་ཅར་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་དམིགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་འདི་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཉིད་སྟུག་པོ་ལོག་པ་དང་། མྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ང་རྒྱལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་མ་དམིགས་པས་འདི་རེས་འགའ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ ཐམས་ཅད་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་མི་རྟག་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་། དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ཆེས་གསལ་བར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དངོས་སུ་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།།དེའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་དག་གིས་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུལ་དུ་ཅི་ཞིག་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་དམིགས་པ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དོན་མེད་དོ།
“一切”是指其他相續和瓶等諸物。另外,若我是慢心所緣,為何不趣入于其他我?此等詰難相同。 若謂因功能各別決定故非如是,則於我等亦由功能決定故,唯趣入某些內事,非一切,如是一切安立皆無紊亂。 若念此安立雖爾,然此無所緣如何成立?說”常時所緣品”等。此中,其所緣為常抑或無常?若是常者,爾時一切慢,即諸慢當同時生起,因無不具足因故。非因不應為所緣,因成太過故。功能因亦不待諸助緣,此已非一次觀察。 亦不能說此慢唯一,以間斷性故成多性。如是,于熟睡、醉酒、昏厥狀態中不應有慢,而於其他時應有,故由非一切時所見,此成間斷性。以間斷性故亦是多。是故,一切慢即諸有法,當同時生起。 若謂無常是所緣分,爾時如眼等識,一切慢應成極明顯顯現,因直接取自相事故。是故如是。“他”即童受等外道,思維彼剎那識之境為何等,此等觀察所緣無義。
།དེ་ལ་ང་རྒྱལ་འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ ན་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ། འདི་ལ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་བརྗོད་པའི་སུན་འབྱིན་པ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཤེས་པ་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བག་ ཆགས་ནི་ཤེས་པ་པོའི་ཡུལ་ལ་ངོ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོར་འོས་ཀྱི།དེ་མིན་ལ་སྟེ། ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ཞེས་ཏེ་ཤེས་པ་པོ་ཞེས་ཤེས་པ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་བྱེད་པ་པོར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ཡུལ་གྱི་དོན་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ང་རྒྱལ་འདི་ནི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ནི་ གནོད་མེད་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པ་ནི། རྟག་པ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དང་། གང་ཡང་། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་ རྒྱུ་མ་ཡིན།།ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བློ་རྟག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟར་བག་ཆགས་ཙམ་ཡོད་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར།འདི་ལྟར་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཁོ་ནའོ། །བག་ཆགས་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཙམ་སྨོས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཅད་ པའི་དོན་དུའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ང་རྒྱལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་། འདས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེའི་ ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པའི་ཤེས་པ་པོ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་པོ་དང་གྱིས་པ་དག་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་དཔེའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་དང་ཁར་ཚང་གི་ངའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་ པ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
於此,此慢唯是無所緣,由無始以來薩迦耶見習氣力而起迷亂。對此,童受所說之詰難:“于知者”等。習氣應成知者境之能認知者,非於非者,即非於非知者,彼即知者之了知,認知習氣不應成能作者,應如是連線。何故?此非迷亂因,然此如何于所經驗之因境義上生起認知,而非迷亂之義。 是故,此慢因習氣所生及無能害量故,不應成迷亂。若”聲無害故”等,此後應次第觀察。以”非”等而作詰難。 前說之理,即”常時所緣品”等所說,及所說”習氣非迷亂因”,此為不定,為顯示此故,說”于自在等”等。若習氣非迷亂因,爾時如何僅由習氣而生”自在具生一切、知一切因、常智依”等迷亂?如是童受亦唯遮破自在等為眾生作者。 言”唯從習氣體性”中,說”唯”為遮除如是所緣義故。是故,慢無所緣故,無有彼所取之某知者成立,故我不成立。 又所說”過去慢所取”等常效能立,于彼說”故量”等。“任何”即無有常或無常知者喻依,故喻不成。如是于初后二比量中有法不成之喻過,因無現在及先前我知所證知者故。
།སྦྱོར་བ་གསུམ་པ་ལ་ཡང་བློ་གཅིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་གྱི་བློ་གཅིག་རྒྱུད་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོ་ངའི་ཤེས་པ་ཉིད་དམ། ཡུལ་གཅིག་།ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་གཉིས་མ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འདི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟན་པ་ནི་སྔར་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཀ་ཡང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ངའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་པོ་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞི་མ་གྲུབ་པ་མ་ ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་རྒྱུད་གཅིག་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་དཔྱོད་པ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ བདག་བརྟག་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ད་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་པ་ཅན་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བློ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོག་པར བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་བློ་ནི་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཙོ་བོས་དྲངས་པའི་ཟ་བ་པོ་ཡིན་གྱི། ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་། འགྲོ་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཡང་ཚད་མ་དག་སྟོན་པ་ནི། གང་ཞིག་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ།
第三比量中”如一智”之喻所立能立亦不具足,因所許之一智與一相續相關之知者我知,或一境性皆不成立故。是故,由二法不成門中,此亦顯示為不成立。 “如何理示現”者,示現即前所立諸因如何合理,即如何可能是所依不成之義。如是于初后二比量中三因皆是所依不成,因無我知所取之有法知者故。第三比量中雖有法諸識得成故非所依不成,然彼等以不繫一相續知者境性之差別不成,因已成立無所緣故。是故說”如何合理”。 此為《真實攝論難釋》中論破勝論師遍計我品第八。 今為破數論師遍計我故,說”他等”等。“他等”即數論師等。彼等執有情我之自性異於智,如是智是勝性自性,有情即是士夫自性之體性,此為彼等宗義。彼士夫亦是善不善業果之受者,為勝性所引,然非諸業作者,因許一切眾生轉變體性自性即是作者故。 此中亦顯示諸量:若以和合體性為事物者,見為他義,如床座等支分。眼等亦是積聚體性,此為自性因。其他者即由勢力成立為我,此為他意。
།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་དམ་བཅའ་བའི་དོན་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར སེམས་པ་ཅན་སྐྱེས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན།སེམས་པ་ཅན་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དམ་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་ལས་དེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་ སོགས་པའི་སེམས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཆེས་གསལ་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་རིག་སྟེ།དེ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་གཅིག་ཡིན་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བར་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཟ་བ་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བལྟ་འདོད་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བར་འདོད་པ་དང་ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་འདི་ལ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་དེ་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེས་ བུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། །སེམས་པ་ཅན་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་འདི་འདིའི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། འབྲེལ་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལུས་ཅན་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་བལྟ་བར་ འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཟ་བ་པོར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཟ་བ་པོ་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
“於此”等語首先破除所立義。如是,當說”有情是士夫自性”時,即成立”有情是常一自性”之宗,因其與常一自性之士夫無別故。此亦與現量相違。因為色聲等之心以自證本性差別而具,自性差別極為明顯,極為清晰可知,若有情是一,則不應理。 為顯示與自許相違故,說”有情體性一”等。我體性是一,又是種種境受者,如何不相違?因與非受者狀態無差別故。 若謂:具有欲見等無相違。故說”欲見等”等。凡是於色等欲見、欲聞等,彼等互異受用之因相所執,於此我亦不生起、不出現。若生起時,如是彼差別生起,則士夫應成具生,因與欲見等無別故。 為明此義,說”除有情外”等。若是差別,則此是彼之關係不應理,因無關係之因緣利益故。“此”即生滅變化。 比量為:若無立為某體性之因緣,則具分別者不立為彼體性,如虛空身性。士夫之慾見等亦無立為受者之因緣,此為因不可得。此因非不成立已經成立。 為顯示無作者故其受者亦不應理,故說”若善不善業”等。未作業之果報受用決定非有,因將成未作遇會等過失故。
།འདི་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་འདོད་དང་རྗེས་མཐུན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་འདིའི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་འདི་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་འདི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་ལ་སྒྲུབ པར་བྱེད་ལ།ཇི་ལྟར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཞ་བོ་ལོང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལོང་བ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བ་སེམས་ པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སེམས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱེས་བུ་མཐོང་བའི་དོན་དུ་དང་། །དེ་བཞིན་གཙོ་བོ་འབའ་ཞིག་དོན། །ཞ་ལོང་བཞིན་དུ་གཉི་གའི་ཡང་། །འབྲེལ་པ་དེ་ཡིས་འཁོར་བ་བྱས། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ནི་མ་བྱས་པའི་ཡང་ལས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་འབྲས་བུ་གཏོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ན་སྐྱེས་བུའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར།འདི་སྙམ་དུ་དེའི་རྒྱུ་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མངོན་པར་འདོད་ པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ཉེ་བས་དེས་ན་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟེར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་སྟེར་བར་བྱེད། མི་འདོད་ པ་ནི་འགའ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འདི་ལ་དོན་གཏོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། དོན་ལོངས་སྤྱོད་དུས་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ ལ་སོགས་པས་སིམ་པ་དང་།ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་འགྱུར་བ་སྟེར་བར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འདི་ཟབ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།
於此迎接他人答辯之疑慮,故說”若隨順慾望”等。雖然士夫非諸業之作者,然而此自性如何安立所欲之義,於此受用,故無過失。若自性非有情,則何者如其所欲成就業果於士夫,如何成為善等諸業之作者耶? 故說”彼等如跛盲”等。如盲者由與具眼士夫相聯而趣入境,如是大等融入有情之士夫相遇故,如有情決定於法等果,此中無過。如是亦說:“為見士夫故,如是唯勝性,如跛盲二者,由彼關係輪迴。” 以”若如是”等作答。若自效能安立未作業之所欲果報,則於一切處求所欲時,士夫所欲一切義何故不成就?若念:因無其因法故不成就。 故說”何故自性”等。自性之果即法,彼與彼無別故常有,故成所欲果。如是一切唯此,即自性與士夫二者。彼等亦常近,故常成果。 複次,若所欲自效能予,則何故給予不欲?不欲者皆非所求。複次,自性於此不予義,然此非理成受者,因無變故。為顯此義,說”受用義時常”等。若樂苦等不予安適及熱惱等性之變化時,則如虛空不成受者性。
།རང་བཞིན་ཕན་བྱེད་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྦྱར་ཏེ། རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཕན་པ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ན། དེ་ཡང་འགྱུར་བ་ན་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་འདི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ཅན་ བློ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཟབ་པོ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་བསུ་སྟེ། འདི་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་གྱུར་ནས་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བློས་ངེས་པར་བྱས་པའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློའི་མེ་ལོང་ ལ་ཞུགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཕོ་བ་དེ་ཉིད་འདིའི་ཟ་བ་པོ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པར་འགྱུར་བར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་ཙམ་འཕོ་བ་ན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལོང་བཞིན་དུ་དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེས་ན་ཟ་བ་ པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བློའི་མེ་ལོང་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ།དེ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སོ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཟ་ བ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །སྐྱེས་བུ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ལས་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ གལ་ཏེ་གཙོ་བོས་སྐྱེས་བུའི་བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་བུ་དོན་ལ་འཇུག་པར་རིགས་ན།ཇི་སྲིད་དུ་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞ་བོ་དང་ལོང་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་ལོང་བས་ ལམ་མ་དམིགས་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་འདི་ཞ་བོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
“自性不成為利益”,此中意為:因自性無變故,不能作利益。若承認有變化,則將導致常性之失。如是,當說無常性非其時位時,彼亦有變,故此何能成常性?因常性即是其時位之體性故。 以”境相智”等迎他宗以異方式作受者性之疑。此非認為變化后成為受者。那麼如何?由確定義之影像顯現門而了知,如是智慧明鏡中入之影像轉移于如第二明鏡之士夫,即是此之受者,非成變化。即使僅影像轉移,士夫自性亦不捨,如明鏡,因是其時位故。故於”非受者時位業無差別”此論式中,因不定。 以”所說”等作答。認為是智慧明鏡中入之義影像生於如第二明鏡之士夫。若彼與士夫無別,則將如前所說具生滅,因與具生之影像體性無別故。若謂有別,則不成受者,因於非受者時位全無差別故。士夫與義影像相聯而成受者亦不應理,因互不利益者不成相聯故。 複次,若勝性知士夫欲見等,則彼應隨順士夫趣入義境。然因是無情體性故,即使與有情相聯,如跛者與盲者,亦不應趣入。如是,雖盲者未見道,然彼不應隨順跛者所說,因彼具心故。
། དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་དུ་ཕན་ པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞ་བོ་དང་ལོང་བ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་གཙོ་བོ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟ་བ་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ཟ་བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་མི་རིགས་པ་གཞན་ཅི་ཡོད་དེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱན་པོ་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཟ་བར་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཟ་བ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཞིག་ཁོང་ནས དབྱུང་ངོ་།།གཙོ་བོ་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའོ། །ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བར་འདོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཙོ་བོ་ སེམས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ལ་གནས་པའི་བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་ནས། འཇུག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལན་སྨྲས་པ་ནི། བློ་ལྡན་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་བློ་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བློ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ པ་དེ་ནི་སེམས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ནི་བློ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་སེམས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བློ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་པའི་ངོ་བོ་གཞན་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞན་གྱི་བློ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་ དད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་དྲི་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།
如是,勝性知曉士夫欲見等實不應理,因其為無心之體性故。互不利益者,如跛者與盲者,亦不成相聯。若許勝性知曉士夫欲見等為應理,則此將成受者性。若知作者性,如何不知受者性?是故,知作者而不知受者,此有何不應理?毫無不應理,此為其義。僕人是烹飪等作者,而不知受用,即不知受者性,此中應補”於此”之詞。 以”勝性具慧故”等迎他宗答辯之疑。“此”指勝性。“一切”指隨順欲見等而趣入。此將顯示:勝性雖非心性,然因具決定相之慧,知曉住于士夫之慾見等而趣入,故此一切無相違。 對此答曰:“若具慧”等。若許勝性具慧,則此將如士夫成有心性,因慧等是有心之異名故。如是,凡以明性自證體性而不待他明者,名為有心。慧亦具此,故成心性。除我等之慧外,未見有異於此之士夫得成,亦未見其他心性。 此中為成立他慧異於心性,故說”如聲香味等”。論式為:凡具生滅等法者,皆為無心,如味等。慧亦如是。此為自性因。
།རང་རྒྱུད་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ།རེས་འགའ་འདི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་ བུའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་།གཏན་ནས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གྲངས་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ཁྱེད་ཅག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་ བུ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལམ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་པ་ན་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་འཁྲུལ་ལ་སོགས་ ཡིན་ན།།སྒྲ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཡང་། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ལྡན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་ཐལ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་སེམས་པ་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་ཡང་། འདི་རྟོག་པ། ཇི་ལྟར་འོ་མ་ཤེས་པ་མེད་ན་ཡང་། །བེའུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ལྟར། །དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་སྐྱེས་ བུ་རྣམ་གྲོལ་བའི།།རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྟོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་མ་ནི་རང་དབང་དུ་བེའུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སོ་སོར་ངེས་པའམ། རེས་འགའ་བའི་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བ་སྐྱེས་པ་ན་བ ཨེའུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་འཇུག་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ནུས་པ་རེས་འགའ་བ་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ལ།རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
以”若欲立自續”等作答。此或以自續立,或以應成立?若以自續,則任何因皆不成立。如是,前無而生之相的生起,及究竟壞滅體性之滅,此等佛教所許之相,數論派則不許。因汝等許彼等為變異及不明性故。汝等所許之相,于佛教不成立,故任何因皆不成立。 僅詞義成立時因亦不成立,因由事物成立事物故,唯事物為因故。如說:“若彼即錯亂等,聲雖無錯亂,應知能立有過失,因由事成事故。” 若是應成立之方,則因不確定,因未顯示違害所立之返遮的量故。“凡有心者具生滅”,此有何關聯? 又此思維:“如牛乳雖無知,是犢增長之因,如是勝性亦為士夫解脫之因而趣入。“此思維亦非正確。牛乳非自主為犢增長之因。云何?由各別決定或偶爾的自因緣而生,生已成為生犢之因,故雖無知亦能趣入。 如是勝性趣入不應理。因其常住故,無餘因故。首先,依偶爾因之功能不應理,自性亦不應理。因無缺因常近故,應一切士夫利益同時生起,成就增上及決定善故。
།ཅི་སྟེ་ཡང་བློ་དང་སེམས་པ་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ འདིའི་བདག་མ་བཀག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།སེམས་པ་ཅན་ལ་བདག་གི་སྒྲར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སེམས་པ་ཅན་ལ་བདག་གི་སྒྲས་འདོགས་པ་ཙམ་ནི་མ་བཀག་གོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་གོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཅན་རྟག་པ་བརྟན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དང་།རྟག་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ལ་དཔེ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མེ་ནི་རྟག་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་མེ་རྟག་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་མེའི་དོན་དུ་བུད་ཤིང་སོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་པ་ཅན་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མལ་ཆ་སྟན་གྱི་དཔེ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བྱ་བའི་ཁྱད་ པར་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བའམ།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྤྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་དེ།མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནས། ལུས་དང་རིག་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་འགལ་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕན་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། རྟག་པའི་ཕན་པ་ཉིད་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་མིག་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་ན་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ འགལ་བ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གཡོ་བ་ཉིད་དེ། མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཕན་པ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་བོགས་དབྱུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།
即便承許覺知與有情無別,然此中未破我。故說”于有情我名”等。我等並未破除于有情假立我名。那麼破何?破除于彼增益常住相之法。何故?因諸根、光明、作意等皆有果故。若非如是,若有情常住堅固,則諸根等定無果,因彼等為生起之故,且常法不可能生起故。 為說明此義,舉例:“若火成常住”等。若火為常住,則人不會為火而尋薪。是故,有情不應為常住、單一之體性。如說”凡是和合體性者,皆見為他利”等所說,為顯此義,故說”床座等譬喻”等。 此有三種分別:是否許為作用差別?抑或因非作用差別之體性故不成?或一說未觀察僅為他利即成悅意? 若是第一種情況,則成立已成,因我等許眼等彼等有益於識,如說”依眼色生眼識”乃至”依身觸生身識”故。 若是第二種情況,則因相違,為顯此義,故說”無變化之利益”等。無變化即常住之利益,是為無變化之利益。若以眼等成立此義,因於喻上所立之反面遍於因故,故成相違。如是,床座等彼等皆是動搖,唯無常方能合理利益,因於無變者不能生起增益故。
།ཅི་སྟེ་སྤྱིར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་གཞན་གྱི་ དོན་ཙམ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཡང་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཁྱེད་ཅག་གི་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།བདག་སེམས་ལས་ཐ་དད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་ བཞིན་དུ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ནི་རྒྱུ་དུ་མས་བྱས་པའི་ཕན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་པ་ཉིད་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་སེར་སྐྱ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་བརྟག་པ་སྟེ་དགུ་ བའོ།། །།ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་དགག་པའི་དོན་དུ། རྒྱལ་དཔོག་པ་བཞིན་རྒྱལ་བ་པ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་བ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོས་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ལ་གནས་སྐབས་ཅན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངོ་བོས་ནི་གནས་སྐབས་རེ་རེ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲའོ། །བདག་གི་ཚུལ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ།།འདི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཀྱང་གནས་སྐབས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ཅན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྫས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ པ་རྣམས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ།
若是第三種情況,即除去作用差別與非作用差別的分別后,僅成立他利之義,則亦成立已成,因許眼等有益於心故。若如正理派所許,亦承許心為所立法,則汝等所欲亦不成立,因不許我異於心故。正理派所欲義亦不成立,因由互為利益故許眼等為利他性故。他性如彼岸此岸,乃相待性故。 心由多因所作而攝受利益故生起,和合性亦是假立,故因亦不成立。此為《真實性集難釋》中破除勝論派遍計我品第九。 為破除裸行派遍計我,故說”如勝論派勝論者”等。勝論者即裸行派。彼等如是說:我唯是心之相,彼以實體性安住於差別狀態中而狀態者無別,故為隨行自性;以差別性於一一狀態中有別,故為返異自性。此二我相由現量成立故,不須其他量來成立。 如是,雖有樂等差別狀態,然有情之狀態性自體於一切狀態中所緣者即是實體。差別則是次第生起的樂等差別狀態。彼等亦由現量成立,此為他宗之意。
།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ། སེམས་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་རྫས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དག་དང་འབྲེལ་པ་ན་རེས་འགའ་འགྱུར་བ་མེད་ པ་སྟེ།སྔར་ཡོད་པ་མ་དོར་བའི་སེམས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནམ། སྔར་གྱི་ངོ་བོ་དོར་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྐབས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་དག་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་ཏེ། གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་དེས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་མི་འཐོབ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སེམས་པ་ཅན་གང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། ། ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་གྲངས་དག་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི ཕྱིར་རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ།གྲངས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཐ་དད་དེ། དེ་ལ་གྲངས་ནི་གཅིག་དང་མང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་རྫས་ནི་གྲངས་གཅིག་དང་ལྡན་ལ་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་མའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ལྟར་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །དོན་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་དང་། མིང་དང་ མཚན་ཉིད་དང་།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན་ཐ་དད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཐ་མི་དད་དེ། བུམ་པའི་ཡུལ་དང་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།གྲངས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཐ་དད་པའོ།
對此以”于彼等”等作答。此有二方面:一是有情我體之實體,與差別相關時無有變異,是否與不捨前有之有情等自性相關,抑或與捨棄前有自性相關?若是後者,則將導致常性之失,因無有任何狀態者故。若是前者,即不變異自性,則前後諸狀態遍於彼中,因非為他性故,彼心不應轉變,然轉變乃具有變異為他之相故,應許為轉變。 論式為:凡於前後狀態無差別者,皆不成轉變,如虛空。有情於一切狀態中無差別——此為能遍不得。 以”境時及自性”等句,迎遮他宗因不成之疑。若實體一向異於差別,則應無差別,然由境、時、自性無別故,許實體與差別為一,而數等差別則有別。其中,數即一與多性等。如是,實體具一數,而樂等諸法具多數差別。相亦有別,即實體之相為隨行,差別之相為返異。名即假立名。義即果。 如是亦說:“由境、時、自性無別故,法與有法無別。由數、名、相及果有別故為異,如色等與瓶。“如是,色等與瓶由境等無別,瓶之境與自性即是色等之境與自性。而由數等,彼等異於瓶等,如是瓶為一,色等為多,此即數之差別。
།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའོ། །བུམ་པས་ཆུ་ལེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོས་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་རྫས་དང་། བདེ བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་པ་ཅན་གྱིས་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།གྲངས་དང་མིང་ནི་ཐ་དད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། འབྲས་བུ་རྗེས་འཇུག་ལྡོག་པ་དག་།མཚན་ཉིད་དོན་གྱི་ཐ་དད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་སྟེ་དོན་གྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་བཅད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྫས་ནི་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་གྲངས ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་གྲངས་དག་ལས་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་། །རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད།དེ་ལས་བཟློག་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཆོ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཐ་དད་པ་བཀག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་བརྗོད་ དོ།།རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་འགྱུར། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཐ་དད་པའི་གོ་སྐབས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ངེས་པའི་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་ནོ།།རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།
瓶等實體具隨行之相,而色等差別具返異之相,此為相之差別。瓶能取水之作用,而色等為紅衣等,此為果之差別。如是,亦應配于有情我體之自性實體與樂、苦等差別。果之差別應如是了知:有情能領受義,而樂等為利益與損害。 為顯示此義,以”色等瓶”等,“數與名即差別”者,與將說之實體與差別相關,“果隨行返異,相義之差別”者,應如理配釋:果之差別即義之差別,隨行與返異即相之差別。此處應斷為”實體與差別”。 以”如是”等結示因不成。如是則實體非一向無差別,而是由差別體性之異成差別,故”因差別實體一向無別”之因不成。 以”自性無別”等作答。若許實體與差別無別,則應於一切自性無別,然何以有相違之差別?於一法中,成立與遮遣相互矛盾不相觸,如是”一”之言說表達無別若無則不生之自性差別。若是自性無別,則如何成為遮遣彼之差別體性? 論式為:於何處無差別,彼處不得有與之相違差別之機會,如彼等差別自身,及與各別決定之不共自性體性實體之自性無別。實體與差別之安立亦無別——此為能別相違得。
།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དོན་དམ་པར་རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་ཐ་མི་དད་ན་ མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།དེ་ལྟར་རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་དང་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དག་གི་རང་བཞིན་བཞིན་ནོ། །རྫས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ཡང་ན་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡང་གཅིག་ཡིན་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཆད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་ བྱེད་དེ།བདག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པའི་གཉིས་པའི་འབྲས་བུ་འཆད་དེ། རྫས་དེ་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་དུ་དོགས་པས་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ཞེས་བཤད་དེ།འདི་ནི་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྫས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་བདག་སྟེ་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་བསྡུ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་མེད་འཇིག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་ སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།རྣམ་གྲངས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འདི་ལས་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ལས་ཐ་དད་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་གྲངས་རྗེས་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རྣམ་གྲངས་ལས་ཐ་དད་པའི་ལུས་སོ་སོར་སྣང་བ་ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རོ་གཅིག་པའི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སྣང་བར་མི་མངོན་ནོ།
如是,若勝義中實體與差別無別,則相亦不應有差別。為顯此義,“如是實體與差別”等,凡與返異體性差別之自性者,即具返異,如差別之自性。實體亦與具返異之體性無別,此為自性因。 或者,凡與隨行體性之體無別者,即為隨行體性,如實體之體性。樂等差別亦與隨順體性之體無別之自性,此唯為自性因。若不爾,由成就與樂有別故,定成差別。若具相違法亦為一,則無別之言說定斷絕,此為返遮之能害量。 以”是故”等作結,以”唯自我等”等之聲,攝取瓶、谷等。以”生滅”等說明能立之第二果,因彼實體亦許由差別體性具生滅故。是故,為防能立所立不全之疑,說”如決定自性”,此為決定亦為實體等體性之我即自性之總攝別相。 以”是故無隨行壞滅”等作結。不僅由與差別無別自性故,實體之體隨行性不成,且由此,即由不見與差別有別之相故,此為無之言說境,為顯此義,說”差別隨行體性”等。是故,所說”隨行實體體性由現量成”不成立,因於許為現量之任何識中,不見與差別有別、各別顯現、隨行一味之實體體性。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ་རྣམ་གྲངས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དོན་བྱེད་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དུ་མའི་རྣམ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཐུན་མོང་བ་ནི་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་གོས་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེར་རུང་བ་ནི་ནུས་པའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐུན་མོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའི་དོན་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་གྲངས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དོ། །ཐུན མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ནི།གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི། དེ་དག་ལ་གྲངས་ཐ་དད་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཡང་གཞག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཚུངས་སོགས་ཤེས་བྱའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗེན་པ་དང་ སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་ན་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རྟོག་པ་མེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདྲ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ལྗང་གུ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ ཁ་དོག་མི་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་ན་མི་འདྲ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ངོ་བོ་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་ཡང་མཚུངས་པ་དང་།མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། མཚུངས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་གཟུང་ངོ་། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་མིང་ཐ་དད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བུམ པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གང་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།
若如是,當無異於差別之實體自性時,如何成立數等差別?為答此問,說”種種義能作用”等。色等差別由共與不共有別故,能作種種多相之義。其中,共相為持水等相。不共相為染衣及生眼等識之相。“能”即功能,如是配釋詞義。 其中,為令知曉一切同時趨向共同果故皆為因性,即使無不異之實體體性,彼等差別亦以”瓶”等聲詮說為一數之差別。于欲說趨向不共果者,種種數即于彼等安立差別數與差別果。 若問:“云何為相有別?“故說”同等所知因”。于生熟等位中,雖剎那剎那壞滅,然生起相似形相時,由無分別領受境已,於一切位中成為”瓶”等相似認知之因。 當生起綠色、紅色等不同色相時,為不相似認知之因。如是,即使無一體隨行,亦成為相似與不相似之因。如是安立隨行與返遮之理,此為相異安立。以”同等”等攝取不相似認知。 若問:“云何名有別?“故說”如是相”等。如是相,即種種義能作用、相似等認知之因、色等境事,凡有”瓶”及”色”等名言者,即說為彼。凡有如是義之聲與認知者,即說為彼,配釋為”彼等之境”。
།དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ་ ཞེས་མཇུག་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི།སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། །འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་རྫས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་ དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་བྱ་བ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་ལས་བདག་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པོ། །གང་ཡང་རྫས་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་སྣང་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ལེན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ།འདྲེས་པ་ནི་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་མི་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདྲེས་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི་ དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཆ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ན་ཡང་མིའི་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཆ་མེད་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འདྲེས་པ་སྟེ། གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་དམིགས་སོ། ། དེ་འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཚུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཚུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་འདི་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་གྱི་སྒྲས་རང་བཞིན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །འདི་ལྟར་ཚུལ་གཉིས་ཏེ་། རང་བཞིན་གཉིས་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གཅིག་ལ་གཉིས་རིགས་པ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཉིས བསྟན་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི།དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །གང་ཡང་མིའི་སེང་གེ་དེ་ཡང་གཅིག་པུར་ཏེ་ཚུལ་གཉིས་སུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། མིའི་སེང་གེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་རྩོད་པའི་རྒྱུ་གཞིར་གྱུར་པ་མི་འཐད་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་སེང་གེའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡུལ་གནོན་པའི་ངོ་བོར་རོ།
因此,通過總結說明諸事物無我性由現量成立:“生與滅”等。“差別”即色等及自證本性之苦等。“唯”即離一不異實體之體性,因為常法與次第及同時作用相違故。 此等為生與不生法性,作用合理,故由此等具作用相之有之因相,亦可推知無我性成立。 對於所說”實體即所緣體性無顯現”等,以”然而”等迎遣他人疑慮。“和合”即成一體性。故雖有實體體性,分析時不顯現,此為其所思。 解釋和合之因即”是故二相無分”等。是故,即因為我等事物雖具二相,然如人獅,許為無分。因此,由無分故彼為和合,以具二體性故不別別可得。 為顯示”此乃汝所說相違”故,說”然若二相”等。若是無分,則”二相”相違,因為此言說以種種義為因故。何以故?因為”相”字詮說自性故。如是,二相即有二自性者,名為二相體性。一自性中二亦不合理,因為一性將成過失故。 汝唯說二自性而已,一事物中亦無二相,因為一與多性互相排除而住為相故。又說明人獅亦不成一與二相:“人獅亦”等。“亦”字表示不僅諍論所依不成立。“彼”即人獅。“如是”即以種種支分極廣鎮壓境之體性。
།གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྦྲང་བུའི་རྐང་རྗེས་ཙམ་གྱིས་ བསྒྲིབས་ན་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་བསྒྲིབས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ནོར་བུ་གཟིའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་རྒྱས་པར་ཡན་ལག་ཅན་དགག་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ ལས་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་བརྟག་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།གཞན་གཉིས་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའི་གསང་བ་པ་རྣམས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གཞུང བསྟན་པའི་ཕྱིར།ས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་དང་། གཅིག་པུའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་པར་སྨྲ་བ་དག་གོ། །འདིའི་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་ བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གིས་དེ་དག་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ས་ལ་ སོགས་པ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དེ།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ་། ཉེས་པ་ཆུང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་ཙམ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཉེས་ པ་ཆུང་ངུ་ཡང་བརྗོད་ཅེ་ན།རྟག་པ་ཉིད་བརྗོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་བ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ། །ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྗོད་ལ། དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་གནས་སྐབས་གཅིག་ཐམས་ཅད་ཉིད་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་རེས་འགའ་གཟུགས་སྣང་ལ།ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྟག་པ་དང་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ དེའི་ཚེ་གོས་ཁྲ་བོ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།
否則,就不會如此顯現,因為即便被蜜蜂足跡般遮蔽,也將導致被如是相遮蔽之過失。此亦明瞭寶石具種種顏色等。此亦將廣說破斥有分之理,如是思維。 此為《真實性集難解》中空行所觀察之我性觀察第十品。 其他無二見所緣之密宗者們,執地等轉變體性之知為常一自性。為說明彼等宗義,故說”地等”。“彼體性”即地等轉變體性常一知之體性之義。“其他”即密宗論者。 若問此之量為何?說”所取相”等。除識外,彼等所顯現之地等,無有成為所取相者,因為無有分及極微故。因此,以理勢定知此等地等唯是顯現於識之體性。“此等”即地等。以”彼等”等作答。“具小過”者,因許唯識具理故。 若問如是何故說彼亦有小過?故說”說常故”。又問何故許常不應理?說”色聲等”。“常”即說彼位,非彼位即無常。識之一位不能體驗顯現一切色聲等,然而次第時而顯色,又時而顯聲等。 是故,若此等聲等成為顯現於常一識之體性,則應如綵衣顯現般同時顯現,因為彼顯現體性之識恒時安住故。
།ཅི་སྟེ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིག་ཅར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྟག་ན་གནས་སྐབས་གཞན་ ཡང་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་དག་ནི་གནས་སྐབས་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཅན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བའམ། གནས་སྐབས་ཅན་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གནས་སྐབས་རྣམས་ ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་འདིའི་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ཤེས་པ་ཙམ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་ལས་ཤེས་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གིས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་རིམ་གྱིས་སྣང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པར་གྲུབ་ན་ཐ་མི་དད་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་ སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པོ་སྙམ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སམ། འབྲས་བུའི་རྟགས་ཡིན་གྲང་། རེ་ཞིག་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་དེའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་ཙམ་གྲུབ་ན་ཡང་དེ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་འགའ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ཤེས་པ་རྟག་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ སོ།།གཞན་ཡང་ཕྱོགས་འདི་ལ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།
若又想:次第生起顯現聲等之識是另一狀態,因此不會同時了知聲等。為此說”若常則無異狀態”。因為諸狀態不異於有狀態者,故或如狀態般有狀態者也成生滅,或如有狀態者般諸狀態也應成常。 若諸狀態有別,則”此之此”的關係不成立,因為無有作用,且許常一唯識相違故。 複次,識之自性為常,是由現量成立,還是比量成立?首先非由現量,為說明此義,故說”由色等了知”等。除次第顯現色等了知外,無有經驗常一自性之狀態識,彼色等了知亦由次第經驗而成剎那剎那壞滅,則何有不異之他?如是思維:如是相之識自性無有所緣相可得,故是無之言說境。 比量亦不成立,蓋比量若是自性因或果相因?首先非自性因,因無有如是法處成立,故其自性不成。即使成立唯識法處,于彼亦無常性所立法于任何處遍及故。 亦非果相因,因常法不應以次第或同時作用,且無有其果,又未許異於彼之他果故。是故,如是則如是識自性無有任何能立量,而有現量等能破,故識成常相不應理。 複次,此宗亦不能安立繫縛與解脫之建立,為說明此義,故說”顛倒”等。
།གང་གིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་ཅིང་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་ཤེས་པ་དུ་མ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ ཤེས་པའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའི་དབང་གིས་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།[་(]རྣམ་[,]རྣལ་[)]འབྱོར་གོམས་པའི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལོག་པ་ལས་བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འབད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གིས་བདག་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ རྟག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གནས་སྐབས་གཞན་ལོགས་ཤིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་རྒྱུན་ཐ་དད་ པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་།དག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག་།དེ་ནི་དྲིར་བཅས་དྲི་མ་མེད། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་ བར་འགྱུར།།གལ་ཏེ་རྣམ་དག་དེ་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ནི་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་བཏགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱོགས་ ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཁྱེད་ཅག་བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པའི་འབད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ངལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གོམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྣལ་ འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཟློག་པའམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འདི་འབད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། རྟག་པ་ནི་མི་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
由於剎那剎那壞滅且各別補特伽羅之多識相續差別而轉,於此宗,由顛倒與無顛倒識相續生起之力,繫縛與解脫之建立不應理。因由瑜伽修習次第亦生起轉勝清凈智,由不清凈識相續滅故得清凈解脫,是故為得解脫義之精進有果。 又汝等所說常一識自性之宗,于彼如何一識自性之補特伽羅成繫縛與解脫?若識恒為顛倒自性,爾時無有他狀態滅故,不能建立解脫。若又是無顛倒,爾時恒為清凈自性故,不成繫縛。 我等則許由相續差別而了知染污與清凈,是故繫縛與解脫建立應理。如說:“染污及清凈,彼有垢無垢,若非彼染污,一切有情解脫,若非彼清凈,精進成無果。” 若又謂繫縛與解脫唯是假立非勝義,于彼假立亦當說因。無常識宗之因已說。如是則汝等為得清凈解脫、出離輪迴而修真實性之精進唯成勞苦果盡,為說明此義,故說”瑜伽修習”等。 若瑜伽師由修真實效能有所遮遣或趣入,爾時此精進有果。然此首先不能作顛倒,因顛倒即是其自性,識為常性故不能斷,以常法不壞性故不可舍離。
།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བསྒོམས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་རིགས པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་གསང་བ་བའི་བདག་བརྟག་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།གནས་མའི་བུ་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་དགག་པའི་ཕྱིར། ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མའི་བུ་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་ བདག་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་སུ་རློམ་ན་ཡང་བདག་གང་ཟག་གི་ཐབས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དག་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།གང་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མེད་པ་གསུང་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་ ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།བདེ་བར་གཤེགས་པ་པར་རློམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་། རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་ པའི་ཟ་བ་པོ་དང་།གང་ཡང་ཕུང་པོ་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པས་འཁོར་བ་པ་དང་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མིང་ལ་རྩོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གང་ཟག་པ་བརྗོད་དུ་མེད་ པ་ཉིད་ལ་རིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བདག་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་རྟག་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ལ་སོགས་ པར་མི་རིགས་ཏེ།དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་རྟག་པའི་མཐའ་བཀག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །འོ་ན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ་རག་མོད་ཅེ་ན། དུ་མ་སོགས་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་མང་པོ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་གཅིག་ཏུ་ཡང་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་ན་གང་ཟག་གཅིག་སྐྱེ་སྟེ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།
由修真實性智亦不能成就,因為是其自性,由識為常性自性故,真實性智一切時恒住故。是故此不應理。 此為《真實性集難釋》中觀察密教我品第十一。 為破除犢子部遍計之補特伽羅,故說”有些”等。“有些”即是犢子部。彼等雖自詡為善逝子,然以補特伽羅之方便,了知不可說異不異於蘊。對於承許為說無我之世尊善逝子者,云何執著非真實性之我見?為顯示此義,以譏諷語說”雖詡為善逝”等。 如是,異熟善不善業之作者,及自作業果可意不可意之受者,又舍前蘊取后蘊而輪迴與解脫者,此即是我之相。此一切皆許屬補特伽羅故,唯是名言諍論而已。 若問補特伽羅不可說性有何理由?故說”外道”等。若補特伽羅異於諸蘊,則成外道所計我見。如是則我成常,常我不應理為作者受者等,如虛空遍一切故。亦違世尊遮常我邊及說諸法無我。 若謂是非異耶?故說”多等”等。若補特伽羅即是色等諸蘊,爾時由不異於多蘊故,如彼自性,補特伽羅應成多性,然亦許為一,如說:“世間生時一補特伽羅生,譬如如來。”
།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་ཟག་ཀྱང་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆད་པ་སྨྲ་བ་དགག་པ་མཛད་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།དེ་དག་ལ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱེད་ཅག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་། གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འདི་ལ་ ཁྱབ་པ་གྲུབ་ཅེ་ན།དངོས་པོ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་། གཞན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་སྟེ། གོ་སྐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ ངོ་བོ་མེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བརྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་རྣམ་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྟེན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་ སོགས་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་དངོས་མེད་ཉིད་ལ་སྟེ།རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བསྟན་དུ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་ཏེ། དེ་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ལས་གོ་སྐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གོ་སྐབས་གཞན་མེད་ ཅེ་ན།གང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་ལ་མེད་ཅེས་དགག་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་གཞན་དགག་པ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་ སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།།སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ཏེ་ཚོར་བ་ལ་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་ཏུ་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།
“等”字所表即包含無常性等。如是,補特伽羅亦如諸蘊應成斷滅。是故應成所作皆成無用。世尊亦遮破斷見,因此成立有不可說之補特伽羅。 以”對彼等言”等,顯示汝等以”因不可說”之自語,已說明補特伽羅非實有。 論式為:凡於實法不可說一異者即非實法,如空中蓮花。補特伽羅亦不可說一異。此為能遍不得。相違法為受等。 若問此中能遍如何成立?故說”實法”等。實法不出一異之外,因無他處故。若非如是,色等諸法亦應成互不可說。是故,于無體性、無自性者計為不可說,而於實法則不然。 云何?故說”異非異分別”等。唯于實法有異非異之分別,于無實法則不然。故於無實法可說不可說一異等,即于無自性可理解,而於實法不應理解為不可說一異等。連貫之義為:于彼除異非異外無他處故。 復問:云何無他處?故說”若此”等。如是,補特伽羅非色等自性,此謂彼中無,此遮遣即說異於色等,因於實法遮遣他實法,若無成立他自性則不生故。 論式為:若法離某自性,則異於彼,如受之於色。所說補特伽羅之實法亦離色等自性。此為自性因。
།གང་ཡང་ དངོས་འདི་དེ་ཉིད་མིན་པ་བཀག་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་དོན་གཞན་བཀག་པ་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་འགའ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་བཀག་ པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་ལས། དོན་གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་དོན་ གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།གང་ཟག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་ པ་གྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ན་གང་ཟག་རྟགས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་གང་ཟག་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དམ་བཅས་པ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་མཇུག་ སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི།གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གང་ཟག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་ཆེས་གསལ་པོར་འཐོན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འགལ་བའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་ པ་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཟག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དག་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་དུ་མེད་ པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་ནི་ཚོར་བ་ དང་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་ལ།གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཕན་ཚུན་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若遮遣”此實法非彼自體”,即是遮遣”非彼之體性”,此唯表達一體不異,因為對實有法遮遣異義,若無成立一體則不生故。若非如是,若彼不說任何自性時,因遮遣一切自性故,則唯成無實法。因為無實法之相即是遮遣一切自性故。 論式為:若某實法是從某處遮遣異義之自體的一體性,則彼即是彼體,如色從自性處遮遣異義之自體的一體性。補特伽羅亦是從色等處遮遣異義之自體的一體性。此為自性因。因實法不出于彼實法之一異故,根本因之能遍得成。 如是,首先顯示若許不可說性,則補特伽羅成為能立。若許補特伽羅為實法,則不應理解為不可說,若非如是,則成與自許相違。思及此義而作結論說:“補特伽羅非異於蘊”等。 複次,當汝等說補特伽羅不可說時,即以極為明顯之語說補特伽羅異於諸蘊,為顯此義故說”相違法相屬”等。 論式為:具相互舍離而住之法者,彼等互異,如具有有身與無身之法的色與受。蘊與補特伽羅亦具可說與不可說等相互矛盾之法。此為自性因。 為顯此因非不成立故,說”如是從受等”等。如是,許補特伽羅于受、想等不可說一異,而色、受等於彼受等互說為異,是故因非不成立。
།འདི་ལས་ཀྱང་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ སྟོན་པ་ནི།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ནི་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།།གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་དང་ གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་དུ་མ་ཟད་ཀྱི།འདི་ལས་ཀྱང་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ནི་ཡོད་ པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ།དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པ་ དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གང་ཟག་བརྗོད་དུ་མེད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྐད་ ཅིག་མ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ཉིད་ལོག་པ་ན་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། མི་རྟག་ཉིད་དུ་བརྗོད་མིན་གང་། །དེ་ནི་འགའི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་ཟག་རྟག་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་ བྱེད་པ་འགལ་བར་གྱུར་ན།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྟག་པར་ཡང་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དོན་དམ་པར་ནུས་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོའི་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
為顯示由此亦成就具相違法,故說”色等諸蘊”等。因說”一切有為法皆無常”故,色等是應說為無常性。而補特伽羅非如是應說為無常性,因彼於一切方面皆不可說故。 因亦非不定,因差別言說之因僅此而已故。若非如是,則一切差別當成一法,如是則成同時生滅之過。 不僅顯示因不可說一異故補特伽羅非實法,亦從此處顯示因不可說無常性故是無實法,故說”有性之相”等。此即是有性之相,實法之自性即是此,即是能作所作。無實法之相即離一切功能故,由此義勢,具能作所作相者即安立為實法性。 彼所作唯定於剎那性,即是為剎那性所遍之義。常法于次第與同時作用相違故。是故,如是若補特伽羅不可說為剎那性則非實有,因於彼處其能遍之剎那性遮遣故,如樹性遮遣則遮遣無患子樹性。 如說:“不可說無常性,彼非任何因。” 若作是念:若補特伽羅是常,則彼時其次第與同時作用相違。因如是不可說無常性,亦如是是常故。是故此于勝義中無功能相違性。 此非正理。如是離二相之實法自相不應理,因常與無常互相舍離而住之相故。
།དངོས་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་གཏོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཏང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་ གང་ཟག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྒྲར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་མ་བཀག་སྟེ།རང་དབང་ཅན་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འདི་འདིར་དཔྱད་པར་ བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་གནས་པ་འཇིག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་རྟག་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་ པ་བཞིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ནི་རིམ་ དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་།གང་ཟག་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལོག་པ་ན་ཡོད་པ་ལྡོག་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་ ཡིན་ནམ།སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པ་ལ། འདི་ནི་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་། གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཤེ་ན། ལུང་དང་འགལ་བ་དག་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ གང་ཟག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལུང་བསྟན་པར་འོས་ན་ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་གང་གིས་འདི་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་གང་ཟག་བརྟགས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ནི་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི།མེད་དོ་ཞེས་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བརྟགས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་མ་གསུངས་སོ།
舍取一種實相時,若無取捨其他相則不能生起故。我等未遮止執著補特伽羅不可說之聲,因唯依自主意欲者任誰亦不能遮止故。然此處當觀察補特伽羅之實法是否於一切自性中存在或不存在。 若存在,則彼時即是常性。所謂常者非是其他,乃是恒時安住、無有壞滅之自性,即名為常。如說:“若其自性無壞滅,智者說彼即為常。” 若是不存在之主張,則彼時此即是無常性,因無常之相即是不住之自性故。是故,除剎那與非剎那外別無他蘊,而剎那性者以次第與同時作用相違故,以剎那性遍於具能作所作相之有法故,于補特伽羅處,剎那性遮遣則有性遮遣得成。 若補特伽羅不存在,為何世尊于”命即是身耶?命是他者身是他者耶?“之問,說”此不予記別”?為何不說”實為無”耶? 故說”于違教法等”。若有法補特伽羅成立,則彼時應記別其一異等法。然若有法本身未成,云何說示彼之無法?如兔角等無法,不可能有堅利等可記別者。 是故,世尊為顯明補特伽羅假有性故說”此不予記別”,而未說”無”。因異於其他有法之自性故。或為遮止執著假有亦無之見,對於不具觀空性根器之所化眾生,顧及其意樂故未如是說”無”。
།ཇི་སྐད་དུ། ལྟ་བའི་མཆེ་བས་སྨས་པ་དང་། །ལས་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། །སྟག་མོས་ཕྲུ་གུ་ཁྱེར་བ་ལྟར། །རྒྱལ་བས་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་མཛད། །ཅེས་བྱ་ བ་དེ་ལྟ་བུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པས་མཛོད་དང་དོན་དམ་པ་བདུན་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པར་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩོན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། མེད་པ་པ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གང ལས་སེམས་ཅན་བཏགས་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་ལྡོག་པ་མེད་པ་བརྒྱུད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་གོ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་ པོ་ཞེས་གདུལ་བྱ་མེད་པར་བལྟ་བར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་དགེ་སློང་དག་ཁུར་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཁུར་ལེན་པ་དང་ཁུར་འདོར་བ་དང་། ཁུར་ཁྱེར་བ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁུར་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །ཁུར་ལེན་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ཁུར་འདོར་བ་ནི་ཐར་པའོ། །ཁུར་ཁྱེར་ བ་ནི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་།ཁུར་ཉིད་ཁུར་ཁྱེར་བར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚོགས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དུས་མཚུངས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་ཚོགས་པའི་ཐ་སྙད་རྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བ་ལ་རྒྱུན་ཞེས་བསྟན་ཏེ།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་དག་གི་སྒྲས་བསྟན་པས་དེས་ན་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་ཏེ། ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པས་ཁུར་དང་དེ་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལྷག་མའོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་དང་པོས་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཉིས་པས་ནི་ཁུར་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གང་ཟག་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཟག་ཏུ་རློམ་པའི་ཕྱིར་རོ།
如說:“如同見解之牙所傷,及觀待諸業壞滅時,猶如母虎銜其幼子,勝者如是演說諸法。“此等義理,世親阿阇黎等於《俱舍論》、《勝義七十論》等中已明顯闡釋故。若已精進,則應如是了知。此處因恐文繁而未書,應當如是思維。 若如是者,云何解釋”有化生有情”之說?為遮除無見者故,說有情之說具大悲心,顯示種種,無有相違。此為余語。心相續中假立有情,世尊觀待輪迴相續不斷而說有情。若非如是,則因無因果剎那相續,諸行亦無可知,由無後世故後世不成立,將成無所化眾生之見。 若爾,“諸比丘,我當爲汝等說重擔,及取重擔、舍重擔與荷重擔。其中重擔即是五取蘊,取重擔即是有,舍重擔即是解脫,荷重擔即是補特伽羅”,此說云何解釋?若謂重擔自身不應成為荷擔者。 說”眾聚等”者,其中欲說為眾聚者,唯是同時諸蘊,依于眾聚之假名。彼等因果不能同時生起,故說為相續。由一分思維之因所成相續與眾聚,以聲顯示,故以眾聚等意,即以眾聚等意趣宣說重擔及荷擔等無有相違。此為余語。第一”等”字攝取相續等,第二”等”字攝取重擔等。其中諸蘊眾聚即以相續等體性慾說為補特伽羅荷擔者,因世間于彼起補特伽羅增上慢故。
།དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཟག་འདིའི་རིགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ། རུས་ནི་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་། འདི་ལྟར་ཚེ་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཟག་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཕུང་པོ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རྟག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་གཞན་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁུར་ལེན་པ་ཡང་ཕུང་ པོ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕུང་པོ་གཞན་དེ་དག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་སྔ་མ་དེ་དག་ཉིད་ཁུར་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་ལ། གང་དག་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཞེས་གསུངས་པས་འདི་ནི་ཤེས་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བར་བྱེད་པར་སྨྲས་པ། བདག་ཁས་མི་ལེན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་འདི་དོན་དང་ལྡན་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཙུན་པ་གཟུགས་བདག་མ་ལགས། བཙུན་པ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མ་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་གཟུགས་འདི་ནི་ཁྱོད་མ་ཡིན། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁྱོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་བཀག་ལ་ འདི་ནི་ཁྱད་པར་བཀག་པ་ཡིན་གྱི།སྤྱི་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཁས་མི་ལེན་ན་ཡང་སྤྱི་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཁྱོད་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དགག་པ་ནི་གཞན་སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གཡོན་པས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ གཡས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ཀྱང་མི་མཐོང་ན་གཡོན་པ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དེ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ན། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་བདག་ ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའམ་གཞན་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཡོད་དོ་ཞེའོ།
正因如此,當世尊問”誰是荷擔之補特伽羅”時,說道:“具壽,此補特伽羅種姓如是,族系如是,食用如是之食,感受如是苦樂,如是長壽”等,以此顯示補特伽羅。 為顯示唯應了知蘊聚相之上有假立,而不應了知如他人所遍計之常住實有他體,故作是說。應當必定如是了知,若非如此,則取蘊亦將如補特伽羅般顯示為離蘊別體,而不攝於蘊中。 為令彼等后蘊生起,故說前蘊為重擔,所有果位之生即說為荷擔者,此非能了知。 明說者言:若不許有我,則如來此言不能安立為有義。以何故?“大德,色非我,大德,受、想、諸行、識非我。“如是”諸比丘,此色非汝,受、想、諸行、識非汝”,此說遮遣色等諸蘊為我慢之境,此乃遮遣差別,非遮遣總體。 若不許有我,則應遮遣總體,然因非是汝體及我體,若無他法成立,則遮遣差別不應生起。譬如說”左眼不見”時,即了知右眼能見。若彼亦不見,則說”左眼”無義,應當僅說”不見”而已。如是於此,說”色非我”乃至”識非我”時,即顯示有與彼相違之我。彼或不可說,或為他,然於一切處有我。
།འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་དག་ནི་དགག་པ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་མཐོ་བ་ བློ་གྲོས་ངན་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།གཟུགས་བདག་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་པའི་བར་དང་། གཟུགས་ལ་བདག་གནས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གནས་པའི་བར་དང་། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ནས་བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་བར་དང་། གཟུགས་ བདག་གི་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་པོ་ལྔ་དགག་པའི་ཕྱིར། དེའི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བཀག་པ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བདག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་དག་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ལྟ་བ་ཅན་ཏེ། བློ་གྲོས་བླུན་པོའི་དོགས་པའི་གནས་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་བཟློག་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་སྒྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་བཞེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་པ་པོ་ལེགས་པར་མི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ན་སྟོན་པ་པོ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ ལས་གནས་མའི་བུ་པའི་བདག་བརྟག་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི རང་བཞིན་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་གཅིག་གིས་གསལ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གཞུང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཀོད་པས་ཚིག་རེ་རེ་ནས་བརྗོད་ནས་སུན་འབྱིན་པ་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངལ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ།ཐབས་སླ་ལ་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སུན་ འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གཞན་ཁ་ཅིག་དག་གིས་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་བཀག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འདོད་དོ།
於此說道:“關於’遮遣諸差別’等,此中顯示:對於愚鈍者而言,有二十種高聳的薩迦耶見之峰,即:色是我乃至識是我,我住於色乃至我住于識,我具色乃至我具識,色屬我乃至識屬我。 其中,為遮遣前五見,對持此見者以差別方式遮遣為妙。所謂’色是我’等見,具有此等見解者即是持此見者。唯對愚者疑惑之處,隨說而遮遣,於此並非許有任何成立。若非如此,說話不善巧攝受聽者,則說法者將不具擇慧。” 此為《真實性集難釋》中《犢子部我論》第十二品。 為成立”動”之差別,故說”或者”等。雖然僅以成立一切法剎那壞滅,即能顯明他人所遍計之自性、自在天等一切法聚之成立,然我等廣造論典,逐一宣說而作破斥,此唯是徒勞而已。以方便簡略即能破斥故,此為其密意。如是,某些他者不許自性等一切于生已即滅或無相續之所依。
།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དང་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མར་ འཇིག་པ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ནས་གང་ཟག་གི་མཐར་ཐུག་པ་བཤད་ཟིན་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། རྫས་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲ་དང་། དོན་དག་དང་། ཚད་མ་དང་། གཞལ་ བྱ་དག་དང་།ནོར་བུའི་གཟི་ལྟ་བུར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་། དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པས་ཁས་བླངས་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པས་འདོད་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་ཚོགས་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་བསྒྲུབ་པར་ བྱའོ།།གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བྱས་དང་མ་བྱས་ཉིད་སྒོ་ ནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ན། བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ཕུང་པོ་གཉིས་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལ་ནི་མ་ བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དག་གིས་ཏེ། གནས་མའི་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་དེའི་འདོད་པས་བློ་དང་སྒྲ་དང་མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དག་ ཡིན་ལ།ས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་དབྱེ་བས་གནས་པ་ན་རེ་ཞིག་གང་དག་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཚད་མ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱི་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་པ་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།
因此,思維著”僅以成立此及一切法之遍行相的剎那壞滅,即可遣除”,我等已說明從自性等乃至補特伽羅為止,以及將要宣說的種類、功德、實物等,聲音、對境、量、所量等,如同寶石光澤般具有種種色相的事物,三時執行的體性,順世外道所許的四大種,以及勝論派所許的無差別吠陀聲聚,為明顯顯示這些,當成立剎那壞滅。 所謂”明顯”,是為顯示能成立此的三相因。因此,將顯示:於此所觀察的所詮事物中,即圓滿含攝一切論典之義。 若問:“此如何成立?“故說:“由作與非作”等。當正理派等認為連一個剎那性事物也不存在時,他們從作與非作的角度將諸事物安立為僅有兩類。其中,有些是所作,如瓶等;有些是非所作,如極微和虛空等。 其他如犢子部等則許諸事物以剎那與非剎那分為兩類。即依其主張,心、聲音、火焰等是剎那性的,而地、虛空等則是非剎那性的。 因此,當以如是見解差別而住時,首先以諸所作性為前提而說量,為顯示此義,故說”其中”等。以”一切滅無待他因而住故”,此顯示具三相之因。 為明顯顯示此義,故說”若事物”等。論式為:凡於某事物無所待者,即決定為彼之體性,如等無間果聚決定能生自果。具生的所作事物于滅亦無所待—此為自性因。
།རྒྱུ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་ནི་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའོ།།ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་ངེས་པའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གང་དག་གང་དུ་ཡང་མ་ངེས་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་མ་བཏང་བ་སོ་བཏང་བ་དག་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡང་ ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གནས་ནས་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་དངོས་པོ་འཇིག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །འདི་དག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་ལྟོས་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་གང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འམ་རེས་འགའ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ག་ལས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་། འདི་ལྟར་ཡུལ་དང་ དུས་གཅིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ན་།ཇི་ལྟར་མི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། འདི་ལྟར་དེའི་ལྟོས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་ན།འོ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་དག་འཇིག་པ་ལ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་མཐོང་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་བློ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ མི་ལྟོས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱས་ནས་ལན་གདབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྐྱེ་བ་ཅན་ཀུན་འཇིག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ རྣམས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་མི་འདོགས་པ་ཡང་ལྟོས་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
所謂”他因”的自性因也異於能生。關於此”決定”之因,故說:“如是從自因生”等。“如是”的含義是由決定的體性而生。 或者,若有些于任何處都不決定者,則彼等於彼亦非無所待,如瓶等可成為未破與已破等—此為此處之異品喻。 然而,此因豈非不定耶?如是,諸事物雖于壞滅無待他因,然而住後於其他處所和時間中事物可能壞滅,故未成立欲證彼等生已即壞。 故說:“若此無所待”等。“此”即壞滅。“由無所待故”即由無待于其他處所和時間故。若某于某無所待,而於某處或某時生起,則彼時由待彼處所和時間故,即非無所待。 因此,何來不錯亂?如是,捨棄一處所和時間而趣入其他處所和時間等時,如何稱為無所待?如是,彼之所待即是如是安住性,而非意欲,因為彼離分別故。 若許”由於一切方面無所待故”為因義,則因不成立。如是,見有些于壞滅待得等,如瓶等。又,雖說心、聲等以無所待而著稱,然縱使不待錘等,亦待處所和時間,故因不成立。 為遣除此疑而作答故,說:“具生皆于滅”等。“一切”即於一切處所、時間等,具生者不待壞滅因之義。因為所許為壞滅因者皆無少許作用,由無益故。無益者不應待之,因將有太過之失故。
།ཇི་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པ་བྱེད་ན་རེས་འགའ་དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ་བྱེད་དམ། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བྱེད། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ གཉིས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར།གཉི་གའམ་གཉིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་གཏོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་སྒྲུབ་དང་དགག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་མཐུན་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་ པ་ཡང་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ།རྒྱུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་འདི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་འཇིག་པར་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ། ། ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ན་ཆ་ཤས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དེའི་དུས་ཕྱིས་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་རང བཞིན་གཞན་བྱེད་པར་འགྱུར།གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ན་གང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དུས་ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་འཇིག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་ན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཇི་ ལྟར་དེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་བྱེད་པ་ན་ཕན་བཏགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་འཇིག་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
若問:“如何一無所為?“故說:“如是”等。作壞滅時,是暫時的事物還是非事物?其中若是事物,則此具壞滅者是作為與事物非異體還是異體?因為對於存在的事物,不出此二種分別,故非二者或非二者之外的其他方面為理,因為舍取一法時若無舍取他法則不生起,且已說明於一法中相違的成立與遮遣不應理。 其中,首先非異體這一方面不應理,因為事物的自性唯從自因生起,不從相違和無因生起故。彼亦如事物自性成立為與彼無別故。已成者亦不應再造作,因將導致因永不息滅之過失。 若念:“此事物並非由自因成就一切自體,故由他因獲得所說能壞滅的另一自性。“故說:“事物自體”等。以分支而成就的單一自性中不存在二性。然而,事物唯是無分,且彼由自因生起時以一切自體而生,如何后時由他因造作另一自性?若某法成就時某法未成就,則彼不應為其自性,因為無別相即是成就與安立一致故。是故,后時所生的壞滅事物即是自性。若為某者,如何能成為彼?故此全無所是。 若是異體方面,則于彼中亦顯示壞滅因於事物全無所作,故說:“異於事物”等。作為他者時非謂有益,因將有太過之失。亦不應說由作與彼相關的壞滅而成為於事物有益,因為相關性未成立故。
།འདི་ལྟར་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ མེད་ལ།དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་ པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་འབྲས་བུའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་འཛིན་པ་དང་། རྗེ་ངར་གཅོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འཇིག་པ་ཐ་དད་པ་དེས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་དང་། གེགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པའམ། སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའམ། གེགས་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མདོར་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་སྔར་གྱི་རང་ བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒྲིབ་པ་དང་གེགས་བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་ཐ་དད་པ་དེས་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཇིག་པའི་མིང་ཅན་དངོས་པོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པ་ དངོས་པོའི་འཇིག་པ་བྱེད་པ་ན་ཅི་གཞན་ནམ།གཞན་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་ཞིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ན་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་འདི་ལ་ཡང་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལའང་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པ་དང་། འཆད་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་འཇིག་པས་འཇིག་པ་གཞན་བྱེད་ན་དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནས་དངོས་པོ་མེད་ པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ དོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དངོས་པོ་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།
由於承許為異體,故無以其自體為相的關係,亦無從彼所生之相,因為彼從壞滅因本身而生。亦無其他事物關係。即便有關係,因為是異體事物,如是將導致成為所見等果。所見本身為果,故為所見之果。“等”字包含持水、斷慢等。 若謂:“由彼異體壞滅遮蔽及障礙故,不作所見等果。“故說:“彼之位”等。于不損害或不生起事物自性差別者,不應理有遮蔽或作障礙,因將有太過之失。是故,總之,因為無遮無障是先前自性,故不應理有其遮蔽與障礙。 若念:“如前不會導致所見等過失,因為彼異體壞滅令事物壞滅故。“故說:“名為壞滅事物”等。壞滅作事物之壞滅時,是異體耶?非異體耶?或以已壞相而作壞滅時作壞滅?對此亦如錘等一樣,相同分別隨行,于彼等已說及將說過失。 “于彼義亦”者,謂若此壞滅作他壞滅,于彼亦隨行,意即異體等分別隨行。如是首先顯示非成事物已,為顯示亦非成無事物,故說:“若無事物體”等。 能作事物因,而非無事物,因為是離一切自性相,故於彼無少許可為因緣所生體性。是故,無事物體即遮遣事物體性的壞滅,任何皆不能作,因為如兔角無事物故。若不爾,因為是果,如芽等當成事物。
།སྦྱོར་བ་ནི་གང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ཡི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་ནུས་ པས་སྐྱེད་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་ནུས་པས་ཐོབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྩོད་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ ཡོད་པ་དང་འདུ་བ་འམ།རང་གི་རྒྱུ་དང་འདུ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། འཇིག་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་དང་འདུ་བ་འམ། རང་གི་རྒྱུ་ལ་འདུ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འཇིག་པ་དངོས་པོ་ ཉིད་ལ་རག་མོད།དེ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་དངོས་མེད་གང་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ཇི་ལྟར་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་དོགས་ཏེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། མ་ཡིན་དགག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ལ་རྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ དབང་གིས་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིས་འཇིགས་ནས་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་དངོས་ པོ་མེད་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མེད་པར་དགག་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་པ་ཉིད་གསལ་རབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་ན་དགག་པ་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུར་འགྱུར་། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་རྣ མ་བུག་པས་སྨྲས་པའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་དག་བསྟན་པར་འདོད་ན།དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དུས་དག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱེས་པ་ལས་སྔར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་འཇིག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
論式為:凡是果者即是事物,如芽等。壞滅亦是果,此為自性因。為證此遍,故說:“因由因力生”。由因力所得之自體差別即名為果,即成事物體性之差別。於此義,正理派等亦無諍,如是說有及和合,或與自因和合為果性,而壞滅則無有及和合,或與自因和合,因為將如實等成為有性及所依性故。 若謂:“如是則壞滅依賴事物性,於此有何過?“故說:“如是凡無事”等。又如何能成無?對此說:“非遮依”,意即因依非遮故。由欲說之力,從某事物說與相不相順之事物性為無事物。于彼亦如前所說過失,異體等分別隨行。 若因懼此過失,承許非遮體性之壞滅非由無事物因所作,那麼是什麼?若承許是無遮體性,于彼亦汝等已明顯顯示壞滅因全無所作。為顯示此故,說:“若謂不作事物”等。如是若是無遮,因與遮作相關故,作無即不作事物,由遮故顯示壞滅因非作者性。若非作者,如何成因?是故全無壞滅因。 若欲顯示量以成立數論師所說壞滅有因性,故說:“於事物有時”等。如是於事物有時非壞滅,因將成無剎那住故。生前亦非,因不應理未生壞滅故。
།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཞིག་པ་ནི་ཡང་འཇིག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་བར བྱས་པ་ལས་འབར་བ་བཞིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དུས་ངེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། དུས་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཡིས་ཁྱབ་ པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།།ལྟོས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །འདི་ ལས་ཀྱང་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོའི་དེ་མ་ཐག་བྱུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྨྲས་ཏེ། འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ པས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་།མ་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པས་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་གསལ་བྱེད་པས་སྨྲས་པའི་རིགས་པ་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲས་ཏེ་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་ སྨྲ་བ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།ཅི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་གཉིས་དམིགས་ཏེ། རྟག་ པ་དང་མེད་པའོ།།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།མེད་པ་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
石女子等未生者本身即非壞滅。后長時亦非,因第三剎那等中已壞者不應再壞,如已成灰之火。然於事物無間第二剎那為壞滅。如是如芽等,由時定故,成立壞滅有因。時定即是說因其為有時性故。 為證此遍故,說:“于無所待者”等。無所待者不應為有時性,因將成永有等過故。是故由其為有時性故,此成有因性。為顯此亦得成故,說:“由生事物無間故”等。是故如是說此三因:壞滅有因,因為是有時性故,因為佛亦許其於事物生無間即生故,因為得未生體性故,如其他剎那。異品則如兔角等。 此中明論師所說理亦他者,說此等。彼如是說:于說壞滅無因者當作觀察:為因無因故如空中蓮花等無壞滅耶?抑或因無因故如虛空等是常性耶?汝宗見二無因:常與無。如是除有無外無餘相。若因無因故壞滅為無,爾時一切事物將成常性,因無壞滅故。複次”一切有為皆是壞滅”此定解將成無因,因於無不應有來去。若是常性,爾時事物將與壞滅共住,因遍一切處住故。此亦不應理,因事物與無事物是互相遠離相故。
།འོན་ཏེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྒྲར་གྱུར་པ་འཇིག་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མ་སྐྱེས་པ་འཇིག་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་ རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲགས་པ་ནི་མེད་དོ།།དེས་ན་མ་སྐྱེས་པ་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ནི་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པར་བརྗོད་པ་འམ། ཡང་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཀག་པའི་མཚན་ཉིད་ཞིག་པའི་མིང་ཅན་གཞན་གྱིས་འཇིག་པ་ལ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་འཇིག་པ་སྔ མ་ལ་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་དངོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པར་གྲགས་ཤེ་ན། གཞན་ མེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མེད་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་མེད་པ་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འདོད་ཅེས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་ཡང་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་མ་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་གཉིས་གྲུབ་པོ།དངོས་པོའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་གལ་ཏེ་སྤྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་འདི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ ཉིད་འདི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།དངོས་པོའི་དེ་མ་ཐག་བྱུང་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་མི་དད་པའོ་། །གང་གིས་འདི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ ལ་ནི་ཆ་ཤས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་འཇིག་པ་དེ་གྲུབ་ན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།
若不欲其共住,爾時果將不生,因其聲體壞滅常住故。如是未生者亦不應壞滅,世間中未聞兔角等未生者壞滅。故”未生者壞滅”此語不合理。 是故以”於此”等答覆一切:壞滅有二種:能立相與能破相。如是,剎那住法之體性自性動搖即是壞滅故說為壞滅,或以遮遣事物自性為相之滅名者他者壞滅稱為壞滅。對前者壞滅,若以如上所說因證成有因性作此觀察,爾時即是成立已成。此成立已成即由”何實”等顯示。 若問:“如是云何汝宗壞滅無因聞名?“故說:“因無他故為無因”。無有異於事物自身之後時錘等能壞者故,許為無因,應依上下文理解。如是有法之壞滅亦因其為有時性故,及得未生體性故,此二因得成。 若欲總說無間生者,爾時即已成立,因此事物于因事物無間已成故。若欲說此即是壞滅體性之事物無間生性,爾時因不成立,故說:“事物無間生性”等。“如是”即謂不異於事物動搖自性。于無分事物中無有分,由此能令其無間生起,因若彼體性成就,則不異於彼之壞滅亦成就故。若非如是,則彼不成其自性,此為所顯。
།གང་ཡང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་ངེས་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤངས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་བློ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མངོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ ཚིགས་གསུམ་ཆར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཞིག་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་རྟེན་གྱི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞིག་པ་ཡང་བདག་མེད་བ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འདི་ དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པར་འགྱུར།མ་བྱུང་དངོས་པོ་ལྡན་པའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་འང་གི་སྒྲས་རེས་འགའ་བ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞིག་པ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་མི་འགྱུར་བ་དེ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་པ་ ལ།ཞིག་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཞིག་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོ་ན་ཀྱང་དངོས་པོ་བཀག་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ནག་པའི་བུར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མི་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གི་འདོད་པའི་དབང་གིས་བོང་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན། དེ་ལ་བོང་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཱ་ལེ་ཀཱ་དང་རཱ་ས་བྷའི་སྒྲ་དག་ནི་བོང་བུའི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཀག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཞན་སྒྲུབ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར། གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན་འཇིག་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ དེ་ལ།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
凡言”一切有為法壞滅之決定亦無因”者,亦因此而遮破,故說”是故”。剎那住法之事物如是決定之有身者,因是彼智之因故,不致無因之過。若許滅相之壞滅有法顯現,爾時三因皆不成立,為顯此義,故說”滅性”等。 無間生性等法唯依事物,非依兔角等無事。滅亦無自性,彼無自性者,云何有此無間生性等?“無有未生事物”中,“亦”字表示有時性。 若爾,滅無無間生性時,云何說事物成滅?對此疑問說:“成滅”等。雖顯示滅之成立,然唯顯示遮遣事物,非勝義中成立某事物自性。若問:因說”將成黑子”等之成字,豈非亦成立事物耶? 故說”于某人”等。于諸事物僅隨語言使用之有無二者實非有,因彼隨欲樂而轉故。若非如是,于某人以某欲力安立”驢”名時,彼應具足一切驢之性質。“Bāleka”與”Rāsabha”二詞是驢之異名。 應當決定了知:唯是遮遣事物自性,全無所立。若非如是,若”滅”成立異事物,因事物全無生故,彼事物應成還滅。對所說”若是無則無壞故”等,說”離事物體性”等。“如是”即謂因離事物自性之體性故。
།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་བཀག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་མེད་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྟག་པར་འགྱུར་ན། ཇི་སྲིད་དུ་རང་བཞིན་བཀག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་རང་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྟག་པར་འགྱུར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འཇིག པར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའོ།།གང་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ན་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ། འདི་ལ་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་ཞིག་པ་འདི་ལ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལྡོག་པའི་ ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ལས་ཕྱིས་རང་བཞིན་འཇུག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་གཅིག་བུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་དོ།།རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ངོ་བོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དག་ནི་རང་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གི་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རིགས་པ་སྨྲ་བ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་ པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གང་དག་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་ཕྱོགས་སུ་བླན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤཱཀྱའི་སྲས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ལུགས་ ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་།དེ་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།
因事物自性之自體已滅故,僅是無性。若如是,一切事物將成常住。若彼等無遮遣自性相之壞滅,則彼等將成常住。然而,只要遮遣自性相之壞滅本身即是無性之體,云何成常?此即說明一切有為法決定壞滅之因。 對於所說”若是常住則與壞滅共住”等,說”此中常住體性”等。此”將還滅”之語,亦非說此滅有能立之體、還滅之體。因為此中全無能立之體。那麼是什麼?是遮遣事物自體于剎那后之自性相續。因此,此唯是事物之體性故,非常住分別之所依。 因無自性故不應有常住之體性,因為常與無常之法必依自性而相屬故。又汝等所說”無因有二:常與無”者,實不了知他宗,因為諸佛教論理家說無因唯是無性。如世尊所說:“住於法隨法觀之菩薩,亦不見有離緣起外之法。” 諸毗婆沙師執虛空等為有事物者,不應納入汝等之宗,因彼非釋迦子故,彼等所許之事物非善。如是,因全不作一切壞滅因故,因不成立之過不存在。
།འདི་ལས་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་རང་ཉིད་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ།མི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྲང་། གལ་ཏེ་འཇིག་ན་དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དེ། རང་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཡང་དེའི་ དངོས་པོའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྣང་བ་དང་། ཞུ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་བ་སླར་ཡང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་འབའ་ཞིག་པ་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ།ཆུ་ལ་སོགས་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ན། འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའི་གནས་སྐབས་ ཐོབ་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་འདི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འདི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སྦྱང་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་ཀྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།ཅི་སྟེ་མི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ནི་སུས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལྟར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་ཕྱིས་ཀྱང་དེའི་གནས་སྐབས་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཡང་ཅིའི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཟངས་ལ་སོགས་པ་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡང་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་བྱེད་དེ། དེས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐོབ་ནས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་པ་དེ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ པ་གཞན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
由此亦當說滅因絲毫不作為。如是,事物從自因生起時,是以自性生為具有壞滅自性,還是生為不壞滅自性?若是壞滅,則于彼滅因絲毫無所作為,因為自身即是彼之自性而壞滅故。若某為某之自性,則從自因生時即如是生,而不待其他事物之因。譬如光明、融化、溫暖、堅硬等,生為彼之自性后,復生為光明等性,不待其他因。 若作是念:譬如種子等雖是生芽等之自性,然獨自不能生起,須待水等其他因故。如是,事物雖是壞滅自性,然壞滅亦應待其他因。此非正理,因為已許唯有獲得最終狀態方是生起之自性,而非其他。是故,若為彼之自性,則唯是能生,而此不待他緣。若於水等不能生住,則非彼之自性。因為是因之因,故假名為因,而非實際,故無錯亂。 若是不壞滅自性之主張,則彼時滅因亦必定絲毫不作為,因為任何人皆不能改變其自性故。如是,若事物生已不即壞滅,則其後亦應以彼住法自性故,何因能令壞滅?滅因於彼復何所作? 又若作是念:如銅等雖為堅硬體性,然由火等相觸而轉變為異相。如是,事物雖為不壞滅自性,然由滅因令成異相,故得滅因而壞滅。此亦非正理,因為彼體不成異體,異相即是生起異自性之相故。
།འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྔར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དོན་ གཞན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མི་འཕོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།ཟངས་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཟངས་མ་ལ་སོགས་པའི་སྔར་གྱི་སྐད་ཅིག་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངང་གིས་འགག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ ན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་།མེ་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ལས་ཚོགས་པ་གཞན་ཞུ་བར་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནའོ། །སླར་ཡང་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རང་གི་ངང་གིས་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དང་། གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྲ་བར་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལུས་ཅན་ཉིད་དུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འཇིག་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་འདི་ནི་ཡང་ དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱིས་མི་རྟག་པར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་བྱས་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེ་དག་ཉིད་འདིར་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ག་ལས་འགྱུར། གང་དག་བྱས་པ་ཉིད་ ཡིན་ན་ཡང་མི་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ།དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་བྱས་པའི་ཕུང་པོར་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། གང་ལ་ཆོས་གང་ མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཆོས་ལ་འགའ་ཞིག་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
如是,所謂異相者,是否為異於事物之他義?抑或即是事物自身?首先,非是事物自身,因其已從自因先前成就故。若是他義,則事物以不遷移法性而住,故於彼無有異相轉變。 銅等之喻亦不成立。如是,銅等前剎那之堅硬等以自性滅故壞滅時,從自身所取及火等俱行因之和合,唯生起所說之融化等異自性。複次,融化等自性以自性滅故壞滅時,從自身所取因及寒等俱作因,生起所說之堅硬等異自性,故無有一物轉變為他。 是故,於此一切方面皆因滅因絲毫不作為,故因不成立之過非有。亦非相違,以存在於同品故。亦非不定,以先已成立故。 若作是念:譬如虛空不待他緣成為有質礙性,然非決定。如是,事物若是所作,則任何亦不決定壞滅。此非正理,因為無有任何所作非他所許為無常者,以許一切有因皆是無常故。此中唯以彼等為宗,而非其他,故何有不定過? 若念某些雖是所作性,然以不壞滅性而成常住,應知彼等以勝義無作聚攝故而遮破之,故無過失。虛空等於有質礙性等法無所待性不成立,因為于某法若無某性,則于彼必定有待。諸事物于所得之法,無有不待某者而安立。
།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ། །ད་ནི་མ་བྱས་པའི་ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་དག་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། ཆོས་རྣམས་རང་དབང་དུ་བྱས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ མཁའ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་མོ་གཤམ་ གྱི་བུ་བཞིན་ནོ།།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སམ། དངོས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཅེ་ན། སྐད་ཅིག་མར་གནས་ངོ་བོ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། ། གསལ་བྱེད་པས་སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡན་པའི་དོན་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཟད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྐད་ཅིག་མའོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན། དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཟད་པ་དེའི་ཚེ་ཟད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར དུས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ནི་ལྡན་པའི་དོན་མ་མཐོང་ངོ་།།ཡང་ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྡན་པའི་དོན་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མཐའི་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་གོ།།དེ་གང་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་མིང་ཙམ་དུ་དུས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཙམ་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེའོ་། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་ སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བདག་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གོ།
若問何故?因為是就未獲得性而言,故喻不成立。今就無為蘊而言,故說”所謂虛空”等。若虛空等成立為事物,則于彼等當有剎那性等法之思慮,然諸法無有自主成立。若非如是,則彼等之法性將壞。虛空等亦未成立為無為法性,因彼等離一切功能故,如石女子,是無之言說境。 其比量為:凡離一切功能者,即是無事,如石女子。虛空等亦離一切功能。此為自性因或直接遍充不可得因。因亦非不定,以無之言說唯以彼量為因故。非不成立,如后當說。以存在於同品故,亦非相違。 複次,何故於無事不起剎那與非剎那之分別耶?如說”住于剎那自性”等,易解。 明論者言:剎那之具有義不應理。如是,若以詞源學方式成立:滅盡為剎那,由其有此故為剎那者,此不應理,因時間相異故。當滅盡時無有滅盡者,故於異時不見具有義。 又若說事物以剎即滅為差別而稱剎那,如是亦以彼性不能具有彼故,具有義不應理。若謂住于剎那之時為剎那,一切邊際時為剎那,凡住彼者即為剎那,此亦不應理,因許時間唯是名言故。唯名不應理為事物差別。 此中所說:“生已不住”等,事物生已即滅之自性為剎那,凡有此者即為剎那。如是亦說:獲得自性已即滅者為剎那。
།དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་བློས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཚིག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྦྱར་བའི་སྒྲ་དེ་སྙེད་པ་དེ་ནི་དོན་དེ་ལ་བརྡའི་དབང་ གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི།དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ནམ་རྐྱེན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ སྐད་ཅིག་མའི་སྒྲའམ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་ངོར་བྱེད་པའི་བརྡ་ཙམ་གྱི་ཚིག་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། ། རྐྱེན་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་འཇུག་པས་ན་རྐྱེན་བཅས་སོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ན་འདི་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གལ ཏེ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བྱས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ ནི་གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ཁྱེད་ཅག་གིས་དངོས་པོར་འདོད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ ཉིད་དུའོ།།འདིས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བའི་དཔེ་ཡིན་པར་དོགས་པར་མི་བྱ་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།
如是說道:凡有此者即為剎那。然若如是,由自性非異義故,豈不是說”此有彼”之差別因緣之知識不應理耶? 故說”義雖無差別”等。譬如虛空自性與兔角身等,雖無事物差別,然依心所分別之差別,而成差別分類,此中亦復如是。言詞非隨事物自性,那又如何?是隨說者意樂。 複次,說者對某義安立幾許名言,即由約定力而了知彼義,勝義中無有自性或緣。此”剎那”之詞,諸智者亦僅用於生已不住之事物。于如是事物慾以剎那詞表述時,當用具緣之剎那詞或離緣者。我等於此僅依意樂而立之單純約定言詞並不甚敬重,故說”生已不住”等。 如是者,即以此”剎那”。由與緣共有義而轉,故具緣。如是,已說虛空等若許為所作性則為無定言說境已,今為成立若許為有性則成剎那性故,說”若虛空”等。“如所作”者,義為似所作。此中已間接說明”由有故”之因。為明此義故說”如是”等。 其比量為:凡是有者皆是剎那,如剛成立之剎那事物。汝等許為事物之虛空等亦是有,此為自性因。“如是成立”者,謂成立為剎那性。此說明已成立故不應疑為不具所立之喻。
།ཁྱེད་ཀྱིས་ཡོང་བར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་ཐལ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདིའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ཅེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་དང་བྲལ་བ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ལོག་པ་ན་ལྡོག་སྟེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་རིམ་གྱིས་བྱེད་དམ།ཅིག་ཅར་དུ་བྱེད། རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །འདི་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་ལས་ གཞན་པའི་རྫས་དག་ཐ་མི་དད་པར་མ་འདྲེས་པར་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་དང་།རང་གི་ཤེས་པ་དང་ཆུ་འཛིན་པ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་འམ་རྫ་མཁན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཁམ་ཕོར་དང་བླུགས་མ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཚེ་དེ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ།།གང་ཁོ་ནའི་ཚེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་པར་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ནི་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཅིག་ཅར་ཡང་རིམ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པ་ན་གཉིས་ལས་གཞན་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ལ། རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་ཏེ། འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་ལ། དེ་ཡང་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཟློག་བཞིན་པར་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ པོ།།དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོས་བྱས་པར་མི་སྨྲའོ།
“汝等所許”此言表明此是成立其過失。若非如此,任何因皆將不成。 複次,若問此因之周遍如何成立,故說”若離剎那性”等。此中以能作所用為相之有性為因,彼復于剎那性遮時即遮。如是,諸事物作用時,為次第作用抑或頓時作用?除次第與頓時外更無他種可能,以彼二者互為遮詮之體性故。 此亦由現量成立。如是,瓶于蜜、水等及余物,不混雜而次第執持;又如自身知覺與持水頓時作用,皆由現量決定。其中,當瓶或陶師次第作成碗、壺等果之差別時,即不能頓時生彼等。唯于生起自境之知等頓時所見時,彼等非次第,此一切皆由現量決定。 是故,次第以遮詮頓時而決定,頓時亦以遮詮次第而有,故一量轉時遮二者之外法,復遮異此之相違,並顯無餘相,故由現量決定:此等以互相排除而住之相為相違。 由無第三聚,故遍於次第與頓時之作用。又于所說諸事物中,自能遍者若遮,則以彼相之有性亦隨遮,故周遍成立。 不能說由未許時之事物差別,故諸事物之次第與頓時性不成。我等不說諸事物之次第與頓時由異體之時之事物所作。
།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་ཁོ་ནའི་ཚེ་གཅིག་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་གཞན་གང་ཡིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རིམ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ལས་མྱུ་གུ་མང་པོ་ སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ།།བཟློག་པ་ནི་རིམ་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྩོད་པ་འདི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ལོག་ན་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ལྡོག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཤིང་ལོག ན་ཤིང་ཤ་པ་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་ན་གང་དུ་ཤིང་ཤ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད། འདི་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་འོ་ན་དེ་སྤང་བར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འདི་སྦྱོར་ བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་འདི་དག་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་ལོག་པ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གནས་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡིན་དང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པར་ལོག་ན་དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་ བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐབས་འདིས་དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།
若問云何?乃由如是如是生起所作。即當唯一存在被體驗時,彼時其他任何法亦如是隨之而行。彼等一切如是生起時,即為非次第言說之因,譬如從眾緣和合生起眾多苗芽。相反情況則依次第言說,如苗芽、莖、葉等。此等亦由現量成立,世人亦如是言說。 如是境之事物亦是因之作用,由其為境故,乃次第與頓時言說之所作,是故無此諍論。 若依託之事物已成,爾時于彼若次第與頓時遮除,則能作所用之遮除應成,譬如於有法某處若樹遮除則娑羅樹遮除。 然非如是。若有法處所未成,於何處知無娑羅樹?此亦未成,以欲破彼故。若復許為已成,則不應舍彼,以許彼為有法之體性故。 若謂”由是如是及存在”此因唯不定,以于相違品亦轉故。此不應理。我等非以自立量遮遣所破之能遍不得而作結合。 若問云何?乃成立他宗之過失。若汝等許此等為堅實事物,爾時亦不應許能作所用,以于彼無次第與頓時之能遍故。能遍若遮,所遍不能安立。若非如是,彼等即非所遍與能遍之事物。 如是,若次第與頓時及能作所用遮除,則彼等之存在亦不應許,以有之相即能作所用故。以此方便顯示彼等為無。
།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་དཔེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དག་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་ན།ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྤྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་མེད་ན་ཤིང་ཤ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་སྐད་དུ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་དཔེ་ལ། །ངེས་པར་འདི་ལ་གཞི་མི་འདོད་། །དེ་དག་མེད་ན་དེ་མེད་ཅེས། །བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །རེ་ཞིག་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རིམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་ པ་ནི།རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྲས་བུ་རང་གི་འདོད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བརྟན་པ་གཅིག་བུའི་ངོ་བོ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་འདི་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོས་གནས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད།གང་གིས་ན་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། འགོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོད་པའོ། །དེས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའོ།
異品喻亦必不應依託實有之法,以于彼中欲顯示所立遮除時能立遮除而已故。若所遍與能遍二法成為能遍事物,則不特別攝持有法之差別,而總之若無能遍則所遍亦無,僅由言詞即可了知。譬如說”若無樹則無娑羅樹”。 如說:“是故於異品喻,定不許此處有基,以若彼等無則彼無,由此言說亦能了知故。” 首先為顯示堅實事物不應次第作用,故說”因諸因非近故”等。果之有無非由自欲,然其有無隨順因之有無。 若此一堅實體性於一切處住于能生一切果之因性,爾時何故其僅有即能滿足所欲之一切果不頓時生起?由何而成次第生起?遲滯即停留。是故其後生之果亦應最初生起,以因無障礙功能故,應如所欲之果。此為疑問。
།འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་སྟེ། བརྟན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རིམ་གྱིས་ཉེ་བར་ འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། རྟག་པ་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ས་བོན་བང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་འདི་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ གིས་བྱེད་པ་ན་རེས་འགའ་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པའམ།ཐ་དད་པའམ། ཡང་ན་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་པ་དག་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་གཉི་གའམ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་བཞིའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཐ་ མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡོད་པ་ཡང་བྱེད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡང་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་སོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་ བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་དངོས་པོའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཡོད་པ་ན་འབྲས་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེར་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་ཉིད་ལ་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཤད་ དོ།།འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།
“然而”等詞是迎接他人作業的疑問。雖然一切堅實事物都是一切果之因的近因,然其助緣卻次第趨近,因此依此而言,此將次第生果。對此回答說”此善”等。常法中根本無任何助緣,譬如,是否如種子成熟等狀態差別之助緣等那樣的差別性助緣?還是如僅開眼即見色時的眼與色等那樣作一事者? 首先非第一種情況。此差別由其助緣所作時,或有時與彼自性無別,或有別,或如虛空衣者所說二俱,或非二俱之體性,此為四邊。其中首先非第一邊,以與其自性無別故,彼亦應恒常住,且不應作已有,若作之,則如彼般事物亦應成所作,是故常性即壞。若是第二邊,爾時唯從差別生果故,事物應成非因。 “此”即常法事物。明顯此義即”彼有時諸果”等。“彼有時”即差別有時。“彼”即差別。“如是”即隨順彼所屬之隨行與返。 “然而”等是迎接他人對此的疑問。“與彼”即與差別。“于彼亦”即于常法。“與彼關聯”等是作答。何關聯?意即毫無關聯。關聯唯二:彼之本性及從彼所生。其中首先非彼本性相,以許為異故。亦非從彼所生相,以唯從諸助緣生彼故。
།ཅི་སྟེ་དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཙམ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་རྣམས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་གཞན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།ཁྱད་པར་དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲེལ་བ་གྲུབ་བོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་སོ་སྙམ་པ་འདི་ཉིད་ཡང་འཇུག་གོ། །དེ་ ལྟ་ཡིན་དང་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རེས་འགའ་ཡང་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་སྟེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཁྱད་པར་དེ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་འདུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ བ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསལ་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་ཕན་མི་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐ་དད་ ཐ་དད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱོགས་རེ་རེ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ལེན་པ་དང་གཏོང་བ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་ པ་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若承許從彼生彼,爾時僅從彼所生故,諸差別應同時而生。若如是,則應成一切果同時生,以具差別之因遍住故。若思:由差別生亦待助緣因故,差別次第生故,諸果不成同時生。此不應理,如是則成無窮。如是,諸助緣為作他差別故,應說助緣性。若彼差別是異,則成立關聯;若是所生,則應成同時生。若思此亦待助緣,則同前過。 若如是無窮,則永不能成立與差別俱之關聯。若不成立彼,則非從彼生果,以從差別生果故。若復彼非與差別俱之從彼所生相之關聯。 則為何?彼是和合相,常法事物上有彼差別和合故。為顯示此不應理故,說”于彼亦”等。“非如是”即與”于無益者上立其和合”相連。于第一邊,能益與所益無別故,應許彼即從彼所生相之關聯,而此已立即遮。若是第二邊,爾時無差別故,一切應成一切之和合。 顯示此義即”若彼於此亦”等。“如彼般”即如所欲事物般無益性無差別故。依二俱及非二俱邊,說”異、非異”等。由遮各邊即遮二俱體性邊,以除彼外無二俱體性邊故。複次,取捨一相者,若無取捨他相則不生故。
།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་གཉིས་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་བརྟག་པར་བསྟན་ཟིན་པ་དང་། དེ་སྟོན་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་སྟེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པ་ལ་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟན་པ་ཡིན་ན་ཇི་སྐད་དུ་ཁ་ཅིག་འདི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་འབྲས་བུའི་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་དེ།འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་ཉེ་བ་ན་མཐའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི། འགའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་འདི་འདྲ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཡོད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་འདིར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།རྟག་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །མཐའ་རྒྱུ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །ཡང་ན་འོག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྲེལ་ལ་ ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བྱའོ།།བཞིན་ནི་དྲུག་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་བྱའོ། །དེ་ཡོད་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བརྟག་པ་དེ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་ཚང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅི་མ་ཚང་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་དང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་འབྲེལ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ དེ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་ཅེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། ལྕགས་སུ་བཅུག་པའི་སྐྱེས་བུ་བཀུག་ན། ལྕགས་ཀྱང་བཀུག་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་སྔ་མ་མ་བཏང་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་མ་དོར་བ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འདོར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་པའི ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།
于實有者,二俱及非二俱之體性不應理。於一時一處,成立與遮遣二相違亦不應理,以應成損壞一性故。此亦如已說補特伽羅等之觀察,顯示此即補特伽羅等。 若依第二邊立:于作一義業時彼為助緣。如有說:“此不待助緣,離助緣亦無果之作者。如是,以一切助緣因近時如最後因般為作者,非個別性,此自性如是無始成就。是故,雖有彼亦不應成遍處生果。“此處顯示此義即”常法助緣”等。“非”字應與”作者”相連。“如最後因”是異品喻。或與下文”即是作者”相連為同品喻。“如”字應作第六格詞尾。“彼有時”即彼事物自性存在時。 以”雖如是”等作答:且許如是觀察,然此應當觀察:具足彼助緣位之自性,是否即是不具足位?抑或是他?若是彼自性,爾時應與諸助緣恒常。云何?說”彼關聯自性”等。應作語詞安立:與彼等助緣關聯之自性於何有?“彼等亦”即諸助緣,如牽繫鐵人則鐵亦隨牽,彼等亦隨行故。若如是,則彼自性不捨前性而隨行。若不捨與助緣因關聯之自性,則不捨與彼關聯之自性時,勢必亦不捨諸助緣,以關聯性待第二故。若非如是,則彼非彼之自性。
།འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མ་ཚང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ངོ་བོ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ཡང་བསྟན་པ། རིམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཅར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ གྱིས་རྟག་པའི་དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ།འདི་ལྟར་རྟག་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་དག་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའི་ནི་སྒྲའོ། །ཡིད་ཀྱི་ནི་ཤེས་པ་རིམ་པས་འཇུག་པ་རྣམས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ ནི་རྡུལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རགས་པ་རྣམས་སོ།།དུས་དང་ཕྱོགས་དང་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་དག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཅིག་ཅར་བར་ཁས་བླངས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་དང་། ཁས་བླངས་ པ་དང་འགལ་བར་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་བྱས་ནས་གང་གིས་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་དོན་བྱེད་པའི་རང་ བཞིན་ཏེ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་ཉིད་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེར་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་མ་སྔ་མའི་རང་ བཞིན་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་མ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེ་ཉིད་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་བར་ཁས་བླངས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་ལོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。