d4221量理論釋莊嚴般若生藏 噶登嘉波 羅登謝繞 庫瑪拉室利 帕巴謝繞 c3.5s|d4221量理論釋莊嚴般若生藏 噶登嘉波 羅登謝繞 庫瑪拉室利 帕巴謝繞 c3.5s(續16)
因此,“因為是聲性”這一因由無隨行故顯然是過失,而非未成立等過失。若謂未成立中亦以無隨行為因,彼顯然合理為過失,答:非爾。如是: “無隨行過失, 非說為無性, 此中由未成, 過失亦顯現。” 由無差別不成未成立。是故,置彼未成立性,而說其他過失不合理。說:若有因則成無隨行等諍論對象。因此,若無差別則成未成立過,若有差別則暫時無過,如是思維。 “由支分亦無害故, 有法差別非未成, 如此具角團塊是, 因具角性非馬然。” 若為遮遣他團塊,具角性是宗差別,如是亦不違因性。如是了知與所立相關之因唯是能立。彼關聯雖是所立支分亦無相違。是故,雖于所立時為支分,有法差別由有法差別故是因性。 “複次由了知已返故, 所立時非為支分。” 差別必定於表徵所立性時不成支分,因表徵已先行返故。如問”何者是天授家”,答”彼處烏鴉鳴叫”,雖表徵寺廟等已現今返,然於他時亦能表徵。 若問:無者云何能表徵?答:因有差別究竟智之果故。是故表徵不依立宗義一分未成過失。
།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། ཁྱབ་པ་མཚུངས་པའི་བྱས་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ཐ་དད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡང་། །དམ་བཅའི་དོན་དུ་ འཐད་མ་ཡིན།།རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གང་ལ་ལྡོག་པས་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ ཉིད་ཀྱིས་མཉན་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣ་བས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་ནང་དུ་འདུ་ན་ནི། །ཆོས་ཐ་དད་པར་རིགས་ ལྡན་མིན།།དོན་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །འབྲེལ་མེད་པ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། །མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། སྒྲ་མ་ཡིན་པར་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པས་ནི་སྒྲ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མཉན་བྱ་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཉན་བྱ་དང མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འདུས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ནི་མི་རྟག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་ མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་འདུས་པའམ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།
若有法有差別,由共相與差別事有差別故,是立宗義一分,則不成未成立過失。若爾,由無有法差別成過失故,所聞性等亦應成立宗義一分,遍性相等之所作性與無常性亦應如是?答:非爾。如是: “由法差異故, 差別亦不應, 成為立宗義。” 不僅如”因為是具角”等,即使不共差別如所聞性等亦不應成,因為法有差別故。若謂由離非聲性故,僅由聲性即是所聞性,如是亦說:“耳所取相即是聲”。若爾,云何無離性差別而法與有法有別? 答:此不應理。因為: “若互相攝入, 法差別非理, 由關聯他義, 無關即差別。” 所聞性由關聯聞識故離無關性,聲由非聲故離共性。即使無非所聞聲,由無聚合故,依他補特伽羅亦成非所聞,然依他補特伽羅亦不成非聲故,由離非所聞不成聲性。所聞性如是,聲性則不然,因彼是所聞與非所聞之共性故。 由此,豈不見阿阇黎說:“若諸聚合是他義,因是聚合故。有為是無常,因是有為性故”,此中立宗義一分為因?答:此中非一切聚合或有為是立宗義,因將成無喻過失。然唯眼等及其一分。
།ཅི་སྟེ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་ བརྟག་པར་མི་ནུས་ཏེ།དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཉན་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། སྒྲ་ལ་ནི་སྒྲ་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་། གང་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི། །དེ་སྣང་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི། །སྔོན་དུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པར་བྱ། །ཕྱོགས་ཆོས་མཐུན ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་།།རྣམ་གཉིས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རྣམ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། དེ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་དེ་མེད་ལ་མེད་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། གཏན་ཚིགས་ ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་དག་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་དང་། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ནི་གསལ་བའོ། །འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེ་བར་འཆད་པ་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བའི་དོན།།བདེ་བར་གཟུང་བ་གྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ ནི།གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་།སྔོན་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ངོ་། །ལྟར་སྣང་ནི་འདིར་ ཉེ་བའི་ཕྱོགས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི།ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནགས་ཚང་ཚིང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་ ཙམ་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཅན་ཙམ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།
若謂聲性亦成不共,答:不能如是觀察。應當是立宗義之不共法所聞性為不共,而聲中無他聲性故,是未成立因過失,此說善哉。 宗之相已說竟。 卷十 今當說因相。其中: “由諸因及彼, 似因多分是, 宗法性故先, 分別而當說。” “宗法同品有無及, 二者各一復三種, 異品亦有二差別, 由有及無二相故。” 若問:豈不應唯說”彼中同品有及二,異品無彼所無”等因相與似因相,何故說宗法差別?答:由諸因及似因多分是宗法性故,為明顯顯示因與似因相故,先說宗法差別。如是則能善說善取”此宗法是因,此是顯了,此是不定”。 故說: “為善取因之, 差別義成故, 由宗法差別, 略說而宣說。” 由宗差別攝說者,為易取因差別義故。因差別即顯示因相與似因相。其義即因與似因性,故說”先於似因”。似因即因之相似。此中相似是鄰近似因,非僅相似。 若謂攝為有法之法性而能立法,非攝為宗法性,因僅于林藪等處示有煙故。有法性非是宗。
།ཆོས་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །གཙོ་བོ་མིན་ཡང་ཆོས་ཙམ་ ནི།།ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཚོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་པས་ཡང་མི བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་པས། དེ་ལས་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་མེད་ལ་མེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཉིད་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འོས་གཞན་མེད་ པས་ན་ཆོས་ཅན་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནའོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བརྗོད་པ་ མེད་པ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་སྨོས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།
若謂有法非所立因能立故,且說具法差別之有法是所立故。答:此誠然。 “由聚義是所立故, 雖非主要唯法性, 由於唯有法一分, 假名安立為所立。” 因之作用境為聚合是所立。彼亦非宗,因已成故。是故,未成所立法之有法差別是宗。 若問:云何是未成差別?答:由假名故。若謂無義故不應假名,此不相關。由遮遣一切有法之法性故等,如前已說故不復述。如是則已遮除眼所取等。 若謂眼所取性唯于同品有,非有法之法,由說有法即已遮除彼,豈不然耶?答:說離假名之有法不成為所立有法。亦將成異品喻有法之法。答:非爾,因說無處無故。云何說彼有及彼無?是故無他選擇而取第三有法。彼亦唯是所立有法。 答:非爾,將疑是為確定于喻有法有,由重說是為確定故。若謂無重說亦是確定,因確定于同品有故。答:非爾,亦將成同品有性。由彼確定于彼有故,是故為攝取所立有法故而假名。 若謂應說所立有法之法性,答:非爾,因於彼亦假名為救護故。未成無假立不成差別。
།ཕྱོགས་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད།མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་འབད་པས་དཀའ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྐྱེ་བོ་དག་འདི་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ་འདོད་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ་ ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །གཙོ་བོ་མིན་ཡང་ཆོས་སམ་ནི། །ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྐྱང་པ་ནི་ཕྱོགས་ མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ནི་དེ་བཏགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་འོས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་འོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དོན་ཉིད་ ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བཏགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་སྨོས་པར་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དེའི་ཆོས་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བཀག་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དམ། དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། ཐ་དད་པ་ ཡིན་ན་བརྒྱ་ལམ་ན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།
若問:由”宗”字亦說彼義,有何差別?且有名與所名關係成立之艱難過失。答:非爾,因宗字亦是所立異名故。如是世人亦作”此是宗,此是所欲”之言說。 如是阿阇黎亦說: 離假名之單獨有法非是宗。若謂具法差別之有法豈非所比量?于彼不可能有假名。答:非爾,因彼是意指具所欲知法差別故。如是由應比量故是比量,此為關聯故。應比量者與所欲知差別者,由是所立故未成,故是假名。是故假名義即是宗。 意謂:由假名具所立欲求差別性之有法是宗。若謂假名差別之有法亦將成法。答:說宗是為攝取所立有法義,所立有法若是法,彼即與因相違及不定,宗之法是宗法。 若謂於此差別與所差別事,由差別能遮余故,遮余法性故一切成不共性。非能遮者非差別。所作性具聲差別是聲自性,云何成瓶等自性或趣入彼?若是差別,百中或有。諸法不許異於有法。差別非異因成差別。若爾一切將成果因性。是故若是差別即是不共性。
། ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ཚིག་ཕྲད་ཐ་དད་བྱེད་པས། །མི་ལྡན་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཟད་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྣམ་པ་ནི་དུ་མར་མཐོང་སྟེ།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འབའ་ཞིག་གི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་ནི། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་དག་དང་། །བྱ་བ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བརྗོད། །གཙོ་བོ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་སྦྱར་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ལས། །དེ་ཡི་ དོན་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར།།ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པས་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པས་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ། བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ནི་གཏན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་ཏོ། །ངེས་པར་གཟུང་ བ་ན་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།ཚིག་ཕྲད་ནི་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པར་ཆུ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས། གལ་ཏེ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མིན་པར་འཕེན་པ་ན་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་།།དེ་བས་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཐ་དད་པས་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་སྦྱར་ན་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
若謂若非差別則因非宗法故成未成過失。答:此不然。如是: “法語助詞作差別, 遮無關及具他, 及遮極不相應。” 若僅是所遮與能遮一事,則有此過。然見多種:有處遮無關,有處遮具他,有處遮極不相應故差別。遮遣助詞唯是所遮,非定遮具他。其義僅是確定,於他確定亦無過失。 若問:此差別從何而來?因說一相無異義故。答:非唯獨義差別,然由具關聯差別故。 “具關聯差別者, 差別所差別等, 及與作用共說。” 主要是具關聯性,如是: “雖無彼結合, 由說欲能知。” 與差別共說則遮無關,與所差別共說則遮具他,與作用共說則遮全無關,如是依次相關。 確定時由差別等語顯示,助詞則令彼明顯,因彼顯現彼故。如說”以瓶取水來”,若非表作用差別,則差別作用成無義。如是業等亦然。是故確定時由瓶等語了知,彼等亦差別故義有差別。 若謂由彼等差別豈不成義差別?確定解為不共性,故由推度遮遣差別觀察,確定是助詞所詮。答:非爾,因若不結合則不了知故。
།གང་ཞིག་གང་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་དོན་ཡིན། འོ་ན་ཇི ལྟར་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཕྱིར་ངག་འབྲས་རྣམ་གཅོད་ཕྱིར།།དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པའམ། །སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་པའམ། །སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་འགྱུར་ཞེས་བཞིན། །ཕན་ཚུན་དོན་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་ངག་གོ། །འདིར་ནི་ངག་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཉིད་ངག་གི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལས་གཞན་པའི་ངག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་དོན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་ པར་གཅོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་འཕེན་པ་ཡིན་ལ།འཕངས་པ་དེ་ནི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར། གཞན་བརྗོད་པས་ནི་མ་འབྲེལ་པ། །གཞན་ནི་འཕེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་འཕེན་ན་ནི། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བཟློག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་ལྡོག་ པ་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན།དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འཕེན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་ གཞན་གྱིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་།དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་། ལྡོག་པ་ནི་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
若問:若無某物亦能了知,云何是彼義?若爾,云何異說無異所說?遮遣非聲所詮,因其所詮是事物,而遮遣是無事自性故。答:非爾。 “由語果是遮遣故, 如說黑人善射箭, 或說悉達善射箭, 或說青蓮將開放。” 互相義關聯之語聚是語。此中完成語之詞即以語聲說,因彼等即是具遮遣果故,亦無異於彼之語故。語以何果即是彼所顯,故義即是彼。遮遣亦非異於所遮,故由了知所遮義故,由無異彼故亦了知遮遣,是故遮遣即是所顯。 若謂所顯是事物,而遮遣是無事自性,由他量所知而表示,彼表示由”唯”等詞明顯。答:此亦不應理。如何: “由說他不相關, 云何能表示他? 若無關亦表示, 則成過失無遮。” 若遮非異於具遮,由是彼自性故當表示。若謂雖異由關聯故表示。答:非爾,因若異則應由現量了知無離他事物之遮故。是故雖由無事量了知他遮,亦將了知與彼無關。無遮與遮亦不能了知為關聯。
།འོན་ཏེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་དོན་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། དེ་ཐ་དད་པས་དོན་དེ་ནི། །རང་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །གཞན་ཡོད་པས་ནི་ཐ་མི་དད། །ཐ་དད་པར་ནི་འགྱུར་མི་འོས། །རྭ་འདི་ནི་རྭ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉི་ག་ཡང་ཕན ཚུན་རྣམ་པར་འཆད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་།འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དུས་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །གཞི་དང་གཞི་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བླ་འོག་ཏུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་དབུས་སུ་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞི་དང་གཞི་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ན་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་དབུས་ན་གནས་པ་དེའི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།བུམ་པའི་མུན་པ་དང་སྣང་བ་ཞེ་འམ། སྣམ་བུའི་དབུས་ན་གནས་པ་ན་བུམ་པའི་སྣམ་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མོད་ན་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དབུས་སུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མེད་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་སུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེར་ནི་ངོ་བོས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་སུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ན་གནས་པ་དེ་ནི། གཞི ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྣམ་བུའི་དབུས་ན་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་ན་གནས་པ་ཡང་དབུས་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་སུ་ནི་རང་ཉིད་གནས་ པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若謂雖異但依一聚故,遮與義同時生。答:不應理。如是: “由彼異故彼義, 由自隨行故, 由他有非異, 不應成差別。” “此角是此角”不成差別與所差別事,因同時故二者互相了知為遮,僅成”此”而非差別與所差別性。若是互相作用則非同時。 若謂基與有基事是差別與所差別性之因。答:非爾,因不了知上下故。若謂由了知遮中有事故是基與有基事。答:若如是則不成了知關聯。凡是住於何者之中即是彼者,此非言說。如瓶之暗與明,或住于毯中非說瓶之毯。 若謂必定住于無事之中,因若無無事則毯等不住中,將成彼差別故。答:若爾則無事無他無事不住于無事中,因將成遍故。義中由自性亦不住于無事中。 凡住於何者,彼不離基異無事,如住于毯中。住于無事中亦是住中性,此是自性因。若謂住于無事中是自住,因無事是自彼自性故。
།ལ་ཆ་ཤིང་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཤིང་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ལ་ཆ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །མེས་ བཞུས་ཤིང་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཡིན།།དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཁྱབ་པའི་བྱེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཁྱབ་མིན་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །དངོས་པོ་མེད་པའང་ཁྱབ་ཡིན་ན། །གཞན་དེའི་དབུས་སུ་ཇི་ལྟར་གནས། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ གྱིས་ཁྱབ་པའི་བར་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དངོས་པོ་མེད་པས་ཅི་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མི་འདྲེ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ དོན་མེད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའམ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རང་གི་རྒྱུས་མ་ཁྱབ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པས་དོན། །ཁྱབ་པ་མ་ཁྱབ་པར་བྱེད་ན། །སྔར་ནི་འདྲེས་པ་ཡོད་པ་དེ། །ཕྱི་ ནས་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར།།ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཁྱབ་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམས་སྔར་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྔར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདིའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཁྱབ་པ་ ཡང་མ་ཡིན་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནི། །ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མ་འདྲེས་བདག་ཉིད་དངོས་རྣམས་ལ། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས། །གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི། །སྤྲོས་པ་འདི་ནི་ རྟོགས་པ་ཉིད།།ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དེ། །གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། །དེའི་ཚེ་དངོས་དེ་གཞན་དང་ལྡན། །གཉིས་ལ་བརྟེན་ཅེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་མ་ཡིན་ན་ནི། དངོས་དེ་ལས་གཞན་གཉིས་དང་ནི། །དེ་ བཞིན་དེ་ཡི་འབྲེལ་པ་གཞན།།ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་མ་འདྲེས་པར། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་འདྲེས་པར་རྟོགས་ན། །དེ་ལྟར་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་མེད་ཕྱིར། །མ་རིག་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་རང་ ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།
若謂因膠是合木故,于彼亦無他合木者,因自成如是故。如是: “膠以自效能, 熔化而合木, 無事以自性, 不能作遍滿。 若事非遍滿, 無事成無義, 若無事遍滿, 他何住其中?” 無事非僅以自性住于遍滿中,因將成遍滿故。若謂許為不遍。答:則無事何用?若許無事為不混合,由諸事不遍故自成,無義不可遮。 若問:無事或與無事俱之自因作不遍有何相違?答:亦不應理。 “若無事于義, 令遍成不遍, 先有混合者, 后何成他異?” 遍不能成不遍。若諸義先是不遍則不混合。若謂先無,則應成如是自性,因未見異故。 若謂由自性非遍亦非不遍,而由具遍性故成遍,由具無彼性故成不遍。如說: “無混自性事, 異與非異者, 具他差別性, 此即是了知。” 答:此亦不善。如是: “若離二性者, 了知為他異, 爾時彼事具, 二依如是知。” 若非爾: “異於彼事二, 如是彼關聯, 諸差別無混, 了知為自性。 若了知彼混, 如是則成惑, 如是無義故, 唯成無明性。” 彼具差別者亦由自異於諸差別故,了知他差別無義。
།ཁྱད་པར་ལས་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལས་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བའོ།།ཐ་དད་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དེ་སྙེད་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཐ་དད་པས་ཀུན་ལས་ལྡོག་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཐ་དད་གཞན་དུ་ཡང་། །བསྟན་པས་ཡོན་ ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད།།འོན་ཏེ་འདི་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་ལ། འདི་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མར་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་དོར་བའི་ཡུལ་དུ་རྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཡང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཐ་དད་པ་གཞན་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ལེགས་པར་བྱོན་ཏོ། །འགྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོས་ཐ་དད་ཡོད་མིན་ན། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ། །མི་འགྱུར་ཐ་དད་མེད་ན་དེ། །གཞན་ཡིན་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་རང གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཉིད་མེད་ལ།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཐ་དད་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་རིང་བར་སོང་ནས་ནི། །སླར་ཡང་འོང་བར་ནུས་པ་མིན། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་རང་ཚོན གྱིས་མ་བསྒྱུར་བར་དམར་བའི་ཀིང་ཤུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་དོག་པའི་ཕལ་པོ་ཆེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་གཞན་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཐ་དད་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གཅིག་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་ དང་ལྡན་པས་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེར་འགྱུར་བས་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若僅由自性異於差別,則”具差別異於他由差別”此說毫無量證。若有自性差異,則應觀察彼差異具差別者對他之依待。 若謂是他差異。答:非爾,因於彼諸差異無義故。 “由自性異故, 由差異遮一切故, 此中復說為, 他異有何益?” 若謂由欲許異於此亦異於此故了知差異。雖無已成量義,亦不能恒成所舍境。答:若爾則差別亦了知為異故,應許他差異,由彼亦異故差異無窮,應成自性無差異。 若謂善來,有何過失?豈非已許此?答:非爾。 “若無性差異, 自性亦不成, 差異若無彼, 云何成為他?” 非由自性差異者不能由他性成差異。若無差異則成非他。若無自性差異則無他性,由無彼故云何異於彼? 若謂能作差異是自性差異,彼能令無差異法性成差異。答:此亦不應理。如是: “若彼由自性, 他亦應如是, 遠行至極處, 不能復還返。” 當彼異於彼之能作差異者非由自性差異時,則如未染自色而成大量紅色花朵。無差異不能成差異。他差異不能令無差異成差異。 是故若一差異由自性是差異,則具差別者亦如是成彼,故非異於他。
།དེའི་ཕྱིར་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དག་དེའི་རང་དབང་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གཙོར་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འཆོལ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་འདོམ་ན་ནི་དོན་བྱ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བརྡ་བྱས་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ བརྗོད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་རང་གི་གསལ་བ་ལས་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་ནི་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ངག་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བུམ་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་ནི། །གཞན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བརྗོད། །ལྡོག་མེད་པ་ཉིད་སྤྱི་དང་ནི། །ལྡན་པས་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མིན། །འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རང་ཉིད་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ གཞན་དང་ལྡན་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་ཉིད་མཚུངས་ན་ནི། །སྤྱི་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་ཡིད། ། སྤྱི་དང་ལྡན་ཡང་མི་མཚུངས་པ། །དེ་ཡི་བདག་ཏུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་ན་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འཐད་དོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ན་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་མ་བཟུང་ན་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའམ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡང་སྣང་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་སྣང་ན། །དེས་ན་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཐ་དད་མེད་པར་སྣང་ཞེ་ན། །དེས་ན་དེ་ནི སྤྱིར་འགྱུར་རོ།།གཅིག་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
我來為您翻譯這段藏文佛教邏輯學著作: 因此,由於具有不與他者混雜的自性,所以由於自性各異,差異性和事物的自性完全取決於它自身。因此,差異性本身就是語言的意義。這正是主要應當表達的。 若不如此,則不能成為表達事物本身,因為混亂是不適合作為事物本身的。事物是能夠完成作用的,如果一切混雜,就不可能完成作用。而且,與其他對像在自性上的差異也不是通過現量可以認識的。 在此,若施設名言,由於正是通過語言來理解它,所以遮遣性本身就是語言所要表達的。相違的不能表達為不相違的。如果說,這種區分不就成為自性了嗎?若不表達其自性,如何能表達與之無別的區分? 若區分是有差異的,那麼由於它隨順於自身的顯現,種類本身將以另一方式顯示。即便如此,也應當了知隨順的自性,而不是區分,因此語言如何能成為具有遮遣作用的果呢? 對此回答說不是這樣的。如說: “彼瓶即從彼, 異於他差別。 無別即共相, 具此非差異。” 這已經說明了。 自身非區分者,不會因與他結合而成為區分。具有共相則成為相同性。這也不會發生,因為不相同者即使與他結合也不應成為相同性。如說: “若自身相同, 知共相無義。 雖具共相者, 不同非彼性。” 即使具有共相,也不會成為相同性。這是因為顯現為自身的自性。若顯現為差異,則可以說具有共相。若顯現為無差異,則僅僅稱為共相而已。 若不執取差異,則僅成為所謂的共相或特殊性而已。若說既顯現為差異又顯現為無差異,這是不對的。因為: “若顯現差異, 則成具共相。 若顯現無異, 則彼成共相。” 在一個事物上,具有差異性和無差異性兩種自性是不合理的。
།གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་ལས་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཕྱིར་ན་སྤྱི། །རང་བཞིན་གཉིས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་ནི། །སྤྱི་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྤྱི་ཡི་རང་བཞིན་ཐ་དད ཕྱིར།།གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་ཐ་དད་ཕྱིར་ན་ནི། །གསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་ན། །དེ་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ལས་གསལ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གསལ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཉིད་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་གསལ་བས་གཞན་མིན་ན། །ཁྱབ་པ་ཉིད་མིན་ཐལ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་ གཉིས་སུ་རྟོགས་ན་ཡང་།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་དང་ལྡན་པས་སྤྱི་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྤྱི་གཞན་ཡོད་པ་དེས་ན་དེ་རང་ཉིད་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་གསལ་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་ཐ་ དད་པ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་གཞན་འཕེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དག་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྤྱི་སྔ་མ་དག་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་དང་མི་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་གཅིག་ཀྱང་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་འདི་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དག་ནི་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ ནི་གསལ་བ་ཉིད་དོ།།རྫོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་མི་འདོད་ན་ནི་སྔ་མ་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
如果說,共相雖然以其自性與顯現有別,但並非以同一自性既有差異又無差異,而是以某些自性有差異,以某些自性無差異,情況就是這樣的話。這種說法並不正確。因為: “由互相差異故, 共相非二性。 于彼二事物, 應成別共相。 共相性異故, 應成為顯現。 自性差異故, 顯現亦不成。” 若由某些自性有差異,由其他自性無差異,則共相具有二種自性。由於它們相互有差異,就會成為顯現的自性。除了差異的自性外,顯現並無他性。 若說因具有顯現性故為顯現,則: “顯現非共相, 與彼同一故。 若非異顯現, 應成非遍行。 若知有二性, 如前成過失。” 因此,顯現的本質就是差異性,所以若是顯現就不是共相。若說因具有共相而成為共相,則它有另一共相,因此它自身只是具有共相而非共相本身。具有共相併不能成為共相。 因此,對於共相的兩種自性,不能認為是相同的。這對顯現也是如此。它不具有共相,因為被共相的差異自性所隔斷。 若說特殊與共相的差異也不是以某些自性有差異而以某些自性無差異,那麼它們的差異也會增添另一共相。如此,共相的自性就成為顯現。因此,前面的共相不會成為相同性,因為不具有共相。 因此,由於任何一個都不具有共相,所以是不相同的。因此,這種相同的形態是一種不符合實在的認識。對於主張無確定者而言,由於共相是不可言說的,所以一切認識對象都是顯現。即使有圓滿性也是顯現。如果不承認有別於此的共相,那麼對前者來說也不是不可能的。
།ཐ་མ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་སྔ་མ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དག་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་བློ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ ན།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཡང་། ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་ཡང་། དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་ཐ་མི་དད་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་སྤྱི་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རང་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉིད་སྤྱི་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པར་འདོད་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་བཀར་ཏེ། རྟོགས་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རང་གི་ངོ་བོར་ ཟིན་འགྱུར་ན།།ཐ་དད་མེད་པར་རྣམ་ཕྱེ་ནས། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་རྟོགས་མི་ནུས། །གང་གི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གནས་པའི་ཐ་སྙད་ནི། །འཁྲུལ་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ཚེ་ཐ་དད་དེ་སྲིད་པ། །ཐ་དད་མེད་པ་དམིགས་ཀྱིས་འགར། །ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པའི་ཐོ་ཡོར་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ།དེར་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་སྤངས་པའི་དབྱིབས་ཙམ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་མཚུངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ།།སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གཉིས་ སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་དོན་དམ་པ་པར་འགྱུར་ཏེ་སྤྱི་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།
如果最後者是共相,由於前者與之無差異,所以前者也應成為共相,因此共相的認識應當有所緣。然而事實並非如此,所以這是錯誤的。 同樣,如果差異者的差異遍及一切差異,那麼相互無差異者雖具有差異,但具有差異者並不顯現為有差異或無差異,因此一切將成為無差異。 若說具有該共相者有差異,這是不對的。因為若顯現無差異就不會成為共相,它將成為顯現本身。由於它與自身無差異,所以將導致二者皆無的過失。因此,區分本身就是共相。 若問:區分無差異如何能夠既從異類中,又從同類中區分出來,如何能夠僅僅從異類中區分而被認識?這確實如此: “若一切認識, 皆執自體性, 無差分別后, 如何能了知。 世間言說習, 僅從迷亂得, 爾時彼差異, 無異所緣處。” 對於遠處的柱子,雖有差異卻不能認識,因為只能認識到形狀而已。也不可能有離開特殊性的純粹形狀,因為由於距離遙遠而不顯現。由於在一切處生起相同的單純顯現,所以它就成為異於顯現的共相。 由於將顯現和所分別合而爲一,它既有差異又無差異,所以在世俗諦中有差異和無差異,但在勝義諦中則不然。 若問:為何在勝義諦中不成為差異?因為在合一的認識中沒有二相顯現。那麼差異將成為勝義諦,因為共相本身顯現。
།གང་ཞིག་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གསལ་དང་འབྲེལ་མེད་རང་བཞིན་དུ། །སྣང་བ་དེ་ནི་དེར་མི་འགྱུར། །ཡན་འགར་བ་ཡི་སྤྱི་ཉིད་ནི། །སྤྱི་མིན་ གསལ་བའི་རང་བཞིན་བཞིན།།འོན་ཏེ་སྤྱི་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། སྤྱི་གཞན་དང་ནི་ལྡན་པས་ན། །སྤྱི་རྣམས་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །གསལ་བར་དེ་ལས་སྔ་རོལ་གྱི། །སྤྱི་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འོ་ན་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྟོགས་ པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་འམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློས་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པས་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དང་དེ་ལ་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུལ་པས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་གཞན་དང་གཞན་ཁས་ལེན་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་པས འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡིན། བློས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འོས་གཞན་མེད་ཕྱིར་ རྣམ་གཅོད་ཀྱི།།འབྲས་བུ་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི། །ཐབས་ཡིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡི། །ཚུལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འོས་གཞན་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས་པར་འཛིན་པའི་ཚད་ མ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། དེ་ལས་གཞན་དག་ལས་ལྡོག་པ། །འཇུག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ངག་ནི་རྣམ་གཅོད་འབྲས་ཅན་ཞེས། །ཅི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཛིན་མི་བྱེད། །ཐ་སྙད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་ནས་འཇུག་པར་དམིགས་སོ། །མ་ རྟོགས་པ་ལ་ནི་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་རྟོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ལྡོག་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་ བྱེད་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་དང་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ནི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།
若說凡是顯現為差異的就一定是差異,這也不對。因為: “無關顯現自性中, 彼顯非成彼性質。 獨立之共相本身, 非共如顯現自性。” 若說由於具有共相性故,即使是獨立的也成為共相,這也不妥當: “若諸共相由具有, 其他共相成共性, 則較顯現更先前, 共相將成為顯現。” 若說錯亂的認識就是共相,因為它與諸顯現相同。那麼就不會趨入或認識顯現了。通過認識錯亂的自性,不應理解顯現的自性並趨入其中,因為這將導致過度擴張的過失。 若說是通過錯亂而趨入,這不對,因為沒有其他錯亂。此時也因為認識自體性,所以不是認識顯現。因此,由於會導致承認無窮盡的其他錯亂,所以不能認識,這是不合理的。 若說既不具有差異和另一方的共相,也不是二者的自性,不是由心的錯亂,也不是認識顯現,那麼如何能成為從聲音和標誌理解意義的方法呢? “因無他選擇, 遮遣為果故, 聲解義方便, 豈有他途徑?” 若說不是由於無其他選擇而安立事物,而是由量而安立。認識遮遣的量就是不可得。對此回答: “由離於他轉, 趨入所見故, 語具遮遣果, 何不定執持?” 觀察到離開那些世俗法而趨入。對於未認識的不會趨入,因此確定為認識遮遣。這是由現量認識為不與他混雜,分別也是如此。其中現量以住於事物自性的區分本身為認識對象,而諸分別則不以事物為對象。因此,聲音和認識的對象僅僅是區分而已。
།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་རྟོགས་ན་ལྡོག་པ་དུམ་བུར་བཀོལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། ལྡོག་པའི་འབྲེལ་པ་ ཡུལ་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཡོད་པ་ཉིད།བདེན་དང་བདེན་པ་མིན་པར་ཁྱད་གཞན་བློ་དོན་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་རྟོགས། ལྡོག་དང་འབྲེལ་པར་ཇི་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཁྱེད་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མོད། གལ་ཏེ་སྤྱིས་སྒོས་སྒྲུབ་ན་བྱེ་བྲག་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དངོས་པོ་ ཙམ་ཞིག་མེད་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ངག་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མི་བདེན་ན་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེ་ལ་གནས་པའི་ལྡོག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། རྟོགས་བཞིན་དུ་ཡང་འདི་མི་བདེན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་སླུ་བས་བདེན་མིན་ན། །ཐ་དད་ཅི་སྟེ་བདེན་མི་འདོད། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པའི་ཡུལ་མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན།འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་པས་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི། བོང་བུའི་འོ་མ་བསྐོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་དེས་ན་སླུ་བའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པས་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མི་བདེན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ པ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། འཇུག་བྱེད་ཐ་སྙད་པ་དག་གིས། །གཞན་བཅད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ན། །རྣམ་གཅོད་དངོས་ པོ་མིན་ན་ནི།།བྱེ་བྲག་གཞན་འདིར་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
若問:如果不認識事物,如何能認識支離破碎的區分?對此回答:區分的關聯是認識境界的對象,凡是存在的事物,誰能認識其真與不真的差別而具有意義?只要你們能認識區分和關聯即可。若以共相成立別相,那麼這個別相有什麼功德? 僅僅是事物若不存在就不能認識遮遣,這就是世俗者們在成立事物時所具有的力量。真實事物的關聯性不能認識為遮遣,因為見到不真實的關聯也能認識它。因此,語言以遮遣為對象,因為在其中事物是不真實的。 若問:如果事物不真實,由於它無差異,那麼依存於它的區分如何能是真實的?對此回答: “雖知此不真, 此理為何耶? 若因欺不真, 何不許異真?” 對於否認遮遣者,首先應當詢問:所謂認識對像不真實是什麼意思?如果以認識的自性而存在,怎麼會是不真實?如果是因為未認識,那麼此時一切都不真實這種說法本身就不真實。若他人安立說沒有任何真實,這就如同說要擠驢奶一樣荒謬。 若說因為沒有所得的自性,所以由於欺誑而不真實,而不是由自體性。雖有自體性,但因為所追求的是所得的自性,若無此性則確實不真實,因為顛倒的確定性就是不真實。執著非所得自性為所得自性,不外乎是顛倒的認識。 若如此,則遮遣是真實的這種說法就成立了。因為: “趨入世俗者, 獲得遮他時, 若遮非事物, 別異此無義。” 若所得是真實,遮遣將成為真實,因為獲得了它。
།གལ་ཏེ་དེས་ནི་མི་བདེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་དངོས་ པོའི་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་རྟོགས་པ་ན་གཞན་ཐོབ་པ་ནི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བརྒལ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། རེ་ཞིག་ཐ་ དད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་པ་ཆོག་པར་འཛིན་ཏོ།།གང་གིས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དབྱེ་བས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐོབ་པར་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་གཞན་དང་གཞན་དབྱེ་བ་ངེས་པར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། མི་སླུ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ པའི།།སྐྱེ་བོའི་རྟོགས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན། །མི་སླུ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་མིན། །འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་ཚད་མ་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཚད་མ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི་གཞལ་བྱ་ཡང་ཡིན་པས་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པས་ཚད་མ་ལ་རག་མ་ལས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཚད་མ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །རྟོགས་འགྱུར་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན། །ཚད་མའི་བློ་ནི་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་བརྗོད། ། གང་ཕྱིར་དེ་ལའང་རྣམ་དཔྱད་ན། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཉིད། །ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་བརྗོད། །ཚད་མ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །གཞལ་བྱ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཚད་མ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ནི། །གྲུབ་ཕྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །དོན་མེད་ཉིད་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ མ་ཡིན་ན།།དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །དེ་ཁོ་ན་ཞིབ་མོ་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདི་ནས་ཆུ་ཀླུང་འདི་ནས་སྟག་།སྲོག་ཆགས་གང་གིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་གཉི་གར། །མི་སླུ་བ་ནི་འཐད་མ་ཡིན། ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་ཐོབ་པས་སླུ་བའམ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཅིའི་དོན་དུ་འཇུག་པའམ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱར་ཡོད། དེས་ན་སླུ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདི ནི་གཅིག་ནས་ནི་སྟག་ཡོད་ལ།གཅིག་ནས་ནི་ཆུ་ཀླུང་གིས་ཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ངག་ནི་རྣམ་གཅོད་འབྲས་ཅན་ཏེ། །འགར་ཡང་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མིན། །ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྦྱར་མེད་ན་ཡང་། །ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།
若說:如果由此認識不真實事物的遮遣,那就不是獲得,因為認識了真實事物的遮遣。認識一者而獲得另一者並非欺誑,那麼遮遣如何成為真實?這種基於非處的執著而產生的爭論有何意義?首先,差異是所獲得的,世俗者們認為僅此就足夠了。 以遮遣的區分而確定的欺誑關聯,世俗者們執著為所獲得,他們不能容忍其他差異的區分確定。因此: “無欺唯世俗, 眾生知所說, 若究勝義理, 無欺實非有。” 這已經說過:以區分為對象的量僅僅是世俗的,因為說明量性是從世俗而來。若由量認識量,將成無窮。若無量而認識,則所量也是如此,這樣所量的認識就不依賴於量了。因此說: “量性依世俗, 非是真實性, 量智非真實, 若爾說無窮。 于彼若觀察, 若世俗是量, 即說成無窮, 若無量能知, 于所量亦爾, 無量一切成, 是故量體性, 成無義故此, 非是相關聯。” 因此,無欺誑在一切處都只是依于未細究真實的世俗,而非勝義。如此: “此處有河流, 彼處有猛虎, 眾生何所行, 異同二俱中, 無欺不應理。” 若獲得異於認識的事物,如何能由獲得他者而成為欺誑或無欺?若在一切方面無差異,那麼既已認識它,為何還要趨入或有何可得?因此並非無欺,這就如同一邊有虎,一邊有河的情況。所以: “語具遮遣果, 不緣事物境, 雖無唯一聲, 由語得了知。” 這暫且擱置。
།ཅི་འགའ་ ཞིག་ཏུ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ། །སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ། །པདྨ་སྔོན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང་། བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་ན་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་གཞན་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ།བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ། །སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ངེས་ཤེ་ན། སྐབས་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དག་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་འཕོང་ སྐྱེན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ ན་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ།།མི་ལྡན་པ་དང་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་ཟླ་བོ་རྣམ་གཅོད་པ། །དོན་རྣམས་ལ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་གྲགས་དང་ནུས་པ་དང་། །སྒྲ་ནི་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འབྲང་ཕྱིར། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ གི་ཚེ་འདི་འཕོང་སྐྱེན་ནམ།འོན་ཏེ་མི་སྐྱེན་ཞེས་འཕོང་སྐྱེན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐབས་སུ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕོང་མི་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱང་བ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ ན་བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངག་དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་སྲིད་སྒྲུབ་དང་རྣ་ཅན་གཉིས་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སོ་སོར་ངེས་པའི་བཟློག་ཟླའི་སྐབས་ཡིན་ན་ནི་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་དེ་ལས་རྣ་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་ གཅོད་ཀྱི།ར་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཅི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ནི་ནག་པ་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་དོ།
若問:是否有某些地方可以看到這種情況?例如”黑人善射”、“悉達多善射”、“蓮花變藍”等,當應用於特徵、有特徵者和動作時就可以看到。當確定于特徵時遮遣不具有其他的,當確定于有特徵者時遮遣具有其他的,當確定于動作時遮遣完全不具有的,因此是不同的。 若問:沒有語法關聯如何確定所確定的特徵?這是由語境、所欲表達和特徵等決定的。若說:如同”悉達多善射”這樣,通過與有特徵者一起確定而遮遣其他有特徵者,同樣地,與特徵一起時也應遮遣其他特徵。因此,“黑人善射”這句話應遮遣一切功德,若如此則不應理,且遮遣不具有和具有其他的差別也將不存在。 對此回答:這雖然正確,但: “遮遣對立者, 于諸義中知, 如是由共許, 功能隨欲說。” 其中,若在”此人善射還是不善射”這樣懷疑善射的語境中說”黑人善射”時,由於它是用來斷除懷疑的,所以只遮遣不善射。若不如此,說話者對聽者說無意義的話就不成為說話者了。因此只理解為遮遣相違的對立面,而非其他。 同樣,在遮遣具有其他的語句中,若是在確定”悉達多和耳者二人善射”這樣的對立語境中,則”悉達多善射”只遮遣耳者,而不遮遣羅摩等。同樣,在遮遣不具有的情況下,若是在”是否還有其他功德”的語境中,則”黑人善射”遮遣一切無混淆的功德,如粗魯等。
།སྲིད་སྒྲུབ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་སྤྱི་འགྲོ་བ་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ནི། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གཞན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚེ་སྐབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཟློག་ཟླར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་པས། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་རྟེན་མིན། །ཆོས་དེ་གཞན་དང་ལྡན་པར་འགྲུབ་པས་དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས ན་དེ་བསྟན་པས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་ཉིད་དེ། མ་འབྲེལ་པ་བཟློག་ཟླར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། དོན་ འདི་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་དེར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འབབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པ་འམ་སེལ་བ་ཡིན་གྱི། གྲུབ་པ་དང་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དག་ནི་བརྗོད་ པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་གཞན་དུ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ནི་སྲིད་ སྒྲུབ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་གཟུང་ཡང་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།འགལ་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡིས་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བསྟན་ན་ཡང་། །དེ་ལ་དེ་ནི་དམ་པ་ཡི། ། དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་པར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དོ། །དངོས་པོའི་ཚུལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། །སྒྲའི་ཚུལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྐབས་ཀྱི དངོས་པོའི་ཆོས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདིར་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་དེ་ལྟར་ གྱུར་པ་ན་གཞན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
在悉達多的行為中,若是在”一般行走時是否還有其他善射者”這樣的語境中,當處於懷疑的語境時,就會遮遣一切其他具有特徵者,因為此時語境使一切都成為對立面。因此: “以遮不具有, 有法成法別, 彼有特徵法, 無遍過非依。” 由於成立此法與他法相關,所以理解為與它無關聯,因此通過顯示它而不遮遣其他,所以沒有無遍充的過失。如此,所謂”這是宗法”這種說法是如此共許的,因為無關聯是對立面,且遮遣具有其他。 也能理解這個意思,因為確定已成立具有其他的事物不會落於彼性,因為相違。懷疑是用來成立或遣除的,而不是用於已成立或已遮遣的。由於對立面以及語言都是隨順所欲表達的,所以如此理解。所欲表達是其他的,而語言不能顯示為其他。已經說明語言不像燈一樣由自性而成為認識的工具。 若說:即使與特徵一起確定”善射唯是悉達多”,也是遮遣具有其他而非不具有,因此與語境相違。對此回答:無相違。因為: “若以語顯示, 悉達多為別, 于彼彼非是, 勝義所存在。” 這裡的特徵因為是功德事物,所以說是所依的法。勝義中悉達多是所依,所以是有特徵者。事物的方式是一回事,語言的方式又是另一回事。這裡因為取語境中的事物法,所以無過失。 這裡確定義的遮遣本性,因為通過分別現量和比量而了知,所以沒有不了知的過失。若以遮遣具有其他而成為特徵,則當一者如此時,其他就不如此,而特徵、有特徵者和關聯詞也將無差別。
།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཞན་མཐའ་དག་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ བས་དེ་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དུ་བ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའམ་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ཚིག་ཕྲད་དང་། མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་དོན་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་གཞན་དག་རྟོགས པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར།དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་འམ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་བསྡུ་བ་དང་། ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་མོད། །དེ་རྣམ་ པ་དགུར་གོ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཅི་སྟེ་བསྟན་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དགུས་ནི་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་བཤད་པ། རང་བཞིན་འབྲས་བུ་གྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་ བཟློག་པ་གཉིས།།རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་སྟེ། །ལྷག་མ་ལྡོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དགུ་ཆར་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་གཉིས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་བཀོད་ན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གཉིས་སོ། །གཞན་དག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ངེས་པ་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་གཞན་ གཉིས་སོ།།ལྷག་མ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
若說:如果所作性是宗法,則一切其他都將成為非所作性,其他處所將不具有煙,這樣就與現量和比量相違。因為現量能認識其他處的煙,所作性也因緣的差別而有差異,通過這樣的比量或現量可以認識其他。 從比量定義的世間共許來看,由於了知與特徵等共同運作的確定義的關聯詞,以及遮遣無關聯等的所詮和能詮事物或其他,那麼對此怎麼會有其他情況? 如此解釋了所謂”宗法”的總義,因為特別了知差異和關聯或差異和關聯的總攝,以及語言的意義。 若問:雖然是宗法,為何論師要說明九種?因為已經說明了不成立、相違、不定和正確因,只需說明這些就夠了,九種是沒有必要的。對此回答: “自性果成義, 二因及二返, 為諍別共性, 余為返證成。” 因為九種都有必要,所以說明九種。爲了說明自性和果因由於是彼性和從彼生的關係而是因,其他不是,所以說明兩種。爲了說明這兩種若顛倒安立則成相違,所以說明另外兩種。僅僅由見與未見而不定者,也由確定了知而遮遣,所以另有兩種。說明餘下三種是爲了顯示返為主要,因為因是通過返而令了知。因此顯示了”比量應成立遮遣”的意義。
།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་དག་ ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་མཉན་བྱ་རྩོལ་བྱུང་དང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་མིན་ཏེ། །དགུ་པ་འདི་དག་རྟགས་སོགས་པ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟླས་པས་ཇི་ལྟར་དུ་མ་ཉིད་དམ། གཏན་ཚིགས་ དང་འགལ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་།དགུ་ཉིད་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བཟླས་པས་ནི་གྲངས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གང་གི་ཕྱིར། རྟག་དང་མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་དང་། །བར་དུ་རྟག་པ་གསུམ་དག་དག་།རྩོལ་བྱུང་མིན་དང་མི་རྟག་རྟག་།སྒྲུབ་ བྱེད་གཞལ་བྱ་ཉིད་སོགས་ཡིན།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཐད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་འབྲེལ་པས་ན་གཅིག་དེ་ཉིད་ཡང་དག་ པའི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་ཏེ། བཟློག་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ ཉིད་ལས་གཞན་གྱིས་ནི།།གོ་བྱ་ལ་ཁྱབ་ཡོད་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་རྣམས་གཉིས་སུ་འཇུག་།བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་མཉམ་པ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་ བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་དེས་ན། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་འབྲས་ བུ་ཤེས་པ་རྩོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དངོས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་དམིགས་ པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།
這九種宗法是: “所量性與所作性, 無常性及所聞性, 所作性與勤勇生, 無常勤生非觸性, 第九即是此諸相。” 若問:由於所作性和勤勇生是同一的,如何因重複而成多種或成為因與相違?又如何成為九種?因為僅僅重複並不能成為不同數量的所依。對此回答,因為: “常與無常勤勇生, 中間三常為清凈, 非勤生與無常常, 能立即是所量等。” 因此一切皆合理。以自性而言並沒有所謂的能立,因為是依所立而成為能立。由於所立差異的關聯,同一者可成為正因和相違因,所以沒有任何不合理。 因此有兩種因:以”因為是所作性故無常”為自性因,以”因為是勤勇生故”為果因。應知所作性是自性因,勤勇生是果因。若問:為何不能相反?因為具有彼相,不具有他相,所以不能相反。 “除自性之外, 他法不遍所知, 因有錯亂故, 是故果入二。” 因為所作性是遍等的。具遍等者非是果,因為因對果有錯亂,因為因不必定具有果。因此一切果都是二入。勤勇生也是二入,所以是果因。僅由無常不能開始了知勤勇生的果識,所以它在同品中是二入。因的無間開始果,一切無常都是,雖是識果,但因為直接遍攝,所以是自性因。如所見性說為有一樣。
།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་དངོས་པོས་བརྩིགས་པའི་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུའི་མཁར་གྱི་རྩེ་མོར་འཛེག་ པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངེས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ལྟར་ཡང་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བ་དང་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་བསྡོགས་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རྩོལ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ མཐོང་བས་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ངེས།དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པར་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ནི། དེའི་ཚེ་སྒྲ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྒྲ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་ ནི་སྒྲ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ངའི་རྐང་པར་གྱིས་ཤིག་།རྒྱབ་ཏུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་ན། །དེ་དང་དེ་མིན་དུས་ལྡན་པར། ། ཡོད་གྲུབ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པས། །མར་མེ་ལ་ནི་བུམ་པ་བཞིན། །སྒྲ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད། །བསལ་བའང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། །བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྔར་ཡོད་པ། །འགའ་ཞིག་ལས་ནི་ཉེས་དམིགས་པ། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར མིན་ཏེ།།སྔར་ཡོད་དེ་ཚེ་རིག་པ་ནི། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། འདི་ལ་བཤད་པ། སྔར་ཡོད་པ་ཡི་ཤེས་པ་ནི། །བརྩལ་མ་ཐག་འབྱུང་ངེས་མིན་ཏེ། །སྒྲིབ་བྱེད་དབང་པོ་སྒྲ་ལ་ནི། །རྣམ་ཀུན་ཉེ་སྦྱོར་མེད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ ཏུ་བྱུང་བའི་བུམ་པ་ལ་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི།རྒྱུའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་གྱི་རྩོལ་བས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
勤勇生的識的相不存在,因為會導致其他都不存在的過失。因此,該識以隨行和返的事相構建差異,攀登果城之巔。因此,以勤勇生聲所詮的確定是果因。 如何了知勤勇生的識是無常的果?如此也說明了因為勤勞的果是多種,所以與果相等。是明顯和勤勞的果且是生起,例如燈光的勤勞不能成立為瓶的果,而輪等的勤勞則是如此,由見到二者,如何確定為一? 如此解釋者說:若聲成立為常,則彼時聲應被遮遣;若非如此,則彼時是作用。僅由”作聲”這樣的言說,並不能了知聲即是作用,因為作用是結合的意義,如說”做我的腳”、“做背”一樣。聲常性的因是認知。因此: “由常時存在, 彼與非彼時, 有成量具足, 如燈對瓶故, 聲亦應遮遣。 遮遣即觀察, 遮相無他有。 如是先有者, 從某近觀察, 不成為果性, 先有彼時知, 方成為果性。” 第十一品 “先有之知識, 非定勤即生, 障根對聲等, 遍近合非故。” 例如,勤勇生的瓶是勤勞的果,而非由陶師的勤勞顯現,因為會導致一切因聚無義的過失。因為一切都存在於一切中,且無任何可行,所以行為將無所行。
།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཆོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་།འདི་ལྟར། གཞན་བཟློག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དག་གིས་ཀྱང་། །ཡོད་པ ཉེ་བར་བཟློག་པ་མེད།།བཟློག་པ་དངོས་པོ་མེད་པས་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་དམིགས་འགྱུར། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱི་ནས་ནི། །རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན། །འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་སྨྲ་ན། །ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད། །དེས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ནི། །བྱེད་པ་གང་དུའང་རིགས་ལྡན་མིན། ། འོན་ཏེ་ཡོད་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ། །བསལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་འབྲས་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མེད་ན་བྱར་མི་ནུས། །ཡོད་ཉིད་ཡིན་ནའང་ཇི་ལྟར་བྱེད། །ཡོད་དང་མེད་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཡོད་པས་ཚད་མས་འཐད་མ་ཡིན། །ཡོད་ན གཏན་དུ་དེ་ཡོད་ཉིད།།དེ་ལ་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མེད་ན་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །དེས་ན་རྒྱུ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་བུམ་པ་ནི་རྫ་མཁན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་དུས་གཞན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མར་མེས་ གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་རྩོལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་སྔར་ཡོད་པར་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་རྩོལ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་ པ་བརྒྱར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་ནི་སླར་འོངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤི་བ་ནི་སླར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་ངོ་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའམ། འོན་ཏེ་ཤེས་གཉིས་དབུས་ན་ཡོད་པར་གྲུབ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པས་སྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་སྔར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཤིང་དྲན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པས་དེ་ལ་ངོ་ཤེས་པས་དགོས་པ་ཅི་ཡོད།གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པས་ནི་ད་ལྟར་ཡང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ནི་དེའི་དུས་ཉིད་ན་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དྲན་པ་ཡོད་པ་ལས། །ངོ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་འགྱུར་ན། །དྲན་པའི་དོན་ལ་ངོ་ཤེས་པས། །དེ་ནི་དབང་སྐྱེས་མ་ཡིན་ཉིད། །དབང་སྐྱེས་དྲན་པ་མ་གཏོགས་པར། །གཏོགས་པ་གཞན་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་ཉིད་མིན་པས། །དྲན་པ་ཚད་མ་མིན་ཉིད འགྱུར།།དབང་པོ་རྣམས་ནི་དྲན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཀ་ནྱ་ཀུ་བ་ཛ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དྲན་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
若問:由諸因決定,否則將成混亂。何謂決定?如此: “除遮他法外, 決定實非有, 百因亦不能, 遮遣于有性。 由遮無事故, 如何后得見? 非有後生起, 即是彼了知。 若說果先有, 一切定皆有, 是故彼有性, 不應具作用。 若有別遮遣, 成立為能立, 若彼亦成果, 于彼知成二。 若無不能作, 若有何所作? 一法有無性, 量成不應理。 若有恒有性, 因於彼何為? 是故因無義。” 因此,勤勇生的瓶是陶師的果,而非所顯。若問:如同他時所見即是燈所顯那樣,聲也應成為勤勞所顯?答:不然,因為瓶先有已由量成立。聲於勤勞之前有,無有相故。若說此亦然?答:不然,因為認知了解有百種顯現。顯不復來,死不復生。 複次,是認知成立知有,還是成立二知之間有?若說由知成立,則彼時先前即由彼知成立,由憶念安立,于彼認知有何用?若說認知是成立現在亦有,而憶念是成立彼時有,因為如所見而憶故。答:不然,因為: “若由有憶念, 認知極趣入, 憶境之認知, 非是根所生。 除根生憶念, 不見他所屬, 故非根所生, 憶念非量性。” 諸根不趣入憶境,否則迦若鳩跋阇等將成現量。因此諸憶念也將成現量。
།འོན་ཏེ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་དབང་པོ་འཇུག་ན་ངོ་ཤེས་པས་ཅི་བྱ། དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེས་ན། གཞལ་བྱ་གཅིག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཆོས་ཅན་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་ནི་གསལ་བར་མི་བདེན་ཉིད། །སྔ་མ་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །དྲན་པ་མེད་ པར་རྟོགས་མ་ཡིན།།དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བ་ནི། །ངོ་ཤེས་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན། །དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་སྣང་བ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ ཉིད་རྟག་པ་སྣང་བ་ཉིད་དེ།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་དེ། །དངོས་དོན་འགོག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དུས་གཞན་དུ། །ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ན། །དུས་ཀྱི་ཆ་ཀུན་དམིགས་པས་ན། །ཤི་བའི་མཐའ་ རུ་འཛིན་པར་འགྱུར།།དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་དུས་ན་དྲན་པས་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་མི་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་མི་བདེན་ན་ཆོས་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་ད་ལྟར་བདེན་པ་ལ།།སྔ་མ་བདེན་མིན་གནས་པས་ན། །བདེན་དང་བདེན་མིན་འདྲེས་པས་ན། །དེ་གཉིས་གཅིག་འགྱུར་གདོན་མི་ཟ། །བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། མི་བདེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ཡང་གྱི་ན་སྟེ།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་དབང་གིས་ནི། །བདེན་དང་བདེན་མིན་དུ་གནས་ན། །ད་ལྟར་བས་ནི་བདེན་འགྱུར་ཞིང་། །ད་ལྟར་མིན་པས་བརྫུན་པར་འགྱུར། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་བདེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་ བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །གཅིག་ཅིག་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདེན་ན་ཅིས་མ་རྟོགས། །བདག་དང་བདག་ཉིད་ཚིག་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་ ཅི་སྟེ་གནོད་པར་བྱེད།།འོན་ཏེ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལ། །ངོ་ཤེས་འདི་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པར། །མི་འགྱུར་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་ངེས། །ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་འདི་ཐ་དད་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའོ།
若問:若根趣入正見,認知何用?因為需要與憶念一起合一了知。答:不然,因為: “由憶非量故, 如何成一境? 有法若非真, 法亦定非真。 若無有憶念, 前時關聯性, 不能得了知, 唯事相顯現, 無認知亦成。” 白色、黃色等僅是顯現,非是常性自性顯現,因為在事物顯現時也有故。若說于彼亦顯現住他時相的常性,現量不能遮遣。說現量為能立,不能遮遣實義。若現量能取事物遍於他時,由見一切時分,將取至死邊際。 因此,前時是由憶念所取,非由現量。故由憶念非量,其所了知事物非真一性,因為有法若非真,法亦非真故。若說: “今時真實上, 前時住非真, 真偽相混故, 二者定成一。” 若說由真與非真二者之一性亦應成真與非真,非僅非真。對此也不然,因為: “若由有法力, 安住真非真, 現在成真實, 非現成虛妄。” 因為現在生起是真,故住于彼之一性亦是真,因為隨順有法自性故。正因如此,憶念的一性即成非真。因此事物未成一性。如何成辦一性?若是真實,為何不了知?於我與我性言,為何損害自性?若說: “于見為他時, 此認知不見, 是故見差別, 不成定應知。” 此認知了解從差別返,當住于無差別性。事物僅此而已,即是差別與無差別。
།དེས་ན་ཐ་དད་པ་ལས་ལྡོག་ན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པར་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། གང་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་འགྱུར་བ། ། ཐ་དད་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་ཡོད། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་སླའི། །དོན་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མིན། །ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འདི་ནི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་གཟུང་གི་།ཐ་དད་པ་དང་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཐ་དད་པར་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན ནོ།།ངོ་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྒྲུབ་པ་བྲེགས་པ་ཡང་སྐྱེས་པའི་རྩཝ་དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་དག་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཏགས་པ་ཉིད་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེར་ནི་དབུས་ན་གནས་པའི་བྲེགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ལོ་བྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆེན་པོ་གཡང་དུ་ལྷུང་བ་རྩཝ་ཀུ་ཤ་ལ་འཇུས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར། བྲེགས་ཞེས་བྱ་བ་ བཅད་པ་སྟེ།།དེ་ནི་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པའོ།
若說:從差別返時即能成立無差別性,若非如此則成純無,因為不能從一切返。答:這也不好,因為: “由何從彼返, 遍於差別有, 由彼易別異, 非解為異義。” 僅由生起認知了解,即能了知此是差別相,而非不了知與差別及異類的差別。此認知成立一相執取,如見剃髮生於度婆等葉,因此於他處也應如是假立。 若說:于彼是見住中間的剃髮性,彼於差別亦了知為無差別。此處非如是,因為剃髮等是安立不相順。此確實如是,如大象墮崖抓住茅草。因為: “所謂剃即斷, 彼不關他事。”
།དེས་ན་སྔ་མ་བོར་བའི་ཕྱིར། །རིག་པ་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི། །དོན་ལ་ཡང་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད། །གཞན་དག་པར་དང་ཆད་པ་ལའང་། །ཤི་བའི་ངོ་ཤེས་རྣམ་འཇོག་པའི། །མ་རུང་བདག་ཉིད་ དེའང་བདག་ནི།།ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་ཞིག་པ་ན། །ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ནི། །ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །གཅིག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་། ཞིག་པ་གང་དུའང་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེས་ན་དེ་ནི་དྲན་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྤྱོད། ། དྲན་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་སྔར་བསལ་ཏེ། །དེས་ན་རྟག་པ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་ཉིད། །གལ་ཏེ་ད་ལྟའི་དངོས་པོ་གྲུབ་མིན་ཡང་། །དོན་སྡུད་པ་ལ་དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ཚེ་དངོས་པོའང་དེ་ཡི་རྗེས་རྟོགས་ཏེ། །དེས་ན་སྔ་ཉིད་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་དང ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་ངེས་བསྟན་པ།།ཚད་མ་ལས་ནི་གཞན་ཡིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དངོས་ལ་བསྟན་པར་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་། །སེམས་པར་བྱེད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པས་ཡིད་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ཅན་ ཡང་གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ལ། ཡིད་ལ་སེམས་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ངོ་ཤེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །བློ་ཡི་ནོར་ཀུན་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱང་རིང་འཛེགས་ནས་ནི། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་ལྷུང་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ངའི་ གནས་སུ་རྒྱང་རིང་པོར་འཛེགས་ནས་གམ་དུ་ལྡིགས་ཀྱིས་ལྷུང་ལ་མར་མེ་འདའ་ཀར་ཆེར་འབར་ནས་འཆི་བ་དང་འདྲའོ།།འདི་ལྟར། དྲན་པ་མྱོང་དོན་ཡུལ་ལ་ནི། །ཞིག་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མྱོང་མིན་ཡུལ་གྱི་དོན་ཅན་ནའང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དྲན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་འདས་པར་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དྲན་པས་ངེས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།
“故由舍前故, 知如何相關? 見無相關性, 于義亦同等。 於他凈與斷, 死者認知立, 不應自性彼, 唯是壞自性。 前性若壞時, 與壞同一性, 雖異亦如是, 了知為一性。” 複次,壞於何處亦非根境界,故彼成為憶念境界。憶念為量性前已遮,故常性非量所了。若說:雖現在事物非成立,于攝義憶念是量,彼時事物亦隨之了知,故先前即是量所了。與彼同一確定顯示,如何異於量?若思維於事顯示所生信解,將自相違。 複次,若說無變異確定知生喜意者,若遮除確定性時,說一思維他,則成他。對此: “諸說認知者, 此是慧過失, 登極遠處已, 剎那即墜落。” 如登極可怖遠處后突然墜落,如臨終燈大燃而死。因為: “憶念于經驗, 境上如何壞? 非經驗境義, 彼如何是憶?” 若憶念是經驗義境性,則不應憶念過去,因為過去非現量所了。若說未了即由憶念決定執取,如是亦不成憶念,因為憶念非是前無境。縱使如此,亦非認知,因為認知許為現見境,若非如此則不成量。
།དེ་ཉིད་འདས་པར་གྱུར་པ་ན་སྔ་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་ཏེ། གང་ཚེ་འདས་གྱུར་ དེ་གཟུང་མིན།།གཟུང་ཚེ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །དྲན་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །དེས་ནི་འདས་ཡིན་དེ་དངོས་མིན། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་བསྟན་པ་དག་།ཚད་མ་ཡིན་པར་འཐད་ན་ནི། །ངོ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །དངོས་པོ་དང་ལྡན་དོན་མེད་ཉིད། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་ཀྱང་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་རྟགས་ཉིད་མ་རུངས་པ་སྤྱོད་པར་ནི་བཟོད་པ་དག་གིས་མི་བཟོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་ལྟར། མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས། །ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད། །མི་སླུ་ད་ལྟར་ག་ལ་ཡོད། །སྔར་ཞིག་པ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ དེ་གཅིག་མིན་མོད་ཅི།།དེ་ལས་དོན་བྱ་དེ་མིན་ནམ། །མེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དོན་བྱ་བ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་མི་བྱེད་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དོན་གཅིག་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་དེ་ནུས་ པ་ཙམ་ལས་མི་འཐད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པར་ངེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ནུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི། དོན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་ པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་། དེ་ལས་གཞན་བརྟགས་པའི་ཆོས་དང་སྔན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་ལ་འཚམ་པ་རྣམས་ལ་བུམ་པ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ངོ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ མཚུངས་སོ་སྙམ་པ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཁྱེར་འོངས་སོ་ཆུ་གྲང་མོ་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར། གང་ཚེ་གཞན་འོན་ཅེས་བརྗོད་ཚེ། །དེ་ཡི་གསལ་གཞན་ཁྱེར་འོངས་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱེར་ནུས་འོངས་སོ་ཞེས། །ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་འདོད་པ་དེ་ལས་གཞན་འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་དེ་གསལ་བ་གཞན་ཁྱེར་ནས་འོངས་པ་དེའི་ཚེ། འདི་ནི་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མཐོང་ངོ་། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ པའི་ཐ་སྙད་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན།ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་རློམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།
若說:彼成過去時稱為前者。答:此亦相違,因為: “當成過去時, 彼非所取境, 取時非如是, 由憶性自性, 彼是過去性, 非是彼事物。” 若說確定顯示應理為量,認知亦應如是,具事無義性。若說雖無根關聯,確定顯示是量。此僅是不堪忍受非理相行。因為: “由具無欺故, 許知為量性, 無欺今何有? 先壞亦非有。 縱彼非一性, 彼作用非耶? 他火亦作用, 唯是能成辦。” 由離非作者相的作用,作者性一性是世俗許,說為一義及分別,僅由彼功能無不應理。離作用境之說確定,具分別者不能成辦。彼認知境是由作用一性,故隨其自性相而推度。自性一性亦由異於彼所計法相屬故。知于真實一是量。 若問:于瓶等作用相順者,何不成”此即是彼瓶”之認知?答:認為相同即是認知。複次,如說”搬來即是彼瓶”、“此即是彼冷水”。因為: “當說取他時, 搬來彼異顯, 能取即彼來, 決定當生起。” 當欲取瓶外甕等而說”取他來”時,若搬來彼瓶異顯,見有”搬來即是彼瓶”之言說。由無始習氣關聯言說極顯故,增上執為非假立事。故由認知非定一聲,由了知功能相同故如是錯亂。
།གལ་ཏེ་གཞན་ན་ཇི་ལྟར་ན། །གཞན་དུ་ ཡིད་ཆེས་འཇུག་པར་འགྱུར།།ཤེས་པ་མེད་པ་གཞན་ལ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་དུའང་ཡིད་ཆེས་མིན། །འཁྲུལ་པ་མཐོང་བས་གཅིག་ལ་ནི། །ཡིད་ཆེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དེ་མཚུངས་གཞན་འགའ་ལ། །ཡིད་ཆེས་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། ། འོན་ཏེ་འདུ་བྱེད་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་དེའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུན་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ན། །ཇི་ལྟར་སླར་ལེན་འདོད་པར་འགྱུར། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཤིན་ཏུ འཐད་དོ།།འདི་ལྟར། བྱིན་པ་ཕྱིར་ནི་ལེན་པས་ན། །འཇིགས་དང་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་འགྱུར། །འཇིགས་དང་ངོ་ཚའི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། །འཇིགས་དང་ངོ་ཚའང་གང་གིས་བྱས། །འོན་ཏེ་དེ་དང་ཉེ་བས་འདི། །བདག་ཉིད་དེས་ཟིན་པར་རྟོགས་ཏེ། །དེ་ནི་བདག་ཉིད་དེས་ཟིན་པ། །མིང་ཡང་ དེས་ཟིན་པར་འཁྲུལ་ན།།འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་རྒྱུན་ལའང་དེའི། །དེ་ལྟའི་ཐ་སྙད་རྒྱུ་ནི་ཅི་སྟེ་མིན། །གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ལའང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལས། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་ བྱས་པ་ལས་འགྲོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་འཛེམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས། འོན་ཏེ་དེ་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བས་ནི་དེ་དང་ ལྡན་པས་སོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་གནོད་པ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་བུ་ལ་གནོད་པས་ ཀྱང་གནོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་གནས་པས་དེ་རང་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དགྲ་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ཡང་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདི་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ། བུ་ཡང་དེ་དགྲར་གྱུར་པའང་། ། དེ་གནོད་བྱས་པས་གནོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་གནོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །གནོད་ཡིན་གཞན་གྱི་གནོད་པས་མིན། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཉིད་ཡིན་པས། །བདག་ནི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་ཡོད་མིན། །དེས་ན་ཐ་སྙད་འདི་དག་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་ཅན། །དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ།
“若是異者何, 信解趣入他? 于無知他者, 何處皆非信。 由見錯亂故, 於一無信解, 如是同彼他, 當成有信解。” 若說:如依不錯亂而信解其子等,如是亦于其相續取因。若是剎那性,如何欲重取?若是一性則極應理。因為: “由取所予故, 成具畏慚者, 雖成畏與慚, 畏慚復誰作? 若由近彼故, 了知此所執, 彼為彼所執, 名亦執為彼。” 彼錯亂于剎那相續亦何非如是言說因?於他所計亦從因生,執著因非他。雖許我常,亦不離因果所作執著。因為我於前后不離一自性。故於彼無畏懼、顧慮等,如何以畏等威脅? 若說由生彼畏而具彼。答:不然,以自性無畏故,于彼全無損害故。因果事性是如是言說因。僅由言說損害非損害。若說雖異由關聯故,損子亦成損害。答:不然,由住他故,彼依自性。若非如是,損敵亦成損害,以與彼亦有所損能損相關聯故。若說: “子與成敵者, 彼損非成損, 故由損自性, 是損非他損。 是故由剎那, 我非異於因, 故此諸言說, 一切如是相。” 一切”即是彼”之言說皆由因相。
།དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཉིད་ཚད་མས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན། །མར་མེ་ལ་ སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས།།བུམ་སོགས་ཐ་དད་འགྱུར་མ་ཡིན། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་གསལ་བྱ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲོན་མས་གསལ་ན་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་དམར་པོར་མཐོང་བ་དང་། ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་མངོན་པར་གསལ་ན་སེར་པོ་དཀར་པོ་ཉིད་དང་། རལ་གྱིས་མངོན་ པར་གསལ་ན་གདོང་དཀར་ཤམ་ཡང་སྔོ་བསངས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་གསལ་བྱེད་ལས། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་ནི། །འབྲས་ཕྱིར་གསལ་བྱེད་བྱེད་པོར་འགྱུར། ། གསལ་བར་བྱེད་པས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་ཉམས་པར་རང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི ལོག་ཏུ་སྣང་བས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལེན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་གསལ་བྱེད་འཁྲུལ་སྐྱེད་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་ཡིན། །འགའ་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི། །གསལ་ བྱེད་གསལ་བར་གསལ་བྱེད་ཉིད།།དེ་ལྟ་མིན་ན་རབ་རིབ་ལ། །སོགས་པའང་གསལ་བྱེད་དག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་དག་ལ་ཡང་འཁྲུལ་བྱེད་ལ། །ཉེས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་འཁྲུལ་ཡང་གདངས་ལས་ནི། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་བཞིན་འཛིན་པ། །དེས་ན་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ། །དེ་ཡི་ གསལ་བྱེད་ཡིན་འདོད་ན།།གལ་ཏེ་གདངས་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྒྲ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་འཁྲུལ་བས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ནར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
故聲非常,因此如何剛發即明顯?生性是量所緣,因具彼相故。 “由緣差別異, 聲成為果性, 燈等差別故, 瓶等非差異。” 由明顯大小非成所明差異。若說:由燈明顯則見青蓮花為紅色,由月光明顯則見黃色為白色,由劍明顯則見白麵為深藍色等。答:此亦不然,因為: “若諸事物由, 能明異自性, 異於彼自性, 成果故能明。” 能明應不失其自性而明顯其自性無倒。于彼無有之自性如何能明?否則兔角等亦應能明。 若說:由顯現顛倒而明顯。答:此已遮破。若說:此是錯亂故無此過。答:不應理,因為: “若能明生亂, 彼云何能明? 若能明顯某, 能明即明顯。 翳等成能明, 于彼等亂因, 更無餘過失。 若雖亂由調, 如彼性執取, 故許勤等為, 彼之能明者。” 若由大小音調等關聯而聲有差異,此亦由錯亂所作,非真實。
།འཁྲུལ་ཀྱང་སྒྲའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། གཞན་གསལ་བའི་ བདག་ཉིད་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་ལན་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ལས། །སྒྲ་ཡི་རང་བཞིན་གཞན་ཡོད་ན། །ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་སྣང་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་དུ་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །ཐ་དད་ཞེས་ བྱས་རྟོགས་མི་འགྱུར།།དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞན་ཉིད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་ནི། །འཁྲུལ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཉམས་འགྱུར། །འཁྲུལ་ལ་འཁྲུལ་མེད་པར་རྟོགས་ན། །དེས་ན་འཁྲུལ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་སྒྲའི་རང་བཞིན་ བདེན་པ་གཞན་ཡོད་པ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཁྲུལ་པས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲའི་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་ཐལ་བས་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པས་སྒྲའི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།འཁྲུལ་པ་ཡང་འཁྲུལ་ན་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་བདེན་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གནས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་བས་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་སྣང་བས་ན། ། འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞལ་བྱ་ཐམས་ཅད་དོར་ནས་ནི། །འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་གནས། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། དེས་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཙམ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་ལ་དོན་རྟོགས་བྱེད་པ་ཡི། །དོན་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དོན་དེ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི། །བརྡ་གོམས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན། ། བག་ཆགས་སད་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་སྒྲ་རིག་ཡིན་པར་འདོད། །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་པ། །ཐ་དད་བྱེད་པར་འདོད་མ་ཡིན། །ཉེར་ལེན་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ། །འགྱུར་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མིན། །དེས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དོན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།སྒྲ་ནི་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའམ། བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བརྒྱུད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若說:雖錯亂,顯現聲之真實性即是明顯他性。答: “若由錯亂性, 聲性異存在, 當現言說性, 否則不知亂。 若現為差異, 無差之自性, 不知為差異, 非爾成他性。 若於錯亂上, 復亂則亂壞, 若知亂無亂, 由此知為亂。” 從錯亂顯現自性中,聲之真實自性他異不顯現,不應理。若說由錯亂不顯差異,則錯亂自性亦異於聲自性,故應顯現差異,復須安立錯亂,彼亦異自性故無窮,故聲真實自性即是無常。若錯亂亦錯亂,則唯聲真實自性住,故應顯現彼性,不成錯亂。 “故由彼性顯, 無有名錯亂, 舍一切所量, 錯亂住錯亂。” 若說:僅由聲生之了義相作用,非由大等所作了義差別。故由作用成僅明顯是真,反之則他非真。答:此亦不實,因為: “于聲未見有, 能作義了知, 彼義生了知, 從習慣言說。 許聲知為因, 令習氣覺醒, 由間接生故, 不許作差別。 由取因差別, 成異非俱因, 由彼亦俱因, 聲成能分別。” 具彼義相分別自性之義了知,從等分習氣關聯而生,聲是彼俱因,或由覺醒習氣門成間接生因,故非作彼差別。
། སྒྲའི་དངོས་སུ་དོན་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་དབྱེ་བས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ལྡན་པར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཐ་དད་པ ཉིད་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད། ཐོས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ བརྡའི་དུས་ན་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕྱིས་ཀྱི་རྩོལ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་མི་རྟོགས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ན་གསལ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དུས་མཚུངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ དེ་ལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་དུས་མཚུངས་པ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གསལ་བྱེད་གསལ་བྱ་ཡི། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གསལ་བྱེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དུས་གཞན་གནས་པ་དེ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེས་གསལ་ན། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་དུས་གཞན་ དུ།།གསལ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་གི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གསལ་ན་ནི་དུས་གཞན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གསལ་ བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེའང་གསལ་བྱེད་གཞན་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་གནས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ།རྩོལ་བ་སྔོན་རོལ་དུ་ཡོད་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེར་ངེས་པར་ཤེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ནི་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། སྔར་འབྱུང་ བའི་རྩོལ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕྱི་མ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
聲之直接作用是生其知,由近遠差別而成悅意非悅意及明顯不明顯之差異,如是何能自作用無差異?如是差異性即是事物性,非錯亂。 若聲是常,則剛發即不應定知,何故先前不了義?由聞能了知故,余非能了。若說:施設時所聞即今亦隨行,應成了知,不應後勤前不了知。答:不然,彼時無能明故。若說:能明與同時所明。答:此不應理,因為: “如何同時能, 明者成能明, 如是能明與, 所明皆能明。 若住異時彼, 如是彼能明, 爾時彼異時, 何須待能明?” 非如實明顯自性者,不成能明。若明顯遍及他時自性,則他時能明全無所作。不明須待能明,否則爾時亦須他明,彼復須他,難住無窮故不成明顯。 所說後知前無所緣亦不應理,因為有前勤不應定知剛發自性。由即是彼自性,不應彼所緣復非所緣,因為前生勤于彼全無加持,由後者明顯一切自性故。
།རང་གི་དུས་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་དམ། སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་གཅིག་ ཡིན་ན།།རྩོལ་དབྱེ་ཐ་དད་བྱེད་པ་མིན། །ཤེས་བཞིན་དུ་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཡང་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩིག་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་མི་ འགྱུར།།གཞན་གྱི་དེ་ནི་གསལ་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་དེ་མཐོང་ཡུལ་དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །སྒྲ་ལའང་རྩོལ་བར་སྒྲིབ་པ་ནི། །མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡོད་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ ན་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲིབས་པས་རང་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བའམ་འགྱུར་བ་གཞན་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ཡང་རྣམ་འགྱུར་མེད་པར་ནི། །ངོ་ཤེས་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན། །དམིགས་པ་མེད་པའང་མངོན་སུམ་གྱིས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལྡོག་པས་ནི། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ། །གཞན་གྱིས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་ལ་ཚད་མ་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་ལས་དེ། །བར་དུ་ཡང་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །ངོ་ཤེས་རྗེས་དཔག་ཡིན་འགྱུར་ན། །མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་མ་ཡིན། །ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རྗེས དཔག་གང་ཡིན་དེ་ཡང་ནི།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་གྲུབ་མ་ཡིན། །སྒྲིབ་པས་ཆོད་པ་མི་དམིགས་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའམ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་མོད། བར་ན་ཡོད་པ་ནི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ད་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མངོན་ སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན།ཐམས་ཅད་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཡོད་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ན་མུན་པ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དོ།
若說明顯自時關聯之自性,是否由他遮遣他? “若前後知一, 勤差非能異, 由知而差異, 所知亦成他。” 若說:無障礙時則成所緣,雖有不緣是因障礙。 “墻壁所間隔, 瓶雖有不見, 彼為他所明, 后成所見境。 如是現量成, 且為量所定, 于聲勤障礙, 無有能成立。” 有而有障礙則不緣,無障礙則緣。緣之障礙由隨行及返遮而成有障礙所作。非由障蔽成自無或成他變,因現量緣其自性。 若說他說未察前後,因為: “于彼無變異, 由識別即知, 無所緣現量, 由所緣返遮, 成立彼性無, 他所緣此說, 未見有量證。 若由識別彼, 中間亦能立, 識別成比量, 非現量先行, 盲者成相續, 彼比量亦非, 如是已成立。” 由障礙隔不緣故,爾時非現量緣無變異。若說后無障礙而緣,爾時有或無變異,中間有者隱蔽故由識別了知。如是亦成比量,以具”今無變異時前有”之比量相故。彼無現量,如何彼比量成現量先行?一切前後有是識別相。若比量以比量為先,彼比量亦從比量故無窮,故成盲者相續。
། གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེས་སྨྲའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདེན་པར་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞིག་དེས་རྟོགས་པ་ཉིད་པས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྐྱོན དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་དེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དུ་བ་ལས་ནི་མེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མཚུངས་པ་ཡོད་པས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་བདེ་བ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་དང་གཞན་གྱིས་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །དེ་རྟོགས་པར་ནི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་ཡུལ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ ཡོད་པས་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ངས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དཔྱོད་པ་ཞིབ་མོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། གནོད་བྱེད་སྐྱེས་པ་མེད་པར་ནི། །རྨོངས་པ་ཡིས་ནི་རྟོགས་བྱེད་གང་། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཕྱིར་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཞིབ་མོར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་བཀག པས་ནི།།ཚད་མ་བཀག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་ཚད་མ་ལས། །གཞན་པ་ཕ་རོལ་འདོད་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་གནོད་པའི་ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་གཞུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བསྟན་བཅོས་ བརྩམས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
若說:由他現量了知故成現量先行。答:彼亦無現量。他說”他現量了知”非他所知。若說彼說,不然,語非量故。實則他人自身亦不能知由彼了知而了知。不與他知相混而了知,不能如是了知”汝已了知”。故成相互觀待過。 若說:由見如是變異,亦由比量了知彼了知。答:則如是成立,非一性故不應理。比量非自相境。從煙不成立”即是火”。若說由毛豎等言說相同故一性,樂我等何不爾?若說樂等由互返遮故非一性。答:如是則由自他無混了知故,應成差異。不了知彼了知是一境性。事物自性外無餘境。故”雖有由障不緣”未成立。 若說:豈非有”彼他了知即我了知”之了知?無能破,此細察不成能破。因為: “無生能破時, 愚者所了知, 於一切言說, 由疑故當壞。” 若說細察則無所立。答:不然,因為: “遮止細察故, 即成遮止量, 細察異於量, 他方不許有。” 世間言說能破之細察,當依量而言說。如是則造論成無義。
།ཐ་སྙད་རྩིང་བའི་བློ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དཔྱོད་ན་གནོད་པར་འགྱུར་ན། བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ བོར་ཐོག་ནི་འབབ་འགྱུར་བ།།ཤིང་ལོ་ཡིས་ནི་སྐྱོབ་མི་འགྱུར། །མཁས་རྣམས་ལ་ནི་འཁོར་བ་ཡི། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ནི་མི་འཆད་པའམ། །ཇི་ལྟར་གང་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐ་སྙད་ཉམས་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བརྟགས་པས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར། །འཁོར་བ་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ནི། །མྱ་ངན་འདས་ པ་ཡིན་ཞེས་གནས།།དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མིན་ཞེས་པའི། །དབྱེ་འདི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མིན། །དེ་ཉིད་དཔྱད་པ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་མིན་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་མཐའ་དག་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་བརྟགས་ན་ནི་སྤྲོས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ ཡིན་པའི་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མ་ངེས་པར་བརྟགས་པས་འཁོར་བ་ཚད་མ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འགྱུར། ཇི་སྲིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཐ་སྙད་ལྡོག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་འདོད་པ་ཉིད་ཐོག་ཏུ་བབ་སྟེ་མཁོ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་ འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བགས་ཀྱིས་བཀའ་མ་རིག་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་རྣམ་པར་གཅད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ རྟོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གཞག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་བར་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ན་སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་གནས་པ་མེད་པ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་དམིགས་ པ་ཙམ་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་གཞན་དུ་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ།
非為增長粗淺言說之慧而造論,因一切皆許論能遮愚故。若察則成能破,不能遮止: “如頭頂降臨, 樹葉不能護, 于諸智者前, 輪迴言說斷。 如何隨事立, 言說豈當壞?” 言說者之盲者相續因果事物言說無有損壞。故入涅槃道者由觀察真實而遮止。 “唯從世俗外, 更無輪迴知, 如是即彼性, 住為涅槃說。 真非真分別, 無察即真實, 非真定解作。” 真實觀察一切成無二。未察則戲論自性即非真實輪迴。故未定察輪迴量,由欲自降臨故何成壞?乃至未見真實,言說即返遮。故欲自降臨,此是所需眾生之言說。 於此漸次未知教故,應先成立世間顛倒無常性。故見時由執前後時遮遣故,如所見即是如是,否則諸法定成無安立。此等所說,若執中間自性時無前後自性住,未成所緣相而近住,雖現量未取,然非僅由不緣故無。他時成所緣相時即是所緣。
།འདི་ལྟར། གང་ཞིག་གང་དུ་དམིགས་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་དེར་ནི་ཉེ་བར་དམིགས། །བུམ་པ་གཞན་དུ་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་འདྲ་གཞན་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ དུ།གང་གི་དམིགས་བྱའི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད། །གཞན་ཚེ་དེ་ཉིད་དེ་འདྲ་ཉིད། །མིན་པས་གཞན་ཚེའང་དམིགས་མ་ཡིན། །དེ་ཡང་མ་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར། དེ་ཡི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ན། །དེ་དང་དེ་མིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དུ་མ་ཉིད་ནི་ཡིན་ན་ཕྱིས། །དེ་ ཉིད་དམིགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་།།གང་གིས་དེ་མེད་ན་དེར་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་དེས་མ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དུས་སུ་བསྙད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་དུས་འདི་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲང་བས་ཉེན་པའི་རང་བཞིན་དུས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ནི། །དུས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེས་ན་དུས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་མིན། །དེ་གནས་ ན་དུས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དུས་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཆ་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དུས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དུས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ནི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར། གཞན་མཐོང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྣང་བ་མི་མཐོང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མི་མཐོང་བ་དང་གཅིག་ཉིད་དུ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་ནུས། །འདིས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འདས་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོའི་ སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་དུས་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་སྔར་གནས་པ་དང་། ཕྱིས་གནས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་རང་ བཞིན་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དམིགས་པས་རང་བཞིན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམིགས་པས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
“何者於何處, 具所緣之相, 于彼即近緣, 瓶於他處緣, 如是不在他。” “何時為所緣, 自性彼時緣, 他時非如是, 故他時不緣。” 此亦未察,因為: “若其性為一, 如何成彼非, 若是多性者, 后不應說緣。” 無有所謂時間,以彼若無則無住彼自性故不緣。前後體性所緣自性即說為時。如我等言”此時住”,即寒性所逼時,非他。 “若事物唯一, 時亦成一性, 故彼時無故, 彼非成所緣。” 彼若住則時不成無故。若是他性則時成常,故彼定成前後自性等所緣。若說時分是剎那、須臾等,則時成剎那性。若說是時性共相常,不然,因時是實體性故。或彼亦由緣前後事故,應成緣一切時。若說由不緣時分故不緣,彼亦不然,因為: “無見於他故, 現相何不見? 與不見為一, 誰能如何見?” 此亦明俱生已過義差別。前後事物剎那所明之時性不應理。故若聲勤已即緣,則應緣前住后住自性,此為一定。故前後自性亦爾時所緣,由無他自性故成剎那性。瓶等相亦不應有障,由緣一切自性故全無所作。
།འོན་ཏེ་རྩོལ་བའི་དབང་པོ་ལ་ཕན་ འདོགས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམིགས་པས་ན་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་རང་བཞིན་ངེས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ངེས་པར་དེ་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ མ་ཐག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་གྱི། རྟག་པར་དབང་པོ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ལེགས་བྱས་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར། །གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཉེར་དམིགས་ཕྱིར། །ལེགས་པར་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ནི། །དེ་དང་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཉེ་བར་ དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི།།རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མི་འགྱུར། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན། །རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དམིགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་དམིགས་སུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ ཞེ་ན།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན། དེས་ན་རྟག་པ་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལ་ ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལྟོས་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཚེ། །འབྲས་བུ་མི་བྱེད་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་རེས་འགའ་བའི། །འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་དེའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །སྒྲའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དུས་གཞན་དུ་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།རེས་འགའ་མ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རེས་འགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཡང་དམིགས་པ་ཡང་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པའི་ རང་བཞིན་དམིགས་པ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་མི་ནུས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཐོང་བས་གནོད་པ་དེའི་ཚེ་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པས་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ཡི་ནུས་པ་དེ། །འདིར་ནི་སྔར་ཉིད་བཟློག་ཟིན་ཏེ། །འདི་ནི་མངོན་ སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།གནོད་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ངོ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།
若說於勤根有益,爾時亦由緣一切自性故,由緣前自性故,于根所益非定令緣自性。故定說”剎那自性所緣”於此不成,然見剎那性。故彼僅此而已,非常近作根。如是: “善作業亦成, 如是近緣故, 善作于彼中, 彼彼皆非有。 不能近緣者, 常性不得有, 由有所緣故, 無異於所緣。” 若是常性則不能緣。若許不緣,然如何成無常性?答:所緣相即無不緣。若說彼自性非不緣相,正因此故非唯有所緣,彼若無如何有性?故常性不可能。于聲所益分即是無常。故: “無所待某時, 不作果相違, 如是智有時, 果成故是相。” 聲或余法若於他時遍作,爾時如是即緣,不成有時不緣果。彼非有時性者,於他亦緣非彼取。若說彼是錯亂,凡夫見不能緣遍自性,不能則所取亦非他。彼雖錯亂由不欺故是量。若說錯亂為無錯見所破時,豈不能定”此是錯亂”?答:不然,由遮遣境時遍自性成立之識別了知故。答:彼不應理,因為: “識別彼能力, 此中先已遮, 此由現量故, 已說是能破。” 識別行相非現量。
།མངོན་སུམ་ནི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ནི་ མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་ནི། །དངོས་པོ་ཁོལ་བུར་འཛིན་བྱེད་ན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་དེ། །དེ་ཡི་ཆ་ཤས་འཛིན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་དུས་དང་ འབྲེལ་པས་ནི་དངོས་པོ་ཁྱབ་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་ན།དངོས་པོ་མཐའ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་དངོས་པོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དངོས་པོ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་སྙད་མེད་དམ་ཅི།གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ངོ་ཤེས་པ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ནི། །གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་གཅིག་ཉིད་དེ། །དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ། །ཚད་མ་ཅན་མིན་བྱས་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ངོ་ཤེས་ པའི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ལས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་བདེན་པར་ལུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཡི། །ཚད་མ་གང་ལའང་ཐ་མི་དད་བདེན་མེད། །ཐ་དད་དངོས་ལ་ཐ་མི་དད་འགྱུར་རོ། །རྣམ་རྟོག་ལས་ ཡིན་དེ་ནི་ཚད་མ་མིན།།ཐ་དད་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རྟོགས་པའི་བཟོས་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་མི་བདེན་ན་ཐ་མི་དད་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན། ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་མི་བདེན་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རི་བོང་གི་རྭ་མི་བདེན་པར་ནི་དེའི་རྣོ་བ་བདེན་པ་ཡིན་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན་གང་གི་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་གཞན་དང་འབྲེལ་མེད་པ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་གཞན་དུ་བརྗོད། །གཞན་དུ་གཞན་དང་འདྲེ་ན་ནི། །ཐ་དད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་བསལ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཆོས་བཞིན་ནོ།
現量不取遍自性,因從根作用故,具不欺故。此已先說”識別為現量所破”。複次: “若雖是遍性, 取事為零散, 一切事成一, 應取彼支分。” 若謂由種種自性境時關聯,雖事遍是一,於他處取,則一切事成一,因於一切有”事事”識別故。若說一性則瓶等不成差別,答:聲亦應無大等差別及音等差別故相同。若說音等差別于”聲”名言是一,答:瓶等差別豈無”事事”名言?若說成一性及多性,答:則一性應成真實。因為: “由識別力故, 執一故成一, 成多性故彼, 非量所成就。” 當識別了知非量時,由識別所立即不真實,故差別性真實而存。故: “取異性量中, 無一性真實, 異事成無異, 分別非是量。” 若差別性真實,則無差別唯由了知造作執定而成。若差別不真實,則無差別為何?僅無差別不成言說。若有無差別法故法處成差別之事法處不真實,則無差別不應如是。兔角不真實則其銳利真實不可能。若說差別亦無法處無差別,何所了知?答:不然,因為: “由無關他故, 故說彼為他, 若他與他混, 差別性當壞。” 無差別由遮差別則無,因是彼法自性故,如共相法。
།དེའི་ཕྱིར། ལྟོས པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཚེ།།འབྲས་མི་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་རེས་འགའ་བའི། །འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་དེ་རྟགས་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དུ་ཆད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ འགྱུར་དེ་རེས་འགའ་འབྲས་བུ་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མ་བཟུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་རེས་འགའ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །རེས་འགའ་འབྲས་བུ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་གཉིས་བསྟན་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་འདི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རྒོལ་བ་ཀུན་ཁ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཤེས་པ་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་ད་ལྟར་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་དཔེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་ཉིད། །གྲུབ་ཀྱང་ཐ་དད་བྱས་པ་ནི། ། འབྲས་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པ་ན། །ཐམས་ཅད་དེ་འདྲར་ཤེས་མི་འགྱུར། །འབྲས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པ་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མཐའ་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལོགས་སུ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་མཐུན་པ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་ མེད་ལ་མེད་གང་ཡིན།།དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བཟློག་།འགལ་བ་གཞན་ནི་མ་ངེས་ཉིད། །བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་བཤད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་ཟིན་དོན། །གཏན་ཚིགས་བརྗོད་བྱས་རྟོགས་དོན་དུ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་བཤད་ དེ།།མཚན་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །ཐ་དད་པར་བཤད་པས་ནི་དེ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།
若事物自性一切時無間斷自性,則果智亦應如是,不應成有時不作果之間斷自性。取其自性時,非待他而取其自性,因彼亦應成未取故。如是所說自性之智,應成如是自性有時之果。由有時果知無常性。 若謂為成立自性及果故以二喻說二因不應理,因由”勤已即生”一因即能顯示果因及自性因故。首先於”此是自性”諸論者皆同意。果因即今說”智為相故”。故以一喻說二者,說”所作故”實無義。雖然如此: “此雖成自性, 異說所作性, 與果同說時, 非知一切同。” 與果同說時,由是俱行故,莫謂一切自性因皆如是,自性因亦唯入同品故。為遮此說,另說有遍同品之他種自性因。若說: “彼有同類有, 二無無何者, 彼是因返遮, 相違他不定。” 豈非已說,何故另說?答: “已說比量義, 為知因所詮, 唯說分別故, 相中無差別。” 由差別說令彼明顯。
།དེ་ལ་རིགས་མཐུན་པ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉི་ག་ཡང་མ་བསྟན་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་སྲིད་པ་ཡིན་གྱི། རིགས་མཐུན་པ་དང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཙམ གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དོགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པའི་སྤྲོས་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ དང་དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་གསུམ་སྟོན་པར་མི་བྱེད། དེ་ལྟ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། དེས་འདི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱིས་ནི། །རང་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་རྟེན་པའང་བཤད། ། དེས་ན་རྩོལ་ལས་གསལ་བ་དང་། །སྐྱེ་བར་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དེས་ན་སློབ་དཔོན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་རྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་འདྲ་བར་དཔེར བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་རྟགས་ཉིད་ཅི་སྟེ་དཔེར་མི་བརྗོད་དེ། འབད་པས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་བརྩལ་ལས་གསལ་ བ་དང་།སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །ཤེས་པ་ཡང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་དཔེར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྩལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ རང་བཞིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཞན་གྱི་འདོད་པས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་སྒྲ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྒྲ་ཉིད་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་འདོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲས་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པར་གཏོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
“彼有同類有,二種”是指如”聲是無常,因所作故”及”因勤已即生故”等。若不如是,二者皆未說則”二種”此相可成,但”有同類初有”此說因無喻故相不可成。 若謂于異品返遮,僅此已攝一切故不應疑慮。此雖真實,然此喻說廣說為令了知比量相。相即是所說自比量。若爾,不應說因及如是自性因及遍同品三者,如是則可了知。 答:此非諍論,因為: “由此果相故, 說自性一分, 故說勤明顯, 及生為俱說。” 由分別說為令了知故,阿阇黎以此果因亦說一分所依自性。故同喻說。若爾,何不說”此有煙故有火”如是極明顯果相,何須說需勤成立之果因”勤已即生”為喻?故說勤明顯及生之果因與自性因如是為喻。由智亦是勤已即生及是自性故,同爲喻說。 若謂勤無間是自性,自性無間是智,因非因則非境故。此不應理,因是說他宗故。他聲常論者許聲即是勤已即生,對彼作是說:境亦是因性,若非因則非境故。故汝所許勤無間之智,聲亦應由置自相而生。
།དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གཟུང་ བར་ཐལ་ཏེ་དེ་གཞན་དུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོར་ལིང་དུ་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཡང་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཆའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་གཟུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིས་མཐོང་བ་ན་ས་ལ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདི་ལྟར། འདི་ནི་དེ་ཚེའང་མཐོང་ངོ་ཞེས། །མ་བཟུང་བ་ལ་འཇུག་མ་ཡིན། །བཟུང་བ་ཉིད་ན་དྲན་པས་ན། །སྔར་གནས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །རྩོད་པ་དེ་ཡང་ངན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། ང་ཡིས་འབྱུང་འགྱུར་ བཟུང་ངོ་ཞེས།།འཛིན་པ་ཡིས་ནི་མ་ཤེས་པར། །དྲན་པ་ཡིས་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡ་མཚན་ནོ། །གང་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དྲན་པ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ བྱེད་པ་ལ་ཆེར་མཁས་སོ།།འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ནི་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རེས་འགའ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ངས་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཕྱིར་དྲན་པས་བཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། མི་རུང་སྟེ། གཟུང་བ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ། །དོན་ནི་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཐེ་ཚོམ་དང་ནི་གཟུང་བ་དག་།ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཡོད པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ཆེའོ།།ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ཡང་། །ཐེ་ཚོམ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད། །མ་དམིགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར། །གཟུང་བ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་ན་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར བ་མ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་བའི་རང་བཞིན་ལས། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རང་གི་དངོས་པོས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ད་ལྟར་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྱུང་ བ་དང་ད་ལྟར་བ་དང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི།ལྷན་ཅིག་གཅིག་འབྱུང་བའི་དོན་དག་ཁོ་ན་སྟེ། དུས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因此應取前後一切他事,因不能異取故。已說不能零散取。若謂應取遍及已生與將生自性時分一切聚集,若不爾,后見地時,憶”彼時所見即是此”云何得成?因為: “此于彼時見, 未取則不入, 正取故憶念, 成先已住性。” 此諍亦劣,因為: “我取將來事, 執取未能知, 由憶而了知, 此極為稀有。” 於何處無能取性之能取,說彼有隨之憶念,此於事實理甚為善巧。將生自性不能取,因有疑故,因有時成無故。若謂若將有則我當取,由后憶知已取故,成為境故,彼亦唯是所取。 卷十二: 不應理,因: “于所取若彼, 義云何得入? 疑惑與所取, 互相是相違。” 若爾時亦有,則爾時即取,此是能取作用。若無智,為取性耶?不爾,不成他相,因互相遮除自性故互相違故。 “若於現量上, 疑惑何現量? 由未見有疑, 所取無疑惑。” 若如現在已取,則無疑惑,因與彼無別故。爾時所取非是將生,因與現在自性無別故,如現在性。若謂由與未來時關聯故是將生。若爾,則諸事物由自體非是現在等,然生、現在、已生是同時一生義,因無他時故。
།ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དངོས་པོས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཟུང་བ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བར་མི་འགྱུར་རོ།།མི་རྟག་པའི་དོན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་དང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ངས་བཟུང་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་དྲན་པར་འགྱུར། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་མ་བཟུང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ནི་ཤེས་པས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡི། །ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ཉིད་འཛིན་བཞིན། །ད་ལྟར་ ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡང་།།ད་ལྟར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་མ་བཟུང་བ་ཅི་ལྟར་དྲན་ཞེ་ན། ཐལ་བ་འདི་གཟུང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། འཛིན་བཞིན་པ་ན་དྲན་པ་མེད། །དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྗེས་ཐོགས་འབྱུང་། །འདས་པར་བཟུང་ལ་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པས་ དེ་དྲན་མིན།།དྲན་པ་ད་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིས། །སྔ་མ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཡོད་མིན་དངོས་མེད་རང་བཞིན་ནི། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་དྲན། །དེ་མིན་རང་བཞིན་ཤེས་པར་ཡང་། །དྲན་པ་ཡིན་ཞེས་བབ་ཅོལ་ཆོས། །འོན་ཏེ་བདག་ཞེས་དེ་ཚེ་ཡོད། །དེས་ནི་སྔོན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད། །འཛིན་པ་ དང་ནི་དྲན་པ་ལའང་།།དེ་ནི་ནུས་པར་འཐད་པ་ཉིད། །དང་པོར་འཛིན་དང་དྲན་པ་ནི། །གལ་ཏེ་བདག་ལས་ཐ་དད་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནི། །འཛིན་དང་དྲན་པ་དེ་ཡོད་མིན། །འཛིན་དང་དྲན་པ་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པ་པོ་དང་དྲན་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ལུས་ ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་དེ་གཉིས་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ཡང་མེད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །འཛིན་དང་དྲན་དང་ལྡན་པ་ཉིད། །མཁའ་ སོགས་ཀྱང་ནི་ཡིན་གྱུར་ཏེ།།བརྩད་པ་དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་ནི་འདི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་དྲན་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་པོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་ འགྱུར་མོད།དོན་གཞན་རྟོགས་པའི་འབད་པས་ཅི་བྱ། འབྲེལ་པ་ཡང་འདི་ཉིད་བརྩད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟག་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།
即使有,彼亦是俱行義。若爾,以事物取事物自性時,亦取其自性故,不應有疑。若謂無常義俱行即是生與已生。如是不能取故,憶”我所取即是此”。說”雖未取俱行而已取自體”不應理,因”自體非已生與將生”是汝自許。故現在由智所取故取為現在性。 如由現為青之智取為青性般,現為現在亦了知為現在性。若謂未取云何憶?此過於所取豈不相等?因: “正取時無憶, 彼生於取后, 取為過去已, 無性故非憶。 由現在生憶, 云何知為前? 無事無性體, 云何憶彼體? 非彼性了知, 亦說是憶念, 此乃妄說法。 若謂有我故, 彼知先前性, 于取與憶中, 彼有能應理。 初取與憶念, 若異於我者, 由自性于彼, 無彼取與憶。” 若取與憶異,則非其自性者非能取者與憶者,身亦應成故。若謂不然因無常故。則虛空等亦應成。若謂彼不具二者故。彼亦同于無,因: “由隨彼關聯, 具取憶應成, 虛空等亦爾, 此諍亦相等。” 無前後時中有某變異則此不應理,因憶不應異故,是了知憶者。若爾,虛空等亦應如是,何須勤求了知異義?關聯亦應觀察此。或應許憶等亦是常。
།འདི་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ལ་ཟིན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །དེ་ལ་དྲན་པས་ཀྱང་ཅི་ཤེས། །དྲན་པ་དེ་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྔ་མ་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་བརྩལ་མ་ཐག་པ་ཉིད་འཛིན་པར་སྲིད པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྔ་ཕྱི་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་སྤངས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ ངོ་བོའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།བརྩལ་མ་ཐག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེར་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བརྟག་པ་ནི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་གཉིས་ཀ་ཡང་དཔེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ གྱི་དཔེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ལ་དབྱེ་བ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ་ནི། ཡོད་པ་གང་མེད་མི་འབྱུང་བའམ། །རང་བདག་རྣམ་དབྱེར་མེད་ཅན་དང་། །དེ་ནི་དེ་དང་འཁྲུལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱའི་དོན་དུ་དེ་རབ་དབྱེ། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ བ་དེ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་བ་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེ་འཁྲུལ་ པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་གཞི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནས་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ ཡིན་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།འདས་པའི་མེ་དང་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཐལ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་ སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །ལྡན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་གཞི་ཡང་གནས་པའི་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞི་ནི་གནས་པ་མེད་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
若謂此即是我。“於何有疑取,彼由憶何知?因彼時無憶,云何了知前?“此即已生。故前後自性非由現量所取,亦非由憶,故此是如是。故若是常,不應能取無間於前無相續。故由未取前後,“聲是無常”此得成立。 如說”智是自體無間生,非勤無間”,此亦能以他方遮除。即使是自體無間,亦成勤無間。於此極細觀察無有意義。故果相與自性二因皆由此喻說明。 若問何故說果相與自性異喻而非他分別?答此: “有法無不生, 或自體無別, 彼與彼不亂, 為此義分別。” 若無彼則彼不有,即是因,因無錯亂故。於差別中,未了知是果則無他無錯亂。若謂由無錯亂故是因,非由是果故,如灰是火果而非無錯亂。如是非果亦能表知具相之水基。 此不然,因不說”由是果故唯能表知”,然唯由能表知之果,若異則非果亦非能表知。如是由過去火及他處所生果之灰,唯能表知如是。故由彼差別表知差別即是果相所繫。此中因相之因相事唯如是。若由相屬能表知,則基亦應成住所表。若謂雖無住基亦有能表,故非彼。
།ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ གནས་པའི་གཞི་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འབྲས་བུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མེད་པར་གང་མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ཅན་གནས་པ་ཡང་གཞི་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ན་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གནས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་ཆུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གནས་པ་པོ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཆུ་ནི་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆུ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆུའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་པ་གོ བར་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།རིགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆུ་ལ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ལྟུང་བ་ཡང་ཆུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཆུ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་གཞན་ཡང་ཆུ་ ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།ཆུ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ཡང་ མི་རུང་སྟེ།དེ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གསལ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན། མ་རྟོགས་པ་ནི་ གཞན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་ནི་བསལ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་ཤེས་པར་དཔྱད་ པ་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།ཆུ་དང་ཐལ་སོགས་དངོས་པོ་དག་།རང་བཞིན་གང་གིས་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་བྱེད་དུ་འང་། །གནས་ཕྱིར་གཞན་ལས་རྟོགས་མ་ཡིན། །རང་བདག་རྣམ་དབྱེར་མེད་ཅན་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་གང་གི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཡང་ཤིང་ཤ་པའི་བདག་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若謂無水等住基則不存在故是能表。若爾,則正說”果是能表”,因若無彼則彼不生即是彼果。具基之住亦無基不生,故彼是果。若謂住性是果而水非是,則能住者是能表而水非是故無錯亂。若謂具住差別之水是能表,何故水差別之住非能表? 此即是理,因由隨行與遮遣故是能表。于異住之水則無。若謂落下亦是水,彼雖是水然非彼,因他水亦唯是水。已說無水之總。縱使有,彼非能表,因能表唯是顯現。彼亦因是果故,無異於果之能表。 若許彼顯現唯一,亦不應理,因應成彼即是住而彼非如是。若謂由異門如是亦無過。若爾,由無了知前後為一,云何是一顯現?未了知非與他為一。成立一性即是了知,非了知與未了知。由無了知不應成立事物故。已遮除識別。故於一切處,由觀察識別,果性是能表之因相。 “水灰等諸事, 由何性所生, 即由彼住故, 能表非由他。” “自體無別者”,謂若彼是彼之體性,則彼是彼之能表,如無患樹是樹之體性故能表樹。若謂如無患樹是樹之體性,樹亦是無患樹之體性,因二者若無則無故。不然,因非無差別故。
།ཤིང་ཤ་པ་མེད་ཀྱང་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཤ་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་མཚུངས་ན་ཡང་། །གལ་ཏེ་དབྱེར་མེད་གོ་བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ ཡིན་ན་དེ་བདག་ཉིད།།དེ་ནི་གོ་བྱེད་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །དེ་བདག་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། །འཁྲུལ་མེད་དུ་བ་གཞན་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི། །གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མིན། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནི། །དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་འགྱུར། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ བདག་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་པར།།གང་དུ་མི་འཁྲུལ་གོ་བྱེད་ནི། །མིང་འདི་བཤད་ཟིན་དེ་བས་ན། །དེ་དག་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །དེ་ཡི་ནང་གི་དབྱེ་བས་ཀྱང་། །གོ་བྱེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་བདག་ཉིད་ཡིན་ཐ་དད་མེད། །འབྲས་བུ་དེ་ལས་གཞན་གྱུར་པ། །རྒྱུ་ཡི་ཡིན་ཕྱིར་ཐ་དད་ཉིད། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལྡན་པ་ཅན་སོགས་གང་དག་ལ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་དག་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །ལྡན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མེ་ཡང་དུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་དུ་བའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། མི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པའི་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ཡང་གོ་བྱེད་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད པ་གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟ་ན་འོ་ན་རྒྱུ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པར་ཟད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་དེས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། མེ་འདིའི་དུ་བ་བྱེད་པ་ ན།།རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བྱེད་པར་ཤེས་ན་ནི། །གོ་བྱེད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད། །དེ་ལྟར་དེ་ལྡོག་མི་ནུས་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ཡི་ཉེས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དུ་བ་ནི། །མེད་ན་མེད་ཕྱིར་དེ་འབྲས་ཉིད། །ཐ་དད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །དེ་བཞིན་ དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ།
雖無無患樹,仍有波羅叉等樹,而無患樹非如是,故彼是無差別者而為能表。若謂雖體性相同: “若無別能表, 如是彼體性, 彼非能表因。 雖無彼體性, 見他無錯煙, 故彼之體性, 非能表之因。 彼非是因相, 非由彼體性, 無錯能表者, 此名已說故, 彼等是彼因。 由彼內分別, 能表彼體性, 即彼體無別。 果異於彼者, 因是因故異。” 故說:“于具相等,無如是關係者,由可能錯亂故,說非是因相。“若由相屬能表,則火亦具煙故,何非煙之能表?若謂無無錯亂。則彼差別之無錯亂即是因果事。 此中他人言:“若由因果事能表,則住於二故火亦應成能表。“不然,因已說”有法無不生”故。除因果外無因果事,故說”由因果事能表”即是說”由因性果效能表”。若爾,何故因非能表?正是能表,此中無他轉變,但不能如是了知而已。如何了知即非能表,由彼自性是能表。如是: “此火作煙時, 即成為因性, 若知其所作, 亦即成能表。 如是不能返, 彼即是彼過。 若爾煙無時, 無故是彼果。 差別遍行性, 一切由因性。” 如是于自性因相亦說。
།དེར་ཡང་ཤ་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །རྟོགས་ན་ཤིང་ཡང་གོ་བྱེད་ཉིད། །དེ་བདག་བདེ་བར་རྟོགས་མེད་པས། །གོ་བར་བྱེད་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་དབྱེར་ནི། །མེད་པར་རྟོགས་པ་གོ་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབྲས་དང་རྣམ་དབྱེ་ ནི།།མེད་པར་དངོས་ཀུན་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཅི་ལྟར་ཤིང་དང་མེ་དག་ཤ་པ་དང་དུ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། རྒྱུར་མ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཡང་དེར་འགྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྡན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ལྡན་པ་ཅན་སོགས་གང་དག་ལ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་པ ཡོད་མིན་པ།།དེ་དག་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བ་ཅན་ནི་རིགས་དང་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་དག་གོ། །གཞིས་ནི་བརྟེན་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། གསལ་བ་ཞིག་པ་ན་འབའ་ཞིག་པར་རྟོགས་པས་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བརྟེན་པས་རྟེན་གོ་བར བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །གཞན་གཞན་ལ་ངེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།རང་བཞིན་འབྲས་བུ་གྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་བཟློག་པ་གཉིས། །སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ། །སྤྱི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ ཅན་ནོ།
“于彼若了知, 為無患樹性, 樹亦成能表。 無安樂了知, 彼性故非有, 能表性亦爾。 雖然無差別, 了知成能表。 故無果差別, 不知諸事物。” 如樹與火未確定是無患樹與煙之體性及因,如是能表亦成不確定。若確定,云何非能表?因有不確定能表之因相故。若隨彼轉則彼成彼因相,若非如是亦成彼則太過。若謂相屬亦如是。不然,因為: “于具相等者, 無如是關係, 由可錯亂故, 說非是因相。” 所依與能依是具相,因相屬相同故。和合者是種類、作用與功德事。基非表知所依,因無因果事故,無無則無故。種類亦如是,由了知顯現壞滅為單獨,故不了知具種類,因不可能有因果事故。 若謂能依表知所依,因於彼有無則無故。若爾,然非因果事能表,而是無則無性。此亦不應理,因無則無之差別即是因果事。故說: “雖有關係時, 即是了知證, 定無則無是, 不定非能證。” 於他他之決定即是因果事。若非彼則非能表故,已如是說。 “為成自性果, 說二因相及, 二種返反相。” 由”彼為諍故,差別總二者”而說明。差別是不共,即一向返者。總是隨行者。
།གཞན་དག་མ་ངེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པར་སྨྲ་བས། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་རིགས་མཐུན་ལ་ཡོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཅིག་ ལས་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པར་གྲུབ་ན་བདེན་པ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ།ཕྱོགས་གཉིས་ལ་འཁྲུལ་པར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཉིད། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་ལ་མེད། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྗེས་འགྲོ་གནས། །སྲོག་ལ་ སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན།གལ་ཏེ་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་དག་ལ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་གི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ངེས་པར་བཟུང་བས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ཡོད་ན་ཡང་དེ་མེད་ན། །དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ཉིད་དང་། །གཞན་མེད་ན་ཡང་མེད་མིན་པ། །དེས་ན་དེ་ཡི་ འབྲས་བུ་རྟོགས།།གང་གི་ཚེ་ཙན་དན་གྱི་དྲི་གཞན་ཡོད་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་པ། དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ཙན་དན་གྱི་དྲི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལྡོག་ པ་ཡང་གྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འདི་ནི་འདི་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཁྱད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ཉིད་ལས་ནི་འདི་སྐྱེ་ཞེས། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་ཡང་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བར། །དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། །འདི་འདི་ལས་ གཞན་དུ་ཡང་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ལས་སྔར་གྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གང་རུང་རུང་ལས་མི་སྐྱེར་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།
他人說此二不定亦是能表,故論師以”于彼同類有”等說明非能表。若謂一向返者唯應是能表,若成一從一返則為真實,然彼未成,因於二邊立錯亂故。如是: “返性即定性, 說是無則無, 彼于無系無, 故住于隨行。” 命等於無我等,此如何成立?若成為有我性無則無。彼于無關係者不成,因不從一切異品返故,因不能由自返故。未見一切異品,由此能知”于彼無”。由隨行門得了知。因決定執取即是執取關係,彼亦是現量度量之作用。故由決定執取亦引生從他返,若非如是則不執取決定自性。如是: “雖有他無彼, 有彼定有性, 雖無他非無, 故知彼之果。” 當檀香香雖有他而無生,有彼則有時,成立彼檀香香是彼果,非由他故決定成立。彼亦因無返則無故。彼體性之返亦成立。 若謂於一切”此從此生”之隨行亦不成差別。此非有: “唯由此從此, 生故知彼性, 彼亦不從他, 生故如是知。” “此亦從他生”非是能表因相,然是”唯從此生非從他”。如是由未見從彼他先生故,于有彼即刻決定者有了知性。縱使不從任何他生,然可能從他差別生。
།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་ སྟེ།མ་མཐོང་བ་ལས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལྟར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཁྱོད་ཉིད་རྗེས་འཛིན་ཡིན། །རང་ཉིད་རྗེས་འཛིན་མི་འདོད་ན། །ཀུན་དུ་ཁྱེད་ཉིད་ལ་གནོད་འགྱུར། །ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་འདི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་རྟེན་གཞན་ཚོལ་ཅིག་།སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟུག་གཟེར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དེ་མེད་པས་ན་མོད་ལ་ནི། །ཅི་ལྟར་མེད་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་འང་མི་འགྱུར་འདི། །མཐུན་པའི་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན།འོ་ན་ནི་ཤ་ཟ་དེ་མེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མེ་ཉིད་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པས་འདོད་རྒྱལ་བའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པའི་ ཐབས་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཁས་ལེན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གསལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དག་ གམ་རྒྱུ་དངོས་ནི།།གྲུབ་ན་ལྡོག་པ་གྲུབ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁྱད་པར་ནི། །ལྡོག་མེད་རྗེས་འགྲོ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་བདག་ཉིད་ལ་ངེས་པར་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་མེད་པས་ངེས་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་རང་ལྡོག་པས་གཞན་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པ་ཉིད་འདོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།
僅由”他”字不能一切相同,故無返。“有彼則有”之返亦不成立,因從未見可能故。此不應理,如是: “汝因如是轉, 此即隨汝執, 若不許自隨, 一切害於汝。” 汝因如是能表,已說”因不可能有餘相故”。若不如是許,則尋他依。亦非可能,如是則為養育傷害自己之刺。又: “若他亦是因, 由彼無故時, 云何成無性, 亦非即刻成。” 若唯從近住順緣而生,由無彼則即刻無故,食肉等他因不可能。若許彼亦即刻有無,則彼食肉由火所攝故,火即是因事。 若從他亦生,則由無隨行返故,為任意不欺,故有先了知者于各別果尋求決定方便者不應理。於我等說無二者,勝義中無所謂因果事。故若許成立關係之量,則隨行明住。因為: “自性或因事, 若成返亦成, 故於差別中, 無返無隨行。” 于彼體性不決定者,由彼無非決定返。無關係者由自返不能令他返,因太過故。有關係者非遍,無彼體性及從彼生關係而成遍所遍事亦非有。 若問何故不由余相?不然,因無餘相關係故。彼相亦成立分別欲求,然不應爾,故許返者無返亦無隨行。
།དེས་ན་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་ པ་སྟེ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཀྱང་འདི་ཉིད་གསུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། མ་མཐོང་བ་ ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས།།ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་ཅན་དུ་ཟད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མ་ངེས་པ། །གཞན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པར་འགྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསུངས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་མ་ངེས་པའི་ནང་དུ་འགོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནི་བདག་མེད་ པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་དང་བཅས་པར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན།མི་འགྲུབ་སྟེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བདག་ནི་ལྡོག་པ་ཡིས། །སྲོག་ སོགས་དག་ནི་ལྡོག་འགྱུར་ན།།སྲོག་སོགས་མེད་པས་བདག་མེད་ལ། །ཁྱབ་གྱུར་དེ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལོག་པ་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་ བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ནི།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ལ། ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ ལྡོག་པ་ནི་ཟླ་བོ་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །བདག་དང་བཅས་པར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ ལ།ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བདག་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ལྡོག་པར་ནི་གྱུར་པ་ཡིས། །གཞན་ལྡོག་པ་ནི་མི་རུང་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་ན་ནི། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
故由二者皆無故,“活體有我,因具命等故”非能表。若問:由二者皆無故,云何論師說此為返者?彼亦應說此。此無過失,如是: “僅依未見故, 唯是一向返, 故不定他者, 轉成為能表。” 論師依僅由未見他意而成立返,說此為返者,非決定返。若非如是,由有決定返故應成能表。如是論師亦不應安立此于不定中。故論師不許此具決定返。 若謂無命等遍於無我,彼于活體無故,由遍者返故,于活體所遍無我必定返故,云何不成有我?不成,如是: “若由我返故, 命等成返者, 無命等於無, 我遍亦非有。” 若異品成立遍,爾時由無命等返故,于活體無我返故,雖無隨行亦應成我,然異品之遍,無同品遍則不成。由非與有我相系故不成能返,非能返之返,由對反非所返之返故不成遍。 故由無非所遍之返故,不成無非能遍之返。由非與有我相系故不成能返,由非能返之返故不成我。 “由他返轉故, 他返不應理, 若無系亦返, 則成太過失。”
།དེ་བདག་དེ་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་ཞེས་ བྱ་བས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བདག་ནི་དམིགས་པ་ན། །དེ་དམིགས་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །མ་རྟོགས་ན་འདི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་བདག་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་པ་ཞིག་ན། དེ་ཉིད་མ་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྲུབ། འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློའི་རྒྱུར་འདུ་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི། །མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་དེ་གྲུབ་མེད། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། །མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་མི་རྟོགས། །བདག་མེད་པ་ནི་གྲུབ་མེད་ན། །དེ་ཡི་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་རྒྱུ དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་བདག་གི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་ལ་མཐོང་མེད་ ངོ་བོ་ཅན།།བུམ་སོགས་ལ་མེད་ཅེས་གང་ལས། །ལྡོག་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡི། །ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡུལ་ལམ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ད་ལྟར་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞིག་ནམ་ཡང་རྟོགས་པའི་ ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མྱོང་བ་དེ་གོ་དེ་ན་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར།མཐོང་བ་མེད་ལ་འགའ་ཡང་ནི། །གང་དུའང་རྟོགས་པར་འཇུག་པར་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ལྟོས་པ་ཅན། །དེ་བདག་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཉིད་གཞན་དུ་མཐོང་ན་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འགོག་ན་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡང་མེད་ པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若謂彼是我體或從我生,若謂此一切唯是我體,即命等是我體,或從彼生,因我是和合之因故。此非答,如是: “若於所見我, 無見彼了知, 未了知此成。” 若見我,由是彼體性故,他亦是彼自性,應成立,然彼未見故,云何成立”由是彼相故”之因?亦不成為”此是”之覺知因,因未見我故。因果體性由現量及不見成立,我非現量故,云何成彼體性及從彼生?因為: “于極隱蔽中, 見未見無成。” 瓶等亦非無我,如是: “極隱蔽事物, 不見不知無, 無我若未成, 云何知彼遍?” 所見相之不見隨行返二者,成立因及能遍,然我非所見。故云何彼是因及能遍事?非是,故命等是彼體性及從彼生不成立。又: “於他無見體, 瓶等無雲何? 無返智之返, 云何成其遍?” 于異處時見者,知此處今無,此為一切世間共許。彼從未成爲了知境者,云何知彼處無? “無見於一切, 何處起了知, 一切所依者, 唯是遮我體。” 于某處見者,於他處思惟有無。云何定無?如是遮時,唯是遮非他體性,即遮是彼體性而已,非決定瓶等無我。若是遍者,極明顯亦非決定無。
།དེས་དབེན་པར་ནི་དམིགས་པས་ན། །གལ་ཏེ་བུམ་སོགས་བདག་མེད་དུ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་གསོན་པའི་ལུས་ལ་ཡང་། །དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་དབེན་པར་དམིགས་པས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་དེས་དབེན་པར་མ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་བདག་མེད་པར་མི་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་ཤེས་པ་མེད་པའི་བདག་གི་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ། སྲོག་ལ་སོགས་ པ་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པ་ལ་བདག་གིས་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གང་ཞིག་ལྡོག་པས་གང་ཁྱབ་པར་ལྡོག་པ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྡོག་པ་ནི་དེས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། བདག་ལྡོག་པ་ནི་མ་གྲུབ་པས་སྲོག་ལ་སོགས་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པ་ བདག་གིས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྟེ། འདི་ ལྟར།སྲོག་སོགས་ལ་ལར་མཐོང་བ་ཡིས། །ཡོད་མེད་གཉིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བདག་མཐོང་ན། །ཡོད་མེད་གཉིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི།བདག་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པས་བདག་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསོན་ པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མེད་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུ་གང་ཞིག་ནི་མེད་ པ་ཡིས།།བུམ་པ་ལ་སྲོག་མཐོང་མེད་པ། །ལུས་ལའང་གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན། །ལུས་ལ་མེད་པར་རིགས་མ་ཡིན། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བློ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།
“由見彼離故, 若瓶等無我, 故如是活體, 亦應說彼無。” 如何由見瓶等離我而了知無我,活體亦應如是。然彼非見離彼,故由非所見故,不了知瓶等無我。故無返智之我返遍,云何于無命等返中有我遍? 若由某返遍於某返,彼返為彼所遍,然我返未成,故不知命等返遍。故云何不成無命等返為我所遍,故此無決定返。 若問:如何了知瓶等無命等,云何不如是了知無我?此為設定相違,如是: “由見命等故, 了知有無二, 非僅由不見。 若如是見我, 了知有無二。” 命等是所見相故,于非活體了知為無,我非如是故非返。又,縱使瓶等是無我,然由無命等返亦不成我。 若謂活體若無我,命等亦應不有,因見瓶等無我是命等能返故。不然,因他無非能返故。如是: “由何因無故, 瓶無見命等, 身若彼亦無, 身無不應理。” 瓶等亦無覺及勤等。
།དེའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་མེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བདག་མེད་པ་ ཡིན་ཞེས།།འདིར་ཁྱོད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་དུ་བློ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་མེད་པས། བུམ་པ་ལ་སྲོག་མི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ལུས་ལ་མེད་པར་འགྱུར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ན། བློ་ལ་སོགས་པས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་ པ་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་ཡིན།འོན་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པས་སྟོང་ པར་འགྱུར་རོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། བདག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །ཐ་དད་པ་ཡང་དེ་རྟོགས་ན། །དེའི་ཚེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་བུམ་སོགས་རྣམས། །བདག་དང་བཅས་པར་ཅིས་ མི་དཔོག་།ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འདོད་ཅེ་ན་ཚད་མ་ཉིད། །འདོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་དང་། །དངོས་མེད་རྣམ་གཞག་གང་གིས་ནུས། །འདོད་པས་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ལ ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མས་འགྲུབ་པ་ནི་མི་འདོད་ཀྱང་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་དབང་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ལ་རང་དབང་མེད་པར་འདོད་པས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ དང་མེད་པ་འདོར་ལེན་བྱེད་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྒོལ་བའི་འདོད་པས་ནི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་འདོད་པས་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་འཆོལ་བར་གནས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
故為何由無故命等返?抑或是無我?於此汝無疑之因為何?若由無覺等因故,瓶不見命,彼若於身無則應空離命等,然非無覺等,故云何應成命等返? 若謂活體與瓶等同為無我法,若由有無覺等成不同法,如是亦由無我故,活體亦應空離命等。若由無命等成不同法,則應有我。對此答: “若由少許同, 異亦了知彼, 爾時由所量, 瓶等何不推有我?” 無有絲毫無同法者。若不許,則: “量即是一切, 所欲之因故, 無彼于有無, 安立誰能為?” 非由欲成量,然于有量者起具分別欲。量所成者,縱不欲亦不返。量不待欲,應自在正理。若非如是,量無自在,由欲取捨有無事,則有無事不得安立。能立者欲成所立境,所立者欲破,故有無事無不亂住。 若謂則應了知彼等覺等亦有我,故說有覺等非命等返不應理。不然,因他性于彼轉故。
།གལ་ཏེ བདག་བློ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་ལོག་པས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྲོག་དང་མིག་འབྱེད་ལ་སོགས་ནི། །དྲན་འདོད་རྩོལ་བ་ལས་སྐྱེ་ཡིན། །དེ་དག་ཡུལ་དབང་བློ་ལས་འབྱུང་། །དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྐྱེན་ལས་ནི། ། ལྡོག་པའི་རང་གི་རིགས་ལས་འབྱུང་། །དེ་ཙམ་ལ་ནི་བདག་དངོས་འདི། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ཡིན། །གཞན་དུ་རྟོག་ན་ཐུག་པ་མེད། །དྲན་པ་དང་འདོད་པ་དང་རྩོལ་བ་དག་ནི་མི་འདོད་པའམ་དེ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ནི་སྲོག་དང་མིག་འབྱེད་པ་ལ་སོགས པ་འཇུག་གོ།།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་འཇུག་ཅེ་ན། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་ལས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་རིགས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ནི་ཡུལ་སྔ་མ་ཉིད་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་འདི་དག་ཙམ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ།གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སྔ་ཕྱི་མཚམས་འབྱོར་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ མཐོང་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།འདི་ཡང་བཟློག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། དྲན་པ་གཅིག་ལས་མཐོང་བ་ནི་མེད་དེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཅིག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲན་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་དང་། མི་དྲན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ཁྱད་ཀྱིས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཞེས་ཏེ་གཞན་ནོ་ཅོག་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ཉིད་དྲན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་གསལ་བ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཡོད་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་ཏུ་དྲན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཡོད་ན་དྲན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དྲན་པ་པོ་མེད་ པ་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་འགྱུར་ན་ནི་འགྱུར་ཕྱིར་དང་། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པའི་རྗེས་བྱེད་ཕྱིར། །འདི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་གཞན་མེད་འགྱུར། །དྲན་པ་དང་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།
若定我為覺等轉因,則由返成能返應理。然非如是,如是: “命及開眼等, 從憶欲勤生, 彼從境根識, 彼復互緣從, 返自類中生, 唯此我體性, 依隨行返轉, 異思則無窮。” 憶念、慾望、勤勉等於不欲或他處轉,由彼轉命及開眼等。憶等從何轉?從境、根、識。彼等互相依緣從自類生,境從前境,根識亦然。我體僅繫於此因緣聚,無須更待他。 若無我,豈非不成前後相續自性之憶念?如是見者即能憶念,他見不能成他憶境。此亦僅是返難,由此如何成立?無一見從一憶,因前後一性非現量所知,且憶非量。縱他所見不憶,亦由他差別成憶。他者非一切他皆等同。彼成憶因之非他,從自因生,因果決定故。 非由有我成憶,而是由明顯串習相續故。若非如是,應成常憶。若謂不說有我則有憶,而是若有憶則有我,因無憶者則憶不可能故。此亦非真,如是: “由彼生故及, 隨行返隨故, 此因果事物, 非爾他應無。” 由憶隨前經驗串習之隨行返轉故,由彼生則生故,我非因。
།ཅི་སྟེ་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མྱོང་བ་པོ་དང་དྲན་པ་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པ་མྱོང་བ་དག་ལས་ནི། །དྲན་པོ་མྱོང་པོ་དེ་རྟོགས་ན། །ནམ་མཁའ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་མི་བྱེད། །དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དྲན་པ་པོ་དང་མྱོང་བ་པོ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཅིག་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ངའོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་བདག་ཡིན་ གྱི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ལ་ནི་ལྷས་བྱིན་ང་ནི་གར་གྱི་རིགས་སོ་ཞེའམ། སྔོན་པོའོ་ཞེས་ལུས་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ལུས་ཀྱི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་ པར་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདི་ཉིད་བློའི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
若謂無遍及常,若非如是,則時等亦應成因,因無差別故。若謂不應無經驗者及憶念者,此非如是: “從憶念經驗, 知憶者經者, 如是于虛空, 何故不了知?” 由憶及經驗不應異故,了知某憶者經者,非異於虛空等。如是應了知有某一者。彼亦非與虛空等相違,因遍、常、無身等無差別故。 若謂我爲了知作者性之我,非僅無身者。然于”我”之分別中,豈非顯現”我天授是舞者種姓”或”是青色”之身?若謂由身無常故非是,不然,身之位無常,然有位者於後世等無差別故,此了知非識之差別。憶等了知住于身,非住于無身者。
།འོན་ཏེ་རེ་ཞིག་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་འགྲུབ་པས་དེ་ལུས་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན་དེ་ ཡང་མ་རུང་སྟེ།གང་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཚོགས་ལས་ནི། །ལུས་གཞན་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས། །གྲུབ་པ་ལ་ནི་གནོད་མེད་པ། །གཞན་ཡང་། རྟག་པའི་རང་བཞིན་འགྱུར་མེད་ལ། །དྲན་མྱོང་དག་ལས་གལ་ཏེ་དེ། །དྲན་བྱེད་རྟག་ཏུ་རིང་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་དོན་ རིག་འགྱུར།།བདེ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་ན་ནི། །རྟག་པ་ཉིད་དུའང་འཐད་མ་ཡིན། །བདེ་སོགས་ཀྱིས་ནི་འགྱུར་མེད་ན། །བདེ་ལ་སོགས་པར་གནས་མི་འཐད། །གང་ཕྱིར་དྲན་པ་འབྲས་ཡིན་པ། །དེས་ན་མྱོང་བས་ཅིས་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ང་ཞེས་རྣམ་ཤེས་པ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་མ་ཡིན། །འདི་ ལྟར་སྔོན་མཐོང་བཟུང་བ་ནི།།ང་ཡི་དྲན་པས་རྣམ་ངེས་པར། །རྟོགས་ཞེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བྱེད་པ་ཉིད་ན་རྟོགས་པ་ཉིད། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྔོན་མཐོང་དྲན་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི། །བདག་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཚད་མེད་དེ་ལྟ་ཡོད་ན་ནི། །ཀུན་འགྱུར་རྣམ་གཞག་མེད་པར་ འགྱུར།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་བདག་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཆེས་འཆོལ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གིས་འདི་ནི་དྲན་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བདེན་པར་འགྱུར། མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་བདེན་པ་ཅི་ ལྟར་འགྱུར།དྲན་པར་འགྱུར་བའི་རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི་བདག་གིས་བདག་གམ་གཞན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངས་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་མཉན་བྱ་དང་།།སྲོག་སོགས་འདི་ནི་མཚུངས་པར་འགྱུར། །མ་ཡིན་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་། །འདི་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་མིན་ཉིད་ལས་དེ། །ལྡོག་མིན་འོ་ན་དོན་གྱིས་དེ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འཇུག་མིན་དེ་ལྟར། །བརྗོད་འགྱུར་དེ་ནི་གཞན་ལས་མཚུངས། །མཉན་ བྱ་ཉིད་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་པར་གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཅིག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།
若謂暫且成立一了知者,彼為身或他,何須他了知?此亦不應理: “由位聚無有, 異身之了知, 故此我等宗, 成立無損害。” “常性無變中, 若從憶經驗, 憶者常遠離, 云何能知義? 若由樂等變, 常性亦不成, 若樂等不變, 住樂等不成。” 由憶為果故,何非由經驗?若謂我之識非僅因果,如是前見所取,由我憶定解了知,一切眾生作者性即了知。此亦非理,如是: “了知前見憶, 僅從我生故, 無量若如是, 一切無安立。” 若僅由從我因生故識為量,則一切成量故,一切成立一切,故極混亂。是故依無壞根而生者即是量。如是則說此于憶及相續亦有功能為真實。由眼等所生識未斷相續故,如何成真實了知前後一性? 無憶知時,我不由自或他相續了知。故”我憶”僅是世俗。故由世俗我一切皆應理。 “由迷亂聲境, 命等此成等, 非返性雖爾, 此無迷故者。 云何非成故, 彼不返若爾, 所立不隨行, 當說他亦等。” 聲境與命等無差別,因二者皆僅是返故。故說一是迷亂非自性之理為何?若謂返不等,因境異故。
།མཉན་བྱ་ ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན།དེ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི་གང་དུ་དགོས། འདི་ལྟར། བསྒྲུབ་མིན་ཉིད་ལས་རྣམ་ཆད་ཅེས། །བསྒྲུབ་བྱ་གནས་པར་ བརྗོད་པ་ཡིན།།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དོན་གོ་བས། །གཅིག་གིས་གཉིས་ཀ་བསྟན་པར་བརྗོད། །ངེས་པར་བཟུང་བ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཆད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཆད་པ་ ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་གཟུང་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་ལས་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལས། །འདི་འདྲའི་མི་འཁྲུལ་འགྲུབ་ མ་ཡིན།།ངེས་པར་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པའི་མི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་ནི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་མིན་ན། །ཅི་ལྟར་དེ་ལ་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་མེད་པ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་མ་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ལྟར། བཀག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བསྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་ཅི་འདྲ་ཞིག་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ། མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ ལ་མེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་འགོག་པས་སྒྲུབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།
聲境從同品異品二者皆返,而命等非是,因僅從非所立返故。若爾,說聲境從同品亦返,表示不隨行於同品,則與命等相等。彼亦非有于同品。同品有無安立於何處?如是: “謂從非立斷, 說住于所立, 故由義了知, 說一示二者。” 定解定取即是返成立,若非如是,若從非所立斷亦從同品斷,則定取無果。故汝亦由”從非所立斷”此語,以一示二。 “故由無隨行, 不成如是定。” 由定取相隨行遍攝之決定,如何無能遍隨行?或說”于非所立斷”,非無隨行了知而了知,因未見一切異品故。由隨行門則成: “由系屬自性, 從他成返故, 若不從他返, 云何系屬彼?” 若謂非有于所立,則于無中無故,云何成定”僅從非所立”?如是: “遮遣能遮者, 何異於成立?” 于非所立無之定取,即遮遣于所立無,謂于非所立無,非於所立無,由遮遣遮遣故成立。
།ཅི་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ལས་ལྡོག་མེད་པ། །དེས་ན་སྒྲུབ་མིན་ཉིད་ལས་མེད། །མེད་ཅེས་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ནི། ། ཅི་ལྟར་མེད་ལས་ལྡོག་པར་འདོད། །ཅི་སྟེ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལས་ནི་ལྡོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་ཁུངས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་ལྡོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་ན་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་འགོག་ན་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ལས་ལྡོག་པར་ཅི་ལྟར་ལྡོག་ཅེས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །བཀག་པ་དང་ལྡོག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཉིད་དོ།།ལྡོག་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་བྲལ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དང་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་ གནས་ཉིད་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན།བྲལ་བ་ཙམ་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་གྱི་ལྡན་པར་ཡང་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན། གལ་ཏེ་དེར་ནི་བློ་ཡོད་ན། །འདིར་ཡང་ཅི་སྟེ་འདོད་མ་ཡིན། །མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད། །དེ་ཡི་ གནས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན།།གང་ནམ་ཡང་དེ་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཆེར་རིགས་སོ། །ལྡོག་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་མེད་ནའང་ཡོད་མིན་ལ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །བླུན་པོ་ཡི་ནི་སྤྱོད་ལ་ལྟོས། །མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་ལྡོག་ པ་མེད་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས།དངོས་པོ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ལ་འཐད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་ལ། བཟློག་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བླུན་པོའི་སྤྱོད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན། འདི་ལྟར། སྒྲུབ་པ་དང་ནི་ དགག་པ་དག་།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ན། །རྣམ་གཞན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཉི་ག་མེད་ཅེས་རིགས་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གོར་མ་ཆག་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པར་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། དེ་ལ་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཞི་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་དེ་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།
“從所立無返無, 故從非立無, 無故彼返者, 云何許從無返?” 若謂命等因由無同品故不從彼返,不能從無返,因無所從故。無所從何返之了知,無有任何。若不從無返,云何成返之返?若謂彼亦無,若遮返之返,則如何從返之返返,因無窮故無了知。遮遣與返是一義。返所依即是返所從。 若謂有所具者豈非離之所從?無事與返不相有。若謂何不許不可能具者為極生處?僅離為所從,非亦成具。若非如是,則從有返有返,此云何? “若彼有覺時, 此何非所許? 無極明顯性, 了知為彼處。” 若永不可能者,極應理為彼所從。 “返無即成立, 無事亦非有, 無事非有者, 觀愚者行為。” 于無中無事之無返無即是成立,故有事相亦有于無。無事于無應理之自性亦無,反之則是另一,此豈非愚者行為?如是: “成立與遮遣, 互相違住時, 余相不可能, 故說二無非理。” 若無有事,必定是無故。彼亦施設為返,于彼無非不返。無性于彼唯無,因不具基故。不然,唯無有性于彼是無。
།དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་དགག་པར་ཅི་ལྟར འགྱུར།དངོས་པོ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ལོག་ཀྱང་མི་འགྱུར་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་པ། །དངོས་མེད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །སྟོན་ཏེ་དངོས་མེད་མེད་ན་ནི། །དེས་ན་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་མེད་ན་དགག་པ་འདི། །མི་དམིགས་པས་ན་མེད་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ ག་མེད་ན་དངོས་པོ་ནི།།ཡོད་པ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོའི་མེད་པ་ཉིད་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོར་ཡང་མ་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགག་པ་འཇུག་པ་ཉིད་དེས་དབེན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དེར་མ་ཆུག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་ཁོ་ནའོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གང་ཞིག་དེའི་རང་ བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་ཡང་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་ལ་སྲིད། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་མོད་དངོས་པོའམ་ དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གཞི་དང་བཅས་པས་གཅོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་གཅད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལྡོག་མེད་ན། །གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་འདོད་དམ་ཅི། །དེ་ཡང་མིན་ན་ལྡོག་ བཀག་ནི།།འདི་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་འགོག་།རེ་ཞིག་ཁྱེད་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་དྲི་སྟེ། གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེ་ལས་མི་ལྡོག་ན་ཅིག་འཇུག་པར་འགྱུར་རམ་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若謂彼亦無,不然,有事與無事互為無性故,二者云何皆遮?有事必由遮無事而得,因若無事則不成有事故。由於無事中無故返,故彼必定於返。若非如是,若無事返亦不成,則唯成無。如是: “若有事非有, 了知為無事, 示若無事無, 故了知有事。 彼亦無遮此, 由不見故無, 二俱無有事, 有返無即是。” 若有事無事二者皆無,如是亦唯是有事之無不可返。若有事非有,則不成無事。如是無事亦成無性。若非無事亦非成有事,即了知為無事。故遮入即由離彼所見相之現量,安立於成立之外。 故由一量入即安立異相為異相體,無有異相。凡未入彼現量者皆唯是他。由執有事自性現量,于彼若未遮為彼自性者即無彼自性,無有異相。遮無事有時,若未如是遮者即是有事故,可能于異相。 若謂雖無異相,然有事或無事于無中無,不能由具基遮,因彼即無遮故。無不能遮。不然,如是: “若於彼無返, 許因入耶何? 彼亦非返遮, 即此何故遮?” 且問汝此:若不從無同品返,則入何者?因無有異相故。
།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལྡོག་པར་མི་ འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྡོག་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ལྡོག་པ་བཀག་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་འགོག་པར་བྱེད་པ། བསྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དགག་པར་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཀག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་པས། དེ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་གནས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། འདིར་བརྗོད་པ། སྒྲུབ་དང་དགག་པ་མ་རྟོགས་པར། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ གཞན།།ཡོད་མིན་དེ་ཡང་མེད་པ་ལ། །མེད་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་སྨྲ་ཐོབ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་འགའ་ཞིག་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་དེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ ཀྱང་ཡིན་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱང་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འདིར་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་དྲག་མོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་ ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གཅོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ནི་བཟློག་པར་ནུས་ཀྱི། བློ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནམ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉིས་ཉིད་དམ་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་དེ་ ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར། ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགག་པ་མེད། །དེ་ནི་མེད་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །རིགས་པ་འདི་ཡི་འགྲོ་བ་ལ། །དགག་པའི་དོན་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །དགག་པའི་དོན་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མེད་པ་མི་རྟོགས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་དེ་སྦྱོར། འདི་ལྟར། བརྗོད་བྱ་ བློ་ལ་གནས་པ་ཡིས།།དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་འགྱུར་ལ། །མེད་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་མ་ཡིན།། །།བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། གལ་ཏེ་མེད་པ་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དགག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་རྟོགས་པ་ལ་དགག་པ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱར་ན་ཡང་ དགོས་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འོ་ན་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ།
如是則不成無事自性之返,若成入性之有事則然。若謂彼亦非,則返非返,因汝所立返遮即是此,故何故遮?成立即不應于彼時遮。故入遮即是返,彼非遮。 若謂彼非了知為所從或處故說非從彼返,此中說: “未了成與遮, 余從聲生名, 非有彼亦于, 無故得不說。” 若有人于汝詰難:命等豈非未見於同品?故由從彼返,如何非了知不共,若如是者,聲性亦當成能了。故必須說無同品無返。若非如是,則於此得不說。 若謂如是亦可,不然,因自身亦可能如某相遮故。語可返而覺不可,必定如何了知。 複次,若無事永不能了知為一切自性之二或生,唯如是則斷言說。如是: “有者無遮遣, 彼于無非有, 此理趣行中, 遮義成非有。” 遮義即是無。故不了知無,云何彼相應?如是: “由所詮住覺, 爲了知彼故, 能詮當相應, 無彼二非有。” 卷十三 若僅無為境則遮無義,因於境了知應遮故。縱應亦無用。若爾,何者無為所緣?若如是,云何成正了知即無?若爾,了知是異相,無亦是異相。
།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དགག་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཡུལ་དུས་འགོག་ཅེ་ན། །ཅི་ལྟར་དེ་ཡོད་དེ་ལྟར་ནི། །མི་འགོག་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་འགོག་མི་འགྱུར། །ད་ལྟར་འདི་ན་རང་བཞིན་འདི་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་དང་ ཡུལ་གང་དང་།དུས་གང་ཡིན་པ་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཅི་ལྟར་འགོག་།འོན་ཏེ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་གཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་དུ་བྱ་མི་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་གཞིའི་རང་བཞིན་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱེད། །འོན་ཏེ་དགག་པར་བྱ་བ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འགོག་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྒྲོར་བཏགས་ནས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་མི་ལྡོག་།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ལ་དོན་བརྟན་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ནི་ཐ་སྙད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་བཟུང་ན་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་མེད་པར་ཡིན་ན་དེས་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ པར་བཅད་ན་ནི།།དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་དོན་མེད་ཡིན། །མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་ཕྱིར་ན། །སྒྲུབ་པ་གཞན་དུ་ནུས་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་པ། །ཕྱི་རོལ་རྟེན་མིན་སྒྲ་དོན་ལ། །བརྟེན་ནས་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་། །དགག་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཡིན། །ཚད་མའི་ དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ།།སྒྲ་ཡི་དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་དོན་ནི་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་ཡིན་གྱི། ཚད་མའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་དོན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།
若謂有性與境等某具者為所遮,此中說: “若遮境時分, 如何有如是, 不遮如何無, 如是亦不遮。” 今此處”如是自性無”亦不能遮。如是何自性、何境及何時,若有云何遮?若無則不可能為覺所緣,因不能遮無故。若為所緣,如是則基等亦成所緣。非如是故不能為所緣。 必定遍斷為作者體,因無他可能故。若緣此境無,以基自性為所緣,云何成無?若無雲何為所緣?若增益所遮而遮,如是則由增益同品而有從同品返故,云何不從同品返? 故於外境堅實之成立與遮遣不可能言說,因此則斷言說。若謂成立言說豈非可能?不然,因所緣無成立故。“瓶有”若執為有,彼即是成立,故復說”有”成立何為?若是無,則由相違故,不能成立”無是有”。 “若遍斷為有, 于彼立無義, 由遍斷為無, 成立他不能。 故依有無事, 非依外聲義, 此中許一切, 成立與遮遣。 量義亦是他, 聲義亦是他。” 聲義是有與無事之所依,量義則不然。量義非無事之所依。
།ཚད་མའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།སྒྲ་ལས་ཞིག་ལ་བློ་ཅི་འདྲ། །མ་ཞིག་པ་ལའང་དེ་འདྲ་ཉིད། །དེས་ན་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་ནི། །སྒྲ་དོན་ཚད་མའི་དེ་ལྟ་མིན། །དེས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ན། དེས་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱེད་ལ། དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རང་རིག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་དུ་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེར་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པས་ན་གང་གིས་དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། དེ་འདྲ་མེད་ནའང་ཆོས་ཅན་དེ། །དེ་དག་ དང་ནི་འབྲེལ་པར་སྣང་།།དེ་ཡང་སྒྲ་འཇུག་པ་ཉིད་ལས། །ཡོད་ཅེས་ཐ་སྙད་རྟེན་པར་འདོད། །ཐ་སྙད་འདི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཞེ་ན།གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།སྒྲ་ལ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་ནའོ། །རྟོགས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནའང་སྒྲའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ འདི་ལ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མ་རྟོགས་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
量義不可能是異相,因已決定執取自性故。 “于壞聲何覺, 于未壞亦同, 故有無事依, 聲義量非爾。” 故成立與遮遣之境是分別覺所計,因諸分別於事入不定故。非一切無分別皆是量。若非量以成立方式入,則為顯示彼非量故而遮;若以遮方式入,則成立。 若此了知是錯亂,爾時即如是自體明顯,因自證無錯亂故。自體不能見為他,因成離自體過故。若現異相,彼亦是自體故,如是則成無窮。若有自體,則遮有事所取性。有法亦由自體了知,故云何成立與遮遣共同能成彼二相屬?此中說: “雖無如是彼, 有法現相屬, 彼亦由聲入, 許依有言說。” 此言說非依外內自性,然依聲義。聲非了知外內自體。若謂由彼無餘未了知故,成立與遮遣言說云何所依?說依遣余。“依遣余”是何?即于聲之了知。彼了知是何,豈非如是已說?全非。 如是此言說是無始愚癡所生。如是觀察,雖無外或如內,然聲義相之有法似與成立遮遣相屬而現。如是亦說”此中全無事”。若謂彼有增益為外自性之自性,不然,因不可能有餘未了知之智與所知故。
།འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རང་གི་ ངོ་བོས་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་འཁྲུལ།འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་ཡུལ་ཡིན། མ་རྟོགས་པར་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ལྷག་པར་ངེས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་འཁྲུལ་པར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དང་པོར་རང་གི་ངོ་བོར་མ་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཡུལ་ཡིན། གཞན་གྱི་རང་གི་ ངོ་བོས་རྟོགས་ན་ནི་རྟོགས་པ་གཞན་འཁྲུལ་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་དེ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ན་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་པ་གང་ཡིན། དོན་ལ་མ་རེག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ གནས་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ངེས་པ་ཉིད་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ངེས་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ངེས་པར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་བཟློག་པའི་དོན་དུ་མི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་གཞན་དག་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དེ་ཡང་ཐ་སྙད་རྟེན་པར་འདོད་ཅེས་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཏེ། གཞན་དག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། སྒྲ་ལས་གཞན་ནི་རྣམ་གཅོད་འདིར། །རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། །མེ་ འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་མེ་མ་རྟོགས་ཀྱང་མེ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས་འཇུག་གོ།།སྒྲ་ལས་ནི་དངོས་པོ་ལ་མ་རེག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ནི་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ནི་ཐོབ་པའམ་ དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་གྱི།བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若謂有錯亂自性,若由自體了知,云何錯亂?若未了知,云何為境?未了知則不能增上決定為有。若謂後知錯亂,則初未了知自體,云何是安立為”有”之境?若由他自體了知,則他了知錯亂而彼非是,故成無窮。 若謂由決定為不真實故說錯亂,何為不真實?即未觸及義。彼豈非其自性,云何是不真實?住于自性則不成不真實。若謂由生異相決定故不真實,則決定即成不真實。因彼生彼故。 若謂彼唯不真實,不然,因由習氣決定生異相故。如是則說”決定即錯亂”亦無關,因彼亦住自性故。故聲義即是無自性。若爾云何言說為有?由聲入故假立有。由聲入相之言說而了知為有。 遣余即為令不了知執為總等義。若說”全無”則他將驚懼。故說”彼亦許依言說”。若非如是則斷言說,即他將舍離。如是: “此中從聲遣, 諸了知互為, 因果性唯有, 事物而已矣。” 說”取火來”時,雖未了知火,然遣非火而入。依聲生未觸事之分別自體了知,由彼生入分別,由彼經驗行性,由彼成得或非如是之言說,然全無所詮能詮。
།དེ་ལྟ་མིན་ན་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབས་སམ་བཀག་པ་ན། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས་པ་དང་། །བཀག་འགྱུར་བདག་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །ཐ་དད་ ཡིན་ན་གཞན་དང་གཞན།།བཀག་པ་དང་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། །བསྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་དག་།ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབ་པའམ། འགོག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའམ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བསྒྲུབས་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་མ་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མ་བསྒྲུབས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དུམ་བུར་བསྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་མེད་པས་དུམ་བུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དེས་དེ་བསྒྲུབས་པས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་མ བསྒྲུབས་པར་ནི་མི་འཐད་དོ།།ད་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ངེས་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞུང་གཟུགས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ལ་ཅུང་ཞིག་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ངེས་ཀྱང་སྔོན་པོ་དེས་མ་ཡིན་ནམ་མཐོང་བ་ནི་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལ་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ངེས་པས་གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཅི་སྐད་ཅིག་ཉིད། བསྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་སྔོན་པོར་རྟོགས་ན་ནི། །གཞན་གྱིས་སྐད་ཅིག་དངོས པོར་འགྲུབ་མི་འགྱུར།།ཚད་མར་གྲུབ་པ་གཞན་གྱིས་གནོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་ན་ཐུག་པ་མེད་དེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཡིན་པས་ཡིད་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྔོན་པོར་ངེས་པར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེས་སྐད་ཅིག་ཉིད་བཀག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བསྒྲུབ་པས་ཀྱང་སྔོན་པོས་ངེས་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི་ག་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། བསྡུ་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་གནོད་པའོ། །བསྡུ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ ཨུཏྤ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་གཉིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་མི་འམ་ཐོ་ཡོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉི་ག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་ནི་ཐག་པ་ནི་སྦྲུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྲུལ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
若非如是,則于諸義成立或遮遣一法時: “一切自性成, 遮故無別體, 若異則他他, 遮與成立是。 成立與遮遣, 一有法不聚。” 若諸法與有法無別,爾時成立或遮遣一法即成立或遮遣一切。成立彼時不能說其自性未成立,因彼亦應未成立故。遮遣亦如是。非可分部分成立與遮遣,因無別故無分故。由彼聲成立彼,則不應理其自性未成立。 若謂已成立然由錯亂不定,則一切將成不定故成無了知。亦不能安立”少許定少許不定”,因無差別故。若有差別則如是,余則不然。說有所緣,由彼差別成有差別。故云何於一性少許成定余非?故此不然。 若謂雖定剎那性然非青,見不應理,此亦相違。如是: “若定彼云何, 剎那離成立, 了知為青者, 他成事不成。 量成非他害, 若量成他量, 害則成無窮, 彼亦由他故, 成無可依信。” 若謂非定青入于剎那,如是雖然,彼未遮剎那性,成立彼亦未害定青,因攝集門二俱入故。 合有三種:攝集、分別、相違。攝集如”是青亦是蓮”,因攝二法故。分別如”人或木樁”,因二俱不可能故。相違如”繩非蛇”,因蛇性不可能故。
།དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྔོན་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མ་དག་བསྡུ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཅི་ལྟར་སྡུད་པར་འགྱུར། །གནོད་བྱ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །སྡུད་པར་འགར་ཡང་འོངས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་སྤངས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བཀག་པར་འགྱུར་ ཏེ།དེས་དབེན་པ་ནི་རང་བཞིན་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་གནད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་ནི་འགའ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར། མེད་ ཅེས་ངེས་པ་འདི་ཉིད་ནི།།ཚད་མིན་འདི་ནི་ཚད་འབྲས་ཡིན། །དེ་ཡིས་དབེན་པར་དམིགས་པ་ནི། །ཚད་མ་དེ་ལ་ངེས་པ་ཡིན། །ངེས་པ་འདི་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་འདི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ ཞིག་ལྟར་དབེན་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ བསྒྲུབ་པར་འགྱུར།།འོན་ཏེ་དེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་རྟོགས་པ་དེ། །ཚད་མིན་ཅི་ལྟར་གསལ་མ་ཡིན། །དོན་དེ་གསལ་བར་མ་བྱས་དང་། །དེ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་འཐད་པར་དཀའ། །དེས་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ ཡིན་ཞེས།།བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །འདིར་ནི་དེ་བསལ་གཞན་དུ་ནི། །ངེས་པར་འཐད་དང་འབྲེལ་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྔ་མ་དང་། །ཕྱི་མའང་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པར་གྱིས། །ཡུལ་གཅིག་གི་ཤེས་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་བསྒྲུབས་པས་དེ་ ཐ་མི་དད་པར་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་རྟོགས་པ་གཞན་འཇུག་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དག་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ།
故此處青與剎那是攝集,有何過失?此中說: “具違害相故, 此中何成攝? 所害與能害, 何處亦非攝。” 若定青性舍離剎那,則成遮遣剎那性,因執取離彼自性故。了知為真實自性即是害。若謂此中豈非由無事量害”此中無此”?現量于任何不作能害。不然,如是: “此定為無者, 非量此量果, 見為離彼者, 于彼量是定。” 此定非自相續量,此是隨現量故非成他。若如何生離彼了知,雖彼未生,然由彼可能性遮彼。此亦當下顯示。 其中若青舍離剎那性,則由彼遮剎那性,云何由他成立?若謂彼亦是成立然由他明顯,此中說: “若前了知彼, 非量何非明? 義未明顯及, 彼成難應理。 彼亦非明顯, 此中雲何成? 此中除彼外, 定理不相屬。 是故知前後, 二者皆錯亂。” 一境諸智不成相違。故由成立一即成立一切無別,故聲與余了知入則無義。若謂差別各異是聲與分別異境,故不成此過,若異則成立與遮遣不聚於一有法。
། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་དང་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཆོས་ཅན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་རྟེན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཅི་ལྟར་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་རྟོགས་པས་ན་དེ་དག་ལ་རྟེན་གཞན་ནི་ཡོད་པ མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ཡན་འགར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་རྟོགས་པར་ འགྱུར་ཏེ།དུམ་བུར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ན་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་མི་རྟོགས་ཏེ། གཞི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་རྫས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། སྔོན་པོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྒྲ་གཅིག་གིས་གཉིས་བརྗོད་ ལ།གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞིའམ་གསུམ་བརྗོད་པས་ཇི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པའམ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོར་འགྱུར་སྒྲ་གཅིག་གམ་དུ་མ་བསྟན་པ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཞི་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ འགར་བ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ན་གཞན་དང་གཞན་རྟོགས་པ་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཞན་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ ཏེ་སྔོ་སོགས་མངོན་སུམ་གྱིས།།ཐ་དད་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཡིས་ཀྱང་། །ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ན་སྒྲ་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་ནི་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་གང་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་པ་དེར་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས། དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་ཅི་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ མེད་དོ།
若互相及所依亦異,爾時有法亦唯由異而了知,彼時彼等無異依故,云何成共同?如何由了知青蓮之德性與實體,彼等無異依,故不成共同性、差別與差別所依事,因別別了知義故,如瓶與毯。 若謂青非獨立,如是則由了知青性自性即了知實體,因無分別了知故。若是類與德性亦不了知共同,因無說所依之他聲故。若謂了知青實體性非僅青性,如是則一聲說二,他亦如是故,說四或三云何成共同或差別與差別所依事?一聲或多聲所顯異性者不依共同。 若謂不能了知獨立青等,故了知異異非不共同,因青等是未定類,類等亦定非德性。故為顯定而加他聲。若爾: “若由現量見, 青等無差別, 彼義由聲亦, 云何異了知?” 若現量中青等無別顯現,由聲亦應顯現真實,因了知系屬於彼故。若謂由隱蔽故非如是顯現,正了知云何是隱蔽?若謂非近住故,雖非近住然聲知入故。若謂無根作用故,根非了知因。若了知自性,則根與非根有何差別?於何有近住,云何異了知?無根作用則全無經驗。
།གསལ་བ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་མེད་མོད། དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་རྫས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཚིག་གཞན་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྫས་མ་ངེས་པ་ ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་སྔོན་པོ་སྒྲ་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ངེས་པར་རྟོགས་ལ། ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་ལས་ཡང་ཨུཏྤ་ལའི་རྗོད་བྱེད་ལས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སླར་གཞི་མཐུན་པ་མེད་ན་དེ་ཉིད་དེ། མ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་གཉིས་ལ་དོན་གཅིག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟིན་པ་གཞན་དང་གཞན་ལས་ནི། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ན། །གཞན་སེལ་བ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་མ་ངེས་ པར་རྟོགས་ན་ཕྱིས་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སྒྲ་གཞན་ལས་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བས་རྟོགས་པ་ནི་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཚེ་སྔོན་པོ་ཨུཏྤ་ལ་ ཡིན་ནམ་ཅི་འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་བདེན་ན་ནི། སྒྲ་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། །གལ་ ཏེ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན།གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བྱ་ཅི་ལྟར་ནུས་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསྟན་པར་རྟོགས་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། ། དེས་ན་གཞན་གྱིས་བཟློག་པར་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །བཟློག་བྱ་ཉིད་དུ་རྟོགས་བྱས་ལ། །དེས་ན་སྒྲ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་སྔ་མས་ནི་མ་ངེས་པར བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ།ཕྱི་མས་ནི་ངེས་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ཡི། །ངེས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །གཞན་དུ་བྱ་བར་ཚད་གཞན་ནི། །བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ཀྱང་ནུས་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མའམ་ཕྱི་མ་གང་ཡང་ རུང་བ་གཅིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。