d4225量釋疏第三品釋日藏c3.5s|d4225量釋疏第三品釋日藏c3.5s(續2)
若問錯亂如何無欺?此錯亂與非錯亂除無欺外如何成立?若說無害即非錯亂,無害豈非無欺智?由欺一切成錯亂故。雖無欺,比量唯是錯亂,因現量見為異故,故勝論派見非理,順世外道宗亦不應理,因許一切錯亂非量故。 若問若錯亂是量,則現量與比量有何差別?因明與不明相有別故。是故現量自性無錯亂,比量就自性而言無錯亂,就無欺而言亦不同。是故說錯亂與無錯亂非理。 若爾,現量與比量如何相異?若說由明與不明,彼異相從何而有?若說執自在者即是明相,執他體性者即是隱蔽。若爾,由何成執自在與執他體性之差別,由此成境差別及量差別? 答曰: “于彼義力故, 隨行返智者, 于彼執自在, 余體超根境。” 于所知義有無事力,有無隨行返智之義,彼即自在,為現量所執。異於現量執,非自在執者,然由先見所生習氣覺醒而生執,彼事超根境,非現量。于彼無根作用現量,無現相則無異解。
།དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། དབང་ པོ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་མཐོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ཤེས་ན་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་ལ་རེག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མི་ཤེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བློ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མི་སྣང་བདག། ། རྟོགས་པ་འདི་རྟེན་དོན་གཞན་དེ། །གལ་ཏེ་དེ་རྟེན་དང་འབྲེལ་ཅན། །འགྱུར་ན་དེ་ཚེ་གོ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ངེས་སུ་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ་ངེས་པར་གྱུར་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི་རང་དབང་ཅན་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་གཞན་མཐོང་བ་ལ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གང་ཡིན་ པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཚུལ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལས་དྲན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་ གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ཅན་གྱི་དོན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ དྲན་པས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པར་སྟོན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།
是故凡所了知即是現量境,無現量了知即是隱蔽,非由無根接觸故成隱蔽。根亦唯見自性否?若由比量知之則無隱蔽。若不知自性則比量不觸事。是故隱蔽事非了知自性。 若問若不知隱蔽事,比量如何成量?彼智豈非是分別隱蔽義性?此答: “彼性不現我, 了知依他義, 若與彼依系, 爾時能了知。” 超根不可定性即不現我,彼義了知即決定,依于所立異義他,非自在執。若問若由見他而了知他則太過,因見少許當知任何故。非爾,若與彼不現我之所依相系,爾時能了知。 或應觀為:與依彼有法之無常等相系。此等即說三相。豈非由系屬憶念?彼亦由串習等生故成太過。非爾,由串習生憶可有他故。如是由串習生憶不示定處時義,由相生憶示定處時之事是量。
།འོན་ཏེ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི། བཟློག་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།དེ་ཚེ་གོ་བྱེད་རྗེས་འགྲོ་བ། །སྤྱི་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས། ། དེ་ཕྱིར་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཐམས་ཅད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། གོ་བྱེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་ མའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དག་ལས། །ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ནི་རྗེས་དཔག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །ལྐོག་གྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཆོས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་ཅན་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས།གང་གི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་པུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། །མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མ་དག་ནི་གཉིས་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནར་རིགས་སོ། །འོ་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་འཐད་པར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་ཚད་མ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཅན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ལ། ད་ལྟ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རིགས་པས ཚད་མ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ།གསུམ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་གཅིག་གྲངས་ནི་གསལ་བའམ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་མཐོང་ཕྱིར་རོ།
若說由相生智具相同相者是比量,相反則成他量。答: “爾時能了隨行, 了知為總性, 是故一切隱, 不能知差別。” 由隨能了相故,能了隨行,彼時了知為總性,即了知為隨行性。是故一切隱蔽義不能了知為差別,即不能知為不共性。 雖是具總相三相之相生理,然如何知即比量是量?答: “由具系諸法, 于有法生知, 彼即是比量, 唯一證隱事。” 由與所立相系之法如煙等,于處等有法生火等智之比量,由彼故,隱蔽事唯一能立為比量,無他量。 若問豈無他所量境之量?云何唯二量?如《量釋》第五品: “現量與隱蔽, 無有餘所量, 故由二所量, 許量唯二種。” 除現量非現量外無餘所量故,何有彼境他量?是故由二所量,理應唯二量。 若問豈非由二量成二所量?量是所量能立否?境非量所立,因由自證成故。已說智相即明與不明相是現量與比量境,今說二相由理非一量,三亦非理故,三一數明顯,或由見二所量故。
།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡིན་པས་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུམ་ བསལ་བའམ།གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་བསལ་བར་བལྟའོ། །མེད་པ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་འང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་པུ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ གྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ལ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱི་ནི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་དག་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གཞན་ཡང་། །གཞལ་བྱ་མིན་ན་མེད་པ་ཡང་། །ཡིན་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མེད་ པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ།མ་ངེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ངེས་ཡོད་ན་ཚད་གཉིས་ཡིན། ། མེད་ལ་དབང་སྐྱེས་བློ་མ་ཡིན། །དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནུས་པ་ལའང་ལྟོས་མེད་ན། །ཚོད་པ་ལ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་། །དབང་སྐྱེས་བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དེ་ངེས་པ་ཡོད་ན་ནི་ཚད་མ་གཉིས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ པར་ངེས་སོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་ཉེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ཅན་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།
如是說,由二所量故無餘所量,故遮三數,或由示二所量故遮一數。 “無非所量故, 若一我亦許。” 若說唯一差別是所量,余無故非他量所量。此答:除自相外無所量,此我亦許。總非所量,唯自相是所量,由自體與他體了知故,說為總相與別相。 又:“非所量則無, 故因不定。” 先無等性之無亦是所量故,以非所量為所立,無之因成不定,不定非因。先無等無理故,豈非遮一切決定言說?是故唯無二,彼定有則二量。 “于無根生智非是, 由生於義力。 于義力亦無待, 雖有觸等時, 根生智當生。” 若彼無定有則成二量。若說由根生智成立無之言說,非爾,因於無不行根生智故。無非根境,因現相唯是青等自性故。彼差別不現故,無彼體性故非根境,亦非處等所隔,因住于無現故。 若問如何知于無不行根生智?因由見無瓶等處即定無故。此答:由義力生根識故,彼由義力生故,應理為近義體現相。
།བཟློག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ ལྟར་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར།མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་དེས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དབང་པོ་སྟོབས་ལས་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དོན་དང་འབྲེལ་བར་ཁས་མི་ལེན་ན། ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ལ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་བསྐལ་བའི་དོན་བཟུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཉེ་བའི་དངོས་པོ་ ལ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་ཀྱི་ཆོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ས་བོན་ཡང་མྱུ་གུ་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་གལ་ཏེ་ས་ཉིད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ས་བོན་ལ་ ལྟོས་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་ས་བོན་ཡང་ནུས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་མེད་ན་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པར་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལོག་པ་ལས། །མེད་པར་ངེས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །འགལ་བའམ་དེ་ཉིད་རྗེས་ འགྲོ་དང་།།ལྡོག་པ་ཅན་ཉིད་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལོག་པ་ལས་ཏེ་མངོན་སུམ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་ཞུགས་པས་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། མངོན་སུམ་ ལོག་པ་ལས་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ལོག་པས་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་མེད་པ་འཛིན་པར་བྱེད། གང་ཞིག་གང་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།
相反事物豈不近?如何成為現量境?不現時如何了知其所不解之無?若說不許由義力生,由根力生現量。彼唯境現,非能生。 若爾,若不許根生智與義相系,則于處等所隔亦當生根生智。等字攝取極近及遠義。若說根能生智于近事,于隔則不能,故於彼不行根生智。 若爾,種子于芽亦應無力,唯地等成因事否?若說雖地能生芽,然待種子故,應知種子于生芽亦有力。若爾,眼生理豈不成就義力?如是境近則生根識,無彼亦應無現量。 隨行與返定是因果事相,若非爾,一切應無因果性。 “若由現量返, 即是定無者, 相違或彼性, 具隨行返相。” 若說唯現量能定無,由彼返故,即現量返故。此說:由現量入則成立有事,由現量返則定無。是故現量能作有無言說故,如何行比量? 此答:現量返示離事,此相違,因根生智是了知現量事故。如何能取無?若某于某不行,彼非彼能立,因太過故。
།དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ནི་མདུན་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ ཞིང་།དེ་ཉིད་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་བསྟན་ཅིང་། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད འདོགས་པར་ནུས་པ་སྟེ།ཡན་གར་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནའོ། །ད་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས། །ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྨྲ་ཚོགས་ལ་ནི་ འཇུག་ཕྱིར་ཡང་།།དེ་ཡོད་པར་ནི་ངེས་པར་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་ པ།ཚིག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡོད་པ་སྟེ་སེམས་ཡོད་པར་འགྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་མ་རྟོགས་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་མ་རྟོགས་ན་གཞན་གྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཐ་སྙད་དང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སུ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་ པ་འདི་ཡིན་ཡང་དེ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ།གཞན་གྱི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནི་ཚད་མའི་རྟོག་དཔྱོད་ལ་འཇུག་པ་སྤང་བར་འགྱུར་རོ།
是故現量行於前住青等,了知彼有,而於未經驗者不能取為有無。云何?具隨行返者即是隨行返相因。此說:隨行返隨順之無言說能立之不見即是比量。此示不見境,亦間接示自性因境。如是若能立異彼之無言說,由見獨立故,於他亦如是作差別言說即于彼如是能立。 今為示果相因境故: “由了他心性, 成立二種量, 復由入言說, 決定成彼有。” 由了知他心性故成立二量。若說唯由現量了知他相續心故,此何須他量?此答:因是言說等言說行因故。等字攝取身變等。成立彼有即心有,非由現量了知他心,因不取他相續心差別貪等故。 若不了知他相續心,一切言說應斷,如是若不了知他相續心,為他了解義故造論及諍等言說,及於他相續作行止言說不應理。若唯現量為能知,爾時自證應成無二,是故誰亦不行。 若如有說他心智雖有然非量,因唯見隨順他心言說故。是故雖有了知他心,所瞭解者非量。若爾,則應舍量之觀察。
།འོན་ཏེ་ཐབས་ གཞན་མེད་པས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ཐབས་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ཁས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་སྟོན་པ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་ཁས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡང་གཞན་ གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་སུ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ངེས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་མེད་ ཀྱང་འཚོ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་གཞན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཚོ་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཅི་འདས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཚོ་བ་པོ་ཡིན། དེ་ལ་འདས་པ་ནི་འཚོ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་ བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པ་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་པོ་ཐབས་འདིས་འབྱུང་གི་།གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འབྲས་བུ་ ཅན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མ་དཔྱད་པ་ཉིད་འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན། གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡིན་ན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པ་ ཉིད་དེ།དེ་ལྟ་ན་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་མེད་ན་བརྩད་པ་མི་འཐད་དོ། །སླུ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་ཚད་མ་ཉིད། །ལ་ལ་དག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་ཞེ་ན་ནི། །རྟགས་ལོག་མཐོང་ཕྱིར་དེ་ དེ་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལ་ལ་འཁྲུལ་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུའོ། །དེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འཁྲུལ་བ་ཅན་དེ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོ་བསངས་དང་དེའི་བུ་ལ་འབྲེལ་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
若說因無他方便故不了知而舍言說,此無他方便之決定豈非量耶?已說無之決定亦是比量。若說示令他承許,則令他承許亦入於他義比量,如是任誰皆由推理示自。 若說因無他相故立他心有言說,則後世亦應決定有。若說雖無後世,由能活命故不了知後世。若爾,如何知能活命?如是求活命者是過去耶?抑是現在活命者?彼中過去非活命者,因已過故。現在亦非,因已得故。若說未來求活命,則唯由比量了知未來活命者由此方便生非由他,以隨行返故。由此亦明說比量有疑果者。 複次,未觀察如是立言說,為唯是汝耶?抑是他耶?若是汝者,因二俱不成故,如何示他?若是他者,即無承許,如是則必定了知他心。彼亦唯是比量。若無了知他心,諍論不應理。 “無欺故是量, 或因有錯亂, 若說不可信, 因見相違故。” 應許彼比量為量,因無欺故。若說見有比量錯亂,如”因是彼子故,彼亦是青眼”如是等。因彼錯亂故,一切不可信者。非爾,因於有錯亂者不成比量故,因生於似因故。因除青眼與彼子無系故。
།དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ རྟགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་སླུ་བ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁྱེད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཡོད་ལ། དེའི་བུ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་ན་དེ་དག་ལས་ཐ་ དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཞིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་གང་ལས་ལ་ལར་ནི། །རེས་འགའ་འདི་ཡི་རྟོགས་པར་འགྲུབ། །དེ་ལས་དེ་ནི་ངེས་སྐྱེ་བའམ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱས་ པ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གང་ཞིག་ལས་དུས་རེས་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་སྒྲ་དང་ཕྱོགས་ལ་ལར།མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེས་པའམ་དེའི་བདག་ཉིད་རྟགས་ཡིན་པ་ དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་འཁྲུལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། རང་གི་རྒྱུའམ་རང་བཞིན་དག། །མེད་པར་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་དངོས་པོ་མཐོང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུ་སྟེ་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དེའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་མ་ ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མི་དམིགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།
是故因不知相之自性,非因亦增益為相,彼欺誑于汝似彼比量。若說一切比量皆如是,如是于同品異品有見不見,于彼子性亦有品法,除彼等無別相特徵。是故何比量無錯亂? “由某事于某, 有時成此知, 彼定從彼生, 或即彼自性。” 由所作性、煙等相,于某時某事聲處等,了知無常性及火等,彼煙等必定從彼火生,或所作性等即是無常性等之體性,因具彼體性及從彼生相之系屬故。相唯能令了知,非余,此為結語。 若說縱彼從彼生或彼體性為相,如何知無錯亂? “無自因自性, 義不得成有, 見彼等事物, 即是他相性。” 無自性即無常,自因即火等,無彼則所作及有不成,依次成無體性及無因過。果相及自性因,若見決定無所立不生之體性,即應觀彼體性於他處。彼于彼子等亦無故,非彼不定。 若問不見之系屬為何?若說是彼體性及從彼生相之系屬,則不見非別因矣。
།འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །རང་བཞིན་ནམ་ནི་རང་གི་རྒྱུ། །སྣང་རུང་དག་ནི་མཐོང་རྒྱུ་པའི། །རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །མི་སྣང་དེ་ལྡན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཏེ་ཤིང་ངམ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་མི་སྣང་དུ་རུང་བ་སྟེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན ཡོད་ན།མི་སྣང་བ་སྟེ་མི་དམིགས་པར་གྱུར་པ། དེ་ལྡན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་དང་ལྡན་པས། འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གང་ཞིག་འབྲེལ་པ་འདི་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདིའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་ འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གང་ལ་བཟློག་པའི་འབྲེལ་པས་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གསུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་སྤྱིའི་བློ་ནི་ཚད་མིན་ན་འང་།།དེ་མེད་ཐོབ་འགྱུར་ཕ་རོལ་གྱི། །དངོས་བཞིན་གལ་ཏེ་དབང་རྣམས་ཀྱིས། །དུས་གཞན་དུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ན། །དབང་པོའི་ནུས་སོགས་ལ་དེ་མིན། །དབང་པོ་བློ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། །བློ་སྐྱེ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་པར་རིམ་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དངོས པོ་ནི་དབང་པོས་རྣམ་གྲངས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཅིག། གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་འབྲས་བུ་དེ་ལ་གཞན་དུ་མི་འཐད་ པས།མིག་ལ་སོགས་དང་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དབང་པོ་སྣང་བ་དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་དབང་པོའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལ་ སོགས་པ་མེད་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཀུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若說無系屬則非因,答曰: “自性或自因, 應現而不見, 雖有餘因緣, 不現何有彼?” 自性即樹,或自因即因相應現,有眼等余因時,不現即不見,彼具即具因及遍,果及所遍如何有?此意為:具此二系屬者即是此係屬,于所立所遍處,果及自性因能令了知,于返系屬所遍處,不見為因。如是已成立果、自性、不見相三種比量。 複次: “總智雖非量, 無彼得如彼, 後世事若由, 諸根他時知, 根力等非彼, 無根識故也, 若了知無者, 識生應無因。” 若總智非量,則離根境應成無,如後世。若說非一切離根境無義,如是漸次由諸根了知者有,後世事非由根漸次行故,後世無者。爾時,若了知則應有,不現於現量時由何知有?是故由見果及果不應異故,推知有眼等及彼功能。 複次,漸次現根者,亦應無知根及成因之功能。何故?因於眼等無根識故。若說雖無根等,然有知根等無,則眼識生應無因。是故若無比量,一切離根境皆非有。
།འོན་ཏེ་སྤྱི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་ ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ། །དེ་ལ་སྤྱི་འཛིན་རྟོག་མེད་པ། །མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་ པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་པར་སྤྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་དེ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི། གཅིག་གསུམ་གྲངས་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་དེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་གང་འདི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཞུང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་དེས་ན་ཁ་དོག་གི། །མི་རྟག་པ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །དེ་བློ་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ། ། རྟགས་མེད་པར་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་གྱུར་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད ཡིན་ནོ།།སྤྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་མེད་པར་སྐྱེས་པས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ནི་སྤྱི་དང་ འབྲེལ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་སྨྲས་པ། རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ། །གཞལ་བྱ་མང་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི། །མང་བ་ཉིད་དམ་གཅིག་ལ་ཡང་། །དུ་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་སྟེ། །དཔེར་ན་ཁྱད་པར་ མཐོང་བ་བཞིན།།ཡུལ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་གསུམ་གྲངས་ཀྱང་སེལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྟགས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དུ་བ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ།མངོན་དུ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཞལ་བྱ་མང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་མང་པོ་ཡིན་ནོ།
若說由具總前後體性了知之現量了知故無此過失,答曰: “由無分別故, 現量于自相, 彼無總執分, 是故為比量。” 總執知是立言說,非現量行於總,然現量行於自相,因無分別故。因無分別不能執總故,了知彼總唯是比量非現量。由此立”一三數為明顯”。 若爾,云何無此以無常等相執色等?為釋此文故說: “所量故色之, 無常不能知, 彼智他量是, 因無相故有。” 若定所量自相及總相,則不能了知青等色為無常性。如是現量取自相,比量境為總相。云何了知別相總?彼亦是有。是故執色無常彼是他量,因無相而生故非比量。見別相亦是比量所執,因不了知相與總系屬故是他量。 彼說: “因不了相系, 所見諸別相, 彼即是他量, 所量多故量, 即多或於一, 多行故即如, 見諸別相然, 境無定故及, 有餘所量故, 一三數不遣。” 因不了知煙等因相與總系屬故,此即是彼火因有煙故,彼見別相是他量,離現了知故非現量,非總境故非比量。是故因所量多故量亦多。
།གཞལ་བྱ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར།ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དུ་མ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་དུ་མར་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་དང་པོ་མེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ལ། ཡང་དུས་ཕྱིས་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་གྲངས་གསུམ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཞལ་བྱ་དུ་མ་ལ་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཅིག་ ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུམ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། སྐྱོན་འདིར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་འདི་ཡུལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སྦྱོར་བ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།། །། དེ་བས་ན་དེ་ནི་སྤྱི་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁ་དོག་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྦྱོར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ངོ་བོ་མིན་དེ་ཉིད། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་གཞན་གྲུབ་མིན་ཞེ་ན། །མིན་དེ་དེ་ཉིད་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་གཞན་སྤྱིའི་བློས་བཞག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པས། གཞན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
因於一所量多量行故,即使是一境亦成多量。若問何以見多行於一?如見別相與多同行,如是先以現量了知火,后見煙時,即以見別相量了知此即是彼火。 是故不遣一數亦不遣三數,因於境無定故。如是一境多量行,于多所量亦生唯一能取量。若說由有異於自相及總相之總別性境故不遣三數,此答曰: “不成此過失, 因合色總故。” 因於色總合無常總故,謂色等無常。此中所說境無定及有餘所量之過無之,如是於色總合無常總,謂色等無常。是故彼唯是總。 若爾,若於色性合無常性,則成非事法,因若了知某與某相應,彼即是彼法,因了知具無常性之色總故,無常性是總非自相。答曰: “非無事體性, 為成如是故, 若說他成他, 非爾彼成故。” 無常性非無事體性,因為成立自相即是無常等體性如是已成,已令通達故。如是成立為無常體性者唯是自相。若說由他總智安立具無常性已成,云何成他自相?非爾,因自相即成剎那體性故。
།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།མངོན་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནམ། བག་ཆགས་ནི་དངོས་པོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། །དངོས་གང་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་པ། །དེ་དེ་འདྲ་བའི་རྟགས་སེམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར། །རྟགས་ཅན་བློ་བྱུང་དེ་ཕྱིར་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྒྱུར་གྱུར་པའམ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཇི་བཞིན་པ་སྟེ།མེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་དང་། རྟག་པ་ལས་ལོག་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་པའི་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ཉིད་དེ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ ནོ།།རྟགས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྟགས་འཛིན་གྱི་བློའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་དང་རྟག་པ་ལས་ལོག་པར་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མེ་དང་མི་རྟག་པའོ། །དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ པས།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་བློ། །བརྒྱུད་ནས་དངོས་པོ་ཉིད་དང་ནི། །འབྲེལ་ཕྱིར་དེ་ཡི་སྣང་བ་ཡིས། །སྟོང་ཡང་སླུ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ སྐབས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི།རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་དང་མི་སླུ་བར་བརྗོད། །གཞན་ཡང་རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་མངོན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་པོ་སྣང་བ་ཅན་དེ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྟགས་སྣང་བས་སྟང་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མེར་ སྣང་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར།དེའི་སྣང་བས་སྟོང་པར་བརྗོད་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་སེར་པོར་སྣང་བས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་བློ་རྟགས་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།
若說分別無與自相系屬,因於彼不現自相故,云何成立自相如是?非爾,因與事間接系屬故。雖無直接系屬,由間接系屬故分別亦無欺。分別知豈非與習氣相系?習氣非決定為事,則云何即使間接亦成比量繫於事?答曰: “事如實真性, 彼相似因心, 為因如是成, 具因智生故。” 火及無常等體性之事,為因或為遍之如實事,即火相分別所取及離常,彼相似火及無常等因即煙及所作性,彼能取心即所立無間知之因。具因心從彼生即從彼起即執因智。於何處?如是成為離非火及離常之事火及無常。何事?謂”由何”之義,與”是故”相系,如是配釋:由何如是是具因智故。 “如是因具因, 智由間接與, 事性相系故, 雖空彼現非, 能欺惑於人。” 於此有人諍:具因智由境錯亂,因智非爾,則何故說彼間接系屬及無欺?複次,因智是因境,從彼直接生及有事現,云何空因現?若說由空火現故說空彼現者,則青識豈非空黃現耶?是故彼亦應錯亂。是故因智有因現。
།རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་མེ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་ན་ནི།།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་མེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །འདི་ལ་སྨྲས་པ། འདིར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྫས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟགས་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་འཛིན་པ་མེད་པར་དེའི་རྗེས་ཐོགས་པར་རྟོགས་པ་མི རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དངོས་པོ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྟགས་ཀྱི་བློ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་ན་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྤྱིར་མེའི་རྗེས་ཐོགས་པར་དུ་བ་ རྟོགས་ནས།འདི་ན་ཡང་འདི་མེའི་རྫས་ཐོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་རྟོགས་ཤིང་། སྤྱིར་རྗེས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྗེས་ཐོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་བློའི་མི་སླུ་བ་གྲུབ་ན་རྟགས་ཅན་གྱི་ བློའི་མི་སླུ་བར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རྟགས་ཀྱི་བློ་སླུ་བ་མེད་པར་བརྗོད་དོ།།ཡང་ན་རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རྟགས་ཀྱི་བློ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་གློ་ བུར་དུ་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེར་འབྲེལ་བ་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རྟགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་དཔེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དངོས་སླུ་བྱེད་ཉིད་མིན་ཡང་། །འཁྲུལ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད། །དེ་དག་དེའི་དངོས་སྟོང་པ་ཡང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ཞེན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།
因智於火不應成無欺。若許因知有分別,彼亦不然,因知雖有分別非火境,因於煙等無分別即是量故,因知不應錯亂。對此答曰:此中不許因知為事境,無間知是因知。所立後續知亦如因境般亦是所立境,因無執所立不應了知其後續故。後續知亦與事間接相系。 對所說因智非當機者答曰:因知若無錯亂則具因知亦應無錯亂,如是總於火后了知煙,於此亦了知此為火后物,別了知無火則不生,總後續知是因知,別後續知是具因智。是故若成立因智無欺則爲了知具因智無欺而說因智無欺。 或者因智是自性因,于彼何為因智即是具因智,果因則具因智異。如是于極為串習者,驟見煙即了知火,彼非憶系屬。是故彼唯是由極為串習煙等因無了知,執因知以隨同喻體性顯示隱蔽義。 若爾,若比量無欺云何成錯亂?此答: “彼事雖無欺, 立為錯亂者, 彼等空彼事, 執為彼體故。” 因與具因彼等雖空外體,由執為外事故,雖無欺立為錯亂。
།གང་གིས་གཞན་དུ་གནས་པའི་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཐུན་མོང་ པའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྣང་བ་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་སྐྱེ་བོས་ཐོབ་པར་ འགྱུར་ལ།འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡོད་ན། ཅི་སྟེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདི་ལྟར་དོན་ཡོད་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་སྣང་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བས་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོ་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལས་འདིའི་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པའི་རྟགས་སྣང་བ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ། སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ལས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་འཁྲུལ་པས་གང་དུ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་དེ་རུང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་རྟོགས་ བྱ་དངོས་པོ་ལ།།ཁྱབ་བྱ་སེམས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་ནི། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་རྒྱུ་ཉིད། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་དེའི་བློ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུའོ། ། ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་ནི་རྗེས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །རྟགས་ཀྱི་སེམས་མངོན་སུམ་དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལ། འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དུ་མི་དམིགས པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མི་དམིགས་པས། །དགག་པ་དག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །བཟློག་པའང་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སའི་སྟེང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་མི་དམིགས་ པ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའི་འབྲེལ་པའོ།
若知顯示異處之義為他,彼即錯亂,比量亦執非共事為共性故是錯亂。若爾,若比量是錯亂,則由離事現故云何能得?非由現得,而是由執得。如是若趣入則有情能得,趣入由執為事故比量有之,何故不能得?如是有義則能得,非由現故。 若說有性亦由現於現量而決定,比量非事現故,云何了知有事?非爾,如由現量所取而成此有,如是由系屬因現豈不成隱蔽有?已說非唯由現性而趣入。必由決定有而趣入,雖現由錯亂於何處未定有則不應趣入。是故唯由執為外而能趣入故,比量即是無欺。 “是故於所知, 事所遍心遍, 彼性或因性, 因相亦彼智。” 于欲了知隱蔽事,能遍所立及因相是因因。因之自性及因。所遍心是後續知。因心現量亦是能遍智之因。 若說不見非系屬,無系屬不應能解,若有系屬則成他因不見者。答曰: “一切由不見, 諸遮而能立, 量成諸說者, 返遮義已說。” 于地上等一切處,遮及遮言說唯由不見而立,無言說亦由不見性故,即彼體相之系屬。
།འདི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྲུབ་པར་ངེས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས། དོན་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བཟློག་པ་ཚད་མ་ལོག་པས་ དོན་མེད་པ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡོད་པས་དེ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ་མེའི་ཁྱད་པར་ ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། །དེའམ་དེ་ཡི་རྒྱུ་འགོག་ལ། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་བརྗོད་པ། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ལ། །དེ་ནི་ཚད་མེད་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་འགལ་བའི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་གང་དང་འགལ་བ་ཞེ་ན། དགག་པར་བྱ་བའི་གྲང་བ་དེའམ་དེའི་རྒྱུ་དགག་པར་བྱ་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གྲང་བའི་རེག་པའིའོ། །དེ་ཡང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། འགལ་བ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་ནི་མེ་དང་གྲང་བ་ཡིན་པས་གྲང་བའི་རེག་པ་དང་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གྲང་བའི་རེག་པ་ཉིད་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཇལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པར་ཤེས་པར་བྱའི་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ནི མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཆོས་གཅིག་ཡོད་བརྗོད་པས། །གཞན་མེད་ན་དེ་གང་གིས་རྟོགས། །འགལ་ནས་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ནི། །ཅིས་གྲུབ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་ཡང་གང་ལས་འདོད། །གལ་ཏེ་སྣང་རུང་མཐོང་མེད་ཕྱིར། ། ཞེ་ན་དེ་ནི་ཚད་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འགལ་བ་དམིགས་པས་དགག་པར་བྱ་བའི་མི་དམིགས་པ་མི་འཕེལ་ན་དེའི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅིག་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ལས། གཞན་གྲང་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་བརྗོད པས་དངོས་པོ་དགག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་ན་འགལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དམིགས་པས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའམ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་ དེའི་དབང་གིས་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཚད་མ་གང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པས་འགལ་བར་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་གང་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ན་འགལ་བ་མེད་དོ།
如是由量成義決定諸說者,義已由此間接說示返遮由量返故成無義。或者,由所謂相違亦有直接或間接他系屬,由彼豈不了知無?如此處無冷觸,因有火故。此中無豎毛等,因近火差別故,云何唯由不見而立無言說?答曰: “于彼或彼因, 遮說違法見, 即于彼體上, 說示彼無量。” 若見說為違法,此與何相違?所遮冷或所遮豎毛等因即冷觸之因。彼亦見違事,即于所遮彼體說示無量即能顯不見。 相違無系屬,相違是火與冷故,不許與冷觸系屬。若說由與無冷觸系屬性而遍計度,則唯由無而知系屬,非與無相違。是故唯不見是無之能立。 “他說一法有, 無他云何知? 若由違彼亦, 何成共不住? 若爾彼何許? 若由應現見, 無見非無量。” 若異此,若由見相違不增所遮不見,則由說彼火等一法有,云何了知他冷無?因說他事不應遮事故,太過失故。若說由見有相違處了知他無故無此過者,此豈非共不住或互相舍住相之相違?由彼力成無者,由何量而成?若說由共不住知相違,如色味等,何處共住彼處無相違。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེར་གཟུགས་དམིགས་པས་རོ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མེ་དང་གྲང་བ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པར་འདི་ཉིད་ཚད་མ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བ་གྲང་བའི་རིགས་པ་ནི་མེ་མཐོང་བའི་ཚད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྔར་འགལ་བ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི འགལ་བ་ནི་མི་དམིགས་པས་ཤེས་ཀྱང་།རྟགས་དེ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་སྔོན་ནས་ཡོད་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འགལ་བའི་རྟགས་ལས་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ་ཞེ་ ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དུ་བས་མེ་རྟོགས་པར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་འགྱུར་བས། དེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཚད་མས་གཞན་ཡོད་པར་འགྲུབ། །འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ་ཞེས་ མེ་དང་མེད་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། མི་སྣང་བར་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པས་ད་ལྟར་འགལ་བ་ཅན་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་པར་ བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། དྲན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གྲང་བ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མེ་སྔར་དམིགས་ལ། ཡུལ་གཞན་དུ་ནི་མི་དམིགས་པས་གྲང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ པར་འགྱུར་ཏེ།མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་དཔེར་ན་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མེས་གྲང་བ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གྲང་བ་མི་ དམིགས་པ་དེས་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པའོ།།དེ་ལ་མེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དྲོ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་རེག་པ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅིང་། དྲོ་བའི་རེག་པ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པ་ཉིད་གྲང་བའི་རེག་ པ་མི་དམིགས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྟགས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
是故於彼見色不能知無味。若爾,火與冷共不住由何量了知?若說應現冷理由見火量故成共不住,則前所執相違即成不見。若如是則雖由不見知相違,由彼因了知無非由不見。然由先有能立相違之不見,隨順彼故雖由相違因了知無,唯由不見而安立。 若如是則由現量決定系屬,隨順彼之煙知火唯應由現量,云何由比量成立他有?若說由於隱蔽火現量不行故於彼推度,則火與無豈非隱蔽?于彼云何比量得行?不現不見非是量。若說由憶念所見境不見而了知今離相違者,此答:憶念是憶系屬,由是現量故比量成無義。 是故此中此之密意是:先見無冷與火俱,於他處由不見而成立無冷,無即是不見。是故由比量成就之不見能立無言說,如由現量成就。當豎毛等成無時,由火不見冷,由彼不見冷成就無豎毛等。 其中由火體性與暖性觸聚一系屬而推度,暖觸即是無冷觸體性。由比量見彼即是不見冷觸。是故唯果因能了知無冷觸,非他因。是故由比量成就之不見能令解無。
།དེ་ཕྱིར་རང་སྒྲས་བརྗོད་ན་ཡང་། །དེ་ནི་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ ཡིན།།གང་གི་ཚད་མ་མིན་བ་དེས། །དགག་པ་ཀུན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་སྒྲ་སྟེ་མི་དམིགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པའམ། མ་བརྗོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན་འདིར་སྨྲས་པ།རྒོལ་བ་དང་གང་ཞིག་མི་དམིགས་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དགག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་དེ་དང་འགལ་དོན་གྱི། །འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཀུན་དུ་སྦྱར་བ་འབའ་ཞིག་ དག་།ཐ་དད་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པར་སྨྲ་བའི་རིགས་པ་འདི་ནི་གྲང་བ་དང་འགལ་བའི་དོན་མི་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བར་བརྗོད་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བསྒྲུབས་པའི་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དུ བ་ལས་མེ་གྲུབ་ལ་དེས་གྲང་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་སྟེ།མེ་གྲང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དུ་བ་ལས་མེ་སྟེ། མེ་གྲང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་གྲང་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དགོད་པ་ ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ལས་དོན་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྱིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །འགལ་བ་བརྗོད་པ་མེད་པས་དང་། །དེ་ཡང་ཐབས་ བཅས་བསྒྲིབས་མེད་པར།།དགག་ལ་ཚད་སྨྲ་གང་ཡིན་ཏེ། །རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཅན་མིན་ཏེ། །སྨྲ་བ་ལ་སོགས་ལ་ཀུན་ཤེས་དང་། །འཇིག་རྟེན་གཞན་སོགས་འགོག་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགལ་བའི་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། གགས་མི་བྱེད་པ་དང་། དུ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟེ།མ་བརྗོད་ན་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་ཏོ།
“是故若說自聲, 彼亦是無能立, 若謂彼非量, 遮諸皆應說。” 自聲即不見聲所說,或雖不說,唯不見即是能立無。若說不見云何是量,量是事境者?此答:諍者及誰許不見非量者,不應說一切遮,因無餘遮相故。 “彼說與彼違, 義果已宣說, 唯諸總配合, 異義無差別。” 此說一切不見之理是與冷相違義火,說彼果煙已顯示,于彼亦由比量推度所立而令解無。如是由煙成火,彼立無冷,因火是無冷自性故。是故由煙知火,火是無冷體性故立無冷言說。是故於一切不見,唯由安立總配合語差別,于義無差別。 若說亦見余無配合,如具施心者無勝上因,因不見無間果故。答曰: “無說相違及, 彼具方無障, 說遮量誰是, 非隨理行者, 如說等遍知, 及遮他世等。” 相違火等及障礙即不作障,煙等亦無說,若不說則無執故。此說已顯示所見境不見。
།དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་མ་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ པར་མ་བསྟན་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་དགག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྨྲ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ འཇིག་རྟེན་པ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གང་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་མཐོང་བ་དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྨྲ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །དོན་རྣམས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ། །འགལ་བ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་རིགས་ཡོད་གྱུར་ན། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་གང་དང་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་དེ། དབང པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨྲ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་མི་དམིགས་པས་ཤེ་ན། །དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་ནི་འདི་འདྲ་བའང་། ། འབྲས་བུ་ངེས་མེད་ཅན་རབ་བརྗོད། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།
此義是:如所說相具足之所遮未顯示所見,及因遍等未顯示不見之方便,于彼亦說遮所立是量者,離理,如由說等無遍知,說未見與遍知相違。如是由不見所趣世間等非所見境而不能遮無。 若說若有說者則見與貪等共行,是故欲說之說者必定具貪等。答曰: “諸義超根境, 無成就相違, 若有說應理, 何為能所害?” 若說具一切知亦無能害所害體性,因超根境諸義一切知等未成相違故。說非與遍知相違。 若說由不見如是,即說彼能立。謂雖如是,由不見如是遍知故了知無。若爾,不見即說為遮因,何須由說等?若說由無遍知立即是不見。 “如是不見亦, 說為無定果, 是故極隱蔽, 無有無定者。” 已顯示唯由未見之如是不見非能決定無。
།གལ་ཏེ་ཆོས་ནི་ཐ་དད་པའམ། །ཐ་དད་མེད་ཀྱང་རབ་སྦྱོར་ཏེ། །དཔེར་ན་ཁ་བ མེད་སྒྲུབ་མེའམ།།སྐྱེ་ལ་ཡོད་པ་གནོད་བྱེད་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་ཏེ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དམ། འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་ཁ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མེ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་གྲང་བ་ལས་ཐ་དད་པའམ། སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཆོས་ ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་དེ་ཡོད་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཉིད་དེ། ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་ན་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཐ་མི་དད་ན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་ཞེ་ན།གཞན་གྱིས་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པ་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མཐོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་དངོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ། །དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལྟར་དངོས་རྣམས་རང་ལྡོག་པར། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ལྡོག་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བ་ལ་སོགས་པས་མེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་རྒྱུར་འདོད་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་ལྡོག་པ་ཡོད་ན་སྟེ།གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དེའི་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་ཕྱིར། །རྟོག་པས་སྦྱར་ཞིང་བཞག་པ་ཡི། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ། །སོགས་ པའི་ཆོས་ནི་བསལ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་པ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡང་ཕྱོགས་དང་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་པ་དག་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་པ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གཅིག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
“若法是差別, 或無別亦合, 如火立無雪, 如有害生等。” 謂說相違法執為差別,或說為無差別法性。如於立無雪,火是有法與冷差別,或如有害生,彼于有法無差別,于生亦無差別。有等互相舍住相之相違性,有非是生,有於一切無所待故,生有何義?若說有與生無差別,云何成相違?由他許無差別故如是說。 若爾,若唯不見非能決定,則分別云何得定?因由所見境不見彼非有故離所立,及由不能頓見離能立一切義故。答曰: “如諸事能立, 唯事是能立, 如是諸事返, 唯事是能返。” 非唯由未見定返,然如由定系屬,唯事煙等能立火等諸事,是能立成就。如是由定系屬,由許為因及許為遍事,能返許為果等諸事,是有自返,若於自定返時。 “由彼于某有, 分別合安立, 同品與異品, 等法皆遣除。” 由說事能了知,遣除分別增益法同品異品等。等字攝受許有等。又同品異品云何非事?由於隨一有故,同品異品性于常無常等皆無定系屬故非能了知。
།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ ཏེ་འབྲེལ་པ་ངེས་པས་གཅིག་ལོག་ན་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལོག་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་ལའང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས། །ལྡོག་པ་ཁྱབ་བྱ་གོ་བྱེད་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཟློག་པ་ནི། །རྣམ་འགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ནའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལོག་ན། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཟློག་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཅི་སྟེ། གོ་བར་བྱེད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཚད་མ་ཉིད་མེད་གང་དེ་ཉིད། །མེད་པ་ལ་ནི་རྟགས་སུ་བརྗོད། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་དོན་ཏེ། །བ་རྫིའི་བར་ལ་གྲགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་སུ་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པས་དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སླེབ་པ་གང་ཡིན་པ་གྲངས་ཅན་ཏེ། མི་ བདེན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི་མཁས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་རྫི་མོའི་བར་དུ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དྲུག་པ། འོ་ན་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བཞི་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་སྟེ་འདིར་མི་བརྗོད་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཙམ་ཞིག་།མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་ཅན་ཡིན། །དེ་ལའང་རྒྱུ་འམ་རང་བཞིན་དག་།སྣང་རུང་ཉིད་མི་དམིགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མི་དམིགས་པ་གསུམ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ མི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་ཏེ། སྣང་དུ་རུང་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་སྣང་བ་ལས་འདས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཁ་དོག་འདི་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་ སྦྱོར་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རྟག་སོགས། །འཛིན་ལ་གོ་རིམས་འདི་བཞེད་ཅིང་། །གཞན་དུ་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་བཞེད་དོ།
雖然如是,若由定系屬一返則他返,則果及所遍返時,因及能遍亦應返。答曰: “于彼遍法返, 能令所遍知, 若自返由某, 遍斷定時故。” 於一返他返中,能遍無常性及火等法返時,能令了知所遍煙及所作等返。若能遍自返由某相遍斷定時,自性不見亦非能令解無耶?是故何故唯說能遍不見為能了知?答曰: “說無量性彼, 即于無為因, 彼極愚癡義, 牧女亦共知。” 自性不見非能立無,因彼是無體性故。立為因者是無量,說由不見即遮所遮彼即是無。彼因極愚昧者數論,因習非真見故。為彼義非為智者,因至牧女亦共知無言說故。 量釋論卷六。若念說不現不見第四亦有,何故此不說?答曰: “不見唯爾許, 有定無果性, 于彼因自性, 許應見不見。” 唯三不見是能決定無,彼能立應見不見無。彼不見亦因及能遍與自性,應許應見觀察超見。 若說此色是無常,由系屬自相故,云何說彼無常由系屬色總故?答曰: “比量執無常, 等許此次第, 余執所執故, 不許為量性。”
།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ། ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ རིམ་པ་འདི་བཞེད་ཀྱི།གཞན་དུ་མཐོང་བའི་དུས་ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་ཞེན་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་བཞེད་དེ། མཐོང་བ་ཡིས་གཟུང་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། །དངོས་ལས་མི་རྟག་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྔར་གྲུབ། །དངོས་དུ་མ་ཅན་དེ་བརྗོད་མིན། །སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ཆོས་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆོས་སུ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་།དེ་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཡིན་པ། དེའི་ཚེ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྱི་ཡི་རྟེན་ནི་གྲུབ་པ་ན། སྤྱི་དེ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཅན། །དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་འདི། །རབ་གྲུབ་ཕྱིར་ནི་རྗེས་དཔོག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན།སྤྱི་དེ་ཉིད་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཅིག་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།
比量執取無常等時,許此由系屬色總之次第,余于見后時之執著不許為量性,因執著見所取無常性于自相故。于彼唯見是量。 若說云何無常性由現量成就,因唯事于現量顯現故?答曰: “事外無常無, 彼先根已成, 多事性非說, 力生法可說。” 無常性與色等非離事體性,事體性即無常,不能執取自相彼自性之分別即是總體性。諸總無常等互相具彼差別可見,如說聲無常及所作。若爾,云何說無常非於余有?此答:多性自相非所說,分別示現法多體性是所說,如是由習氣力所生智,雖是一事而示現所作無常為異。由分別示現義起言說故,唯分別生法是所說。 若爾,若現於分別之體性是總,彼即是聲所詮,自相是現量所取,爾時分別智云何成能取所取?答曰: “總依若已成, 彼總即已成, 彼若未成此, 成故能比度。” 無常性等總依剎那自相彼成就現量時,彼總即定成就,無餘所謂總,唯于自相如是假立。
།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ གྲུབ་ན།སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ངེས་པ་མེད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ སྐད་ཅིག་མར་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་། སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མར་བརྗོད་དེ། གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་ཡིན་ན།ཅི་སྟེ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདྲ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ལ་ལར་དེ་ཡོངས་མི་ཤེས་པ། །འཁྲུལ་ཕྱིར་སྒོང་གི་ཐ་དད་བཞིན། །ཐ་དད་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མར་མངོན་ དུ་བྱས་ཀྱང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་སྐྱེས་བུས་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྒོང་དག་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་དང་ཐ་དད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །འོན་ཏེ་སྒྱུའི་སྒོང་དག་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཤེས་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །འདི་ལྟར་མར་ མེ་སོགས་འཇིག་པ།།ཅན་ནི་ནུས་པའི་བར་སྐྱེ་བོས། །འདྲ་བ་མེད་པར་གཞན་འབྱུང་བ། །རྟགས་མེད་མཐོང་བ་ཡོངས་གཅོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནི་འཇིག་པ་དང་མི་རྟག་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ དེའི་གནས་སྐབས་མེད་དེ།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟ་བས་མར་མེ་འཇིག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟགས་མེད་པ་ཅན་ནོ།
若說若自相剎那已成,總無常性成就,何故起比量?此答:若總無常性無定,為成就此自相即是無常自性,故起比量。雖現自相剎那,因非定無常性故,成就可假立性,如是有即是可得性。彼由后顯前真,前離后說為剎那,隨如何顯現即如是假立。如青顯為青性,如是起言說道,一切現量義少許亦不入前後事故,一切顯為無常性。 若說若青顯為剎那性,何故見已不即定解?答曰: “由有餘相似, 于某全不知, 迷故如卵異, 不見有差別。” 雖現事剎那,不遍知彼無常性是無定,因生余相似剎那故。由增益常之迷亂,人不見差別,如幻卵雖有差別,因相似故不知。如是因不知與第二剎那差別,念謂即是此而假立。 若說幻卵差別可執,由具觀察善觀察而知,剎那非如是定。此答: “如是燈等壞, 有間隙力者, 無似餘生起, 無相見遍斷。” 此義趣是:此非位者說為壞及無常,燈等亦無彼位,如是諸人觀察燈等而如是遍斷謂燈壞。云何?由此無相故說無相。
།འདྲེ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྒྲོན་མ་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ནུས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། །གྱུར་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པ་མེད། །མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་འབྲས་ལ་རྨོངས། །ངེས་བྱེད་གསལ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་འཆི་བའི་ནུས་པ་རོ་མྱང་བའི་དུས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་རྟག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐོང་ཉིད་ལས། ། དམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེ་བར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ལ་གོམས་པ་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་དག་གིས། དངོས་པོའི་ནུས་པ་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྤྱིའི་རྟེན་གྲུབ་ན་སྤྱི་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གང་ན་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དེར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །སྐད་ཅིག་མ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཐ་དད་པ་དང་ ལྡན་པར་རྟོགས།ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་རིགས་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སེར་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངེས་པར་མཐོང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཡི། །ཐ་དད་མེད་དོན་དེ་ལ་ནི། །ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློ། ། ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅན་བཞིན་འཇུག་དང་། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་སྒྲ་འཇུག་འགྱུར། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་ཡིས་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་ནི། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་སྟེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ།ཆ་ཤས་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།
無相似即前剎那不生余相似,彼即如是成為燈壞體性之智。若說見有而非定此於何處見?答曰: “力雖成事性, 無有等無間, 不見果故迷, 無明定因故。” 毒之事性所成死力,雖于嘗味時有執,然成迷惑。何故?因不見果故。彼復何故?因無等無間及於能定人無明見故,不定為剎那性。 若說若由生余相似故常性是迷亂,彼云何能返?答曰: “為返彼自故, 說有比量知, 大慧由見故, 諸勝皆能定。” 為令常性迷如何能返故,說近比量。具習及明等定因之大慧者,由見事力一切相而得定解,于彼等不說比量。是故總依若成即總成就,于有迷處即比度。 剎那豈非不異於事?云何解事之剎那性為具差別?如是若現量事即應如是定解,因不應于經驗青而定執為黃故。答曰: “由離一切返, 無異義于彼, 具返因之智, 如具依而轉, 如說聲當起, 若無迷因彼, 由自效能生, 自隨順智生。” 彼自相是離同類異類一切,具離異類因之分別智于無差別無分義,如執差別而轉。
།ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་བརྡ་ལས་མ་འདས་པར་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ དང་ལྡན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ངེས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་སྐྱེད་ཀྱི། སྤྱིའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་སྨྲས་པ། ཡང་ན་འདིར་ནི་མི་དམིགས་པའི། །རྟགས་ལས་འཇིག་པ་གྲུབ་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་འཇིག་པར་གྲུབ་པར་ངེས་ཏེ། རྟགས་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་ པ་སྟེ།དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འཇིག་པ་ནི་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་སྲིད་དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཙམ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་། དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་མེད་གྱུར་པ། །མི་རྟག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་དེ་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་གྱི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པའམ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མི་དམིགས་པས་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་མཐའ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན། །ཡོད་པ་འབྲེལ་བརྗོད་དང་ཚུལ་ཅན། །མི་རྟག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ན། །དེས་དེའི་ མཐའ་ཞེས་འདོད་པ་གང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒོལ་བ་གང་ཞིག་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དེ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་དེ་བརྗོད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའོ།
如所說,不違名言而起言說,即起”聲是無常”之智。若說若具離一切事之返,云何不由一解即定解一切返?此答:若事無迷因,則生執自相之體性顯現,唯由自性生,非由總力。若有迷因則非能定,如是已說。 毗婆沙師說: “或此由不得, 相故成壞滅。” 或定成壞滅,因有不得相故。一切事具生滅,其中生由現量成事之經驗而了知。滅是無,彼由不得而成立。凡所破皆許由不得而成立。 若說無常性豈非成為事體性,應由成事量而了知?此答:唯事非無常性,然: “事先有今無, 說名為無常。” 謂先前有而成無者是無常,非唯事。彼無亦唯由不得為能立。如理論師由先無及壞無差別所差別之有,或與彼相屬是無常,非以無為相。 若說有亦非不得所立,云何說由不得成無常?此答: “若具二邊別, 有系說理者, 無常聲若爾, 許彼邊為何。” 謂若論者許具先無及壞無二邊差別者是差別,彼即是有。與彼相屬即說為無常聲。
།རྒོལ་བ་དེ་ཡིས་དེ་ཡི་མཐར། །ཞེས་འདོད་པ་གང་ ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་།གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ནའང་། །དེ་ཉིད་མི་རྟག་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པ་མཐའ་གཉིས་ཡིན་ན་ནི་མེད་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། །དྲུག་པ་ལ་སོགས་མི་རུང་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་མཐར་ཇི་ལྟར འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དང་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དྲུག་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའི་དངོས་པོའི་མཐའ་འདི་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ཉིད་དང་འབྲེལ་དག་རྟག་ཕྱིར། །མཐའ་མ་དག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་ཡོད་པའམ་འབྲེལ་ པ་སྟེ་འདུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐའ་གཉིས་པོ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་།ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་དུ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མཐའ་མ་ དག་གིས་གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་མཐའ་ཡིན་ན། །ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲེལ་མེད་ཕྱིར་རོ་དེ་དངོས་པོ། །སྔ་ན་མེད་པར་འདོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་པ། །དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་གྲུབ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ མཐའ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཀྱི། དངོས་པོ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་འབྲེལ་ཅན་དུ་རྒོལ་བ་དེ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔ་ན་མེད་པ་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་རྒོལ་བ་འདི་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལ་བརྗོད་དེ། གང་སྔ་ན་མེད་པ་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་རྒྱུར་བརྗོད་དོ།
請說彼論者許彼邊為何?若說雖先後無,彼何非無常?謂若先無及壞無為二邊,何不許彼無即是無常? 若說因六格等不應,云何成彼邊?謂若無即是無常者,則不應有”事無常”及”事之無常”等六格等分別,因有無間無任何關係故。若如是,此六格等配合如何成為先無及壞無之事邊,因事與無無有相屬及和合關係故。 “有性及系常, 諸邊無差別。” 且有或系即和合體性,不為二邊先無及壞無所差別,因有及系是常故。常說為永恒及無因者,彼于先無及壞無中非有。是故諸邊于任何不能差別。 “若因果為邊, 應成無差別, 無系故彼事, 非許為先無, 由彼差別言, 此等亦非成。” 若許因果為邊,因與事有系故應成差別者,此非然,因無系故,有無間無任何關係故。先無與自因有系,論者不許事為先無系屬。若說先無是事系屬,則得先無及壞無即是無常。如是因果彼等於此論者亦不成立,謂先無即具何差別而如是說者。果說於何?謂先無因近事法。因說于作者為因。
།དེ་བས་ན་སྔ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་དཔྱད་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། །ཡོད་ཉིད་རང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཡིན་ལོ། །ཡོད་ཉིད་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། །རྟག་ན་འོ་ན་འདིར་འབྲས་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་ པ་སྟེ།འདུ་བ་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་ལྡན་པར་བྱེད་པས་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ན། ད་ནི་ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། འོན་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་ པོ་ཉིད་འབྲས་བུའོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། །གང་མེད་པ་དེ་བྱས་པ་ན། །དངོས་པོ་སྔ་མ་མེད་ལྡན་མིན། །འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་རིལ་རྟག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་རྣམས་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པས། ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་རེས་འགའ་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད པ་དང་མེད་པའི་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ཏེ།བུམ་པ་མེད་པ་དང་ཀ་བའི་མེད་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །དེ་ཕྱིར་དོན་མེད་ཞེན་པ་ཅན། །བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་ཚུལ་ཅན་བློ། །ཐ་དད་མེད་དོན་མངོན་འདོད་ཅན། །སྒྲ་ལ་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ལ་ མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་དེ་རྣམས་ལ།བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པའི་བློ་ཉིད་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པར་སྒྲ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ལྡོག་པའི་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །རྟོག་པའི་བློ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་གི་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ཚད་མ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དང་ཡང དུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པ་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བར་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ།
是故先無因性即此因果名言,若無彼則不成因果事。 複次,於他見中果若觀察亦不應理,如是: “有性與自因系, 由作故說因, 有性與彼系, 若常此果何?” 有亦與自諸因相系,由作彼和合故說為因。彼由成三事故為有,彼亦是和合相之系。若說彼二皆常,今何說為果?若說非作有及系,然事體即是果者。答曰: “若作彼無時, 事非具先無, 不許系屬故, 是故此皆常。” 自相亦非果,因諸因作某無之事,而諸事非具先無,故不應理具相屬及和合相之系屬。是故得一切行皆常,由此不應生種種暫時果。 若說云何解有無系屬,不應說瓶無及柱無耶?答曰: “是故無義執, 具異說理智, 無異義欲顯, 聲返所依者。” 于無差別義中欲顯之諸聲,即具異說之智為返依。云何無義執聲之智成返依?答曰:分別智非與義相系,然是執無義。彼由習氣力而有執無義智分別有無。 是故由配色總故,了知色無常非他量,因無異所量故。數數憶知亦非量,因憶念不應成量故。
།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་ནི་ཡུལ་ཉེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ ཡུལ་ཉེ་བ་ཅན་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་འཇུག་པར་རིགས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་ པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་འམ་གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དོན་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཤེས་པ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པས་འཛིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་དེ། མི་རྟག་པར་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། ། དོན་དེ་བྱེད་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པར་བཏགས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །མི་བསླུ་བས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁྱད་པར་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་མ་ཡིན་ཡང་། །མཐོང་བ་མཚུངས་པས་དེ་འཛིན་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་ མེ་མཐོང་བ་དེ་ནི་འགགས་པ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་གཞན་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དུ་བ་ལས་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ བས་ན་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱི་ཉིད་ངོ་ཤེས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།
若說由隨順根作用及無欺故,認知即是量,此非然,因根作用是近境故。若說根是近境,云何說”此即是彼”而趣入?此非然,非僅由認知”此即是彼”而趣入,若執為得果之因時方應趣入。 非成立彼事之作用,而諸事依自因之功能,能生近彼或他作用。諸事一性之作用非現量境,因憶念先所經驗具作用故。由彼作用亦知”此即是彼”之境,非自相事。若說由認知即執先知,如是亦是憶念,于無常自性亦配作用是比量。 僅由作彼義而假立無差別,施設一性名言。由無欺亦不成一性,因雖多性亦能作義故。是故現量非總境,比量亦非別境。 若說由見別之比量不了知別性?此答: “剎那各異故, 雖非別認知, 由見同執彼, 非是別境者。” 當見火時彼已滅,后從煙知”此即是彼”非彼時,是別認知非量,因剎那各異生故。雖有異亦解為一即緣總性。 是故於所示事無變故,于無異彼即認知別總性者。此答:如是亦非別境認知,若雖未見變亦有異性。
།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ངོ་ཤེས་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚུངས་པར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་འཛིན་མ་ཡིན་ན། །དཔེ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་གྲུབ་འདི་ལ། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གང་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འཛིན་པ་མེད་དེ། དཔེ་དང་དཔེས་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དཔེ་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མེ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་བརྗེད་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད ན།།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དཔེ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དཔེར་འགྱུར། གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ སྟེ།།ཚད་མས་གྲུབ་ན་དོན་གཞན་ལ། །དེ་ཉིད་དུ་འདོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག། །དེ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་ཚད་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་དེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡོད་པར་ངེས་པར་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ལས་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ། ཐ་མི་དད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མའི་ཤེས་པས་ནི་སྔ་མ་ཙམ་འཛིན་ལ། ད་ལྟར་ བའི་ཤེས་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཙམ་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ཅིག་ཤོས་གཅིག་ པའི་ཕྱིར།གཉི་ག་འང་གཅིག་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ནི། མངོན་སུམ་པའམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ཚད་མ་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ཚད་མ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པར་སྔར་གཟུང་བ་ཙམ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་བདེན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚད་མའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དང་མཚམས་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེན་པའང་མཁས་པ་དག་གིས་དྲན། །དེ་རྟགས་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་དྲན་མིན། ། ཞེ་ན་མ་ཡིན་འཁྲུལ་ཕྱིར་རོ།
若問如何成為差別認知?執取先見與現在生起之體性相同是總,因是別境故,非比量。 “若彼即是喻, 如是非執總, 因是喻性故, 此成何用量?” 若說因所了知即是喻故無執總,因總住于喻與所喻之異故。如是則喻先由現量成故,於此火比量有何用? “若說忘故無過, 即此故非喻。” 若說雖是執取然因忘故無此過者,則云何因忘而非喻,因由喻門入能立故。其差別未成云何成喻? “若見事已成, 由量于余義, 假立為彼性, 顛倒故非量。” 若說他時所見事成彼事,于現在時定有,是由見差別之比量者。如是則前後體性是異耶?是一耶?若異時,於他即現在事假立彼性唯是顛倒,因前知唯執前,現知亦唯執現故,了知為一即迷亂故非量。若說因前後事一故非顛倒。答: “現量與餘一, 二俱一所成。” 若現量與余體性是一,則現量或隱蔽二者由現量或比量一成故,現量與隱蔽二量無用。 若說認知了解雖唯執先所取亦真實,故是量者。答: “由與他相連, 智者憶所執, 彼待相非憶, 若說非迷故。”
།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་ཞེན་པ་མཁས་པས་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན སུམ་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པས་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མེ་དེའི་རྟགས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་དང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ངོ་ཤེས་པ་སྟེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད དྲན་པར་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དྲན་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཏེ། ས་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་ཡོད་པའི་མེ་ནི་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤུགས་ཀྱིས་སྔ་ན་མེད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཅིག་ཤོས་འཛིན་པ་མ་གཏོགས་པའི་རྟོག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བར་རྟོགས པར་འགྱུར་ན།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ནི་མེད་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།
即與先見相連是認知,非由明顯體性而執取。此時經驗之知與他相連所執,智者說為憶念。因現量與隱蔽體性為一,無任何可推度故即是憶念。 若說因待彼火之相煙等相故非憶念者,此非然,于汝宗無所謂相,因無三相故,因與喻是一故。于佛教宗則唯比量是認知,說為總境。此從相生之憶非成迷亂故,說一切非現量了知皆是憶念。 若問若比量是憶念,云何了知現在有?由宗法力,因於有煙之地處有火是能生故,由勢力了知先無之境與時。如是則一切比量即是憶念。 由彼等是二境故有二量,即現量與比量體性之顯現義,除彼與余執外無他分別故。如是而住。 其中現量離分別且無迷亂。配類等是分別,顛倒執是迷亂,是故離二者豈非現量?其中無迷亂即了知無顛倒見,云何知離分別?因比量是現量因,無則不趣入。
།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་བྲལ་བར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པ་དང་ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་ པས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཀུན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་རང་རིག་པས་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མིང་སྐྱེད་ཅིང་མིང་གིས་ཀྱང་རྟོག་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན་ནི། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིག་པའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བའི་ཆོས་བསྟེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང ཅིག་ཤོས་རིག་པ་དག་ཐ་དད་པར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟག་ཏུ་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའོ་ཞེས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཅིག་པོ་ཉིད་དེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྟོག་པ་ཅིས་ཐ་དད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །ཀུན་ལས་སེམས་པ་བསྡུས་ནས་ནི། །ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་ པས།།གནས་ནའང་མིག་གིས་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དུས་རྟག་ཏུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྡུས་ནས་སེམས་མི་གཡོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་ སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་སྣང་བར་འགྱུར།བསྡུས་ནས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཚེ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་གྱི་ གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དུས་ཕྱིས་ འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།
若說非由現量自身成立離分別,因一切顯現覺皆有言說與遮遣故,現量具分別,云何于自體顯示離分別?此答: “現量離分別, 由現量自成, 一切分別依, 名各自證知。” 現量離分別由自證知,分別由名生,名亦生分別,此依名之分別由各自證知,因自證知了知分別故,由眼等顯現外境故。是故由依違法,智者知分別與余覺差別。 若說因常有分別故,此執”是青”唯一,則現量與分別何異?此答: “攝一切心已, 內自性不動, 住時眼見色, 彼智根所生。” 若說現量具分別常時趣入青等。如是則從一切境攝心相續,具不動心之天授眼如何顯現色?因攝已無分別時亦顯現故,由現量了知離分別顯現覺之相。 雖如是,亦生離分別之初執取智,若近憶等則生分別智。彼亦從現量作用生故,即是現量者。此非真,從眼生者即是無分別,其後生分別非根所生,因無根作用故,應如是說。
།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྟོག་པ་ནུབ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ན་ནི། ཇི་ལྟར་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ མེད་ན་ནི།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནུབ་ཀྱང་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་རྟོག་པ། །ཁོ་བོ་རྟོག་པ་དེ་འདྲར་འགྱུར། ། ཅེས་རིག་སྔར་བཤད་གནས་སྐབས་ཀྱི། །དབང་པོ་ལས་རྟོག་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཅན་སྔར་རིག་པར་གྱུར་པ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པས། ཁོ་བོ་ལ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དཔྱོད་ཀྱི། སྔར་རིག་པའི་གནས སྐབས་རྟོག་པ་བཅོམ་པའི་ཚེ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པས་ནན་ཏན་དུ་གཞག་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་རྟོག་པ་འདི་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བའོ་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བས་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འདོགས། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་ཞེན པ་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་རང་ཉིད་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དང་པོར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་བརྒྱུད་པས་རྟོག་པའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་གི་།རྟོག་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ནུབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་ལམ་འཇུག་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འདས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་སོ་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འདིར་ཡང་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཅན་སླར་ཡང་མཐོང་བ་མ་བཟློག་པ་ཉིད་དོ།
若問若於攝分別時知為”具分別沒”者,云何爾時成為離分別?若爾時無知,云何知顯為無分別?因雖分別知沒,亦不趣入”壓伏分別而知”之言說道故。此答: “後起少分別, 我成如是覺, 如前說位中, 根覺無分別。” 由稍加觀察已沒分別之前所知過去事,思維”於我生如是分別”,非於前知位壓伏分別時由根知勤勉安立而了知。 其意趣是:非於彼時生起”此分別見為無分別”之念,故說現量離分別。否則,說現量具分別者亦應問:乃至未生”此具分別”之定解,云何安立”現量具分別”之言說? 是故為安立現量是分別之言說亦須觀察執著,彼復須他,無窮盡故不得決定。若說又因現量自身是分別故,何須他定解?非然,因無分別亦是自證體性故,雖知離分別亦由他定解而了知故。 若說現量具分別故,后趣入”此具分別”之言說道者,于彼亦由初執取如是分別相續而趣入分別言說,非於離分別時,因爾時執有分別沒之顯現故。 若問爾時豈非無知,云何趣入執著道?則分別知久遠過去亦云何成執著境?若說由見彼類分別故知者,如是此中亦不遮見壓伏分別者。
།དེ་བས་ན་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཤེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན། ངེས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་འདུས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་ པའོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད།དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་བདག་ཉིད་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་སེར་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདུས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མྱོང་བར་སྐྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཐ་དད་ པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཐ་དད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཡིན་ལ་རག་ན་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་རིག་པ་མེད་ཀྱང་མིག་ཕྱེ་ན་རིག་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་དེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རིགས་དང་ སྦྱོར་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་རིགས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་བྱེད་ན། དེས་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། །ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ནི། །གཞན་འགའ་ ཞིག་ལ་མཐོང་མི་འགྱུར།།དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་པ། །ཡོད་མིན་བློ་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་ཉིད། །ཐམས་ཅད་དབང་སྐྱེས་བློ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་དང་། དུས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའམ། དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ ཁྱད་པར་སླར་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བ་སྟེ།མདུན་ན་གནས་པ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དུས་སུ་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའོ། །དེས་ན་དང་པོ་མཐོང་བས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་རང་ བཞིན་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
因具不同自性而互相排除而生故,分別與余知無一性。若說若成立因差別則成立知差別,而分別之因差別未成立者。若具特殊因聚,則安立成立決定性知差別,如是則何不承許如從異因所生青黃和合,知亦差別? 于彼亦不能說由特殊因青黃自性是異,因由認知生執”即是彼黃,非他和合”故。若問知亦如青黃耶?如是則明與不明覺之差別云何成因相同?如是由眼力生青經驗,而分別依賴先前經驗所立習氣而生故,由因差別,具分別與余極為明顯差別。 是故現量即無分別。若如是,雖無成分別之覺,開眼則覺明顯,彼中若無彼明顯執著類之相應,則非執取等。如是亦說若由根所生知見常近自相與類,則云何現量成無分別?此答: “見一差別時, 不見於余他, 彼外無異類, 因無異覺故, 是故差別境, 皆是根生智。” 具余境時之差別,因或見為一,或見於異時之差別復不見於余多境,因現量不知與異時相關之差別故,顯明為攝於自時之具差別。 是故初見不經驗當來時之自性,現在現量亦不經驗過去體性。
།དྲན་པའི་ཤེས་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པའི་ཤེས་པའི་རིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དབང་ པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡུལ་ངེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འཇུག་གི་། འདས་པའི་དུས་དང་མ་འོངས་པའི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་ཤེས་པ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དང་པོ་མཐོང་བས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མི་འཇུག་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་སྔ་ཕྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་ཤེས་པས་སྔ་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན། འོ་ན་མིག་ཉིད་རྟིང་མ་འོངས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མིག་གི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བར་སྲིད པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་མིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །འོན་ཏེ་རིགས་ནི་དབང་པོས་ཕན་བཏགས་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པར་དེ་ཡོད་ན། དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ ཏེ་གང་གི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ལས་བརྗོད་པའི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་སྤྱོད་པ་པས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བློ་ལ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ཐ་དད་པའམ་གཞན་པའི་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་ མ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞལ་བྱ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། སྨད་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲས་བཅད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྒྲ་རྣམས་ནི། །འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ ཡིན་ཏེ།།ཁྱད་པར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བརྡ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ།
若問憶知豈不決定前後”此即是彼”?非也,因憶知類非現量故,因彼無根作用故。如是趣入與確定境相關之現在青等,非見過去時與未來。眼識亦不趣入異時事物。若非如是,則由現量知一切境時,故初見亦當了知一切相。 若說根雖不趣入過去未來,然依彼之知豈不執取前後?若如是則眼識以前後事為境,則眼自身於後未來無作用。非近之自性生顯現非眼之作用,因無如是顯現故。未來非憶念,應說推度當來可能。是故因無眼生顯現故全無隨行。 若說類是根所益知之知,依明顯彼有則有隨行者。此非真,因從彼差別如何有異於差別所說之異類,且他勝論派所許亦非有,因於根識不顯差別故。見明顯時非顯差異或異類,未了知云何成現量境? 是故一切根生智皆是差別境,因見不共所量故。因不遮離明顯之類故,于彼不安立聲,雖是正理,然劣身差別云何非聲境?是故因緣于聲所遮自相故,根生智具分別。此答: “諸聲於差別, 無有趣入性, 因差別無隨, 故不趣入名。”
།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་ལས་གཅིག་ལོག་པར་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྒྲ་རྣམས་ཁྱད་པར་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བརྡ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་འདོད་དེ། དགོས་པ་མེད་པར་བརྡར་བྱེད་པ་ནི་ངལ་བའི་རྩེད་མོར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པར་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི བརྡས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བརྡ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཡིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ སྦྱར་བའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་མངོན་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ཡུལ་གང་ཞིག་ལ་སྒྲ་རྣམས་ནི། །སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ དང་དུས་གཞན་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་མི་སྣང་ བའི་ཕྱིར་དེ་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བས་སྒྲ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།
此中,于互相違背顯現之自性無有類,諸聲亦無趣入差別,因差別無隨行故,因不趣入名言故。名言為眾生所欲,為于異境時安立言說,無義作名則成勞力遊戲。 因自相非聲境故,確定境時之自相非名言所生。是故因不趣入名言故,差別非聲境。 若爾,若聲境是類而非自相,如是亦由意于自相配聲,豈非顯生意識所配聲所限定自相之執取?非然,因: “於何境諸聲, 配合即于彼。” 諸聲之境即是與聲共配,因自相不遍異境時故,因說配合無於差別故,彼顯現之知非具分別。執持類者即是具分別,因執持聲所限定之類故。 因類不顯故彼非作名言,自相不往異境時故聲不趣入。
།དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་དེ། དེས་ན་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་སྙད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཡི་འདི་ཞེས་འབྲེལ་པ་ལ། ། དོན་སྣང་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། །དེ་ཚེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འདིའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ། དོན་གང་ཞིག་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བའི་དོན་ནི་བརྡའི་ཚེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ལས་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། ཅི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ།།འོན་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ཞེས་གཉིས་སུ་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གསལ་བ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་ ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་མི་གསལ་བས་སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་དོན་འཛིན་ལ། དེའི་ཚེ་ཡང་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་བརྡ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་མིག་གི་ཡུལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདས་པའི་དོན་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ནི་དེའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར།བརྡ་ནི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དོན་གསལ་བར་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་དེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན། །དེ་ནི་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དངོས་རྣམས་ཐ་དད་བྱེད་པ་ནི། །ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲའི་དོན་མཐོང་བའི་དུས་ན་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན་ཅན་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཐོང་བར གྱུར་ན་སྣང་བ་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
若問離彼等無所量,則聲相關言說豈不成斷?此答: “于彼此相關, 所現義何者, 彼等即相關, 爾時非根境。” 此中,于外事說”此之此能詮”及”彼之義所詮”之相關因緣之知中,義何者顯現為類之自性,彼等義即是所詮能詮因緣之相關,而根境明顯義于名言時不顯,如是”此之此”之義若說”由此能詮當知此”,如是則為不明顯顯現之知耶?抑或明顯顯現之現量耶?二者擇其一。 若由執明顯之現量所知,則由聲力所生知有明顯顯現故,根聚成無義。若由不明顯執聲境義,爾時根境義亦非名言,因爾時無眼境義故。又於過去義及未來配合”彼之此能詮”之名言故。 名言非根所取境,因聲所生言說是分別安立故,不成言說斷絕過。若謂若由根所生執取如是顯現故,聲所生知非明顯顯現,如是由明不明相為一事故,聲所生非錯亂者。答: “明顯顯現義, 彼因無顯故, 諸事成差別, 知顯各異故。” 此中,若於見聲義時義不明顯顯現,如是明顯顯現義境不顯于眼境故,聲非自相境,如是若不見成根境之明顯顯現義則成不明顯顯現。由識顯現差別而成外事差別。
།རིང་པོ་དང་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཐ་དད་ཀྱང་། སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡོད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་ དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་ རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ནི། འོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་ནི་འབྲས་ བུ་གཞན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དོན་བྱེད་པར་བརྒྱུད་ནས་ཐོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་བསྐྱེད་པ་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ཅི་ཞིག་ བྱ།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིང་པོར་གནས་པའི་སྡོང་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་མི་བསླུ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིག་དང་། དེ་བས་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་རིགས་སོ། །གང་གི་ཚེ་མིག་ཕྱེ་བ་ན་ཕྱི་རོལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བརྗོད་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།མིག་གི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལའང་། །གཞན་འདི་ཞེས་བརྗོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡིས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱིས། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་ཕྱེ་བ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་དང་དོན་དག་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།
雖由遠近等而有明顯不明顯顯現之差別,若於一境遍作決定,則云何由顯現差別而成差別?是故豈非由作用差別而成差別之理? 由作用差別亦說顯現差別,雖有異作用差別亦非成因差別,因無顯現差別則不應由果差別而成因差別故。若有顯現差別,則由此故由顯現差別成事差別,何須果差別?此等當決定承許,否則若由果差別成因差別,則果由他果差別成差別故,作用將成無始。 若說由顯現差別所生是作用差別,如是則成差別者即是顯現差別,何須作用差別?于由果差別成事差別亦當承許顯現差別即是成差別者,因明顯顯現即益於果故。是故遠處一樹幹顯現非事境。 若問不明顯顯現是不欺如何非事境?則應了知比量因不欺故即是事境,是故由顯現差別即成差別。當於近事配名言時,因經驗明顯顯現義故,說彼非事境者應理。 若問當開眼于外顯現作”此是牛”之名言時,說如何不成事境?此答: “于眼義顯現, 說他此何者, 即彼聲配合, 非是根境界。” 此中,若於開眼有青等明顯顯現,于聲所生知有聲顯現,如是雖僅由自性顯現,聲與義非相關。
།འདི་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་སྒྲ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི། དྲུག་པས་བསྟན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བ་དང་ བྲལ་བའི་དོན་འབའ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་འདིའི་ཞེས་ཤེས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་གདགས་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཤེས་པའི་ཕྱིར།དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མིག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དུས་གཞན་ན་ཡོད་པའི་དོན་དེའི་ཚེ་མིག་གིས་མི་ཤེས་ལ། གང་གི་ཚེ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རེས་འགའ་བློ་ལ་ གནས་པའི་དོན་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ཚིག་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་པས་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉེ་བར་ གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་དོན་སྣང་བར་གྱུར་ན་མི་གསལ་བ་གཞན་འཛིན་པར་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་ པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ཅན།།གཞན་དག་ཙམ་གྱིས་མི་སྣང་ཕྱིར། །འབྲེལ་མ་བརྗོད་པ་ཡིས་ཀྱང་མིན། །བདག་ཉིད་ཤེས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་ཤེས་པ་ གསལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་གཞན་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལས་གསལ་བར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་སྒྲས་སྦྱར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
“此是彼之能詮”者,當說是第六格,即將所詮義與諸聲配合,而第六格所示義非現量境,因唯顯離相關之義故。根境之義不顯與聲相關,如是唯由分別了知分別義”此之”,因相關無有益及施設則不生故。 若說由聲力知此義故,說彼是能詮即聲者,豈非由眼自身知明顯自性之義?爾時非由聲力。若說于異時了知明顯自性之解由聲而生,彼無實義,因異時有義爾時眼不知,當由聲相關所生知不明顯生時,明顯顯現不生故。 是故”彼之此能詮”者,因有時住于意之義,及由能詮于聞者意中生顯現義故,欲詮及語詞是因果相之第六格所示,而分別所示義非現量境,因僅趣入近前自性故。是故聲境非根境,然是類。 豈非於眼顯現義時不顯執取他不明顯?則云何聲配合是他義境?此答: “無有根作用, 僅由他不顯, 說未相關亦非, 應成自性知。” 此中,若於明顯顯現自相配名言,爾時無作用具眼者聞聲不生明顯知。是故具作用根者由他語僅不明顯故,根境義非聲所配。
།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྡར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲས་སྟོན་པ་ སྟེ།བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་དབང་པོས་དོན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རུང་བས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བརྡ་ལས་འདས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། མ་བརྗོད་པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཏེ་སྒྲས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་བརྡ་དང་བྲལ་བར་ ཡང་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གསལ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མིག་ཕྱེ་བར་གྱུར་ཀྱང་གསལ་བར་སྣང་བའི་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དག་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཅན་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདི་ནི་སྦྲུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་རིག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་གསལ་བའི་སྦྲུལ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དེ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་མི གསལ་བམ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གསལ་བའི་དུ་བ་དང་ས་ཕྱོགས་ལས་ཐ་དད་པའི་མེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གསལ་བར་རིག་པ་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། དམིགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་སྟོན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་དོན་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཟེར་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་གཡེར་བག་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་དོན་དེ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་ངེས་པ་ནི་བདེན་པའི་དོན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར། ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པར་གྲུབ་པའོ།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བདུན་པ། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འདི་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མ་མྱོང་ཡང་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན པ་ཡིན།འོན་ཏེ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ཅིང་། རྟོག་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལ་རག་ལས་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།
若謂雖非以自相為名言,然彼即由聲顯示,非由名言力根示義,然由相應故,如是聲亦超越名言唯由自性示義者。此答:未說即未成相關義非聲所配,因離名言聞聲亦應生於自相明顯知故。雖開眼亦不生明顯顯現覺。是故由根所生不可說智執取清凈事故,現量是壓伏分別者。 若問云何見蛇即刻生”此是蛇”之明顯顯現分別覺?若許緣異於明顯蛇者則非,因不經驗異之不明顯故,如比量于明顯煙與處所異之火相遍決定。若謂無分別明顯覺顯現青及生分別顯現青無差別,雖于所緣不示差別,云何分別非異義者?彼非應理,因由定性施設名言之審察分別定解彼義,而無分別知非定性了知事,則云何分別知成與前知、成就、安樂異者? 若定解非執取真實義,則云何成無分別義者?凡示定趣入境即成無欺。 量釋第七品: 複次,若現量即是執著知,則云何是無此義者?雖無分別沉沒知由無定解未經驗真實,然定性自性明顯知云何不真實?若許顯現青知差別,且許分別由無始習氣所依生亦是差別者,彼不真實,因未經驗執取差別故。
།ཕྱི་རོལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ན་གསལ་ བར་རིག་པ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ལན་བཏབ་པ། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །འཇུག་པར་མྱུར་ཕྱིར་རྨོངས་པ་རྣམས། །དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པས། སྐྱེ་བོ་ རྨོངས་པ་རྣམས་རྟོག་པ་དང་དོན་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ནི་འདིར་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རྨོངས་པས་ཐ་དད་པ་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀ་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཡི་གེ་ཀ་ལ་ སོགས་པར་སྣང་བ་ཅན།ཕྱི་རོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཡི་གེར་སྣང་བ་འདས་པའི་ཤེས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་མི་གསལ་བའི་ཡི་གེ་ལ་ཞེན་པ་ཅན་ནི། དོན་ངེས་པ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་གསལ་བའི་ གཟུང་བ་ཅན་ཕྱི་རོལ་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པ་དག་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ན་ཐ་དད་ཡི་གེ་བ་དང་། ལ་དང་ང་ཡིས་ བརྟེན་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རིག་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རིག་པ་ལ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། ཡང་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ། འོན་ཏེ་ཡི་གེ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པས་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པ་མ་ཚང་ན་བ་ལང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ན་ནི་རིག་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ལ་གསལ་བར་རིག་པ་མེད་ན་ཡང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་ཕྲེང་བ་མིག་བཙུམས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།
因外道于現量時不了知執取明顯覺差別故。若謂比量知是分別,則非,因非隱蔽境者故,比量不應理故,因比量是隱蔽境者故。此答: “具分別無分別, 心同時趣入故, 或趣入迅速故, 愚者執為一。” 此中,具分別及無分別覺同時趣入故,愚者于分別及見義執為一性。或見後分別趣入,因此趣入迅速故愚者不了知差別。 此中略義是:若”是字母ka”之分別顯現字母ka等,外境經驗明顯,如是則現量成具分別。當字母顯現過去知所立習氣醒起,執著不明顯字母,異於定解義之明顯所取外境顯現,彼顯現知是無分別現量。 若爾則云何執見與分別為一?豈非無彼執著?如是定解”牛”時了知異字母ba、la、nga依止相應,ba等字母覺亦次第生。是故於ba等字母覺亦非一性,則云何了知外境覺與分別為一? 若謂字母顯現知遍決斑紋等,如是則無分別時不應顯現牛,因無分別時覺明顯,無明顯覺時,牛等字母串于閉眼亦應顯現故。
། འོན་ཏེ་ཞེན་པའི་རྟོག་པས་ངེས་པར་རྟོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡིན། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བའོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། མཐོང་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི ཕྱིར་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་མཐོང་བ་དང་ངེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤེ་ན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པ་གང་ཞིག་ ལ་མཐོང་བ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཆོད་པ་ཡིས། །མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་ཞེ་ན། །རིགས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཡོད་ན་གཞན་གྱིའང་ཇི་ལྟར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་ངེས་པ་གཞན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ དེའི་གཟུང་བ་མི་གསལ་བར་རྟོག་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་གཞན་མེད་ན་ནི། འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་རྒྱུན་འཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བར་དུ་རྟོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བ་རྒྱུན་ ཆད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་གསལ་བར་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་རྒྱུན་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཐ་དད་པའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ན། རྟོག་པའི་དོན་ལས་གཞན་པ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ཆོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཆོད་ཀྱང་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
若謂由執著分別定解而非由見事定解者,執著為何?若謂顯現明顯自性,則無分別時豈非有見明顯顯現?是故由顯現差別,見與定解無一執著。 若問云何施設一性名言?因生起趣入及退轉自性之果故,由果一性而有彼執著,如是于某外境趣入見,于彼世間亦作分別名言。 “若由分別斷, 見成間斷者, 異類諸分別, 何非亦他斷?” 此中,若定解是他性,則云何其所取成不明顯分別?若無其他境,則分別無境者由斷見事故,應成見間斷,因中間成具分別故。明顯見不間斷性非顯現間斷。 若謂現量具分別者其明顯見不間斷,因分別知即明顯顯現者故,是故具分別現量知不成間斷者。此答:于異類事生覺時,云何不斷異於分別義之見?因執著異事非現量知故,無異彼明顯自性知故。其中遍決明顯自性是現量,彼無間斷。是故雖由分別斷,見不顯現間斷。
།མགལ་མེ་མཐོང་བ་བཞིན་དངོས་པོའི། །ཕྱོགས་སྟོབས་ལྡན་པར་འདོད་ན་ནི། །དེ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ འགྱུར་ཞིང་།།ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཐོང་བ་ལ་ཆོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་བར་ན་གནས་པ་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེས་མ་མཐོང་བ་གསལ་ ནས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཆོད་པར་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་མི་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མགལ་མེ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བར་ན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནའོ་ན་གཞན་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བ་རྒྱུན་འཆད་པའི་སྐབས་མེད་དོ།།ཡང་ན་ཁས་བླངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་ནི་རྟོག་པས་ཆོད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་བ་ལ་བར་ནུབ་པར་གྱུར་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་ཆོད་པའི་ཤེས་པ་མཆོད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་མྱུར་བར་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་དག་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཅན་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མྱུར་བའི་རིམ་པ་མ་ཆོད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།
“如見火輪事, 若許具力分, 於他亦相等, 字亦同時聞。” 此中,若謂雖由異類分別斷見,然見事住于中間具力,由見事具力故無不見明顯知,斷見不定,如是見迅速旋轉火輪時,雖有中間見然被壓伏者。若爾則于異處同類分別亦有無分別見事力分故,無見間斷處。 或者承許后說由極迅速趣入故知無差別,然實由分別斷顯現,因於迅速中間沉沒後了知不間斷故。若由極迅速斷知顯現無斷,則應同時聞迅速說之字母顯現,然彼非有。是故迅速次第非無斷遍決因。
།འོན་ཏེ་མྱུར་དུ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་མྱུར་བ་ཉིད ནི་ལྷན་ཅིག་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་གཅོད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བརྗོད་པ། འདིར་ནི་ཅིག་ཅར་དོན་ཀུན་དང་། །འདུས་ཅན་དབང་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་། །ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོད་པ་ཡང་། །ཆོད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བློ། །གང་དེ་མིང་གི་མཐར་ཐུག་པ། །སྐད་ ཅིག་ཤེས་པ་དང་འདྲེའི་ཕྱིར།།ཆད་པར་སྣང་ཅན་དེ་ངོ་མཚར། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས། གང་དུ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེར་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་དག་མྱུར་ བར་བརྗོད་ན་ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་མི་འགྱུར།འོན་ཏེ་མྱུར་བ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་ན་ཡུལ་མ་ལུས་པ་མཉམ་པར་འདུས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྲལ་བར་མ་གྱུར་པ་འདི་ན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཚེ་གུར་ ཀུམ་གྱི་བྱུག་པས་ཉེ་བར་བྱུགས་པའི་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་མ་མཆུས་རོ་མྱང་བ་དང་གླུ་སྙན་པ་ཉན་པ་དེའི་ཚེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ཅིག་ཅར་འདུས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། མཐོང་བ་ལྔ་པོས་ཤེས་པ་རེ་རེ་ལ་ཆོད་ པ་དེ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཆོད་པར་གྱུར་ཀྱང་བློ་གང་ཞིག་འདས་པའི་རིགས་མཐུན་པ་མཐོང་བས་མ་ཆོད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བློ་དེ་ནི་མིང་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཡི་གེའི་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་པས་ ཆོད་པས།རྒྱུན་ཆད་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འགལ་བ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ནི་ཡིད་ནི་ཅིག་ཅར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྣང་བ་ལ་ནི་ཁྱད་ མེད་ནའང་།།བར་བཅས་པར་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལ་ལ་རུ་བར་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་ན་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཆོད་པའོ། །ལ་ལར་ནི་བར་མེད་པར་སྣང་བ་སྟེ། གང་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ རྟོག་པས་མཆོད་པ་ཡོད་པར་རོ།།དེས་ན་བར་ཆད་དང་བར་མེད་པར་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་ཡུལ་ལ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཅན་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།
若謂迅速說字之迅速性非同時聞因故,彼無同時遍決者。此答: “此中同時諸義及, 具聚諸根雖有時, 五者斷亦如無斷, 顯現之智彼名終。 剎那知混故顯斷, 彼實稀有故同生。” 此中,若有說依非同時生知之宗,謂於何處同時顯現彼處迅速趣入是因者,應說:字迅速說時何不成同時顯現?若謂彼迅速性無如是故非同時定解者,則於此處一切境平等聚集及未離分別時無極迅速,如以鬱金塗抹之美女以唇嘗味及聞悅耳歌時,雖有色等義諸根同時具聚,然由五見於一一知斷故,無如是極迅速故,應成非同時顯現。 是故如是雖斷,然由過去同類見無斷而顯現之智,彼以名終字境剎那知斷故,顯現間斷此極稀有。是故諸智生同時顯現,因不能遮如前所說相違故。是故”意同時趣入”此得成立。 “顯現雖無別, 有間無間何? 唯意分別中, 不應生次第。” 此中,于某處有間即由異類分別斷,于某處顯現無間即有異類分別斷。是故見有間及無間,云何顯現無差別?唯意分別離見執著境者由迅速趣入故,不生次第執取。
།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་ སྐྱེ་ན།ཇི་ལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ལ་མིག་ཕྱེ་བར་གྱུར་ཀྱང་རེས་འགའ་སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་སྨྲས་པ། ལ་ལར་ཀུན་དུ་ཆགས་སེམས་ལྡན། །དོན་ཉེ་བ་ལའང་འཛིན་མེད་གང་། །ཆགས་ལས་གཞན་སྐྱེད་མི་ནུས་ཕྱིར། །བརྩད་པ་དེ་ནི་གཉི་གར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ལར་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་མིག་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ། ཡུལ་གཞན་ལ་ཞེན་པས་བཅོམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་གཞན་ ལ་གཏོད་པར་མི་ནུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་བསྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གཞན་ཡང་བདག་ཅག་གཉི་ག་ལ་བརྩད་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཞེན་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ཡང་མྱུར་དུ་འཇུག་པས་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡང་གོ་རིམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ཐ་དད་པས་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཡིད་ ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན།འོན་ཏེ་མགལ་མེལ་རིམ་པར་མཐོང་བ་སྐྱེས་ན་ཡང་། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ། རིམ་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རིག་པ་རྣམས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཁོར་ལོར་མཐོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མགལ་མེ་ལ་སོགས་མྱུར་འཇིག་ཕྱིར། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བཅོམ་པ་ཅན། །མིག་གི་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་བྱས་ཀྱི། །དེ་མཐོང་མཚམས་སྦྱོར་བས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་མགལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་བཅོམ་པར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་འཁོར་ལོའི་རྣམ པར་འཁྲུལ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་པ་དེ་མགལ་མེ་མཐོང་བ་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལྔ་པོ་ཙམ་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་མེད་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བར་གྱུར་པའི་མངོན་སུམ་ ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མེད་དོ།
若問若生同時知,則于適境雖開眼何故有時無顯現?此答: “于某具貪心, 近境亦無執, 不能生余貪, 諍難二者同。” 此中,于某所欲境具貪心者,雖有眼根相屬近境無執取,由執著他境所損知生能力之餘知無生能力故,心不能趣入他境,云何生余知?複次我等二者諍難相等。 若謂由意一故,於一根貪不成執著他處,因知趣入能力差別故。若爾則由迅速趣入意知亦應成無次第。若謂由彼有大貪故非同時執取知,則何不許由彼貪差別損能之意非生知? 若謂見火輪次第生亦生同時顯現,因連結次第顯現諸覺生輪見故。答: “火輪等速滅, 隨行所損故, 眼輪成迷亂, 非由見連結。” 由極迅速趣入火輪等隨行旋轉所損之眼根成輪形迷亂而生,非由連結火輪見生彼輪迷亂。是故五識同時生得成立。 若許唯於五境同時顯現迷亂,則應成一切事境同時顯現迷亂。若謂亦許一切事意知如現量相同時迷亂者,不然,因無次第無量故,同時顯現由明顯現量了知,反之意知則無。
།གལ་ཏེ་བཟློག་པར་མཐོང་བ་མེད་པར་འཁྲུལ་བར་རིག་ན་ནི་རིག་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཐལ་བ་འདི་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་བཟློག་པར་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲུབ་པོ།།དེ་བས་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་རང་གི་གཞུང་གིས་བཤད་ནས། ད་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་བཀོད་ནས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་དབང་སྐྱེས་ལ་སོགས་ཕྱིར། །བུས་པའི་བློ་བཞིན་ རྟོག་མེད་དང་།།བུས་པའི་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་། །བརྡ་དམན་པ་ཉིད་ཡིན་སྨྲ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཧ་རི་སྭ་མི་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་པོའི་བློ་ལ་ རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།བུས་པའི་དབང་པོའི་བློ་བཞིན་ནོ། །བུས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་བརྡ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་རྒྱུར་སྨྲའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྟོག་མེད་ཕྱིར། །བུས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བརྡ་ཡི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་ འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་གིས་བུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བུས་པའི་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་མའི་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་བརྟག་པར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་དོ། །འོན་ཏེ་ དེ་ལ་རྟོག་པ་སྔར་མེད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཕྱིས་ཀྱང་རྟོག་པས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ་བརྡ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བུས་པ་ལ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི། །ཡིད་ཡོད་དེས་ནི་དེ་ འདོད་ན།།དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བུས་པ་ཡང་བརྡ་ལམ་བྱང་བའི་ཡིད་ཐ་སྙད་ལ་ཞུགས་པ་ཡོད་དེ། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡིད་དེས་ནི་བརྡ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དེ་ཕྱིས་ཡིད་ལས་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ པའི་རིག་པ་ལ་ཡང་བུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ།བུས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་བརྡ་འདོགས་པར་རུང་བར་བརྗོད་པར་བུས་པའི་ཕྱིར་རོ།
若知無相違見為迷亂,則此過失於一切覺相等。是故由無理相違同時領受諸知聚故,成立”同時”。是故離分別即是現量。 如是由自宗說明現量無分別已,今當立他宗而破: “有謂根生等, 如啞知無分, 啞無分別因, 即說缺名言。” 此中,諸如訶利薩瓦彌等有謂由根所生故,等字攝受由領受相趣入故等因,說根知無分別,如啞者根知。說啞者根知無分別因是不能持名言。 “彼等由無分, 啞成現量性, 離名言因故, 后亦不應成。” 此中,如是諍者宗中,啞者諸知應成現量性。若謂許啞者一切知無分別者,不然,因有童女觀察自利前後之分別。若謂彼先無分別者,則后亦不生分別,因無觀察名言方便故。觀察即是分別故,彼于啞者若無,則云何無因生分別? “若許有未習, 名言意彼者, 如是根生同, 此即成過分。” 若謂啞者亦有未習名言意趣入言說,由未習名言意故許后從意生彼分別者,則于根所生覺亦應成啞者分別,因說啞者根所生智堪立名言故。
།འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་འདི་འདྲ་བ་དབང་པོ་ལས་ སྐྱེས་པའི་རྟགས་འདི་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གལ་ཏེ་བུས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ལ་མིག་ལ་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། གནོད་ པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གཞག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་རྟགས་མེད་པར་དཔེ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དབང་པོས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པར་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བའོ་ཞེ་ན།དེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་གྲུབ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མངོན་དུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྟགས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པར་བྱ་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་ ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བུས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ།བུས་པ་ལ་སྒྲུབ་གང་ཡིན་ལ། །དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ། །དབང་པོའི་བློ་དག་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མྱོང་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བུས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བའི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའི། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་བརྗོད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་གཞན་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་། དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་འདིས་བསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་ཁྱབ་ལ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་པ དང་བཅས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།
若謂由根所生故啞者根生知無分別者,則此根生相因無決定關係故,豈非有餘?或者,若啞者根生知無分別,則于習言說者身中眼所生知,云何知無分別?因無能害知所立不生決定相,不能僅由喻例而了知故。 若謂根所取知生時,由執取近前相故,離過去未來決定故無分別者,此離過去未來體性決定云何成立?因無現前過前後故。若現前非現量,則根生因成無義。由現量所知故無分別,因近前現量作用由現量領受故。 若謂如是現量相啞者知外余現前知亦是,故云何不成無分別,因由根生故之比量所成者?此答: “于啞成立何, 此中亦當說, 根知相等故, 此說領受等。” 凡能成立啞者知無分別之現前義,為成立習言說相續所生現量亦無分別故,當說為能立,說此根生有何用?因諸根知于現前事相等故。 又說由領受相趣入故等余因亦為此現前現量所遣,因已成立無分別故。如是,現前性遍無分別,無分別性與有分別相違故。或者,于現前遍無分別,故由相違遍攝能顯示離分別見體性。
།གལ་ཏེ་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་སྟོན་ཅིང་། དེས་ ཀྱང་མངོན་སུམ་སྟོན་ན་ནི།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྲུབ་ན། མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་རིག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་མོད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་ པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་ཡང་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བས་རབ་རིབ་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ སྟེ།ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་འདིས་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ལུས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་སློབ་དཔོན་མ་འཁྲུལ་ བར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་གཉིས་སུ་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེར་དེ་མངོན་སུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པས་ གཞག་པའི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་ཀྱི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་བར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཡིད་ནི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་གཞི། །འབྲེལ་པ་འཇིག་རྟེན་གཞུང་ལུགས་ནི། །གཟུང་སྟེ་དེ་དག་བསྡོམས་ནས་སུ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ་གཞན་དུ་མིན། །དཔེར་དབྱུག་ཅན་བཞིན་རིགས་སོགས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་དཔྱོད་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།
若謂由遮遣分別顯示現前,由此亦顯示現量,則若成立無分別即現前,由現前亦成立現量故,則見二月亦應成現量者。不然,因有無迷亂之差別故。若謂既是無迷亂,何須離分別?不然,因依他宗而立差別故。如是亦說:“差別化定義是依他宗,一切皆無分別性及一切無迷亂知性。” 阿阇黎特別遮遣迷亂,故后當說”具翳”等。或者,由依根趣入故,依根之知是現量,故應知為現前,一切知現前趣入即是無分別性。或者,由此遍境故是現量,由遍境體性即是現前故,一切根生皆具離分別。或者,阿阇黎不許無迷亂,由說”離分別性”而說定義。 若謂云何遮遣二月顯現?不然,因一切現前是現量故。二月顯現亦由明瞭決定故唯是現量故。於何處現前,彼處即現量,于外月見非現前者,依彼是迷亂。如是,除顯現二月相外無外境故,依分別所立外境說覺為迷亂,實相顯現不可能迷亂。如是亦說:“意是知境故非迷亂。“由此等成立由現前性故現量離分別而住。 “差別所依基, 關係世間宗, 攝持彼等合, 如是知非余, 如杖者等類, 無觀察差別。”
།དེ་ལྟར་ སྦྱོར་བ་དག་མེད་པས།།དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟོག་པའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། རྣ་ཆ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་དང་། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་ལྡན་པའི་རང་ བཞིན་ནམ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་འཛིན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་རྣ་བའི་བུག་པ་ལ་འཕྱང་བས་རྣ་ཆ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། མགྲིན་པར་བཏགས་ པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དྲན་པ་དང་བརྗོད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་བསྡོམས་ནས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པར་རྟོགས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་དྲན་པ་མ་རྟོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྔར་ སྦྱིན་ན་གཟུང་ཞིང་ཁྱད་པར་དབྱུག་པ་ཡང་བཟུང་ནས་དེ་དག་འབྲེལ་པར་ཡང་བཟུང་སྟེ།ལག་པས་བཟུང་བའི་དབྱུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཟུང་ན་དབྱུག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཅན་འདི་ལ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་ གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནམ།ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཅན་དེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་གཉིས་སྦྱོར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་ཡང་སྦྱོར་བ་མེད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྫས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སོ་སོར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་མེད་དེ།གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་དང་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དག་ ཐ་མི་དད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།
“如是無諸合, 是故此無分。” 此中,執取差別之類等及具差別實物是分別,如耳環等各別差別及提婆達多等具差別者,彼等具有自性或和合體性之關係,于某些勝等執取,及世間規則安立亦決定。如是,雖無差別關係,由懸掛耳孔故立”具耳環”名言,而於掛頸者則不然。 后時所生分別,由憶念及言說,于名言時合集,如是了知差別成具差別,非余。因於名言時無不憶念而了知故。如先執取提婆達多,亦執取差別杖,亦執取彼等關係,由手所執杖性說”具杖”等世間規則安立,則生”是具杖”分別。 類、德、業等,因無見離顯現體性差別故,彼類等具彼者無合。由無合故,此根生有身亦無分別。如是,為異顯現合耶?抑為無異顯現合耶? 若謂無異決定義是合者,則見無異者由一性故無合,因合觀待二事故。若異顯現義二合者,爾時由見互異故,極明無合故,合非真實。 又,雖許實物有合,然于類等因無各別異顯故,類具等無合,因不知類、德、業異於顯現體性故。若謂由類與類具等不見差別故非合者,不然,異者不生無異故。
།འོན་ཏེ་དུས་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་རོལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ དང་དུས་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། འོ་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དག་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་དག་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དུས་ཕྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པས་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཅན་གསལ་བ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྗེས་འགྲོ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གང་། །དེ་ཡང་སྒྲ་དང་གསལ་བར་སྣང་། །ཁ་དོག་དབྱིབས་ཡིག་རྣམ་པ་ཡིས། །སྟོང་པ་བ་ལང་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བའི་དུས་ཕྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གསལ་བ་ལ་གནས་པའི་སྤྱི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་རིགས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྣང་བ་དང་། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཅན་དེ་ནི། དེ་ལ་སྒྲ་མེད་པར་ སྤྱི་གཞན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། སྤྱིའི་རྣམ་པ་ནི་རིགས་ལས་ཡིན་གྱིས། གསལ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་ སྣང་བའི་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།མི་གསལ་བ་དང་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྤྱི་གཞན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།
若謂時處相同者一現,不然,因時處相同之聲等顯現差別故。雖境不同,由體性差別知性是差別,非由境時差別。若於彼不許體性差別者,則雖境等差別亦非差別知。 若謂若由凈見不知類等,然見后隨行知豈不知異於顯現體性之類等?如是,于無量差別顯現中知為”牛”,不應說由”是牛”知顯示互異自性顯現,因彼等體性差別故。 答: “隨行諸識何, 彼亦聲顯現, 色形字相等, 空說為牛性。” 此中,見后隨行知中,不顯現住于顯現之異轉普遍。如是,隨行體性類規亦顯現。識所說聲顯現及顯現顯現體性者,于彼豈非無聲不能了知異普遍耶? 若謂聲知生普遍分別知,普遍相由類非由顯現者。所說生見豈非遍見色、形、顯現相決定知耶?非顯現無色隨行異普遍,唯領受色等相隨行覺。
།འོན་ཏེ་སྤྱི་མི་གསལ་བ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་སྤྱི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆ་བྱད་དང་། ཡི་གེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་བ་ལང་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་ པ་གཞན་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཉིད་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཅིག་བྱེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། མིང་ཙམ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ།། །།ཡང་ན་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་སྤྱི ཡིན་མོད་ཀྱི།ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེ་བྲག་པས་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་མིན། །སྣང་བ་གཉིས་ནི་མེད་ཕྱིར་ཡང་། །བློ་ཡི་ཐ་དད་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་འདི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མ་ཤེས་པའི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་རིགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་ཙམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན ནམ།དེ་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་རིག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་མེད་པར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་སྤོང་ བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའམ་རྟོག་པའི་བློ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
若謂普遍不明顯具色形相者,云何聲關聯知不能決定普遍?若說以青等色及形貌相、牛等字相空之隨行體性為牛性,云何由異相所量異相之知能見?是故普遍不顯現,此隨行”是牛”唯是名。 若謂名亦無無異義云何?不然,如第一品說:“由作一義相同故,唯名作一故。“或者,唯觀察知相同,于義無相同。若謂聲隨行生見領受不明顯相是普遍,非離色等差別所說,因不明顯故。 “雖即彼相同, 非現眼境中, 亦由無二現, 難得覺差別。” 此中,雖許隨行知中青等體性不明顯顯現相即是相同體性,然不見顯現體性眼境中不明顯相。是故,云何眼境不知普遍自性成類?然由不異於知故,不明顯是差別體性。 豈非一切僅義皆由普遍差別見之一切覺領受耶?彼亦無普遍差別相所量不能得生,如是是知法,謂見住外境。若雖無類生彼相知,云何不捨住自顯外?此無實義,因根生或分別覺隨行、返回相體性不得差別,由無普遍非普遍相二顯現故。
།འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ ཅན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཡིན་ནམ།རྟོག་པའི་བློ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིག་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ལས་ལྷག་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་བློ་རྣམ་པ་གཉིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ལ་གསལ་བའི་ རྣམ་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བློ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་མཐོང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ གཞི་ཁྱད་པར་གྱི་གཟུགས་ཉེ་བར་གྱུར་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེལ་སྒོང་ལ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི།གཞིའི་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཤེལ་ལ་མི་སྣང་བར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དབང་པོས་འཕྲོད་འདུ་འཛིན་མེད་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲོད་པ་ འདུ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར།དབང་པོས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བར་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལས་འདས་པའི་འཕྲོད་ པ་འདུ་བ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་འཇོམས་པར་འགྱུར།བཙོད་ལ་སོགས་པའི་ཚོན་རྩི་ནི་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྱུར་པས་སྣམ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟིགས་གཟན་གཅིག་པུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་འདོད་ ལ།རིགས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུའོ་སྙམ་དུ་མིག་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སྣལ་མ་འདི་ཡང་སྣམ་བུ་སོགས། །སྒྲ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣལ་མ་ ལ་སྣམ་བུ་དང་།ཡལ་ག་ལ་སྡོང་པོའོ་སྙམ་པའི་བློ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་ཤེས། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རིགས་པ་ཅན་རང་ཉིད་མི་བདེན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་ཁོ་ནས་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བྱས་པའོ།
如是,二相顯現者是根生知耶?抑是分別知耶?其中根生者非返回隨行顯現,因見決定唯明顯不共相故。眼生覺不知超過顯現體性之普遍體性,非境不顯現體性,因太過故。若謂分別知執二相者,不然,因唯領受不明顯體性故。分別中不顯現明顯相,是故此知亦非執二相顯現,如是已說無見異於顯現之類。 若謂由和合力非知異於顯現之異類,如近差別色基時,彼自性顯現於水晶,而不知異於基色顯現於水晶。 “由根無執和合故, 住于無見關係中。” 此中,和合超越根境故,由根不執故,決定不見類等關係。如是,因他方許和合超越根故,云何超越見觸之和合能破自體類差別顯現?如茜草等染料由自領受能破毛織物體性差別見。 若謂唯許衣服和合超越根,而正理派許為根境,如是由眼生”此線是衣”知。彼亦不善,因: “此線亦衣等, 此等聲自作。” 世間無”線是衣”、“枝是樹”等覺,是故由無如是覺,云何知和合?若爾云何?唯由正理派自習不真見而作”線是衣”等聲。
།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤེ་ན།།འཇིག་རྟེན་བ་ལང་ལ་རྭ་ཟེར། །རྭ་ལ་བ་ལང་འཇིག་རྟེན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་པ་དང་། སའི་སྟེང་ན་སྡོང་པོ་དང་འཁྲུ་ཤིང་ཡོད་དོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་གྱི། རྭ་ལ་བ་ལང་དང་ལྕུག་མ་རྣམས་ལ་སྡོང་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་འཇིག་ རྟེན་པས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་བ་ལང་གི་རྭ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ན་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་འདི་ལ་རྭ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷག་པའི་ཡན་ལག་པ་མིན་ཅན། །ཐ་དད་དམིགས་སུ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མེད་ཀྱང་འདིར་མཐོང་བ་དམིགས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཚེ་རིའི་རྩེ་མོར་སྣང བྱེད་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གང་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྭ་དང་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཁྱད་པར་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་དོ་ཞེས་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་རྭ་གནས་པ་དེ་བ་ལང་གི་རྭ་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྟོགས་པས་བཞག་པ་ཉིད་དོ། །སྣལ་མ་དེ་དག་ལས་སྣམ་བུ་འདི་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྣམ་བུ་མཐོང་བ་ན་སྣལ་མ་ཚོགས་པ་ ལས་གཞན་པའི་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གནོད་པ་ཅན་བསྟན་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདིའི་ཡུལ་སྣལ་མ་དང་སྣམ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྣལ་མའི་ཚོགས་པ་སྣམ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། སྣལ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྣམ་བུ། །འདི་ཞེས་སྣལ་མ་འདུས་བྱས་ལ། །ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །ནམ་ཡང་དུས་གཅིག་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣལ་མའི་སྒྲས་ནི་སྣམ་བུའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བརྗོད་དེ། དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚེ་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་བྱེད པ་ལ་སྣམ་བུའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།དེས་ན་སྣལ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣམ་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དག་ནི། ཕྱིས་སྣལ་མ་རྣམས་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པས་འདུས་བྱས་པ་སྣམ་བུ་ནུས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ནམ་ཡང་སྣལ་མའི་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་ བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྣལ་མ་དང་སྣམ་བུ་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།
若問云何世間共許? “世間說牛有角, 非說角有牛。” 世間共許牛有角、地上有樹木,而非了知角有牛、枝有樹。云何無了知而推度和合?若謂”牛角”是了知因,因無因不應現見趣入異境,此”此牛有角”決定因成和合。 “非有餘支分, 因無異所緣。” 此中,雖無和合亦有見所緣,如日落時了知”光明去山頂”。凡有”牛”名者不見離角、峰、喉垂等支分差別故,生”牛有角”覺,非有異於角等支分聚之牛,非謂”此角所住者是牛角”。依所依事唯由了知安立。 豈非共許”由彼等線作此衣”了知?見衣時無異於線聚之衣,無能說無顯示過失是迷亂知,是故此了知境有線衣差別。 若問何故思線聚是衣?答: “彼等線作衣, 此說線和合, 后說為果報, 終非一時有。” 此中,線詞說衣前位,后時能作披等用說為衣詞。是故”彼等線之此衣”者,後由織工等和合線成衣,說彼功能所生果,終非與線同時說衣等果。是故線衣非依所依事。
།འོ་ན་གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྣལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་སྣམ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྣལ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣལ་མའི་དུས་ན་ སྣམ་བུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སྣལ་མའོ་འདི་ནི་སྣམ་བུའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་སྒྲ་རྟེན་སྟོན་པ་ན། །རྒྱུ་རུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་འམ། །སྣལ་མ་གཅིག་ནི་གསེས་ནས་ཀྱང་། །འབྲས་ལ་སྣལ་མ་ཞེས་འཇུག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྣལ་མའི་འབྲས་བུ་ནི་སྣམ་བུ་ཉིད་དེ་དེའི་ཚེ་སྣལ་མ་མེད་དོ། །སྔར་སྣལ་མ་རྒྱུ་ཡིན་པས་བཏགས་ནས་སྣལ་མའི་ཤེས་པ་དང་སྣལ་མའི་སྒྲ་འབྲས་བུ་སྣམ་བུ་ལ་སྐྱེའོ། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དྲན་ནས་འདི་དག་སྣལ་མའོ་ཞེས་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣལ་ མ་རེ་རེ་ནས་གསེས་ནས་ཀྱང་སྣལ་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྣམ་བུ་ལ། སྣལ་མའི་སྒྲའི་རྟེན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣལ་མ་དེ་ཉིད་བསྡུས་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུས་སུ་སོན་པ་ན་སྣམ་བུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དམག་དང་ནགས་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་ ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།།དོན་དམ་པར་སྣལ་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྣལ་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྣམ་བུའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད་པས་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ཕན་གདགས་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཉིད་དམ། །རིས་ཆད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣམ་བུའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་བྱེད་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྣལ་མ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕན་གདགས་པར་བྱ བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣམ་བུའི་སྒྲའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣལ་མ་དེ་ཉིད་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་གནས་པས་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྣམ་བུའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྣལ་མ་རྣམས་ ལ་རིས་སུ་ཆད་པ་མ་མཐོང་བ་འདི་ནི་སྣམ་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཐག་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་ན་སྣལ་མ་དག་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ཆད་ནས་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཀྱི།སྣམ་བུའི་དུས་ན་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིས་སུ་ཆད་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་བུམ་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
若問:若當爲線時非衣,當爲衣時非線,因因果異時故。如是,線時離衣故,云何生”此等是線,此是衣”了知? 答:此非真實,因: “或示聲所依, 假立為因時, 或分析一線, 亦轉于果中。” 此中,線之果即是衣,彼時無線。先因是線故,假立生線知及線聲于果衣。轉起,如是憶先線而了知”此等是線”,非他。乃至分析一一線亦轉為”是線”。 為何?為示衣中線聲所依,如是彼線聚集至差別時說為衣。是故如軍林,衣唯世俗有,勝義中無異於線之衣。 若問:若無異於線之衣,云何轉衣聲?因無外緣不能由說而轉故。 答:此非理,因: “能作所作性, 或無見間斷。” 應觀此為衣聲因緣。由織工等助緣,殊勝諸線互為能作所作,彼即衣聲因,由彼線住能作所作事,成辦披等用即衣聲因緣。 或於諸線不見間斷,此為衣言說因。如無繩等助緣時,諸線互斷而散,衣時不爾,故無見間斷即瓶聲因,非異成支分。
།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་གལ་ཏེ་སྣལ་མ་དང་བྲལ་བའི་རྫས་བུམ་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་སྣལ་མ་ལ་བུམ་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་སེང་གེའི་སྒྲ་བཞིན་ཏེ། རྩལ་ཆེ་བ་ལ་དཔའ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ་སེང་གེའི་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕན་གདགས་དང་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཀྱང་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུའི་སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། དང་པོ་ བརྡའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་།།འཁྲུལ་མེད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་དང་པོའི་བརྡའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ནི་དངོས་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ལ་ཤེས་པ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་ལ། །གང་ ལ་དང་པོ་བརྡར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣམ་བུའི་སྒྲ་ནི་སྣལ་མ་ཉིད་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་པོར་བརྡར་བྱས་ནས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ།
若許如是,若無離線之物為瓶聲因,則于線假立瓶聲,如於人立獅子聲。雖有大力、勇猛等德因,獅子聲非真實,因無獅子種故。如是雖有能作所作事因緣,于線衣聲非真實,因無其支分故。 此答: “初名言境界, 無迷知真實。” 此中,凡初名言境界事即真實,因無迷知境故。世間共許凡有無迷知者即真實,凡由與初立名事相似而增益了知者即假立,因是迷知境故。 衣聲于線能作披等用初立名已生無迷知故是真實。若謂由無勝義事故衣聲是假立者,如是一切聲皆假立,因無有事為境故,如第一品已說。
།འོན་ཏེ་རིགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པར་ཤེས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་རྒྱུས་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ནག་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མཚུངས་པ་ཅན་མཐོང་བས་དཔག་པར་བྱ་བར་རིགས་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ངེས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་ཅན། །རིགས་སོགས་ལ་ནི་རྗེས་དཔོག་མེད། །དབྱུག་པ་ལ་སོགས་ ཀུན་རྫོབ་ལས།།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡན་གར་བ་འཛིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པའམ། རིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ བསྟན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།བརྗོད་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ལས་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འདོགས་སོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པས་མཐོང་བའི་སྤྱིའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ བ་ལང་གི་གསལ་བ་ལ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚུངས་པའི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དབྱུག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་དབྱུག་པའི་རྒྱུ་ ཅན་ཉིད་དུ་རིགས་པས་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དབྱུག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་འབྲེལ་ན་དབྱུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་ པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་འབྲེལ་པ་རྟོག་པས་ གཞག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དག་གི་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།
若謂:類等由比量知有,如由持杖相似因,于異人亦生相似行相持杖覺,于黑牛等互異體性亦有相似行相牛覺,是故由見相似相,應比知無量差別明顯類有。 “異於事物者, 類等無比知, 由杖等世俗, 一切立言說。” 此中,異於事自相,即類及德等別體無比量,如是由一行相說或由有理性說示類,說非有事因緣。於一切事立杖等言說,唯由杖等世俗立為持杖。 是故若依分別所見共相因而說牛差別為相似行相者,是成已成。若依有類等因而立相似了知,則喻無所立,因持杖覺非由杖因理成,若持杖聲由杖為因,則一切有情成持杖,因無差別故。 若謂由與杖關聯故是持杖,無太過失。答:關聯亦非關聯者知之所知故,于關聯復知余關聯,如是成無窮關聯。若無關聯亦知關聯及關聯者,則關聯之關聯由分別安立,是故雖無餘關聯,如關聯之關聯者分別,如是雖無諸事關聯,由分別見即成關聯。是故由世俗因緣立持杖言說故,彼過失即有。
།འོན་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པ་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལྡན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ནི་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབྱུག་པ་སྐྱེས་བུ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སྣང་བ་ན་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལས། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དབྱུག་པ་གཙོ་བོའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཕན་གདགས་པ་བརྟགས་ཏེ་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དེ་ལ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་གདགས་པ་དང་ ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དབྱུག་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་དབྱུག་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པའི་དབྱུག་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ གྱི་དབྱུག་པ་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་རྨོ་བ་དང་བཞོ་བའི་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་དབྱུག་པ་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གསལ་བ་སོ་སོ་བ་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བའམ། དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་རྫས་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ རྟོགས་པ་དཀར་པོའོ་སྙམ་པ་དང་འགྲོ་བའོ་སྙམ་དུ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཀྱི།དེ་ལ་རིགས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་དང་ལས་འགྲོ་བ་དེ་ལ་དཀར་པོ་ཉིད་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་གྲངས་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་འདི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་རྫས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་རིགས་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྫས་ལ་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་གནས་ལ། ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་ལ་ དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་གནས་པའི་ཕྱིར།།འབྲེལ་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་ ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
若謂:具杖是真實,非分別假立。答:此非真實,因除杖與人外無顯現具有,且杖與人平等具有故。如了知”人具杖”,亦應了知”杖具人”。或見二相時生”杖與人互具”覺,彼等無差別與所差別事。 若謂:由能作利益故杖為主。答:如是則利益能作所作唯是觀待安立故,即世俗為持杖聲因。彼利益能作所作事亦超越見觸,是故成為杖所差別時非根境。 複次,于各別人杖亦各異,云何由異杖生不異行相持杖了知?是故由了知耕擠等作用不異,如杖成不異言說因。如是雖于各別顯現有行走作用或白色德性差異,于實物生不異了知,謂”是白”、“是行”,如其數量而了知,于彼不生以類為因之知。 若謂:于白色德性及行走作用有白性行性諸共相如其數量,此不異了知以彼為因。答:彼非有,白性類不住于實物,然若住于白色德性,不能由類生余趣入,因無關聯故。 若謂:實物住白色德性,白色德性住白性類故,由關聯者與關聯生了知趣入。答:若生關聯與關聯等,由於一切事有間接關聯故,當生一切處一切知,此等皆非有。
།དེ་ལྟ་བས་ན་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པས་བསྟན་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དབྱུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་དཔེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། ད་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཁང་བཟངས་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་སྒྲ་དང་། ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་ནགས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་གཞན་ཡོད་པ་མ ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིགས་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁང་བཟངས་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཕྲེང་བ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བས་ན་སྒྲ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་མེད་པའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁང་པའི་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁང་བཟངས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལྡན་པ་ཁང་པ་ན། །དེ་ཡི་ཕྲེང་བ་དེ་ཅི་ ཡིན།།རིགས་ཡིན་ན་ཁང་པ་གཅིག་ཀྱང་། །ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཤིང་བཞིན་དུའོ། །རིགས་ལ་རིགས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྲེང་བ་ལ་དེའི་སྒྲས་ཅིར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁང་པ་ནི་ལྡན་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་དང་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་མང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཁང་པ་ལྡན་པ་གཅིག་པར་ཁས་ལེན་ན། ཁང་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། རྫས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཁང་པ་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ཞིང་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁང་པ་ནི་རྫས་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རིགས་སུ་ཁས་ལེན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཁང་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཅིག་ལ་ཤིང་གི་སྒྲར་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བ་རྣམས་མང་པོ་ལ་ཕྲེང་བ་དེའི་སྒྲ་ཕྲེང་བ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།
是故由杖等分別所示差異立持杖言說,非勝義中以杖為因,故於持杖喻不成以差異事為因之知,是故喻無所立。 量理論釋第八品。今為顯示不定性故,說: “事物宮殿鬘, 諸聲不待他。” 此中,於六事等諸事物立事物聲,于宮殿鬘及林聚等趣入聲,然不待余因,因於實等諸事物無有事物性等余類故。類於三事相應和合故。宮殿非實,云何彼有鬘性類?是故如彼諸聲不待他而趣入,牛等聲亦爾,故無牛性類。 若謂:宮非實物,因異類木磚等不成實故,具木等者是宮。答: “若具為宮者, 彼鬘復是何? 若類一宮亦, 說鬘如樹然。 因類無類故, 鬘聲于彼何?” 宮非一具,因鐵木磚等具多故。或若許宮一具,彼等鬘為何?非實,因彼德趣入宮故。非德非業,因彼等相應和合于實故,宮非實故。 若許宮殿鬘為類,如是許類趣入三事。答:則於一宮亦當說鬘,如於一樹說樹聲然。複次,于諸宮殿等鬘多,鬘聲趣入謂”此等鬘”。
།འོན་ཏེ་ཕྲེང་བ་ལ་ཡང་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྲེང་བའི་སྒྲ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྲེང་ བའི་རིགས་ལ་རིགས་གཞན་ཁས་ལེན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཕྲེང་བའི་རིགས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་རིགས་གཞན་ཡོད་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་ཕྲེང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྲེང་ བ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆེན་པོ་ནི་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྫས་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཆེན་པོ་རྫས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཕྲེང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།ཕྲེང་སོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་སོགས་གང་། །ཉེ་བར་བཏགས་ལས་འདོད་ན་ཡང་། །དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་ཤེས་པས། །གཟུང་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་ཉེར་བཏགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་དང་རིང་པོ་ཞེས་པ་ཕྲེང་བའི་ཐ་སྙད་གང་ཞིག་ནགས་ཆེན་པོ་ཞེས་ནགས་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ འདོད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་བྱས་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྲེང་བ་རྣམས་ལ་རིང་པོ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པས་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་གདགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་ཕྲེང་བ་རྣམས་ལ་ཆེན་པོ་མེད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བཏགས་པར་གྱུར་ན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཕྲེང་བ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ རིང་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་ཀྱི་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཡང་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཉེ་ བར་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དེ། །དངོས་སུ་འདོད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས། །དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ཚིག་དོན་སྒྲ། །རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཏགས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།གང་གིས་གང་དག་ལ་དངོས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་དེ་དག་དངོས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ།
若謂:于鬘亦依類趣入鬘聲。答:此亦非理,因類無類故,不能許鬘類有餘類故。若許,則于鬘類之類亦有類言說故,于彼復有餘類,成無窮過。 若謂:類即是鬘。答:如是云何知示”大鬘”等大鬘?因大相應和合于實故。若謂:相應和合于實之大依于實假立增益為鬘,是故無過。答: “鬘等大性等, 雖許由假立, 無別事知故, 應取非假立。” 謂大鬘長鬘等鬘言說,如大林謂于林有大性等,由假立所作。彼非應理為假立,因於諸鬘無由假立長性知故。不能假立所不知者,因說是知因故。 若謂:由諸鬘無大故假立。答:則於一切事假立時遮遣有大故,當於一切事假立。若謂:由離實了知故,于鬘假立為長性。答:非爾,因與實大於大鬘知無差別知所取故,于彼不生錯亂了知故。 若謂:無異大因而趣入大鬘聲故是假立。答: “無因性彼者, 于實許亦同, 於六事語義, 聲待何因耶?” 謂異因是實,不異因是假立,彼不應理。凡於彼等有實義者即許為實,如有支聲等,于彼等亦無因,如已說。
།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་དངོས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའོ། ། གཞན་ཡང་དྲུག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་དང་ཁྱད་པར་དང་འདུ་བ་རྣམས་ལ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོས་འཇུག་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ ན་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་ནས་དོན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་རིགས་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་དུ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་སྒྲ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཚིག་གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དངོས་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ།ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས། རྒྱུ་ཡོན་ཏན་མེད་པར་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ནི་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དེར་དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་ ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལས།།གྲུབ་པ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་དངོས་བཏགས། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་མེད་འདོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་ བའི་ནགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དངོས་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེང་གེ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། གྲགས་པ་ཅན་གྱི་སེང་གེའི་ཡོན་ཏན་རྟུལ་ཕོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ ལས་དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི།མེད་པའི་དོན་ཅན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་བཏགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུ་ཡིན་ཡང་བུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བུ་མེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཕལ་པར་འགྱུར་བ་དང་། མེད་པ་ཡང་མེད་པའི་སྒྲས་དངོས་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ནུབ་ན་མེད་པ་ལ་དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དེར དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་དངོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
是故無因性于實聲亦相同。複次,趣入六處之語義聲何故待有共因?因類、差別、和合等無類故。 若謂:語義聲由自性趣入為因而趣入諸事。答:如是則一切說皆由說自性而顯示詮義,何須類等?是故當顯示聲無因性。 若謂:除異因外,六語義聲詮說六語義故於彼是實,凡大等聲是德因故,無德因而趣入者是假立,于有真實義者是實。答:此非真實,因: “隨某如何成, 由共許彼故, 于彼說實假, 于有亦立無。” 雖由共許無異因,如大性等聲所詮林等某性成就者,即具彼大性是實,于彼非假立。如於人等與獅相同,由有共許獅之德性勇猛等相似故,如是由獅聲說彼是假立,非無義假立相,因於有亦趣入無假立故。 如雖是子,由不作子事故,立言說無子成為世俗,無亦由無聲唯實說。若亦事境實言說因,如是則事境沒于無不應立實言說。 又謂雖無異因,語義聲趣入事是實者亦不應理。如是則異所作非實,因雖無異因,語義聲是實故。
།གང་མེད་ན་ཡང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་ལ་ཐ་སྙད་ པའི་རྒྱུ་ལས་འདས་ཀྱང་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གྲགས་པས་བསྟན་པ་དངོས་ཡིན་ན་ནི་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་རིགས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གྲགས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གྲགས་པ་བརྡ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་བ། །དེ་ཡང་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲ་ཡི་ཆའི་མིང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲགས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གང་ལ་བརྡ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ དེ་ནི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་འདི་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བརྡ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བརྡ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། ཚིག་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བརྡ་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ མེད་པར་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་མིང་དང་། སྒྲའི་ཆའི་མིང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྡེབ་སྦྱོར་ནི་རྐང་ཆག་དང་། རྐྱང་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་། ཚིག་གི་ཡང་ཡན་ལག་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པའི་མིང་བྱེད་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། དངོས་པོ་ཁམས་བཟངས་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་བརྗོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རིགས་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་དང་སྒྲ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་དང་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱི་རོལ་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་སད་པ་ཐོབ་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།
若無彼亦生者,不成立言說為彼因,因於語義聲超越言說因亦成實故。是故非異因性。 若謂:若由共許顯示是實,則彼共許云何無類?因共許不應定住無因故。答: “共許隨順名言, 彼亦隨順欲說, 為言說義故作, 如詩韻聲分名。” 共許非無因,亦非類等因,然有隨順名言因者即是此隨順名言者。若謂:彼名言亦云何無外因而生?答:非爾,因彼名言亦以欲說為因,隨順欲說已於第一品中顯示。 若問:何故作名言?答:雖無外因,為言說義故作名言,如詩韻名及聲分名。如是詩韻于斷足、單句、偈頌等名,及於語支等自性、緣等名作時,全無少許外因,因隨欲立為自性分及緣分故。 是故”事物宮殿鬘等諸聲亦不待他”如是而住。是故由見相同說故,類非所比。 若問:云何由佛教宗亦顯現智及聲隨行?答:智及聲隨行非外道所作,然由獲得習氣種子成熟,殊勝智雖無隨行而顯現如隨行。
།མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐ་དད་ཀྱང་དངོས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། །དོན་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་གང་ལ་ཤེས་པ་ དེ།།དེ་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་། །ཐ་དད་མེད་པར་རྣམ་རྟོག་ཕྱིར། །དེ་འབྲས་ཅན་མིན་དང་བྲལ་བའི། །རྗེས་འགྲོ་དངོས་གཅིག་ལ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པའི་རིགས་ལ་སོགས་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་ཐ་མི་དད་པར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཐ་མི་དད་པར་སྐྱེས་པས་ཏེ། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གསལ་བས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རིམ་པས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་བཙུན་མོ་མཐོང་ནས་བདེ་བའི བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་བཅད་ནས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི།ནང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བ་ལ་བདེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་ན་རིགས་ཀྱང་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཤེས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་རྟོགས་པའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་རིགས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若問:現前成熟習氣之無待外境智,云何有異境?答: “雖異由法性, 知彼等同義, 何因生彼智, 如是彼等解。 如是雖智異, 分別無異故, 非彼果離此, 隨行非一實。” 斑等義是由事法性,非由異類等。雖于自性有異,無異相彼等同智是因。由斑等生無異智者,由生無異故,彼等斑等如是了知為同一性。 此中意趣是:由顯現作如是智,由何智以習氣種子成熟次第生起同相遍計智。如見所欲妃后,由樂習氣成熟而斷得樂,內證殊勝樂於外顯現無樂性因。 若謂:不了知樂相與外顯現相關,故非外。答:如是則類亦不現為與顯現相關耶?非唯智現為同相。是故唯智自性是共相。 若謂:異智是各別異顯現,云何顯現為一智果?答:不應理。雖智亦異,然由互異亦生無異了知之因故,于智亦成相同言說,因是無異了知因故。于彼無有餘類。
།འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་དེ་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དག་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་གྱི། སྤྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ ན་ཇི་ལྟར་རིགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ལྡོག་པ་ཡང་དངོས་པོར་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པ་ཡོད་ན། རིགས་ཉིད་ལ་ལྡོག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དངོས་ལ་ཡོད། །སྒྲ་དངོས་དེ་ཡི་ མཐར་ཐུག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་བརྗོད་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ལོག་པ་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རིགས་ མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། མཐས་གཏུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒྲ་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ལས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་བློ་ཡིན་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་སླུ་བ་ཡིན། དེ་བས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རིགས་ པར་འགྱུར་ཏེ།རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་སུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།
若謂:由一果隨行一切顯現故,應成共相。答:非有,除顯現自性外不現為彼果,是故從無彼果者返者,應隨行。如是,由一非彼果故異,如是第二亦然,共相一事不隨外事。 如是,如類于外境無了知,如是返亦無事異。若謂:若有異返,則應以返聲說類性。答: “是故返于實有, 聲實彼究竟。” 異品返相一果於外事有。若謂返無異者,此說即所許,因返非異於返故。然由彼即有異品返事故,異品返一果自性是究竟,凡究竟者,彼聲即于具異品返外事分別。 若謂:若智由習氣得生,不相關外境,則由習氣生智故,云何于外不欺?是故由聲生智應了知異品返事遮遣,因異品遮遣能作義,彼亦由隨行應許為類。
།འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་ འགྱུར་གྱི།ཕྱི་རོལ་སྒྲ་ཡིས་མ་ཤེས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཕྱི་རོལ་ནུས་པ་རྣམ་གཅོད་པ། །མཐར་ཐུག་མེད་ནའང་དེའི་སྒྲ་ནི། །དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་རྣམ་རྟོག་གི། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་གཞན་སེལ་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་གཞན་སེལ་བྱེད་པར་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་སེལ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་སྒྲ་ཡིས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་དེ་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་བ་རྣམས་དོན་གཅིག་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་མཐའ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྒྲ་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ གནས་པའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྔུལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ལས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞན་ སེལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ།འཇུག་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དངོས་པོ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་སྒྲས་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ལོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་རེག་པར་མི་བྱེད་ཀྱང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་སྟེ་ དེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པས་དབེན་པར་ཤེས་པ་དེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་གཏོགས་པར་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པ་ལ། ། སྒྲ་ལས་ཐ་དད་ལྟར་སྣང་བ། །གང་དེ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་འཁྲུལ་བག་ཆགས་རང་བཞིན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོན་ཀྱང་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་འཕོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་གི་དངོས་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ།
若謂:然能作義異於自相,是故遮遣功能則知自相,非不由外聲知。答: “外功能遮遣, 雖無究竟彼, 聲于彼究竟, 分別影像合。 是故他遮遣, 究竟故說聲, 能作他遮遣。” 他遮遣非聲顯示外自性,然雖無彼究竟,外者作一義功能即遮遣究竟,彼有邊因。彼聲即牛聲。凡住分別義影像者,彼究竟即彼因相合。 由見外境而間接生故,外境分別影像于義不欺。是故外他遮遣究竟,凡趣入境者,彼事是故說聲作他遮遣。聲于外究竟,因生異返相了知影像,及趣入異返故。 如是雖分別不觸外,由趣入異品返事故,說為遮遣境。聲相關智豈非現為異外?彼何故是智自性?因離智不能說彼智無異故。異因是異智,因除異顯現外無異因故。答: “義影像于智, 由聲現似異, 彼非義自性, 具迷惑習氣。” 于聲所生智住異如義色相等形影像者,非義自性,謂非事自性。然義影像,由智轉影像非事故,如從鏡事生面影像。
།དེ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་དེ་དོན་རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གང་ཅུང་ཟད་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོའོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།སྣང་བ་ལས་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པས་གཞག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྗོད་པ་ ན།།དོན་གྱི་ཆ་གང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་མ་རྟོགས་ནའང་དེ་དོན་ཅན། །བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པས་གཞག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ན། སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱི་རོལ་ལ་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ གཟུགས་བརྙན་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བློའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲ་ཡིས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྡའི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་པ་དེའི་ཆ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། བརྡའི་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ཅན་ཏེ་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་དགོས་པའི་དོན་གང་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ཞིང་འདི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བརྡ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྒྲས་དོན་ཆ་ཅི་བརྗོད་ཅེ་ན། །དེ་ལ་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྣམ་པ་དེ་ཡང་དོན་ལ་མེད། །དེ་བརྗོད་ཇི་ལྟར་དོན་བརྟེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞན་སེལ་བ་ནི་མེད་དེ། དོན་གྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ཡིས དོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས།འདིར་འདྲི་བ་འདི་ལ་ལན་ནི་སྒྲ་ཡིས་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་ཡིས་གཞག་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མེད་དེ། དེའི་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若問:何故說”彼是義影像非事”?答:因迷亂是義了知習氣因,由習氣生智所見非外事故,如夢中所見相。若謂:凡少許所現皆是事。答:不然,當說由顯現無事性。 若謂:了知所立影像智自性由聲說,智自性是事,云何不成聲義?答: “諸聲說彼時, 義分何所知, 不知彼義具, 施設名無義。” 由智安立相,諸聲說時,于外成立自性義有何義分?全無,因執著依分別影像故。若謂:若聲說智影像,則由不了知外故,無名言施設。若無了知外分,名言施設成無義,因有彼義具即外義了知彼所需義而施設名故。為顯示外義而施設名,非他故。 若謂:如是雖許,聲義是他遮遣且非外自性,是故於彼亦不應施設名。答: “聲說何義分, 于彼說他遮, 彼相亦無義, 說彼云何依。” 無異於事之他遮遣,因唯義分是他遮遣故。如是,於此問”聲說何義分”,答當說”聲說他遮遣”。彼亦由智安立相於外自相無,因是彼智自性故。
།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་ ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པ་དེ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བས་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རྗེས་འགྲོ་ཅན་སྒྲ་དོན་འབྲས་ཀྱང་། །རྗེས་འགྲོ་ཅན་འགྱུར་དེ་ཡང་ནི། ། རྗེས་འགྲོ་ཅན་མིན་དེ་བློ་ལས། །ཐ་མི་དད་ཕྱིར་མཐོང་གོམས་ཡུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་སེལ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཚར་པ་དང་གླང་མ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་རྣམས་ལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེའི་བརྗོད པར་བྱ་བའི་དོན་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དེ་ཡང་དོན་སོ་སོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཡང་ ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་འདི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་མཐོང་བ་གོམས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་ པ་དེས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ནི་ཕྱི་རོལ་བརྒྱུད་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཡང་བ་ལང་མི་གསལ་བ་དང་འདྲེས་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པས་གསལ་བ་གཞན་སེལ་བ་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། བློའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་རེ་ཞིག་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲའི་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་དེ ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོག་པ་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
智相即說聲云何依義?凡外無者,于彼相知為義相不應理故,如眼翳者見毛髮不了知義。又: “隨行聲義果, 亦成隨行者, 彼亦非隨行, 不異智故見, 串習境。” 許他遮遣是共相,因於草茅象等非樹返者,樹聲隨行故。隨行聲彼所說義是所需故成隨行,彼智相非隨行,因不異於智故。彼智依各別義無異故,因不異於彼智故,相亦異。 若謂:若此即是智相,云何現為青?智是自了知自性,云何此似相?答:非有,因由見外串習數數趣入所變故。由彼間接來自外故,智亦見如牛不明顯雜合,當如是顯示。 是故由非隨行故,智影像非聲所詮,亦非外事,由了知顯現他遮遣是空性故,彼亦非所詮。若爾,云何說共相是聲所詮?且智影像非聲所詮,因是聲所取故。雖是聲所詮,然影像如智非共故,非共相自性,外返非聲所依,因遮遣返時知為返事,非成事。
།འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དངོས་པོ་མི་ཤེས་ན་ནི།ཇི་ལྟར་འོ་ན་དངོས་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་སེལ་བ་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། དངོས་པོའི་ཆ་མ་བརྗོད་པར་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་སྒྲོ་འདོགས་པའི། །རྟོགས་པས་གཞན་ལས་ལོག་ཤེས་ཕྱིར། །སྒྲ་དོན་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ ཅེས།།བརྗོད་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་དེ་མྱོང་བས། གཞན་ལས་ལོག་པ་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་གཞན་ལས་ལོག་ པའི་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གཅིག་ལས་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་མཚུངས་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་མཚུངས་པར་ཤེས་ལ། བྱེ་བྲག་སོ་སོ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མི་ རྟོགས་པས་དེ་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།ཕྱི་རོལ་དང་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློའི་གཟུགས་བརྙན་གལ་ཏེ་མི་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་མེ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་མེའི་ གཟུགས་བརྙན་མི་གསལ་བར་འདི་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར།ངེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བློའི་གཟུགས་བརྙན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ལོག་པའི་བློའི་གཟུགས་ བརྙན་ནམ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བའི་ལན་གང་ཡིན་པ་ནི། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པའོ། །བརྗོད་པ་དེ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོའི་ ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པའོ། །སྒྲ་ཡིས་བཞག་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པས་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཉེར་ལེན་སྒྲ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་མཐོང་བས་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནམ། འཛིན་པའི་ཆོས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུང་བ་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་ལ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།
若謂:若不知外事,云何成為事分他遮遣為聲境?不說事分亦成施設名無義。答: “增益彼自性, 由了知異返, 聲義即彼故, 說中無相違。” 由經驗彼智自性青等明顯顯現相,于外自性增益彼了知,由異返如影像了知故,或應觀為由了知異返外故。如何於一外返,如是他亦然,於一切類同,同知異品返,于各別差別不了知故。由不了知差別,即說異品返為類,非於外及智影像有隨行類。智影像若從非人返是火,爾時由此不明顯顯現火非火返影像故,由定力說為異品返。 是故如是由增益智影像於一切事故即是相同。是故由異返智影像或執著為外故。問”何為聲義”之答即是智相彼及彼外。說中全無相違,因異返外了知是異品返事法故。聲觸及事。由聲安立智即經驗影像故無知外,云何于彼趣入?若謂:雖不現外,然由近取聲所生見當知故。若非執著外而趣入,此執著為何?是所取法耶?能取法耶?若是所取法,爾時由所取不明顯顯現故,于所取無明顯相。
།འོན་ཏེ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཞེན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟོག་པས་གཟུང་བ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གསལ་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་གསལ་བའི་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཆོས་ནི་ཕྱི་རོལ་པར་ ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ལ་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནམ། རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དེས་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ནུས་ཏེ། ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པར་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཆུ་རུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྐྱེས་ན་སྨིག་རྒྱུ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་པས་དོན་མི་འཛིན་པའི་ ཕྱིར།མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་ངེས་སྤྲུལ་པ། །དེ་དག་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད། །དོན་གྱི་ཆ་རྗེས་འདི་འགྲོའི་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་གཞན་སེལ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ཡིས་སྤྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ སྣང་བའི་ཕྱིར་ན།རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ཆ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མཐོང་བས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མྱ་ངམ་གྱི་སྨིག་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གི་།དེར་ཆུ་ དངོས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།སྨིག་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་ པ་ནི་འཁྲུལ་བར་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནམ།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གཞན་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྒྲོ་ འདོགས་པ་མེད་དོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。