d4220量釋論釋釋迦慧 瑪·格瓦洛卓c3.5s|d4220量釋論釋釋迦慧 瑪·格瓦洛卓c3.5s(續12)
聲于所詮義雖迷亂,于彼異相所詮義亦異,即所詮義雖無之義。由彼有故,即由彼聲有因故。由彼有故,即由於所詮義有迷亂聲故,不應了知所詮義。 如是,若語義異於所詮事,然由是彼事果故能詮,如是若諸能詮行,即諸聲生顯,彼由見所詮作,即由所見所詮作。所詮有則見,由見彼故欲說彼故為語,如是間接語是義果,此為前宗。 以”如是”等解釋彼語是果性。何故?能詮聲由見所詮義而行故。以”若如是”等答,若如是即若唯由義力語行故一切語行有真實義。 互異教理于相違義,彼於一即于詮說,語彼行如何應成,不應成。一切詮說成一義之義。 以”若”等解釋,無所詮事,即聲不行異於所詮事之決定,爾時由說相違義故,有異宗教理,於一事相違自性常無常合,即由增益語行不應成。然于某說聲常,於他說無常,有我無我等亦現。 彼亦非理,聲一無異門,即無異相之義。常與無常,此不可能。
།གལ་ཏེ་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་མེད་ལ་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་འགལ་བའི་ཆོས་བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ལུང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་རྟོགས་པ་པོའི་རྣམ་པ་འགས་ཏེ།ལུང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་པོའི་རྣམ་པ་འགས་ཀྱང་ངོ་། །མེད་ན་མི་འབྱུང་གྲགས་མིན་ན། །དེ་དག་ལས་དོན་ངེས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ འབྱུང་བའི་ལུང་དག་ལས་དོན་ངེས་པ་གང་ལས་ཡིན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་རེ་ཞིག་ལུང་གི་ཚད་མ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བར་ནི་མི་བྱེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ཀུན་ནས་བསྟན་ པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུང་དེས་ཀུན་ནས་བསྟན་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་རྣམས་གང་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ཅན་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ནོ། །དེ་ནས་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན མ་ཡིན་པའམ།འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་ཆར་འབྱེད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་ལུང་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ ཐམས་ཅད་ངག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་འདོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་གང་དག་ལ་དབང་པོ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་མི་ཤེས་པ་གང་གིས་ལུང་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་པོའི་དེ་ནི་ཚིག་ ལ་ཅི་འདི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ།
若隨常相有性而行說為常,依剎那說無常,爾時無過,而無異門說相違法於一為相違。故諸聲與所詮義無相屬。 由如是因故,以教法及了知者某相,即與教法俱生士夫了知者某相亦然。若無不生非成,彼等於義何定,即無遍成則無事生之教中,義定從何非定之義。 以”凡夫不知”等解釋,暫不求彼教量一切,然求凡夫不知。何故?爲了知彼遍示義,即爲了知彼教遍示義故。何故唯求不知非余? 說”真實”等,真實如實無倒諸義,由彼等了知,有明顯生者,彼等不待他示故。士夫有超根德者即超根德者。次當攝士夫聲及差別。 此是一切智非余,或此無倒說非余,不能如是分別即分析彼士夫故。如是士夫所作語無定為教,從何語當了知?未見一切語一切語義如實行。 故如是欲,即無所欲義有性之諸語,于彼等見根行,不知由何求教及欲了知之士夫了知者,彼于語為此義如是耶非耶成疑。
།གང་གི་ཚིག་ལ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཅན་དེ་གང་དག་ལ་དཔྱད་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཚིག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ ཚིག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་རྟོགས་པ་པོ་མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚིག་གིས་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ངེས་པར་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་པོ་འདིའི་གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལོག་ན་ཡང་སྟེ་ལུང་ ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་།།དགག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ལུང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ལུང་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་ན་མི་བསླུ་བས་ལུང་འདི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་ལུང་ལོག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པའི་དོན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ནིའོ། །ལུང་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་དོན་དག་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་ཡོད་ན། ལུང་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་ དམིགས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་ལུང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལུང་དེ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ངེས་མེད་དེས་འབྲས་བུ་ ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐལ་པ་དག་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན།མི་དམིགས་པ་ནི་མི་འགྲུབ་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཚད་མ་གསུམ་པོ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་མིང་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་དང་ རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་དག་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།
於何語?于未見迷者之語,即于能觀察事物未見迷語者彼等之語亦然。又聲說于見迷語極成疑。由彼疑因故,了知者不知者,不應由某士夫語定少許事。 此了知者由何故無定,故彼雖返,即教雖返。所欲遮無事不成。以”教”等解釋,教由是一切境故,事有則不欺故此教行因故。彼返相,即教返相不見自性等遠義無成,如前說。 彼亦即定無性。此即教。教非一切境,不作無關士夫義境故。且許說,若教是一切境性,無事即離事不行時,無事不行有,教返相不見定無性,然彼亦非有,于無事亦教行故。 如是已說無義教,由彼士夫欲解所欲義無成。由何故因無定故,無果,即于遠者無言說定果,不見不成。 爾時三量雖返,即現量、比量、教名量三雖返,境時性遠義等不定無,此為結語。
།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་དོན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་དག་མི་རིགས་པ་དེའི་དོན་བརྗོད་པ་དེས་མུ་སྟེགས་པ་དག་བླུན་པོ་སྟོན་པ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཚད་མ་ དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྡིག་པ་བཅོམ་ཕྱིར་གདུང་བ་རྩོམ་ཞེས་པ་ཞེས་པའི། ཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རིགས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་སྨྲས་པའི་སྒྲ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ངག་གི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ ཀྱིས་སྨྲས་པ་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ།ཚིག་འདིས་བདག་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ནམ།སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྨོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། བདག་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་ལ་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང མེད་པ་དང་།གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆུ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཁྲུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར། འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་སློབ་ དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྨྲས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སྨྲ་བས་དྲེགས་ཤིང་ཁེངས་པ་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན། བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བཟུང་ནས་ལན་གཉིས་སྐྱེས་པ་དག་རིགས་སྨྲས་པས་དྲེགས་པར་འགྱུར་རམ། བྲམ་ཟེ་དང་། བྲམ་ཟེ་མོའི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་སྨྲ་བས་དྲེགས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་བཀག་ པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བྲམ་ཟེ་དང་བྲམ་ཟེ་མོའི་ལུས་དག་ནི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ལུས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
故如是說非理義外道,由說彼非理義故,外道愚者僅示少分教故。說”吠陀量及”等,“為破罪故起苦行”等。此中亦當加”等”聲。“說種姓”此中亦有說聲。 故語義是:吠陀是量,婆羅門所說是愚者相,此語顯自為智者之義。如何吠陀非理為量,如是已廣說。由遮德與六合釋故,豈不成吠陀是量?此過不成,說世間極成差別德故。此中能知唯依彼量等經。 說我等常為作者。說我是身等作者,此亦是愚者相。常非作者已廣說。執浴為法是愚者相,由非理故。如是無貪、無嗔、無癡等所生身業是法,與彼相違僅與水相關相是浴故,何由彼得法? 浴說此已為阿阇黎世親等廣破故此不說。雖離戒等德,說”此是婆羅門”由種姓說而慢者是愚者相,由非理故。 如是,執婆羅門性共相而二生者由說種姓成慢耶?依從婆羅門及婆羅門女胎生者由說種姓成慢耶?由遮實有共相故非前宗。亦非後者,婆羅門及婆羅門女身不凈性與余身無差別故。
།འདི་ལ་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །སྡིག་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ སྡིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་དུབ་པ་དེ་རྩོམ་པ་སྟེ།ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གདུང་བ་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེས་གང་གིས་སྡིག་པ་སྤངས་པར་འགྱུར།དེ་དག་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བླུན་པོ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་སྟེ། ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །བླུན་པོ་གང་ལ་དེ་ཉམས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་པའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྔར་བཤད་ཀྱི། མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་བླུན་བོའི་རྟགས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ ལས།རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་པ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ། རྒོལ་བ་དང་ལན་བསྟན་པའི་ཟུར་གྱིས་ལེའུ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་འདི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དང་པོར་རང་དབང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ བརྒལ་བའོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་ལན་ཡིན་ནོ། །འདིར་སློབ་དཔོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེའི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིའོ། །བསྟན་ བཅོས་གང་གིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི།ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཀྱི་དགྲ་འཆོས་ཤིང་མི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་སོ། །སློབ་དཔོན་ གྱི་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།སློབ་དཔོན་གྱི་འདུལ་བའི་ཊཱི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་ནོ།
此亦由自部所勝故此不廣說。“為破罪故”者,為斷罪故斷食等苦行身疲勞,即精進是說,此亦是愚者相。如是一切罪因貪嗔癡,于彼起苦行無相違,如是彼何能斷罪?彼等是五種愚者相。 云何愚者差別?慧亂者,由量力所生識是慧。愚者于彼有衰損故如是稱。離隨理知義。為如理取故,僅略說前,外道愚者相實無量。 阿阇黎釋迦慧所造《量釋疏》中,自義比量成就品第一竟。《量釋疏》第四十一卷。為顯論難與答邊說第一品與第二品關係故,說”阿阇黎”等。 其中若阿阇黎法稱此欲釋《集量論》,何故先自在立比量相之難。“阿阇黎說量相論”等是此答。此中阿阇黎是陳那,由將釋彼論故。彼義是阿阇黎的。 以何論表現量及比量是量相論,即《集量論》。為治外道敵及護無知故決定語理論。阿阇黎的亦是彼且是量相論是差別合釋。雖有阿阇黎律疏等,非量相論。
།དེ་ལས་གཞན་པས་བྱས་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ ཡོད་མོད་ཀྱི།སློབ་དཔོན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉི་ག་སྨོས་སོ། །དེའི་སྔར་གྱི་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྩོད་ངན་བསལ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྟེན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་མཛད་པ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་དཀྲུགས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟ་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་དང་པོར་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་རྩོད་ངན་ལན་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ནས། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ལས་རྒལ་ནས་ མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་འདི་ལ།དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་གིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོ། །མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡང་ཡིན་ པས་ན།ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་བཤད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་རྒྱུའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ འཛིན་པའོ།།དེ་གང་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་མུ་ སྟེགས་པ་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་བས་ན་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་དེ་ཉིད་རྩོད་ངན་ལན་བཏབ་པའི་ སྒོ་ནས་སྔར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།
雖有他人所造量相論,非阿阇黎的。故說二者。遮其前疏師惡釋及外道惡難后別說是釋。其因是比量。如是分別義與非義相是釋。 其亦以比量為依,由有分別故。故由是方便故先立彼。雖阿阇黎陳那立比量相,廣泛攪動而安立亦無過。 《量釋》第一品中以遮惡難門義釋《集量論》自義比量品后,于彼何故越次第作此難。為此說”故阿阇黎”等。以何論表蘊界處是相論。由不欺故是量亦是相論故,是量相論,即佛語義。 其釋因是量相論釋因。阿阇黎的亦是彼且是量相論釋因是持業。彼何?比量,為說比量故《集量論》自義比量品是比量。如是說由依比量,世尊語具理,非餘外道。如是說是異門。 彼比量亦于自義比量品中分別,故《集量論》自義比量品即以遮惡難門前已釋。“量”等者,即”量無欺”等。
།དེ་ལ་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་ཅིང་། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཚད་མར་འཁྲུངས་ བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་འཁྲུངས་པའི་དོན་ཏོ།།ཚད་མ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་རྟག་པར་རྟོག་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ པ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན་ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་ན་ཚད་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཚད་མའི་སྒྲ་དཔེ་ནང་དུ་འདུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དགོངས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་དག་གི་ཡིན་ནོ།།འདིར་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚད་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་ཚད་མས་དཔེར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་ཅན་ཉིད་དང་ཤེས་པ་ཉིད་མཚན་གཞི་རྗེས་སུ་བསྟན་ནས་ཚད་མ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །ཚད་མ་ཉིད་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་སླུ་བར་བྱེད་པས་ན་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ འདིར་འགྱུར་ཞེ་ན།དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེར་སྣང་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
於此造釋者自身造頌釋,解釋”成為量”時,“成”字義為生。是量亦是成故名成量。如是顯示量為常分別。 由現量與比量是量故,如何說世尊非彼自性而如是稱?說”由似量故是量”,量聲含譬喻義。若由修力成就無垢無分別無錯智慧自性故,世尊直接安住現量自性,何須依假立? 此無過失,由說依有分別智狀態故,是他人說。此中若世尊如所說量自性,然非極成。故以世俗量為喻是理。 “量無欺知”者,說無欺性及知性為所相后說量性為能相。彼量性若是共相故,由”能欺故名欺”等解釋。僅說”量無欺”不得”知”,境亦有無欺故。故說”知”。 為顯彼故說”彼無欺亦決定義而趣入”等,“彼無欺亦境法”與此相連。何時此成?說”決定義而趣入”,應隨理觀二量決定。現量雖由無分別故非決定,然僅生為彼顯現。比量是決定。
། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དོན་ཡོངས་སུ་བཀག་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་དང་གོམས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་གསལ་བ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་སྐྱེས་པ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་སྐྱེ་བ་དང་།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ངེས་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་ལ་ཚད་མ་ངེས་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པ་ན་ཐེ་ ཚོམ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་དེ་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འདི་ལ་ འགལ་བ་ཅི་ཡོད།གང་ཁོ་ན་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་དོན་ངེས་པ་དང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། དོན་མེད་པར་ངེས་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཕྱིས་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་དག་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ངོ་མཚར་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཞིང་པ་ ལ་སོགས་པ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ལ་མ་འོངས་པའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དེ་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ གང་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ལས་མ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དོན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཏོ།
若現量無分別故不能分別水等真偽,如何由彼決定義而趣入?答:依現量趣入有二種:初起與串習。其中有串習者,當生起極為串習明瞭現量時,如實由離串習相錯因而決定而生,並能生起如是後起決定,故有情趣入彼。 故於彼由自能決定量故,不待后量趣入,故”決定義”之語非不應理。非一切現量皆立他量決定。初起趣入者,于無確定因相時由疑門趣入。若爾,“決定義”之語如何應理?已說僅生彼相假立如是。 若由疑門趣入,如何說有分別為先?此有何相違?唯由決定門趣入者非有分別為先。如是趣入有二因:于義生疑及決定義。還滅亦唯二:于無義生疑及決定無義。 其中由初二因趣入者及由后說二因還滅者,世間說為有分別為先。若唯由決定門趣入為稀有,則農夫等趣入田等應相違,彼等無決定未來谷等成就之量。 無欺境法有何相?說”如所欲義如是體性”。如以何體性所求火等是如所欲,不離事物即攝無盡。是如所欲亦是義故名如所欲義。
།དེའི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་དོན་གྱི་རང་གི་ནུས་པ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རང་གི་ནུས་པ་སྲེག་པ་དང་འཚོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ་དེས་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནུས་པའི་གྲུབ་པ་ཡང་ འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡང་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་ཆོས་མི་སླུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ ཡིན་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་གང་གིས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་གང་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའོ། །མི་སླུ་བ་གང་ལ་དེ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མངོན སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ནི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པའོ། །དེའི་གནས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚད་ མས་ཡོངས་སུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ།ཚད་མ་དང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ངེས་པའི་དོན་མེ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མེ་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མེ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ནི་འཇུག་པ་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲོ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བའི་རེག་པའི་ཡུལ་ཅན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་ པའོ།
其如是體性即彼自性,謂火等自性之義。其安立云何?說”由義自功能成就”,謂火等義自功能能成燒煮等。其成就即決定,義謂由彼安立義如是體性。 功能成就亦由見有果作用之果故。無果作用者亦由是彼類故,為取無錯別相故。知之無欺法有二:此中非所欲者與所欲者,如其次第說”彼”等,“彼”謂義。“如是”者,謂以何體效能作義用,即彼體性義。“了知如住相”是攝義。 由比量未決定義自體故,謂由趣入共相故。所欲義即為何所作而趣入。無欺於何有與彼會遇相彼自性者,說為彼。遍現量與比量者,由比量亦有與所欲義會遇故。義即燒等。其作用即生。其住即了知,由界義種種故。 由”量決定”等解釋:由量、現量、比量決定義火等。所成義用即燒煮等。“火燒煮等功能”者,非一切火有燒煮等功能,如是取別相,唯于如是者趣入是支分。“暖觸等境者”謂暖觸境身識自性趣入。
།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྲེད་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་གཟུང་ངོ་། །འཇུག་པ་དེ་ནི་དང་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་སླུ་བ་ནི་འདིར་ཕྲད་པར་ནུས་པའོ། །དེ་ཡང་འོག་ ནས་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ཉིད་སྔར་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལ་ལར་གགས་ བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཉིད་སྔ་མའི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་ བ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་ཡང་དང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གང་གི་གནས་སྐབས་ཉིད་ལས་ཤེས། ཇི་ལྟར་མེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་བས་གཞན་པ་ཁ་དོག་མཚུངས་ པ་ཉིད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་དྲན་པས་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཅི་འདི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་སམ། ནོར་བུའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཞེས་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་མི་ནུས་ པ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དུ་བ་མཐོང་བ་དེ་ངེས་པར་བྱས་ནས་གང་གི་ཚེ་མེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འཇུག་པ་ནི་དང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །དུ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ན་དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ངེས་པ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ན་ཅི་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པའི་དུ་བའི་རྣམ་པའི་ དངོས་པོའམ།ཅི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་བསལ་བ་ཐོབ་པ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།
“等”字攝取渴、煮等境眼識趣入。此趣入是初現量無欺。由是無欺決定因故是無欺。如是無欺此中是能會遇,此亦下當安立。 若不爾,若后量趣入即是前無欺,彼亦是量,則得異量之量。非一切現量趣入皆有後量趣入,由有障礙可能故。故此量相亦非能遍。 有時比量者,雖必后現量趣入非前無欺,然有時後起比量趣入亦是初現量無欺。若由何位知?如說”如於火”等,“由某相似等”者謂相似,即異彼色相似。“等”字攝取由憶彼相似事而增益彼。 如是何時見不明瞭故疑”此是紅花叢抑寶聚”而成錯亂。由錯亂因相不明顯,不待后量趣入,見彼果煙而決定,爾時決定火時,比量趣入是初現量無欺。爾時非現量趣入,然是比量。 僅無欺相於彼現量亦有,如是單說。見煙現量時,由彼亦有錯亂因故,豈非無確定因相?如是有錯亂因:“此是瑜伽師所化煙相事耶?是帝釋頂生耶?” 此答:如何極串習得除遣者之現量生起離錯亂因。
།དེ་ལྟར་ན་ནོར་བུ་དང་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ མཚུངས་པ་གོམས་པ་ལས་དེ་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ།།མེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པ་ན་དེ་དག་ཉིད་དམ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྤྲུལ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་དེ་འདྲ་བར་འབྱུང་ན་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མེ་ལས་སྐྱེ་བའི་དུ་བའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པར་མི་ནུས་པའམ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་མེ་ཡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་ པའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དབང་ཕྱུག་དམ་པས།གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་མེའི། །རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་མེ། །འོན་ཏེ་དེ་མེའི་རང་བཞིན་མིན། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་། །དུ་བ་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་མེ། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ལྡན། །དུ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མིན་ལས། །བྱུང་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ཡང་གོམས་པ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ། ནོར་བུ་གཟུགས་བྱས་ལ་སོགས་ལ། །དེ་རིག་ཤེས་པ་རྗེས་དཔག་ལས། །བྱུང་མིན་གཞན་རྣམས་ལ་བརྗོད་མེད། །གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད མ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་དེའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ ཚད་མ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ།།ཕྱིས་ཀྱི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།
如是由串習寶石與人造物等色相形狀相似,由知彼僅見即能分別。從火生煙之別相,瑜伽師不能生起。如是瑜伽師化現時,是化現彼等抑似彼耶? 且非彼,由應成無因故。亦非似彼,由非火性所生無似彼故。從似彼事生者成似彼,若從非似彼生似彼,則應成彼與非彼自性,諸事應成無因。 故瑜伽師不能化現從火生煙相別相,若化現則應即是火,如是無錯亂。如是諸智者頂寶勝自在說: “若帝釋頂為火性,即彼即是火; 若彼非火自性者,云何生煙焉? 煙具因性火,具彼力差別; 煙若從非煙因生,彼則成無因。” 別相亦由串習決定,如說: “于寶造物等,彼知覺非從, 比量生余說,由串習而生。” 如現量由后量趣入故是量,如是比量亦然,故由無窮故比量無決定耶?故說”即于現量”等,初現量義是彼義。有彼義作用境之量是彼義作用境者量。后亦即彼,彼是義作用境者,是別相攝。由”如是”等遮比量待后量趣入。
། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་རྟགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སམ་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དང་།འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལའོ། །གོམས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་གསལ་བ་པོ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བཤད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གོམས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཡང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བཤད་པར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པས་དང་པོའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་རྟོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཚེ། དེའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ལ་རྩོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཚད་ མས་ངེས་པ་དེ་ལ་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་མི་སླུ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་དོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་ པ་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་མེའི་ཤེས་པ་དང་པོ་མེ་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལྟར་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཅི་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མེ་མེད་པར་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའམ་ཅི་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ཡང་མི་ སླུ་བ་གཞན་ལྟོས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་མི་སླུ་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ན་དང་པོའི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། །ཇི་ལྟར་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད། །དེ་མི་སླུ་ལ་ལྟོས་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟར་མི་ སླུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།།མི་སླུ་བ་ཡང་བཙལ་བར་བྱ། །གལ་ཏེ་ལ་ལར་རང་ཉིད་ལས། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི། །དང་པོའི་དེ་ལྟའི་དངོས་ཡིན་ན། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་རབ་ཏུ་སྡང་། །ཞེས་སྨྲས་སོ།
所比度無常性等,其自性因所具者即其自性者,謂所作性等因或果煙等因者是具因知之因。如是成無事者,謂離自性性及果性事之義。故比量由自安立為量故非無窮。 “于余”者謂現量。由無串習見不明瞭故無別相決定,此說初趣入位。爾時亦由疑趣入。由串習亦有取別相決定時,現量亦不待后量趣入,此義說。 若由后量趣入知初無欺,了知彼有何用?彼時非趣入,由已過故。誠然,非於彼時趣入,求決定彼量性,然為由量決定彼,由彼類性決定現量明瞭差別他無欺性。 若由”后現量亦”等疑無窮,云何與前現量無差別耶?答:疑非趣入事,如初火知亦疑無火趣入,如是燒煮等知亦疑如夢無火生燒煮等知耶?抑有耶? 若於彼亦待他無欺,于彼亦他,是無窮。若許某知自無欺,初亦應如是。如是童受說: “如初知即應,待彼無欺者, 如是由無欺,亦應求無欺。 若於某自許,是量性者時, 初若如是事,何因而極嗔?”
།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ལ། གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མེར་སྣང་བ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དག་གོ།།མེར་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་མོད་ཀྱི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མེ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནིའོ།།སྐྱེ་བ་ན་ཡང་མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ན་སྔ་མ་དེའི་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དངོས་པོ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་ཆུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྲུས་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་བླ་སྟེ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདོད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་རང་རིག་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ངེས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་མེ་དང་ཆུར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་གོམས་པ་མེད་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས པ་མེད་པ་དེ་བས་ན།དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གོམས་པ་ཡོད་ཅིང་གསོལ་བ་ཅན་ཐོབ་པ་ན་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།གལ་ཏེ་སྔར་གཟུང་བའི་དོན་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ།
“非”等答:二者謂現為火及現為燒等。雖現為火亦趣入無事,然不現為燒等。即說”于無火”等。由彼是事依故,謂生燒煮等義作用境知。 生時亦唯無欺,若由如是趣入亦生如所欲趣入義時,是前彼無欺性,即彼是量非錯亂義。由事唯爾因故者,由是燒煮等義因故,何火即作燒煮等,何水即作浴飲等,由事是能作用相故。 若謂夢中亦有如說義無欺耶?于彼亦有事善,未睡位亦無他事安立因。若謂夢知成量,由許故無過。若爾云何說非量耶?由思是錯亂故。 故能作用境現量由無錯亂因故,成量性自體,由自證斷定。如所斷定於彼生決定,如是由自是量,故非無窮。 初現火水知雖無串習時由自相續量性所取,然由有錯亂因故無生決定力,故於彼由后量趣入安立為量,如是從他是量。彼亦有串習得除遣時從自,如前所說。 故如是現量由自他是量,比量由自是量而住。若”前所取義后”等是依剎那性諍。
།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་གཅིག་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ འཇིག་རྟེན་དག་དོན་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མའི་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་སྔ་ཕྱི་དག་གི་དོན་དམ་པར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུའི་ཡོད་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མའོ།།དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་སྔ་མ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པའི་དུས་ཉིད་ན་དེ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་སྔར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མེད་པར་དེའི་ངོ་བོ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་གཟུང་བ་ཡིན། །རང་ཉིད་ནུས་པ་མེད་ན་ནི། །གཞན་གྱིས་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་པར་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་མི་སྲིད་པ་དེ་བས་ན་སྔར་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་སྔར་ཡང་ངོ་།།དང་པོ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་དོན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཏེ། དང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་ན་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་ཆ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ མཚན་ཡོད་ན་ནི་ངེས་པ་ཙམ་གཞན་ལས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།
以”非”等答。此說由是了知一相因故,世間決定前後義為一,隨順彼而如是安立,由量安立是言說性故。 雖勝義中前後量境各異,然非無如說過失。故說”如是后”等,由無前量境則無故者,由前量境是后量境因故。無因不應有果,由應成無因故。“彼亦”者謂后量。“是彼境者”謂是前量境,假說,由於果亦假說因故。 若然由后量趣入,前量於後量趣入時是量,前非是量。無彼體不能作。如童受說: “一切量由自,許是量性者, 自若無能力,他不能作故。” 故說”是故”,由無前量境不可有後量境故,由先成事故,即由作用境知前亦是。初即是量,由初知是後作用境知因亦是量,由彼亦是事境故。 若不爾,彼是無事境者,如是知不成後知因。即說”由從彼趣入作用故”,“從彼”謂從初知,由初知是後作用境知因故義。 此說知從自因生時生為量自性,由事無分故。然有錯亂因時從他說唯決定。
།གལ་ཏེ་དེའི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྔ་མ་ཚད་མ་ཡིན་འོ་ན་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཚད་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་ཚད་མས་གཟུང་བའི་དོན་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་དེའི་རིགས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཡུལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་དྲུག་པའི་ བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་གང་ཡིན་པའི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་མི་སླུ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རིགས་པས་མཐའ་གཏུགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་སླུ་བ་དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་ པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ཉིད་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་གྱི་མི་འདོད་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལས་ནི་མི་འདོད་པ་དང་ཡང་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་དག་གིས་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིའི་ངེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་སྙམ་པས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེའི་ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇུག་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་གགས་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་གགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་ཕྲད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་ཚད་མ་ ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་ནུས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་ལ་ལར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལ་ལར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་སོ།
若由是后量因故前是量者,如何安立說所知是內的量?故說”由無外境”等,量所斷定義境者,謂有初量所取義為因時,其類于作用時生境者是量所斷定義境。此亦是第六合。 彼非前知無欺是后量因,由無成立外境故。勝義無欺無差別者,由二俱安立是究竟理故。 若謂疑及邪知亦有時趣入不欺于義,故彼亦應成量耶?說”無欺彼彼”等,決定者,非謂唯與所欲義會,然是與欲會非不欲。從疑等知亦與不欲會。 他許與欲會是此決定故,說”若士夫”等。“彼量”等是宗義。雖與欲會是決定義善,然亦無過耶?說”雖有趣入”等,當補”若無遍作因”。疑知等無遍作因亦無會。 若與欲義會是無欺,彼亦是量性者,則如是異量是量性,及非一切量有彼,如是安立非遍。故說”能會是量性”,彼亦或由欲無欺果門了知,或由彼相遍故。
།སྔར་མི་སླུ་བ་ ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ད་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ན་འགལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན།མི་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཚད་མར་ངེས་པར་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་སྒྲ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ནི་འགྱུར་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ཡོད་ན་སྒྲས་བསླང་བའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡང་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཁྱབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་འདིས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྒྲས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྒྲ་གཞན་བརྗོད་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དང་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྐབས་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མེད་པ་ན་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་བཅས་པ་ལས་ཞེས་བསམས་པའོ།།མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། འདེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའོ།
前說無欺是量性,今說能力,如何無相違過失?故說”彼能即是此無欺”,由是無欺因故說為無欺。若爾,如何說住于能作用是無欺?由是無欺決定知因故。如我等前所說。 于外境定聲為量已,說”若”等。“彼彼”者,無欺非有于聲生,由外境與聲無彼體及從彼生相系屬故。非彼體,由自性異故。亦非從彼生,由無義亦有故。 若許聲生非量性耶?說”許”,聲生非他量,由是比量故。如是有聲時,聲所發知及聲所遍發知是量,由是彼因故,聲亦說為量。 以”非無遍”等答。故此說欲說聲說為量性。若從錯亂余欲說聲說他可有,然于彼彼欲說所生聲有差別性。彼亦由義處等能了知者,由欲說差別及差別無定時,推度欲說義總。 “從瓶分別知”者,意謂從有分別瓶知。“相錯亂”者,謂量無欺知之總相是錯亂,由雖有分別知無欺,然未許量故。如是余亦不成。 以”舉”等聲取相應及分別等。“所取能取”者是非量性因。
།ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁ་དོག་ལ་དམིགས་པ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ ཉིད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གསལ་བ་གྲོགས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གྲོགས་གཞན་དམིགས་པ་ན་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་གཟུང་བ་ལ་འདེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བུམ་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཚད་མའི་སྒྲ་དང་པོ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་མི་སླུ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད ཅན་ཤེས་པ།།ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའིའོ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆོད་པའོ། །དེ་ཡང་བླང་བར་བྱེད་པ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དག་ལ་ལེན་པ་དང་དོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཆོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚད་མ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བརྗོད དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་དེས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།།ཚད་མ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པས་བླང་བར་ བྱ་བའི་དོན་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་དང་བདག་དང་ཡིད་དང་དེ་དག་ཕྲད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་ པས་སོ།།དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།
如眼識由住處差別所差別,緣色時,如所取相而生”瓶”言念分別知。如是執自相有體時生”有性”言,斷定無伴明瞭時生”一”言,緣余伴時生”二”等言,依上方分所生事取時生”舉”言。 是故瓶及有性等境諸知,由取所取故非量。此說:“量無欺知”中,量聲初能量是量,此是系屬義。故以未了義即是了者及無欺為相,故無太過失。 于”量無欺知”相中說知者,若問”何故”等,是問決定因。“如是相”者,謂具未了義及無欺。“士夫義”名所有者,說為彼。 “斷”者謂遮斷。彼于所取所舍是取捨相。“無斷”者,唯依量非由余因斷,如了所量。彼亦說”差別”,必然是差別,由彼行故名差別。有量必然了所量,由無異量故。非斷果,由遍作可有故。 于彼以”斷果知所取義已”等釋。“根等”之等聲,取義、我、意及彼會。“唯由彼有”者,謂由根等有唯無待境了。故意謂常趣入。
།ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དོར་བའོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་དང་འདི་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བསམ་པ་དང་ཡུལ་དེར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དག་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཚད་མ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཏེ། ཚད་མའི་སྟོབས་ ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ནི་དང་པོའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དང་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་བློ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་སེར་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བློ་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟློག་པ་རྗོད་པར བྱེད་པའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ནིའོ། །ཆོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔྱོད་པ་པའི་གཞུང་ལ་དོགས་པས་བསུ་བའོ། །བརྗོད་ པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རིག་བྱེད་པའི་ངག་གི་ཡུལ་ལའོ། །གྲུབ་པའི་སྒྲ་དོན་ཐ་དད་པར་བྱས་ནས་མངོན་པར་གསལ་བའམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའོ། །སྒྲ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ པར་བྱ་སྟེ།རྟག་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་འདིར་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ཆན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཚད་མ་དག་ནི་རང་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྨྲས་ཀྱི། གྲུབ་པའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་རང་ལས་ཚད་མ་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ།
“如理”者,謂取應取、舍應舍。思者,謂心念”當作此此”。根等非先起思而趣入。故初知是趣入因,非根等。 思及趣境等我亦能趣入耶?誠然,雖爾,異彼餘量由彼力生,由從量力生故。故彼非初趣入支。量所見義境彼等是彼境。 故由非未了義即了者故,初知即是量,由是初趣入支故,由執未了義故。故於”覺”等中,“彼”者謂覺與境相似性。“此是青知,此是黃知”,是于別義差別。 雖無領受體差別者,謂領受體中,覺于別境除與境相似性外無差別。“此果”者謂了境。“雖有彼亦有時”者,說遮遣。“彼”者謂與境相似性。“彼”者謂了境。由無斷故,不待他與境相似性是果安立依。 以”說”等迎疑于勝論宗。“于說境”者,謂于吠陀語境。分別已成聲義差別,以”顯現或生”等分別,從他生定是顯現。應知”聲已成”是顯現,此以常論宗為喻。由”飯已成”知是生。 他說量唯由自是量,豈非無已成聲相應耶?如是由”由自是量性”必當補出。
།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་ཁོང་ནས་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཅི་ངེས་པའམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་གྲུབ་པ་སྐྱེ་བའི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚད་མའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚད་མ་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚད་མའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་གཉིས་པའོ།།ཚད་མ་དང་དེར་སྣང་བདག་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་པས་སོ།།བསྟན་བཅོས་ནི་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། རང་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ངེས་པ་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་དེས་ཚད་མ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གཞན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ།།ངོ་བོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེ་ན་ངོ་བོ་དེ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་ངོ་བོས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ཚད་མ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན་གཞན་ལས་ཚད་མར་རྟོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་ཀུན་ནས་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་མེད་པར་ཀུན་ནས་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། ལོག་པ་ཉིད་རྒྱུ་ངེས་པ་ནི། །སྐྱེས་བུ་དག་ལ་རྣམ་པར་གནས། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ངག་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འདིར་བསལ བ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན།འོ་ན་ཚད་མར་ཡང་དེ་མི་འགྱུར་རོ།
若先補出”已成”聲時,如是當分別;若不補出時,說”由自是量性”,意謂當說是定或生。 若聲已成說生時,遮量從他因生,由說自體自性生量故。為顯知生非成量體因及非未生故,說”先非生”等。“于生未生位”者是第二七聲。 量及似量生時無定取差別者,應知謂無串習。“彼所說亦”者,謂勝論師。論為除愚,由自定量性時無量境愚。 “違自說”者,謂作相時,由彼相語應表量故,當許由他是量。以”彼體”等顯彼,此與”若作相”相連。何故作?由彼體,謂由說相體。由他,謂由所了知量故。“彼亦非理”者,由如是許則成由他覺量故。 “由無倒義因遍說”等中,倒義因謂貪嗔等。由無彼遍說宣說故。如說: “倒性因定住, 于諸補特伽羅。 應思補特伽羅, 所作語倒義。 吠陀非士夫作, 故此是量性。” 若謂由非士夫作性唯遮非量,非成量性耶?則亦不成量。
།གལ་ཏེ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ།།རང་རིག་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ན་དཔྱོད་པ་པ་རང་རིག་པ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ མྱོང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དག་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྟོན་ པའོ།།གལ་ཏེ་གཟུང་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དེ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །གོམས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཐོང་བའོ། །སྐབས་ནི་གནས་སྐབས་སོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་དོན་གཞན་ཉེ་བ་དང་དེར་འཕྲོད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །འཇུག་པ་ལས་སྔར་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་དེ་སྟོན་པའོ། །ལྷག་ མ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ།།ཚད་མ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མ་དང་ནི་ཐ་སྙད་རྣམས། །དེས་བྱས་པ་ནི་རབ་གྲགས་ན། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡི། །དགོས་པ་དག་ནི་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།གཞན་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པས་འདི་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གཞན་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཡང་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་འདིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་མཚན་ཉིད་གཞན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།
若謂二者皆成不可能,則由不應理故是量性,汝等不應理亦由義了知故,應成由他是量。應許自證,然勝論師亦不許自證。 “彼雖是所取”者謂量性,由知無分故成自證時,意謂成一切體。然雖可取,如領受時非定。故於彼現量非量性。由生量后定故,現量于所取相是量性。 以”然于所取相”等顯彼。若取相等,於何定因何?說”雖見無差別”等。所求謂彼欲求性。串習謂數數見。位謂狀態。等聲取彼無錯亂余義近及彼相順境時等。 應知”由言說量性,趣入前”。“從顯示正知表相法相論”者,配釋為:顯示正知表相法,說彼相體即論。或正知表相即正無倒法,彼說。余如前。 “量極成性”等,如說: “量及言說等, 彼作極成時, 說量相之義, 不知有何用。” 于”未知義明亦”等中,“余相二”者,謂世間言說說”此是一,此是異二種”。或”無餘”顯遍,余相二亦不可作,由此遍二量故。
།དེ་སྐད་འདི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེ དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མོད། དོན་གྱི་སྒྲས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དོན་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མི་ཤེས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིའོ། །དོན་བྱེད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ པ་དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དོན་འདི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་དང་དེ་ལས་ལོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་མ་ ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པ་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་མེད་དེ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྤྱི་ཁས་བླངས་ནས་ ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་སྒྲ་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་བའི་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཇུག་པ་དང་དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོའི་གཞན་སེལ་བ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ རྟོགས་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།།དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།
如是將顯示此是第二共相。“未知義”之解釋是事物真實性。“彼彼”者,謂具未知義明相之量性。若謂僅說”未知明”即足,何須”義”字?故說”說義”。“彼未知”者,謂第二月等。 “由非義故”中,義謂能作用,第二月等非所成義作用。“遮境性”者,謂無境。由”作用亦”顯示未知義有無性,如是將顯示此未知義明聲義是所欲。 “現量未取性之共”者,謂異共置心而隨結合。“離彼彼”顯示離彼類一切遮遣。“如所見遍知差別境性”者,謂現量如所遍斷自相境性,由說彼故。此說無外共相。 說”許共亦未了”等。于”聲自性無常性”中,意謂:先聲為有法應現量了知,不爾成所依不成因。如是意謂聲自性無異無常性亦所取。 “定”等之等聲取趣入及彼勤等。“先已說”者,謂第一品觀察遮余品中。若許未了自相知是量時,則不能作用無境之不見應非量性,由無境性故,由無了未了自相故。
།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།འདི་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདིས་སྔར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་མི་དམིགས་པས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ ནི་མེད་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེས་དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་དེས་དབེན་ཞིང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་དེས་དབེན་ པའི་ངོ་བོར་རོ།།ཕྱོགས་འདི་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ། གང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཟུང་ངོ་། ། ནམ་མཁའི་རྒྱུས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མེད་དོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་པོས་སྐྱེས་བུའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གློ་བུར་བར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེས་ ནི་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གགས་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེར་རུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ།
以”於此亦”等作答。以”此此無”之理,先由不見未了自相而了知時,于彼不見有未知義境性。 “唯自相無性”等顯示彼,由了知瓶等能作用所遮無性故,勝義不見亦是自相所依性。由自相是所遮故,此顯無境性。 “離彼方位等”等顯非,謂離瓶等所遮而無。彼境謂方位等。離彼體謂離瓶等所遮體。此方唯明顯是自相境性。 《量理論釋》第四十二品: “於何遮虛空等”等之等聲取遮我等。“虛空因空”者,謂離虛空事物之因。“彼分別智性”者,謂緣虛空作”虛空無”之分別智即是所依,由非外事因性即是所成故。 “了者士夫所成義”者,謂四聖諦相。“驟爾亦”者,謂無因,由無因則處時自性定不應理故。 于”由何能成”等中,應視為”由彼得彼”若無聞等。世尊無倒量效能成所勤即名為彼。量效能成亦當說。 “自性因”者,由彼能成所勤因故,由彼應得果可生是所比故,此是自性因,由比度可性故。
།ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཡིས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ ཕྱིར།།དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་ནུས་མོད་ཀྱི། ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་རྟོགས་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། །སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ངེས་པས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་ དུ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྤྱིར་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཅན་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ནི། ཚད་མར་ གྱུར་པ་སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ།།འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་གང་གིས་དང་པོར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཅན་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྟོན་པ་པོ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོན་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། རང་རྟོགས་རྗེས་སུ འབྲང་བས་ནི།།ཇི་ཙམ་ཞིག་ནི་རྟོགས་པར་ནུས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འདིར་ཡང་། བླང་བྱ་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་ཅན། །དེ་བཤད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས། ནམ་ མཁའ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དངོས་པོ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དུས་གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྔ་ན་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་།ཞིག་ནས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
“由因聚生果, 所有比量者, 不待余義故, 說彼為自性。” 世尊亦是量效能成無倒所勤者。由無定世尊所勤性之量故,因有疑未成。能成所勤有可能者,得果亦可能,無差別僅能爾許,然不能了知顯示量性。 此過非有,此中亦非欲由士夫定量效能成所勤,然于總所勤性有害量非有。故量效能成無倒所勤可能者即是我等世尊。即彼贊曰:“敬禮善逝救護者,成量師主利眾欲。” 餘者說:由誰最初以量無欺及無違顯示蘊界處等一切事物自共相差別種種者,由彼師以量效能成所勤成果推度。未現見而顯示一切無違量不可能。 “隨自所了知, 唯能了爾許。” 此中亦當說: “所取彼因隱, 說彼實為難。” “如是虛空等遍性”者,勝論師許虛空是遍性等功德。配釋為”亦無見事境”。何時耶?說”事前無及壞已無位”,義謂事前無位及壞已無位。
།མེ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་དེ་མཐོང་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གཞན་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤོལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །དེ་དང་ ནི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུའོ། །གསུམ་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་བ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་བ་ལང་རྟ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་ཉིད་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གསུམ་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཞན་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་སོ། །གནས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །བྱེད་པ་ནི་དབང་པོའོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚིག་གི་དོན་སྣ་ ཚོགས་པ་རྩོམ་པར་ནུས་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའོ།།ལུས་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་གིས་ན་གཞན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་འགྱུར་ཞེ་ན་གང་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།
“如見火”者,由火及見火無常性他亦許故,是所立能立隨行喻。“自性因”者,由知無常性唯是無常境因性故。“將次第”者,謂將次第作。 “彼與彼相應性”中,“彼”謂無能益。配釋為”彼與非所益法不應施設”。云何施設?說”與彼相應性”,謂與所益法相應性。此第三配于如是相。 “某與某”者,如牛非與馬相應。若於應施設彼相應性遍以所益能益體性,由此中無彼故是能遍不見。由無此能成量故是無量者。彼事即無量性。 誰有無常自性成就、自性成就量者,即名為彼。由”住已趣入故”等安立能成自在三量。由身根等他時住已趣入故。身謂有情身,處謂器世間,作用謂根。 具殊勝者,謂誰有能造種種語義之智,即是具殊勝智士夫。凡有彼等先行者,即名為彼。意謂彼士夫即是自在。 “身處作用”中”世間”為第六格。由身處作用攝一切世間故是遍立。故若問何故他如瓶等成喻?說”于有邪解者”。
།དེ་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། གང་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་བློ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་དང་བྱེད་པ་ ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།འདོད་པ་གྲུབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་ སོང་བ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་པའི་ དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལ་ལྟོས་ནས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།།སེམས་རྣམས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། དངོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕན་ཚུན་བདག་པོ་ཉིད་དུ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་དང་ཆོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ བརྒྱུད་པས་སོ།།སེམས་པ་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྲངས་ཅན་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྨོས་སོ། །དབང་ཕྱུག་ཏུ་མངོན་བར་འདོད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །དེས་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བྱར་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དང་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གྲོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་གྲོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་རྟག་པའི་བློས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་འདིའི་དཔེ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།
如是非遍立,然唯立具殊勝智士夫加持先行為他未了知者,由瓶等有如所說能成法故非立彼等。 “彼等余能成”者,謂能成自在等,即無心者是有士夫及智先行者,如瓶等。身作用等亦是無心,如是等。 “成所欲”此經釋為”成立於成”。當唯士夫加持先行不待常性等差別為所立時,即是成立於成。 即說”直接或間接”等。“一切有情”者,于”身處作用等”是關係及思差別關係的第六格。“身處作用等”亦是第六格,繫於”由成就故”之語。 義謂有情之身處作用等,由與一切有情相關之思差別成就故。云何思差別?說”直接”等,謂無間隔相互主性而轉時為直接,依間隔性為間接。 由數論許思非智相故,為遣彼而說智相。無待于異於所許自在之能益者。由彼不可成殊勝性故,以”常一”等說無待余伴。 義謂若無待余伴常士夫智加持先行為所立。“喻不成”此經釋為”喻空所立”。
།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྐྱེས་བུ་མི་རྟག་པས་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའི་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ནི་གང་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་དེའི་དཔེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ དབང་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདིས་ནི་སྦྱོར་བ་བར་མའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུའི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་ནས། ད་ནི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། ། དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་གཅིག་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་གགས་བྱ བར་མི་ནུས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་སྡོད་ཅིང་སྡོད་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ནའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྱེད་པ་དང་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ ལ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་འདོད་ན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
以”如是”等分別彼。“如是士夫”者,謂具無待他能益等。由見無常士夫加持瓶等之趣入故。此說”住已趣入”之比量中喻空所立。 如是配釋”宮殿等成就非由如是士夫加持力”。此說中比量喻空所立。“如是士夫加持等”亦配”非”字。此說第三比量喻空所立。 如是首先說無待他益士夫智先行性喻不成已,今說一士夫差別智先行性,說”於一切”等,謂於一切瓶等。故一士夫智先行性不成。 若謂雖是多士夫加行,然其中一為主,許彼即是自在。說”于加行等”,由一切不能得餘位者皆是主故。 為明此義,說”一切于彼加行時”等。“于彼加行”謂為成彼果而加行。“如是相士夫”謂自在。如是則自在亦住已趣入身等。等字攝作用及處。 “如是相余士夫加持”者,自身不定。若於彼亦許能加持者,則彼能加持者不定。若於彼復許余能加持者,則成無窮過。
།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ནས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་གིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྡོད་ནས་འཇུག་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་ཕྱུག་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་ཅིག་ཅར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྟག་པར་རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཉེས་པ་གཞན་འདིར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་དངོས་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་རང་ཉིད་ཀྱི་དང་དེས་ནི་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ།།སྒོ་ཁང་ནི་སྒོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེའི་བྱེད་པ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་གང་གིས་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དེ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་ངོ་། །གང་ལས་རི་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྐད་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདྲ་བའི་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་དང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་གལ་ཏེ་ལུས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེའོ། ། ཅི་འདྲ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་དང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་གཟུང་ངོ་། །རྫས་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ནི་དུ་བའོ། །གང་ཁོ་ན་མེ་ལས་སྐྱེ་བའི ཆོས་དེ་ལ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་དོ།
這是一段關於邏輯推理的古代佛教論著翻譯。我將為您直譯如下: 如是,首先解釋了”暫住而入”這一因不定性之後,爲了說明”能作所作”這一因也是不定的,由於有無窮過失的緣故,具有如是相的補特伽羅的加持,即自在天作諸事業並非如此,此因對自身也非不定。 彼既非暫住而入等,此自在天是恒常趣入。因此,由於對彼無有因的趣入性,故思維何以非不定。 關於”對一切果”,若承許非次第作者,則將同時生果。若是恒常次第作者,又將如何?此中將有其他過失。 “由於自性損減”是指若不承許一切處作用,則將損減實體性。 又,關於”其他”等,暫住而入等因不成立。由於無遍攝故亦是不定,即由於所立與能立無遍攝關係故為不定。先前已由自身及彼完全顯示不定。 門廊是門的差別。雖未見彼作用,即雖未見造作宮殿等,由於山等處無如是相的形狀,故為不成。 如是對暫住而入等亦當說,即若身與作用等有如是暫住而入及具前行心的能作所作,則應如是,然實無有。 “如是成就”與下文所說的”佈設等”相連。“形狀差別等差異”中的”等”字包含暫住而入及能作所作。 青色實體的差別即煙。唯從火生之法,其與他不共之法即為青性。
།དེ་བས་ན་སྤྱི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ ཏོ།།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རི་བོ་ ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བཤད་པ་ནི་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་བུམ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། ། རིགས་ཀྱི་སྤྱི་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་སྤྱི་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངག་ཕྱོགས་པ་དང་འོད་ཟེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་སྤྱི་ཡིན་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུའོ།།སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འུག་པ་པ་གཟུང་ངོ་། །སེམས་མེད་སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་ངོ་། ། བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་དང་ནང གི་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཡང་གི་སྒྲ་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།
我將為您直譯這段文字: 因此,以”如是共相”等說明由於無遍攝故因亦不定的內容,是作為結論。以”若復”等顯示不成立性。 “彼形狀差別”是指宮殿等為人所造作而聞名者。“彼果性”即人之果性。同樣,對於暫住而入等差別,如織機等,于山等處亦無有,應如是配釋。 “彼所作”的解釋即”陶師所作”。若以共相為因而遍計差別,則是”果等似破”之詭辯。若瓶之所作性為因,彼于聲上不存在,因為他法於他處不存在故。 “若共相為因”是指僅形狀等。若差別為因則不成立。種類差別即實體差別。“取種類共相故”即取形狀共相故。 “語等”即語方向、光明等。“牛性故”即牛聲所詮性故。“彼一切為不成立性及不定性”即若差別為因則不成立,若共相則不定。 “數論等”之”等”字攝取烏鴉派。“無心等”之”等”字攝取”樂等非內故”。 應配釋為:智與樂等法性,從無常性等因推論無心等所立之考察。例如,智與樂等由於無常性故、具生性故,是無心及非內,如色等。 “又”字應以他序配釋,即”由無常等故又”中的”又”字應與”具心又”相配。
།ཤུན་ལྤགས་ཐམས་ཅད་བཤུས་ན་འཆི་བའི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཤིང་རྣམས་སེམས་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་གཏན་དུ་འཇིག་པ་ཅན་གྱིས་འཇིག་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་ གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ནུབ་པ་ཙམ་མོ། །གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གཏན་དུ་འཇིག་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ བཟུང་བ་ནི་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁས་བླངས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པའི་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་ན་རྒོལ་བ་བྱེ་བྲག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྤྱི་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་གནས་པ་ཡོད་ ན་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྤྱི་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྲ་དང་བུམ་པ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་བྱས་པ་ཉིད་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ནི་གསལ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྤྱི་གྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་སོ། །ཤུན་ལྤགས་བཤུས་པས་འཆི་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཤིང་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཆི་བ་ནི་མ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་ན་ཡང་སེམས་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྐམས་པ་ཙམ་ཉིད་འཆི་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཤིང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འཆི་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་འཇུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་སྐམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ སྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའི་བརྗོད་པ་འདི་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཞིག་བསྐམས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སེམས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
關於”由剝去一切樹皮而死的因”這一論證樹木具有心識的推理,也是一種考察。這是語義。 “如是諸佛教徒等”是指他們承許永久性毀滅的毀滅。 關於”自他所許無常義”,自許無常義是數論派的僅消失,他許則是佛教徒的永久毀滅。“隨應”是指若取自許無常義則對他不成立,若承許他許則對自不成立。 若以無常共相為因,而論者遍計差別,則成詭辯,故說”與果等”等。 “由共相不成故”是指若數論派所遍計的無常性差別與佛教徒所遍計者互相成立時,若由明顯差別而有兩種無常性差別存在,則應成立以此為所依的共相。如聲與瓶皆是所作,則彼等之所作性成為共相因。此中由於明顯性itself不成立,如何能成立以此為所依的共相? 這在《量決定論》中已廣說。因此說”應從《量決定論》中了知”。 所說”由剝皮而死故”也不成立,故說”于諸樹”等。于諸樹等否定相的死亡不成立。即使成立,由於心識也成立,能立則無義。 若謂僅枯萎即是死亡,而彼于諸樹存在,故說”死聲”等。“若不轉”是指雖有”乾肉等上不轉幹”的承許說法,然而具枯萎者有心識的遍攝關係不成立,因為無能害反面的量故。
།འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་རྟེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་སྒྲའི་བྱས་ པ་ཉིད་དམ་འོན་ཏེ་བུམ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེའོ།།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དག་གིས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ལུས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཐོགས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།འདིའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའིའོ། །དེའི་རྫས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕྱོགས་དང་བདག་དང་དུས་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཚད་ཚིག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ ལུས་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཕན་ཚུན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེག་བྱ་དང་ཚད་ལ་སྟེ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲའི་དོན་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་གཉི་གས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་རེག་བྱ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་རོ། །འགལ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པས་ཁྱབ་པའོ། །སྒྲ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། ། གང་ལ་ཡང་དོན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྲ་མོ་རྭ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ་གླང་པོའི་ཕྲུག་གུའི་ཁྱད་པར་ལ་རྭ་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བ་ལང་ཉིད་ལག་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བ་ལང་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གྲགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གྲགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་རྫས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་ཉིད་ འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།བ་ལང་གི་རིགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཐ་དད་པའི་སྨྲ་པའི་གཞུང་གིས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །རིགས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
“由具關係的差別所依”是指是否欲說聲的所作性或瓶的所作性。 “虛空功德性等”之”等”字攝取以實有和合分別所生性等。“身等能立”之”等”字攝取有礙性等。 “此亦”是指勝論派的。其實體有二種:方位、我、時間、虛空等是遍行者,地等是非遍行者。其定義之義即是有身者。 “于互許境”是指于觸及量,即于義不是不成立。有身聲義欲說觸為相者不是不成立,因為是所欲說故。 即此說”二者”等,應轉變分別為觸是能立。相違是由所立相反而遍攝。應知”僅由聲錯亂,能立無過失”。 若問於何處義錯亂而聲無錯亂?故說”譬如”等。應配釋為證成花牛具角,或於小象差別上說具角。 “由牛性及具足性故”依次是因。關於此二因的義,故說”依次由行走故”等。 “非欲說牛聲等所詮性之共許”是指不許種類差別者,由共許的形狀差別所限定的實體上轉起牛等聲。彼等非欲說牛等所詮性,即非欲說由形狀差別所限定的實體。若欲說彼,則義非錯亂。 “牛種類耶”是依種類差別論者的宗義如是說。若欲說種類則義無錯亂。
།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲགས་པས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བ་ལང་ཉིད་དང་གླང་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་ སྒྲ་དག་གིས་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲགས་པས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་བ་བཟུང་ནས་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡང་དེའི་རིགས་ཏེ་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་ བས་ན་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བ་ལང་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་བཤད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། །འཁྲུལ་པར་ བྱེད་པ་ནི་རྭ་མེད་པའི་མི་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའིའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གྲགས་པས་ངེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་ཉིད་དེ་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ ལ་སོགས་པའོ།།དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དག་ལ་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེ་གང་དག་གི་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ལ་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་དང་འདྲ་བའི་དོན་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་ བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་ འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བ་ལང་གི་སྒྲ་དང་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པ་ པོ་འདི་སྐྱེས་བུ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།
“然由共許決定故”是指即使牛性與象性之聲欲表達行走和具足之關係,然由共許決定故,取行走和具足之關係而轉起牛與象聲時,于其種類即牛與象種類亦無錯亂。 因為于”由行走故是牛”之表述中,由極為共許故,牛聲安立於牛上。同樣象聲亦是如此。此說明聲無錯亂。 “所欲說義亦”是指行走和具足之關係。成為錯亂是因為于無角之人上亦轉起故。 關於”由欲說彼義”等,是指由欲說行走等義而施設牛性等聲者。 “即使無錯亂”是指即使由共許決定故聲無錯亂,然於此聲非因。若問是什麼?是義本身,即具行走和具足關係之相。彼亦是錯亂,因為于異品上亦轉起故。 如是相即牛性等。“如是”是指于欲說行走等義。 若於牛聲與象聲上顯示具牛與象之行走和具足關係之差別時,由聲與義無錯亂故是能知因。若僅行走和具足關係為因時,由彼於人上亦有故,由自因緣所施設之聲於人上亦應成,如是則聲亦錯亂。 因此說”所欲說”等。欲說行走等共相為聲義,而非差別。所欲說義之共相相亦存在於人上。然而牛聲與象聲不存在於人上。此說者於人上亦不欲牛等聲,因為于牛等境上顯示行走等共相故。
།སྤྱི་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་འདི་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཇི་ ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་དང་གླང་པོའི་སྒྲ་དག་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་རྒྱུ་མཚན་རུང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །སྨྲ་བ་པོ་དེ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ན་ཡང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་འགྲོ་ བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་སྤྱི་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན་ཡང་སྒྲ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཁྱད་པར་ལ་སྒྲ་དོན་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པ་ནི་སྤྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ སྤྱིའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་འཆད་པ་པོ་འདོད་པའི་དོན་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ལ་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྒྱུར་འདོད་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལའོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་བཟློག་པ་ན་ཅི་རིགས་པར་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྙེད་ པའོ།།རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་ པོ་གཞན་ཡང་ཐག་ཉེ་བ་དེ་ལྟར་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་ལྡོག་པས་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།
若共相欲說為聲義,而彼於他處亦有,然由彼為因之聲於此不轉起,則如何獲得彼?故說”彼”等。 牛與象聲雖非行走等共相之合理因,然由說者不善言詞故如是說。即使說者如是說,然彼牛等聲不成為表達彼行走等共相之共許。因此,即使共相隨行於人等他處,然聲不隨之故無錯亂。 如是已說,於差別上聲義相應之共許,即使施設為共相,由共相力亦不能於一切處轉起,即使非作者亦如是成為作者,如是則聲無錯亂而說者所欲義是錯亂。 “于許自在天為作者時,示能害量即許為因”是指即使非作者然欲許為作者時。“能遍不可得”是指由作者非有位差別性遍故。另一方亦同樣非作者性。 應知此所示所遍與能遍之體性,于能遍不可得等上,反轉時隨應無能害量。 成為自性之殊勝是能生果。“未得”即未獲。 無因則無果是返遮,由彼常住故於自在天非有,如是則無返遮。 若許由僅隨行即成因果事,故說”於事物”等。于彼其他事物亦鄰近,如是則成疑,由返遮則成決定。
།དེ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་འདི་ནི་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་ པའི་ཚོགས་པ་འདི་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཡུལ་ལམ་དུས་དེ་ཉིད་ལ་ཚོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་མེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྩལ་བ་ན་བསྩལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །དེ་མེད་ན་སྟེ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་ དེ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར། འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན། གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་མེད་ན་ཡང་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་མེད་པར་འགྱུར་ན།ཚོགས་པ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་ པའི་རྗེས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལྗང་བུ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་ཞིག འབྲས་བུ་གང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཞིག་འབྲས་བུ་གང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ན་དེ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ལན་ འདེབས་པར་བྱེད་དོ།
故說”然彼”等。譬如,所欲為果之煙等,於火與柴等聚合鄰近時有,且成為現量所緣。又于彼處或時,即使尋求彼聚合之外任何火等其他,雖有除彼尋求外之功能。 無彼,即無彼顯現時無,則了知為彼之果。若非如是,果轉起時何故無因則無?若許轉起,則于無象馬等事物時亦無彼,疑惑相等。 然非如是,若由無象馬等事物故無彼,則聚合亦不生具聚合之煙等,因為彼無象馬等故。 “因果事之能立隨行與返遮隨成無”是指既是因果事之能立又是隨行與返遮,此為差別攝。因果事言說之能立亦此處說為因果事之能立。若非如是,則所立與能立無差別。 “若地等從不生苗芽位”等,是確定非剎那後作詰難,故於”若某生某果之差別”等之論式是不定。即于所說”若某生某果之差別時,從不生位無成為差別自性之殊勝作用者,彼非彼之作者”等論式是不定,因為地等雖離不生位之差別自性,然見為作者故。 由”彼非不定”等依剎那性而作答。
།གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེས་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བསམས་པའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལེགས་བྱས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁྱད་པར་སྐྱེད་ན་ཡང་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བས་ འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པས་འདིར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ ལེགས་པར་བྱས་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་པ་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི། སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། །ཚིག་གི་དོན་ ཡོན་ཏན་ནོ།།ནུས་པ་མེད་ན་ཡང་སྔར་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ལྡན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉི་གའི་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་གང་ཡང་རུང་བའི་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ འདོད་དོ།།ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལས་དེའི་རྒྱུ་ནི་གང་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་གི་དབང་གིས་སྟེང་དང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབད་རྩོལ་ལ སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་རྫས་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
“若地等生殊勝則可見”是指由成為所緣相故。關於”地等善作時”等,即使生差別,由生其他與其他相似故錯亂,因此未決定,故由果門推度,此為攝義。 由”如何”等迎接不定疑,即如同觀察地等,此處亦由眼等善作時見識之差別,故彼是觀察,然為說其他理而安立。 即此說”各各無功能”等。“生具足”是詞義功德。 “無功能亦何故先不生”是指不生位亦何故不生具足?“若彼生業”是指生具足。如是許具足是從二業生或從任一業生。 “彼生具足業何故不作”是指若二位皆無因之差別時,于非俱有位亦何故不作業?若謂由彼時無業因投擲等故。 故說”彼因”等。彼業之因即投擲等。由投擲作用之勤勉差別果投擲,即由何功德差別力而生上方與方向之行。“等”字攝取勤勉等。 若彼等實物亦是業因投擲等之因,則彼亦何故不生,詰難相等。 “非自在天等,無差別故”是指于聚合位亦是無差別自性故之義。
།དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ཚོགས་པ་ན་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཤད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཉི་གའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གང་གི་ཚད་མ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྐང་ཞ་ནི་རྐང་པ་ཞ་བ་ཅན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་འགལ་བ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས པར་ཐལ་བ་ནི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཟློག་པ་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ དེ་ལ་དང་པོ་ལ་ནི་སྙམ་སེམས་པའི་ཚད་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཉིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་སྙམ་སེམས་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་འདོད་པས། དེས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྟོགས་པ་པོས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་མཁྱེན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་དོན་མཁྱེན་པ་ཅན་ཏེ་སྐྱེས་བུའིའོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་པ་འདི་ནི་ཁོ་ནའོ། །ནད་མེད་པ་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་ཞེས་དེ་ལྟར་སྨན་པའི་ཤེས་པ་ཚོལ་ བར་མི་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་བཤད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ནི་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པའོ།།སྟོན་པ་པོ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་པོ་གང་ལས་སོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།
“即彼說之說返轉相”是指:各各無功能者,聚合時生自性功德者,是無常事物因,如是說之返轉相。于自在天等二位差別亦然。 “如是量性之能立亦無”是指獲得量性之方便不存在之義。 “跛足”是指具跛足者。 “能遍相違可得”是指于彼能立勤勉有時,由彼能立遍故,見與彼相違無能立故。 應知一者相違俱存過,於一切相違能立相之不可得上,反轉時是能害量。 若由具遍知所知無餘之智,或由具勤勉義境之智故是量性,則于初者雖有思量,然此成量非所許,唯是第二。 故欲示由示思量于彼而因不成,故說”彼說”等。 了知者勤勉補特伽羅義是四諦。“具彼智”是指具勤勉義智,即補特伽羅之。“他”唯指此醫師。不尋求醫師知或不知無病之智。 “因不可得”是指欲勤勉說彼者,于尋求彼境智是因故。於一切因不可得上,果無因性過,反轉時是能害量。 “隨順彼”是指隨順顯示苦寂滅方便。“從何說者”是指從何解說者。“彼境智”是指以苦寂滅方便為境。彼亦唯應尋求有,非由補特伽羅決定,因彼不可知故。
།དེ་སྐད་དུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དམ་བཅས་པར་བྱེད་པས་ན་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་རུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དཔྱད་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདིར་དམ་བཅའ་བར་འདོད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། དེའི་སྲིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་ པ།།ཁོ་བོའི་གང་ལ་ཉེར་མཁོ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་འདིས་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འགྲེལ་པ་མཛད་པས། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་ཡིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འཆད་པ་ན། དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་པར་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་གཞན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ། ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བ་ཉིད་ནི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི ཡེ་ཤེས་ནི་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ལྟོས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོར་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཐབས་དང་བཅས་པ་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་དང་། ཚོར་ བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །གཙོར་ནི་སྲེད་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ།
論著作者亦於他處說:“補特伽羅若入常,則成無常。” 由立誓故為立宗,即是所立,非解說所立,因彼于能立時極無故。此處欲立”所立智等應觀察”為宗。 “非所立境”亦由”彼數遍知,我何所需”之偈頌分所遮,是第二宗。此處釋論者為說應成故解說。如是,解說”彼數遍知”義時,說”第二宗”。 故於二宗差別,說”若某苦”等。“應尋求他知彼苦寂滅方便之智”是一所立。“于彼非所需之智則非”是第二。 “自性因”是指:尋求彼寂滅方便智即與彼苦惱相關故。“于彼非所需智非所尋求”是第二所立。于彼,尋求彼境智為所需所遍,與彼相違即非所需,此為能遍相違可得。 關於”知苦與集”,由”了知所斷真實”說示知苦諦,由”了知具方便”說示知集諦。色、受、想、行、識五果蘊是苦諦。彼等為因是集諦。主要說愛為集諦。 如是,由”了知所取真實”說示知滅諦。滅諦即斷貪等煩惱。
།ཐབས་དང་བཅས་པའི་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ གྲུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གནོད་པ་ཅན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། དུད་འགྲོའི་རིགས་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་རྒོད་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་གང་དག་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བའམ་ཐོས་པའོ། །རྟོགས་བྱེད་མ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའོ། །བྱ་རྒོད་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཚེའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་དག་ལའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཡང་ཅི་ཞིག་བཞེད་པ་ནའམ། གང་ལའམ། རྣམ་པ་གང་གིས་སམ། ཅིའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ལ་སོགས་པ་ལ་ ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཕན་གདགས་པ་བྱས་པ་དག་ལས་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཕན་གདགས་པའི་ལན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་བཞེད་པ་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཛའ་བོ་དང་དགྲ་བོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའོ། །འདིས་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡོན་ཏན་དག་ལ་འགའ་ཞིག་ཆགས་པས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོམས་པ་ལ་འབད་རྩོལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཡང་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་པ་དེ་བས་ན། ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ། འགའ་ཞིག་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་བཤད་དོ།
由”了知具方便”說示知道諦。知道諦即由修力所成無垢智。 “雖有彼能立”將於下文說示。“全無能害”是指于超越根境無能害故。 “所取語”即應取語。 “空行畜生類”是指除禿鷲外,其他遠見或聞者。“成就母”即空行母。說禿鷲是為近喻義。 “於法輪等”是指如所證法輪宣說時。“等”字攝取安立無畏等。 若問大悲於何所欲?於何?以何相?以何自性而趣入?故說”無待報恩等”。由作利益獲得利養是報恩。“等”字攝取名聞、承事等。無待于彼,故如是說,即趣入欲求有情利益之義。 由於親怨無貪嗔故,於三界所攝一切有情平等。此說大悲為顯示具大境性。 為顯示行相與自性,故說”極”等。彼亦由具無生法性故,欲求極離苦者,無嗔相,故如是說。 若問如何即是串習?故說”由貪功德等”。由於功德有所貪著故串習,即于串習具勤勉。悲亦是殊勝功德,諸聖者許,故由貪功德而趣入悲。 “由有情差別”是指由自性差別,某類如是性者亦成他苦。此說因力。
།རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ནི་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་དག་གིས་བྱེད་པ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། །དེ་བསྙེན་པ་ལས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་ངེས་པར་མ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་དེ་བསྙེན་པ་ལས་དེ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་འདོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་ བྱེད་པའམ་བསྙེན་པ་ལས་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་དེ་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེར་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཤི་ནས་ཀྱང་ངོ་། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་འཕེལ་བའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གལ་ཏེ་བློ་ནི་ལུས་རྟེན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ བློ་འབྱུང་བ་ལས་དོན་གཞན་དག་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་ལ་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བློ་ཡིན་པའམ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལས་སེམས་ནི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཞུང་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་བློ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བློ་ནི་ ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་།འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནུས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ལུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་ནི་ལུས་རྟེན་ཕྱིར། །གོམས་ པ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན།།ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའོ། །འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་གཏན་ནས་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུན་འཆད་པ་མི་འདོད་དེ་གྱུར་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་ཤི་བའི་ལུས་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་བྱ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་དོ།
“緣力”說”他”等,即具悲串習菩薩所作,即于悲決定修習。 “由親近彼”是指雖非彼等決定修習,然與趣入利他者共住,由親近彼而成具德。 “由自欲求”是指非由彼等所作或親近,而是自身欲求彼悲。 若問”由貪功德”與此有何差別?應說:彼是知為功德而趣入,此是不待果報,由自性而欲求悲。 由彼等因串習悲已,死後亦然。“究竟”即增長究竟。 “由智依身故”等,立順世外道前宗。有謂智異於大種,有謂非異。 于異品有二:或智是身一切功德之果,于非異品亦是四大種性身之所成力用。 如說:“地水火風”是真實,從彼生心如醉力,如是說。 此三論文由”智是身功德,如是”等解說。智于功德性、果性、力用性,依次稱為具德身等。 “具智相法”即功德。“如是說”即”由智依身故,無串習成就”如是說之順世外道。 不許死時諸大種永滅斷流,因說變化故,應成不見死身故,于彼亦有變化時應成諸有情無差別故。 若問如何許?故說”然”等。“具作意”即明顯具作意。
།འགལ་བའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་མཚོན་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །མངོན་ པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་དོ།།འཚོ་བའི་གནས་སྐབས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་འཆི་བའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ། །ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པར་ བྱེད་དོ།།རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གང་གིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སད་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པའོ། །རབ་ཏུ་སད་པའི་རྐྱེན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། གགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ཅན་ནོ། །བྱ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དོན་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གང་དག་ལས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་བྱ་བའི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དང་པོས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། བྱ་བའི་ དོན་གྱི་སེམས་གཉིས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ།།ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྔར་གྱུར་པའི་བརྩེ་བ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཅི་འདྲ་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ གོམས་པའི་བརྩེ་བ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་དག་གི་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གཞན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་དུ་གཅོད་པའི་འགོག་པ་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སེམས་རྒྱུན་ ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་གསུམ་པ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་ སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་དག་ལ་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ལུས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློའི་རྟེན་ལུས་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟེན་འགོག་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།
“由違緣”是指由毒、兵器等因。“非明顯具作意”即不明顯具作意。 從活著狀態轉變為異相,即可施設為死亡。 “如隨緣”等,顯示有為相續不斷流。“如隨緣”是指隨順覺醒之緣。覺醒之緣有二種:具因非因自性,及無障礙力用。 “具作意”有二義:一是從彼等生起作意,二是于彼等現前具作意。其中,第一具作意義表示轉變,第二作意義表示獲得轉變。 “如由串習性轉變”是指如前世悲心、智慧等,以何等串習而具有為差別,因前世狀態所串習的悲心、智慧等隨順有為故。如睡眠與清醒的有為隨順非不顯現。 “特別”是指死時。“如是”是指無串習。“如是於他”亦指于佛教。 “入無想定”是指於他時斷絕心心所的特殊瑜伽,即無想定。于彼入定者心相續無斷。 為顯示雙方共許之喻,故說”如善睡眠等狀態”。 《量理論釋》第四十三品: “寧可非如是”是指若不許如上所說相之變化生於諸大種,而由身壞故智極壞,則智不應依身。遮破所依將於下文說明。
།ཡོན་ཏན་དང་འབྲས་བུ་དང་ནུས་པ་ཐ་དད་པས་ཕྱོགས་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ ཕྱོགས་གང་ལ་རྟེན་འགོག་པ་འདི་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན།དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྱུང་བ་དག་ཉིད་ནི་སེམས་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་འདི་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ནུས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།གཏན་ནས་རྒྱུན་ཆད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཉིད་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྡོག་པར་བྱས་པའི་ཐ་དད་པས་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་བཟློག་ནས། ནུས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལའོ།།དེ་ལྟར་བརྡར་བྱས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྡར་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་སྤྱོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འབྱུང་བ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བདག་པོ་ ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་བརྟན་པོར་བྱེད་དོ།།ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ ནི་དེ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།
若問由功德、果、力用差別所說三品中,於何品遮破所依當觀察?故說”非異品”等。諸大種即是心性,故無差別,無所依能依事之分別。 說”彼即心性無彼”者,因所依能依事依於差別性故。是故不應由遮破所依而破此品,然後當以他相遮破。故當顯示此非力用品之詰難。 “永斷相續”是指一切自性。“從大種性身”是指身即大種性,因一切皆是真實基性故。 為顯示因性殊勝即是力用,故說”複次”等。“欲知彼體性”是指,雖于由返體差別所許為因之有法有多法,然遮遣不能成果,于欲知力用體性之別相遮余體性。 如是施設,即于別相遮余差別施設。“彼亦當行因果事”是指,大種是以取性為心之因,抑或僅以主性為所知,如非以取性,當如下顯示,此為意趣。 若爾,“如種子力用”云何于無差別有返體因之言說耶?此為所思。 “于彼”等,唯確立力用是因性。為答所說差別性,故說”此是力用”等。“為顯發芽生性故”是指,為顯彼是能生芽之性,非他性故。
།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འདི་ནི་འདིའི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ས་བོན་འདིའི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལོག་པས་སྐྱེད་ པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་དེ་ཙམ་ལ་ནུས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་།ས་བོན་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བ་ཅན་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནང་དུ་བསྡུས་པས་འཇུག་པ་ན་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཆ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ ནས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པའི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་གོ། །དབྱུང་རྔུབ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་སུན་འབྱིན་པའོ།།གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གང་གི་ཚེ་གཞན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སུན་འབྱིན་པ་འདི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་སེལ་བ་གཞན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ད་ལྟར་བའི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མི་ལ སོགས་པ་ལ་དང་པོར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་བསྟན་ནས།བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཞིང་། ད་ནི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་། དབང་པོ་དང་བློ་དག་གི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དག་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་ལ་དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་ པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཏེ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མའོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མས་བསྡུས་པ་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་རྣམས་ནི་མ་ འོངས་པའི་སྐྱེ་བས་བསྡུས་པའི་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།
為明顯顯示彼義,故說”如此是彼之力用”,即如此種子之力用是此,非他,如是可知。 如是,由生芽自性返體所生之體性,唯遮余別相者,力用之聲是詮表法,種子之聲亦不遮余別相,攝一切差別而轉,是詮表有法。由此分,作有法與法之聲差別,而作依差別之差別。 同類因是前剎那所攝出入息、根與智。出入即出息入息。“應成故”等是詰難。 由說變化故,於四大種明顯差別皆等,及許非剎那性時,當了知。若於各別明顯有真實差別及是剎那性時,此詰難不轉。于彼亦當于觀察取因時顯示他遮。 “如現在”是指如出入息等相續轉。如是,先顯示人等初生性有情依自類性已,論師顯示非剎那品成立前生,今於此品為成立後生,故說”結生”等。 “何無”是指后亦一切有,因死時亦有出入息、根、智等同分因體性故。“死後”是指智根等最後剎那是死,彼后即未來生之剎那。 “于根等自性體亦”是指,于自體生亦最後剎那所攝出入息、根、智等是未來生所攝出入息等之因。
།གལ་ཏེ་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཐ་མ་ཡོད་ན་གང་ལས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་གལ་ཏེ་འཆི་བའི་དུས་ན་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། འཆི་བའི་དུས་ཕྱིས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་ཡན་གར་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས།རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་སྔ་མས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ གློ་བུར་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གིས་སྔར་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་གང་ལས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འོག་ནས་ རྒྱས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་གང་ཆར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་གཟུང་བ་སྟེ། ལག་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ལ་གྲགས་སོ། །བཞུས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེས་བཞུས་པ་ལས་སོ། །དྲི་མ་ནི་བཞུས་པའི་དྲེག་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སའི་ཁམས་བཞུས་པར་གྱུར་པ་ནའོ།།སྲོག་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་ཟློག་པ་དག་ལས་སའི་ཁམས་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ ཅན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྕགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལྕགས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ།།ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་ས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།
若有出入息等之最後,何故離因?以不生果故遍於離因,與彼相違亦是離,如是則為能遍相違所見。 若許變化,則于死時出入息等成立,故死後生根等無缺因,根等亦于彼時有,故因不成者。 為此說”非不成”,若從單獨身體生,則應離同類因,然彼非有,因應成故。故同類性即由取性門,以同類因之因相故,最後剎那根等之前同類生根等,如是于死位根等成立。 彼等亦不應思為暫時離結生力用,因非先能生同類而後不能。乃至未離我執,何故離結生力用?此亦當下廣說。 所取即所謂遮雨,或由可取故為取,如手可取,為某些所知。“從熔”即從火熔。垢即熔渣。“于彼”即于地界成熔時。 “有情非有情性差別”是指,如從彼返體中地界金性極微差別性,如是從余中許心性相續不斷差別自性故。 有鐵性自性者,說為彼。與彼無差別,因一切是鐵性自性故。“非如是”等是宗義者說。 僅見無差別自性之緣地等所有,為他所許者,說為彼。
།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ཉིད་ནི་ཆུ་ཡོངས་སུ་བཙགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྲིས་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་དེའི་སྟེང་གི་ཆ་ཉིད་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྟེང་དང་འོག་དང་བར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆུར་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཆུ་གང་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ གྱུར་པའོ།།ཕྱོགས་ལ་ལ་ན་སྲོག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ། །ཉེ་བར་བཀོད་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྲིས་མའི་དཔེ་དང་འདི་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆང་ལས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ནི་མྱོས་པ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབྲས་བུ་དེ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་མྱོས་པ་དང་མྱོས་པའི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཉིད་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དག་གིས་སེམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱོས་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའོ། །ཅི་སྟེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་དག་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །ཆོས་གཞན་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ནོ།
“非彼,因自性等無差別故”之”等”字,攝無差別助緣。此即由”遍濾水”等而顯示。 如是,于布等上如浮沫等方式,非唯于上分有其因,然於一切有情因性。 若問如何了知?故說”上下中”等。此復何義?故說”雖水無差別”等,“無差別”即自性等同等。余即成有情之水。 由某方有情故有情相應。非等同安立,因浮沫喻與此不同故。異義即從酒。士夫法即醉,因是有情法故。無彼果性即有作醉果性。如是此中醉與醉力用,是差別道理。 為顯心性無故,說”心之”等。如是全非心性果,因心是大種性故。于無差別亦無因果事故。如是全無心果。 大種於心全無所作,因無差別性故。若如醉,有果性心性之地等大種性因成力用。 “若諸大種”等中,不說心力用,然心性是力用,彼亦是諸大種之。 “爾時于大種彼”等是宗義者說。“由遮余法門”即由遮非所作門。“彼自性”即聲自性。
།དེ་ནི་བློ་ཐ་ དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདི་ལྟར་སེམས་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་རིག་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྒྱུད་གཞན་དུ་བློས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་དང་སེམས་ དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ནུས་པ་དང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། ། དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་གཟུང་ངོ་། །མངལ་ལ་སོགས་པར་དང་པོར ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ན་དེ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། ཆད་དང་མཚམས་སྦྱོར་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཉམས་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་རྣམས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མིག་ལ་གནོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱིས་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་དབང་པོ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་བློ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། བརྒྱུད་པས་ཡིད་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དོན་འདི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འགྱུར་ བ་སྐྱེ་ཞིང་།ཕྱིས་བརྒྱུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འགྱུར་བས་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟློག་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དཔེ་སྤོང་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱས་ནས་སོ།
“因為是由不同覺知所取”者,即如是心性是由自相續自證知所取為樂等體性,而地等是由他相續覺知現證為堅性等體性。如是大種與心唯成差別。 “如是”者,若因由不同覺知所取故是差別,則非由力用與具力用分別,因彼安立為無差別故。“此亦”者,是指無差別品。 “當遮”已說者,因前已說”心性無彼”當遮故。“若是功德等體性”之”等”字,攝意取果體性。因於胎等初結生時即有彼故。 如是說:“斷與結生離貪,退失與死生,唯許是意識。” 損害是諸根變化。如是于眼等變化時亦如前生分別覺。由”于眼損害”等遣除他疑。彼亦由與子等相關者于根損害時亦者,義謂由境亦有如是相變化。 如是將顯示,非由根變化門直接有意覺變化,然由間接是意熱惱等相,如是欲說此義。 如是先生根識變化,後由間接分別即是熱惱等相。如是變化中意覺依身不應理,因於返體亦應成故。決定思知是有分別識。 “遮除宗法已”者是譬喻。如是遮除喻與所立法已。
།གང་རྣ་བ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པར་རྟོག་ པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣ་བ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིད་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་གིས་ལུས་ཁྱབ་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དབང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་གཟུང་ངོ་། །གནས་པའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཤི་བའི་ ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྟེན་ལ་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འགྱུར་བ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་གྲུབ་པ་ན་དེ་ ལྡོག་པས་ལྡོག་པ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་བས་ཤི་བའི་ལུས་ལ་བློ་མི་སྐྱེ་བའམ། ཅི་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་སོམ་བདག་གམ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་བཀག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་བློའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་དབང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཉི་ག་དག་ཀྱང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ནི་ རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།
凡不隨耳根變化者非依耳根,如眼識。決定思知亦不隨耳根變化等應說。 “如有根時有性”者,即如於有根身有意覺,于無根發爪等則無。 “如是意有時有性亦”者,于有識身有諸根,于離識則無。 今為遮除有根時有性故,說”複次”等。由無覺受等病差別遍身者,身內外根損壞。“等”字攝眼等損壞因。“住所依”即後續因之前前。 “一切根滅”等,是就死身而轉。說于無覺受等時雖有五根亦有意覺。“隨所依損害”者,即彼變化時即變化性。如是成立所依時,由彼返亦當成立。 若非爾,則于離取死身不生覺,為由無眼等故而生疑惑。即此說”非爾,雖滅”等。“彼是所依”者,配為意識是諸根所依。 “複次”者,無根身即數論師或自在天等,依次由於發爪端等生覺故,及遮常因故。 如是大種非覺所依,因有根無根二位皆不應理故。若彼非彼所依,則非由彼取性門能生,如眼于耳識。
།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གློ་བུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འགྱུར། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱས་པར་འོག་ནས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་བློའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཀྱི་བློ་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་བློ་འགྲུབ་པར་ནུས་པའི མཚན་ཉིད་བག་ཆགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དང་།དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་བློ་སྔ་མ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ ནའོ།།ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ས་བོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།ལུང་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་ཙམ་ཉིད་གནོད་པར་བཤད་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུང་གིས་གནོད་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་གསུང་བ་ ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ས་རྣམ་པར་གནས་པའི་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ གིས་སོ།།དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ལས་འབྲས་བུ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་ན་ རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་རང་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འདོད་དོ།
如所說相,大種亦非意覺所依者,是相違遍攝。“非驟起”者即無因,若是無因,則應常有或常無。無取因不生果者,此下當廣說。 故為顯覺性是覺之取因故,說”後覺成就”等。後覺成就功能相之習氣所依,及彼體性即自性前覺所依,說為彼。 “論式”等中,初論式是有法因,第二是果,此為差別。“后亦”者,即死時。 “互隨轉”等者,即如說有根身與識二者互為種子,如對法所說故。 是故於遮諸根是所依時,所說比量當有違害,即違教。僅說違害為違,若非爾,則如何以教違害由事勢力轉比量?故思佛非量,因說違量故。 “依身境”者,即有根境地所住香味觸等。“他”者,即能害。配為有根識身業。“不欲”者,即同類因等。 “若非爾,應成無因故”者,若從無次第因生有次第果,因不隨因法故,果應成無因。若是無因,應成自在故,應成離身亦有識。 “若常”者,勝論等許微塵等依次為作用性。
།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་གཞུང་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ལས་རིམ་ བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་འོངས་པའི་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་དབང་བོའི་ཚོགས་ཀྱིའོ། །རྒྱུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བློའི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཇི་ཙམ་པ་འཚོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་།།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདིའི་བཤད་པ་ཕྱི་མ་ནི་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུར་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་བློ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་གཞན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ།།མ་འོངས་པའི་བློ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འགལ་བ་དམིགས་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་འགལ་བ་ མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ལའོ། །སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ནམ།ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ བྱས་པ་ཡིན་ནོ།
此說如是,首先彼教亦不應理,因違量故。由此亦顯示,此說真實教極為低劣。 “從身次第”者,義謂若從身次第生覺。“從身”者是來源第五格,因說生起故。“欲生聚”者,是覺根聚。“見因故”者,見覺根聚于存活位為因。 “一切”者,由”后亦”等解釋。此後解釋為死後。 若問:“前為因者后亦是”此有何定?故說”亦能結生”,因前亦具結生功能故,若彼為因,若后亦有,何故非因? 若問如何能結生?說”后亦無缺故”,即后亦如是覺等我執無損。為成立后亦無缺故,以”於他宗有何因緣可有”等問。 未來覺等聚為有,無結生即死心無間無生。“如違觀而造”者,因說死心與他心結生無違亦為違故。 “于所立能立”者,于所立他心結生及能立死心。 若問:“豈非他立無他心結生,非結生耶?“此過非有,因以”無”此理為所立故,顯示所立,因以立遮二者成事故。或依敵論者假立所立名。
།འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་སོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་འདི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་དང་། མཚམས་ སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ།།བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པ། །བདེ་སྡུག་ངོར་ཐོབ་འདོད་པས་ན། །དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །ཞེས་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཆགས་པས་འཕངས་པ་ ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་ལ་ཆགས་པ་འདི་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡང་སྙམ་སེམས་པའི་ཚད་མ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ཚད་མ་ཅིས་གྲུབ་ན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ ཅེ་ན།འདི་སྙམ་དུ་གཞན་གྱིས་དེ་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཁས་ལེན་ན་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་ཅན་དག་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །ཚད་མས་མ་ གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །དེ་མེད་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ།།གང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་འཆི་བའི་སེམས་དང་ལམ་བོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུའི་འཆི་བའི་སེམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ།།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་བློ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའམ། དེ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བློ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།།འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཉམས་པ་ནི་ཞིག་པའོ། །འགྱུར་བ་དང་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཀུན་ལས་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཀུན་ལས་སོ། །སྐྱོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།
“二種相違”者,即不共住相違及互相排除相違。“阿羅漢心何者,彼亦”者,即死心。無結生者,此剎那后無結生,如是無結生。 “具我執眾生,非他所引導, 欲得苦樂故,遍取劣處所。” 將顯示以斷滅方式,由貪愛引生他有結生。 此我執阿羅漢亦無,如是有因不可得,且我執等斷亦非由思量成立耶?故何故說”以何量成”? 思此:他未承許,若承許,則具我執斷者死後不結生即成。故意謂他未承許而說承許。說”量未成義具”等。 “他”者,亦是非阿羅漢心。彼無則有者,遍是非果,與彼相違即是彼果,如是為相違遍攝。 “彼何”者,即離因。“一切無差別”者,成立阿羅漢死心與凡夫死心無差別即離因。 “此因非成”者,即前說因是果故及離因故。依出入息意覺非果,或離彼故離因,故說”如是”等。 “如覺”者,如根識。變異即成異相。損即壞。“變異及損”者,重言分別。“亦非一切”者,即非一切根聚。無厭因當說。
།ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་ཀྱང་གི་སྒྲ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་མེད་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་གཅིག་ཉམས་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉམས་ན་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་མིག་གི་དབང་ པོ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དབང་པོ་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་གཞན་རྟོག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗོད་ཅེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ཀུན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབང་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ན་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ ན་མཐོང་ངོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།གཞན་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མིག་གི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ ཅན་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་གཞན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེའི་བློ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་བློ་དང་འདྲ་བར་རོ།
“生覺功能差別故”者,應觀近此”亦”字,因應次第配合故。故此為攝其他因義,說”以亦字”等。 “如無大種則無芽等”者,譬如許大種互為俱有因者,一損則無,如眼等任一損則無識亦然。 “生覺功能差別故”者,如是眼根能生緣色識,而不能生緣聲等識。如是耳等亦應能生自境識。由此功能差別決定,了知諸根為多,且意識有分別,普聞為一切境。 若彼從根直接生,則應於一切境明顯顯現。故若意識從一根門生起一者,即能圓滿一切作用,如是則思維他根無義。即此以”若”等顯示。 若許從一切根聚生者,豈非無從一根門生耶?何故說”由一根生故,一切境”等?思此:亦應許從一切生,若非爾,則見非一根則不生。 “餘者則無”者,即眼識等。彼有分別意識,當從眼根門生時為色境,從耳根門生時為聲境,如是從他根力生時隨順彼境。故思無他根過亦不存在。 “如彼覺”者,如根覺。
།དེ་བས་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམས་ པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།མ་ཆོད་པའི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་དང་ཡུལ་མ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཉིད་ལ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བའི་སེམས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་སེམས་མེད་ པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོས་འགལ་བར་བཟློག་པ་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིང་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །གཟུགས་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་སོ། །ངེས་ པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་ཚང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཙམ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ།།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་དབང་པོ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །འདི་ལས་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ལས་གཟུགས་མེད་པ་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཞེས་གང་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེར་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གཟུགས་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་དབང་པོ་མེད་པར་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གཞན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཁམས་ངེད་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་གཞན་ནི་དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདིའོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་ པ་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ན།དབང་པོ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་བློ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།
故思由明顯顯現故,有分別性則損。 未隔境及俱有境處住。“等”字攝無缺等。 “于彼意識無所待”者,即無待于根境未隔等。因雖有未隔等亦生故。 意識所依遍有心性,彼亦是與彼相違思性,如是為相違遍攝。以有心無心近取性相違返時,為能害量。故於返無疑。此亦下當說。 “名色”中,名為心及心所。色為具根身。“非定”者,因諸根互可缺故。 此說如是:僅俱住非因,然為定,因彼于異品無入故。非不定。 “彼於他亦”等中,彼即離定俱住。“於他亦”者,即于身根二者。由此離色故無色,即所謂無色界。彼中離色貪者生。故由無能引色業故,雖無身根亦有意識。 若有說:“如是他界於我未成。“故說”如是於此亦”等別喻。“因非成”者,即此所說定俱住。 “因非成”者,如是執具根身由變異門直接變異為因,非隨何皆然。前已說根由變異門非直接令意覺變異。即此說”如是我等”等。
།ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་གཟུང་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ།།སོ་གཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སོ་གཏང་བར་བྱ་བའི་རྫས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་ཡོད་ཉིད་ཕན་འདོགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་འདིས་སོ། །དེ་ནི་འདིར་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལ་སྔར་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུའམ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཅན་ནམ། གང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དེ་ལ་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མས་ཆོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མས་ཆོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐག་ཉེ་བར་གནས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་གྱུར་ན། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་དག་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྩལ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ལས་སྔར་གྲུབ་པའམ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དང་ཚུལ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བར་མ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནི་གང་ཁོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་ ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་རྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་འབྲས་བུའི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཞིག་ནས་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མེད་པ་ན་ཡང་མེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཉེ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དུས་སྔ་མ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྔར འབྱུང་བ་ཅན་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཅན་ཡང་རྒྱུ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་ལ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་ པའི་རྒྱུན་ནོ།
若欲執由某種方式彼為變異因,故說”能作”等。 放射所生功德,即放射所依物之色等。“從火”者,為第五格。“此”者,即”有效能作”等偈頌分。 此中因果事,為因先生果,或與彼俱生,或後生為因剎那所隔第三剎那等生,或為因剎那所隔第二剎那有性近住相。 成四分別時,其中首二已為論師所遮,說從因先成或與彼俱生性非果。 中分別亦成無因果,因若為第三剎那生則成從壞生故。故此唯有第四分別。 如是唯由第一剎那有因,第二剎那為果,即由此從未壞因生果,因第一剎那因未壞故。如是有因為先者是果之有,如壞已無第二剎那無安立時亦非無為先。 即此若問何耶?顯示”從因有性近”等。 前時及俱生性之有性非果自性,此與”成非果故”相連。“成”者,因先生已先有性成,俱生亦與因同時成,于成無少可為。 “異不異相續二”者,近取因為不異相續,俱有因為異相續。
།རྒྱུད་གཞན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་བདུན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་ལྔ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐྱེ་བས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ལས་ལྔ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེས་རྒྱུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་འདི་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་ངེས་པར་རིགས་ལ་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་གཅིག་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་གཉི་ག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། ངེས་པ་མེད་ པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཁོ་ནས་གཅིག་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པས་ རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་རྒྱུ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངེས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ནིའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བ་ལའོ། ། གལ་ཏེ་འདིས་མངལ་ལ་སོགས་པར་སྔར་ལུས་འབའ་ཞིག་དམིགས་ལ། ཕྱིས་དེའི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་བློ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་འདིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་ན། རྣམ་པ་འདི་སྲིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལྡོག་པ་ནི་ཤི་བ་ལས་འགྱུར ཞིང་དེ་ལ་ཡང་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ལྡོག་པ་མཐོང་བར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ལའོ། །དུས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ།
“他相續所作”者,即非近取因所作之義。“說因緣第七格”者,即”此有故此生”之第七格。于有相第七格中顯為因緣第七格。 “從彼生覺因第五格”者,即于”此生故此生”之說。從”從彼”聲說因之第五格為因,由此顯因先有性。有何殊勝可說?實無。 于俱生性,不能安立”此有”等因緣第七格決定,因同時生時無一為因相之差別故。故於”此有故此生”之結合中,亦成”二者同時生”之義。即此說”故如是”等。 如是若由俱生性為因果體性,則許無定因果事,如心心所等,為顯此故說”於何”等。由唯一為因故非果,以相違因相異安立因果二者,不應一因安立故。 “如是隨行定二”者,即先後生相二者。“於此”者,即于謗後世。 若此于胎等先唯見身,后從彼力見生覺時,此隨行成定,此相非有,因一切無我故。自身返即從死,于彼亦非一切有此,如是當見誰返? “何故於彼身”者,即於他死身。“此時”者,即他死身位。
།ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དངོས་ པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།བློ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ། མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་། དབང་པོ་དང་བློའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལའོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་གཞན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟོན་པའོ།།གང་ལ་གང་གི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་དེ་མ་ལུས་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ། །གནས་པ་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །ཡོད་པའམ་གནས་ པ་ན་སྒྲོན་མ་ཡོད་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡོད་པ་ན་ཡོད་པའམ་གནས་པ་ན་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལ་རྒྱུ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའོ། །དེ་དང་འགལ་ བ་ནི་རྒྱུ་མ་ལོག་པའོ།།གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ དང་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གསོན་པའི་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འཐད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན་འཐད་པ་འདིས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།
“因非身依”者,應知由說事為主故非依。“唯由覺”者,因覺差別性為說等之因故。 于”何為何果”等結合中,“未成”者,即何為何果者彼處不生,如無種等芽。于意識亦為出入息、根及覺之果之所說結合。 “何為何因”等中,“何他”者,顯果。“於何有何因”者,為多詞。彼為果。“有彼一切因則生”者,為一所立。“住時不返”者,為第二。 “有或住時如燈有或無返”者,應結合爲”有時有或住時無返”。就第二所立而言,為相違遍攝,即果返為因返所遍。與彼相違即因未返。 “前因”等為迎他思疑。前因即”何於何時有因聚者,彼于彼時有”等。此與”于成立成”相連。 若問如何?說”活身”等。“由因彼故”者,即由無明顯出入息之因故。“第二亦”者,即”何於何時有因聚者,彼于彼時有”等。 于彼”出入息果”亦無定隨行返。“由自許理”者,即由順世外道許性之理。如是由彼有則有隨行故。 此雖許出入息為心因,由此理亦當知心為因。
།དེ་ཉིད་དྲི་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པས་སྨོས་སོ།།སྦུད་པ་ནི་མགར་བ་དག་གི་པགས་པའི་ཁ་སྦྱར་རོ། །གང་དེ་བུམ་པ་སྐྱེལ་བ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་སེམས་ཀྱི་དབང་པོ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེལ་བ་དང་ལེན་པར་ བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་འབད་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན།བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་ བའི་བྱ་བ་མི་འདོད་པ་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བའི་སངས་རྒྱས་པའི་བུམ་པའི་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ཉིད་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡང་འབད་རྩོལ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འབད་རྩོལ་ལས་མ་ཡིན། གང་གིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བརྗོད་ ཅེ་ན།བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ཅན་ནི་འབད་རྩོལ་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ནི་བདེན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བཤད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བུམ་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན་ནོ།།བུམ་པའི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་གྱིས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྔར་ཡང་བུམ་པའི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡང་སེམས་ཉིད་ལས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་ དང་རྔུབ་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་འདོད་པ་མེད་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བཟློག་པ་མེད་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཞིག་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་གི་ངོ་བོར་འཇུག་པར་དང་ལྡོག་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱིའོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་ པའི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
由此以問為先而顯示,故說”何故”等。風箱即鐵匠之皮革相合。 凡彼瓶之運送取拿,此即心根轉,非瓶自體,因彼依賴前前近取故。彼運送取拿亦由勤作,如是何故不定? 瓶之自體者非由心力轉,如是于彼無心為先亦非因於相違品轉。 說剎那無異事業之佛教徒,瓶于異處生即去來,彼亦由勤作生,云何瓶自體非由勤作?若說自體從自近取緣者? 瓶自體于去等位生由勤作生者誠然,因去來等非異於瓶自體故。所說”自體從自近取緣”者,是就瓶因而言。 非由成就去來之勤作生瓶一切相續,因彼前亦見瓶故。出入息亦從心見。即此說”出入息”等。 “無慾時”者,即無出入息發起欲時,有時無返故,義為有時無遮。 故說”自體”者,為說”何由心力自體轉返者”之結合。“有極成”者,即有轉者。 “為轉故”者,住功能體性得明顯體性為轉,為作彼故。
།སྔར་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཅན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མངལ་ལ་སོགས་པ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལས་སྔར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་སྔར་བུམ་པའི་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ དང་།ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འགྲིབ་པ་ནི་ཕྲི་བའོ། །དེ་དག་ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཤི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མའོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དགོས་པས་གང་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ལུས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སེམས་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ན་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། གང་གི་ཚེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་ན ལུས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དེས་ན།གང་ཞིག་གང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ མེད་པ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པའོ།
“若許先轉”者,若由有極成顯現時,則許胎等出入息前心自轉,如燈近前瓶轉。故應許有性,因有性即如所說轉之自性故。如是則許無出入息亦有心。 于死身無出入息顯現故無心之所說明顯。或”為轉故”者,說第二分別,于彼由”若彼等心”等顯過。減即減少。 “彼等應成相等”者,即于死身無出入息顯現故無心之所說,與死身何故無出入息之詰難相等。由”如死位”等說彼。 隨後起因即心前前剎那。“能引”之解釋即”能引”。如是說由能引業如是心相續無力差別所需,乃至彼時,心與彼身共住。 “若如木等”者,義為如木等為燈等因,如是身亦為心。若問與木等相等有何功德?說”若木等時”。死時由風膽等令身無力故。 于”何為何因聚”等結合中”未成”者,即于”何於何時有因聚者彼于彼時生,如無缺因芽生”等所說為未成。
།ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཉེས་པ་མཉམ་གྱུར་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གང་གིས་སྲོག་ཆགས་ཤི་བ་ན་དེ་རང་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉེས་པ་ལྡོག་པ་ཡང་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་འཁྲུགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ནད་མེད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་འཁྲུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་ག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ལ་གགས་བྱེད་པ་མེད་ན་ཡོད་པས་ཁྱབ་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འོང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འོང་བ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲོང་དུ་སོང་ནས་ལོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདས་ མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མེ་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་ཤིང་སོལ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་མེ་མེད་པ་ན་ཡང་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ རིམས་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ནའོ།།ཅུང་ཟད་ཚིག་པ་ནི་ཆུང་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཡོད་ན་གང་ཞིག་གང་མེད་ན་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་ཉིད་ལ་གསོ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །རང་དང་འབྲེལ་པའི་དུས་ནི་རང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཤི་བའི་ཉེས་པ་ མཉམ་འགྱུར་ཚེ།།ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་འདི་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མི་ཉིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིར་གྱུར་པ་དེ་ལས་དུས་གཞན་དུ་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སྐད་ཅིག་ མ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།འབྱུང་བ་རྣམས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ། འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་ལས་ཡང་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བའི་རང་ བཞིན་ཙམ་ལས་ཡང་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པ་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།
“死身過失等時”者,謂由熱等過失令生命死時,彼自返,過失返亦等。 “無過失擾亂性病時亦”者,即風等過失擾亂性,何有自性,如是詞相連。 彼僅依近而轉者,無障時遍有,與彼相違即無,如是為相違遍攝。 “彼心不返”者,義為不復來。復來即返,如說”往村而返”。 “前因不定性”者,因僅依近火而轉之木成炭時,無火時亦無極變故,及因於相違品轉故。 生位亦不作熱等治療時。“少燒”者,即小。如是說有可返時,何於何無亦不生,如是具差別因於相違品無轉。 復生起即不治性遍,與彼相違為可治性,如是為相違遍攝。 自相關時即自有時。如是則”死過失等時,復當生”之過仍存。 “于異轉時”者,即從彼唯人四真實時異時轉為異生時。 “無差別故”者,因說非他剎那故,于諸大種異轉亦無差別。 《量理論釋》第四十四品:唯由大種自性復生性心,即唯由大種自性復生性者。 “彼時”者,義為死身位彼時。“任何時亦非”者,于異轉亦不轉。
།དེ་ནི་གྱུར་པ་ཉིད་མི་འཐད་པ་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་འཕོས་པ་མེད་པ་ཡང་གྱུར་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ནི་འབའ་ཞིག་རིམས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཁས་ ལེན་པ་ན།གང་གི་ཚེ་ཉེས་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་ན། གསོ་བྱ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལས་མི་མཐུན་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་ཚེ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་ རྒྱུ་ཆར་མི་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།དེའི་སོས་ཟིན་བཅད་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སོས་བཟུང་བ་བཅད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཇི་སྲིད་སོས་ཟིན་པ་སོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལུས་ལ་དུག་གིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། ཤི་བ་ན་བཟུང་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ དུ་དུག་ཕྱིར་ལོག་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་བཟུང་བ་ཡང་ངོ་། །སོས་བཟུང་བ་བཅད་པའམ་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ ཀྱང་དུས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཅི་སླར་ཡང་འཚོ་མི་འགྱུར་རོ།།བཟུང་བ་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཟད་པ་ཅན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་དུས་སུ་བཟུང་བའི་ལུས་སྐམས་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཚོ་ བ་ནི་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་བཟུང་བ་ནི་འབྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ན།དུས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱི་གྱུར་པ་གཞན་ལ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་གྱུར་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་གཞན་ལོག་པས་ཆོས་གཞན་འབྱུང་བ་ནི་ གྱུར་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ཅན་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
彼不成轉者,說”由大種體性”等。義為不離大種體性自性之轉差別不應理故。不離前自性亦不應轉。 過失者,若唯許熱等轉因,當依彼過失隨順對治時有,非無可治,如是于不欲異業時。 “外事亦”者,稻等亦然。于怖等因雨不降等相等亦然。 “由彼毒攝斷亦”者,即”由彼毒執斷”,為第六合。 乃至毒攝顯現,毒遍於身,死時返住所執方,此為定。即此由”遍於身”等而說。 “如是復他”者,即非時所執亦然。由毒執斷或對治等加持,時所執彼何不復活? “執一”者,即有盡時。“于異時活故”者,即時所執身成枯等時,生特殊有情。 若謂”活依轉”者,非時所執依大種轉差別,時所執則住于返自異轉。故無見依者亦當生不生耶? 非也,如前已說”彼轉不應理故”,即已說不離大種體性自性之轉差別不應理故。 “由法異於有法故耶”等中,由他法返生他法執為轉。 返轉法異於有法或不異耶?若異時,彼位有法,如是首先有法非轉。
།ཆོས་སྔ་མ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་དང་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན།གང་ལས་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱུར་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་གཅིག་ གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་ དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅིར་གྱུར་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེ་ཆོས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལས་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དག་ཐ་དད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་འདྲ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་གྱུར་པ་ཡིན་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྟེན་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་ཉིད་ དུ་ཐལ་བ་དང་།ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་གཞན་ལས་ཡང་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དག་གིས་བྱས་པའི་མི་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ ཡང་ངོ་།།གྱུར་བ་དང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྱུར་པ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་སེམས་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའོ། །གསལ་བ་ནི་སེམས་སྐྱེ་བའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཞན་དང་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཆོས་ གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྱུང་བ་དག་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷག་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་དུ་ཐལ་བ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་ ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ངོ་། །འབྱུང་བ་ལས་ཆོས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།
前法一切返,后法生,如是從何轉?從何成自性之一自性隨轉與異位者,于彼安立為異轉,若法異於有法,則無一自性隨轉。 彼等為一有法體性,彼亦異,如是非自性一自性隨轉。 除某返轉二法外,未見有何所緣相入見道,故如是為諸智者無之言說境。 若彼無異法,如是則由一有法自性起返,由無異轉故與有法同一,如是依何有法或法應成轉亦不應理,以遍轉所依諸法異與不異皆不應理故。 若異於諸大種則成真實他性,若非異則如有法者亦不異。 “常不顯現耶”者,義為從異轉亦不顯現。“彼時”者,即病所作違位亦然。 “轉與顯現”者,轉即諸大種隨順心顯現轉,顯現即心生。“無差別故”者,因與彼時自性等故。 若謂”于彼生異法故諸大種是轉”,說”若他性”等。大種真實增上,以許異法故。 雖寧成真實他,如是亦首先成與法相關有法耶?故說”與彼相關”,“彼”即有法。 大種不生法,從無差別生則應常生故。故非從彼生相之相關。
།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་འདིར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འདི་ནི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཉེ་བར་ ལེན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་སེམས་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་ན།འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པའོ། །དེ་ཡང་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་སྒྲོན་མ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་འོད་འགྱུར་བ་དེ་བས་ ན་སྒྲོན་མའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་ནི་འཕེལ་བ་དང་ འགྲིབ་པའོ།།གང་ཞིག་གང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པར་དེ་འགྱུར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་ ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་འགྱུར་བས་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སྨྲ་བ་ན།དོན་གྱིས་གང་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དག་གི་འགྱུར་བ་འདོད་པས་གང་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིའི་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་མ་ངེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཟ་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྱུར་བས་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འགྱུར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་འགྱུར་བ་ཆུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།
非彼體性,以異故。所取轉遍於能取轉,彼無轉此所見,如是為相違遍攝。此為應成立。 若許身為所取時,身無轉則心不轉,故身非所取,此為返。此亦后當說。 若許轉,則由蛇等近故,燈無轉亦有光轉,故燈喻空無所立耶?故說”由蛇等亦”,等字攝受具力加持等。 “如是若轉”等中,水等轉即增減。何為何所取,彼無轉則彼不能轉,如是說此能立無不定,以水等亦由所取轉門非稻等轉因耶? 若此所立為”何由轉是彼所取”時,由水等近成不定。 若謂”無所取轉則無所取者轉,然由所取轉”,則義許”何由轉故何轉,彼為此所取”。 必須許所取與所取者轉,故立”何由轉故何轉,彼為此所取”。故謂顯不定。 “水等助緣”等遣除不定。遍壞即食。 如是許為因者,由有無相轉令果流有無相轉者,為彼所取,如是為所立,如是轉亦非水等所作于稻等,故非不定,當如是說。
།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་འགྱུར་བས་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། མེ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། མེ་ནི་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མེ་ལ སོགས་པ་དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན།དེ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །དེ་ནི་འདིའི་ཉེ་བར་ ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་འདིར་ཡང་འབྲུ་མང་པོ་བྱའོ།།དེ་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལུས་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་དྲུག་པའོ།།ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། ནར་ནར་པོ་དང་། མཁྲང་འགྱུར་དང་། རྐ་ལག་འགྱུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཕྱི་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་རོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་སོ་ སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དཔེར་ན་ཟངས་མ་ཞུ་བ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་མེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ལུས་དང་སེམས་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུས་དང་སེམས་དག་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པ་མེད་དོ།
若謂”何由轉令某流斷者為所取”,則由火近令稻等流斷,然火非彼等所取,如是成不定耶?故說”由火等”等。所取性破壞,故由彼所取轉門令彼等果流斷,非直接。應許直接何轉者為彼所取。故非不定。 由說”等”,含義為”舉例說明何非何所取”。即此由”譬如”等而說。“有生轉能力者”即多谷。“彼非此所取因”者,即彼無轉所取因於何有,此中亦應作多谷。“彼因”者,即何有彼身因,如是配詞。即此解釋為”身因”。 “彼因果生”者為同依第六格。身因果生為何?說”名為凝滑等”,以凝滑、稠厚、堅實、硬化、肢體生長等身位,由凝滑等詞顯示。 “果生”者,此解釋為”生後身位相果”。“無彼”者,即無意識。當說由於果一決定故為俱有。 “火與銅融”者為並列。如銅成融時火為助緣故。與彼俱有非所取故,如是身心亦然之義。于身心亦如是說者,即無決定俱有。
།སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མེད་པར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་དང་དེ་དག་དང་པོར་བྱས་པ་ག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེ་བ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་འབྲུ་མང་བོ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལས་གཟུང་ངོ་། །ཡོད་མེད་དག་རྟེན་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པ་ ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྟེན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པའོ།།མེད་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་གཞིར་མངོན་པར་འདོད་པ་རྟེན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན། རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བའི་མེད་པ་ཡང་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་གཞན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པའོ།།ཡོད་པའི་རྟེན་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ལ་ཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་གཞན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས། གཞི་དང་གཞི་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་དག་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསམ་པས་ དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་མ་ཡིན་རྟེན་ཡོད་པ། །གནས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དེའི་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྔ་མ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མེད་པ་དེ་རྟེན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འགའ་ཞིག་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནིའོ། །ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་རྟེན་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།
“已如前說”者,即已由”無身而有無色界意識故”等說故。 “功德、共相等”者,即功德、共相及以彼為首何有,為並列詞義之多谷。“等”字攝取業。 “有無無所依故”者,為具作用結合中作者第六格,義為有無二者無他依故。此由”有或”等而解釋。 依止本身以究竟依止性遍攝,與彼相違即為非作性,如是為相違遍攝。 “非無依”者,他許為成事所依之依,則如兔角之無亦成依。若問如何說因言說?故說”亦從自因生”,以是能生故說為彼因,非由依事,以無依故,此為其義。 依他成依以有所依性遍攝,與彼相違即為無性,如是為相違遍攝。 有依于初結合中豈非返?如何依性為有性所遍?誠然,然由他依所依事門,許所依能依事俱有故,依彼意乃如是說。 “若謂非,有依是住因”者,此迎他意疑。由”許為彼依”等而解釋。 “前者未成”者,即由”何於何全無所作”等所說因相。“他”者,即”何無,由無依門非成某依”之結合。“未許故”者,義為未許無依故。 “非依”等為立宗說。
།གནས་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ལ། དེའི་བཤད་པ་ནི་གནས་པ་པོ་ལས་གནས་པ་དོན་ཐ་དད་པའི་ ངོ་བོས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དོན་གཞན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་མངོན་པར་འདོད་པས་བརྟེན་པ་ལ་གནས་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གནས་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཅན་གྱི་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་གནས་པར་བྱེད་པའི་གནས་པར་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟེན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཅན་གྱི་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ཅན་གྱི་གནས་པར་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་གནས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་གནས་པར་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱས་ན་གང་ གིས་ན་རྟེན་དུ་འགྱུར།དེ་བས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གནས་པ་ཅན་གྱིས་གནས་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གནས་པར་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་གནས་པ་པོ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་པོ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ དེ་བས་ན་སེམས་གནས་པ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་གནས་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་རྫས་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་པར་བྱེད་པ་འདོད་དོ།།དང་པོ་ཚིག་པས་སྔོ་བསངས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བུམ་པ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ནུས་པ་འཇོམས་པར་ བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་འདིའི་གནས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།
“住者自體”者,義為住者自性即是住。“雖異”者為經,其解釋為”若以住者異於住之體性”。 于異義者無異義所作。“彼相屬”者,由許依于所依,以異住所作者,即與所依相屬。以依所依相屬而住故。 許為依者彼能益性知亦不應理,如住所作,住者之住依性未成故。譬如,住所作之住所許依未成,以無益故。如是住者之住依性未成,以住者之住所作亦全無所住,彼從住所作性生故。于已生者,住所作復何為,何故成依?故彼相屬非住。 若謂住者雖不作少許住,然由住性此為住所作,故許彼相屬住者,則說”若由住所作”等。住者應常,應無壞滅。住者即心,彼為諸大種住所作,彼常近故,以諸大種常故。若彼為住所作,故許心為住者應無壞滅。 彼由”住所作諸大種”等說,義為住所作。住所作性依住而說。 “勝論師亦”者,許瓶等實為語義功德住所作。初語生青色。若彼瓶為住所作,則應無返。如是由放棄所生後後功德能破壞力。如是此住性分別成有義。
།འཇོམས་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་དངོས་པོ་འཇིག་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་ པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།གཞན་གྱི་ཁས་བླངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་ན། བདག་ཉིད་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཅི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་སོ། ། དུས་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་དུས་སུའོ། །འཇིག་པ་དངོས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅི་གནས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་འཇིག་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུས་གནོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལས་རང་བཞིན་གཞན་བྱེད་བ་ནའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།དེ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་སྔ་མའིའོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཅན་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པས་འབྱུང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་སྣོད་ལ་སོགས་ པས་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པ་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འགྲོ་བར་མི་འདོད་དེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པ་དག་ནི་དབྱེར་མེད་པར་གྲུབ་པའོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་འདིར་བློའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །གཞན་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། བ་ལང་གི་གོང་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。