菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4312八支心要註釋詞義月光論月喜 札蘭達拉 仁欽桑波c3.5s|d4312八支心要註釋詞義月光論月喜 札蘭達拉 仁欽桑波c3.5s(續15)

同樣地,土茯苓與白糖等量。胡椒為四分之一。即是說,土茯苓和白糖等量,加入土茯苓四分之一量的胡椒,如前所述那樣調配,其功效與前述相同。 爲了催吐,波斯尼(一種藥材)配以白糖和蜂蜜的湯劑,或者白糖、蜂蜜、波斯尼配以水,或甘草水,或牛奶,或甘蔗汁服用。即是說,對於向下流動的血液和膽汁,爲了催吐,應服用波斯尼配以白糖和蜂蜜的湯劑。或者將白糖、蜂蜜和波斯尼配以水調製服用。或者服用甘草配水調製的藥劑。或者服用牛奶配波斯尼的催吐劑。或者服用甘蔗汁配波斯尼汁調製的催吐劑。 清凈后的儀軌是:稀粥等按照規定服用,並要保護體力。即是說,這樣服用瀉藥或催吐藥清凈后,之後對於向下流動的血液和膽汁,醫生應按照規定讓病人服用稀粥等,以下將詳述其儀軌,爲了保護病人體力而給予。對於向上流動的,則應服用湯劑等。 湯劑如發熱病章節所說葡萄等,或者配以消膽果。即是說,湯劑是在發熱病治療章節中所說的葡萄、甘草等配製,或者配以消膽的果實如葡萄、訶子、檀香果、蜜果等調製服用。 蜂蜜、稻米、葡萄和波盧沙卡、白糖水,五種精華的湯劑,與炒米粉配以酥油給予。即是說,又稱五精華湯劑,是將蜂蜜等配以水煮沸,加入炒米粉和酥油調製的粉劑給予。 火力弱且喜酸味者,給予訶子、余甘子的酸性湯劑。即是說,對於消化之火力弱且喜歡酸味的人,應給予訶子和余甘子調製的酸性湯劑。 蓮花、青蓮、花蕊和黑葉、當歸、水晶鹽和白蘆葦、蓽茇以及紅檀香、蒺藜、達塔卡花、婆羅迦和木橘根,半偈所說的粥湯服用。即是說,粥湯是以蓮花等半偈所完整表述的三組藥物調配的三種粥湯,對於向下流動的血液和膽汁應服用。花蕊是指蓮花的花蕊和青蓮的花蕊兩種都要配製。當歸即是當歸。婆羅迦是提婆羅。其他的都容易理解。

།རྩ་མཁྲིས་ གླ་སྒང་པུ་ཤེལ་ཙེ།།སྲན་ཆུང་ཀྲྀཥྞ་པརྞི་སྦྱར། །མུངྒ་གན་དྷ་བི་ད་རི། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་བ་ལ་མར། །ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་བཤད་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་མཁྲིས་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྐང་པ་རེ་རེས་བཤད་པའི་ཐུག་པ་བཞི་བཤད་པ་དག་ཀྱང་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་མཁྲིས་ ནི་བུ་ནིམ་པ་དང་ཀ་ར་ཏ་ཏིག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།པུ་ཤེལ་ཙེ་ནི་ཨུ་ཤི་རའོ། །གན་དྷ་བི་ད་རི་ནི་ས་ལ་པརྞིའོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ནི་ས་ཏི་ནའོ། །ནུས་པ་བསིལ་བ་དེ་རྣམས་ནི། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་དག་དང་། །ཆུར་ནི་སོ་སོར་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བར་ནས་ཐུག་སྦྱར་བ་བསྒྲངས། ། ཁར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཆུར་སོ་སོར་བསྐོལ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁུ་བ་དེ་ལས་ནས་ཐུག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བསྒྲངས་ལ་བསིལ་བར་གྱུར་བ་དང་། ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པར་བྱའོ། །དེ བཞིན་དུ་ནི་ཤ་ཁུ་དང་།།ཅུང་ཟད་སྐྱུར་དང་སྐྱུར་མིན་པ། །མར་བརྔོས་ཁ་ར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་བསྐོལ་བར་ཐུག་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བར་བྱས་པ་ནི་སྐྱུར་བ་ལ་སེམས་པ་ལ་སྦྱིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་སྐྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་མངར་བ་ཉིད་སྦྱིན་པར་བྱ་ ཞིང་ཐུག་པ་དེ་ཡང་མར་དང་བརྔོས་པ་དང་ཁ་ར་དང་བཅས་ཤིང་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་པ་རུ། །ཡང་དང་བསིལ་བར་གང་བཤད་པའི། །གྲ་མ་གང་བུ་ཅན་འབྲུ་དང་། །ཚོད་མ་ཁྲག་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུའི་ནང་དུ་གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུ་དང་།གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་གང་དག་བཤད་པ་ལས་ཡང་བ་དང་བསིལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚོད་མ་ཡང་བ་དང་། བསིལ་བར་བཤད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཆུ་དག་གམ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་ཏེ། །བསྒྲངས་པའམ་སྦྲང་རྩིའི་ཆུའམ་ནི། །འབྲས་བུ་མཉེས་པའི་ཆུ་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་སྨན་ཆུ་ལས་བཅའ་སྒ་མེད་པ་དག་བཏུང་བར་བྱ་བའམ་ཡང་ ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ཆུའམ།ཆུ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའམ། ཡང་ན་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་ཆུ་སྟེ་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྒུན་འབྲུ་དང་། འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པ་ཆུར་མཉེས་ཏེ་བཙགས་ནས་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ ནས་བླུད་པར་བྱའོ།།བཤང་འགགས་རྒྱ་སྣེའུ་རི་བོང་ཤ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་སྲེག་པའི་ཤ། །ུ་དུམ་ཝཱ་རའི་ཁུ་བ་ནི་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་བཤང་བ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། འགག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་སྣེའུ་དང་བཅས་ པའི་རི་བོང་གི་ཤ་བྱིན་ན་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལ་ནི་སྲེག་པའི་ཤ་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ཁུ་བར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་བླ་ག་ཤ་རྨ་བྱའི་ཤ་།ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ ཀྱི་ནད་ལ་ནི་ཤིང་བླག་ཤའི་ཁུ་བར་རྨ་བྱའི་ཤ་བཙོས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཁུ་བར་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་བཙོས་པ་ཡང་སྔ་མ་འདྲ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནི་ནད་གཞི་ནི། །གང་ཅིའང་རུང་བ་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་ པའི་ནད་གཞིར་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་རྣོ་བའི་ཁ་ཟས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ།

對於根性膽熱,山地水晶草,小豆克里希那帕爾尼配合,綠豆甘陀毗達利,哈熱努卡巴拉酥油,以每一句所說的熬煮。即是說,根性膽熱等每一句詩句所說的四種湯藥也要服用。根性膽熱是指布尼姆巴和卡拉達提克達。水晶草是烏希拉。甘陀毗達利是薩拉帕爾尼。哈熱努卡是薩提那。 這些具有清涼功效的藥物,與陸地動物的肉,分別用水煮沸,其湯汁配以青稞粥調和后冷卻,加入白糖和蜂蜜服用。即是說,作為湯藥配合的這些藥物與陸地動物的肉用水分別煮沸,然後用其湯汁配製青稞粥。待其冷卻後,加入白糖和蜂蜜。 同樣地,肉湯要稍帶酸味或不帶酸味,加入炒酥油和白糖服用。即是說,同樣用肉湯煮成的粥稍帶酸味的給喜歡酸味的人服用,不喜歡酸味的人則給不帶酸味而帶甜味的,這些粥都要加入酥油、炒制后並加入白糖服用。 在飲食方法中所說的,輕盈且清涼的穀物,以及豆類和蔬菜,對血熱疾病有益。即是說,在飲食方法章節中所說的穀物和豆類中具有輕盈和清涼特性的,同樣具有輕盈和清涼特性的蔬菜,這些對血熱和膽病都有益處。 前面所說的水,或者用五小根煮沸,冷卻後或蜂蜜水,或者水果榨汁飲用。即是說,前面所說的六支藥水中不含姜的那些可以飲用,或者用五小根煮沸後冷卻的水,或者單純的煮沸冷卻水,或者蜂蜜水,或者水果汁,即用能降膽熱的葡萄、杏子等水果榨汁過濾后煮沸冷卻飲用。 大便阻塞時用蘆葦和兔肉,風氣重者用野兔肉,烏杜姆巴拉汁煮沸飲用最佳。即是說,血熱病導致大便阻塞時,爲了消除阻塞,用蘆葦配合兔肉服用最佳。對於血熱病中風氣重且嚴重的,用野兔肉在烏杜姆巴拉汁中煮沸飲用最佳。 同樣地,布拉嘎樹和孔雀肉,尼亞格若陀樹和家雞肉。即是說,對風氣重的血熱病,用布拉嘎樹汁煮孔雀肉服用有益。同樣地,用尼亞格若陀樹汁煮家雞肉也如前所說最佳。 血熱病的病因,無論是什麼都應當避免。即是說,所有會引起血熱和膽病的極重且猛烈的飲食都應當避免。

།བ་ཤ་ཀའི་ཁུ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ས་ནག་དང་ནི་སྐྱེར་ཁཎྜ། །སེང་ཕྲོམ་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །འཐུངས་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་ཡི་ནི། །ཁུ་བ་ ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་།།བཅས་པར་འཐུངས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །བ་ཤ་ཀ་ནི་འབའ་ཞིག་དང་། །བསྐོལ་བས་ཁྲག་ནི་མྱུར་སེལ་ཏེ། །དེ་ནི་འདི་ཡི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཤ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་བསྐོལ་བ་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཚད་འབྲིང་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྲང་བཞི་ལ། །བཏགས་པ་ཞོ་གཉིས་བཏབ་བྱ་སྟེ། །གཤེར་བ་དེ་ནི་སྲང་གསུམ་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྲང་བཞིར་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །ས་ནག་ནི་སོ་ར་ཏི་ཞེས་ བྱ་བའི་སའོ།།ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འཐུངས་པས་ཀྱང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་ བརྡུངས་ཏེ་བཙིར་བའི་ཁུ་བས་ཀྱང་ཁྲག་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བ་ཤ་ཀ་དེས་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གམ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །པ་ཏོ་ལ་དང་མ་ལ་ཏི། །ནིམ་པ་ཤུག་པ་ཙནྡན་གཉིས། །སེང་ ཕྲོམ་བ་ཤ་ཏན་ཏུ་ལི།།ས་ནག་མད་ཡན་ཏི་ཀ། །ཉེའུ་ཤིང་དང་ཐལ་ཏྲེས་དང་། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ཤིང་མངར་རྣམས། །བསྐོལ་བ་གསུམ་པོ་ཁ་ར་དང་། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གསུམ་པོ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།མ་ལ་ཏི་ནི་མེ་ཏོག་ཛཱ་ཏིའོ། །ཙནྡན་གཉིས་ནི་ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་དམར་པོའོ། །ཏན་ཏུ་ལི་ནི་ཚོད་མའི་རྩ་ཙ་བུ་ལ་ཡི་ཞེས་བྱའོ། །ས་ནག་པོ་ནི་སོར་ཏིའོ། །མད་ ཡན་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་མིང་དུ་གྲགས་པའོ།།བ་ཤ་ནི་བ་ཤ་ཀའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤ་རི་བའོ། །ར་མཉེ་བ་གཉིས་ནི་ཀ་ཀོ་ལི་དང་། ཀྵི་ར་ཀ་ཀོ་ལི་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་ཀུན་བསྐོལ་བ་ནི། །ལེགས་བསྒྲངས་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་ནི་པ་ལའི་ཤིང་སྟེ། ཀིང་ཤུ་ཀ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེའི་ཤུན་པ་བསྐོལ་བ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་ནས་ཁ་ར་བཏབ་པ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་པའམ། །ལྕི་བརྟ་སྤངས་བཙིར་ཁུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་ ལང་གི་ལྕི་བ་དང་རྟ་སྤངས་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་།སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་ནད་མདུད་པ་ཅན་འདྲར་འབྱུང་། །ཕུག་རོན་རྟུག་པ་སྦྲང་རྩིས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་རྨེའུ་ལྟ་བུ་ འམ།མདུད་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་བ་ལ། བྱ་ཕུག་རོན་གྱི་རྟུག་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ནི་ཤས་ཆེར་བྱུང་བ་ན། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་དང་ནི། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའམ་ར་ཡི་ནི། །མཆིན་པ་མཁྲིས་བཅས་རློན་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་ ཞིང་འཛག་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྲག་དང་།སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། རའི་མཆིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ་རློན་པ་བཟའ་བར་བྱའོ།

把婆尸迦的汁液、畢里陽俱、黑土以及佉陀羅樹脂、白芥子與蜂蜜調和后飲用,能夠降伏血液和膽汁。或者把婆尸迦的汁液與糖和蜂蜜一起飲用也是同樣的效果。單獨用婆尸迦煎煮后飲用也能迅速消除血液,這是其中最好的藥物。 關於中等劑量的說明:藥物汁液四兩,加入研磨成粉的二錢,液體應該是三兩。這句話的意思是藥物汁液四兩中加入二錢粉末。黑土就是索拉提土。 或者用婆尸迦煎煮的汁液加入糖和蜂蜜一起飲用,也能像前面說的一樣降伏血液和膽汁。或者單獨用婆尸迦煎煮的汁液飲用也能消除血液和膽汁。或者把婆尸迦搗碎榨汁飲用也能消除血液。 為什麼呢?因為這婆尸迦在所有消除和降伏血液和膽汁的藥物中是最殊勝或最上等的。 把巴托拉、茉莉花、楝樹、柏樹、兩種檀香、白芥子、婆尸迦、檀圖利、黑土、瑪德揚提迦、小樹、夏利巴、兩種拉姆涅巴、甘草等煎煮三次,加入糖和蜂蜜,能降伏血液和膽汁。 茉莉花就是茉莉花。兩種檀香是指白檀和紅檀。檀圖利是一種蔬菜根,叫做查布拉。黑土就是索爾提。瑪德揚提就是這個詞的通用名稱。婆尸是婆尸迦。夏利巴就是夏利巴。兩種拉姆涅巴是指迦俱羅和牛奶迦俱羅。 煎煮木棉樹和阿魏,過濾後加入糖有益處。木棉樹就是帕拉樹,也叫金修迦,把它的樹皮煎煮后好好過濾加入糖能消除血液和膽汁。 或者加入蜂蜜和酥油,或者飲用牛糞和馬糞榨取的汁液。就是說把牛糞和馬糞榨取的汁液加入酥油和蜂蜜飲用也能消除血液和膽汁。 對於像結節一樣出現的血病,鴿子糞便加蜂蜜有效。就是說對於血液和膽汁病形成如瘡瘍或結節狀的,用鴿子糞便加蜂蜜調和后飲用是有效的。 當血液大量流出時,把乾燥地方的生物的血液和蜂蜜調和后飲用,或者吃生的山羊肝臟連同膽汁。就是說當血液大量流出時,把乾燥地方生物的血液和蜂蜜調和后飲用。或者當血液大量流出時,吃山羊的肝臟連同其膽汁一起生食。

།ཙནྡན་གླ་སྒང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །འབྲས་ཡོས་མུངྒ་པི་པི་ལིང་། །ནས་ནི་བ་ལའི་ ཆུར་སྦངས་པ།།ཁུ་བ་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་པ་སྲང་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་གཅིག་མཚན་མོ་སྦངས་ལ། ཕྱི་དེ་ཉིན་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་གྲང་མོ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཙནྡན་ པདྨ་པུ་ཤེལ་ཙེ།།ཁུ་བར་བོང་བ་བསྲེགས་བཅུག་ལ། །རབ་བསྒྲངས་ཁར་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཁྲག་ནི་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་བཏགས་ཏེ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་དཀྲུགས་ཏེ་བཞག་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་བྱུང་བའི་དྭངས་མ་ལེགས་པར་ བསྒྲངས་པ་ལ།ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ནི་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་བདོ་བ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བོང་བ་བསྲེགས་པ་བཅུག་པ་ནི་སོ་ཕག་བསྲེགས་པ་བཅུག་པའོ། །བུ་རམ་ཤིང་ནི་ཆུ་མང་སྦངས། །རྫ་བུམ་གསར་པར་དེ་བཞག་ནས། །མཚན་མོ་ཕྱི་རོལ་དབེན་པར་བཞག་།ནང་པར་ཆུ་ནི་བཙགས་ནས་སུ། ། སྦྲང་རྩི་བཏབ་ནས་པདྨ་ནི། །ཁ་ཕྱེའི་ཕྲེང་རྒྱན་ཆུ་དེ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་དུམ་བུར་གཏུབས་ཏེ་ཆུ་མང་པོའི་ནང་དུ་སྦངས་ལ། རྫ་མའི་བུམ་པ་གསར་པའི་ནང་དུ་ཆུ་དེ་བཞག་ནས། མཚན་མོ་ཕྱི་རོལ་དུ་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་དཔྱངས་ཏེ་བཞག་ལ། ནང་པར་རས་ལ སོགས་པས་བཙགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ།པདྨ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་ལ་དྲི་ཞིམ་པོའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པར་བྱས་པའི་ཆུ་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔར་བཤད་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་མཁྲིས་པའི་རིམས་སྐབས་བཤད། ། སྨན་ཁུ་དེ་ཡང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གང་རིམས་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་ལ་ཕན་པར་བསྟན་པ། མཁྲིས་པར་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཁུ་བ་དེ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་ཁུ་སྣ་ཚོགས་འདི་ཡིས་ནི། །མེ་དྲོད བསྐྱེད་པས་བད་ཀན་ཟད།།གལ་ཏེ་ཁྲག་མཁྲིས་མ་ཞི་ན། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེར་ཕན་པའི། །ར་ཡི་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད། །དེ་བཞིན་བ་ཡི་འོ་མ་ནི། །ལྔ་འགྱུར་ཆུས་བསྐོལ་གདུས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་གིས་མེ་དྲོད་ བསྐྱེད་པར་གྱུར་པས་བད་ཀན་བསལ་ཅིང་ཟད་པར་གྱུར་ལ།གལ་ཏེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི་ཟད་པར་མ་གྱུར་ན། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་རའི་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བའི་འོ་མ་ཆུ་ལྔ་འགྱུར་དང་བསྲེས་པ་བསྐོལ་ཏེ་ གདུས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་བསྐོལ་བའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ཁ་ར་དཀར་པོ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་བཅའ་སྒ་ཛི་བ་ཀ་།བ་ལ་གཟེ་མ་ཟངས་རྩི་བ། །རེ་རེ་འོ་མར་བསྐོལ་བའམ། །འོ་མ་ཁ་ ར་མར་བསྐོལ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེ་དང་། བའམ་རའི་འོ་མར་བསྐོལ་བ་མར་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ཏེ། ལན་འགའ་ནི་རྒུན་འབྲུ་དང་བསྐོལ་བ་ནས། ལན་འགའ་ནི་ཟངས་རྩི་བའི་མར་དང་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མར་དང་ ཁ་ར་དང་།འོ་མ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

白檀、甘松、水晶鹽、炒米、綠豆、胡椒,以及大麥和巖鹽用水浸泡,其汁液能夠祛除血液和膽汁。即將六兩水煮沸後冷卻,在其中浸泡白檀等藥材一兩,過夜后第二天過濾取其冷汁,能夠祛除血液和膽汁。 白檀、蓮花、水晶鹽等藥材的汁液中加入焦骨灰,充分冷卻後加入白糖和蜂蜜,能夠祛除嚴重的出血。即將白檀等藥材研磨後放入水中攪拌靜置,取其上層澄清液充分冷卻後,加入白糖和蜂蜜,能夠祛除嚴重的出血和腫脹。所說的焦骨灰即是燒製的石灰。 將甘蔗切段,在大量水中浸泡,放入新陶罐中,夜晚懸掛在戶外僻靜處,清晨用布等過濾後加入蜂蜜,以盛開的蓮花串作裝飾,此水如前所述具有同樣功效,能夠祛除嚴重出血。 另外,在治療膽熱病時所說的藥汁也應服用。即如前所述’治膽熱用甘松和黑芥子’等方中所說的藥汁也應服用。 這些各種藥汁能夠增強消化之火,從而消除痰濕。如果血液和膽汁未平,則對於其中風力較大者,可服用煮沸的羊奶。同樣,也可服用牛奶加五倍水煮沸濃縮后的汁液。 小五根湯加蜂蜜和白糖煮沸也可以。即可用小五根與白糖煮沸的酥油服用。 葡萄、蓽茇、吉祥草、巖鹽、細辛、銅草,各味分別與奶煮沸,或者將奶、白糖、酥油煮沸都有益處。即將葡萄等藥材各自與牛奶或羊奶及酥油煮沸服用有益,有時用葡萄煮,有時用銅草煮。或者將酥油、白糖和奶煮沸服用也有益處。

།གཟེ་མ་ཉེའུ་ཤིང་བསྐོལ་བའམ། །དེ་བཞིན་འདབ་བཞི་འོ་མར་བསྐོལ། །ཁྲག་ནི་ནད་བཅས་མྱུར་དུ་སེལ། །མཆོག་ཏུ་མཚན་ནས་འབྱུང་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟེ་མ་དང་ཉེའུ་ཤིང་འོ་མར་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་འདབ་མ་ བཞི་པ་མ་ཤ་དང་།མུངྒ་དང་ཀྲིཥྞ་དང་། ས་ལ་པརྞི་བཞིའི་ལོ་མ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་གཅིན་གྱི་ལམ་ཕོ་མཚན་དང་། མོ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །རྐུབ་ལས་བྱུང་ལ་ཁྱད་པར་དུ། མོ་ཙ་ར་ས་བླུད་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བའི་ལམ་ནས་བྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་མོ་ཙ་ར་ས་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ལ་མོ་ཙ་ར་ས་ནི། །ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་གང་། །དེ་ནི་མོ་ཙ་ར་སར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་མྱུ་གུའམ། །འདབ་མ གཞོན་པའམ་བཅའ་སྒ་དང་།།ུ་ཤི་ར་དང་ཨུཏྤལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་གཞོན་ནུའམ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་འདབ་མ་དང་པོ་བྱུང་བ་དང་། འོ་མར་བསྐོལ་བ་དེ་བཤང་བའི་ལམ་ནས་ཁྲག་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་བཅའ་སྒ་དང་། ཨུ་ཤི་ར་དང་། ཨུཏྤལ་ འོ་མར་བསྐོལ་བ་དེ་ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་ཕན་ནོ།།ཁྲག་གི་ཚད་འཁྲུ་གཞང་འབྲུམ་གྱི། །གསོ་བ་དག་ཀྱང་འདིར་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་བཤད་པའི་ལམ་ནས་འབྱུང་བའི་སྐབས་འདིར་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁྲག་གི་ གཞང་འབྲུམ་གྱི་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྨན་ཁུ་འོ་མ་འཐུངས་ནས་ནི། །བཟའ་བའང་འོ་མ་ཉིད་དང་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་སྔར་བཤད་པ་དང་། འོ་མ་འཐུངས་ནས་བཟའ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་བཟའ་ ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ།།སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ཉིད། །བསྐོལ་བའི་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཁུ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཅི་རིགས་པར་བསྐོལ་བ་འདི་དག་ཉིད་དང་། མར་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ཡང་བཏུང་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བ་ཤ་ཀ་རྩ་རྩེར་ བཅས་བརྡུངས།།ཆུ་ནི་བརྒྱད་འགྱུར་ནང་དུ་ནི། །བསྐོལ་ཏེ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་གྱུར་པ། །དེ་དང་མར་ནི་བཙོ་བར་བྱ། །དེ་ཡི་མེ་ཏོག་ནང་བཅུག་བསྒྲངས། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །མཁྲིས་སྐྲན་རིམས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་སྙིང་ནད་མིག་སེར་དང་། །རབ་རིབ་མགོ་ འཁོར་མེ་དབལ་དང་།།སྐད་འགགས་པ་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཤ་ཀའི་རྩ་བ་དང་། ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་། རྩེ་མོར་བཅས་པ་དེ་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བརྡུངས་ལ། སྨན་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། ཆུ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེ་ལས་བརྒྱད་ཆ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལུས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་མར་སྲང་བརྒྱ་བཙོས་ལ་མར་གྱི་བཞི་ཆར་བ་ཤ་ཀའི་མེ་ཏོག་ནང་དུ་བཅུག་ལ། དེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཟོས་པས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པ་ལ་ཤ་ཡི་མྱུ་གུའི་ཁུར། །དེ བཅུག་མར་ནི་བསྐོལ་བ་དག་།སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ཁྲག་ནད་སེལ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

煎煮芝麻和小樹,或者同樣用牛奶煮四葉草,能迅速祛除帶病的血液,尤其對從生殖器官流出的血液有效。 也就是說,用牛奶煮芝麻和小樹,或者用四種豆類:豌豆、綠豆、黑豆和薩拉帕尼葉子煮的牛奶,能祛除血液和膽汁疾病。其中最好的或特別的是對從男性生殖器和女性生殖器流出的血液有效。 對於從肛門流出的血液,特別是服用莫查拉薩會有效。 也就是說,對於從排便通道流出的血液和膽汁,服用用莫查拉薩煮的牛奶會有效。 關於莫查拉薩:是指木棉樹的汁液,這就是所謂的莫查拉薩。 榕樹的嫩芽或幼葉,或薑黃、香根草和蓮花都有效。 也就是說,用榕樹的嫩芽或初生的榕樹葉與牛奶煮,對從排便通道流出的血液有效。或者用薑黃、香根草和蓮花與牛奶煮,對向下流出的血膽有效。 血熱性腹瀉和痔瘡的治療方法也應在此運用。 也就是說,在這個從排便通道流出血液和膽汁的情況下,也應該採用治療血熱性腹瀉和血性痔瘡的方法。 服用藥湯和牛奶后,食物也要與牛奶一起食用。 也就是說,服用前面所說的藥湯配方和牛奶后,食物的形式也要與之相配合食用。 這些藥湯配方也可以用煮成的酥油服用。 也就是說,前面所說的各種煮制的藥湯配方,以及用這些藥材煮成的藥用酥油也可以飲用和使用。 將婆沙迦根連同頂端搗碎,放入八倍的水中煮,剩餘八分之一,與酥油一起煮。放入其花后冷卻,加入蜂蜜可以消除血膽病、膽結、發熱、呼吸困難、咳嗽、心病、黃疸、目眩、頭暈、火病和聲音嘶啞。 也就是說,將婆沙迦的根、枝、葉和頂端一起在臼中搗碎,藥材三十二兩,放入二百五十六兩水中煮,剩餘八分之一即三十二兩,放入一百兩酥油煮,在酥油的四分之一處放入婆沙迦花,待其冷卻後加入蜂蜜食用。食用后能消除血膽等疾病。 用波羅葉樹嫩芽的汁液,放入其中煮制的酥油,加入蜂蜜可以祛除血病。狗舌草也是如此。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ལ་ཤའི་མྱུ་གུ་ཁམ་བྱེ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འདིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་མ་སྨོས་པ་ལས་ནི་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བྱས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་པ་ལ་ཤའི་ཕྱེ་མ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག ལ་དྲང་སྲོང་ཤན་ཀས་བཤད་པའི་ཚད་བཞིན་དུ།སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་མར་གྱི་བརྒྱད་ཆ་བཅུག་ལ། ཤ་ན་ཀས་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤན་ཀས་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་རིམ་གྱིས། །ཆུང་ངུ་སྣུམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ལྡེ་གུ་བཞི་ཆ་དྲུག་པ་དང་། །བརྒྱད་ ཆ་དང་ནི་སྦྱར་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྨན་མར་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ཟོས་པས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཀྱི་ལྕེ་བའི་རང་གི་ཁུ་བ་དང་། ལྡེ་གུའི་ནང་དུ་མར་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བ་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་ནི་སྤྱི་བག་བད་ཀན་བཅས། །མདུད་པར་ཆགས་ནད་མགུལ་པར་བྱུང་། །ུཏྤལ་སྡོང་བུ་བསྲེགས་ཐལ་བ། །ཞུན་མར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བལྡགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགུལ་པའི་ལམ་ནས་བྱུང་བའི་ཁྲག་སྤྱི་བག་དང་བཅས་པར་ འབྱུང་ཞིང་བད་ཀན་དང་འདྲེན་མར་བྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མདུད་པར་ཆགས་པ་སྟེ། ཁྲག་གི་ནང་དུ་མདུད་པ་ཤའི་རྨེན་བུ་ལྟ་བུ་ཆགས་པའི་ནད་ལ་ནི། ཨུཏྤ་ལའི་སྡོང་བུ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་ཞུན་མར་དུ་སྦྱར་ཏེ་བལྡགས་ན་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །པདྨ་ཨུཏྤ་ལ་གེ་སར་དང་། །པྲི་ ཡང་ཀུ་དང་མ་དུ་ཀ་།རེ་རེའི་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་གེ་སར་གྱི་ཐལ་བ་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་གེ་སར་གྱི་ཐལ་བ་དང་། པྲི་ཡང་ཀུ་སྟེ་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་། མ་དུ་ཀའི་ཐལ་བ་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཞུན་མར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ བལྡགས་ན་ཕན་ཡོན་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ།གྲེ་བ་ནས་ཁྲག་འབྱུང་བ་སྤྱི་བག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁྲག་ནི་བཤང་བའི་ལམ་ནས་ནི། །འབྱུང་བར་བྱེད་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །འཇམ་རྩི་བཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བའི་ལམ་ ནས་འབྱུང་བའི་ཁྲག་གི་ནད་ལ་ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ།འཇམ་རྩི་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ལས་བྱའོ། །སྣ་ནས་ནད་ཅན་ཁྲག་བྱུང་ན། །སྣ་སྨན་གཏང་ཞིང་བླུགས་པར་བྱ། །སྔར་བཤད་ སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་དང་།།འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུགས། །འོ་མ་སོགས་ཆུ་ཁ་རར་བཅས། །ཡང་ན་ཆུ་ནི་འབའ་ཞིག་ཕན། །སེའུ་འབྲུའི་མེ་ཏོག་ཁུ་བའམ། ། མྲའི་རུས་པ་དཱུར་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་བྱུང་བའི་ཁྲག་ནད་བསལ་བ་ལ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བའི་ཆོ་ག་ འོ་མ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྨན་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཁར་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་ཁ་རར་བཅས་པའམ། ཡང་ཆུ་འབའ་ཞིག་བླུགས་པ་ བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སེའུ་འབྲུའི་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་སྣར་བླུད་ན་ཕན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་མྲའི་རུས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་རྩ་དཱུར་བའི་ཁུ་བ་སྣ་ལས་ནད་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །བསིལ་སྨན་སྡེ་ཚན་གཏོགས་པ་དག་།བསྐུ་དང་བྱུག་ལ་སོགས་ལས་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསིལ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དག་ཀྱང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་སྨོས་པའི་དཱུར་བ་དང་བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པ་ལས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

對此,煮沸巴拉夏樹芽的汁液,在此未說明特殊詞語,應加入四倍的酥油,在其中加入四分之一酥油量的巴拉夏粉末。按照仙人商迦所說的量,加入八分之一酥油量的藥膏。按照商那迦所說的方法飲用。其中商迦所說的方法是:‘依次煮沸藥汁,少量油脂是純凈的,藥膏四分之一、六分之一和八分之一相配。’ 食用如此配有蜂蜜的藥用酥油,能夠降伏血膽病。同樣,按照此法,將舌草自身的汁液和藥膏中加入酥油煮沸,也能降伏血病和膽病。 ‘血病伴有痰液,結節病生於喉部,烏特帕羅莖燒灰,和酥油蜂蜜一起舔食。‘對此,從喉部通道出現的血病伴有痰液,同樣有結節,即在血中形成如肉瘤般結節的病,用烏特帕羅莖燒成的灰與蜂蜜和酥油調和后舔食即可消除。 ‘蓮花、烏特帕羅花蕊和,普利揚古與末度迦,各自配製亦如是。‘對此,同樣用蓮花花蕊的灰、烏特帕羅花蕊的灰、普利揚古即甘地普利揚古燒成的灰、末度迦的灰,每一種都與酥油和蜂蜜調和成藥膏舔食,功效與前相同,能消除從喉部出血等特徵的病。 ‘血從大便道中出,特別推薦灌腸法。‘對此,對於從大便道出血的病,特別推薦灌腸療法,其灌腸藥也應用消除血膽的藥物配製。 ‘鼻出血病者若現,應施鼻藥並灌注,如前所說藥汁方,牛奶糖漿樹汁注。牛奶等水加糖漿,或者單用水亦可。謝烏果之花汁或,庵羅骨與杜爾瓦效。‘對此,為消除鼻出血病,應施用鼻藥灌注等方法,如牛奶灌注等配製。同樣,如前所說的藥汁配方和單味藥也應施用。同樣,牛奶等加糖漿,或水加糖漿,或單用水灌注都是值得推薦的。或者用謝烏果花汁灌鼻有效,同樣,庵羅骨煮汁或杜爾瓦草汁對鼻出血有效。 ‘涼藥類別所屬者,涂敷等事中應用。‘對此,涼藥類別也能消除血膽病,應在塗抹、敷用等處使用吐藥等類別中所說的杜爾瓦和刺蒺藜等藥物。

།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་དང་། ལུས བཅིང་བ་དང་།སྨན་མར་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །མཁྲིས་པའི་རིམས་སེལ་བཤད་པ་གང་། །ཕྱི་ནང་ལས་བཏུང་སྨན་དེ་དང་། །གློ་རྡོལ་བར་ནི་གང་ཕན་པ། །དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་སེལ་བའི་སྨན་ཕྱི་ ནས་བསྐུ་བ་དང་ནང་ནས་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གློ་རྡོལ་བ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ལུད་པ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་ནི་འདིའི་གསོ་བའི་རིམ་པ་འདི་སྐབས་ ཡིན་པས་ན།འདིའི་གསོ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་མ་འདྲེས་རླུང་ལས་བྱུང་། །དང་པོར་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བྱ་ཞིང་། །ཤ་ཁུ་ཐུག་པ་ཡུ་ཤ་སོགས། །རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་སྣུམ་པ་དང་། །དུད་བདུགས་ལྡེ་གུ་བསྐུ་དང་དུགས། །ཆུ་བླུགས་ལུས་བཅིང་དག་གིས་གསོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ནད་གཞི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རླུང་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ནི། དང་པོར་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་སྣུམ་བག་དང་བཅས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། ལྡེ་གུ་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ལུད་པའི་ནད་གསོ་བར་བྱའོ། །བཤང་རླུང་འགགས་ལ་འཇམ་རྩིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་འཕྱེན་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་འགགས་པར་འགྱུར་བའི་ནད ལ་ནི།འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་བཅས་ཞུན་མར་འོ་མ་ནི། །ཟས་ཀྱི་སྔོན་བཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཞུན་མར་དང་འོ་མ་ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཏང་ཞིང་འཐུངས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་བཅས། སྣུམ་བཅས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །སླེ་ཏྲེས་ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས། །རེ་རེ་སྲང་སུམ་ཅུའི་ཁུ་བར། །མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ། །རླུང གི་ལུད་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་དང་ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་བསྐོལ་ལ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་མར་ཁུ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྨན་མར་གྱིས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཞིང་ཕོ་ བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀྵ་ར་ར་སྣ་ཤུ་དག་དང་། །ཤིང་ཀུན་པ་ཏ་ཤིང་མངར་དང་། །འུ་སུ་ཞོ་གཉིས་མར་བྲེ་གང་། །ཚ་བ་ལྔ་དང་བཅས་པ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་བའི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །འཐུངས་རྗེས་ཐུག་པ་བླུད་གྱུར་ན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བཅས་སྙིང་། །རྩིབ་ལོགས་ཕོ་ བའི་སྐྲན་ནད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡབ་ཀྵ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས། ཞུན་མར་བྲེ་གང་ཞེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། ཚབ་ལྔ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ཞིང་རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཁུ་བར་མར་གྱི་བཞི་ཆ་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐོལ་ཏེ་མར་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་ དེ་ལས་ཅི་རན་ཙམ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་བླུད་པར་གྱུར་ན།དེས་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་བའོ།

等等所說的是包括注入藥水、包紮身體、熬製藥油等。 對於膽病熱病的治療方法是什麼?外用內服的藥物以及對於肺破裂有益的藥物,這些也對血病和膽病有益。 關於這一點,在治療熱病時,用於治療膽熱病的外敷和內服等藥物,也對血病和膽病有益。同樣,對肺破裂有益的藥物,也因為能祛除血病和膽病而有益。 《醫方明鑑·八支要義釋》由大師月喜所作,此為醫療品第二章的註釋。 現在將講解咳嗽的治療章節。 現在是講解這個治療的時候了,所以開始講述這個治療方法。 單純由風引起的咳嗽,首先應該用油性藥物治療,以及肉湯、湯羹、魚湯等,用能降伏風的藥物煎煮成油性藥物,以及燻煙、塗抹軟膏和熱敷,注入藥水、包紮身體等方法進行治療。 對於單純由風引起而未與其他病因混合的咳嗽,首先應該用酥油等油性配方治療。同樣,應該用肉湯等能降伏風的藥物煎煮成具有油性的藥物來治療,還要用煙燻、軟膏塗抹等方法來治療咳嗽病。 對於大便和下行風阻塞的病癥,應該用溫和導瀉劑治療。 對於大便和下行風(即排氣)阻塞的病癥,應該用溫和導瀉劑從下部治療。 對於伴有膽病的(咳嗽),應在進食前服用酥油和牛奶。 對於由風引起但伴有膽病的咳嗽,應該在進食前服用酥油和牛奶來治療。 對於伴有痰病的(咳嗽),應該用含油的瀉藥來治療。 對於由風引起但伴有痰病的咳嗽,應該用含油的瀉藥來治療。 取獐牙菜和刺天茄各三十兩,用其煎湯三十二兩油來煮,能祛除風咳並生髮胃火。 將獐牙菜和刺天茄各三十兩,用煎煮法煮成湯劑,在其湯中加入三十二兩油脂煮制,這種藥油能祛除由風引起的咳嗽並能生髮胃部的消化之火。 堿、茅香、白芷、阿魏、甘草、細辛各二錢,酥油一升,配合五辛香料和十種根藥的湯劑煮制。服用后飲用湯羹,能祛除咳嗽、呼吸不適以及心臟、肋部、胃部的瘤病。 將堿等藥物各二錢,酥油一升(即三十二兩)放入其中,與五辛香料一起煮制,在十種根藥的湯劑中用油的四分之一(即八十兩)煮制,從這八十二兩油中取適量服用,之後飲用湯羹,就能祛除咳嗽等病癥。

།འདིར་ཚ་བ་ལྔ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་གཞུག་གོ། །ར་སྣ་ཉེའུ་ཤིང་རྩ་བ་བཅུ། །སྲང་ནི་བཅུ་གཉིས་ཚད་དུ་བྱ། །རྒྱ་སྲན་རྒྱ་ཤུག་ནས་དག་ནི། ། ར་ཤ་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་དང་། །ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་བསྐོལ། །དེ་དང་མར་ནི་བྲེ་བཞི་བསྐོལ། །འོ་མ་མར་མཉམ་ཛི་བན་ཏི། །ལ་སོགས་སྲང་ཆར་བྱས་ཏེ་བརྟག་།རླུང་གི་ནད་ལ་བླུད་པ་དང་། །སྣར་བཏང་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་སྦྱར། །ལུད་པ་རྣམ་ལྔ་མགོ་འདར་དང་། །མོ་མཚན ཆུ་སོར་ན་བ་དང་།།ལུད་ཀུན་ལུས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནད། །མཆིན་བཅས་སྟོད་ཀྱི་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ར་སྣ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། རྩ་བ་བཅུ་པ་སྟེ། སྨན་སྣ་བཅུ་གཉིས་པོ་སྲང་རེ་གཞལ་བའི་སྲང་བཅུ་གཉིས་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་དང་། ནས་ཏེ་ གསུམ་པོ་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་དང་།ར་ཤ་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། བསྐོལ་བ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དེ་དང་མར་དང་། འོ་མ་བྲེ་བཞི་བཞི་སྟེ། སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཛི་བན་ཏི། ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེའི་ཆར་བྱས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་ པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དེ་བརྟ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱས་ལ།རླུང་གི་ནད་ལ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱིན་པས་ལུད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མགོ་འདར་ཞིང་འདམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་རླུང་གི་ནད་སྣ་ཚོགས་དང་། མཆིན་པའི་ནད་དང་བཅས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བི་ད་རི་སོགས་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །ལྡེ་གུ་མར་བསྐོལ་ལུད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། ལྡེ གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་ནི་ལུད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་མངར་ཨ་ཤྭ་ཀའི་ས་བོན། །བྱི་དང་ག་དང་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཤུག་པ་ཁ་རུ་ཚ་མར་བསྐོལ། །ཡང་ན་དེ་ཕྱེ་མར་དང་སྦྲུས། །ལྡེ་གུ་བྱིན་ལ་ར་ཡི་ནི། །འོ་མ་བླུད་ན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་ཨ་ཤྭ་ཀའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཁ་རུ་ཚ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འཐུངས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་བླུད་ན་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲུས་ཏེ ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡགས་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་རའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོང་ག་ར་སྣ་བྱི་དང་ག་།ཤིང་ཀུན་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་། །བར་གྱི་ཀྵ་ར་དེའི་ཕྱེ་མའམ། །མར་དང་རན་ཙམ་བླུད་གྱུར་ན། །རླུང་གྱུར་བད་ཀན་བཅས་ལུད་པ། ། དབུགས་མི་བདེ་དང་སྐྱིགས་བུ་དང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མའམ། མར་གྱིས་ཚད་ནད་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ཏེ་བླུད་པར་གྱུར་ན། རླུང་ལས་གྱུར་བའི་བད་ཀན་བཅས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱི་ཚེར བ་དང་བཅའ་སྒ་དང་།།ཟུར་པ་རྒུན་འབྲུ་ཁར་དཀར། །ཀར་ཀ་ཏ་ཡི་སྲིང་གི་ནི། །ཏིལ་མར་དང་ནི་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་བལྡགས་པས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་ འགྱུར་རོ།

此處五種熱藥每種各放入二錢。 馬鼻、小木根莖十種,稱量十二兩為度。 豌豆、棗子、大麥,以及羊肉五十兩,水五百一十二兩煮。 與此同煮四升酥油,牛奶與酥油等量,以及枳瓦提等藥,按比例稱量后調配。 用於風病時服用,以及鼻部用藥、軟膏涂敷。 五種咳嗽、頭顫動、女陰和小便疼痛、所有咳嗽、身體一側疾病、以及與肝相關的上部風病都能治癒。 即:藥物馬鼻、小木和十種根莖,這十二種藥各稱一兩共十二兩,豌豆、棗子和大麥三種各八兩,羊肉五十兩,水五百一十二兩煮,煮至剩四分之一,與酥油和牛奶各四升(即一百二十八兩),以及枳瓦提、馬鞭草等藥各等分製成糊狀,與煮好的酥油調和,需要仔細觀察確認是否調和得當。 用於風病時飲用等,能治癒五種咳嗽,以及頭顫抖等病,遍及全身和身體一側的各種風病,並能治癒伴有肝病的癥狀。 煮維達利等藥類,製成糊狀與酥油同煮能治咳嗽。 即:煮維達利等藥類的湯汁是酥油的四倍,糊狀物是酥油的四分之一同煮的藥油能治癒咳嗽。 甘草、阿輸迦種子、畢達迦、醋粉、杜松、巖鹽與酥油同煮。或者將其粉末與酥油調和,製成糊狀服用后飲用羊奶能治咳嗽。 即:甘草和阿輸迦種子等藥與巖鹽一起煮,其湯汁是酥油四倍量同煮的藥油飲用后,隨後飲用羊奶能治癒咳嗽。或者將甘草等藥物研成粉末與酥油調和製成糊狀服用,之後飲用羊奶也能治癒咳嗽。 冬瓜、馬鼻、畢達迦、阿魏、巖鹽、胡椒,以及中間的堿,其粉末或與適量酥油服用,能治癒風引起的痰咳、呼吸不暢、呃逆和消化力弱。 即:冬瓜等藥物的粉末或用酥油按照治癒病癥等情況觀察后服用,能治癒風引起的伴有痰的咳嗽。 蒺藜、蓽茇、訶子、葡萄、白糖、螃蟹姐妹與芝麻油調製成糊狀,能治癒風引起的咳嗽。 即:蒺藜等藥物與芝麻油調和成糊狀服用能治癒風引起的咳嗽。

།བྱི་ཚེར་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་། །བར་གྱི་ཟུར་པ་ཀར་ཀ་ཏི། །བུ་རམ་རྙིང་དང་ཏིལ་མར་དང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དང་། བུ་རམ་རྙིང་པ་དང་། ཏིལ་མར་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་ཏེ་བལྡགས་ན་ཡང་རླུང་ ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་དེ་བཞིན། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་ཀྱང་དེ་ བཞིན་དུ་ལུད་པ་སེལ་ཏོ།།ཆུ་དྲོན་དག་དང་པི་པི་ལིང་། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ་གཉིས་ཆུར་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་བས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །བཅའ་སྒ་ཁར་ཞོ་ག་ཆུའམ། །པི་པི་ལིང་ཕྱེ་ཞོར་བཏབ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བའམ། པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་ཞོར་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཆང་ངམ་ཞོ། །ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་གི་རྩ་བ་ཚི་གུ་ཕྱེ་མར་བཏགས་ ལ།ཆང་ངམ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་ལྡེ་གུ། །མར་བརྔོས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་མར་དང་བརྔོས་ཏེ་རྒྱམ་ཚར་བཏབ་པ་ཆང་ངམ་ཞོའམ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ བས་ཀྱང་རླུང་ལ་ཕན་ནོ།།ལུད་པ་ཆམ་བཅས་དུད་པ་ནི། །སྣུམ་བཅས་ཆོ་གས་བདུག་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་དུད་བརྔུབ། །འོ་མ་ཤ་ཁུར་བཅས་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ཆམ་པ་ལ་ནི་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་དང་ལྡན་པར་བཟའ་བ་དང་བཅས་པར་སྔར་དུད་པས་ བདུག་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྣུམ་གྱི་དུད་པ་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བརྔུབ་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་དུད་པ་དེ་ཡང་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པར་ཟོས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། ། གྲོང་ཆུ་རླན་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཤ་།སཱ་ལུ་ནས་གྲོ་དྲུག་ཅུ་པའམ། །མ་ཤ་ཨད་མ་ཀུབ་ཏ་ཡི། །ཡུ་ཤ་དག་དང་ཟོས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོང་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་དང་། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་ན་ཡང ལུད་པ་ཆམ་པ་ཅན་ལ་ཕན་ནོ།།ལ་ལ་ཕུད་དང་པི་པི་ལིང་། །བྱིལ་རྐང་དོང་ག་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ར་སྣ་ཟི་ར་པ་ལ་ཤ། །ཀྲིཥྞ་པརྞི་ཟུར་པ་དང་། །མ་ནུ་བསྐོལ་བར་སྣུམ་སྐྱུར་དང་། །ལན་ཚྭར་བཅས་ཐུག་རླུང་གྱུར་བླུད། །རྐེད་པ་ལྟོ་སྙིང་རྩིབ་ལོགས་ན། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ སྐྱིགས་བུ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་དང་སྐྱུར་བག་དང་ལན་ཚྭར་བཅས་པའི་ཐུག་པ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ཅན་ལ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་རྐེད་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྩ་བ་ བཅུ་པའི་ཁུ་བར་ནི།།ཚ་བ་ལྔ་དང་བུ་རམ་བཅས། །ཏིལ་དང་བཅས་པའི་ཐུག་པ་བླུད། །ཡང་ན་འོ་ཐུག་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་ལྔ་དང་བུ་རམ་བཏབ་པ་ལ་ཏིལ་མར་འབྲས་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་དང་སྐྱུར་བ་དང་། །ལན་ཚྭ་དང་ བཅས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་། རྐེད་པ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是關於荊棘、山椒、胡椒、卡卡提果、陳舊糖蜜、芝麻油製成的糊狀物,應當舔食。即將荊棘等藥材研磨成粉末,與陳舊糖蜜、芝麻油調製成糊狀,舔食可以治療由風引起的咳嗽。 同樣,蓽茇、胡椒以及卡卡提果,即蓽茇和胡椒與糖蜜調製成的糊狀物也能治療由風引起的咳嗽。用卡卡提果製成的糊狀物同樣也能治療咳嗽。 溫水與胡椒及巖鹽一起服用。即胡椒和巖鹽用溫熱適宜的水調製服用,也能治療由風引起的咳嗽。 蓽茇與糖和酸奶清水,或胡椒粉加入酸奶中服用。即蓽茇與糖和酸奶清水調製,或將胡椒粉加入酸奶中服用,也能治療由風引起的咳嗽。 杜松子與酒或酸奶、酸奶清水調製服用。即將杜松根研磨成粉末,與酒或酸奶清水調製服用,也能降伏由風引起的咳嗽。 或者胡椒糊狀物與酥油炒制並加入巖鹽也有效。即將胡椒製成糊狀物與酥油炒制並加入巖鹽,用酒或酸奶或酸奶清水調製,對風病有效。 對於伴有感冒的咳嗽,應當用含油的方法燻蒸,對於呃逆和呼吸不暢也要吸入燻蒸,並食用含有牛奶和肉湯的食物。即對於伴有感冒的咳嗽,應當食用含有牛奶和肉湯的食物,並按照前面所說的油性燻蒸方法進行燻蒸吸入,同樣對於呃逆和呼吸不暢的治療,在下文中所說的燻蒸方法也要在食用含有牛奶和肉湯的食物之後進行吸入。 城市和水中的濕生動物肉,稻米、大麥、六十日稻,或綠豆、阿德瑪庫布塔的湯食用有效。即食用城市中的動物和水生動物的肉湯,以及稻米等,對伴有感冒的咳嗽有效。 拉拉普德、胡椒、比朗康、冬瓜、齊特拉卡、拉斯納、孜然、帕拉夏、克里希納帕尼、祖巴和瑪努煮成的湯加入油、酸味和鹽分,對風引起的咳嗽服用。能治療腰部、腹部、心部、肋部疼痛、呼吸不暢和呃逆。即用拉拉普德等煮成的湯加入酸味和鹽分的湯劑,對風引起的咳嗽者服用,這能治療風引起的咳嗽和腰部等疾病。 在十種根煮成的湯中,加入五種辛香料和糖蜜,與芝麻一起煮成湯服用。或者牛奶湯加入巖鹽。即在十種根煮成的湯中加入五種辛香料和糖蜜,用芝麻油煮米成湯,加入酸味和鹽分,如前所述服用,這能治療風引起的咳嗽和腰痛等病癥。

།ཡང་ན་འབྲས་འོ་མར་བཙོས་པའི་འོ་ཐུག་ལ་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་། རྐེད་པ་ན་བ་ ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཉ་དང་ཁྱིམ་བྱ་ཕག་རྒོད་ཤ་།མར་དང་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་མར་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །ཚོད་མ་རྒྱ་སྣེའུ་པ་ཡ་སྱེ། །ནི་ཤན་ན་ཀ་ལུད་པ་འཇོམས། ། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ལོ་འབྲས་དང་། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུ་སྐོམ་པོའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྣེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ལུད་པ་ལ་ཕན་ནོ། །ཏིལ་མར་སོགས་སྣུམ་འོ་མ་དང་། །བུ་རམ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུའི་ཟས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད པ་ལ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་སྟེ།ཏིལ་མར་དང་། ཞག་དང་། རྐང་དང་། ཞུན་མར་དང་། འོ་མ་དང་། བུ་རམ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་གཡོས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་ཕན་ནོ། །ཞོ་ག་ཆུ་ཞོ་རང་སྐྱུར་ཆང་། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་ཆུ་བླུད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་ པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཞོ་ག་ཆུ་དང་།ཞོ་དང་རང་སྐྱུར་ཏེ་ཀན་ཛི་དང་། ཆང་དང་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོའི་ཁུ་བར་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་བཅས། །ཞུན་མར་གྱིས་ནི་སྐྱུག་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་ཞུན་མར་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་པོ་སོན་ཆ་ཏང་བལ། །མ་དུ་ཀ་ནི་བསྐོལ་ཆུས་སམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས པ་ལ་ནི།པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །ཤིང་མངར་པོ་སོན་ཆའི་ལྡེ་གུ། །བི་དབུ་རམ་ཤིང་ཁུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་མངར་དང་པོ་སོན་ཆ་ལྡེ་གུ་བྱས་ཤིང་ཆུ་འཐགས་སུ་བྱས་པ་ལ། བི་ད་རིའི་ཁུ་བ་དང་། བུ་རམ་ ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ།།མཁྲིས་ལུད་བད་ཀན་ཤས་ཆུང་ལ། །དུར་བྱིད་མངར་བའི་སྨན་སྦྱར་བཏང་། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ཁ་བའི་སྨན། །སྐྱུག་སྨན་ཕྱིར་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་ཤས་ ཆུང་ཞིང་སྲ་བ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མངར་བ་དང་སྦྱར་བ་དག་བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ནད་ སྦྱངས་ནས་ནི་ཐུག་པ་སོགས།།བསིལ་དང་མངར་དང་སྣུམ་པ་སྤྱད། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ཁ་བ་དང་། །རྩུབ་པ་དང་སྦྱར་གྲང་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་གཉིས་ཀྱིས་ནད་སྦྱངས་པར་གྱུར་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ བསིལ་བ་དེ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་པ་དང་།མངར་བའི་རོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྣུམ་ཞིང་རྩུབ་བག་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྨན་ཁ་བ་དང་སྦྱར་ཞིང་སྣུམ་མེད་པའི་རྩུབ་བག་བླུད་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཁ་ ར་སྐྱུ་རུ་ར།།རྒུན་འབྲུ་ཨུཏྤལ་ཙནྡན་དཀར། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །བད་ཀན་བཅས་ལ་ན་ལེ་ཤམ། །གླ་སྒང་དང་ནི་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་ སྦྱིན་པར་བྱའོ།

或者將大米熬煮成牛奶粥加入巖鹽服用,也能消除由風引起的咳嗽、腰痛等癥狀。 魚肉、家禽肉、野豬肉配以酥油和巖鹽也有益處。這是說,食用魚等肉類配以酥油和巖鹽,其功效與前述相同。 蔬菜如芥菜、婆羅門參、尼珊那迦能止咳,刺柏果實和嫩蘿蔔乾也有益處。這是說,芥菜等蔬菜對風等引起的咳嗽有益。 芝麻油等油脂、牛奶、糖蜜、甘蔗汁食物。這是說,對風引起的咳嗽,芝麻油等油脂,即芝麻油、動物油脂、骨髓、酥油、牛奶、糖蜜、甘蔗汁烹製的食物食用有益。 酸奶清、酸奶、自然發酵酒、酸果汁飲用有益。這是說,對風引起的咳嗽,飲用酸奶清、酸奶、自然發酵的甘吉酒、酒和酸果如醋栗等酸果汁加入巖鹽有益處。 對於膽病咳嗽伴有痰,用酥油製成的催吐藥有益。這是說,對膽病引起的咳嗽伴有痰時,服用催吐用的酥油進行清除有益。 同樣,波森查、棉花、馬度迦煮水。這是說,同樣對膽病引起的咳嗽伴有痰時,服用波森查等藥物煮水進行清除有益。 甘草、波森查製成糊,與毗達利、甘蔗汁調配。這是說,或者將甘草和波森查製成糊狀並研磨成水,與毗達利汁和甘蔗汁調配服用進行清除有益。 對膽咳痰少者,杜蕾得配甘味藥服用。痰多者用苦味藥,為催吐而施用。這是說,對膽病引起的咳嗽痰少而堅實者,應服用杜蕾得、葡萄等甘味藥物調配作為瀉藥。同樣,對膽咳痰多者,應以杜蕾得、普謝則等苦味藥物調配作為催吐藥使用。 凈化病後用湯等,涼、甜、油性食用。痰多者配苦味和澀味,冷湯飲用。這是說,用催吐藥和瀉藥兩種方法凈化病後,應食用湯等食物,且應充分冷卻、具有甜味、油潤無澀味。對痰多的膽病,應飲用配有苦味藥物的湯等,且無油性而帶澀味。 膽病引起者,白糖、訶子、葡萄、蓮花、白檀香,以蜂蜜調配成糊劑給予。伴有痰者,加入訶子、薑黃給予。這是說,單純由膽病引起的咳嗽,應給予白糖、訶子等藥物製成的糊劑。

།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་དང་བཅས་པའི་སྨན་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་དང་བཅས་པའི་མཁྲིས་པའི་ལུད་ པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་མེད་པའི་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་མར་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ནོ།།མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་དང་ཤ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ཏེ་ཚད་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་ལྔ་བཅུ་པི་པི་ལིང་། ། སུམ་ཅུ་ཁ་ར་སྲང་གཅིག་སྦྱར། །སྦྲང་རྩི་འམ་བ་ཡི་ལྕི་བའམ། །བེའུ་གཞོན་ལྕི་ཁུར་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ནི་གོ་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བ་ལང་གི་ནུ་སོར་འདྲ་བའི་རྒུན་འབྲུ་སྦོམ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་རྡོག་མ་ལྔ་བཅུ་དང་། པི་པི་ལིང་རྡོག་མ སུམ་ཅུ་དང་།ཁ་ར་སྲང་གཅིག་སྟེ་འདི་དག་སྦྱར་བ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྦྱིན་པའམ། བའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བའམ། བེའུ་གཞོན་ནུ་ནུ་ཞོ་འཐུངས་པའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ཚ་བ་གསུམ། །རྒུན་འབྲུ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །མ་ནུ་འབྲས་ཡོས་གླ་ སྒང་དང་།།ཟུར་པ་དཀར་དང་ར་སྣ་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བ་རུ་ར། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ཞུན་མར་སྦྱར། །ལྡེ་གུས་སྙིང་ནད་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་ནི་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངར་བའི་སྨན་དང་སྲོག་ ཆགས་ནི།།སྐམ་སའི་ཤ་དང་ནས་དང་ནི། །ཁྲེ་དང་ཁྲེ་རྒོད་མུངྒ་སོགས། །ཡུ་ཤ་དང་ནི་ཚོད་མ་དང་། །ཁ་བ་ཚད་ལྡན་སྦྱར་ལྡེ་གུ། །ཁ་བ་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ ཤ་ཁུ་དང་།སྨན་མངར་པོ་རྒུན་འབྲུ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་བ་བྱིན་ན་ཕན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་། མོན་སྲན་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་སྨན་ཁ་བ་དང་།སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆུང་སཱ་ལུ་དང་། །དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་ཤ་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆུང་བའི་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་དང་། འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་སྨན་ཤ་ཁུ་དང་བཟའ་བ་ཕན་ནོ། །བཏུང་བར་ ཁ་རའམ་རྒུན་ཆུ་འམ།།བུ་རམ་ཤིང་ཁུའམ་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་བཏུང་བ་ནི་ཁར་དང་རྒུན་འབྲུ་བསྲེས་པའི་ཆུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ་འོ་མ་བླུད་པ་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་པར་ར་ མཉེ་བ།།བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་མེ་ད་གཉིས། །བ་ཙ་ཀ་དང་ལི་དོང་གྲ། །ཤ་ཁུ་དང་ནི་འོ་མ་འམ། །ཐུག་པའམ་ཡུ་ཤར་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རྒུན་འབྲུ་དང་ནི་པི་ པི་ལིང་།།རྩ་ཡི་རྩ་བ་ལྔར་བཤད་དང་། །ཆུར་བསྐོལ་བ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །དེ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས་པ་བླུད། །ཡང་ན་དེ་ཡིས་ཐུག་པ་བསྐོལ། །ལེགས་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ ལུད་པ་ལ་ནི་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་པ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་རར་བཅས་པའམ།ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

對於伴有痰病的膽病所致咳痰,應將訶子和獐竹香配合糖等藥物調製成糊劑服用。對於風病,則配合酥油有效。即對於伴有風病的膽病咳痰,應服用不含訶子和獐竹香的糖等藥物並配合酥油。酥油、芝麻油、糖蜜、白糖、蜂蜜調製的糊劑,應根據病因等情況適量配製。 五十顆葡萄、三十顆胡椒、一兩白糖調配,用蜂蜜或牛糞汁或吮吸母乳小牛犢的糞汁調製成糊劑。這裡的葡萄是指名為戈達那的如牛乳頭般粗大的葡萄,取其五十顆,胡椒三十顆,白糖一兩,將這些配以蜂蜜調製成糊劑服用,或用牛糞汁,或用吮吸母乳小牛犢的糞汁調製服用。 桂皮、肉豆蔻、三辛香、葡萄、胡椒根、曼努果、炒米、獐竹香、白芷、印度防風、訶子、余甘子,配以白糖、蜂蜜、熔化的酥油調製的糊劑可治療心病和咳嗽。 甘味藥物和動物、乾地肉類、大麥、小麥、野生小麥、綠豆等,以及肉湯和蔬菜,苦味適量配製的糊劑,配以苦味和蜂蜜,對痰病偏重者有效。即對痰病偏重的咳嗽,以乾地動物的肉湯和甘味藥如葡萄、甘蔗汁等適量配製服用有效,同樣普舍羅等汁液,綠豆即所謂的蕓豆湯等蔬菜,以及苦味藥和蜂蜜配合服用有效。 痰病輕微者,宜食用稻米和六十日稻米飯及肉湯。對膽病所致咳嗽,飲用白糖或葡萄汁,或甘蔗汁或牛奶有效。同樣,葡萄和甘蔗汁配合飲用或飲用牛奶有效。 對膽病咳嗽,以印度防己、兩種勃里哈蒂、兩種美達、婆左迦、利冬加配以肉湯和牛奶,或粥或肉湯調製飲用。即對膽病所致咳嗽,以印度防己等藥配以肉湯飲用有效。 葡萄和胡椒、五種根藥所說的,用水煎煮的汁液,及其與牛奶煎煮后冷卻,配以蜂蜜和白糖飲用。或者用這些煮粥,充分煮熟后配以蜂蜜服用。即對膽病所致咳嗽,可用葡萄等煎煮的粥充分冷卻後配以蜂蜜和白糖飲用,或飲用粥。

།ཟུར་པ་དང་ནི་བ་ལེ་ཀ་།ཁ་ར་བཅའ་སྒ་བྲི་ཧ་ཏི། །བཏགས་པའི་ཁུ་བ་རས་ཀྱིས་བཙགས། མར་དང་བསྲེས་ཏེ་བླུད་པར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་ལ། དེའི་ཁུ་བ་རས་ཀྱིས་བཙགས་ཏེ་ཞུན་མར་དང་བསྲེས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །ཁ་ར་དང་ནི་ཛི་བ་ཀ་།མུངྒ་མ་ཤ་པརྞི་དང་། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་ལྡེ་གུར་བྱས། །མར་ དང་འོ་མ་བརྒྱད་འགྱུར་བསྐོལ།།དེ་བཏུང་བཟའ་དང་བལྡག་པ་དང་། །སྦྱར་བས་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ་མར་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་བསྲེས་པའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། མར་དེ་བཏུང་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་སྦྱར་ན་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་འམ། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བར་སྨོས་པའི་སྨན་བཤད་མ་ཐག་པའི་འདི་དག་གི་ཕྱེ་མ་ལྡེ་གུར་བྱར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་ གུར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྨན་འདི་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ནད་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལུད་ཅན་གྱིས་དང་པོར། །ཐང་ཤིང་བསྲེགས་ནས་གཟགས་པའི་སྣུམ། །བ་ཤ་ཀ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས། ། ཐལ་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་ནི་དང་པོར་ཐང་ཤིང་བསྲེགས་ནས་དེའི་སྣུམ་གཟགས་སུ་བཅུག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བ་ཤ་ཀ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་དེ་གཏང བར་བྱའོ།།སྣུམ་བཅས་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྟེང་དང་། །འོག་དང་སྤྱི་བོར་ཅི་རིགས་པར། །ཉམས་སྟོབས་ལྡན་བཀྲུ་སྨན་རྣོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དེས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པའི་ནད་པ་ལ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་སྟེ་སྟེང་དང་འོག་དང་སྤྱི་བོ་སྟེ་ལན་གསུམ་ནས་ཅི་རིགས་པར་ནད་ ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ།སྟེང་དུ་ནི་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སློན་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱི་བོར་སྣ་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་དང་། འོག་ནས་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་སྟེ་གསུམ་ཆར་ཡང་ནད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་ནི་བཀྲུ་སྨན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཁྲུས་བྱའི།ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུག་པ་སོགས་ཀྱང་འདི་ལ་བླུད། །ནས་དང་མུངྒ་རྒྱ་སྲན་ཟས། །རྩུབ་དྲོ་ན་ལེ་ཤམ་གྱིས་ཚ། །ཀ་ས་མརྡ་བར་དག་།བྱ་ཀྲི་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་བཅས་པ་སྦྱིན། །སྐམ་ ས་ཁུང་གནས་ཤ་ཁུ་སྣུམ།།ཏིལ་དང་ཡུངས་ཀར་བིལ་བའི་སྣུམ། །སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་ཁྲུས་བྱས་པའི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ཅན་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ནས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟགས་ པའི་རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བ་དང་།ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ཚ་ཞིང་རྣོ་བར་བྱས་པ་དང་། ཀ་ས་མརྡ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་ས་དང་ཁུང་ན་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཁུའི་སྣུམ་དང་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྨན་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྐོམ་ན་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཆུ། །ཆུ་ཚན་ཆང་ངམ་སྦྲང་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ཅན་དེ་སྐོམ་པར་གྱུར་ན་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པའམ། ཡང་ཆུ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཚན་མང་ལ་གོམས་པའི་ཆང་རྙིང་བླུད་ པའམ།ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།

關於’祖爾巴和巴列卡、糖和甘蔗、布日哈提,將這些藥材研磨成汁液,用布過濾,與酥油混合后服用’這句話,是指將祖爾巴等藥材研磨成水,然後用布過濾其汁液,與熔化的酥油混合服用,這樣也能治療由膽病引起的咳嗽。 關於’糖和吉瓦卡、綠豆、瑪夏帕尼和蒺藜製成糊狀,與八倍牛奶和酥油煮沸。飲用、食用和舔食這些配方能治療膽源性咳嗽’這句話,是指將糖等藥材製成糊狀,加入相當於酥油量八倍的牛奶混合煮沸,將這種酥油用於飲用等方式,能治療膽源性咳嗽。 關於’這些可製成粉末糊狀,或煮成湯汁服用’這句話,是指在前面提到的藥油配方中的這些藥材,可以製成粉末糊狀,這些也要用蜂蜜調製成糊狀,這是根據含義來理解的。或者將這些藥材煮成湯汁服用,也能對這些疾病有益。 關於’對於痰咳患者,首先要用燒過的松木流出的油,與巴夏卡和炒麥子的灰粉混合服用’這句話,是指對於痰源性咳嗽的患者,首先要用燒過的松木流出的油,與巴夏卡和炒麥子的灰粉混合后服用。 關於’用含油瀉藥從上、下和頭頂適當施用,對體力充沛者使用猛烈瀉藥’這句話,是指對已經進行過油療的病人使用瀉藥,從上、下和頭頂三個方向適當地根據病情等情況來觀察后使用瀉藥。上部是指用催吐藥清除,頭頂是指從鼻子灌入瀉藥,下部是指使用瀉藥,這三種都是清除疾病的方法所以稱為瀉藥。這些方法只適用於體力充沛的人,不適用于體力虛弱的人。 關於’還要給予湯類等食物。大麥、綠豆、豆類食物,粗糙溫熱的納勒善和卡薩瑪爾達等藥材,以及比亞克利亞巴克沙拉和胡椒一起服用。乾燥地和洞穴處的肉湯油,芝麻和芥子、木蘋果油調製的湯要給予服用’這句話,是指對經過催吐瀉下治療的痰源性咳嗽患者要給予湯類等食物。然後用大麥等製成的粗糙溫熱的,用納勒善等藥材製成辛辣的,以及卡薩瑪爾達等蔬菜,同樣還有乾燥地和洞穴中生物的肉湯油,以及用芝麻等調製的藥湯給予服用。 關於’口渴時給予十種根藥煮成的水,溫水、酒或蜂蜜水’這句話,是指當痰源性咳嗽患者口渴時,要給予十種根藥煮成的水,或者單純的煮沸溫水,或適量的陳年老酒,或者用蜂蜜調製的水來服用。

།དོང་ག་མ་ནུའི་རྩ་བ་དང་། །པ་ཏོ་ལ་ཡི་རྩ་བར་བཅས། །ནུབ་གཅིག་ཆུར་སྦངས་སྦྲང་རྩི་བཏབ། །ཟས་དུས་གསུམ་མམ་ནང་པར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནུབ་གཅིག་ཆུར་སྦངས་ལ་ སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་ནང་པར་བཏུང་བའི་ཟས་ཟ་བའི་དུས་གསུམ་པོ་ཟས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་།ཟས་ཀྱི་བར་དང་། ཟོས་པའི་མཐའ་མ་སྟེ་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དང་དེ་རྩ་བ། །བཅའ་སྒ་དང་ནི་བ་རུ་ར། །རྨ་བྱ་ཁྱིམ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་ནི། །སྣག་ཚར་བྱས་དང་ནས་ ཚིག་ཐལ།།བི་ཤ་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་། །དུར་བྱིད་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྟེ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་ལྡེ་གུ། །གསུམ་པོ་བད་ཀན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་ལྡེ་གུ་ གསུམ་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བྱིན་ན་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།རྨ་བྱ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོའི་སྣག་ཚ་ནི་དེ་གཉིས་བསྲེགས་པ་ལས་སྣག་ཚ་ལྟར་ནག་པོར་བྱས་པའོ། །ནས་ལས་བྱས་པའི་ཐལ་བ་ཡིན་པས་ན་ནས་ཚིག་ཐལ་བའོ། །སྦྲང་རྩི་ན་ལེ་ཤམ་སྦྱར་ བ་ལྡག་། ཀ་རུ་སྦྲང་རྩི་ཉིད་ཀྱིས། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བར་ཏ་ཀ་།བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་དང་། །ཀ་ས་མརྡ་རྟ་སྦངས་བ་ཙིར། །ཁུ་བའམ་བྱེའུ་རུག་ནག་པོའི་ཁུ། །སྦྲང་རྩི་སོ་སོར་སྦྱར་བ་བལྡག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་ན་ལེ་ཤམ་སྦྱར་ཏེ ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡག་པའམ། ཀ་རུའི་ཕྱི་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་བལྡག་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ཁུ་བ་དང་། བར་ཏ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་། བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་དང་། ཀ་ས་མར་དའི་ཁུ་བ་དང་། རྟ་སྦངས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། བྱེའུ་རུག་པ་ནག་པོའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁུ་བ་ སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་བལྡག་པར་བྱའོ།།ཐང་ཤིང་ཟུར་པར་སྣ་དང་། །བྱི་ཚེར་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི། །གླ་སྒང་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །ཁ་ར་ཨ་རུ་སྐྱུ་རུ་ར། །འབྲས་ཡོས་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་པགས་པ་རྣམས། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ། །གསུམ་པོ་རླུང་ འདྲེས་བད་ཀན་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་འདྲེས་ཤིང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་ལ་ནི་ལྡེ་གུ་གསུམ་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་པ་གཏང་བར་བྱ་ལ། སྨན་ནི་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་ རྫོགས་པར་བྱས་པའི་མཚན་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྐྱུ་རུ་རའི་པགས་པ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་བཟང་པོ་སྐམས་པར་གྱུར་པའི་པགས་པ་ལྟར་འཆུས་པ་ལ་བྱའོ། །སེའུ་འབྲུ་སྲང་གཉིས་བུ་རམ་ནི། །སྲང་བརྒྱད་ཚ་བ་གསུམ་སྲང་རེས། །སྐད་སྙན་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །ལུད་པ་ དབུགས་མི་བདེ་ཆམ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བཙིར་བ་སྲང་གཉིས་དང་། བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་དང་། ཚ་བ་གསུམ་སྲང་རེ་རེ་སྟེ། སྲང་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་བསྲེས་ལ་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ནི། སྐད་སྙན་པར་བྱེད་པ་ནས་ཆམ་པ་སེལ་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །བུ་རམ་ ཡ་བཀྵ་ར་དང་།།ན་ལེ་ཤམ་དང་པི་པི་ལིང་། །སེའུ་འབྲུ་རིམ་གྱིས་སྲང་གཉིས་དང་། །ཞོ་རེ་སྲང་ཕྱེད་ཙམ་དུ་སྦྱར། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་སྲང་གཉིས། ཡ་བཀྵ་ར་ཞོ་གཅིག་།པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་རི། སེའུ་འབྲུ་སྲང་གཅིག་ཏུ་ བྱས་པ་ཕྱེ་མར་སྦྱར་བ་དེས་ནི་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

取東迦瑪努的根和巴托拉的根,浸泡一夜於水中,加入蜂蜜。在三餐或早晨服用。即是說,將東迦等藥材浸泡一夜於水中,加入蜂蜜,在早晨飲用,或在進食的三個時間,即飯前、飯中、飯後三個時間服用。 胡椒及其根,蓽茇以及訶子,孔雀和家雞的尾羽製成墨,以及炒麥灰,畢沙格拉桑、胡椒、土茯苓與蜂蜜調配。以半偈頌為量配製的三種膏,能除去痰濕引起的咳嗽。即是說,以胡椒等藥材,每半偈頌為量配製成的三種膏劑,與蜂蜜調配服用,能夠祛除痰濕引起的咳嗽。孔雀和家雞尾羽的墨是將這兩種羽毛燒成墨狀的黑色物質。麥灰是由麥子燒成的灰。 蜂蜜與訶子調配后舔服。蔗糖與蜂蜜,刺柯理、婆達迦、布林格拉加的汁液,以及迦薩瑪達、馬芬巴孜的汁液,或黑色小茴香的汁液,分別與蜂蜜調配后舔服。即是說,對於痰濕引起的咳嗽,可用蜂蜜和訶子調配成膏劑舔服,或用蔗糖與蜂蜜調配后舔服,同樣地,刺柯理汁、婆達迦汁、布林格拉加汁、迦薩瑪達汁、馬芬汁、黑色小茴香汁任何一種與蜂蜜調配后舔服。 唐興、祖巴、鼻藥,蒺藜、迦爾迦達悉靈基,格拉桑、蓽茇、胡椒,糖、訶子、余甘子,炒米、白糖,以及余甘子皮,這些與蜂蜜、芝麻油調配的三種膏劑,能祛除風痰混合癥。即是說,對於風病混合的痰濕咳嗽,應服用這三種膏劑,將蜂蜜和芝麻油兩者調配混合,藥材則用唐興等每半偈頌為量配製的三種藥方調配。余甘子皮是指優質乾燥的余甘子的皮。 烏梅二兩,糖八兩,三辛香各一兩,能使聲音悅耳,生熱,開胃,祛除咳嗽、呼吸不適和感冒。即是說,取烏梅汁二兩,糖八兩,三辛香各一兩,共十三兩混合成粉,能使聲音悅耳,直至祛除感冒。 糖、硝石,訶子和胡椒,烏梅依次各二兩,和一錢半調配。能祛除咳嗽和呼吸不適。即是說,糖二兩,硝石一錢,胡椒和訶子各一錢,烏梅一兩,調配成粉,能祛除咳嗽和呼吸不適。

།རིམས་ཀྱི་སྐབས་བཤད་ཨ་རུ་ར། །སོགས་དང་ཀ་ར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གླ་སྒང་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་འུ་སུའི་ འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང་བཅས་པའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་དུར་བྱིད་ལ་ལ་ཕུད། །གླ་སྒང་མ་ནུ་བི་ཤ་ལ། །པི་པི་ལིང་བཅས་བ་གཅིན་ནམ། །ཆུར་བསྐོལ་བ་གཅིན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུར་ བྱིད་ལ་སོགས་པ་སྨན་པ་གཅིན་དང་ཆོ་ག་བཞིན་བསྐོལ་བ་ལ་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའམ།དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དང་བསྐོལ་ཏེ། པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཏིལ་མར་བརྔོས། ། ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་ཁ་རར་བཅས། །རྒྱ་སྲན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་སྦྱར། །བླུད་ན་བད་ཀན་ལུད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཏིལ་མར་བརྔོས་ལ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི ལུད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རྩ་བ་བཅུ་ཁུ་བྲེ་བཞི་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་མ་ནུ་དང་། །ཟུར་པ་བིལ་བ་བྱིའུ་རུག་པ། །ཤིང་ཀུན་ཚ་གསུམ་ཞོ་གཉིས་པ་སྐོལ། །བླུད་པའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་བཏུང་། །དེ་ཀུན་བད་ཀན་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པ་སྨན་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞི་མ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དེ་བླུད་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་འཐུངས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ནིར་གུན་ཐི་ལོ་བསྐོལ་བའི་ ཁུ།།མར་བསྐོལ་ལུད་པ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིར་གུན་ཐི་ནི་ཤེ་ཕལ་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱི་དང་ག་ཡི་ཁུ་བའི་ནང་། །ཚ་བ་གསུམ་བཅུག་མར་བསྐོལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་ག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་བཅུག་པའི་མར་གྱིས་ཀྱང་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་བྱེའུ་རུག་པ། །ཀ་ས་མརྡ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏོ་ལ་དང་བྲི་ཧ་ཏི། །ཕ་ནིད་ཛ་ཀའི་ཁུ་བ་ནི། །འོ་མ་མར་དང་བཅས་པ་ལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལེགས བསྐོལ་འཐུངས།།ལུད་པའི་རིམས་དྲག་ཟད་བྱེད་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་སྤྲུ་བ་སིན་ཏི་ཀ་དང་། །བར་ཤ་པུ་ཤེལ་བྱ་བ་རྩ་བ་དཀར་པོ་ཅན་དང་། མེ་ཏོག་དཀར་པོ་གཉིས་ནི་པུ་ན་རྣ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། དེ་ནི་བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་འོ་མ་དང་བཅུག་ལ་པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤ་མ་དང་བཅའ་སྒ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འཐུངས་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

在發熱病時所說的訶子等和卡拉卡塔蟹煮湯后飲用。即在發熱病時所說的藥物嘎桑和訶子以及烏蘇果實等,與卡拉卡塔蟹一起煮成湯飲用也能祛除咳嗽。 或者杜爾比德、拉拉普德、嘎桑、瑪努、毗沙拉與胡椒一起用牛尿或水煮,能祛除咳嗽。即或者杜爾比德等藥物與牛尿按儀軌煮沸後加入胡椒粉,或者杜爾比德等藥物與水煮沸後加入胡椒粉飲用,也能祛除痰性咳嗽。 胡椒用芝麻油炒,藥膏二兩加糖,與豆類煮湯調配,飲用能降伏痰性咳嗽。即胡椒藥膏二兩加糖用芝麻油炒,與豆類庫蘭塔煮湯調配並煮沸飲用能降伏痰性咳嗽。 十根藥湯四升和一升酥油以及瑪努、祖巴、毗勒瓦、鳥如巴、欣貢、三辛香二兩煮沸,飲用后喝粥,這些都能降伏痰病和風病。即十根藥煮湯四升,瑪努即補什卡爾根等藥物二兩製成藥膏,與煮沸的酥油飲用,之後喝粥,這些都能降伏由風和痰引起的疾病。 尼爾貢提葉煮湯,用酥油煮能降伏咳嗽。即尼爾貢提是謝帕爾,其葉子煮成藥油能祛除咳嗽。 比當嘎湯中加入三辛香煮酥油有效。即在比當嘎煮湯中加入三辛香藥膏的酥油也能祛除咳嗽。 瓦普如瓦二種、鳥如巴、卡薩瑪爾達、色特、巴托拉、布日哈提、帕尼達扎卡的湯,與牛奶和酥油一起,加入三辛香充分煮沸飲用,能消除劇烈咳嗽發熱,無痔瘡病的恐懼。即瓦普如瓦辛提卡和瓦爾沙普謝爾即白根和白花兩種普那爾那瓦二種,這就是瓦普如瓦二種,將這些等藥物煮湯中加入牛奶,放入胡椒、那勒夏瑪和蓽茇三種藥膏,煮成藥油飲用,則無咳嗽等病的恐懼,不會由此產生。

།ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ བ་དང་།།འབྲས་བུ་ལོ་མར་བཅས་པ་ཡི། །ཁུ་བ་བྲེ་བཞིའི་ཚད་ལ་ནི། །མར་བྲེ་གང་དང་བ་ལ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་བྱི་ཏང་ཀ་། ཤུ་དག་དང་ནི་སེའུ་འབྲུ་དང་། །ཁ་རུ་ཚ་དང་ནས་ཚིག་ཐལ། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། །སྐྱུར་རུ་ར་དང་མ་ནུ་དང་། །བྲི་ཤི་བ་དང་ བྲི་ཧ་ཏི།། རུ་ར་དང་ཡ་བ་ཏི། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་རྒུན་འབྲུ་དང་། །དབྱི་མོ་བྱི་ཚེར་བར་ཤ་པུ། །སྟར་བུ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།ཏམ་ལ་གི་ག་བྲའི་རྩ། །ར་སྣ་གཟེ་མའི་ལྡེ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བའི་མར་དེས་ལུད་ཀུན་དང་། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ལའང་ཕན། །ཀཎྜ་ཀ་ རིའི་སྨན་མར་འདི།།བད་ཀན་ནད་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་མར་བྲེ་གང་བཅུག་ལ། བ་ལ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུའི་ཚད་ཀྱིས་སྤྱིར་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་ བཅུག་ལ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེས་ནི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་དང་།སྐྱིགས་བུ་ལྔ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལྔ་པོ་སྔར་བཤད་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཆུ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་ གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ།།མ་ནུ་ནི་པུཥྐ་ར་མཱུ་ལའོ། །བྲི་ཤི་ལྕི་བ་ནི་བ་སྦྲུ་བ་རྩ་བ་དཀར་པོ་ཅན་ནོ། །ཡང་བ་ནི་ལ་ལ་ཕུད་དོ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའོ། །དབྱི་མོ་ནི་རྩ་བ་ལ་བྱའོ། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་དུར་ལ་ཝ་པའོ། །བར་ཤ་བུ་ནི་བ་སྤྲུ་བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་ནོ། ། སྟར་བུ་ནི་ཨཾ་ལ་ཙེ་ཏ་སེའོ། །ཏ་མ་ལ་གི་ནི་ཨ་ཛ་ཏའོ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ནི་བར་གྱིའོ། །གཟེམ་ནི་གོ་ཀྵ་རའོ། །བྱ་ཀྲི་སྲང་བརྒྱད་བརྡུངས་ཆུ་སྲང་། །ཉིས་སྟོང་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་ནང་བསྐོལ། །བཙགས་པར་ཚ་བ་གསུམ་ར་སྣ། །སླེ་ཏྲེས་ཀྲུ་ཏྲུག་ཕྱེ་མ་དང་། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་ག བྲའི་རྩ།།གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །བྱི་ཚེར་བ་རྣམས་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། །ཞུན་མར་སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། །ཁར་དཀར་པོ་སྲང་བཞི་བཅུ། །སླར་ཡང་དེ་ནི་བསྐོལ་བར་བྱ། །གཟར་བུ་ལ་ཆགས་བསྒྲངས་ན་ནི། །པི་པི་ལིང་དང་སྨིག་རྐང་དང་། །སྦྲང་རྩི་རྙིང་པ་དག་ལས་ནི། ། སྲང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱ། །ལྡེ་གུ་འདིས་ནི་སྙིང་ནད་སྐྲན། །གཞང་འབྲུམ་ལུད་དབུགས་མི་བདེ་སེལ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་ཀྲི་ཞེས་བྱ་བ་ཀཎྜ་ཀ་རི་སྲང་བརྒྱད་བརྡུངས་པ་ཆུ་སྲང་ཉིས་སྟོང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལུས་པ་རས་ཀྱི ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད།ཞུན་མར་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བཞི་བཅུ་བཅུག་ལ་དེ་ཡང་བསྐོལ་ལ་གཟར་བུས་དཀྲུགས་པས་ན་ལྡེ་གུ་སྟེ་གཟར་བུ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་ བརྒྱད་དང་།སྨིག་རྐང་སྲང་བརྒྱད་དང་། སྦྲང་རྩི་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་འདིས་ནི་སྙིང་ནད་དང་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

甘達嘎日的根莖、果實和葉子的汁液四升量,加入一升酥油,以及巴拉、三辛香、比當嘎、白芷、小豆、巖鹽、炒青稞灰、胡椒根、訶子、馬努、比西巴、比哈帝、如拉、雅巴帝、枳橘、葡萄、烏莫、比澤、巴夏布、達布、嘎嘎達仁基、達瑪拉基、嘎札根、拉納、澤瑪等藥物調製,熬煮此酥油可治療所有咳嗽、呃逆和呼吸不暢。這個甘達嘎日藥油可以祛除痰病。 具體來說,將甘達嘎日的根、果實和葉子煮成四升汁液,加入一升酥油,再加入巴拉和三辛香等藥物調製品,總量為酥油的四分之一,熬煮成藥油。此藥可治療前述五種咳嗽、五種呃逆和五種呼吸不暢。這裡用二百二十八兩水,加入三十二兩酥油,三辛香等調製品用酥油的四分之一。 馬努即布西嘎拉木拉。比西吉巴是白根巴布巴。雅巴是拉拉普。枳橘是吉札嘎。烏莫指其根。比澤巴是度拉瓦巴。巴夏布是紅花巴布巴。達布是安拉澤達色。達瑪拉基是阿匝達。嘎札根是巴基。澤瑪是果克夏拉。 將八兩甘達嘎日搗碎,放入二千四十八兩水中煮,過濾後加入三辛香、拉納、列責、枳橘粉末,以及嘎嘎達仁、嘎札根、格桑、胡椒根、比澤巴各半兩。加入十六兩熟酥油和四十兩白糖,再次熬煮。用勺子攪拌凝結后,各加入八兩胡椒、八兩密支根和八兩陳年蜂蜜。此調製品可治療心病、瘤、痔瘡、咳嗽和呼吸不暢。 具體而言,將八兩甘達嘎日搗碎,放入二千四十八兩水中煮至剩一百二十八兩,用布過濾,加入三辛香等各半兩粉末,十六兩熟酥油,然後加入四十兩白糖繼續熬煮,用勺子攪拌成調製品。當其在勺子上凝結時,加入八兩胡椒、八兩密支根和八兩陳年蜂蜜。如此調製的藥品可以治療心病、瘤等疾病。

།བད་ཀན་ཞི་བ་དུད་པ་བརྔུབ། །ཤས་ཆེར་སྦྱངས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་ གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་ལ།གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་ཚེ་སྦྱངས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ལྡོང་རོས་བ་བླ་ཤིང་མངར་དང་། །སྤང་སྤོས་གླ་སྒང་ཨི་གུ་དའི། །ཤུན་ལྤགས་དུ་བ་ལུད་འཇོམས་པའི། །ཆོ་གས་དུད་པ་བརྔུབས་ནས་ནི། །མཆིལ་མང་མཐར་ནི་བུ་རམ་བཅས། །འོ་མ་འཐུངས་པའི་དུད་བརྔུབས་དེས། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི། །ལུད་ པ་རྙིང་པའང་མྱུར་དུ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བའི་དུད་པ་ལུད་པ་འཇོམས་པའི་ཆོ་གར་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་དུད་པ་བརྔུབས་པ་ལས་མཆིལ་མ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་མཐར་ཡང་བུ་རམ་དང་འོ་མ་དྲོ་འཇམ་འཐུངས་ན་དུད་པ་བརྔུབས་པ་དེས་ནི་རླུང་ནད་བད་ ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ལུད་པ་རྙིང་པ་དེ་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ཡང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་ལུད་པ་མུན་ཞུགས་སྙམ། །གལ་ཏེ་མཁྲིས་པ་རྗེས་འབྲེལ་ལ། །དེར་ནི་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་གསོའི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ གྱི་ལུད་པ་མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་པ་དེ་ལ་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ནས་བཤད་པ་དག་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཞིང་གཏད་བར་བྱའོ།།རླུང་ནི་བད་ཀན་འབྲེལ་བ་ལ། །བད་ཀན་བསལ་བའི་བྱ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རླུང་གི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་བསལ་བའི་ཐབས་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་དང་འབྲེལ་རླུང་བད་ཀན། །ལུད་པར་མཁྲིས་པ་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རླུང་ དང་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་ལ་ནི།མཁྲིས་པ་གསོ་བ་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་བདག་ཉིད་སྐམ། །གཤེར་ལ་སྣུམ་དང་རྩུབ་ཆོས་བྱ། །ལུད་པ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ། །མཁྲིས་པར་བཅས་པ་ཁ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་ལུད་པ་སྐམ་ཞིང་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་ལྗན་ལྗིན་མེད་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་གསོལ།རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུད་པ་གཤེར་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་རྩུབ་ཆོས་སུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་ནི་སྨན་ཁ་བ་དང་ལྡན་པ་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།གློ་ནད་འགྲམས་ལ་འཕྲལ་དུ་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་སྦྲང་རྩིའི་འོ་མ་བླུད། །ཞུ་ནས་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ནི། །འོ་མཁར་ར་བཅས་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློའི་ནད་འགྲམས་ཤིང་རྡོལ་བར་ གྱུར་པ་འཕྲལ་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བྱུང་བར་གྱུར་ན།དེ་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། གློ་འགྲམས་པ་འབྱོར་པ་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་སྦྲང་རྩི་དང་འོ་མའི་སྨན་དེ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས། སཱ་ལུའི་འབྲས་འོ་མ་དང་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བཟའ་ བར་བྱའོ།།རྩིབ་ལོགས་ཆུ་སོན་བཅས་ཏེ། །མཁྲིས་དྲོད་ཤས་ཆུང་ཆང་སྦྱར་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་འགྲམས་པའི་རྩིབ་ལོགས་དང་ཆུ་སོ་ན་བ་དང་བཅས་ཤིང་མཁྲིས་པ་དང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། རྒྱ་སྐྱེགས་དེ་ཆང་དང་སྦྱར་ལ་བཏུང་བར་བྱའོ།

關於’痰病平息吸菸’和’大量清凈吸菸’,對於由痰引起的咳痰,在平息吸菸儀軌時所說的要吸入,當痰病嚴重時要吸入清凈煙,所謂清凈是指瀉藥,這也是在吸菸儀軌中所說的。 用龍腦香、訶子、甘草、高山香、五味子、印度欖樹皮的煙氣能夠降伏咳痰,按照儀軌吸入煙氣后,多吐唾液,最後服用糖和牛奶,這樣吸入的煙氣能夠迅速消除由風和痰引起的陳年咳痰。 如果痰咳似乎已經進入昏暗狀態,假如與膽病相關聯,那麼就應該根據具體情況採用治療膽病咳嗽的配方。 對於風與痰相關聯的情況,應當採用清除痰的方法。 對於與膽病相關的風痰咳嗽,應當清除膽病。 風痰性質的乾燥咳痰要用油性治療,濕潤的要用澀性治療。由痰引起的咳嗽如果伴有膽病,要用苦味藥物治療。 對於擴散的肺病,立即服用沒藥和蜂蜜調和的牛奶。消化后食用大米飯配以牛奶和白糖。 如果肋部和水道有痛,膽熱較小,應該用酒調服。

།བཤང་འཁྲུ་གླ་ སྒང་བོང་ང་དཀར།།པ་ཏ་དུག་མོ་ཡུངས་བཅས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་འཁྲུ་ཞིང་སླ་བར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེགས་དེ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བཅས་པའི་ཆུ་བཏུང་བར་བྱའོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཁ་ར་དཀར། །སྨིག་རྐང་ཁ་ར་མཉམ་འོ་མར། ། བསྐོལ་བ་མེ་དྲོད་ཆེ་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པའོ། །མར་བསྐོལ་བ་ནི་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཆེ་བའི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནི་ཛི་བན་ཏི་དང་ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་བཤད པའོ།།སྨིག་རྐང་ནི་དུ་ཀྵི་རའོ། །བུ་རམ་ཤིང་དང་པདྨའི་ཚིགས། །པདྨ་གེ་སར་ཙནྡན་དམར། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །གློ་འགྲམས་འབྱོར་བར་བྱ་ཕྱིར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུར་མ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་གློ་འགྲམས་པའི་རྡོལ་བ་ འབྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བླུད་པར་བྱའོ།།ནས་རྗེན་ཕྱེ་ནི་འོ་མ་རུ། །བཙོས་ཏེ་མར་དང་སྦྱར་བའམ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་འོ་མ་ཕྱེའི། །སྐྱོ་མ་རིམས་ཚད་ལྡན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནས་རྗེན་པ་མེ་ལ་མ་བརྔོས་པའི་ཕྱེ་འོ་མར་བཙོས་ཏེ་ཐུག་པ་ལྟ་བུར་བྱས་ལ་མར་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་ བ་ནི་རིམས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་གློ་འགྲམས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་འོ་མ་ཕྱེ་དང་སྐྱོ་མར་བྱས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལུད་པ་ཅན་ལ་སྨན་མངར་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ན་ གློ་རྡོལ་བའི་ལུད་པ་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་སྨན་མངར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒུན་འབྲུ་དང་ཤིང་མངར་དང་། མ་དུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བུ་རམ་ཆུ་བསྐོལ་བསྒྲངས། །སྦྲང་རྩི་ན་ལེ་ཤམ་བཏབ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ནད་སྦྲང་རྩི་དང་ན་ལེ་ཤམ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་མར་བཏབ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གློ་འགྲམས་བའི་ནད་ལུད་པ་ཅན་གྱི་མི་ལ་ སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་མར་བཏབ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཆོགས། །པི་པི་ལིང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་ཆོགས་པི་པི་ལིང་གི་སྨན་གློ་འགྲམས་པའི་ལུད་པ་ ཅན་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ལུད་པ་ཅན་རུས་ཚིགས་གཟེར་ལ། །རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་།སྨིག་རྐང་བ་ལ་པི་པི་ལིང་། །ཞུན་མར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་འགྲམས་པའི་ལུད་པ་ཅན་ཀྱི་མི་རུས་པ་དང་ཚིགས་གཟེར་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ ལ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞུན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

對於大小便不暢,應服用藏茜草、藏木香、白藏木香、白芥子等藥物。即當大小便不暢時,應服用藏茜草等藥物煎煮的水。 藏茜草、酥油、蜂蜜,以及延命草類、白糖、甘蔗、糖與牛奶,煮沸後趁熱服用。即將藏茜草等藥物等量調配,將酥油煮沸後,用於治療體內火熱重的病癥。延命草類即指延命草、蓖麻等吐藥類中所說的藥物。甘蔗即指牛乳。 甘蔗、蓮莖、蓮花花蕊、紅檀香,用牛奶煮沸後加入蜂蜜,為使咳嗽痰液通暢而服用。即將甘蔗等藥物的汁液加入蜂蜜,用於使咳嗽痰液通暢而服用。 生大麥粉用牛奶煮熟后與酥油調和,或者白糖、蜂蜜、牛奶、粉末調成稀粥,用於治療伴有發熱的病癥。即將未經烘炒的生大麥粉用牛奶煮成粥狀,與酥油充分調和,用於治療伴有發熱的咳嗽。或者將白糖、蜂蜜、牛奶與粉末調成稀粥服用。 對於有痰的病人,應服用甘味藥物和煮沸的酥油。這裡所說的痰,是指由咳嗽引起的痰,對此應服用甘味藥物,即葡萄、甘草、蜜果等甘味類中所說的藥物,與煮沸的酥油。 或者將糖加入開水中待涼,加入蜂蜜和訶子服用。即對於這種病癥,將糖加入開水中待涼后,加入蜂蜜和訶子服用。 或者將余甘子粉末用牛奶煮沸後加入酥油服用。即對於咳嗽有痰的病人,將余甘子粉末用牛奶煮沸後加入酥油服用。 或者服用精華丸劑,胡椒也可以服用。即服用精華品章節中所說的丸劑和胡椒,用於治療咳嗽有痰的病人。 對於有痰且骨節疼痛者,應服用葡萄、甘草、蜜果、甘蔗、訶子、胡椒,配以酥油和蜂蜜。即對於咳嗽有痰且骨節疼痛的病人,應將葡萄等藥物與酥油、蜂蜜調製成藥膏服用。

།དྲི་སྣ་གསུམ་ནི་ཞོ་རེ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་ཁ་ར། །རྒུན་འབྲུ་འབྲ་གོམ་དུ་ཀ་།སྲང་རེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ནས་ནི། །སྦྲང་རྩིས་རི་ལུ་བྱས་པ་ཡིས། །རོ་ཙ་བྱེད་ཅིང་ཁྲག་མཁྲིས་ དང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སློན་བྲོ། །བརྒྱལ་མྱོས་སྐྱིགས་བུ་མགོ་འཁོར་དང་། །གློ་རྡོལ་སྐད་ནི་འགགས་པ་དང་། །མཆིལ་མ་ལུས་སྐེམ་རླུང་འཁྱིལ་དང་། །མཆིལ་མར་ཁྲག་འབྱུང་རྩིབ་ལོགས་ན། །སྙིང་ནད་སྐོམ་དད་རིམས་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲི་ སྣ་གསུམ་ནི་ཤིང་ཚ་དང་།།གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་སུག་སྨེལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྨན་དེ་དག་ཞོ་རེ་རེ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་ཁ་ར་དང་རྒུན་འབྲུ་སྟེ་གོ་སྟ་ནི་དང་། འབྲ་གོ་སྟེ་ཁ་རྫུ་ར་དང་། མ་དུ་ཀ་སྟེ་བཞི་པོ་སྲང་རེའི་ཆར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་སྨན་ཐམས་ཅད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩིས་རི་ལུ་ བྱས་ལ།དེས་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བར་ཤ་པུ་དང་ཁ་ར་དཀར། །སཱ་ལུ་ཙ་སྣར་བཏགས་པའི་ཕྱེ། །རྒུན་ཆུ་འོ་མ་མར་དུ་བསྐོལ། །མཆིལ་མ་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བར་ཤ་པུ་ཞེས་བྱ་བ་བ་སྤྲུ་ བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་ནི་མཆིལ་མ་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ནད་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་དང་ནི་མ་དུ་ཀ་།ཏན་དུ་ལི་ཡི་འོར་བཙོས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་ པའི་སྨན་བཏགས་པ་ཏན་དུ་ལི་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོད་མའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྨན་འོ་མར་བཙོས་པའི་སྨན་ཡང་མཆིལ་མ་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ།།ཁྲག་ནི་གང་ཚེ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་། །དེ་བཅོས་པ་ཡི་སྨན་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བའི་ནད་པ་འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་ཁྲག་དྲག་ཏུ་འབྱུང་ ཞིང་ཁ་དང་སྣ་དང་མིག་གི་བུ་གའམ།བཤང་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ནད་དེ་ལ་བཅོས་པའི་ཐབས་སྟེང་འོག་གང་ནས་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་ཚུལ་དུ་སྨན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རླུང་འཁྱིལ་པ་ལར་ཚིལ་ནི། །ཆང་ བརྔོས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་པའི་ལུད་པ་ཅན་གང་ཞིག་གི་རླུང་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་ལུགས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་དེ་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་རླུང་ནད་སྟོབས་ཅན་དེ་ལ་རའི་ཚིལ་ཆང་ལ་བརྔོས་པ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྐེམ་ ཞིང་ཉམ་ཆུང་གློ་འགྲམས་དང་།།གཉིད་ཆུང་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་ལ། །འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྤྲིས་མར་ཆགས། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་སྐེམས་ཤིང་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རའི་ཚིལ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལས་སྟེང་དུ་སྤྲིས་མ་ མཐུག་པོར་ཆགས་པ་བཤུས་པ་དང་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཁ་ར་དཀར་དང་ནས་དང་གྲོ། །འཚོ་བྱེད་ཟངས་རྩི་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །ཡང་ན་འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད། །གློ་འགྲམས་ཉམ་ཆུང་རིད་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་གློ་འགྲམས་ཉམ་ཆུང་ལ་ རིད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཤ་ཟའི་ཤ་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །མར་དང་བརྔོས་པའི་པི་པི་ལིང་། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་དེ་ལ་བླུད། །ཤ་དང་ཁྲག་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བའི་ནད་པ་སྐེམ་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཟས་སུ་ཤ་ཟ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤའི་ཁུ་བ་མར་དང་བརྔོས་པ་ལ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

三香各一兩,胡椒半兩及砂糖,葡萄、棗子、杜花各一兩,細細研磨后,用蜂蜜製成丸劑,能增進食慾並能治療血膽病、咳痰、呼吸不暢、嘔吐、昏厥、醉酒、呃逆、頭暈、肺破裂、聲音嘶啞、口乾、身體乾枯、風氣鬱結、咳血、肋痛、心病、口渴及熱病。 所謂三香是指桂皮、甘松香及白豆蔻,這些藥各一兩,胡椒半兩,砂糖、葡萄即葡萄乾、棗子即棗果、杜花四味各一兩。然後將所有藥材細細研磨,用蜂蜜製成丸劑,這能增進食慾,並能治療血膽等疾病。 巴夏布和白砂糖,稻米和香附子研成粉,用葡萄汁、牛奶和酥油煎煮,用於治療咳血。 所謂巴夏布是指一種帶紅花的草藥等藥材研磨成粉,與葡萄汁等一同煎煮,用於治療咳血病人。 甘草和杜花,與檀豆利亞煮于牛奶中有效。 甘草等藥材研磨后與檀豆利亞這種特殊的藥膳在牛奶中煎煮的藥方也對咳血有效。 當血液劇烈流出時,應採用治療之藥。 對於肺破裂的病人,當血液從口、鼻、眼孔或肛門等處向上或向下劇烈流出時,應根據出血部位的不同,按照治療血膽病的方法服用藥物。 對於風氣鬱結者,應給予用酒浸泡的羊脂和巖鹽。 對於肺破裂有痰且體內風氣鬱結不能正常執行,風病嚴重者,應給予用酒浸泡的羊脂和巖鹽。 對於乾瘦、虛弱、肺病擴散、失眠、體溫高者,應給予煮沸牛奶上凝結的奶皮,加入砂糖、蜂蜜和酥油。 對於乾瘦等癥狀的病人,應給予用羊脂和牛奶煮沸後上面凝結的厚奶皮,與砂糖和蜂蜜調配后服用。 白砂糖與大麥、小麥,阿育吠陀銅汁與蜂蜜調配,或者用牛奶煮后服用,用於治療肺病擴散、虛弱和消瘦者。 對於肺病擴散、虛弱和消瘦的病人,應服用白砂糖等與牛奶煮沸的藥物。 食肉動物肉湯,與酥油和浸泡的胡椒,加入蜂蜜給予服用,能增長肉和血。 對於肺破裂且有乾瘦等癥狀的病人,應食用食肉動物的肉湯,與酥油浸泡的胡椒和蜂蜜一同服用,這能增長肉和血等。

།ུ་དུ་མ+Wཱར་ནྱ་གྲོ་དྷ། ། ཤྭདྠ་དང་པླ་ག་ཤ་དང་། ། སཱ་ལའི་ཤིང་དང་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཏ་ལའི་རྩེ་མོ་འཛམ་བུའི་ཤུན། །པི་པི་ལིང་དང་ཤུག་པར་བཅས། ། ཤྭ་ཀརྞ་ར་བཅས་པ་ནི། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི། །མར་དང་འབྲས་ཆན་བཟའ་བ་ནི། །གློ་འགྲམས་ཁུ་བ་ཉམས་སྟོབས་དང་། ། དབང་པོའི་ནུས་པ་ཟད་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་དུམ+Wཱ་ར་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བ་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་དང་སྦགས་ཏེ་འབྲས་ཆན་གྱི་བཟའ་བ་གློ་འགྲམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་མཁྲིས་ཀྱིས་ཉེན་ཡན་ལག་ཞིག་།ན་ལ་མར་དེས བསྐུས་པ་བསྔགས།།རླུང་ནད་ཀྱིས་ནི་ཉེན་པ་ལ། །རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་ཏིལ་མར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཞིག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་གློ་འགྲམས་པ་ལ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མར་དེས་བསྐུ་ བ་ཡིན་ནོ།།རླུང་ནད་འབའ་ཞིག་གིས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བས་ཡན་ལག་ཞིག་པ་ལྟར་ན་བ་ལ་ནི་རླུང་ནད་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཞུན་མར་ནི། །སྙིང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་དང་རྩིབ་ ལོགས་ལ་སོགས་པ་ན་བ་ལ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་རླུང་ནད་འཇོམས་པ་དང་། །ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་གང་ཡིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་དང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བའི་སྨན་བཏུང་བ་དང་ལས་སུ་བྱ་བ་དེ་དག་བྱའོ། །ཤིང་ མངར་ནཱ་ག་ཕ་ལ་གཉིས།།འོ་མ་དང་མཉམ་མར་བསྐོལ་བར། །པ་ཡ་སྱ་དང་པི་པི་ལིང་། །སྨིག་རྐང་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བས་ནི། །གློ་འགྲམས་པ་ཡི་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་ནཱ་ག་ཕ་ལ་གཉིས་ཀྱི་སྨན་ཁུ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་དང་། འོ་མ་དེ་དང་ མཉམ་སྟེ།སྤྱིར་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བ་ཡ་སྱ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་གློ་འགྲམས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །པ་ཡ་སྱ་ནི་ཀྵི་རི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་འོ་མ་ཅན་ཞིག་གོ།

烏都瑪拉、尼拘律樹、白樹、帕拉伽夏樹、 娑羅樹、畢利央俱樹、 多羅樹梢、閻浮樹皮、 胡椒和柏樹、 以及犬耳樹等, 用牛奶煮制而成的 酥油和米飯食用, 可用於治療胸痛、精液虧損、體力 和感官功能衰退者。 也就是說,將烏都瑪拉等藥材與牛奶煮製成的酥油混合的米飯食物,應當給予胸痛等癥狀的病人。 風膽引起的肢體疼痛, 建議塗抹該酥油。 對於風病所困擾者, 應塗抹煮制風病藥材的芝麻油。 也就是說,對於因風和膽引起的疾病而感覺肢體疼痛的胸痛患者,應當塗抹能夠祛除風和膽的酥油。對於單純因風病折磨而導致肢體疼痛者,應當塗抹煮制了祛風藥材的芝麻油。 醫療部分的動物油脂, 用於治療心臟和肋部疼痛時服用。 也就是說,對於心臟和肋部等處疼痛,應當服用與醫療部分藥材一起煮制的動物油脂。 或者進行祛除風病, 以及祛除血膽之法。 也就是說,還可以服用和實施那些祛除風病和血膽的藥物及治療方法。 甘草和兩種那伽果, 與等量牛奶和酥油一起煮, 加入帕雅斯雅和胡椒, 蘆葦和藥膏煮制, 可治療胸痛病。 也就是說,將甘草和兩種那伽果的藥汁與兩倍量的酥油,以及相同量的牛奶,也就是總共四倍于酥油量的液體中,加入四分之一酥油量的帕雅斯雅等藥膏煮制的藥油,對胸痛病有效。帕雅斯雅即克希利尼,是一種含乳汁的藥材。

།འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་བཅའ་སྒ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་པ་དང་ར་ མཉེ་བ།།བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་པ་ལ་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །རི་དི་ཟུར་པ་ཀ་མ་ལ། །ཤྲིང་ག་ད་ཀ་ཀ་ཡ་སྱ། །རྩ་བ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། །རྒུན་འབྲུ་སྟར་གའི་འབྲས་བུ་སོགས། །མངར་ཞིང་སྣུམ་ལ་སྟོབས་སྐྱེད་པ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏགས་ལྡེ་གུ། ། དེ་ནང་ཞུན་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ། །འོ་མ་ར་ཤ་སྐྱུ་རུ་ར། །བི་ད་རི་དང་བུ་རམ་ཤིང་། །ཁུ་བ་ར་ཤའི་ཁུ་བར་བཅས། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་ནི། །བྲེ་ཕྱེད་ཁ་ར་སྲང་ལྔ་བཅུ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་སུག་སྨེལ་དང་། །ཤིང་ཚ་གན་དྷ་བྷ་དྲ་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། ། ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ་བཅུག་ནས་ནི། །འཇུ་སྟོབས་རྗེས་མཐུན་ཚད་དུ་བླུད། །འདི་ནི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་ཏེ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདུད་རྩི་ཡིན། །བདུད་རྩི་འདི་ནི་ཟོས་ནས་སུ། །འོ་མ་ཤ་ཁུ་ལྡན་ཟོས་ན། །ཁུ་ཆུ་ཉམས་དང་གློ་འགྲམས་དང་། །ཉམས་སྟོབས་ཟད་པའི གསོ་བ་ཡིན།།བུད་མེད་ལ་གདུ་ལུས་སྐེམ་དང་། །མདོག་སྐད་ཉམས་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ལུད་པ་དང་ནི་སྐྱིགས་བུ་རིམས། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ལུས་ཚ་དང་། །སྐོམ་དད་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་སློན་དང་བརྒྱལ། །མངལ་ནད་གཅིན་ནད་ འཇོམས་བྱེད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། མར་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པ། རྩ་བ་ལྔ་ཆུང་ངུ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་གཞུག་ པར་བྱ་ལ།རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །འོ་མ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ནི་མར་དང་ཆ་མཉམ་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁུ་བའི་རྫས་ནི་ལྔ་པོ་སོགས། །རེ་རེའང་མར་དང་མཉམ་པར་གཞུག་།ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ སྨན་མར་བསྐོལ་བ་དེར་སྦྲང་རྩི་བྲེ་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྲང་བཅུ་དྲུག་གཞུག་པར་བྱའོ།།ཤ་ཁར་ནི་སྲང་ལྔ་བཅུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅེས་པ་ཞོ་བཞི་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཕྱེ་མར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་བཟའ་བའི་ཚད་ནི་འཇུ་སྟོབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འཇུ་བའི་ཚད་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་མར་འདིའི་མིང་ནི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་ཞེས་ཚེའི་རིག་བྱེད་རྩོམ་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་མར་འདི་ནི མི་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཡིན་ཏེ།བདུད་རྩི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མིའི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའམ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་འདི་ ཟོས་ནས།དེའི་རྗེས་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་བཏུང་བར་བྱ་ཞིང་མར་དེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མེ་དྲོད་ཇི་ཙམ་གྱིས་འཇུ་བའི་ཚད་དུ་ཟོས་ན་མིའི་ཁུ་ཆུ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ལ་ཉམས་བརྟ་བའི་ཕྱིར་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ བསྐྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སློན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

醫療科的調味品和小茴香、按摩、兩種毛髮、五味子根、開口的小果、山上的角、蓮花、白檀、五種小根、葡萄、石榴果等,甘甜滋潤能增長體力。每種二兩磨成糊狀。 在其中熬煉一升酥油,牛奶、羊肉、訶子、薇達利、甘蔗汁以及羊肉湯,熬煮后冷卻,加入半升蜂蜜,五十兩白糖。 訶子、豆蔻、桂皮、旃檀香、蓮蕊各半兩,磨成粉末後加入,根據消化能力適量服用。 這是甘露藥油,是人類的甘露。服用這甘露后,配合牛奶和肉湯服用,可治療精液虧損、肺病、體力衰竭。 對婦女可治療身體消瘦、容貌聲音衰退。 可治療咳嗽、呃逆、發熱、呼吸不暢、身熱、口渴、血膽病,能促進生育,治療昏厥、子宮病和小便疾病。 關於這個配方,醫療科等藥物每種二兩磨成糊狀,與一升酥油即三十二兩一起熬煮。屬於醫療科的五種小根類藥物,每種各加入二兩。 葡萄等藥物加入兩種。牛奶和訶子等藥汁要與酥油等量調配,如經中所說’藥汁五種等,每種與油等量加入’。 在這樣熬製的藥油中加入半升即十六兩蜂蜜。加入五十兩白糖。訶子等粉末各半兩即四錢,要細細研磨後加入。 服用劑量要根據消化能力而定,即根據胃火能消化的量來服用。這味藥油被精通長壽學的仙人們稱為甘露藥油。 這藥油是人類的甘露,因為能產生如甘露般的巨大功效,故稱人類甘露藥油。它就像天神的甘露或龍族的甘露一樣。 因此,服用具有如此巨大功效的甘露藥油后,要飲用牛奶和肉湯,並食用此油。這樣按照消化能力服用,能增強人體精液等體力,因此要用來增強這些功能。 同樣也能治療咳嗽等疾病。由於能增加精液,所以能促進生育,並能治療昏厥等病癥。

།གཟེ་མ་བཙོད་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །བ་ལ་ཏང་ཕལ་བུ་ཏི་ཀ་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དཱུར་བའི་རྩ། ། ཐལ་ཏྲེས་སྟི་ར་པ་ལ་ཤ་།དེ་རྣམས་སྲང་རེ་བསྐོལ་བ་ཡི། །འོ་མ་སྨན་ཁུའི་བཞི་འགྱུར་ལ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཛི་བན་ཏི། །མེ་ད་གཉིས་དང་ཟངས་རྩི་བ། །ཛི་བ་ཀ་དང་ཉེའུ་ཤིང་བ། །རི་དི་རྒུན་འབྲུ་ཤ་ཁ་ར། །ས་བ་དང་ནི་པདྨའི་རྩ། །མར་ནི་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་ཡིས། །རླུང མཁྲིས་སྙིང་འཛག་གཟེར་ནད་སེལ།།གཅིན་སྲི་བ་དང་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ལུད་པ་ལུས་སྐེམ་དང་། །ཟད་བྱེད་རིམས་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །གཞུ་འདྲེན་བུད་མེད་ཆང་དང་ལམ། །ཁུར་དུབ་སྟོབས་དང་ཤ་ཟད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་ཁུ་བ་བསྐོལ་ལ་ཁ་བ་སྲང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འོ་མ་སྨན་ཁུའི་བཞི་འགྱུར་བཅུག་ལ།ཁ་སྲེལ་ཕྲེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྲན་ཨད་མ་ཀུབ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བུ་ཏི་ཀ་ནི་ཀརྞའོ། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་ནི་བྲི་ཐག་པརྞིའོ། །སྟི་ར་ནི་ས་ལ་ པརྞིའོ།།གཞན་རྣམས་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱད་རྒུན་འབྲུ་ནི། །བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་མར་བཙོས་ལ། །པི་པི་ལིང་སྲང་བརྒྱད་ལྡེ་གུ། །བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་ནས་ནི། །ཁར་སྦྲང་རྩི་རེ་རེ་ཞིང་། །སྲང་བརྒྱད་དང་ནི་བསྲེས་པ་ལ། །ནས་ཕྱེ་མཉམ་སྦྱར་ ཟོས་པ་ཡིས།།དེ་ནི་གློ་འགྲམས་ཟད་བྱེད་དང་། །ཁྲག་གི་སྐྲན་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱད་དང་། རྒུན་འབྲུ་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་མར་ཡང་བྲེ་གང་བཙོས་ལ། པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་སྲང་བརྒྱད་བཅུག་སྟེ། དེ་བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པའི་ནང་ དུ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་བཅུག་པ་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་མར་དེ་དང་ནས་ཕྱེ་ཆ་མཉམ་པར་སྦྱར་ལ།དེ་ཟོས་ན་གློ་འགྲམས་ཤིང་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བི་ད་རི། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི། །སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར། ། བ་དང་ར་ཡི་འོ་མ་ལས། །བྲེ་ནི་རེ་རེ་བཙོ་བར་བྱ། །བསྐོལ་བཙགས་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ནི། །བྲེ་རེ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །དེ་ནི་ཟད་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལུད་པ་དང་། །ལུས་སྐེམ་པ་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །རྒས་སྲ་ཚེ་ནི་རིང་བ་དང་། །ཤ་དང་ཁུ་ཆུ་སྟོབས་སྐྱེད བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། བི་ད་རིའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཀུན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། མར་བྲེ་གང་། རའི་འོ་མ་བྲེ་གང་། བའི་འོ་མ་བྲེ་གང་སྟེ། དེ་ལྟར་བྲེ་བདུན་བཙོས་ནས་མར་ཚོས་བར་གྱུར་པ་དང་། རས་གཙང་མས་ བཙགས་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་ཁ་ར་བྲེ་གང་དང་སྦྲང་རྩི་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དེར་བཅུག་པར་བྱའོ།།སྨན་མར་འདི་འཐུངས་ན་ཟད་བྱེད་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒས་སྲ་ཞིང་ལང་ ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་པ་དང་།ཚེ་རིང་བ་དང་། ཤ་དང་ཁུ་ཆུ་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེས་མར་བལྡག་བྱ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བས་བཏུང་བར་བྱ། །བལྡགས་པས་མཁྲིས་པ་ཞི་བྱེད་ཀྱིས། །ཉུང་བས་རླུང་ནི་འཇོམས་མི་ནུས། །འཐུངས་ན་རླུང་ནི་ གནོན་བྱེད་ཅིང་།།མེ་དྲོད་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་མར་བལྡག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་བས་ནི་སྨན་མར་བཏུང་བར་བྱའོ།

鬱金香和水晶草,巴拉當普和布提卡,黑葉草和狗牙根,灰蓮和穩固的巴拉夏。每種各一兩煮取,牛奶是藥汁的四倍。卡斯拉爾、普瑞烏、吉萬提,兩種美達和銅芽,吉瓦卡和小樹芽,瑞迪、葡萄、糖塊,薩瓦以及蓮花根。用一升酥油煮制,能治療風、膽、心臟出血疼痛病。小便不利和小便頻繁,痔瘡、咳嗽、身體消瘦,以及能治療衰竭熱病。弓箭、女人、酒和路途,負重疲勞能增強體力和肉體。 就是說,鬱金香等藥汁煮沸後加入四十二兩的藥汁中,牛奶是藥汁的四倍,卡斯拉爾普瑞烏就是豌豆阿德瑪庫布塔等藥材,酥油的四分之一要加入。布提卡就是卡爾納。黑葉草就是比塔格帕爾尼。穩固就是薩拉帕爾尼。其他的都好理解。 甘草八兩葡萄一升,煮沸後熬製酥油,胡椒八兩製成糊狀,一升煮沸後冷卻,每次加入糖和蜂蜜,各八兩混合后,與等量大麥粉調配食用。這能治療肺病、衰竭病,對血瘤有益。 就是說,甘草八兩和葡萄一升煮汁,酥油也一升熬製,加入胡椒糊八兩,煮沸冷卻後加入糖和蜂蜜各八兩,將這些混合的酥油與等量大麥粉調配,食用后對肺病擴散破裂等病有益。 訶子和毗達利,甘蔗汁和長壽藥,類別煮取的藥汁酥油,牛和羊的乳汁,各一升熬製。煮沸過濾后糖和蜂蜜,各一升要加入。這能治療衰竭病、健忘癥,血病、膽病、咳嗽,以及消瘦,延年益壽,增長肉體、精液和體力。 就是說,訶子汁一升,毗達利汁一升,甘蔗汁一升,長壽藥類別全部煮取的藥汁一升,酥油一升,羊奶一升,牛奶一升,這樣七升熬製直到酥油成熟,用乾淨布過濾後加入糖一升和蜂蜜一升即三十二兩。 服用這藥油能治療衰竭重病和健忘癥,能消除和戰勝血病、膽病等疾病,使人長壽保持青春,延年益壽,增長肉體、精液和體力。 膽病重者應舔食酥油,風病重者應飲用。舔食能平息膽病,因量少不能降伏風病。飲用能壓制風病,使體內暖氣聚集。 這樣說來,膽病重的人應該以舔食方式服用酥油,風病重的人則應該飲用藥油。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བལྡགས་པས་ནི་མཁྲིས་པ་ཞི་བར་ བྱེད་ཀྱི།བལྡག་པ་ཉུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རླུང་འཇོམས་པར་ནི་མི་ནུས་ལ། དེས་ན་རླུང་གི་ནད་ལ་སྨན་མར་དེ་དག་འཐུངས་ན་རླུང་གནོན་པར་བྱེད་ཅིང་རླུང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །མར་འདི་དག་གྲང་མོར་བསྟེན་ཀྱང་རླུང་གནོན་པར་བྱེད་དེ་མཐུ་རྩལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ནོ།།ཡང་མར་འཐུངས་པས་ནི་བུད་ཤིང་གི་མེ་ལ་མར་བཅུག་པ་ལྟར་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་སྟོབས་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །སྐེམ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཟད་པས། །སྨན་མར་བཤད་པ་འདི་དག་ཉིད། །སྨིག་རྐང་འབྲས་ཡོས་པི་པི་ལིང་། །ཕྱེ་མ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་སྦྱིན། ། ཞུན་མར་བུ་རམ་སྦྲང་རྩིའི་ཆ། །བཅུག་སྟེ་བྱིན་ལ་འོ་མ་བླུད། །རོ་ཙ་བརྩོན་དང་ལུས་རྒྱས་སྟོབས། །འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་སྐེམ་ཞིང་རིད་པས་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་མར་འདི་དག་སྨིག་རྐང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བསྲེས་ཏེ་ཁུ་བ་ཞུ བར་མ་གྱུར་པར་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་སྦྱིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཕྱེ་མར་དང་བཅས་པའི་མར་སྐ་བ་ལ། བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩིའི་ཆ་བཅུག་སྟེ་གོང་གོང་པོར་བྱས་ལ་བྱིན་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་སྐོམ་དུ་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱུར་ཞིང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེད་ཅིང་ འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

為什麼呢?舔食能平息膽病,但僅僅少量舔食不能制服風病。因此,對於風病,服用這些藥酥油能夠抑制風病並戰勝風病。 這些酥油即使冷服也能抑制風病,是以其力量抑制的意思。 另外,服用酥油就像在柴火中加入酥油一樣,能夠聚集胃中的火力並使之增強。 對於身體消瘦肌肉衰減者,應將這些所說的藥酥油,與茅香、炒米、胡椒粉調製成膏劑給予。 加入熔化的酥油、糖蜜、蜂蜜,給予后飲用牛奶。這能迅速產生增進食慾、精進、身體豐滿和力量。 也就是說,對於身體消瘦瘦弱者,將前述的這些藥酥油與茅香等藥物粉末混合,在汁液未融化時製成膏劑給予。 而且,對於含有粉末的稠厚酥油,加入糖蜜和蜂蜜製成團塊給予,之後用牛奶作為飲品。 這樣能迅速且不久便能產生並獲得增進食慾、精液增長等效果。

།བུམ་ཤ་ཤུན་ལྤགས་ས་བོན་བསལ། །སྲང་བརྒྱད་རླངས་པར་བཙོས་ནས་ནི། །ཞུན་མར་བྲེ་གང་ནང་གཞུག་དཀྲུགས། །སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲར་གྱུར་པ་དང་། །ཧྭགས་ནི་སྲང་བརྒྱད་པི་པི་ལིང་། །བཅའ་སྒ་ཟིར་སྲང་གཉིས་དང་། །དྲི་སྣ་གསུམ་དང་འུ་ སུ་དང་།།ན་ལེ་ཤམ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་། །སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཚད་བཅུག་ལ། །ཕབ་སྟེ་བསྒྲངས་པར་གྱུར་བ་དང་། །སྦྲང་རྩི་མར་གྱི་ཕྱེད་བཅུག་ལ། །གཟར་བུས་དཀྲུགས་ཏེ་བཞག་གྱུར་བ། །ལུད་པ་སྐྱིགས་བུ་ཡི་ག་འཆུས། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །གློ་འགྲམས་ ཟད་བྱེད་འཇོམས་པར་བྱེད།།གློ་འགྲམས་པ་ནི་འབྱོར་བྱེད་ཅིང་། །བློ་དང་དྲན་པ་སྟོབས་རབ་སྐྱེད། །ཀུ་སྨན་ད་ཡི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །ཡིད་དུ་འོང་བ་དམ་པ་འདི། །ཐ་སྐར་བུ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུམ་ཤ་ནི་ཀུ་སྨན་ད་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིའི་ཤུན་པ་ བཤུས་ཤིང་ནང་གི་ས་བོན་བསལ་བ་སྲང་བརྒྱད་རླངས་པར་ཁུ་བ་ཁ་རླངས་ལ་ཚོད་མའི་ཚུལ་ལྟར་བཙོ་བར་བྱ་སྟེ།འོག་ཏུ་ཆུས་གང་བའི་སྣོད་ཆེན་པོ་བསྐོལ་བའི་སྟེང་དུ་སྣོད་བུ་ག་ཅན་ལ་བཞག་སྟེ་དེ་ཚོས་པར་བྱས་པ་དང་། མར་བྲེ་གང་ལའང་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བླུགས་ལ་གཟར་བུས་ དཀྲུགས་ལ་དེ་སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང་།ཧྭགས་སྲང་བརྒྱད་དང་། པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་དང་། ཟིར་སྲང་གཉིས་དང་དྲི་སྣ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་དྲི་བཟངས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པ་དང་། འུ་སུ་དང་ན་ལེ་ཤམ་བསྣན་ན་རེ་རེ་ ཞིང་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དེ་ཞོ་བཞི་བཞི་བཅུག་ལ་ཕབ་པ་བསྒྲངས་པར་གྱུར་པ་དང་།ལྡེ་གུར་སྦྲང་རྩི་སྲང་བཅུ་དྲུག་ལ་གཟར་བུས་ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྫ་སྣོད་གཙང་མར་བཅུག་སྟེ་བཞག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བུམ་ཤའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བླུད་ན་ལུད་པ་ལ་ སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།གློ་འགྲམས་པ་འཆོས་པར་བྱེད་ཅིང་འཚོ་བ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་མར་འདི་ནི་ཀུ་སྨན་ད་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་ཤའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡིན་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་དམ་ པ་འདི་ནི་ལྷའི་སྨན་པ་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི། དངས་མ་ལ་སོགས་བདུན་ཐོབ་པའི། །ཐབས་གནས་ཡིན་པས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ནཱ་ག་བ་ལའི་རྩ་བ་ནི། ། ཞོ་གཅིག་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་སྲང་གཅིག་།འོ་མར་བཅས་པ་ཟླ་གཅིག་བཏུང་། །འོ་མ་སྤྱད་ཅིང་ཟས་མི་བཟའ། །སྦྱོར་འདིས་ཚེ་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། །སྟོབས་སྐྱེད་ཁ་དོག་བཟང་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནཱ་ག་བ་ལའི་རྩ་བ་སྲང་གཅིག་།དང་པོར་ཞོ་གཅིག ནས་བསྐྱེད་ཅིང་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ།ཉིན་ཞག་དང་པོ་ལ་ཞོ་གཅིག་།གཉིས་པ་ལ་ཞོ་གཉིས། གསུམ་པ་ལ་ཞོ་གསུམ། བཞི་པ་ལ་ཞོ་བཞི། ལྔ་པ་ལ་ཞོ་ལྔ། དྲུག་པ་ལ་ཞོ་དྲུག་།བདུན་པ་ལ་ཞོ་བདུན། བརྒྱད་པ་ལ་སྲང་གཅིག་བཏུང་སྟེ། དེ་ ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉིན་ཞག་ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་སྲང་རེ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ།།དེ་དག་གི་ཚེ་ནད་པས་འོ་མ་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའི། ཁ་ཟས་གཞན་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ནཱ་ག་པ་ལའི་རྩ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།མན་དུ་ཀ་པརྞི་ཤིང་མངར། །བཅའ་སྒའི་སྦྱོར་བའང་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མན་དུ་ཀ་པརྞི་ཞེས་བྱ་བ་སྦལ་པའི་དབྱིབས་འདྲ་བའི་འོ་མ་ཡང་ཡོད་དོ།

將南瓜去皮去籽八兩,用蒸汽煮熟后,放入一升酥油攪拌。待其呈蜂蜜色后,加入八兩生薑、胡椒、草果、孜然各二兩,三種香料、小茴香、訶子各半兩。待冷卻後,加入與酥油等量的蜂蜜,用勺子攪拌后靜置。 此方可治療咳痰、呃逆、食慾不振、呼吸不暢、血膽病、肺病、消耗病。能治癒肺病,增長智慧、記憶力和體力。 這是南瓜精華,是一劑殊勝悅意之方,由兩位星宿之子所說。 所謂南瓜,即葫蘆,去其外皮和內籽八兩,用蒸汽煮熟,如同煮菜一般。下置一大鍋煮沸的水,上置有孔容器煮熟。加入一升酥油於一容器中攪拌,待其呈蜂蜜色。 加入八兩生薑、胡椒、草果、孜然各二兩,三種香料即三種香辛料如桂皮等,小茴香、訶子各半兩即四錢,待冷卻後,加入十六兩蜂蜜用勺子充分攪拌,然後放入乾淨的陶器中儲存。 這就是南瓜精華,服用可治療咳痰等病,治癒肺病,增長智慧等。此藥膏是南瓜精華,悅意怡心,無過之上品,是由天醫星宿二子所說。 關於’精華’一詞的確切含義:‘因為是獲得七種精華的方法所在,故稱為精華’。 那伽巴拉根一兩,從一錢開始遞增至一兩。與牛奶同服一月,只飲用牛奶不食其他。此方能增長壽命,是增長體力、改善膚色的最佳方劑。 那伽巴拉根一兩,從一錢開始,與牛奶調服。第一日一錢,第二日二錢,第三日三錢,第四日四錢,第五日五錢,第六日六錢,第七日七錢,第八日一兩。餘下二十二日每日服用一兩,與牛奶調服。 在此期間病人只能飲用牛奶,不可食用其他食物。此方名為那伽巴拉根配方,是增長體力等的最佳方劑。 曼度卡帕尼(蛙形草)、甘草、草果的配方也是如此。所謂曼度卡帕尼,是一種形如青蛙的乳狀物。

།དེ་ཡང་ནཱ་ག་པ་ལའི་རྩ་བ་དང་འདྲ་བར་ཞོ་གཅིག་ནས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཟླ་བ་ གཅིག་གི་བར་དུ་སྲང་གཅིག་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་ཞིང་ཟས་མི་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་མངར་དང་བཅའ་སྒའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ནཱ་ག་པ་ལའི་སྦྱོར་བ་དང་མཐུན་པར་བྱར་རུང་ངོ་། །ནཱ་ག་པ་ལ་སྲང་བརྒྱ་ ནི།།ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས། །ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས། །སྨན་ཁུ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པའི། །འོ་མ་མར་དང་བསྐོལ་བར་བྱ། །བ་ལ་ཨ་ཏི་བ་ལ་དང་། །ཤིང་མངར་པུརྞ་རྣ་བ་དང་། །སྟག་ཚེར་བ་དང་ཏང་པལ་དང་། །པི་ལ་ཡ་དང་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། ། ཤྭ་གནྡྷ་ ཁ་ར་དཀར།།ཉེའུ་ཤིང་མེ་ད་རྣམ་གཉིས་དང་། །གཟེ་མར་མཉེ་བ་གཉིས་དང་། །པ་ཡ་སྱ་དང་ཟི་ར་གཉིས། །པདྨའི་རྩ་བ་སྡོང་བུ་དང་། །འབྲ་གོ་སྲིང་ག་ཏ་ཀ་དང་། །ཀེ་ཤེ་རུ་ཀ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། །ནཱ་ག་པ་ལའི་སྨན་མར་འདིས། །ཁྲག་མཁྲིས་གློ་རྡོལ་ཟད་བྱེད་དང་། །སྐོམ་ དད་མགོ་འཁོར་སེལ་བྱེད་ཅིང་།།སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་།མདོག་སྣུམ་མདངས་བཟང་ཚེ་འཕེལ་ཞིང་། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་འཇིག་པར་བྱེད། །ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་བསྟེན་ན། །རྒན་པོའང་གཞོན་ནུ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ནཱ་ག་པ་ལ་སྲང་བརྒྱ་ ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་དེའི་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་སྨན་ཁུ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པའི་འོ་མ་དང་།མར་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེའི་ནང་དུ་བ་ལ་དང་། ཨ་ཏི་བ་ལ་ལ་སོགས་པ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་བཅུག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ བུར་བསྐོལ་བའི་ནཱ་ག་པ་ལའི་སྨན་མར་འདིས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྟོབས་སྐྱེད་པ་ནས་རྒས་སྲ་བའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོ་ག་འདིས་ནི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་། །མེ་དྲོད་བྲི་བ་སྐྱེད་འཇུ་བྱེད། །གཅོང་ཆེན་བཤད་པའང་གློ་རྡོལ་བསྔགས། ། འཁྲུ་ན་གཅོད་པར་བྱེད་པར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་མར་གྱི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་གློ་རྡོལ་དང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དག་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཟས་འཇུ་བར བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་གློ་རྡོལ་བའི་ནད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གློ་རྡོལ་བའི་མི་དེ་འཁྲུ་བར་གྱུར་ན། གཅོད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱས་ན་བསྔགས་སོ།

此外,如同那伽巴拉根一樣,從一兩開始逐漸增加,在一個月內與一兩牛奶一同飲用而不食其他食物等,其功效等一切都是相同的。 甘草和白芥子的配方也可以按照那伽巴拉的配方相同方式配製。 那伽巴拉一百兩,水五百一十二兩,煮至剩四分之一,取此藥汁等量的牛奶與酥油同煮。 巴拉、阿提巴拉、甘草、布爾納爾納瓦、虎刺、當帕拉、畢拉雅、卡薩拉特熱烏、白芝麻、白糖、涅烏樹、兩種美達、兩種揉油、帕雅斯雅、兩種孜然、蓮根莖、阿瓦果、斯林嘎塔嘎、克謝如嘎各半兩。 此那伽巴拉藥油能治療血膽、肺癆、消耗癥,能消除口渴、頭暈,是增長體力的最佳之品,能使膚色潤澤光彩增長壽命,消除白髮皺紋。 若服用一個月,老人也將變得年輕。 即是說,將那伽巴拉一百兩放入五百一十二兩水中煮至剩四分之一,取此藥汁等量的牛奶和一百二十八兩酥油放入同煮。 然後加入巴拉、阿提巴拉等各半兩,同樣煮制。 如此煮制的那伽巴拉藥油具有消除血膽等疾病,從增長體力到抗衰老等功效。 此方能生暖氣,能生減退的消化之火,對大疾病所說的肺癆有益,對腹瀉有止瀉之效。 即是說,剛才所說的藥油配方能增長被肺癆和消耗癥所侵患者的體力,能生暖氣,能生減退的體內之火和胃火,能助消化。 此外,在治療大病時所說的配方對肺癆病也受到推崇。因為當肺癆病人出現腹瀉時,使用止瀉的配方是值得推薦的。

།རྩ་བ་བཅུ་པ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། ། ཤང་ཀ་པུཥྤ་ཟུར་པ་དང་། །བ་ལ་ཧསྟི་པི་པི་ལིང་། ། པ་མརྒ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ག་བྲ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །མ་ནུ་སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །ནས་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དག་། རུ་ར་ནི་སྲང་བརྒྱ་དག་།ཆུ་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུས་བསྐོལ། །ནས་ཚོས་པ་དང་སྨན་ཁུ་དེ། ། བཙགས་ལ་ཨ་རུ་ར་བརྒྱ་དེར། །བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་བསྐོལ། །མར་དང་ཏིལ་མར་པི་པི་ལིང་། །ཕྱེ་མ་སྲང་ནི་བརྒྱད་པོ་དག་།བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩིར་གཞུག་།རྟག་ཏུ་ཨ་རུ་ར་གཉིས་བཅས། །ལྡེ་གུ་བཅུད་ལེན་འདི་ཟོས་ན། །དེས་ནི་སྐྲ་དཀར་གཉེར མ་མེད།།ཚེ་རིང་མདོག་སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱེད། །ལུད་ལྔ་ཟད་བྱེད་དབུགས་མི་བདེ། །སྐྱིགས་བུར་བཅས་པའི་མི་བཟད་རིམས། །གཅིན་སྙི་བ་ཡི་ནད་དང་ནི། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་དང་། །ཆམ་པ་ཡི་ག་འཆུས་པ་སེལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མཆོག་དཔལ་ཡོན་ ཅན།།འདི་ནི་དྲང་སྲོང་རི་བྱིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་དང་ནས་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་བྲེ་དོའོ། ། རུ་ར་སྲང་བརྒྱ་སྟེ་འདི་དག་ཆུ་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ལེགས་པར་ ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་སྨན་ཁུ་དེ་བཙགས་ལ་ཨ་རུ་ར་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་དེར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་མར་ལ་སོགས་པ་ལས་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་བཅུག་ལ།པི་པི་ལིང་ནི་སྐམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲང་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞུང་ལས། །ཕུལ་གང་ལས་ནི་གཤེར་ བའི་རྫས།།ཉིས་འགྱུར་དུ་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྐོལ་བ་དེ་བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་བཅུག་ལ། ལྡེ་གུ་དེ་ལས་ཨ་རུ་ར་གཉིས་གཉིས་རྟག་ཏུ་ཟོས་ན། དེས་སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་དང་སྟོབས་ལ་ སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྔར་བཤད་པའི་ལུད་པ་ལྔ་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདི་ནི་དཔལ་ཡོན་དང་བཅས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དྲང་སྲོང་རི་བྱི་ཞེས་བྱ་ཨ་ག་སྟས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་བ་བ་ལ་དང་། མུར་ བ་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་།།པི་པི་ལིང་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །པ་ཐ་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། ། པ་མརྒ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །སླེ་ཏྲེས་དན་ཏི་བོང་ང་དཀར། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དུར་བྱིད་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་རྩ་ལོ་མར་བཅས། །པ་ཡ་སྱ་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །སྤང་སྤོས་བི་ཟ་ཀའི་སྙིང་པོ། ། མེ་ཏོག་བཅས་དང་རྐང་མར་དང་། །གོ་བྱེ་བྱི་དང་ག་ཏ་དང་། །ཉེའུ་ཤིང་བུ་ཏི་ཀ་རཉྫ། །དོང་ག་སོ་མ་ར་ཛ་དང་། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཤི་ཀྲུ་དང་། །ནིམ་པའི་ཤུན་ལྤགས་བུ་རམ་ཤིང་། །ཕྲ་མོའི་ཁུ་བ་སྲང་རེ་དང་། ། རུ་ར་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་དང་། །ནས་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་།ཆུ་ནི བརྒྱད་འགྱུར་ནང་དུ་བསྐོལ།།ནས་ཚོས་པ་དང་ཕོག་ནས་ནི། །བཙགས་ནས་ཨ་རུ་ར་བཅས་དེར། །བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་།ཏིལ་མར་ཞུན་མར་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ། །བྲེ་རེ་བཅུག་ནས་དེ་རྗེས་ཡང་། །མེ་ཆུང་ལ་ནི་བཙོས་ནས་སུ། །གཟར་བུར་ཆགས་ནས་ཐབ་ལས་ དབབ།།བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་ཕུལ་གང་གཞུག་།དྲི་སྣ་གསུམ་ནི་ཕྱེར་བཏགས་པ། །སྲང་གསུམ་བཅུག་ནས་དེ་འོག་ཏུ། །རྫ་སྣོད་རྙིང་བཅུག་འབྲུ་ནང་དུ། །བཅུ་ག་སྟེ་ཟླ་བ་གཅིག་གཞག་བྱ། །དེ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟའ། །གནས་འཇོག་གིས་ བཤད་བཅུད་ལེན་འདི།།སྔོན་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཆེ། །ནད་མེད་ཀྱིས་བཟའ་དགག་པ་མེད། །དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་སྲང་རེར་བྱའོ།

十種根藥、蛇床子、香葉、婆羅迦、畢畢凌、馬鞭草、獨活、婆羅迦根、馬努各二兩,大麥六十四兩,訶子一百兩,水六百四十兩煮。待大麥煮熟后,將藥汁過濾,加入一百顆訶子,再加入一百兩糖,煮沸。加入酥油、芝麻油、畢畢凌粉各八兩,煮好后冷卻加入蜂蜜。每次服用時配合兩顆訶子。 服用此精華丸劑可以消除白髮和皺紋,延年益壽,增強體力和膚色。能治療五種咳嗽、呼吸困難、打嗝及難治之熱病、糖尿病、痔瘡、腫瘤、心臟病、感冒和食慾不振。 此乃最殊勝的精華,具有吉祥功德,是仙人理比所說。 關於此方,十種根藥等每味各二兩,大麥六十二兩即半升。訶子一百兩,以上藥材用六百四十兩水煮至完全熟透,將藥汁過濾後加入一百兩訶子,再加入一百兩糖,以及酥油等各八兩。由於畢畢凌是干品,應加入四兩。如經中所說:‘濕性藥材應加入乾性藥材的二倍’。 如此煮好后冷卻,加入八兩蜂蜜。每次服用此丸劑配合兩顆訶子,可以消除白髮和皺紋,增進壽命和體力等。能夠降伏前述五種咳嗽。此精華具有吉祥功德,是仙人理比阿迦斯塔所說。 十種根藥:婆羅迦、兩種黃色莫爾瓦、兩種畢畢凌、帕塔、阿濕甘陀、馬鞭草、蛇床子、獨活、丹提、白附子、小榅桲、土茯苓、梔子根及葉、帕雅斯雅、毒芥子、香附子、比扎卡果核及花、骨髓、戈比、伽陀、小茴香、布提卡蘭扎、冬瓜、索瑪拉扎、薩哈拉扎、希克如、楝樹皮、甘蔗。 每味取汁一兩,訶子一千一百顆,大麥二百五十六兩,加入八倍水煮。待大麥煮熟后取出,過濾後加入訶子,再加入陳年糖一百兩。加入芝麻油、酥油、余甘子汁各一升,然後用小火煮。 待成稠狀時從火上取下,冷卻後加入二升蜂蜜和一捧畢畢凌。加入三種香料磨成粉三兩,然後放入陳舊的瓷器中,埋入穀物中存放一個月。之後如前法服用。 此為住處尊者所說的精華,較前方功效更勝。健康者服用無禁忌,任何時候都受到讚譽。

།སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་། སྐྱེར་པའོ། །པི་པི་ལིང་གཉིས་ནི་ པི་པི་ལིང་དང་ཧ་སྟི་པི་པི་ལིང་ངོ་།།ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ནི་ཨད་མ་ཀུབ་ཏའོ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ནི་བིལ་བ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུའོ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བ་དང་ལོ་མ་གཉིས་སོ། །པ་ཡ་སྱ་ནི་ཀྵི་རི་ནིའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་ལ་བྱའོ། །པི་ཟ་ཀ་ནི་ཨ་ཤ་ན་སྟེ་དེའི་ནི་སྙིང་པོ་ དང་མེ་ཏོག་གཞུག་གོ།།བྱི་དང་ག་ཏ་ནི་བླུགས་གཟར་གྱི་ཤིང་ངོ་། །སོ་མ་ར་ཛ་ནི་ཙན་ཏྲ་རེ་ཁའོ། །བུ་རམ་ཤིང་ཕྲ་མོ་ནི་རྩ་ལྟ་བུའི་བུ་རམ་ཤིང་སྟེ་སྨན་དེ་དག་སྲང་རེ་དང་ཨ་རུ་ར་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་ནས་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་བྲེ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ ནས་སྨན་དང་ནས་ཀྱི་བར་སྲང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་ཕོག་ནས་རས་གཙང་མས་ཁུ་བ་བཙགས་ཏེ་ཨ་རུ་ར་དང་བཅས་པའི་ཁུ་བ་དེར་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་ཏིལ་མར་དང་ཞུན་མར་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་བྲེ་རེ་རེ་བཅུག་ལ།དེའི་ རྗེས་ལ་སླར་ཡང་མེ་ཆུང་ངུ་ལ་བཙོས་ནས་དཀྲུག་ཅིང་བསྐོལ་བ་ན་གཟར་བུར་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ལྡེ་གུ་དེ་ཐབ་ལས་དབབ་ལ།དེ་བསྒྲངས་ནས་གྲང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་སྟེ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གཞུག་ལ་པི་པི་ལིང་ཕུལ་གང་སྟེ་སྲང་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། ཤིང་ཚ་ དང་སུག་སྨེལ་དང་གན་དྷ་བྷ་དྲ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་སྣ་གསུམ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་སྲང་གསུམ་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལྡེ་གུ་རྫ་མའི་སྣོད་རྙིང་པ་གཙང་མའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་འབྲུའི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ་དྲང་སྲོང་རི་བྱིས་ བཤད་པའི་ལྡེ་གུའི་ཚུལ་ལྟར་བཟའ་ཞིང་ཨ་རུ་ར་གཉིས་གཉིས་དང་བཅས་པར་རྟག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གནས་འཇོག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཆེ་སྟེ། དྲང་སྲོང་རི་བྱིས་བཤད་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ པས་ཀྱང་འདི་ཡོན་ཏན་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ནད་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བཟའ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་མེད་པ་དང་། དུས་ཚིགས་དྲུག་ཆར་ཀུན་ཏུ་ཡང་། །བཟའ་བར་བསྔགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱམ་ཚ་བཅའ་སྒ་སྲང་རེ་དང་། ། ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། །ད་ཏྲིག་སེའུ་འབྲུ་ཨརྫ་ཀ་།དེ་དག་སྲང་ནི་བཞི་བཞི་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་གཅིག་གོ་སྙོད་གཉིས། །འུ་སུའི་འབྲས་བུ་སྲང་བཞི་དང་། །ཚད་འདི་ལས་ནི་ཕྱེ་མར་བྱས། །ཟས་དང་སྐོམ་ལ་བཏབ་སྟེ་སྦྱིན། །དེས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །མེ་དྲོད སྐྱེད་ཅིང་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད།།རྩིབ་ལོགས་ན་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་ལུ་བའི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་དང་བཅའ་སྒ་སྲང་རེ། ཁ་རུ་ཚ་སྲང་གཉིས། ད་ཏྲིག་ལ་སོགས་པ་སྲང་བཞི་བཞི་ཕུལ་རེ། ན་ལེ་ཤམ་སྲང་གཅིག་།གོ་སྙོད་སྲང་གཉིས། འུ་སུའི་ འབྲས་བུ་སྲང་བཞི་སྟེ།འདི་དག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ལ་ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ། ཕྱེ་མ་དེ་ལས་ནད་པ་ལུས་ཟུངས་དང་མེ་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་ནད་པ་ལ་ཉིན་རེ་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱེ་མ་དེས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ པར་བྱེད་པ་དང་།རྩིབ་ལོགས་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

兩種黃色的是薑黃和黃連。兩種胡椒是胡椒和象胡椒。開口的小果是阿德瑪庫巴。幼嫩的木蘋果是小的成熟木蘋果。吉達卡是吉達卡的根和葉兩種。帕雅斯亞是克西里尼。毒芥子是指其外皮。毗扎卡是阿夏那,應加入其精華和花。必當伽達是湯匙木。索瑪拉扎是月紋。細甘蔗是如根般的甘蔗。這些藥材各一兩,余甘子一千一百兩至二百五十六兩,即八升,將這些全部集中后,藥材和大麥的重量的八倍水中煮熟,然後用乾淨的布過濾汁液,在含余甘子的汁液中加入陳年糖一百兩,芝麻油、酥油和余甘子汁各一升。 之後再用小火煮沸並攪拌,當粘稠時從爐中取下。待其冷卻後,加入蜂蜜二升即六十四兩,胡椒一捧即四兩。加入桂皮、豆蔻、甘達巴德拉等三種香料的粉末三兩。然後將此膏藥放入乾淨的舊陶罐中,置於穀物中存放一月。 之後如前所述,即按照仙人理比所說的膏藥方法服用,每次配合兩顆余甘子常服。此精華是大仙人那若迦所說,較前者功效更大,比仙人理比所說的精華療效更好。而且健康人服用也無禁忌,在六個季節中都推薦服用且功效顯著。 巖鹽、蓽茇各一兩,黑鹽二兩,達特里克、細烏、阿爾扎卡各四兩,訶梨勒一兩,阿魏二兩,烏蘇果四兩。將這些按量研成粉末,加入飲食中服用。這能開胃,生熱力,增進氣力。能治療肋痛、呼吸困難、咳嗽等病。即巖鹽和蓽茇各一兩,黑鹽二兩,達特里克等各四兩一捧,訶梨勒一兩,阿魏二兩,烏蘇果四兩。將這些混合研成粉末,根據病人的體質、消化能力等情況,每日給予適量。此粉能開胃增進食慾,生熱,增進體力,能治療肋痛等疾病。

།འུ་སུ་ཞོ་གཉིས་གོ་སྙོད་དང་། །ལ་ལ་ཕུད་ལ་ཞོ་བཞི་བཞི། །སེའུ་འབྲུ་དང་ནི་ད་ཏྲིག་དག་།དེ་ཡི་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་བྱ། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །བཅའ་སྒ་ཞོ་གཉིས་བིལ་བའི་རྐང་། ། སྲང་ལྔ་དང་ནི་སྦྱར་བ་ལ། །ཁ་ར་སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་གཞུག་།རོ་དྲུག་པ་འདི་བཟའ་བ་དང་། །བཏུང་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་ཞོ་གཉིས་གོ་སྙོད་དང་ལ་ལ་ཕུད་ཞོ་བཞི་བཞི་སྟེ། སེའུ་འབྲུ་དང་། ད་ཏྲིག་ལ་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། དེ་གོ་སྙོད་དང་ལ་ལ་ཕུད ལས་སེའུ་འབྲུ་དང་ད་ཏྲིག་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་བྱས་ཏེ་སེའུ་འབྲུ་ཉིས་འགྱུར་དང་ད་ཏྲིག་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སེའུ་འབྲུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་།ད་ཏྲིག་སྲང་བཅུ་དྲུག་ཁ་རུ་ཚ་ལ་སྲང་གཅིག་།བིལ་བའི་རྐང་ལ་སྲང་ལྔ་གཞུག་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དང་། ཁ་ར་སྲང་བཅུ་དྲུག་གཞུག་པར་བྱའོ། །རོ་དྲུག་པའི་ཕྱེ་མ་འདི་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བྱིན་ན་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཅོང་ཆེན་ལས་བཤད་ཆོ་ག་གང་། །གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་གློ་རྡོལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་གློ་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་གང་ཡིན་པ་ཡང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ན་གློ་རྡོལ་བའི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།གློ་རྡོལ་ནད་ནི་བྱུང་གྱུར་ནས། །བད་ཀན་སྐྱེས་ནས་མགོ་བོ་བྲང་། །ན་བའི་ལུད་པ་ ཅན་གང་ཡིན།།དེ་ལ་དུད་པ་འདི་བརྔུབ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་བརྟ་བའི་ཆོ་གས་གློ་རྡོལ་བའི་ནད་བྱང་ཞིང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་ན། བརྟས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བད་ཀན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་དེས་ལུད་པ་སྐྱེས་ཤིང་མགོ་བོ་དང་བྲང་ན་བའི་ལུད་པ་ཅན་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི།གནས་སྐབས་ལས་བབ་པ་ལས་མི་འདའ་བར་དུད་པ་འདི་བརྔུབ་ཅིང་བདུག་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །མེ་ད་གཉིས་དང་པ་ལ་དང་། །ཤིང་མངར་སྲོ་མའི་ཤུན་ལྤགས་ནི། །ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་རེང་བུ་ནི། །བྱས་ཏེ་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ། །རྗེས་ལ་འཚོ་བྱེད་སྨན་མར་ བཏུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ད་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་པ་ལྡེ་གུ་སྲོ་མའི་ཤུན་ལྤགས་སམ་སྲོ་དར་དང་བསྲེས་ཏེ་རེང་བུར་བྱས་ལ། དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བཏུང་བ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་བཏུང་བར་བྱའོ། །ལྡོང་ རོས་དང་ནི་པ་ལ་ཤ་། ཟ་གནྡྷ་ཅུ་གང་དང་། །དོང་ག་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱས། །དེ་རྗེས་ཁ་ར་བུ་རམ་དང་། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བཏུང་བར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྲོ་མ་དང་བསྲེས་ཏེ་རེང་བུར་བྱས་ལ་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱས་ལ། དེར་བཏུང་བ་ནི་ཁ་རའི་ཆུ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལྡོང་རོས་དང་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི། །མྱུ་གུ་རློན་པ་ཆ་མཉམ་བཏགས། །ཞུན་མར་དང་སྦྱར་དུད་པ་བརྔུབ། །དེ་འོག་སྲེག་པའི་ཤ་ཁུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་དང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་རློན པ་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ།ཞུན་མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་ལ། དུད་པ་བརྔུབ་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ནི་སྲེག་པའི་ཤ་ཁུ་བཏུང་བར་བྱའོ། །གློ་རྡོལ་ལས་བྱུང་ལུད་པ་ལ། །ཐོག་མར་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ ལུད་པ་ལ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་ཉམས་བརྟ་བའི་སྨན་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ།

烏蘇果實兩錢,枸杞和拉拉普特各四錢,小豆和達特里克各加倍,巖鹽一兩,薑黃二錢,木瓜莖五兩,調配後加糖十六兩。這六味藥可以食用和飲用,如前所述。 即烏蘇果實兩錢,枸杞和拉拉普特各四錢,小豆和達特里克要加倍,即比枸杞和拉拉普特加倍,這樣小豆十六兩,達特里克十六兩,巖鹽一兩,木瓜莖五兩,研磨成粉後加入糖十六兩。這六味藥粉如前所述般用於食用和飲用等,功效與前相同。 大病中所說的儀軌,根據情況可治肺破裂。即在大病章節中所說的治療大肺病的醫療儀軌,根據具體情況使用可以治療肺破裂病。 肺破裂病發生后,痰液生起,頭部胸部疼痛並有咳痰者,應當吸入這種煙燻。即如前所述的強身儀軌治癒肺破裂病後,因強身而痰液增長,若生咳痰並伴有頭痛和胸痛者,應當根據病情吸入這種煙燻。 兩種美達、巴拉和甘草、蘆葦皮,製成糊狀做成香棒,用來吸菸。之後飲用滋養藥油。即兩種美達等藥與水研磨成糊狀,與蘆葦皮或蘆葦絲混合做成香棒,用來吸菸。之後飲用與滋養類藥物調配的藥油。 龍腦香和巴拉夏、扎甘達、楮實和冬瓜,也同樣處理。之後飲用糖、糖蜜和甘蔗汁。即龍腦香等的糊狀物也同樣與蘆葦混合做成香棒用來吸菸,之後飲用糖水和甘蔗汁。 龍腦香和尼亞格若達樹的新芽等量研磨,與酥油調和吸菸。之後飲用烤肉湯。即龍腦香和尼亞格若達樹的鮮嫩新芽等量研細,與酥油調和后吸菸,吸菸之後飲用烤肉湯。 對於肺破裂引起的咳痰,首先要增強體力和消化之火。即對於肺破裂引起的咳痰,首先要進行增強體力的滋補治療,同時要進行增強胃火的治療。

།ནད་གཞི་མང་ལ་སྣུམ་བཅས་པའི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ཅན་གང་ནད་གཞི་མང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ན་སྣུམ་དང་ བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།དོང་ག་དང་ནི་དུར་བྱིད་གཉིས། །རྒུན་འབྲུའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །བི་ད་རི་ཡི་ཁུ་བར་སྦྱར། །ཞུན་མར་ལ་བཙོས་ཅི་རིགས་སྦྱིན། །ལུས་ཟད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་ དེ་ཡང་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞུན་མར་གྱི་ནང་དུ་སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བས་བཙོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་དེ་ལུས་ཟད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ལུས་ཟུངས་རྣམས། །ཟད་པའི་ཟད་བྱེད་ལུད་པ་ཅན། །མར་དང་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།འོ་མ་བ་ ལ་གཉིས་བསྐོལ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཁྲིས་པ་ཡང་ཟད། བད་ཀན་ཡང་ཟད། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང་། བ་ལ་རྣམ་གཉིས་དང་བཙོས་པའི་འོ་ མའི་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།བི་ད་རིའམ་ཀ་དམ་པ། །ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་དང་བསྐོལ་བའི། །མར་དང་འོ་མ་གཅིན་ནད་ནི། །མདོག་གྱུར་སྲི་བར་བྱེད་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གཅིན་ནད་མདོག་གྱུར་ཅིང་ སྡུག་པར་སྣང་བ་དང་།གཅིན་སྲི་བར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕོ་མཚན་རྐུབ་དང་ཆུ་སོ་དང་། །བརླ་དབྲག་མཇུག་ཏོ་སྐྲང་ཞིང་ན། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་བ་འམ། །ཏིལ་མར་བསྲེས་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་ལ་སོགས་པ་སྐྲང་ཞིང་ན་བ་དང་ལྡན་པ་ ལ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་བར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྲེས་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་དང་ནི། །བྱིའུ་སོགས་དང་ནི་ཁུང་ན་གནས། །དེ་བཞིན་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ། །ཤ་ཟའི་ཤ་ཡང་རིམ་བཞིན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།འཇམ་རྩི་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་སྐམ་སའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་བཀྲ་དང་དགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་བཟའ་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བྱིའུ་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁུང་ན་གནས་པ་སྟེ་ཕྱི་བ་དང་གོ་ད་ལ་སོགས་པའི་ཤ་བཟའ་བར་ བྱ་ཞིང་།དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མཐུ་རྩལ་གྱིས་བཟའ་བ་ཚོལ་བ་སྟག་དང་ཁྲ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་གཞན་གྱི་ཤ་ཟ་བའི་ཤ་དག་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དྲོ་བས་བད་ཀན་འཇིག་བྱེད་ལ། །རྩ་སྦུབས་རྣམས་ནི་དག་བྱེད་ཅིང་། །དྭངས་མ་ལེགས་པར་རྒྱུ་བྱེད་པས། །ལུས་ ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིའུའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དྲོ་བས་བད་ཀན་གྱི་ཚོགས་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ནང་ནས་འཛག་ཅིང་རྒྱུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་རྩ་སྦུབས་འགགས་པར་བྱེད་པའི་བད་ཀན་སྦྱངས་པས་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་བཅུད་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ བཅུད་ཀྱི་དྭངས་མ་ལེགས་པར་རྒྱུ་ཞིང་བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པས།ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞུང་གཞན་དག་ལས་བཤད་དེ། རྩ་སྦུབས་ནད་ཀྱིས་བཀག་བ་རྣམས། །རྣོ་བས་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

對於’對於病因眾多且有油性的,應當施用溫和瀉藥’這句話,如果患有咳嗽且病因眾多、病情嚴重者,應當使用含油的溫和瀉藥。 ‘冬瓜和土蒺藜二味,與葡萄汁調配,以及升麻煎煮的汁液,和薯蕷的汁液調配。用酥油煎煮后適量服用。應當用於身體虛弱者’這句話,是說瀉藥應當用冬瓜等藥與酥油一起按照藥油配方煎煮后,用於給身體虛弱、體質差的人服用以清除病邪。 ‘膽汁、痰液和身體組織,耗損的消耗性咳嗽者,應服用酥油和蟹甲與兩種蘆根煎煮的牛奶’這句話,是說對於肺部損傷性消耗性咳嗽導致膽汁耗損、痰液耗損、以及精華等身體組織耗損的病人,應當服用蟹甲和兩種蘆根與四倍量牛奶煎煮的藥物。 ‘薯蕷或迦擔婆,與棕櫚果實煎煮的,酥油和牛奶用於小便病,顏色改變和尿液少的情況’這句話,是說用薯蕷等藥與酥油煎煮的藥物,用於治療小便病顏色改變且看起來不好,以及小便量少的病癥。 ‘陽具、肛門和尿道,以及大腿根部尾椎腫痛時,應當使用精純輕柔的酥油,或者混合芝麻油的軟膏’這句話,是說當陽具等部位腫脹疼痛時,應當使用精純且性質輕柔的酥油,或者用酥油和芝麻油混合的軟膏。 ‘旱地動物的肉以及,鳥類等和洞穴棲息者,同樣以武力覓食者,食肉動物的肉也應依次給予’這句話,是說在使用軟膏之後,應當食用旱地動物如斑羚和野兔等的肉,然後依次食用鳥類等的肉,之後食用洞穴棲息者如鼴鼠和貓等的肉,然後逐漸食用以武力覓食的虎和鷹等食肉動物的肉。 ‘溫效能破壞痰液,能清潔所有脈道,使精華很好地執行,從而使身體得到滋養’這句話,是說鳥肉等這些食物因為溫性可以使痰液從脈道中流出和執行,然後清除阻塞脈道的痰液使其清凈,而且使身體的精華也能很好地執行通暢,因此能使身體得到滋養。正如其他論著中所說的身體凈化的特徵:‘脈道被疾病阻塞者,以銳利藥物清凈之’。

། དབྱི་མོ་བར་གྱི་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།རྒྱ་སྲན་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །པ་ཏ་རྒྱ་ཤུག་ནས་ཆུར་བསྐོལ། །ལི་དོང་གྲ་དང་བྱི་ཚེར་བ། །ཟུར་པ་མ་ནུ་པི་པི་ལིང་། །ཀར་ཀ་ཏ་ཡི་སྲིང་གི་བཏགས། །མཉམ་པའི་ཞུན་མར་དག་དང་བསྐོལ། །བསྐོལ་བའི་མར འདི་ཀྵ་ར་གཉིས།།ལན་ཚྭ་ལྔ་ནི་བཏགས་ཏེ་གཞུག་།དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་ནི། །ཟད་བྱེད་ལུད་པས་ཉེན་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱི་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུར་བསྐོལ་བ་དང་། ལི་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་མར་ བསྐོལ་ལ།བསྐོལ་བའི་མར་འདིར་ཀྵ་ར་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། སྭརྫི་ཀ་ཀྵ་ར་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཚ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་བི་ད་དང་། རྩལ་རུ་ཚ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ལན་ཚྭ་དང་། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་བཅུག་ནས་ཚད་རན་པར་ འཐུངས་ན་ཟད་བྱེད་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཀ་ས་མར་ད་ཨ་རུ་ར། །གླ་སྒང་པ་ཏ་ཀད་པ་ལ། །དོང་གྲ་པི་པི་ལིང་ཏང་པལ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ཚད་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །མར་ནི་བྲེ་གང་འོ་མ་དང་། །རྒུན་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཟད་བྱེད་རིམས་དང་མཆིན་པའི་ ནད།།ལུད་པ་ཀུན་སེལ་དགེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ས་མར་ད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་པ་མར་བྲེ་གང་དང་། འོ་མ་དང་རྒུན་ཆུ་བསྲེས་པ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་དེས་ནི་ཟད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་ཞིང་ དཔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀཎྜ་ཀ་རི་བ་ཤ་ཀ་།སླེ་ཏྲེས་རྩ་བ་འབྲས་བུ་དང་། །མྱུ་གུ་ལོ་མར་བཅས་པ་རྣམས། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དུ་བཙོས། །ལུད་པའི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་ སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་རེའི་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་མྱུ་གུ་དང་ལོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཚད་ཀྱི་མར་དང་བསྐོལ་བ་ནི་ལུད་པ་དང་།རིམས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་ཉིས་འགྱུར་རམ། །ཚ་གསུམ་ལྡན་པར་བསྐོལ་བའང་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བསྐོལ་བ་ཡང་ལུད་པ་དང་རིམས་དང་ཡི་ག་འཆུས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡ་བཀྵ་ར་མར་དང་སྦྱར། །ཟས་ཟོས་པ་ཡི་འོག་ཏུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡ་བཀྵ་ར་དང་སྦྱར་བའི་མར་དེ་ ཟན་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་ལ་ཕན་ནོ།།པི་པི་ལིང་དང་བུ་རམ་བསྐོལ། །ར་ཡི་འོ་མ་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་བུ་རམ་གཉིས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་རའི་འོ་མ་དང་མར་བཞི་འགྱུར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འདི་ནི་མེ་དྲོད་སྦྱང་ཕྱིར་རོ། ། ཟད་བྱེད་ལུས་ཅན་གྱིས་མར་བཏུང་། །ནད་ཀྱིས་འགགས་པའི་མིད་པ་བྲང་། །རྩ་སྦུབས་རྣམས་ནི་དག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་གྱི་ནད་པས་འཐུངས་ན་མེ་དྲོད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར འགྱུར་ལ་ནད་ཀྱིས་འགགས་ཤིང་གོས་པའི་བྲང་དང་།ལྐོག་མའི་ནང་རྩ་སྦུབས་དག་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

三種夷摩果,十種根藥和吉達卡,豆類和胡椒根,巴達和榆樹用水煎煮。 利冬瓜和蒺藜,祖巴瑪努和胡椒,以及螃蟹的姐妹等量研磨,與酥油一起煎煮。 在煎煮的酥油中加入兩種堿和五種鹽研磨。適量飲用可以消除由虛勞引起的咳嗽。 所謂夷摩等藥材用水煎煮,利冬瓜等藥材等量研磨成膏與酥油煎煮。 這裡說的兩種堿是指雅堿和蘇打堿,五種鹽是指舌嘗鹽、黑鹽、巖鹽和海鹽,根據病情適量新增並適量飲用可以消除由虛勞引起的咳嗽。 咖薩瑪爾達和訶子,甘松和巴達卡帕拉,冬瓜和胡椒當帕拉,普切舍爾各二兩。 酥油一升與牛奶和葡萄汁四升一起煎煮。可以消除虛勞、發熱和肝病以及所有咳嗽,是有益的。 所謂咖薩瑪爾達等藥材各取二兩,與一升酥油和四升牛奶葡萄汁混合煎煮的酥油可以消除虛勞等疾病,能帶來吉祥和福德。 刺柯利和巴沙卡,獐牙菜的根、果實,以及芽和葉一起煎煮成湯液再煉成酥油。可以消除咳嗽發熱和食慾不振等病。 所謂刺柯利等每種藥材的根、果實、芽和葉煎煮成湯液,再與相應量的酥油煎煮可以消除咳嗽和發熱等。 用二倍或三倍的小豆湯液煎煮也有效。 所謂用小豆湯液煎煮加入三種辛香料也可以消除咳嗽、發熱和食慾不振。 雅堿與酥油調配,在進食后服用。 所謂雅堿調配的酥油在進食后服用也對咳嗽有效。 胡椒和糖煎煮,加入羊奶和酥油有效。 所謂胡椒和糖調成膏與四倍的羊奶和酥油煎煮服用也有效。這是爲了增強消化之火。 虛勞患者應飲用酥油,可以清潔被病癥阻塞的咽喉和脈道。 所謂前述藥材等煎煮的藥油由虛勞咳嗽患者飲用可以增強消化之火,並能清潔被病癥阻塞的胸部和咽喉內的脈道。

།ནས་ནི་བྲེ་གང་བཙོས་པ་རུ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉི་ཤུ་བཙོ། །ཚོས་ནས་དེ་ཕྱུང་མཉེས་ནས་དེར། །བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་དྲུག་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། ། ལྡོང་རོས་ཞོ་གཉིས་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཞོ་གཅིག་ཚད་ནི་བཅུག་ནས་ནི། །སླར་ཡང་བསྐོལ་བའི་ལྡེ་གུ་དེས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནས་བྲེ་གང་བསལ་བ་བཙོས་པའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་རྡོག་མ་ཉི་ཤུ་བཅུག་སྟེ་བཙོས་ལ། དེ་ཚོས ཤིང་བངས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་མཉེས་ནས་ཡང་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། འདིའི་ནང་དུ་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་དྲུག་།པི་པི་ལིང་སྲང་གཉིས། ལྡོང་རོས་ཞོ་གཉིས་སྐྱེར་ཁཎྜ་ཞོ་གཅིག་བཅུག་ལ་ལྡེ་གུའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །ལྡེ་གུ་དེས་ནི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རེག་འཇམ་སྒྲོ་རྩ་བསྲེགས་ནས་ནི། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར། །ཡང་ན་རྨ་བྱའི་རྐང་པ་བསྲེགས། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བསྲེས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ལུད་པ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རོག་ཤ་བི་ད་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲོ་ རྩ་ཁམ་འདྲ་བ་ཡོད་དེ།དེ་བསྲེགས་ནས་མར་ངང་ཁ་ར་སྦྲང་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྨ་བྱའི་རྐང་པ་བསྲེགས་ཏེ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །ེ་རཎྜ་ཡི་ ཐལ་བ་ནི།།ཏིལ་མར་ཚ་གསུམ་བུ་རམ་བཅས། །ལྡེ་གུའམ་བྱེའུ་རུག་ཨེ་རཎྜའི། །ལོ་མའི་ཐལ་བ་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜའི་ལོ་མའི་ཐལ་བ་ཏིལ་མར་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་གཅོང་ཆེན་པོའི་ལུད་པ་དང་ལྡན་པས་བལྡག་ པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བྱེའུ་རུག་པ་དང་། ཨེ་རཎྜ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བལྡག་པར་བྱའོ། །ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་ནི། །བུ་རམ་རྙིང་པ་མར་སྦྱར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་ དང་བཅའ་སྒ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བུ་རམ་རྙིང་པ་དང་ཞུན་མར་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བཟའ་བར་བྱའོ།།ཤུག་པ་ཚ་གསུམ་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །བ་ལ་ར་སྣའི་ཕྱེ་མ་ཀུན། །དེ་དང་མཉམ་པའི་ཁ་རར་སྦྱར། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་མར་དང་སྦྱར། །ལྡེ་གུ་ལུད་པ་ སེལ་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ལུས་དང་ཆ་མཉམ་པའི་ཁ་ར་སྦྱར་ལ་ཟོས་ན་ཡང་ལུད་པ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་དང་ཞུན་མར་ཆ་མཉམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུ་ཟོས་པ་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཕྱེ། ། མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་དང་ལྷན་ཅིག་ཟོས་པ་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། རུ་ར་དང་བཅའ་སྒ་ནི། །བུ་རམ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །རི་ལུ་ཁར་ནི་བཞག་གྱུར་ན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཀུན སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ལ་ཁའི་ནང་དུ་བཞག་ན། ལུད་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་ལྔ་པོ་ཀུན་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བ་རུ་ར་འབའ་ཞིག་།ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་རུ་ར་འབའ་ཞིག་ཁར་བཞག་ཅིང་མུར་ན་ཡང་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

將一升大麥煮熟后,放入二十顆勝利果,煮熟后取出揉搓,加入六兩陳舊糖,二兩胡椒,二錢沒藥,一錢酸果,再次熬煮成糊狀,可以治療咳嗽和呼吸不暢。 也就是說,將一升大麥洗凈煮熟,放入二十顆勝利果煮熟,煮好后取出揉搓,在其湯汁中再次熬煮。在其中加入六兩陳舊糖,二兩胡椒,二錢沒藥,一錢酸果,熬成糊狀。這種糊狀可以治療咳嗽等病。 將柔軟的烏鴉羽莖燒焦后,與酥油、蜂蜜、白糖調和。或者燒焦孔雀腳,與酥油、蜂蜜混合的糊狀物食用,可以治療咳嗽和呼吸不暢。 也就是說,有一種叫做烏鴉肉毗達的羽莖,形似紅色,將其燒焦后與酥油、白糖、蜂蜜調和成糊狀食用,可以消除咳嗽等病。另外,將孔雀腳燒焦后與酥油和蜂蜜調和成糊狀食用,也可以治療咳嗽等病。 蓖麻灰與芝麻油、三辛、糖調和。或者以苦菜和蓖麻葉灰同樣處理。 也就是說,蓖麻葉灰與芝麻油、三辛和糖調和成糊狀,患有重癥咳嗽者可以舔食。或者將苦菜和蓖麻燒成灰,如前所述與三辛、芝麻油和糖調和成糊狀舔食。 三辛粉與陳舊糖、酥油調和有效。 也就是說,胡椒、訶子、姜三種藥物的粉末與陳舊糖和熔化的酥油調成糊狀食用。 柏子、三辛、三果、畢達嘎、細辛、巴拉、拉斯納的粉末,全部與等量的白糖調和。或者與蜂蜜、酥油調和。這種糊狀是治療咳嗽的最佳方法。 也就是說,柏子等藥物粉末與等量的白糖調和食用,也可治療咳嗽。或者與等量的蜂蜜和熔化的酥油調和成糊狀食用,是治療咳嗽的最佳方法。 同樣,訶子粉與酥油、蜂蜜、白糖調和。 也就是說,訶子粉與酥油、蜂蜜和白糖一起食用,也是治療咳嗽的最佳方法。 訶子和姜與糖一起製成丸劑,放在口中,可以治療所有咳嗽和呼吸不暢。 也就是說,或者將訶子等藥物熬煮製成丸劑放在口中,可以治療五種咳嗽和五種呼吸不暢。 或者單獨使用巴如拉,可以治療咳嗽。 也就是說,或者單獨將巴如拉放在口中含服,也可以治療所有咳嗽和呼吸不暢。

།སེང་ཕྲོམ་ཨ་མྲ་ཁ་ར་དང་། །བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་དང་བརྔོས། །ཐུག་པ་ཟན་དྲོན་ནང་དུ་བཏབ། །སློན་བྲོ་སྐོམ་དད་ལུད་པ་དང་། མ་ཞུ་ཚད་འཁྲུ་སེལ་བར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་གྱི་ལོ་མ་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་མར་ལ་བརྔོས་ལ་ཁར་དང་བཅས་པ་ཐུག་པར་བྱས་པའམ། ཡང་ན་ཟན་དྲོན་ནམ་ཁུར་བ་དང་བསྲེས་པའི་ནང་དུ་སྨན་གོང་མ་མར་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན་སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ཁུ་བ་བསྐོལ། །མུངྒའི་ཁུ་བར ལེགས་གཡོས་པ།།སྐྱུ་རུ་ར་སེར་སེའུ་འབྲུར་བཅས། །ལུད་པ་ཀུན་གྱི་སྨན་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རང་གི་ཁུ་བ་མུངྒའི་ཁུ་བར་བཅུག་སྟེ། གཡོས་ལ་སྐྱུ་རུ་ར་སེར་པོ་དང་སེའུ་འབྲུ་དང་བཅས་པ་བཏབ་སྟེ་སྒེ་འུ་གཤེར་དང་བཅའ་སྒ་དང་མར་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ ནས་ལེགས་པར་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དེ་ནི་ལུད་པ་ཀུན་གྱི་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་འོ་མ་འམ། །མཆུ་ཡིས་བཟས་ཚོལ་ཁྲོན་རྐོ་དང་། །ཁུང་ན་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་ནི། །ཟད་བྱེད་ལུད་པ་ཅན་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ མི་ལ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མའམ།ཡུ་ཤ་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཤ་ཁུ་མཆུས་བཟས་ཚོལ་བའི་ཤ་ལས་བྱས་པའམ། ཁྲོན་རྐོ་བའི་རིགས་ཀྱི་ཤའམ་ཁུང་ན་གནས་པའི་ཤ་ལས་གཡོས་པའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གློ་རྡོལ་གྱི་དུད་ བརྔུབས་ལ་གང་།།བཏུང་བར་བཅས་པ་བསྟེན་པ་ཡང་། །ཟད་བྱེད་ལུད་པར་དེ་གཏང་བྱ། །གང་ཡང་གཅོང་ཆེན་སྐབས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་གྱི་ལུད་པའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པ་དང་བཅས་པར་གོང་དུ་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གང་ཡང་འོག་ནས་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྟོབས་སྐྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། །རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན། །རྣམ་གྲངས་ཟད་བྱེད་ལུད་ཅན་ལ། །སྟོབས་ སྐྱེད་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་ནི་བརྟ་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་པའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་དང་རྩ་རྒྱུན་དང་བུ་གའི་སྦུབས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་དེ་དག་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བྱིན་ན་ ཡང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཟད་བྱེད་ལུད་པ་མི་བཟད་པས། །དེ་ཕྱིར་ནད་སྟོབས་ཇི་བཞིན་དུ། ། འདུས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་འདུས་པའི་ནད་ལས་བྱུང་བའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནད་ཀྱི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའམ། མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ བའམ།བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་འདུས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕན་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྣམ་པས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ བའི་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

將森普龍和芒果果實,混合藥膏和酥油煎炒,放入熱湯或熱粥中。能治療嘔吐、口渴、咳嗽、消化不良和熱瀉。也就是說,將森普龍葉子製成藥膏,用酥油煎炒後加入芒果,製成湯或者與熱粥、麵糊混合,將上述藥物和酥油一起服用,能治療嘔吐等所有疾病。 煮刺棗汁,在綠豆汁中充分熬煮,加入黃色訶子和胡椒,是一切咳嗽的良藥。也就是說,將刺棗自身的汁液放入綠豆汁中,熬煮後加入黃色訶子和胡椒,再加入生薑汁、肉桂和酥油等,充分熬煮,這就成為治療一切咳嗽的藥物。 用平息風的藥煮牛奶,或者用嘴咀嚼的肉湯、井中動物和洞穴動物的肉湯,應給予消瘦咳嗽患者服用。也就是說,對於患有消瘦病的人,應該給予用平息風的藥物煮過的牛奶或肉湯,或者用嘴咀嚼的肉做成的肉湯,或者井中動物的肉或洞穴動物的肉煮成的肉湯。 對於肺破裂者吸入煙氣和冷飲,以及其他療法,也應用於消瘦咳嗽,還有在重大疾病章節中所說的方法。也就是說,在治療肺破裂咳嗽病時所說的吸菸和上述所示的其他方法,也應該用於治療消瘦咳嗽患者。以及後面重大疾病治療章節中所說的任何配方也應該使用。 增強體力、生髮胃火和通暢脈道的藥物,各種型別都適用於消瘦咳嗽患者,所有增強體力的藥物都受到推崇。也就是說,對於消瘦咳嗽的病人,任何能增強體力的藥物,同樣能生髮胃部暖性的藥物和能通暢脈道和腔竅的藥物,用這些不同型別的藥物治療都能消除消瘦咳嗽。同樣,所有增強體力的藥物也都適合用於消瘦咳嗽。 因為由三病合併引起的消瘦咳嗽難以忍受,所以要根據病情強弱,用對治三病的方法來治療。也就是說,由於三病合併引起的消瘦咳嗽難以忍受且痛苦,因此要觀察病情的強弱,無論是風力較大、膽汁較重還是痰濕較重的三病合併癥,都要用對治的飲食、飲品、藥物和生活方式來治療。 這是《醫論八支心要註解·月光論》中,由大師月官所作的醫療篇第三章的註解。 接下來要講解治療呃逆和呼吸困難的章節。也就是說,按照病根章節中所說的次序,開始撰寫這個關於呃逆和呼吸困難的章節。

།གང་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ། །རྒྱུ་སོགས་མཚུངས་པས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གསོ་བའང་གཅིག་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་དང་ གྲངས་དང་རང་བཞིན་དང་རྟེན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཉེན་ལ། ཐོག་མར་དུགས་ཀྱི་ཉེར་སྤྱད་བྱ། །སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་ཏིལ་མར་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་ དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་དེས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བ་ཐོག་མར་ཏེ།གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར་དུགས་ཉེ་བར་སྤྱད་པས་གསོ་བར་བྱ་ལ་དུགས་དེ་ཡང་སྣུམ་པ་སྟེ། སྣུམ་གྱི་སྨན་ལ་སྦྱར་བའི་དུགས་བྱའི། རྩུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྩུབ་པས་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པའི་ སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣུམ་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཚྭ་དང་ཏིལ་མར་སྦྱར་བས་བྱུག་ཅིང་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡིས་བད་ཀན་བུ་གར་འགགས། །ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ་ཞུ་ནས་ནི། །ཁོང་པར་གནས་པ་ལེགས་པར་འབྱིན། །བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་མཉེན་ གྱུར་ཞིང་།།རླུང་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བུ་གའི་སྦུབས་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཞེན་ཅིང་འགགས་པའི་བད་ཀན་ལེགས་པར་ཞུ་ཞིང་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དེའི་ཁོང་པར་གནས་པ་ལེགས་པར་འབྱིན་ཅིང་བདེ་བླག་ཏུ་ ཐོན་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་བད་ཀན་ནང་དུ་ཞེན་པ་དང་། རླུང་འཁྲུགས་པའི་དབང་གིས་རྩ་སྦུབས་ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་གྱུར་པ་དག་དུགས་ཀྱིས་སྦྱངས་ན་མཉེན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་རྒྱུ་ཞིང་རང་གི་ལམ་ལས་རྒྱུ་ བར་འགྱུར་རོ།།འཇམ་ཞིང་རླན་གྱུར་ཟས་སྣུམ་དང་། །རླན་ཅན་ཤར་བཅས་སྦྱིན་པའམ། །ཡང་ན་ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དུགས་ཀྱིས་ལུས་རླན་ཅིང་འཇམ་པར་གྱུར་པ་ལ་ཁ་ཟས་སྣུམ་བག་དང་རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ བའམ།ཡང་ན་ཞོའི་སྤྲིས་མ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་སློན་འཇམ་བཏང་། །མཆོག་ཏུ་ལུད་པ་རྙིང་ནད་དང་། །སྐད་འགགས་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་སྦྱིན། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་། །སྦྱར་བའམ་རླུང་ལ་ཕན་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དུགས་ བྱས་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བས་ཉེན་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་སློན་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ་ལ།མཆོག་ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་དེ་ཡང་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའམ། གང་ རླུང་ལ་ཕན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་གྱིས་ནི་གནོད་བྱས་པ། །བསལ་ན་བདེ་བ་འཐོབ་འགྱུར་ལ། །བུ་ག་རྣམ་པར་དག་གྱུར་ནས། །རླུང་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་བསལ་ ཞིང་སྦྱངས་ན་མི་དེ་བདེ་བ་འཐོབ་ཅིང་།སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཞི་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་བད་ཀན་གྱིས་གནོད་ཅིང་བཀག་པར་བྱས་པའི་བུ་ག་རྣམས་དག་ཅིང་སྦྱངས་པར་གྱུར་པས་རླུང་གནོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་སྟེ་སུས་ཀྱང་གགས་བྱས་པ་མེད་པར་བདེ་ བར་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཞིང་།སྲོག་གནས་པའི་རྒྱུན་སྲང་དག་ཏུ་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ།

‘由於打嗝和呼吸不適,因為原因等相似,所以治療也是一樣’,這是說,由於打嗝和呼吸不適的原因等相似,即前期發生的方式、數量、性質和依靠都是一樣的,因此對打嗝和呼吸不適的治療也是一樣的。 ‘對於被這些所困擾的人,首先要進行熱敷療法,塗抹油和鹽以及芝麻油’,這是說,對於被打嗝和呼吸不適所困擾的病人,在所有治療方法中首先要用熱敷來治療,而且這種熱敷要用油性的,即用油性藥物調配的熱敷,而不能用乾燥的,因為乾燥會有引起風氣紊亂的過失。這種油主要是用巖鹽等鹽類和芝麻油調配后塗抹。 ‘由此使堵塞在通道中的痰液,完全融化后,能很好地排出體內積存的痰液。通道變得柔軟,風氣也能按正常方式執行’,這是說,這種熱敷能做什麼呢?能使堵塞在通道中的痰液完全融化,使咳痰和呼吸不適的體內積存物很好地排出,容易清除。同樣,通道由於痰液粘附和風氣紊亂而變得僵硬的情況,經過熱敷後會變得柔軟。同樣,風氣也會從不正常執行變為按其正常途徑執行。 ‘給予柔軟、濕潤的油性食物,以及帶肉的濕性食物,或者給予酸奶凝乳’,這是說,對於經過熱敷後身體變得濕潤柔軟的病人,要給予油性和濕性的動物肉類食物,或者給予帶有酸奶凝乳的食物。 ‘然後對此給予溫和瀉藥,特別是對於久咳、聲音嘶啞者要給予催吐藥。用巖鹽、蜂蜜、胡椒調配,或者給予對風氣有益的藥物’,這是說,然後即在熱敷之後,對被打嗝和呼吸不適所困擾的病人要給予溫和的瀉藥,特別是對於有咳痰等癥狀的重癥病人要給予催吐藥。這種催吐藥要用巖鹽等調配,或者使用對風氣有益且無害的催吐藥。 ‘消除痰液的危害后就能獲得安樂,通道完全清凈后,風氣就能無礙執行’,這是說,消除並清除痰液的危害后,此人就能獲得安樂,打嗝和呼吸不適就會平息。而且由於被痰液危害和阻礙的通道得到清凈和凈化,風氣就能無礙執行,即沒有任何阻礙地順暢執行,維持生命的通道就會變得良好。

།ལྟོ་སྦོས་རྟུག་འགགས་མུན་འཐིབས་བྱེད། །མ་དུ་ལུང་ག་སྟར་བུ་དང་། །ཤིང་ཀུན་པི་ལུ་ཁ་རུ་ཚ། །ལྡན་ཟས་སྦྱིན་ན་བདེ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་གནས་སྐབས་ དེར་རྟུག་པ་འགགས་པ་ལས་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་ཅིང་མུན་སྲོས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་མ་དུ་ལུང་ག་ཞེས་བྱ་བ།བ་ལུ་དང་སྟར་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ལྡན་པའི་ཟས་བྱིན་ན་དབུགས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའི་འབྲས་ བུ་སྐྱུར།།ཅུང་ཟད་དྲོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལྟོ་སྦོས་པ་དང་། རྟུག་པ་འགགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་པ་རྒྱམ་ཚ་དང་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ཅུང་ཟད་བསྲོས་ཏེ་ དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།འདི་དག་བད་ཀན་གྱིས་ལམ་བཀག་།སྲོག་གི་རླུང་ནི་འཁྲུགས་ལས་བྱུང་། །དེ་བས་དེ་ལམ་བསལ་བྱའི་ཕྱིར། །སྟེང་དང་འོག་ཏུ་སྦྱང་བྱས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་འདི་དག་ ནི་བད་ཀན་གྱིས་རྒྱུ་བའི་ལམ་བཀག་པའི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།དེ་བས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དེའི་ལམ་བསལ་ཞིང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་སྦྱང་བའི་ཐབས་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ཕན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབབ་པར་གྱུར་ པའི་ཆུ།།ཤིན་ཏུ་འཁྱིལ་ཞིང་འཕེལ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རླུང་ནི་འཁྱིལ་གྱུར་པའི། །དེ་ལམ་ལེགས་པར་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་ཆུ་འབབ་པར་གྱུར་པ་དག་རྒྱུ་བའི་རྒྱུན་ལམ་བཀག་པར་གྱུར་པ་ན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བའི་རླུང་དེའི་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་ཤིང་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་ན་ཤིན་ཏུ་འཁྱིལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རླུང་དེའི་རྒྱུ་བའི་ལམ་སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། ལམ་བསལ་ན་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱང་བ་བྱས་ ཀྱང་མ་དག་པའི།།ཞེན་པའི་དྲི་མ་དུ་བས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱང་བའི་རྣམ་པ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བས་ཉེན་པའི་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་དག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བ་བརྔུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ བསལ་བར་བྱའོ།།ཡུང་བའི་ལོ་མ་ཨེ་རཎྜའི། །རྩ་བ་རྒྱ་སྐྱེགས་ལྡོང་རོས་དང་། །ཐང་ཤིང་བ་ལ་སྤང་སྤོས་བཅས། །བཏགས་ཏེ་རེང་བུ་ཉིད་དུ་བྱ། །དེ་ནི་མར་བསྐུས་དུད་པ་བརྔུབ། །ཡང་ན་མར་སྦྲུས་ནས་བསྲེགས་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡུང་བའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་ པའི་སྨན་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་ཏེ་བསྐམས་ནས་རེང་བུ་དེ་མར་བསྐུས་ཏེ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་མར་དང་ནས་སྦྲུས་ནས་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །སྦྲ་ཚིལ་སྲ་རྩི་པོག་དག་གམ། ། ཀ་རུ་བཟང་མར་སྦྱར་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྲ་ ཚིལ་དང་སྲ་རྩི་པོག་ཅེས་བྱ་བ་སརྫ་ར་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་དུད་པའམ།ཡང་ན་ཨ་ཀ་རུ་བཟང་པོའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཙནྡན་གླང་རྭ་འམ། །སྤུ་འམ་རྒྱུས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙནྡན་མེར་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བ་ ལང་གི་རྭ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་དུད་པའམ།བ་ལང་གི་སྤུའམ། བ་ལང་གི་རྒྱུས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ནང་དུ་ཞེན་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

腹脹大便阻塞引起昏暗時,馬度隆嘎、星布以及,木棒、必露、辣椒,配合食物服用則安樂。即是說,腹脹和此時大便阻塞而引起昏暗,感覺天色暗淡,呼吸不適時,如果服用馬度隆嘎等藥物和星布等藥物配合的食物,呼吸會變得舒適。 加入巖鹽的酸性果實,稍微溫熱的瀉藥服用。即是說,或者因腹脹和大便阻塞引起的呃逆和呼吸不適的昏暗病,應當服用配合巖鹽和酸性果實、馬度隆嘎等稍微加熱的溫和瀉藥。 這些是由痰阻礙通道,生命之風紊亂所致。因此為清除其通道,上下凈化有益。即是說,因為咳嗽和呼吸不適這些是由痰阻礙通道的生命之風紊亂所引起,因此爲了清除和凈化生命之風的通道,採用上下凈化的方法服用催吐藥有益。 如同流動的水,極為盤旋增長般,如是風亦盤旋時,應當善加凈化其道。即是說,比如就像流動的水,當其流動的通道被阻礙時會極度增長和大量增長一樣,自然流動的風的通道阻塞而無法順利流動時會極度盤旋。因此應當用按摩和沐浴凈化風的流動通道,清除通道則會有益。 雖作凈化未清凈,執著污垢以煙除。即是說,雖然如此做了凈化,但咳嗽和呼吸不適的痰病的污垢清凈且極為執著的過患殘餘,應當用吸菸的方法來清除。 芥菜葉和蓖麻,根部以及紅花、龍腦香和,檀香、星布及香草,研磨製成香丸。以此塗油燻煙吸,或者塗油麥子燃燒吸。即是說,將芥菜葉等藥物研磨后曬乾製成香丸,塗上酥油在火上燃燒后吸入煙氣。或者將酥油和麥子混合燃燒后吸入煙氣。 松脂、樹脂、樹膠等,或以沉香酥油配吸入。即是說,將松脂和樹脂樹膠混合一起的煙氣,或者優質沉香的煙氣吸入。 如是旃檀牛角或,毛髮或筋之煙吸。即是說,或者將旃檀木燃燒的煙氣吸入。或者牛角在火上燃燒的煙氣,或牛毛,或牛筋的煙氣吸入也能消除呃逆和呼吸不適內在執著的過患。

།གཙོད་དང་གོད་ཀུ་རང་ག་།དགོ་བ་ལྤགས་མིག་ར་ཡི་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གཙོད་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་གུ་གུལ་ལྡོང་རོས་སམ། །ཡང་ན་སཱ་ལའི་ཐང་ཆུ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གུ་གུལ་གྱི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་ལྡོང་རོས་ཀྱི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཤིང་སཱ ལའི་ཐང་ཆུའི་དུ་བ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།མོ་རྩ་གུ་གུལ་ཨ་ག་རུ། །ཤུག་པ་མར་དང་སྦྱར་དུད་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མོ་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་དྲི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྤོས་མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དུགས་ བྱར་མི་རུང་བཏང་སྙོམས་བཞག་།བྲང་དང་མིད་པ་ཞོམ་པ་ལ། །བཤོལ་དུ་མེད་ན་འཇམ་དུགས་བྱ། །ཁ་ར་དཀར་པོའི་འོ་མས་སམ། །དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །དཀྲི་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་དུགས། །དུགས་ཀྱི་ལེའུར་བཤད་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་བྱར མི་རུང་བའི་ནད་པ་མཁྲིས་པ་དང་ཚ་བས་ཉེན་པ་དང་།ཉམས་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་བྲང་དང་ལྐོག་མ་ཞོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དུགས་བྱར་མི་རུང་སྟེ་བཤོལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་དུགས་འཇམ་པོ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ར་དཀར་པོ་འོ་མ་དང་ བཅས་པའི་སྣུམ་བག་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་བླུགས་ལ་དུགས་བྱ་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་དཀྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་དུགས་ཀྱི་ལེའུར་བཤད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བས་དུགས་བྱའོ། །མ་ཞུར་དེ་གསོའི་ཆོ་ག་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་ལས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལས་གྱུར་ པ་ལ་ནི་མ་ཞུ་བ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་སྨྱུང་བ་དང་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།སྦྱོར་དྲགས་རླུང་ཤས་ཆེ་གྱུར་ན། །རླུང་ནད་བསལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཤ་ཁུ་སྣུམ་སོགས་རབ་ཚ་སྦྱིན། །བསྐུ་བ་དག་གིས་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་ པའི་ཉམས་སྨད་པའི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པས་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་མཐོང་ན་རླུང་ནད་དེ་བསལ་བའི་ཆོ་ག་བྱ་ལ།དེ་ཡང་ཤ་ཁུ་དང་སྣུམ་གྱི་རྣམ་པ་མར་ལ་སོགས་པ་དང་། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་དེ་ཞི་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་མ་ སློང་དུགས་མི་བྱ།།ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སྦྱང་བྱས་པས། །རླུང་གི་གནས་རྙེད་གནས་རྣམས་ནི། །སྐམས་པར་བྱས་ནས་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད། །དེ་བས་སྨན་ཁུ་སྣུམ་དང་ནི། །ལྡེ་གུ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ཞིར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་ནི་བད་ཀན་མ་སློང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སྦྱང་བ་བྱས་ན་རླུང་གི་གནས་རྙེད་ཅིང་བརྟེན་པའི་གཞི་རྙེད་པ་སྙིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀུན་ཏུ་སྐམས་པར་བྱས་ནས་ མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་དེ་བས་བད་ཀན་མ་སློང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཞི་བར་བྱའོ། །སྐེམ་ཞིང་གློ་རྡོལ་ཆེད་འཁྲུ་དང་། །ཁྲག་མཁྲིས་ཚ་བ་ལས་བྱུང་བའི། ། སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ། །མངར་སྣུམ་བསིལ་སོགས་དག་གིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ལ་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་བརྟ་བའི་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོ་བར བྱའོ།

關於’野牛和野羊等,或者皮革眼睛’這句話,也就是說,吸入野牛等生物的皮革等的煙氣也有效果。 關於’或者古古羅樹脂或者,或者沙羅樹汁液’這句話,也就是說,或者吸入古古羅的煙氣,或者吸入樹脂的煙氣,或者吸入沙羅樹汁液的煙氣。 關於’木脂、古古羅、沉香,杜松與酥油混合吸入煙氣’這句話,也就是說,或者將木脂即木棉樹汁液等芳香之物和甜香料與酥油混合后吸入其煙氣。 關於’不宜熱敷者保持平靜,對於胸部和喉部受損者,如果無法避免則進行溫和熱敷。用白糖和牛奶,或者用溫和的熱度進行熱敷,並且要包裹的熱敷。按照熱敷章節所說的方法進行熱敷’這句話,不適合熱敷的病人包括膽病和發熱癥狀的人,體力和身體機能衰竭的人,極度肥胖的人和孕婦等,胸部和喉部受損的人等不適合熱敷,如果無法避免則要進行溫和的熱敷。具體方法是將白糖和牛奶混合的油脂調至溫和的溫度后倒上進行熱敷,同樣地,要按照熱敷章節所說的藥物配方進行包裹式熱敷。 關於’消化不良則採用其治療方法’這句話,對於因消化不良而引起的呃逆和呼吸困難,應當採用治療消化不良的方法,如禁食和促進消化等。 關於’如果因治療過度而風氣過重,則採用治療風病的方法。給予肉湯、油脂等溫熱之物,用塗抹等方法使其平息’這句話,如果因嘔吐藥等降低機能的治療方法過度而導致風氣增重和膨脹,則要採用治療風病的方法,即用肉湯和油脂類如酥油等,以及牛奶等,通過塗抹等方法使病情平息。 關於’痰未除去不可熱敷,對體弱者進行清除治療,風氣找到立足之處,使其乾枯后奪取生命。因此要用藥汁、油脂和膏藥等使其平息’這句話,前面所說的嘔吐藥等治療方法不應用於痰未清除等情況。為什麼呢?因為對於有呃逆和呼吸困難的人,如果在這種情況下進行清除治療,風氣會找到立足之處並依附的基礎,使心等要害部位全部乾枯,從而迅速奪取生命和摧毀身體。因此,對於痰未清除等這些情況,應當用煎煮的藥汁等來平息呃逆和呼吸困難的病癥。 關於’對於因消瘦、肺部破損、嚴重腹瀉,以及血膽熱癥引起的呃逆和呼吸困難,用甜、油性、清涼等方法治療’這句話,對於因消瘦憔悴等引起的呃逆和呼吸困難的病癥,應當用甜味等來增強體力的治療方法來治療。

།ཀུ་ལངྠ་དང་རྩ་བ་བཅུ། །བསྐོལ་བའི་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་བསྐོལ་བའི་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཤི་ཀྲུ་པར་ཏ་ཀ་དང་ནི། །ཀས་མར་ད་བ་ཤ་ཀ། ལ་ཕུག་ལོ་མའི་ཁུ་བ་དང་། །ནིམ་པའི་མྱུ་གུ་ལས་བྱུང་དང་། །ཁ་ལུང་བྲི་ཧ་ཏི་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤི་ཀྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ལས་ཡུ་ཤར་བྱས་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བྱི་ཚེར་བ། །བིལ་བའི་རྐང་དང་གཟེ་མ་དང་། །སླེ་ཏྲེས ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི།།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཀུ་ལངྠ། །ཆུར་བསྐོལ་བ་ཡི་ཡུ་ཤ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཆུར་བསྐོལ་བའི་ཡུ་ཤ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ར་སྣ་རྩ་ཆུང་ལྔ། །མུངྒ་ཙི་ཏྲ་ཀར་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ར་སྣ་དང་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་། མུངྒ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཡུ་ཤ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཙི་ཏྲ་གོ་སྙོད་ཁ་རུ་ཚ། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་ཐུག་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུར་སྦྱར་བའི། ། ཐུག་པ་བླུད་ན་ལུད་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་ར་སྣ་དང་། །ཟུར་པ་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། །བིལ་བ་གཉིས་དང་མ་ནུ་དང་། ། ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་པི་པི་ལིང་། །ལྕ་བ་སླེ་ཏྲེས་བཅའ་སྒ་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ཞུ་ནས། །དེ་ཉིད་དང་བཙོས་ཐུག་པ་བླུད། །སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་གྲོ། །ནས་དང་མུངྒ་རྒྱ་སྲན་ཟོས། །ལུད་པ་སྙིང་ནད་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དང་།རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཡོས་པའི་ཟས་ཟོས་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཨརྐའི་ མྱུ་གུ་ཡི།།འོ་མ་དང་སྦྲུས་ནས་ཀྱི་ཟན། །སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་རྩ་བཅུ་སོགས། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨརྐའི་མྱུ་གུའི་འོ་མ་དང་སྦྲུས་པའི་ནས་ཟན་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་དེ་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་ར་སྣ་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཟས་ནི་ཀྵ་ར་ཤིང་ཀུན་མར། །ཁ་རུ་ཚ་དང་སེའུ་སྦྱར་བཟའ། །མ་ནུ་ཟུར་པ་ཚ་བ་གསུམ། །སྟར་བུ་ཁ་ལུང་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁ་ཟས་ནི་ནང་དུ་ཀྵ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ལ་ གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་སྐོམ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཁུ་བའམ། །ཡང་ན་ཐང་ཤིང་བསྐོལ་ཁུའམ། །ཆང་གི་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཀྱིས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྩ་བ་བཅུ་ བསྐོལ་བའི་ཆུའམ་ཐང་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ།ཆང་གི་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ།

關於’庫蘭塔和十根藥煮熬的乾肉湯有益’這句話,或者對於打嗝和呼吸不適的人,飲用庫蘭塔豆和十根藥煮熬的乾肉湯會有幫助。 關於’西庫、帕塔卡以及卡斯瑪爾達瓦夏卡、蘿蔔葉汁、楝樹芽汁、卡隆和比哈提汁有益’這句話,或者用西庫等藥材熬煮的湯汁製成的湯也有幫助。 關於’坎達卡里、刺果、木蘋果莖、澤瑪和列特、卡爾卡塔斯林吉、赤特拉卡和庫蘭塔用水煮熬製湯’這句話,或者用坎達卡里等藥材用水煮熬的湯也有幫助。 關於’或者用拉斯那、五小根、綠豆和赤特拉卡一起服用’這句話,或者飲用拉斯那、五小根、綠豆和赤特拉卡煮熬的湯也有幫助。 關於’赤特拉卡、薑黃、巖鹽、卡爾卡塔斯林吉熬製的湯有益’這句話,或者服用赤特拉卡等藥材配製的湯也能治療打嗝和呼吸不適。 關於’或者用十根藥配製的湯服用能治療咳嗽、打嗝和呼吸不適’這句話,或者服用十根藥配製的湯能治療咳嗽等疾病。 關於’十根藥是拉斯那、祖爾巴、嘎布拉根、兩種木蘋果、瑪努、卡爾卡塔斯林吉、胡椒、恰瓦、列特和甲夏,將其煮熬的湯汁服用后消化,再用其熬製的湯服用。食用六十日稻、小麥、大麥、綠豆和豆子,能治療咳嗽、心病、肋痛、打嗝和呼吸不適’這句話,服用十根藥等藥材煮熬的湯汁,待消化后,再服用這些藥材本身熬製的湯,同時食用六十日稻等穀物製成的食物,能治療咳嗽等疾病。 關於’或者用阿爾卡芽的乳汁調和大麥粥,加入蜂蜜和十根藥等煮熬的湯汁服用’這句話,或者用阿爾卡芽的乳汁調和的大麥粥加入蜂蜜,再配以十根藥和拉斯那等剛才所說的藥材煮熬的湯汁服用也有幫助。 關於’食物則是堿性物、阿魏、酥油、巖鹽和胡椒調和食用。瑪努、祖爾巴、三辛香、星布、卡隆調和后服用’這句話,或者食物則根據病情需要配以堿性物等任何適合的藥材服用。 關於’對於打嗝、呼吸不適和口渴,可服用十根藥煮熬的湯汁,或者用糖漿煮熬的湯汁,或者酒的澄清液’這句話,對於因打嗝和呼吸不適的病而口渴的人,應服用十根藥煮熬的水,或糖漿煮熬的湯汁,或酒的澄清液。

།པི་པི་ལིང་དང་དེའི་རྩ་བ། ། རུ་ར་དང་བྱི་དང་ག་།ཙི་ཏྲ་ཀ་རྣམས་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །མར་སྣོད་བསྐུས་ཏེ་བསྐམས་པ་རུ། །སྣོད་དུ་དར་བ་ཟླ་གཅིག་བཞག་།དེ་འཐུངས་མེ་ཡི་ དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་འཐགས་སུ་བྱས་པ་མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་བུམ་པར་བསྐུས་པ་དེ་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེར་དར་བ་སར་པ་བླུགས་ལ་དར་བ་དེ་སྣོད་དེར་ཟླ་བ་གཅིག་ལོན་པ་དང་། དེ་འཐུངས་ན་ མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།པ་ཐ་མུར་བ་ཐང་ཤིང་དང་། །ས་ར་ལ་དང་ཆང་དྭངས་མ། །ནུབ་གཅིག་བཞག་སྟེ་ལན་ཚྭ་བཏབ། །དེ་ལས་ཁྱོར་གང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཐ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་ཤིང་བཙགས་ལ་ནུབ་གཅིག་ཞག་བཞག་སྟེ་ལན་ཚྭ་ཉུང་ ཞིག་བཏབ་སྟེ་དེ་ལས་ཁྱོར་གང་ཙམ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།ག་བྲའི་རྩ་བ་བཅའ་སྒའི་ཕྱེའམ། །ཡ་བཀྵ་ར་ན་ལེ་ཤམ། །བཅས་ཕྱེ་ཆུ་ཚན་བླུགས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བསྐོལ་བའི་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་ བཅའ་སྒ་དང་བཏགས་ཏེ་བླུད་པའམ།ཡང་ན་ན་ལེ་ཤམ་དང་ཡ་བཀྵ་རའི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པ་སྤྲི་ཀ་ནི་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །བཏགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་བསྲེས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་སྤྲི་ཀ་ནི་ཧིང་ཀུ་པ་ཏྲི་ཀ་སྟེ་ དེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་དེ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྲེས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།སཔྟ་པརྞིའི་ཁུ་བའམ། །ཤྲི་ཤ་ཡི་ནི་མེ་ཏོག་ནི། །པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འདྲེས་གྱུར་པའི། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ནི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ།ཡང་ན་ཤྲི་ཤའི་མེ་ཏོག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅུ་གང་པི་པི་ལིང་དང་ནི། །འབྲས་དང་བཅའ་སྒ་མར་དག་ལས། ། ཁུ་བ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ནི་ཅུ་གང་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་ཧ་ཐབས་སུ་བཅོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་དང་ལྡན་ལ་རེག་འཇམ་ཤ་།རི་བོང་ཤ་དང་པི་པི་ལིང་། །མར་དང་ཤ་སྤྱ ཀ་ཡི་ཁྲག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ལ་ནི་བྱ་རེག་འཇམ་གྱི་ཤ་དང་། རི་བོང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤ་སྤྱ་ཀའི་ཁྲག་དང་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །ལྕམ་པའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ། །མར་དང་འོ མར་སྦྱར་བ་དང་།།འབྲས་ཆན་ཟོས་ལ་འོ་མ་བླུད། །རླུང་མཁྲིས་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ནི་ལྕམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་མར་དང་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆན་ བྱིན་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།ར་ཡི་འོ་མ་བཞི་འགྱུར་གྱི། །ཆུ་བསྐོལ་བུ་རམ་དོང་གྲ་བཏབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རའི་འོ་མ་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཆུ་གདུས་ནས་བུ་རམ་དང་བཅའ་སྒ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་རྩ་ཤིང་མངར་དང་། བུ་རམ་ ལྕ་བ་རྟ་སྦངས་ཁུ།།སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཟོས་གྱུར་ན། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་པའི་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དུ་སྦྱར་བ་ཟོས་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

胡椒及其根、訶子、畢達迦、枳椇樹等和成糊狀,塗抹在盛酥油的容器上並晾乾。在容器中放入酸奶一個月。飲用此物可生起消化之火,並能祛除咳痰和呼吸不暢。 即將胡椒等藥物研磨成粉,塗抹在盛酥油的瓶子上並晾乾,然後倒入新鮮酸奶,將此酸奶在容器中存放一個月,飲用后能生起消化之火等功效。 巴塔、沒藥、檀香和澄清的酒,放置一夜後加入鹽,從中取一勺飲用。 即將巴塔等藥物研磨過濾後放置一夜,加入少許鹽,從中飲用一勺量,也能平息呃逆和呼吸不暢的病癥。 枳椇根、蓽茇粉或硝石、訶子,研磨後加入溫水飲用有益。 即在溫熱的開水中加入枳椇根和蓽茇研磨后飲用,或者加入訶子和硝石粉末,在溫熱的開水中飲用也有益處。 阿魏煎煮的水,研磨成糊狀混合后飲用。 即阿魏煎煮的湯液與研磨成糊狀的阿魏混合后飲用也有益處。 七葉樹湯液或合歡花與胡椒和蜂蜜調配。能祛除痰膽混合引起的呃逆和呼吸不暢。 對於痰膽混合引起的呃逆和呼吸不暢,可飲用七葉樹湯液與胡椒和蜂蜜調配的藥物,或者用合歡花煎煮的湯液與胡椒和蜂蜜調配。 薑黃、胡椒、大米和蓽茇配以酥油,其湯液能祛除膽病引起的癥狀。 對於膽病引起的呃逆和呼吸不暢,應給予薑黃等藥物調配的湯液作為治療方法。 對於風病,應用柔軟的肉、兔肉和胡椒,酥油和鷹的血。 對於風引起的呃逆和呼吸不暢病癥,用柔軟的鳥肉、兔肉等和鷹血調配的湯液服用有益。 槲皮湯液、三辛香、酥油和牛奶調配,食用米飯後飲用牛奶。能祛除風膽混合引起的癥狀。 對於風膽混合引起的呃逆和呼吸不暢,應給予槲皮等藥物調配的酥油和牛奶配合米飯,之後飲用牛奶。 羊奶與四倍量的開水,加入糖和蓽茇。 或者用羊奶在四倍量的水中煮沸,熬去水分後加入糖和蓽茇飲用。 胡椒根、甘草、糖、薑黃、馬鞭草湯液,蜂蜜和酥油調配食用,能祛除呃逆和呼吸不暢。 將胡椒根等藥物與蜂蜜和酥油調配食用,也能祛除呃逆和呼吸不暢。

།རྟ་དང་གླང་པོ་བ་ ལང་ཕག་།རྔ་མོ་བོང་བུ་ལུག་དང་ར། །གང་ཡང་རུང་བའི་རྟུག་བཙིར་ཁུ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བལྡགས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་རྟུག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན ཤས་ཆེར་བཏུང་བ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་པས་ནི་རྟ་སྤངས་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྐང་བཞི་པ་ཡི་ལྤགས་རུས་སྤུ། །རྨིག་པ་བསྲེགས་ལ་སྣག་ཚར་བྱས། ། ཤྭ་གནྡྷའི་ལྡེ་གུ་ནི། ། སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བད་ཀན་ཤས། །ཆེ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་བཞི་པའི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་ནས་སྣག་ཚ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཨ་ཤྭ གནྡྷ་བསྲེགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཟུར་པ་མ་ནུ་སྐྱུ་རུ་རའམ། །མ་ནུ་པི་པི་ལིང་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུར་པ་དང་མ་ནུ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ན་མ་ནུ་དང་པི་པི་ལིང་དུ་བཅས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡུག་སྣམ་པི་པི་ལིང་བཅས་པའམ། །ཀ་པིད་ཏ་ཡི་ཁུ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཙག་ཡུག་སྣམ་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་པའམ། ཡང་ན་ཀ་པིད ཏའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཟོས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲའོ།།བིལ་བའི་རྐང་ཁུ་སྐྱུ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བིལ་བའི་རྐང་གི་ཁུ་བ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་དང་། པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཆར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཨ་རུ་ རའམ།།ཚ་བ་གཉིས་དང་ཁ་རུ་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཨ་རུ་ར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་ཚ་བ་སྟེ་པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་དང་ཁ་རུ་ཚ་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཟའ་བར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་འབྲས་ཡོས་སྦྲང་རྩི་དང་། །རྒུན་འབྲུ་པི་པི་ ལིང་དོང་གྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བཟའ་བར་བྱའོ། །བུ་རམ་རྒུན་འབྲུ་ཡུང་ར་སྣ། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །ཏིལ་མར་དང་ནི་སྦྱར་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་དང་ཏིལ་མར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ བཟའ་བར་བྱའོ།།ལྡེ་གུ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཡང་། །ཤ་ཁུ་ཆུ་དྲོན་ཚ་སོགས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡེ་གུའི་དོན་དུ་སྨན་གང་དག་བཤད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱེ་མ་དག་ཀྱང་ནད་དམིགས་ལས་དཔགས་ཏེ་ཤ་ཁུ་དང་ཆུ་དྲོན་དང་ཆང་དང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་དར་བ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་ བ་དང་སྤྱོས་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ།།ཛི་བན་ཏི་དང་གླ་སྒང་དང་། །བྱིའུ་རུག་པ་དང་ཤིང་ཚ་དང་། །སུག་སྨེལ་གཉིས་དང་མ་ནུ་དང་། །ལྕ་བ་ཏ་མ་མ་ལི་ཀ་། རུ་ར་དང་ག་བྲའི་རྩ། །དོང་ག་དང་ནི་བ་ལ་ཀ་།ཟུར་པ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།ནཱ་ག་གེ་སར་པི་པི་ལིང་། །ཙ་རོང་ཅི་ རིགས་སྦྱར་ནས་ནི།།ཕྱེ་མ་ཉིས་འགྱུར་ཁ་རར་བཅས། །རྩིབ་ལོགས་ནད་རིམས་ལུད་པ་སེལ། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་འཇོམས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཁ་ར་དང་སྦྱར་བ་དག་ཀྱང་བཟའ་བ་ དང་བཏུང་བ་དང་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

馬、象、牛、豬、駱駝、驢、羊和山羊,任何一種糞便擠壓的汁液,與蜂蜜調和后舔食有益。即任何馬等的糞便擠壓的汁液與蜂蜜調和,對打嗝和呼吸不適有益。 痰病重者應飲用。即痰病重的病人應飲用馬糞等的任何汁液與蜂蜜調和。 四足動物的皮、骨、毛,蹄子燒成墨狀,阿魏製成的藥膏,與蜂蜜調和可以消除痰重的呼吸不適。即四足動物的皮等燒成墨狀,與蜂蜜一起製成藥膏食用,能消除痰重的呼吸不適。又如阿魏燒製的藥膏與蜂蜜一起服用也有相同效果。 祖巴、馬努、訶子或者馬努與胡椒一起有益。即祖巴、馬努和訶子與蜂蜜一起製成藥膏食用,能消除痰重的呼吸不適。或者馬努與胡椒一起與蜂蜜調和食用也有相同效果。 巖鹽與胡椒一起,或者木蘋果的汁液。即巖鹽與胡椒一起研成粉末與蜂蜜調和食用,或者木蘋果的汁液與蜂蜜調和食用也有相同功效。 木蘋果根汁、訶子、胡椒和巖鹽調和。即木蘋果根的汁液、訶子、胡椒和巖鹽調和製成的藥膏食用也有相同效果。 酥油和蜂蜜、訶子或者二辛香和巖鹽。即酥油、蜂蜜和訶子調和的藥膏食用,或者二辛香即胡椒和肉桂以及巖鹽與酥油和蜂蜜調和食用。 沙棘果、炒谷與蜂蜜,葡萄、胡椒、冬瓜。即沙棘等與蜂蜜調和的藥膏食用。 糖、葡萄、蕪荽、胡椒和肉桂,與芝麻油調和有益。即糖等與芝麻油調和的藥膏食用。 藥膏和藥粉也可以,用肉湯、溫水、酒等飲用。即為製作藥膏所說的那些藥,其粉末也可以根據病情需要,用肉湯、溫水、酒、酸奶、乳清、自然發酵的酸味等任何一種調和后飲用。 續命草、甘松、地榆、肉桂、兩種薑黃、馬努、草果、多摩摩利迦、訶子、甘草根、冬瓜、婆羅迦、祖巴、蟹爪、龍花、胡椒、草絨隨宜調配,藥粉加雙倍糖。能消除肋部病、熱病、咳嗽,最能降伏打嗝和呼吸不適。即續命草等的粉末與其二倍量的糖調和,無論是食用、飲用還是製成藥膏等,都是降伏肋部等病的最佳方法。

།དོང་ག་བུ་རམ་ཆ་སྙོམས་པ། །བཟའ་བའམ་སྣ་ནས་བཏང་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་དང་དོང་ག་ཆ་སྙོམས་པ་བཟའ་བའམ། དེའི་ཁུ་བ་ སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་སྒོག་སྐྱ་འམ་ཀུན་དོང་ངམ། །གྲི་རྩ་ན་ཡི་རྩ་བས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའི་ཁུ་བ་ཡང་སྣ་སྨན་བྱའོ། །ཙནྡན་གྱི་ནི་ཁུ་བ་དང་། །བུད་མེད་ནུ་ཞོ་སྣར་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙནྡན་གྱི་ཁུ་བ་དང་བུད་མེད་ ཀྱི་ནུ་ཞོར་སྦྱར་བ་སྣར་བླུགས་པར་བྱའོ།།སྦྲང་མའི་རྟུག་པ་ནུ་ཞོར་སྦྱར། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་མའི་རྟུག་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་སྦྱར་བ་སྣར་བླུགས་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་སྣ་ནས་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། རྒྱམ་ཚ་ཞུན་མར་དང་བཅས་པ། །ནུ་ཞོ་མར་དང་བསྐོལ་བའམ། །མངར་བའི་སྨན་དང་ལྡེ་གུར་བྱས། །དེ་བཏུང་བའམ་སྣ་ནས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྒྱམ་ཚ་དང་ཞུན་མར་དྭངས་མ་དང་བཅས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་བཏུང་བའམ། སྣ་ནས་བཏང་བའམ། སྨན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པའི་མར་དང་རྒྱམ་ཚ་བཏུང་བའམ་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ནི། །གྲང་དྲོའི་རེས་ཀྱིས་བླུགས་པའམ། །དེ་བཞིན་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ནི། །སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་སྦྱར་བླུགས། །ཞེས བྱ་བ་ལ།ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་སྨན་གྲང་དྲོའི་རེས་ཀྱིས་གཞུག་ཅིང་བསྟེན་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མར་སྦྱར་བ་ལས་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །པི་པི་ལིང་དང་ཁ་རུ་ཚ། །ཡ་བཀྵ་ར་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཤིང་ཀུན་ཙོ་ར་བྱེའུ་ རུག་པ།།མར་དང་ཞོ་ག་ཆུར་སྦྱར་ཞིང་། །རྩ་བཅུའི་ཁུ་བར་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་འཚོ་བྱེད་བསྐོལ་ བའི་ཁུ།།སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་སྣ་བཅུ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བ་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་ན་དེ་དག་ལ་ཕན་ནོ། །ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ཨ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རུ་རྟ་མ་ནུ་བུ་ཏི་ཀ་།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་པ་ལ་ཤ།། ཟུང་པ་ལན་ཚྭ་རྣམ་ གཉིས་དང་།།ཛི་བན་ཏི་དང་བིལ་བའི་རྐང་། །ཤུ་དག་བལ་བུའི་ལོ་མ་རྣམས། །དེ་དག་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བསྐོལ། །ཤིང་ཀུན་ཞོ་ཕྱེད་མར་བྲེ་གང་། །བསྐོལ་བ་དེ་ནི་འཐུངས་གྱུར་ན། །རྐང་ལག་ལ་ནི་ཞེན་པའི་རླུང་། །གཞང་འབྲུམ་དང་ནི་ཕོ་བའི་ནད། །སྐྱིགས་བུ་ སྙིང་ནད་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་གཉིས་གཉིས་དང་། ཤིང་ཀུན་ཞོ་ཕྱེད་དེ་མ་ཤ་དྲུག་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་ལ་མར་དེ་འཐུངས་ན་རྐང་ལག་ལ་ཞེན་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད དོ།།ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་བཟི་ཅན་ནོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ནི་ཀ་ཏུ་ཀ་རོ་ཧི་ནིའོ། །ལན་ཚྭ་གཉིས་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚའོ། །བིལ་བའི་རྐང་ནི་བིལ་བ་མད་ཛའོ། །ཞུན་མར་ཆ་ཕྱེད་བཅས་པ་ཡི། །ཡ་བཀྵ་ར་རྒྱམ་ཚ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཞུན་མར་གྱི་ཆ་ ཕྱེད་ཀྱི་ཡ་བཀྵ་ར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་མར་གྱི་ཆ་ཕྱེད་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་དེ་དག་མྱུར་དུ་སེལ་ཏོ།

關於’等量的冬瓜和糖’,食用或製成鼻藥。即將糖和冬瓜等量混合食用,或將其汁液製成鼻藥。 或者用大蒜、昆冬或劍草的根部製成。即用大蒜等根部的汁液製成鼻藥。 用檀香的汁液和婦女乳汁注入鼻中。即將檀香汁液和婦女乳汁調配后注入鼻中。 將蜜蜂糞便與乳汁調配,或與沒藥汁液調配后注入。即將蜜蜂糞便與婦女乳汁調配后注入鼻中,或者與沒藥汁液調配的藥物注入鼻中也有效。 巖鹽與精煉酥油,與乳汁和酥油一起煮,或與甘味藥製成糊狀,飲用或注入鼻中。即巖鹽和精煉酥油與婦女乳汁一起煮制的藥物飲用或注入鼻中,或者與甘味類藥物如葡萄等製成糊狀的酥油和巖鹽飲用或注入鼻中。 白糖和蜂蜜,冷熱交替注入,同樣將牛奶煮沸,與藥粉和酥油調配注入。即含白糖和蜂蜜的藥物冷熱交替使用,或者同樣將牛奶煮沸後與藥粉和酥油調配,取其汁液注入即有效。 胡椒、巖鹽、硝石、獨活、阿魏、草果、小茴香,與酥油和酸奶調水,在十種根藥汁中煮制后飲用。即胡椒等藥物製成糊狀並與煮制的酥油等一起飲用,也能治療呃逆和呼吸困難。 或者將十種救命藥煮制的汁液,加入蜂蜜后飲用。即將十種救命藥與酥油煮制並加入蜂蜜調配后飲用,對這些癥狀有效。 光明花、訶子、胡椒、苦膽、獨活、木天蓉、補骨脂、昌蒲、波羅沙、兩種鹽、活命草、木蘋果莖、白芷、棉花葉。這些各取二兩煮制。阿魏半兩,酥油一升。飲用此藥,能快速消除附著于手腳的風病、痔瘡、胃病、呃逆、心病和肋痛。 光明花等糊狀物各二兩,阿魏半兩即六麻夏,與一升酥油煮制,飲用此酥油能快速消除附著于手腳的風病等。光明花是一種麻醉藥。補骨脂是苦味薑黃。兩種鹽是指舌嘗鹽和巖鹽。木蘋果莖是指木蘋果髓。 加入半份精煉酥油的硝石和巖鹽。即飲用摻入半份精煉酥油的硝石,或者飲用摻入半份酥油的巖鹽,也能快速消除這些癥狀。

།ཐང་ལ་འབར་གྱིའམ་དུག་གི་མར། །ཞོ་ཅན་ཧ་པུ་ཤའི་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་བཤད་པའི་སྨན་མར་གཅིན་ནད་གསོ་ བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའམ།དུག་གི་སྨན་མར་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཞོ་ཅན་གྱི་སྨན་མར་སྐྲན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཧ་པུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་སྟེ་སྨན་མར་དེ་དག་བླུད་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་ བདེ་བ་སེལ་ཏོ།།ཆུ་གྲང་གློ་བུར་བླུགས་པ་དང་། །སྡངས་དང་སྤྲུགས་དང་འཇིགས་པ་དང་། །དགའ་དང་ཕྲག་དོག་དབུགས་བསྡམས་དང་། །གནོད་པའི་འབུ་ཡིས་སོས་བཏབ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱིགས་བུའི་ནད་ལ་ཆུ་གྲང་གློ་བུར་དུ་འཕྲལ་ལ་ བླུགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྡངས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་སྤྲུགས་པ་དང་། འཇིགས་པས་ཏེ་སེམས་ཞུམ་བག་དུ་གྱུར་པ་ངོ་ཚ་བའི་བག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགའ་བ་སྟེ་སེམས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བའི་ཞད་བྱུང་བ་དང་། ཕྲག་དོག་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ ལ་མི་བཟོད་པ་དང་དབུགས་བསྡམས་པ་སྟེ།ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང་བའི་དབུགས་དགག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པའི་ལུས་ལ་ཚ་བ་སྐྱེད་ཅིང་འཇིགས་པར་ནུས་པའི་འབུས་སོས་བཏབ་པ་ལ་ཕན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ལ་གགས་བྱས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་བད་ཀན་རླུང་འཇོམས་སྨན། །དྲོ་ཞིང་རླུང་ནི་བདེ་རྒྱུ་བསྟེན། །གང་ཡང་ཕལ་ཆེར་རླུང་གི་ནད། །ལྷག་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དག་ལ་གང་ཡང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་བད་ ཀན་དང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བསྟེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དྲོ་ཞིང་རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རླུང་གི་ནད་ལྷག་པར་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ ནི་བརྟ་བྱས་པས།།ཚབས་ཆུང་གསོ་བར་སླ་བ་ཡིན། །ལྷག་པར་ཉམས་སྨད་པ་ཡིས་ནི། །ཞི་བའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་བས་ཞི་བ་བརྟ་བའི་ཐབས། །མང་པོ་དེ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ ན་ནད་ཚབས་ཆུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ནས་དེ་གསོ་སླ་བར་འགྱུར་ལ། ལྷག་པར་ཉམས་སྨད་པ་ནི་དེ་ཞི་ཞིང་བསལ་བའི་ཐབས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་སྨད་པར་བྱས་པས་དེ་གསོ་བ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཞི་བ་དང་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཐབས་མང་པོ་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྤྱད་ པས་གསོ་བར་བྱའོ།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གཅོང་སློན། །སྐྱིགས་བུའི་སྨན་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་ཞིང་འདྲེ་བ་ཡིན་པས་ལུད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསོར་རུང་ལ།དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ནི་ལུད་པ་གསོར་རུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་པུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་འོག་ཏུ་གཅོང་ཆེན་པོ གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བརྩམས་པ་དགོས་པ་ནི།སྔར་ནད་གཞིའི་སྐབས་སུ་དགོས་པ་བཤད་པའི་རིམ་པས་འདིའི་གསོ་བ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ལ་བབ་པ་ཡིན་ནོ།

關於’唐拉巴爾或毒性酥油,酸奶酥油和哈普夏酥油服用’這句話,是指仙人唐拉巴爾所說的醫療酥油用於治療小便疾病時所說的,或者毒性醫療酥油用於治療血膽時所說的,以及酸奶醫療酥油用於治療腫瘤時所說的,和哈普夏等醫療酥油在其中所說的,服用這些醫療酥油也能治癒打嗝和呼吸不適。 關於’突然倒入冷水,恐懼和震動,以及驚嚇,歡喜和嫉妒,屏住呼吸,以及被害蟲咬傷’這句話,又對於打嗝病突然立即倒入冷水,同樣使其恐懼害怕,同樣震動身體,因恐懼而心生怯懦依于羞恥,歡喜即心生歡喜而略有愉悅,嫉妒即不能容忍他人的功德,屏住呼吸即阻礙從口鼻呼出的氣息,同樣對於能在身上產生熱感並能致恐的害蟲咬傷有效,這些都是因為阻礙了風的力量生起的緣故。 關於’任何能降伏痰和風的藥,溫暖且風能順行的都要服用,任何大多數風病,特別能降伏的都要使用’這句話,對於打嗝和呼吸不適,任何能降伏痰和風的飲食和藥物等都要服用,同樣溫暖且能使風順行的一切都要服用。其中尤其要服用並使用特別能降伏並消除風病的物質。 關於’對一切都進行調理,輕微的容易治癒,特別虛弱的話,不會成為平息的方法,因此要使用許多平息和調理的方法’這句話,對所有打嗝和呼吸不適進行調理,病情會變輕,然後容易治癒,特別虛弱則不會成為平息和消除的方法,因為使其虛弱會難以治癒。因此要通過使用所有能平息和調理的眾多方法來治療。 關於’咳嗽、呼吸不適、慢性病、打嗝的藥物互相混合’這句話,因為咳嗽等的藥物互相有益且可混合,所以在咳嗽章節中所說的藥物可以治療呼吸不適等,呼吸不適等的藥物也可以治療咳嗽,因此要用所說的藥物治療這一切。 《八支心要廣釋·詞義月光》,由大師月喜所作的確定解釋中,醫療篇第四章的廣釋。 關於’此後將說明重大慢性病治療章節’這句話,在打嗝和呼吸不適治療之後開始重大慢性病治療章節的必要性是:按照前面病根章節中所說必要性的次第,現在輪到說明這個治療的次第了。

།སྟོབས་ལྡན་ནད་ནི་མང་གྱུར་ལ། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་བྱས་སྦྱང་བ་ནི། །སྣུམ་མེད་མ་ཡིན་ཉམས་སྨོད་མིན། ། སྟེང་འོག་གི་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་ལྡན་པའི་ནད་པ་མང་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་། དུགས་བྱས་ནས་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བ་ལ་དེ་སྣུམ་མེད་ཅིང་རྩུབ་ཆོས་སུ་ཡང་མི་བྱ་ལ། ཉམས་སྨོད་ཅིང་འབྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱང་བ་བྱའོ། །འོ་མ་པོ་སོན་ཆར་བཅས་པའམ། །ཤ་ཁུ་མངར་དང་ལྡན་པའམ། །ཞུན་མར་བཏབ་པའི་ནས་ཐུག་ནི། །སྐྱུག་སྨན་བསྐོལ་བས་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་ནི་འོ་མ་དང་པོ་སོན་ཆར་སྦྱར་བས ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་སློན་དུ་གཞུག་པའམ།ཡང་ན་རོ་མངར་བ་དང་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁུ་དང་པོ་སོན་ཆར་སྦྱར་བས་སློན་དུ་གཞུག་པའམ། ཡང་ན་ཞུན་མར་བཏབ་པའི་ནས་ཐུག་དང་སྨན་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཤ་མ་ དུར་བྱིད་དོང་གར་བཅས།།ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་མར་དང་ནི། །བཅས་པའི་འོ་མའམ་སྐྱོ་མའམ། །རྒུན་འབྲུ་ཏང་པལ་བི་ད་རི། །ཡང་ན་ཤ་ཁུར་ལྡན་པ་ཡི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་དམ་ཞིང་ཉམས་དམའ་བར་ མི་བྱེད་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་ཁར་དཀར་པོ་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའམ་ཡང་ན་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་སྐྱོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱེ་མར་གྱི་སྐྱོ་མ་དང་བཀྲུ་སྨན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གཏང་བའམ། ཡང་ན་རྒུན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་རེ་རེ་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་ འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།ལྟོ་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟ་བ་དང་། །དྲོད་སྐྱེད་ཆོ་ག་སྤྱད་པར་བྱ། །ཟས་སྐོམ་ཡི་གར་འོང་བ་དང་། །རླུང་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་ཡང་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་གྱི་ནད་པ་ལ་དེ་ལྟར་སློན་ནམ་ཁྲུས་ཀྱིས་ལྟོ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ནས་ཉམས་བརྟབ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡི་གར་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཙོ་ཆེར་རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་ཡང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དང་གཡོས སུ་བྱས་པས་ཡང་བར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་གྲོ། །ནས་དང་མུངྒ་ལོ་གཅིག་ལོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲས་དྲུག་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲུ་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ནི་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། ། ར་ཡི་འོ་མ་མར་དང་ཤ་།ཤ་ཟའི་ཤ་ནི་ཟད་བྱེད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་གང་དག་ཡིན་པ་ནི། ལྷག་པར་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་ཟད་བྱེད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱ་རོག་འུག་པ་སྤྱང་ཀི་གཟིག་།བ་ལང རྟ་དང་ནེའུ་ལེ་སྦྲུལ།།བྱ་རྒོད་རྔ་མོང་བོང་བུ་ཁྲའི། །ཤ་ནི་སྒྱུ་ཡིས་བྱིན་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རོག་གི་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་གསོང་སྟེ་གཞན་གྱི་ཤར་བཙོས་ནས་བྱིན་ན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་ནད་པ་ལ་ཆ་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས།བྱ་རོག་ཤ་ནི་སྲེག་པར་བརྗོད། །སྦྲུལ་ཤ་ཉ་ཡི་ཤ་ཞེས་བརྗོད། །རྟ་བླ་བ་ནི་རྒྱུ་མའི་སྒྲས། །སྨན་པ་མཁས་པས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

對於具有強大病癥的眾多病人,應當施以油療和熱敷療法,不應無油且不應減弱體力,應當進行上下清除。 對於具有大重病消耗癥的病人,體力強健的病人普遍存在時,應當進行油療儀軌和熱敷后的清除,即進行催吐藥和瀉藥治療,不應無油且不應粗暴,也不應減弱體力和削弱,應當這樣進行清除。 以牛奶配合初雨,或者以甜味肉湯,或者加入酥油的青稞粥,應當用催吐藥煮後作為前行。 即催吐藥應當用牛奶和初雨調配作為前行,或者用甜味調配的肉湯和初雨調配作為前行,或者用加入酥油的青稞粥和藥物初雨等調配煮后服用作為前行。 夏摩、杜比、冬嘎爾及糖、蜂蜜、酥油配合的牛奶或稀粥,或者葡萄、當帕爾、比達日,或者配合肉湯的溫和瀉藥應當施用。 或者應當配製不會使體力衰弱的瀉藥,即用夏摩、杜比等配合白糖的瀉藥,或者配合牛奶的稀粥即麵粉稀粥配合瀉藥施用,或者用葡萄汁等每種藥物配合汁液的溫和瀉藥施用。 清空腹部后應當進行加強和生熱的儀軌,飲食應當可口,且應當給予能夠降伏風且輕便的食物。 對大重病的病人這樣用前行或清洗清空腹部后,應當進行加強體力和生熱的各種儀軌,同樣應當給予能使飲食可口、令心歡喜且能生渴的,主要能降伏和消除風的性質,且輕便即本性輕便和烹飪后變得輕便的食物。 沙盧、六十日稻和小麥、青稞、綠豆一年陳的。 沙盧稻等和六十日稻等一年陳的穀物對大重病有益。 山羊奶、酥油和肉,食肉動物的肉能降伏消耗癥。 山羊奶等和食肉動物的肉能特別生長體力和降伏消耗癥。 烏鴉、貓頭鷹、狼、豹、牛、馬和鼬鼠、蛇、禿鷲、駱駝、驢、鷹的肉用計謀給予則有益。 烏鴉肉等用計謀隱瞞,煮成其他肉給予也對大重病有益,且病人不會當面發現。 如聖者遮羅迦說:‘烏鴉肉說成烤肉,蛇肉說成魚肉,馬肝說成腸子,智者醫生應當給予。’

།ཤེས་ན་དེ་ལས་སྨོད་པས་ན། །སློན་ཞིང་མདངས་དང་སྟོབས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ གི་ཕྱིར་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ནད་པ་དེས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་སྨོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སླར་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་མདངས་དང་ཉམས་སྟོབས་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བད་མཁྲིས་རི་དྭགས་ལ་ སོགས་ཤ་།རླུང་ལ་མཐུ་རྩལ་གཟན་ཚོལ་ཤ་།ཚོ་ཁུར་སྦྱར་ཞིང་ཕན་པ་དང་། །ཤ་ཁུ་སོགས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཡུངས་མར་དག་དང་བརྔོས་པའམ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་མར་དང་བརྔོས། །ཁུ་བར་ལྡན་ཞིང་མཉེན་ལ་སྣུམ། །སྤོད་ལ་སོགས་དང་ལེགས་གཡོས་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་ནི་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་ཤ་སྟེ་ཕག་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཆེན་པོ་དང་། ཁྲོན་རྐོ་བ་དང་། མཆུས་གཟན་ཚོལ་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཤ་བརྡུངས་ཤིང་བཏགས་པའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ ནི་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ་བ་སྟག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་བརྡུངས་པ་ལས་ཤ་ཁུར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་དང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚོད་མ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དག་སྦྱར་ཞིང་གཡོས་སུ་བྱས་པའམ། ཡུངས་མར་དང་ བརྔོས་ཤིང་གཡོས་པའམ།ཡང་ན་མར་དང་བརྔོས་པ་དག་ཅི་རིགས་པར་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཁུ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཞིམ་པ་དང་། མཉེན་ཞིང་ཚ་བ་ཆུང་ངུ་བསྐོལ་བ་དང་། སྣུམ་ཞིང་རྩུབ་བག་མེད་པ་དང་། སྤོད་དེ་སྒེའུ་གཤེར་དང་བཅའ་སྒ་དང་། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་དང་ལེགས་པར་གཡོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ལས། །གཡོས་པའི་ཡུ་ཤར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་དང་སྦྱར་ཞིང་སྣུམ་པའི ཡུ་ཤར་སྦྱར་བ་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ཕན་ནོ།།པི་པི་ལིང་བཅས་ནས་དང་བཅས། །རྒྱ་སྲན་བཅས་ཤིང་དོང་གྲར་བཅས། །སེའུ་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར་དང་བཅས། །ར་ཤའི་ཁུ་བ་སྣུམ་ཅན་བླུད། །དེས་ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ། །གནོད་པ་དྲུག་ནི་ སེལ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་ཤའི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་ཤིང་དེ་དག་གཡོས་པ་དང་། ནས་དང་རྒྱ་སྲན་དང་དོང་གྲའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་གཡོས་པ་གང་ཡིན་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ར་ཤའི་ཁུ་བ་དེས་ ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཆམ་པ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །མགོ་ནད་སྐད་འགགས་མ་ཞུར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ནད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ། །ཆང་རྙིང་རྩ་སྦུབས་སྦྱོང་བྱེད་པ། ། ངོམས་པ་ཉིད་དུ་བླུད་པར་བྱ། །རྒུན་ཆང་ཆང་རྙིང་ཆང་དྭངས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཆང་ཞིམ་ཆང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་གྱུར་ཅིང་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་བུ་ག་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ངོམས་པ་ཉིད་དུ་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར དུ་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒུན་ཆང་དང་།ཆང་རྙིང་དང་། ཆང་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བའམ། །ཏ་མ་ལ་ཀ་ཆུར་བསྐོལ་བའམ། །པརྞི་བཞི་དང་བསྐོལ་བའམ། །འུ་སུ་བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་ བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཏ་མ་ལ་ཀ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བའམ། མ་ཤ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་པརྞི་བཞི་བསྐོལ་བའམ། འུ་སུ་དང་བཅའ་སྒའང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།

對此,如果知道那是被人誹謗的,就會因誹謗而使病人嘔吐,且不會增進身體的光澤和體力。 對於痰和膽引起的重病,應服用野獸等的肉,如野豬等大型動物,以及挖掘類和用嘴覓食類動物的肉湯。對於風引起的病,應服用以武力覓食的動物如虎等的肉,以及水生動物的肉湯。同樣,也可將這些配入肉湯、湯羹等各種菜餚中烹調,或用芥子油烹炒,或用酥油適當烹炒。對於風、痰、膽病,應給予具有湯汁、柔軟、油潤的食物,配以薑黃等調味料精心烹調。 同樣,也可將蘿蔔和豆類等烹煮成湯汁。 即同樣可以用蘿蔔、豆類等的汁液,配以薑黃等調味料製成油潤的湯汁,這對重病患者有益。 配以胡椒和大麥,加入豆類和木香,以及茴香和訶子,製成羊肉油潤湯汁飲用。這能治癒感冒等六種疾病。 即用羊肉湯配以胡椒烹煮,加入大麥、豆類和木香汁,以及茴香、訶子和油脂等烹煮飲用。這樣的羊肉湯能治癒感冒等疾病,如經典所說’感冒、咳嗽、呼吸困難、頭痛、聲音嘶啞和消化不良’等病癥。 特別是對於膽病等,應飲用陳年酒以通暢脈道,要飲至飽足。應飲用葡萄酒、陳年酒和澄清酒。 另外,可飲用五小根煎煮的水,或用多香木煎煮的水,或用四種豆葉煎煮的水,或用茴香和薑黃煎煮的水。

།དེ་དང་ཁ་ཟས་གཙང་མ་དག་།འབད་པས་བཙོས་པ་རྗེས་མཐུན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྩ་བ་ལྔའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ཁ་ཟས་གཙང་ཞིང་སྨེ་བག་མེད་པ་འབད་པས་བཙོས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མ་འམ། ཤ་ཁུའི་ནང་དུ་བཙོ་བར་བྱ། །བ་ལ་བཏབ་པའི་མར་སྦྱར་བའམ། །ཤ་ཟའི་ཤ་ཁུར་བཙོས་ པ་སྦྱིན།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མའམ་ཤ་ཁུར་བཙོས་ལ། སྨན་པ་ལའི་ལྡེ་གུ་བཏབ་པའི་སྨན་མར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པའམ། ཤ་ཟ་བའི་ཤ་ཁུ་དང་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་དག་དང་ནི། །མར་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་དང་མར་བསྐོལ་བ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཛི་བན་ཏི་དང་ཤིང་མངར་དང་། །རྒུན་འབྲུ་དུག་མོ་ཡུངས་འབྲས་བུ། །མ་ནུ་ཟུར་པ་པི་པི་ལིང་། །བྱ་ཀྲི་གཟེ་མ་བ་ལ་དང་། །ཏ་མ་ལ་ཀི་ཨུཏྤལ་སྔོ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་བྱི་ཚེར་བ། །ལྡེ གུར་བྱས་དང་མར་བསྐོལ་བ།།གཅོང་ཆེན་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་བཞི་ཆའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བསྲེས་པ་དང་། མར་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་རྒྱལ་པོའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་སེལ་ ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འབྲ་གོ་རྒུན་འབྲུ་མ་དུ་ཀ་།པ་རུ་ཤ་དང་པི་པི་ལིང་། །མར་དང་བསྐོལ་བས་སྐད་འགགས་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ བའི་སྨན་མར་གྱིས་ཀྱང་སྐད་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རྩ་བཅུ་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལས། །བྱུང་བའི་མར་གསར་གང་ཡིན་དེ། །པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །སྐད་འགགས་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །མགོ་བྲང་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ འཇོམས་ཤིང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བསྡོམས་པ་སྟེ་དེ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་མར་གསར་བྱུང་བ་དེ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པར་ཟོས་ན་སྐད་འགགས་པ་སེལ་ཞིང་ འཇོམས་པའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མགོ་དང་བྲང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔར་བསྐོལ་བའི། །འོ་མ་ལས་བྱུང་མར་གང་ཡིན། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔ་ཡི་ནི། །ཁུ་བ་འོ་མའི་བཞི་འགྱུར་ལ། །བསྐོལ་བ་ཡི་ནི་ མར་འདི་ཡིས།།ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནི་སྟོབས་བདུན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་གང་ཡིན་པ་དེ་རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔ་པའི་ཁུ་བ་འོ་མའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་འདིས་ནི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ཆམ་པ་ལ་སོགས་ པ་བདུན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་གྲེ་བར་དུད་པས་བརྔུབ་པ་སྙམ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་བླ་བརྣན་བདུན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡ་བཀྵ་ར་ཚ་བ་ལྔ། །སྲང་དྲུག་དང་ནི་བཙོས་པའི་མར། །བྲེ་གང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་བྱས། །དེས་ནི་བུ་ག་དག་བྱེད་ཅིང་། །སྐྲན་ དང་དམུ་རྫིང་མཆེར་པ་དང་།།ཕོ་ནད་སྐྱ་རྦབ་ཆམ་པ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དྲོད་ཉམས། །སྐྲང་དང་སྟོད་ཀྱི་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡ་བཀྵ་ར་དང་ཚ་བ་ལྔ་སྟེ་པི་པི་ལིང་དང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། དབྱི་མོ་དང་བཅའ་སྒ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ཏེ་ལྔ་པོ་ སྲང་དྲུག་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་།འོ་མ་བྲེ་གང་དང་ཆུ་བྲེ་གསུམ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་དེས་ནི་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་དག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

對於’那些和清凈的食物,精心烹煮是相應的’這句話,五根藥材的湯等那些和清凈無污的食物,精心烹煮也是相應且有益的。 對於’十種根藥和牛奶或,肉湯中煮應當做,加入藥草巴拉的酥油,或用食肉者肉湯煮’這句話,十種根藥和牛奶或肉湯煮,加入藥草巴拉制成的藥油混合給予,或用食肉者的肉湯煮制給予。 對於’牛奶十倍量和,熬煉酥油加蜂蜜也有益’這句話,或者用十倍量的牛奶和熬煉的酥油加入蜂蜜混合的藥油給予也有益。 對於’吉瓦提和甘草和,葡萄毒母芥子果,馬努祖巴胡椒和,鳥格則瑪巴拉和,塔瑪拉基青蓮花,狗舌草和蒺藜草,製成膏和熬煉油,是治重病的殊勝藥’這句話,吉瓦提等藥材製成四分之一的藥膏,和四倍量的水油混合,以及熬煉的藥油也是治療重大疾病即王病的最佳良藥。 對於’阿瓦果葡萄馬度卡,帕盧夏和胡椒粒,與油熬製治聲嘎和,咳嗽呼吸困難熱’這句話,阿瓦果等藥材的藥膏和如法熬製的藥油也能治療聲音嘎啞等病。 對於’十根牛奶中熬製,所得新鮮的酥油,加入胡椒和蜂蜜,是治聲嘎的殊勝藥,頭胸肋部疼痛除,咳嗽呼吸困難熱消’這句話,十種根藥是指大小五根藥合計,與其熬煮的牛奶攪拌所得的新鮮酥油,加入胡椒和蜂蜜食用能治療聲音嘎啞的最佳良藥。同樣也能治療頭部胸部等病。 對於’五根藥五次熬煮,牛奶所得酥油者,五根藥五味之,汁液牛奶四倍量,熬煮所得此酥油,能除七種衰竭力’這句話,五根藥熬煮的牛奶所得的酥油,用五種五根藥的汁液在四倍量牛奶中熬煮的這種酥油能治療七種衰竭力即感冒等。或者能治療喉嚨感覺有煙燻等七種病癥的併發癥。 對於’藥堿和五辛,六兩與熬製油,一升牛奶等量做,能凈通道並且,瘤和水腫脾臟和,胃病黃水感冒和,咳嗽呼吸困難失溫,浮腫和上部風除’這句話,藥堿和五辛即胡椒、胡椒根、長鬍椒、薑黃、蓽撥五種各六兩製成藥膏,和一升牛奶、三升水、一升酥油熬煮,這能凈化通道並治療瘤等疾病。

།ར་སྣ་བ་ལ་གཟེ་མ་དང་། །སྟི་ར་བར་ཤ་བུའི་ཆུར། །ཛི་བན་ཏི་དང་པི་པི་ལིང་། །འོ་བཅས་ གཅོང་ཆེན་འཇོམས་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། མར་དང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་པར་བསྐོལ་བ་ཛི་བན་ཏི་དང་། པི་པི་ལིང་བཏབ་པའི་སྨན་མར་ནི་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ཤྭ་གན་དྷ་འོ་མར་བསྐོལ།།ལས་བྱུང་མར་འོ་ཁ་རར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འོ་མ་དང་ཁ་རར་བཅས་པ་བླུད་ན་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྤྱི་ཡི་ཤ་ནི་སྲང་བརྒྱད་དག་།ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་གཉིས་ནང་ བསྐོལ།།དེ་ཡི་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །འཚོ་བྱེད་བཅུ་ནི་སྲང་རེར་གཞུག་།ཞུན་མར་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བ། །ཤ་ཡི་སྨན་མར་འདི་བླུད་པའམ། །ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ཅི་རིགས་སྦྱིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སྐད་ འགགས།།སྐེམ་ཞིང་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིའི་ཤ་ཁུང་ན་གནས་པ་དང་མཐུ་རྩལ་གྱིས་གཟས་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཤ་སྲང་བརྒྱད་དང་ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་པ་ཆུ་སྲང་སྟོང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ བ་དེའི་ཤ་ཁུ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་མར་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ།འཚོ་བྱེད་བཅུ་པོ་སྟེ་ཛི་བན་ཏི་དང་ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་ལ་ཤའི་སྨན་མར་དེ་འབའ་ཞིག་བླུད་པ་དང་། ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།སུག་སྨེལ་ཏི་མུ་ས་འབྲས་གསུམ། །ས་ནག་ཚ་བ་གསུམ་ཙི་ཏྲ། །ས་ར་ནི་མྦ་སེང་ལྡེང་དང་། །སཱ་ལའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱུང་དང་། །གོ་བྱེ་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།སྲང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་ཚད་དུ་བྱས། །ཆུ་ནི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་ བྱས་པར།།བཅུ་དྲུག་ཆར་གནས་བར་དུ་བསྐོལ། །སླར་ཡང་དེ་དང་མར་བྲེ་གང་། །བསྐོལ་བ་འདིར་ནི་ཅུ་གང་ནི། །སྲང་དྲུག་ཁར་སྲང་སུམ་ཅུ་བཅུག་།སྦྲང་རྩི་སྲང་ནི་དྲུག་ཅུ་གཞུག་།དྲི་སྣ་གསུམ་ནི་སྲང་རེ་གཞུག་།གཟར་བུས་དཀྲུགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས། ། སྔ་དྲོ་ཟོས་ལ་འོ་མ་བཏུང་། །བཅུད་ལེན་བསྡམས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཡིད་གཞུངས་མིག་རྣོ་ཚེ་རིང་ལ། །དྲོད་སྐྱེད་སྐྲན་དང་གཅོང་ཆེན་ནད། །སྐྱ་རྦབ་དང་ནི་མཚན་པར་རྡོལ། །མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན བཅུ་དྲུག་སྲང་རེའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་།སྨན་སྤྱིར་བསྡོམས་པའི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དེ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་བསྐོལ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཆ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གདུས་ནས་སྨན་ཁུ་དེ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་ལ་མར་ཚོས་པ་དེར་ཅུ་གང་སྲང་དྲུག་ཁ་ར་སྲང་སུམ་ཅུ་སྦྲང་རྩི་མར་ གྱི་ཉིས་ལྡབ་སྟེ་སྲང་དྲུག་ཅུ་བཅུག་ལ།དྲི་སྣ་གསུམ་ཤིང་ཚ་དང་སུག་སྨེལ་དང་གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་སྲང་སུམ་ཅུ་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆ་མཉམ་པར་འདྲེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ལ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལས་ཅི་རན་ཙམ་ཞིག་སྔ་དྲོ་ཟོས་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ འོ་མ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམས་མི་དགོས་པ་ཡིན་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་ཅིང་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是關於藥物配方:用大黃、固香、生命草和胡椒,加入牛奶,這是治療重大疾病的最佳方法。即用大黃等藥材煮水,加入四倍的酥油,以及等量的酥油和牛奶一起煮,加入生命草和胡椒的藥用酥油,是治療重大消耗性疾病的最佳方法。 用假馬齒莧與牛奶煮制,取其酥油加入糖。即用假馬齒莧煮牛奶,攪拌后所得的牛奶加入糖服用,可以治療消耗性疾病。 普通肉八兩,在三十二升水中煮,剩餘八分之一時,加入十味延命藥各一兩,以及一升酥油一起煮。服用這個肉類藥油,或與肉湯適量搭配服用。可以治療風病、膽病所致的疾病,咳嗽、呼吸困難、聲音嘶啞、消瘦和肋部疼痛。即取洞穴中居住的或用力捕獲的任何生物的肉八兩,在三十二升水(即一千二十二兩水)中煮,取其八分之一的肉湯,加入一升酥油(即三十二兩),以及十味延命藥,如生命草、細辛等各一兩,調製成膏狀後加入煮制。單獨服用這個肉類藥油,或與肉湯調配服用,可以治療風病等疾病。 薑黃、胡椒、三果、三辛香、印度楝、檀香、娑羅果、牛黃和畢達格,各取八兩,加入十六倍的水,煮至剩十六分之一。再加入一升酥油煮制,加入六兩訶子、三十兩糖、六十兩蜂蜜。加入三種香料各一兩,用勺子攪拌成膏狀。早晨服用后飲用牛奶。這是無需節制的補品,能使心智敏銳、目光明亮、延年益壽,增進消化,迅速治癒腫瘤、重大疾病、白癜風和生殖器潰瘍。即取十六味藥材各一兩,加入十六倍的藥材總量的水(即二百五十六兩水)煮至十六分之一,然後與一升酥油一起煮,酥油熟後加入六兩訶子、三十兩糖、六十兩蜂蜜(是酥油的兩倍),以及三種香料(即桂皮、薑黃和甘地跋陀)共三十兩,最後用勺子攪拌均勻成膏狀。早晨適量服用后飲用牛奶。這種補品無需特別節制生活起居,能使心智敏銳,並迅速治癒腫瘤等頑疾。

།གང་ཡང་ཞུན་མར་བུ་ རམ་བཅས།།གློ་རྡོལ་ལ་བཤད་ཟད་བྱེད་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞུན་མར་དང་བུ་རམ་དུ་བཅས་པའི་སྨན་གློ་རྡོལ་ཞིང་འགྲམས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཤིང་ཚ་སུག་ སྨེལ་པི་པི་ལིང་།།ཅུ་གང་ཁར་རིམ་ཉིས་འགྱུར། །ཕྱེ་མར་བྱས་བཟའ་འམ་སྦྲང་རྩི་དང་། །མར་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་ཟོས། །སྐད་འགགས་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ཟད་བྱེད་རྩིབ་ལོགས་བད་ཀན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ཉིས་འགྱུར་གྱི་སུག་ སྨེལ་སུག་སྨེལ་གྱི་ཉིས་འགྱུར་པི་པི་ལིང་།པི་པི་ལིང་གི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཅུ་གང་། ཅུ་གང་གི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཁ་ར་སྟེ་ཤིང་ཚ་ཞོ་གཉིས། སུག་སྨེལ་ཞོ་བཞི། པི་པི་ལིང་ཞོ་བརྒྱད། ཅུ་གང་ཞོ་བཅུ་དྲུག་།ཁ་ར་ཞོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་དེ་དག་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་བཟའ་བའམ། སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་ཟོས་ན། སྐད་འགགས་པ་དང་ལུད་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཡི་སྐད་འགགས་ལ་ཁྱད་པར། །སྣ་སྨན་དུད་པ་བརྔུབ་སོགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་གསོ་བ གང་དག་བཤད་པ་དེ་ནད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་གསོ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།སྤྱིར་གསོ་བར་སྦྲེལ་རུང་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གཅོང་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལའང་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ། །ཀ་ས་མར་ད་ བར་ད་ཀ་།བྲིང་གར་ཛའི་ཁུ་བ་མར། །བསྐོལ་བའམ་ཨར་ད་ག་ལ་བསྐོལ། །དྲོ་འཇམ་ཟོས་རྗེས་ལ་བླུད་ན། །ལུད་པ་ལུ་དང་སྐད་འགགས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཀ་ས་མར་ད་ལ་སོགས་པའི ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་ལུ་བ་དང་སྐད་འགགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ཨར་ད་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རུ་ཙ་ཀ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་ལུ་བ་དང་སྐད་འགགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱ་ཤུག་ལོ་མའི་ལྡེ་གུ་ནི། །མར་བརྔོས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་ལོ་མ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བ་དེ་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཤིང་མངར་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །བྱི་དང་ག་དང་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཧན་ས་པརྞིའི་རྩ་བ་རྣམས། ། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་སྣར་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བཏགས་པ་ཏིལ་བསྐོལ་ཏེ་བཙགས་པ་སྣར་བླུགས་པར་བྱའོ། །འབྲས་ཆན་མར་དང་བུ་རམ་བཅས། །ཟོས་ལ་དེ་རྗེས་ཆུ་ཚན་བཏུང་། །འོ་ཐུག་སྣུམ་ཅན་བླུད་པ་དང་། །སྣུམ་གྱི་དུགས་ཀྱི ཆོ་ག་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་དང་ཆང་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆན་ཟོས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་ཐུག་ལ་མར་བཏབ་པ་ཡང་བླུད་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་སྣུམ་གྱི་དུགས་དག་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་འོ་མའི་ཤིང་།།ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་ནི། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་ཏེ་དེ་རྗེས་ནི། །འོ་མ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ནི་འོ་མ་ཅན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་འོ་ མ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

另外,凡是酥油和糖一起,對於破裂的病癥所說的治療方法都要用於消耗病。 桂皮、豆蔻、胡椒,長鬍椒和白糖依次加倍。磨成粉末食用或與蜂蜜和酥油調製成膏服用。能治療聲音嘶啞、咳嗽、呼吸不暢、消耗病、肋痛和剋制痰癥。 即桂皮兩倍的豆蔻,豆蔻兩倍的胡椒,胡椒兩倍的長鬍椒,長鬍椒兩倍的白糖,也就是桂皮二兩,豆蔻四兩,胡椒八兩,長鬍椒十六兩,白糖三十二兩,將這些磨成粉末服用,或者與蜂蜜和酥油調製成膏服用,能治療聲音嘶啞和咳嗽等病。 對於這種聲音嘶啞的特殊治療,要使用鼻藥和吸入煙氣等方法。 雖然在治療消耗病時所說的這些治療方法是針對病癥的一個方面,一般可以用於治療,但對於這種消耗病引起的聲音嘶啞,特別要使用吸入煙氣等方法。 對於其中由風引起的病癥,用卡薩瑪爾達、瓦爾達卡、布林伽拉加的汁液與酥油煮制,或者與阿爾達伽拉煮制。溫熱時在飯後服用,能治療咳嗽和聲音嘶啞。 對於消耗病引起的聲音嘶啞中由風引起的病癥,用卡薩瑪爾達等藥物的汁液溫熱后在飯後服用,能治療咳嗽和聲音嘶啞。或者用阿爾達伽拉,也就是如扎卡拉煮制的酥油服用,也能治療咳嗽和聲音嘶啞。 棗樹葉製成的膏,與酥油和巖鹽一起使用。 也就是說,將棗樹葉製成膏與巖鹽調和,在飯後使用。 甘草、胡椒、畢達嘎、葡萄和漢薩帕爾尼的根,用芝麻油煮制后滴鼻。 將甘草等藥物磨成膏,用芝麻油煮制過濾后滴鼻。 食用帶有酥油和糖的米飯,之後飲用熱水。服用含油的乳湯,並進行油敷治療。 食用帶有糖和酒的米飯,之後飲用溫熱的開水。同樣也要服用加入酥油的乳湯,並對由風引起的聲音嘶啞進行油敷治療。 由膽引起的病癥,用乳樹製成的膏與熬製的酥油和蜂蜜一起服用,之後飲用煮沸後冷卻的牛奶。 對於由膽引起的聲音嘶啞,用乳樹製成的膏與熬製的酥油和蜂蜜一起服用,之後飲用煮沸後冷卻的牛奶。

།ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་འོ་ཐུག་།ཞུན་མར་བཅས་པ་བླུད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ཤིང་མངར་དང་མ་དུ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའོ་ཐུག་ལ་ཞུན་མར་བཏབ་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། བ་ལ་དྲི་བཟང་བི་ད་རི། །ཤིང་མངར་ཀྵྀ་ཏ་བི་ད་རི། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་མར། །སྐད་འགགས་སྣ་སྨན་བླ་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་བ་ལ་ལ་སོགས་པའི་བི་ད་རི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཤིང་མངར་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་། ། རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་མར་སྣ་ནས་བཏང་བ་ནི་སྣ་སྨན་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ཤིང་མངར། །པི་པི་ལིང་དང་བྲི་ཧ་ཏི། །བ་ལ་འོ་མ་མར་བསྐོལ་ཏེ། །སྐད་འགགས་པ་ཡི་སྣ་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་སྟག་ཚེར་བའི་སྨན དང་འོ་མ་དང་མར་སར་པ་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་དེ་ཡང་སྐད་འགགས་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།མངར་བའི་སྡེ་ཚན་ཕྱེ་མ་ནི། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བ་ནི་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ སྐད་འགགས་པ་སེལ་ཏོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཚ་བ་དང་། །ཟས་རྩུབ་བ་གཅིན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བ་དང་ཟས་རྩུབ་པ་བསྟེན་ཅིང་བ་གཅིན་དང་བཅས་པར་བླུད་པར་བྱའོ། །ཀད་ཕ་ལ་དང་ སྐྱུ་རུ་ར།།ཚ་གསུམ་ཏིལ་མར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ནི་ཀད་ཕ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡ་བཀྵ་ར་ཚ་བ་གསུམ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་དབྱི་མོ་དང་། ། རུ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ཡ་བཀྵ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ནས་ཐུག་ཏིལ་མར་ཞུན་མར་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་ནས་ཐུག་པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྱར་ཏེ་གཡོས་པའི ཏིལ་མར་དང་།ཞུན་མར་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བཅའ་སྒ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །བཟའ་བའམ་སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་ལ་བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་བཟའ་བ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཟས་གཞན་བཟའ་བའམ། སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཤ་ཁ་ར་ དང་སྦྲང་རྩིར་བསྲེས།།མངར་བའི་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །འོ་མ་འཐུངས་པས་སྐད་གསང་ནི། །ཆེན་པོར་སྨྲས་པའི་འགགས་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་སྐད་གསང་ཆེན་པོར་སྨྲས་པའི་དབང་གིས་སྐད་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་མངར་བའི་སྨན་སྡེ་དང་བསྐོལ་ བའི་འོ་མ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡི་ག་འཆུས་ལ་སྣ་ཚོགས་ཟས། །ཕན་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་ཡང་བའི་ཟས་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་ཞིང་དེ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕྱི་དང་ ནང་ནི་སྦྱང་བ་དང་།།སེམས་དགའ་ཡིད་དང་མཐུན་སྨན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་ལ་ནི་སྦྱང་བ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་། ནང་གི་སྦྱང་བ་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ཕན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དགའ་ཞིང་ཡིད་དང་མཐུན་པ་སྨན་དབང་པོ་ཚིམ་པར་བྱེད་ པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

關於’甘草、馬度卡和牛奶湯加入酥油服用’這句話,對於由膽病引起的聲音嘶啞,用甘草和馬度卡的汁液煮成的牛奶湯加入酥油服用也有效果。 關於’巴拉、香料、毗達利、甘草、克西達毗達利和巖鹽一起煮成的酥油是治療聲音嘶啞的最佳鼻藥’這句話,對於由膽病引起的聲音嘶啞,用巴拉等藥和兩種毗達利、甘草藥汁以及巖鹽一起煮成的酥油作為鼻藥是最好的。 關於’普拉本達利卡、甘草、胡椒、比利哈提、巴拉和牛奶煮成的酥油是治療聲音嘶啞的最佳鼻藥’這句話,普拉本達利卡即虎刺藥,與牛奶和新鮮酥油一起煮成的鼻藥也是治療聲音嘶啞的最佳藥物。 關於’甜味類藥物的粉末與蜂蜜和酥油調製成糊狀服用’這句話,吉瓦尼等甜味類藥物的粉末與蜂蜜調製成糊狀服用也能治癒由膽病引起的聲音嘶啞。 關於’由痰引起的聲音嘶啞要服用熱性和粗糙的食物以及牛尿’這句話,對於由痰引起的聲音嘶啞,要服用諾勒香等熱性和粗糙的食物,並且服用牛尿。 關於’卡德帕拉、訶子、三辛香、芝麻油與蜂蜜調製’這句話,對於由痰引起的聲音嘶啞,要服用卡德帕拉等藥與芝麻油和蜂蜜調製的藥物。 關於’雅巴克沙拉、三辛香、苦杏仁、烏梅和蜂蜜調製’這句話,對於由痰引起的聲音嘶啞,要服用雅巴克沙拉等藥與蜂蜜調製的藥物。 關於’大麥湯、芝麻油、酥油、胡椒和訶子調製’這句話,對於這種病癥,要服用大麥湯與胡椒和訶子一起煮制,加入芝麻油和酥油。 關於’吃蓽撥和胡椒,或者服用強力催吐藥’這句話,對於這種病癥,要吃蓽撥和胡椒,之後吃其他食物,或者服用強力催吐藥。 關於’白糖和蜂蜜混合,與甜味藥物一起煮,飲用牛奶可以治療因大聲說話引起的聲音嘶啞’這句話,對於因大聲說話而導致聲音嘶啞的人,用甜味藥類煮成的牛奶加入白糖和蜂蜜服用可以治癒。 關於’對於食慾不振,要給予各種有益的食物和藥物調製’這句話,對於食慾不振的病癥,要給予有益且清淡的各種食物,並且要與對此有益的藥物調製后服用。 關於’內外清潔,給予令心愉悅且適宜的藥物’這句話,對於食慾不振的病癥,要進行外部清潔如沐浴等,內部清潔如服用瀉藥和催吐藥,同樣要給予令心愉悅且適宜的、能滿足感官的藥物。

།དུས་གཉིས་སུ་ནི་སོ་ཤིང་དག་།བཅའ་ཞིང་ཁ་ནི་སྦྱང་བྱ་ཞིང་། །བསྐ་བས་ཁ་ནི་བཀྲུ་བ་དང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུས་གཉིས་སུ་ཞེས་པ་ནང་པར་དང་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་སོ་ཤིང་བཅའ་བར་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་བཅའ་བའི་ཚུལ་ནི་ཁ་ བསྐ་བའི་ཁ་ནད་སྦྱངས་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དུད་པ་ཡང་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །ད་ལིས་ཀྱི་ནི་རི་ལུ་དང་། །ཁ་ར་ག་བུར་བཅས་པ་སྦྱིན། །འབྲས་ཁུ་ཟླ་བའི་ཟེར་ལྟར་དཀར། །བཟའ་བ་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ད་ལིས་ཀྱི་ཕྱེ་མར་བཤད་པ་ གང་དག་ཡིན་པ་དང་།རི་ལུའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དེ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཡི་ག་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བཏགས་པ་སྤྲུས་པ་མར་ལ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་དཀར་བ་བཟའ་བ་ཡང་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་རླུང་གྱུར་ཡི་ག་འཆུས། །ཧ་རེ་ཎུ་ དང་པི་པི་ལིང་།།བྱི་དང་ག་དང་ར་སྣ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་དོང་གྲ་དང་། །སུག་སྨེལ་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། །ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། །ཤིང་ཀུན་བཅས་པ་མར་རམ་ནི། །ཆང་གི་དྭངས་མར་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་ག་འཆུས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རླུང་ལས་ གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཧ་རེ་ཎུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྱར་བའམ།ཆང་གི་དྭངས་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཤུ་དག་ཆུས་ནི་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཤུ་དག་གི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་ གོ།།མཁྲིས་གྱུར་བུ་རམ་ཆུས་སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །ཁ་ར་དང་ནི་ཞུན་མར་དང་། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་མར་དུ་བཅས་པའམ།རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ནིམ་པའི་ཆུས་སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ནིམ་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །ལ་ལ་ཕུད་ དང་དོང་གྲའི་ཆུ།།སྦྲང་རྩིའམ་ཆང་རྙིང་རྣོ་སྦྱར་བ། །བུ་རམ་སྦྲང་རྩི་ཆང་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ལ་ལ་ཕུད་ཅེས་བྱ་བ་ཏི་མུ་ས་དང་དོང་གྲའི་ཆུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་ཆང་རྙིང་པ་རྣོན་པོ་དང་སྨན་རྣོན་པོ་བསྐོལ་བ་བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩི་ དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཧ་རེ་ཎུ་སོགས་ཕྱེ་མ་ནི། །སྔར་བཤད་ཆུ་ཚན་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱེ་མ་ཧ་རེ་ཎུ་དང་པི་པི་ལིང་དང་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །སུག་སྨེལ་དང་ནི་ཤིང་ཚ་དང་། །ནཱ་ག་པུཥྤ་ན་ལེ་ཤམ། །པི་པི་ལིང་དང་ བཅའ་སྒ་རྣམས།།རིམ་བཞིན་ཆ་རེས་བསྐྱེད་ཕྱེ་མ། །ཁ་ར་དག་དང་མཉམ་སྦྱར་བས། །མཆིལ་མང་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །སྙིང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་དང་མགུལ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་ རེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཁ་ར་མཉམ་པོར་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མས་ནི་མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་སུག་སྨེལ་ཞོ་གཅིག་།ཤིང་ཚ་ཞོ་གཉིས། ནཱ་ག་གེ་སར་ཞོ་གསུམ། ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་བཞི། པི་པི་ལིང་ཞོ་ལྔ། བཅའ་སྒ་ཞོ་ དྲུག་སྟེ།དེ་སྤྱིར་བསྡོམས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཁ་ར་མཉམ་པོར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

關於’在兩個時間段嚼牙籤,清潔口腔,用澀味漱口,並吸入相應的煙’這句話,‘兩個時間段’是指早晨和飯後要嚼牙籤。如何嚼法,在治療澀味口病的章節中已經說明。同樣也要吸入相應的煙。 關於’要服用達利仁丸和白糖、龍腦的配方。米湯如月光般潔白,是開胃的最佳食物’這句話,所說的達利粉末和製成的丸劑都是極好的開胃藥。同樣,將大米磨碎後用酥油煮成的湯汁如月光般潔白的食物也是開胃的最佳良藥。 關於’其中風引起的食慾不振,用訶梨勒、胡椒、畢撥、蓽茇、辣椒、巖鹽、冬瓜、豆蔻、伽布拉根、炒麥子灰和阿魏,配以酥油或酒精華飲用’這句話,在這些食慾不振中,對於風引起的食慾不振,要用訶梨勒等藥物粉末配以酥油或酒精華飲用。 關於’白芷水要先服用’這句話,或者對風引起的食慾不振,要先服用白芷水。 關於’膽引起的要先服用糖水’這句話,對膽引起的食慾不振,要先服用加糖的水。 關於’要服用白糖、酥油、巖鹽配蜂蜜’這句話,對膽引起的食慾不振,要服用白糖和酥油,或者巖鹽配蜂蜜。 關於’痰引起的要先服用楝樹水’這句話,對痰引起的食慾不振,要先服用煮過的楝樹水。 關於’提姆薩和冬瓜水,配以蜂蜜或陳年烈酒,糖蜜蜂蜜酒一起服用’這句話,對痰引起的食慾不振,要服用提姆薩和冬瓜水配以蜂蜜,或者用陳年烈酒和烈性藥物煮成的湯配以糖蜜和蜂蜜服用。 關於’訶梨勒等粉末,如前所述配以溫水服用’這句話,或者將前面所說的訶梨勒、胡椒、蓽茇等粉末配以溫水服用。 關於’豆蔻和桂皮、龍花、藏青果、胡椒、蓽撥等,依次各增一份的粉末,配以等量白糖,能治療多唾液、食慾不振、心痛、肋痛、咳嗽、呼吸不暢和喉病’這句話,豆蔻等藥物粉末按順序各增一份的粉末配以等量白糖的粉末能治療多唾液等病癥。增量的方法是:豆蔻一兩,桂皮二兩,龍花三兩,藏青果四兩,胡椒五兩,蓽撥六兩,將這些粉末總和配以等量白糖。

།ལ་ལ་ཕུད་དང་ད་ཏྲིག་དང་། །སྟར་བུ་བཅའ་སྒ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བྱས། །ཁ་ར་སྲང་བཞི་འུ་སུ་དང་། །གོ་སྙོད་ཤིང་ཚ་ཁ་རུ་ཚ། །ཞོ་རེ་པི་པི་ལིང་འབྲུ་བརྒྱ། ། ན་ལེ་ཤམ་ནི་ཉིས་བརྒྱ་དག་།ཕྱེར་བཏགས་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་།ཡིད་འོང་ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་། །ལུད་པ་སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ན། །མཆེར་པ་གཞང་འབྲུམ་ཕོ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བྱས་ལ་ཁར་སྲང་བཞི་དང་། འུ་སུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་བཞི་པོ་སྣ་རེ་ཞིང་ཞོ་རེ། པི་པི་ལིང་འབྲུམ་བུ་བརྒྱ། ན་ལེ་ཤམ་ཉིས་བརྒྱ། དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཞིང་ཕྱི་ས་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བལ་བུའི་ལོ་མ་ན་ལེ་ཤམ། ། དོང་གྲ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་དང་པོའི་ཕྱེད། །པི་པི་ལིང་གི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི། །ཁ་རར་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མ་དེ། །དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །ལུད་པ་ལུ་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ཡི་ག་འཆུས་དང་སློན་བྲོ་དང་། །མཆེར་པ་སྙིང་ནད རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།སྐྱ་རྦབ་ཚད་འཁྲུ་རིམས་ནད་འཇོམས། །རླུང་འཁྱིལ་པ་ནི་བདེ་རྒྱུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བལ་བུའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་དེ་དེས་ན་བལ་བུའི་ལོ་མ་ཞོ་གཅིག་།ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་གཉིས། དོང་གྲ་ཞོ་གསུམ། པི་པི་ལིང་ཞོ་བཞི། ཤིང་ཚ སུག་སྨེལ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བལ་བུའི་ཕྱེད་དེ།དེས་ན་ཤིང་ཚ་ཞོ་ཕྱེད། ཁ་ར་པི་པི་ལིང་བརྒྱད་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་སྟེ་སྲང་བཞི་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཟས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་འཁྱིལ་ཞིང་ ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བ་ལུགས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སུག་སྨེལ་ཤིང་ཚ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བྱས་པ་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་སྲང་ཕྱེད་དང་། །གན་དྷ་བྷ་དྲ་སྲང་ཕྱེད་གཞུག་།ཕྱེར་བཏགས་བུ་རམ་རྙིང་པ་ནི། །སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ་ནང་བསྐོལ། །སྦྲུས་ཏེ་ཞོ་གཉིས་ ཚད་རི་ལུར།།བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་སྦྲུས་ཏེ་ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་བ་རུ་རའི་རྡོག་མ་ཙམ་གྱི་རི་ལུར་བྱས་པ་ལས་རེ་རེ་ ཟོས་ན་ཡང་ད་ལིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་མཉམ་པའོ།།རྐ་སླེ་ཏྲེས་ཀྵ་རའི་ཆུར། །ནས་དང་ནུབ་གཅིག་སྤངས་ནས་ནི། །ཆུ་དང་ཟན་ནི་སྦྲུས་ནས་སུ། །བྱིན་ཏེ་ཉམས་སྟོབས་ལྡན་སློན་གཞུག་།དེ་བཞིན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་།བསྲེགས་པ་ཚ་དང་ཁ་སྦྱར་སྦྱིན། ། ཟས་ནི་སྐམ་ཞིང་རབ་ཡང་དང་། །ཙ་ན་ཀ་སོགས་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆིལ་སྣབས་མང་བའི་ནད་ལ་ཤིང་ཨརྐ་དང་། སླེ་ཏྲེས། ཡ་བཀྵ་རའི་ཆུར་བཅུག་ལ། ནས་དང་ནུབ་གཅིག་སྦངས་ནས་ཆུ་དང་ཟན་དུ་སྦྲུས་ཏེ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི མི་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཐུར་མ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་བསྲེགས་ནས་སྨན་ཚ་བ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་ལ་ཡང་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྐམ་བག་དང་། རབ་ཏུ་ཡང་བ་བྱིན་ལ་ཙ་ན་ཀའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།