d4311命明大海八支醫典精要論琉璃釋帕克 法吉祥鎧 釋迦慧c3.5s|d4311命明大海八支醫典精要論琉璃釋帕克 法吉祥鎧 釋迦慧c3.5s(續9)
對於由膽病引起的成熟性腹瀉,羊奶最為推薦。如果由於病情嚴重,喝奶不能止瀉,就要服用瀉藥。 對於腹瀉和帶血腹瀉交替出現的情況,可單獨飲用巴拉夏樹煮湯,或者與牛奶一起飲用,之後根據消化能力的強弱,飲用溫熱牛奶,這樣會容易排出,並能治癒腹瀉病。或者像巴拉夏樹的配方那樣使用狗舌草,其功效與前者相同。 如果在上述使用湯藥和瀉藥等配方后疼痛仍未緩解,應當觀察消化能力后使用灌腸療法,即將百花、小茴香、木榴和甘草這些藥材與牛奶、酥油和四倍于酥油量的芝麻油適當熬煮後進行灌腸。 如果這樣做后膽病性腹瀉仍未止住,那麼使用畢茨的溫和灌腸法最為有效。取新鮮的木棉樹葉,用濕草莖捆紮,外面包裹黑土泥巴,放在干牛糞火中燒烤。等泥巴干后,剝開泥巴,從裡面的藥團中取約一兩,放入三十二兩牛奶中揉搓,去除渣滓后,在其精華中加入降香、甘草粉、蜂蜜、酥油和芝麻油,將這些放入寬口容器中,浸泡至臀部。 之後沐浴清潔,配合牛奶或陸生動物肉湯食用,這個配方能快速治癒由膽病引起的腹瀉、發熱、浮腫、瘤病、風病和胃病。這個配方也能快速緩解因過度使用瀉藥、猛烈瀉藥和溫和灌腸所引起的不適。 或者將芥菜和杜松子煮成糖漿狀,與芥菜類和阿巴斯塔類藥物配合蜂蜜服用,能治癒一切腹瀉病。 對於沒有消化不良和疼痛,但消化能力強盛,長期腹瀉帶血且呈現各種顏色的情況,可用達日嘎布日提樹皮研磨後加水製成團,用芭蕉葉包裹,外面裹泥,放入火中燒烤,取出后擠壓汁液,加入紅糖或蜂蜜後涼服即有效果。 同樣,將含乳汁樹的鮮皮用其葉子包裹,按照上述方法處理后服用。或者將藤本植物的樹皮與溫水調和,加入酥油和蜂蜜食用,能止住嚴重腹瀉。 對於膽病性腹瀉,如果使用不相宜的飲食和藥物,會導致膽病發作,引起帶血腹瀉,並伴有劇烈口渴和發熱,肛門發炎的情況,應當用紅花、蓮花、烏巴拉與羊奶一起煮服,或者用蒙扎拉與牛奶一起煮服。
།ཐལ་ ཏྲེས་དང་།ཤིང་མངར་དང་། སེང་ཕྲོམ་རྣམས་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་ལོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་ཤ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བཟའ་ བ་དང་བཏུང་བའམ།གཞང་དུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །བཏུང་བ་དང་ཁུ་བཅུད་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱུར་མེད་པ་མར་དང་བཅས་པ་གྲང་བག་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཏང་པལ་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་སྐྱུར་ཅུང་ཟད་ལི་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བྱིན་ནོ། །ཡང་ན་བ་ ལ་ཀ་དང་།ུཏྤ་ལ་དང་། དོང་ག་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞིའི་ཁུ་བ་དང་། རའི་འོ་མ་དང་། ཆུ་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་བླུད་ན་ཁྲག་གི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ། །ཟས་ཀྱི་གོང་བུ་མར་སར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁ་ར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་གཞག་གོ། །ཁྲག་གི་འཁྲུ་ བ་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་ནི་རའམ་རི་དགས་ཀྱི་ཁྲག་དང་།མར་བསྐོལ་བ་བསྲེས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཡང་རའི་འོ་མའི་མར་དང་འོ་མར་བཅས་པའམ། ཡང་ན་འོ་མ་ཉི་ཚེ་ཡང་རུང་སྟེ་ཞག་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་གོང་མ་སྲེག་གི་ ཤ་ཁུ་དང་།འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་བའམ་ལྡེ་གུ་བྱས་ཏེ་ཟོས་ན་ནད་མེད་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཉེའུ་ཤིང་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐོག་མར་འཐུངས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་དང་ཟས་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་ཉེའུ་ཤིང་དང་མར་ཚུལ་བཞིན་ བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། དོང་ག་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། སྐྱེར་པ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། མར་དང་འདི་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་མར་གྱི་ཐུག་པ་དང་། ཐུག་པ་ རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ན།ནད་གཞི་གསུམ་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་མི་བཟད་པ་ཡང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ས་ནག་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུང་ཆུང་དང་། ཤིང་མངར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་རའི་ཁྲག་དང་། འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ ན་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ།།ཡང་ན་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །ཏིལ་ནག་པོ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་དེའི་ལྔ་ཆ་གཅིག་གི་ལི་ཁ་ར་དང་རའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ ཁྲག་འཁྲུ་བ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེལ་ཏོ།།ཙནྡན་དང་། ལི་ཁ་ར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཏེ་བཏང་ན་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། གཅིན་ནད་དང་། ལུས་ཚ་བ་ཆེ་བ་དང་། ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་རྣམས་ལས་གྲོལ་ལོ། །གཞང་ཁ་ཚ་བས་ཚོས་པ་ ལ་ནི་སྨན་གྲང་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་བསྐུ་བ་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུར་ལན་མང་པོར་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་ཞིང་ཟུག་གཟེར་དང་བཅས་པ་དང་རླུང་གིས་འགགས་ཏེ་ཆེད་འགའ་འབྱུང་ཆེད་འགའ་མི་འབྱུང་བས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་བིད་ཙ་བ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་ འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ།ཤིང་ཤ་པ་དང་། ཀར་བྷུ་དྷ་རུ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་མར་དང་འོ་མ་ཆུ་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་ཏེ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་ལས་འཇམ་རྩི་མས་བཏང་ན་འཁྲུ་བ་བེའུ་སྣབས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། གཞང་ཉམས་ཏེ་ཕྱིར་ འབྱུང་བ་དང་།མཁྲེགས་པ་དང་། ལུས་སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་པྲ་པུཎྜ་རི་ཀ་མར་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏང་བར་བྱའོ།
將石灰華、甘草、白芷與牛奶一起煎煮,或者與尼拘律樹等含乳汁樹木的葉子一起煎煮,或者在這兩種配方中加入蜂蜜和白糖一起服用、飲用或灌腸等,都會有效果。 飲品和營養液等也要避免酸性,加入酥油后微涼服用會有效果。 或者給予稍帶酸味的榅桲果汁加入白糖。 或者將婆羅迦、烏巴拉、冬瓜、黑葉的汁液,與山羊奶、水按比例煎煮成湯飲用可以治療血痢。 食物團要加入新鮮酥油,並調製成含有蜂蜜和白糖的糊狀物。 對於嚴重的血痢,可以服用山羊或野獸的血液與煎煮的酥油混合物會有效果。 飲食也要配以山羊奶酥和牛奶,或者單獨喝牛奶也可以,持續三天。 或者與上等肉湯和牛奶一起飲用或製成糊狀食用,能產生健康的舒適感。 或者先飲用磨成粉末的竹子與牛奶和食物一起食用,或者將竹子和酥油適當煎煮后飲用,能快速消除血性腹瀉。 或者將訶子、冬瓜、胡椒、醋栗、硫磺、芥子、酥油這些按比例配製成酥油湯或單純的湯類等,可以平息由三種病因引起的難以忍受的腹瀉。 將生長在黑土中的小螺、甘草磨成粉末,與蜂蜜、山羊血、淘米水調配飲用可以治療血性腹瀉。 或者將甘松磨成粉末在淘米水中加入蜂蜜調配飲用會有效果。 將黑芝麻磨成粉末,加入五分之一的白糖和山羊奶調配飲用,可以立即消除血痢。 將檀香、白糖、蜂蜜、淘米水一起調配服用,可以解除口渴、尿病、身體發熱和血痢等癥狀。 對於肛門因發熱而灼熱的癥狀,用具有清涼功效的藥物塗抹會有效果。 對於反覆少量出血性腹瀉,伴有疼痛,因風氣阻塞而時有時無,而感到疲憊的病癥,應使用前面提到的’比札巴提’軟膏灌腸配方, 即將娑羅樹、迦布達如等樹葉搗碎,與酥油、牛奶、水按比例煎煮,只留下酥油部分用作軟膏灌腸,可以治療粘液樣腹瀉、脫肛、硬結、身體消瘦,並能增強體力。 然後要使用白蓮花與酥油適當煎煮的軟膏進行灌腸。
།ཡང་ན་བཤང་བ་དང་ཁྲག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་འབྱུང་བའམ་ཡང་ན་ཁྲག་འབའ་ཞིག་ བཤད་བའི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བའམ།ཕྱི་ནས་འབྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཉེའུ་ཤིང་གི་སྨན་མར་ལྡེ་གུའི་ཆེད་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱུང་མ་ཐག་པ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁ་ར་གཉིས་མར་གྱི་བཞི་ཆ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཕན་པའི་ཟས་དང་ལྷན་ཅིག་ཟོས་ན་ཁྲག་ ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ།།གོང་གི་ཁྲག་གོང་འོག་གཉིས་ཀར་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་། ཨ་ཤྭདྠ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་ཆུ་དྲོན་གྱི་ནང་དུ་ཞག་གཅིག་སྦངས་ལ་དེའི་ཁུ་བ་དང་མར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ ལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པའི་ནང་དུ་མར་གྱི་བཞི་ཆའི་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་ཟོས་ན་ཕན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ་ལྷག་པར་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །དེ་ལ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་ བ་འགགས་པ་ལ་ནི་སྨིན་པ་དང་མེའི་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་། གླ་སྒང་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། བཅའ་སྒ་དང་འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། ཡང་ན་ཤུ་དག་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། བྷུ་ཏི་ཀ་དང་། དོང་ག་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་པི་པི་ལིང་རྣམ་གཉིས་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་པ་ཏ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ཤུ དག་དང་། རུ་ར་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། བོང་ང་ དཀར་པོ་དང་།འདི་རྣམས་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་ཆུ་དྲོན་དང་ལྷན་ཅིག་འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བས་ཉམ་ཐག་པ་སེལ་ཏོ། །ཀ་པིད་ཏའི་རྐང་དང་། ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའམ། ཡང་ན་ཀད་པ་ལའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ ལྡེ་གུ་བལྡགས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་པའི་འཁྲུ་བ་ལས་གྲོལ་ལོ།།ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །ཡང་ན་ཙི་ཏྲ་ཀའི་ཕྱེ་མ་དར་བ་དང་སྦྱར་བ་བཏུང་བའམ། ཡང་ན་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་གཅིག་པུ་ཟོས་ན་ཡང་ཁོང་ པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ།།ཡང་ན་པ་ཏ་དང་། མོན་ཛ་ར་དང་། གླ་སྒང་དང་། ད་ཏ་ཀི་དང་། བིལ་བ་དང་། དོང་ག་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དར་བ་དང་བུ་རམ་དུ་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བ་ཡང་སེལ་ཏོ།
或者大便與血混合而下,或者單純血液在大便之前出現,或者在之後出現,對此應當使用下文所述的新芽藥酥油膏。 或者取新鮮藥材,與蜂蜜和砂糖二者配合四分之一的酥油製成膏,與有益的食物一同服用,可以治療由血引起的腹瀉。 對於上述血液從上下兩處大量出現的情況,應取尼拘律樹、烏曇跋羅樹、畢缽羅樹等這些樹的嫩芽搗碎,在溫水中浸泡一晝夜,將其汁液與酥油一同煎煮,待只剩酥油時加入四分之一量的蜂蜜和砂糖製成膏服用即有效。 對於由痰引起的腹瀉,應當採用治療由風引起的腹瀉的方法,特別要進行禁食等療法。 對於由痰引起的腹瀉停滯的情況,應當採用成熟和生髮體熱的療法。即用幼木瓜、薑黃、訶子、蓽茇等煎煮成湯劑,或者用白芷、畢撥、補骨脂、冬瓜、丁香等一同煎煮,或者用兩種畢撥、畢撥根、胡椒等煎煮成湯劑,或者用巴達、吉達拉迦、芥子、畢撥根、補骨脂、白芷、訶子等煎煮成湯劑,或者將這些藥材研成粉末與溫水調服,可以治療由痰引起的腹瀉。 或者將巖鹽、三辛香、白芷、阿魏、白附子等研成粉末,與溫水一同服用,可以治療由痰引起的嚴重腹瀉。 將迦比他果梗和三辛香的粉末與蜂蜜和砂糖調製成膏,或者將迦毗羅粉末與蜂蜜調製成膏服用,可以治癒由痰引起的腹瀉。 或者將畢撥與蜂蜜調製成膏服用,功效與上述相同。 或者服用吉達拉迦粉末與酸奶調製而成的飲品,或者單獨食用幼木瓜,也可以治療腹瀉。 或者將巴達、蒙扎拉、薑黃、達塔基、木瓜、冬瓜等研成粉末,與酸奶和糖調服,可以治療由痰引起的極其嚴重的腹瀉。
།ལ་ལ་ཕུད་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། དྲི་རྣམ་བཞི་དང་། དོང་ག་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། བ་ལ་ཀ་དང་། ཟི་ར་དང་། འུ་སུ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་། འདི་རྣམས་ཆ་མཉམ་པ་དང་། ད་ཏྲིག་དང་། ད་ཏ་ཀི་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། བིལ་བ་དང་། བལ་པོ སེའུ་དང་།ཏི་མུ་ས་དང་། འདི་རྣམས་ལ་ལ་ཕུད་ཀྱི་སུམ་འགྱུར་དང་། ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་ལ་ཕུད་ཀྱི་དྲུག་འགྱུར་དང་། ཀ་པིད་ཏ་ལ་ལ་ཕུད་ཀྱི་བརྒྱད་འགྱུར་དང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བྱས་པ་ནི་ཀ་པིད་ཏའི་ཆ་བརྒྱད་པའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་འགམས་ན་བད་ ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་དང་།ཕོ་བའི་ནད་དང་། སྐེམ་བྱེད་ཀྱི་ནད་དང་། ལྐོག་མའི་ནད་དང་། ལུད་པའི་ནད་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཁོང་པའི་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྣ་ཆུ་འཛག་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་རྣམས་སེལ་ཏོ། ། མིག་སྐྲང་བ་དང་། རིམས་རྣམ་བཞི་དང་འདི་རྣམས་སེལ་ཏོ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་། འུ་སུ་དང་། ཟི་ར་དང་། འདི་རྣམས་ཞོ་བཞི་བཞི་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་རེ་རེ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད འདི་རྣམས་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ནི་སེའུ་འབྲུ་ཆ་བརྒྱད་པའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལས་རན་པར་ཟོས་ན་སྦྱོར་བ་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་དང་འདྲའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བའི་ཁ་ཟས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བའི་ཁ་ཟས་དང་ཐུག་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་ཙང་གི་རི་དང་། རྒྱ་ ཤུག་སྐྱུར་པོ་རང་གི་ཁུ་བ་དང་།དར་བ་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་བྱི་དང་ག་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཀ་པིད་ཏ་དང་། དོང་གའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་ཐུག་པ་ནི་ཁ་ལའི་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ལས་རྒྱལ་ལོ། །བད་ ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མ་ཞུ་བའི་འཁྲུ་བ་ཟད་དེ།ཁུ་བར་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། དོང་ག་དང་། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་སྲང་དྲུག་གོང་དུ་སྨོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནས་ཐུག་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་མར་རྙིང་པ་ནས་ཐུག་གམ། ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་དང་འཐུངས་ ན་ཕན་ནོ།།རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་འགགས་པ་དང་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཤས་ཆེར་འཁྲུ་བ་དང་། ཟུག་གཟེར་དང་བཅས་ཤིང་མཁྲེགས་པ་ལ་ནི་པིད་ཚའི་འཇམ་རྩི་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཤུ་དག་དང་། བིལ་བ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། རུ་རྟ་དང་། ཤུ་ཏི་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། འདི་རྣམས་བིལ་བའི་མར་དང་ཚུལ་བཞིན་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་ཏིལ་མར་དང་བཅས་ཏེ་གཏང་ངོ་། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་འཁྲུ་བ་ཤས་ཆེར་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ནི་ཨ་ནུ་བ་ས་ན་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གཏང་ངོ་། །བད་ཀན་ཟད་དེ་ཡུན་རིང་པོར འཁྲུ་ཞིང་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་།རླུང་གཞང་གི་ནང་དུ་སྟོབས་ཆེར་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་དེ་མ་ཐག་རླུང་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དང་། གང་ཤས་ཆེ་བའི་གསོ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་རླུང་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་མཁྲིས་པ་དང་། དེ་ནས་བད་ཀན་གསོའོ། ། ཡང་ན་ཐོག་མར་གང་ཤས་ཆེ་བ་རིམ་བཞིན་དུ་གསོའོ། །དེ་ལ་རླུང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འཇིགས་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྤྲོ་བསྲིང་བ་དང་། དབྱུང་བ་དང་། སེམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི ཐབས་ཀྱིས་བཟློག་པར་བྱའོ།།འཁྲུ་བ་སོས་པའི་མཚན་མ་ནི་འཁྲུ་བ་ཆད་པ་དང་གཅིན་དང་འཕྱེན་བདེ་བར་འབྱུང་བ་དང་། མེའི་དྲོད་ཆེ་བ་དང་། ལྟོ་ཡང་བར་གྱུར་ན་ཁོང་ན་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །གསོ་བའི་གནས་ལས་འཁྲུ་བ་གསོ་བའི་ ལེའུ་སྟེ་དགུ་པ་རྫོགས་སོ།
拉拉布(一種藥材)、胡椒根、四種香料、冬瓜、諾勒香(一種藥材)、楝樹、巴拉卡(一種藥材)、孜然、烏蘇(一種藥材)、黑鹽,這些等量,以及達特里克(一種藥材)、達塔基(一種藥材)、胡椒、木蘋果、尼泊爾柿子、提木薩(一種藥材),這些是拉拉布的三倍量,白糖是拉拉布的六倍量,木蘋果是拉拉布的八倍量,將這些研成粉末,稱為木蘋果八分粉。 適量服用此藥可治療痰癥引起的腹瀉、胃病、消瘦病、喉病、咳嗽病、呼吸不暢、腹部失溫、痔瘡、流鼻涕、食慾不振等癥。也可治療眼睛腫脹和四種熱病。 拉拉布、烏蘇、孜然,這些各四兩,胡椒根、三辛(三種辛香料),這些各一兩,柿子果實和白糖各八兩,將這些研成粉末,稱為柿子八分粉。適量服用此藥,功效與上述配方相同。 痰癥引起的腹瀉的飲食,應與風引起的腹瀉的飲食和湯類相似,特別是藏紅花和酸棗的汁液,以及煮沸的酸奶中加入畢達嘎(一種藥材)、諾勒香、木蘋果、冬瓜粉的湯,稱為卡拉湯。適量飲用可治癒痰癥引起的腹瀉。 對於痰癥引起的消化不良性腹瀉已經減輕,轉為水樣腹瀉的情況,可用紅花、冬瓜、胡椒等前面提到的六兩藥材,配合大麥湯服用,或者可以用陳年酥油配大麥湯,或單獨飲用湯液都有效果。 對於風痰引起的腹瀉停滯、以痰癥為主的嚴重腹瀉,以及伴有疼痛和硬結的癥狀,推薦使用畢札軟膏。其製法是:白芷、木蘋果、胡椒、茜草、生薑、巖鹽,這些與木蘋果油適當調配,或者與芝麻油一起使用。 對於風痰引起的嚴重虛弱性腹瀉,應使用溫和的阿努巴薩那(一種藥物)。對於痰癥消退後長期腹瀉導致身體虛弱,以及肛門部位風氣嚴重增盛的情況,應立即採用平息風氣的方法,努力治療占主導地位的病癥。 首先應該治療風,然後是膽汁,最後是痰癥。或者按照主要癥狀的順序逐一治療。其中,引起風氣紊亂的原因包括恐懼和憂愁,應通過舒緩心情、排解、愉悅等方法來化解。 腹瀉痊癒的徵兆是:腹瀉停止、小便和大便正常,體內火力增強,腹部感覺輕鬆,腹內無病痛且舒適。醫療論中治療腹瀉的第九章完。
། །།དེ་ནས་ཕོ་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕོ་བའི་གནས་སུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སུན་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཞུ་བར་གྱུར་ན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །གོང་དུ འཁྲུ་བ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་བྱ་སྟེ།ཁ་ཟས་ནི་བཀྲེས་པའམ། ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བལ་བུ་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཡང་སྦྱར་རོ།།མ་ཞུ་བ་ལ་བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། དོང་གྲ་དང་། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱུར་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་དོ། །ཕོ་བའི་ནད་མ་ཞུ་བ་འཁྲུ་བའི་བཏུང་བ་ནི་ཆུ་དང་། དར་བ་དང་། ཆང་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་དད་པ་སྦྱིན་ནོ། །ཕོ་ བའི་ནད་ཀྱིས་འཁྲུ་བའི་ནད་པ་ལ་ནི་དར་བས་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུ་བ་གཅོད།ལུས་ཡང་ཞུ་ན་བསོད་ལ་མངར་བའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་མི་སྐྱེད་པ་སྐ་ཞིང་དྲོ་ལ་ཅུང་ཞིག་སྒྱུར་ཏེ་རྩུབ་པའི་ཕྱིར་བད་ཀན་ལ་ཕན་ནོ། །མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། བསྐ་བའི་ཕྱིར་རླུང་ལ་ཕན་ཏེ། དར་བ་བསྲུབས་མ་ཐག་པའི་སར་པ་ནི་ཚ་བ་མི་སྐྱེ། སྐྱུར་རྣམ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ། སེའུ་འབྲུ་དང་། ཀ་པིད་ཏ་དང་། ད་ཏྲིག་དང་། ཨ་མ་ལ་བྲི་ཤ་དང་རྣམ་བཞི་སྐམ་པོ་ཕུལ་རེ་རེ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་སྤྱིར་སྲང་བཞི་དང་། ལི་ཁ་ར སྲང་བརྒྱད་དང་།དེ་རྣམས་ཕྱེ་མར་བྱས་ནས་ལོ་མའི་ཚོད་མ་དང་། སྲན་ཚོད་དང་། བཟའ་བ་བསོད་པའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ་འཐུངས་སམ་ཟོས་ན་ལུད་པ་དང་། མ་ཞུ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། སྙིང་ན་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ རྣམས་འཇོམས་སོ།།མ་ཞུ་བ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོང་ག་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། གླ་སྒང་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་པོ་དང་སྦྱར་བའམ་ཡང་ན་དོང་ག་དང་། ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ ཤུ་དག་གི་སྡེ་ཚན་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་བའམ།ཡང་ན་ཆང་དང་སྦྱར་བ་བཏུང་ངོ་། །ཕྱི་ས་མ་ཞུ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ལན་ཚྭ་དང་། བིལ་བ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། དོང་ག་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བར་སྦྱར་བ་ བཏུང་ངོ་།།བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་བེའུ་སྣབས་སུ་འཁྲུ་ཞིང་ཁོང་པ་ན་བ་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཨ་རུ་ར་རྣམས་དྲོན་མོ་ལས་སྦྱར་བ་གཏད་དོ། །སྐྱུགས་ཤིང་ཚིགས་ སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་ལ་ནི་ཨ་རུ་ར་དང་།ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཟི་ར་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །པི་པི་ལིང་དང་། དོང་ག་དང་། པ་ཐ་དང་། ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་རྣམ་གཉིས་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། དུག་ མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་དང་།ཐལ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཆང་གི་སྙིང་བུའམ། ཞོའམ། ཆུ་དྲོན་མོའམ། སྐྱུར་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་བཏང་ན་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཁོང་པའི་སྤོ་བ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལན་ཚྭ་རྣམ་ ལྔ་དང་།ཐལ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་དང་། ཨ་ཛ་མོད་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའམ། སེའུ་འབྲུའམ། རྒྱ་ཤུག་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁུ་བ་ལས་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་ཟོས་ན་འཁྲུ་བ་སྨིན་པ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ མཆོག་ཡིན་ནོ།
接下來講解治療胃病的章節。在胃部位置,風等病因造成的病癥應當治療。如果出現消化不良,應當按照說話等適量飲食的規則進行。 如上所述,應當按照成熟瀉下的儀軌進行,在此也應如此。飲食應當在飢餓時進食,或者給予五辛、鹽以及輕而生熱的湯等。 另外爲了生熱,也可配製白芥子等粉末。對於消化不良,應服用白附子、冬瓜、酸棗等配製的酸性湯。對於胃病消化不良引起的腹瀉,可給予水、酸奶、酒等任何病人喜歡的飲品。 對於胃病引起腹瀉的病人,酸奶可以生熱並止瀉。如果身體消化良好,則具有滋補和甘味,因此不會產生膽汁,具有澀性和溫熱性,略帶酸性和粗糙性,對痰有益。因為具有甘、酸、澀味,所以對風有益。新鮮攪拌的酸奶不會生熱。 所謂四酸,即酸棗、木橘、庵摩勒、毗黎勒四種干品各一份,三辛各一兩,五種鹽共四兩,糖八兩。將這些研成粉末,放入葉菜、豆類菜和滋補食物中服用或食用,可以消除咳嗽、消化不良、食慾不振、呼吸不暢、心痛和白色瀉癥。 爲了使消化不良成熟,可用冬瓜、白附子、甘松等煎煮的湯液,或者用粉末配合溫水,或者用冬瓜和訶子粉配合溫水服用。 或者用白芷類藥物配合巖鹽和溫水,或者配合酒服用。對於大便未消化而排出者,可服用鹽、木橘、枳椒、冬瓜等研磨成粉末配合酸棗汁。 對於因痰和風引起的稀便腹瀉並腹痛者,可用黑芥子、阿魏、白附子、白芷、巖鹽、訶子等配合溫水服用。 對於嘔吐並關節疼痛者,可服用訶子、巖鹽、孜然、土木香等粉末配合溫水。 胡椒、冬瓜、巴塔、兩種蒺藜、兩種補骨脂、枳椒、黑芥子種子、兩種灰、五種鹽等粉末,配合酒精、酸奶、溫水或任何酸性物質服用,是產生消化之火和消除腹脹的最佳方法。 或者五種鹽、兩種灰、土木香、五辛、阿魏、阿魏等粉末,配合大酸汁、酸棗或沙棘任何一種汁液製成丸劑服用,是使腹瀉成熟和生熱的最佳方法。
།བལ་བུའི་ལོ་མ་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་སྲང་རེ་རེ་དང་། པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ་སྲང་གཉིས་དང་། བཅའ་སྒ་སྲང་གསུམ་དང་། དྲི་སྣ་བཞི་དང་། པུ་ཤེལ་ཙི་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། དེ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ པའི་ཕྱེ་མའི་སུམ་འགྱུར་གྱི་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་པ་ལ་ནི་བལ་བུའི་རི་ལུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རན་པར་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་ཆང་དང་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བཅུད་དང་། ཤ་ཁུ་དང་ཨ་རིཥྚའི་ཆང་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། ཐུག་པ་དང་། ལོ་མ་དང་འདི་རྣམས་གང་ཡང་ རུང་བ་གསང་གནས་སུ་བྱིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བསྟན་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱུག་པ་དང་། ཕོ་བ་ན་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་དང་། སྙིང་ན་བ་དང་། རིམས་དང་། སྐྲང་པ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། སྐྲན་དང་། ཆང་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། ཆམ་པ་དང་། སྣ་ཆུ་འཛག་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལུད་པ་ལུ་བ་རྣམས་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་འཁྲུ་བ་འགགས་ཏེ་ན་བ་ལ་ནི་གང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་བཅའ་སྒ་ཕྱུང་ལ་ཨ་རུ་ར་སྲང་གསུམ་གྱིས་སྦྲུས་ཏེ་བསྲེས་པ་ཟོས་ན་ཕན་ནོ། །གལ་ཏེ མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱུག་པའི་ནད་དང་།ཕོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གོང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་བུ་རམ་ཕྱུང་ལ་ཕྱེ་མའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཁ་ར་དཀར་པོ་བསྲེས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་བཟའོ། །རི་ལུ་དེ་ཡང་བུ་རམ་མམ། ཁ་ར་གང་དང་སྦྱོར་ཡང་ཆུ་དང་བསྐོལ་ཏེ་ཆུ་ དུ་བ་དང་ཕྱེ་མ་བཅུག་ལ་རི་ལུར་བྱས་པ་ནི་ཡང་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་མ་ཞུ་བའི་འཁྲུ་བ་སྨིན་ཏེ། རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ཕོ་བའི་ནད་དང་། འཁྲུ་བ་སྐྱེས་ན་དྲོད་སྐྱེ་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་མར་ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུ་བཟའོ། །མེ་དྲོད་ཅུང་ཞིག་ སྐྱེས་ཏེ་རླུང་དང་།བཤང་གཅི་འགགས་ན་ཞག་གཉིས་གསུམ་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ནི་རུ་ཧ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཉེས་པ་རྣམས་བྱུང་བ་དང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་རམ་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་གང་ཡང་རུང་བ་ཐལ་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ལུས་དག་སྟེ། ཁོང་རྩུབ་ལ་ཕྱི་ས་འགགས་པར་གྱུར་ན་རླུང་སེལ་ཅིང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྐྱུར་བའི་སྨན་དང་བཙོས་པའི་ཏིལ་མར་གྱི་ཨ་ནུ་བས་མས་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ནད་མ་ཞི་ན་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་མས གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱའོ།།དེ་ནས་ཁ་ཟས་ཡང་བ་མར་དང་བཅས་པའི་མེའི་དྲོད་དང་སྦྱར་ཏེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་ལྔ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། ར་སྣ་དང་། ཀྵི་ར་རྣམ་ གཉིས་དང་།ཟི་ར་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཟུར་པ་དང་། དེ་རྣམས་མར་དང་ཚྭ་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ་ཚྭ་དུ་བ་དང་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ། སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་རང་གི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཡང་བསྐོལ་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྒེའུ་གཤེར་དང་། ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་དང་། རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་དང་། ཙུག་ ཏྲི་ཀ་དང་།བལ་པོ་སེའུ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཁུ་བ་དང་དར་བ་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། ཆང་གི་སྙིང་ཁུ་དང་། ནས་ཀྱི་རྩབ་མོ་དང་འབྲས་ཀྱི་ཀཉྫི་དང་། འདི་རྣམས་རེ་རེའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་གོང་གི་སྨན་དང་མར་རིམ་པས་བསྐོལ་ཏེ་ཁུ་བ་དུ་བ་དང་ཡང་ཕྱིར་ ཕྱུང་སྟེ་ཡང་བསྐོལ་ལ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་མར་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།ཟུག་གཟེར་དང་། སྐྲན་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལུད་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་རྣམས་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་དང་། གོང་ མའི་སྨན་ལྷན་ཅིག་བཟའོ།
取檳榔葉、鼠尾草、訶子各一兩,胡椒根二兩,蓽茇三兩,四種香料,水晶二錢,將這些研磨成細粉,加入三倍量的糖製成丸劑,稱為檳榔丸。服用適量后,可配以酒、肉湯等滋補品,或肉湯、阿里斯塔酒、酸奶清、湯、葉片等任意一種塗抹于私處。 如此經常使用,可以治療風病和痰病引起的嘔吐、胃痛、脅痛、心痛、發熱、浮腫、白癜風、瘤、酒病、痔瘡、感冒、流鼻涕、呼吸不暢、咳嗽等癥狀。 如果出現便秘疼痛,可以從上述配方中去除蓽茇,加入三兩訶子混合服用即有效果。如果是膽病引起的嘔吐、胃病等癥狀,則從上述配方中去除糖,加入四倍量的白砂糖製成丸劑服用。 這種丸劑無論是用糖還是砂糖調製,都要先用水煮沸,等煙氣消散後加入粉末製成丸劑,這是最輕便的方法。 然後用這些藥物配方治療消化不良引起的腹瀉。如果出現風病引起的胃病和腹瀉,應少量服用溫熱藥物調製的酥油。 當稍有暖意且風病、大小便閉塞時,應進行二三天的油療,之後進行灌腸。待病邪排出后,用蓖麻油或芥子油配合瀉藥進行導瀉。 經此處理後身體潔凈,如果出現腸道乾燥和便秘,應使用能祛風生熱的酸性藥物和芝麻油熬製的藥劑進行灌腸。如果這樣做病情仍未平息,應反覆使用強效瀉藥、導瀉劑和溫和灌腸劑。 之後應逐漸習慣食用帶有酥油的清淡食物,配合火力溫度。 五根藥、訶子、三辛香、胡椒根、蓽茇、蘿蔔、兩種乳品、孜然、畢澄茄、祖巴,將這些與酥油和鹽一起煮沸,待煙氣消散后取出,再放入大酸藥的原汁中煮沸。 同樣方法也適用於酸棗、干蘿蔔、酸枸杞、醋栗、尼泊爾酸果等,將這些的原汁與酸奶清、酒精、大麥湯、米粥等各自的汁液分別與上述藥物和酥油依次煮沸,待煙氣消散后再取出重煮。 按此方法制成的酥油是生熱的最佳藥物,能夠消除疼痛、腫瘤、水腫、呼吸困難、咳嗽、風病和痰病。也可以直接服用大酸藥的汁液和上述藥物的混合物。
།ཏིལ་མར་གོང་མའི་རྩ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ན་སེལ་ཏོ། །སྨན་དེ་དག་གི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའམ། བད་ཀན་ནམ་རླུང་ ཉི་ཚེ་མ་ཞུ་བའི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ།།མཁྲིས་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པའི་ཕོ་བ་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་ནམ་སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཟས་ནི་ཁ་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་དང་། མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཚ་བ་ཆུང་བའི་ཟས་དང་། ཁབ་དང་། སྣུམ་པའི་ཕྱེ་མ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་དོ། །པ་ཏོ་ལ་དང་། ནིམ་པ་དང་། ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ཏིག་ཏ་དང་། པར་པ་ཏ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ཕྲགས་དང་འབྲས་བུ་དང་། མུར་བ་དང་། ཤི་ཀྲུ་མངར་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། ཤུ་དག་དང་སྐྱེར་པའི་ཤུན་ཕྲགས་དང་། ཤུག་པ་དང་། པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། གླ་སྒང་དང་། ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་། རྒྱ་ཚ་དང་། བོང་ང་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཤིང་ཚ་དང་། སུག་སྨེལ་དང་། གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན ཆང་ངམ་ཆུ་དང་བསྐོལ་ཏེ་འཐུངས་ན་སྙིང་ནད་དང་།སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་། ཕོ་བའི་ནད་དང་། སྐྲན་དང་། ཟུག་གཟེར་དང་། མ་ཞུ་བ་དང་། རིམས་དང་། མིག་སེར་གྱི་ནད་དང་། འདུས་པའི་ནད་དང་། ཁའི་ནད་དང་། འདི་རྣམས་འཇོམས་སོ། །ཏིག་ཏ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། གླ་སྒང་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་རྣམས་ཆ་མཉམ་ལ་ཙི་ཏྲ་ཀ་སྨན་སྣ་གཅིག་གི་ཆ་གཉིས་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་སྨན་སྣ་གཅིག་གི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་འདི་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་བུ་རམ་དང་སྦྱར་ནས་ཆུ་གྲང་མོ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་ཕོ་བའི་ནད་དང་། སྐྲན་དང་། མིག སེར་དང་།རིམས་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། གཅིན་ནད་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། འཁྲུ་བ་རྣམས་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་བཅའ་སྒ་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། ལིག་དུར་དང་། པ་ཐ་དང་། བིལ་བ་དང་། ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་དང་། སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ པ་དང་།འབྲས་བུ་དང་། ཏིག་ཏ་དང་། འདི་རྣམས་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ལ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཁུ་བ་དང་འཐུངས་ན། མཁྲིས་པས་ཕོ་བ་ཉམས་པ་དང་། ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། མཁྲེགས་པ་དང་། གཞང་ཁ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ནོ། །ཙནྡན་ དང་།ཤུ་དག་དང་། པུ་ཤེལ་ཙི་དང་། པ་ཐ་དང་། མུར་བ་དང་། ཀུ་ཏྲ་ན་ཏ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཤ་རི་བ་དང་། ལོ་མ་བདུན་པ་དང་། བ་ཤ་ཀ་དང་། པ་ཏོ་ལ་དང་། ཨུ་དུམྦཱ་ར་དང་། ཨ་ཤྭདྠ་དང་། ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་། པླག་ཤ་དང་། ག་པི་ཏ་ན་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ལི་ག་ དུར་དང་།ནིམ་པ་དང་། དེ་རྣམས་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། བཞི་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་མར་དང་། ཏིག་ཏ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། ར་མཉེ་བ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། ཨུཏྤ་ལ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ ལ་མར་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་མཁྲིས་པས་ཕོ་བ་ཉམས་པ་ལ་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་གཏང་ངོ་། །བད་ཀན་གྱིས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ་ནི་སྨན་རྣོན་པོ་པི་པི་ལིང་དང་། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱུག་ སྨན་གཏང་ངོ་།།དེ་ནས་རོ་ཚ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།
如果用芝麻油與上述五種根藥等藥物調配的芝麻油塗抹,則能治癒。 如果將這些藥物的粉末與溫熱水調配后飲用,能治癒風和痰混合或單純痰或風引起的消化不良腹瀉。 對於膽汁消化能力減弱引起的腹瀉,應當用瀉藥或灌腸來平息。食物應當選擇苦味、輕便、能止瀉、能生熱而不太熱的食物,以及下文所述的針和油性粉末都能生熱。 用波托羅、楝樹、牛舌草、普切謝爾、龍膽、帕爾帕塔、芥子皮和果實、木爾瓦、甜石榴果、白芷、醋栗皮、杜松、普謝爾則、蘿蔔、羌活、白檀香、巖鹽、川烏、三辛香、桂皮、蓽茇、甘達巴德拉、丁香等這些藥物的粉末與蜂蜜調製成糊狀服用,或者用酒或水煎煮后飲用,能治療心臟病、痙攣病、胃病、瘤、疼痛、消化不良、發熱、黃疸、綜合病、口腔疾病等。 將龍膽、普切謝爾、羌活、三辛香、芥子等量,支德拉加一味藥的兩倍量,芥子皮一味藥的十六倍量,將這些磨成細粉,與糖調和,用冷水服用,能治療胃病、瘤、黃疸、發熱、痙攣、尿病、食慾不振、腹瀉等。 或者用荊芥、白川烏、利古杜爾、帕塔、木蘋果、達塔嘎花、醋栗糖、芥子皮和果實、龍膽等這些與蜂蜜調和,用洗米水服用,對膽汁引起的胃病、血痢、痔瘡、硬結、肛門疼痛等有效。 用檀香、白芷、普謝爾則、帕塔、木爾瓦、古札那塔、白芷、夏利瓦、七葉樹、瓦夏嘎、波托羅、烏東巴拉、阿濕波陀、尼亞格若陀、普拉克夏、嘎毗塔那、普切謝爾、利古杜爾、楝樹等各二兩,在五百一十二兩水中煎煮,剩餘四分之一后,加入酥油、龍膽、芥子、拉涅巴、胡椒、青蓮等的粉末一起煎煮,只剩下酥油時適量飲用,對膽汁引起的胃病有效。 或者用治療麻風病章節中所說的龍膽藥油。 對於痰引起的胃部消化能力減退,應當使用胡椒、芥子等猛烈的催吐藥。 然後用辛味、酸味、鹹味和猛烈的灰藥等逐漸產生消化能力。
།མ་ཧུ་ལུང་ཀའི་མྱུ་གུ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། པ་ཏ་དང་འུ་སུ་དང་ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་དང་། པ་ལ་ཤ་དང་། འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཆུ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་ གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་།དེ་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་དོ། །མ་དུ་ལུང་ཀའི་མེ་ཏོག་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། བྱི་དང་ག་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་རྩ་བཞི་དང་། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་།བཙོད་སྲང་བརྒྱད་དང་། འདི་རྣམས་ཆུ་སྲང་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་དྲུག་དང་བསྐོལ་ལ། སུམ་ཆ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ལུས་པ་དང་གྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཏབ་སྟེ། སུག་སྨེལ་དང་པདྨའི་རྩ་བ་དང་། ཨ་ཀ་རུ་དང་། ཙནྡན་དང་འདི་ རྣམས་ཀྱི་ལྡེ་གུས་བུམ་པ་སྣུམ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་གོང་གི་སྨན་བཅུག་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་སྟེ་སྨན་པའི་ཆང་འཐུངས་ན་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་འཕེལ་བ་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་སྐེམ་ནད་དང་། མཛེ་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། གཅིན་སྙི་བ་རྣམས་ འཇོམས་སོ།།ཡང་ན་མ་དུ་ལུང་ཀའི་ཁུ་བ་ཕྱེད་དུ་བར་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དེའི་བཞི་ཆ་གཅིག་བཏབ་ལ་སྦྱོར་བ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཆང་ཟན་ཕན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་ན་ཕོ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་སྟེ་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་བུ་རམ་ཤིང་དང་། འབྲ་གོ་རྣམས་ཀྱི་ ཁུ་བ་ཕྱེད་དུ་བར་བསྐོལ་ཏེ་སྦྲང་རྩི་བཞི་ཆ་གཅིག་བཏབ་སྟེ་སྦྱོར་བ་གོང་མ་ལྟར་བྱས་པ་ཡང་ཕན་ཡོན་དེ་དང་འདྲའོ།།ཤིང་ཀུན་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ཤུ་དག་དང་། བོང་ང་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། གཟེ་མ་དང་། ཚ་བ་ལྔ་དང་། པ་ཐ་དང་འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་ སྲང་རེ་རེ་དང་།འདི་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་པ་དང་། མར་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་དང་། ཞོ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། འདི་རྣམས་མེ་མི་ཆེ་བ་དང་བསྐོལ་ཏེ་ཁུ་བ་དུ་སྟེ་ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང་། མར་དང་དངས་སྙིགས་ཕྱེ་ལ་སྙིགས་མ་ཞི་ག་ཁ་ཁབ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་བསྲེགས་ཏེ་ཐལ་བར་གྱུར་པ་དང་། སྔ་མའི་མར་དང་ལྷན་ཅིག་ལག་པའི་ནང་དུ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་ཞོ་གཉིས་ཙམ་འཐུངས་ལ་དེ་ཞུ་བའི་ཚོད་ཙམ་ན་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་ཟས་ཟོས་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་དུག་དང་དབྱིག་དུག་འཇོམས་སོ། །ཏིག་ཏ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། པ་ཏོ་ལ་དང་ནིམ་པ་དང་། པར་པ་ཏ་དང་། འདི་རྣམས་གོང་མ་ལྟར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་། མ་ཧེའི་གཅིན་དང་བསྲེས་ཏེ་འཐུངས་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། ཤུ་དག་དང་། རུ་རྟ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ག་དུར་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མར་གཅིན དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་དོ།།སུ་དྷཱ་ཀྵི་རའི་ཤིང་སྲང་བཞི་དང་ལན་ཚྭ་རྣམ་གསུམ་སྲང་རེ་རེ་དང་བར་ཏ་ཀ་བསྐོལ་བ་བསྐམས་པ་སྲང་བཞི་དང་། ཨརྐ་སྲང་བརྒྱད་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་གཉིས་དང་། འདི་རྣམས་ཡང་གོང་མ་ལྟར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་བྱེའུ་བར་ཏ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་རི་ ལུར་བྱས་ཏེ།ཁ་ཟས་ཀྱི་གོང་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཟོས་ན་ཟས་མྱུར་དུ་འཇུ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། གསུད་པ་དང་། ཆམ་པ་དང་། སྙིང་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་འཇོམས་སོ།
馬胡隆嘎的嫩芽、訶子、巴達、烏蘇和五辛香、巴拉夏,這些各二兩,放入三十二兩水中煎煮至剩四分之一,取其汁液,與湯等混合后服用。 馬胡隆嘎花二百五十六兩、畢當嘎一百二十八兩、吉札嘎六百零四兩、貝樹果三十二兩、藍靛八兩,這些藥材用一千五百零六兩水煎煮,剩下三分之一即五百一十二兩時,待冷卻後加入蜂蜜三十二兩,然後用藏茴香、蓮根、沉香、檀香等製成的藥膏,放入塗油的容器中,將上述藥物放入其中存放一個月。飲用這種藥酒可以增強胃火、增進身體氣力、祛除血膽,特別能夠治癒消瘦病、麻風病、白癜風和糖尿病。 或者將馬胡隆嘎汁煎煮至一半,加入四分之一量的蜂蜜,按照上述方法配製的藥酒,配合有益的食物一起服用,可以平息一切胃病,功效與前述相同。 同樣,將葡萄、甘蔗、烏梅等的汁液煎煮至一半,加入四分之一量的蜂蜜,按照上述方法配製,其功效也與前述相同。 辛木根、普則謝爾、白芷、莨菪、芥子、孜瑪、五辛香、巴達各二兩,五種鹽各一兩,將這些搗碎,加入酥油和芝麻油各十六兩,酸奶六十四兩,用文火煎煮成稠狀,將油脂與渣滓分離,將渣滓放入有孔的鐵器中焚燒成灰,與前述油脂一起在手中揉成藥膏,服用約二兩,待藥物消化時食用蜂蜜等甜味食物,可以治癒一切風病和痰病,特別能夠剋制毒物和金屬中毒。 胡黃連、普則謝爾、巴托拉、印度楝樹、巴爾巴達等,按照上述方法焚燒成灰,與水牛尿混合服用可以生髮胃火。 或者將兩種黃藥(即鬱金和薑黃)、白芷、茯苓、吉札嘎、普則謝爾、伽杜拉等藥物研成粉末,與尿液混合服用可以生髮胃火。 蘇達克希拉樹四兩,三種鹽各一兩,乾燥的巴達嘎煎煮物四兩,阿爾嘎八兩,吉札嘎二兩,這些同樣按照上述方法焚燒成灰,用鳥巴達嘎汁調製成丸劑,在飯前反覆服用,可以快速消化食物,特別能夠平息和治癒咳嗽、呼吸困難、痔瘡、哮喘、感冒和心臟病。
།ཡང་ན་ཁ་ལུད་དང་། ཟུར་པ་དང་། ར་སྣ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། སྭ་རྫི་ཀའི་ཐལ་བ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་འཐུངས་ན་སྟོབས་དང་མདོག་དང་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །བད་ཀན་གྱི་ཕོ་བའི་ནད་དེ་རླུང་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་གོང གི་སྨན་དེ་དག་མར་དང་བསྐོལ་ཏེ་སྦྱིན་ནོ།།ཡང་ན་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་བཤད་པའི་སྨན་མར་གཅིན་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དང་། སྲང་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་མར་གཅོང་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། གོ་བྱེའི་སྨན་མར་སྐྲན་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉེས་ པའི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དང་སྦྱར་ཏེ་གཏང་ངོ་།།ལན་ཚྭ་ནག་པོ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་། བུལ་ཏོག་དང་། སྭརྫི་ཀའི་ཐལ་བ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། སབ་ཏ་ལ་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། འདི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྲེས་ཏེ་ཐལ་བ་ཆུ་དང་བསྲེས་པ་ལ་རས་ ཀྱིས་ལན་བདུན་བཙགས་ཏེ་ཁུ་བ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་དུ་མར་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་དང་།རན་པར་འཐུངས་ན་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་དོ། །འདུས་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་ནད་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལས་རྣམ་ལྔའི་དཔྱད་བྱའོ། །བད་ཀན་ཅན་མཆིལ་མ་མང་ཞིང་མེ་དྲོད་ ཆུང་བ་ལ་ནི་རྩུབ་པ་དང་།ཁ་བ་དང་། མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་སྦྱར་རོ། །ལུས་རྗུད་པ་ལ་ནི་སྣུམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་བཅས་པར་རེས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་མེ་དྲོད་ཆུང་སྟེ་ལུས་ཤ་ཟད་ཅིང་སྐེམ་པ་ལ་ནི་ཚ་བ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་སྦྱིན་ནོ། ། མེ་གྲོད་ཆུང་ཞིང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་བག་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། མངར་བའི་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་སྣུམ་བསྟན་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྣུམ ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་མར་དང་ཟས་ལྕི་བ་རྣམས་ཀྱང་སྤང་ངོ་།།སྐྱེས་བུ་གང་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་བད་ཀན་ཟད་དེ་ཕྱི་ས་འགག་ཅིང་། རེས་འགའ་སླ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ལན་ཚྭ་དང་སྦྱར་བའི་མར་ཉུང་ངུ་ཟོས་ན་མེ་དྲོད་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་དེ་གནས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །རང་གི་ལས་དྲོད་སྐྱེད་ པར་འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་ཟད་ཅིང་མེ་དྲོད་ཆུང་ལ་མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་སུ་འཁྲུ་བ་ལ་ནི། མར་ལ་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་གི་གནས་དག་པས་ཕྱིར་རང་གི་གནས་སུ་འོང་ལ། དེ་ལྟར་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་དང་མེ་དྲོད་ལྷན་ཅིག་གནས་ན་ སྐྱེས་བུའི་སྟོབས་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཕྱི་ས་འབྱུང་དཀའ་ལ་སྲ་བར་འོང་བ་ལ་ནི། མར་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པ་ཟས་ཀྱི་ནང་དུ་བཏུང་ངོ་། །ཁོང་རྩུབ་ཅིང་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་ནི་མར་རམ་ཏིལ་མར་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །སྣུམ་མང་དུ་འཐུངས་ཏེ་དྲོད་ཉམས་ པ་ལ་ནི་སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ལུས་དག་པར་བྱས་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།ནད་བྱང་སྟེ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་ནི་མར་ཉི་ཚེ་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བས་དྲོད་སྐྱེད་དོ། །ལམ་དང་སྨྱུང་བ་བྱས་པས་ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་། མེའི་དྲོད་ཉམས་པ་ལ་ནི་ནས་ཐུག་མར་གྱིས་བཏབ་པ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་འབྲས་ཀྱི་ཁུ་བས་སྟོབས་སྐྱེད་ ཅིང་གང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ཉམས་སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གང་ཡང་རུང་བས་བྱའོ།
或者,將痰液、胡椒、生薑、三辛香、訶子、堿灰、炒麥灰、五種鹽等,將這些研磨成粉末,用溫水服用,能增長體力、膚色和消化之火。 如果是伴有風的痰病胃病,則將上述藥物與酥油一起煎煮后服用。 或者,如同唐拉巴所說的藥油方在小便病章節中所述,以及名為’六兩’的藥油方在重病章節中所述,以及瓜蒂藥油方在瘤病章節中所述,從這些方劑中任選一種,根據病情輕重來使用。 將黑鹽、巖鹽、硼砂、堿灰、炒麥灰、薩布達拉、刺柏、枳椒等,如前所述混合,將灰與水混合後用布過濾七次,取汁六十四兩,加入一百二十八兩酥油煎煮至只剩酥油,適量服用能生起消化之火。 對於三病俱發的胃病,應根據病情強弱採用五種治療方法。 對於痰多而消化力弱者,應配製粗糙、苦味和能生火的藥物。 對於身體虛弱者,應交替使用油性和粗糙性藥物。 對於風氣偏盛、消化力弱、身體消瘦枯槁者,應給予熱性和生火的藥物,如五辛香等配伍的藥物。 對於消化力弱而膽病偏盛者,應服用具有生熱性、苦味和甜味藥物的混合劑。 對於風氣偏盛而消化力弱者,最推薦使用含油、酸和鹽的藥物。 對於體弱者,生火和油性治療最為殊勝。 對於油性偏重者,也應避免食用酥油和重濁食物。 對於消化力弱、痰減少、大便秘結,有時稀溏者,服用少量含鹽酥油,能引導與消化之火相應的風迴歸原位,自然生起溫熱。 對於痰減少、消化力弱、不消化而呈現粘液樣腹瀉者,服用酥油配合生火藥物,由於與火相應的風得到凈化而回歸原位,如此風與消化之火共處,能迅速生起人的力量。 對於大便難出且堅硬者,應在食物中服用含鹽酥油。 對於腸道粗澀而消化力弱者,應服用酥油或芝麻油配合生熱藥物。 對於過度飲用油性而消化力損壞者,應先用溫水沐浴清潔身體,然後如法進行飲食調理。 對於病癒而消化力弱者,應用單純酥油配合藥物來生熱。 對於因長途跋涉和禁食而身體虛弱、消化力損壞者,應服用加入酥油的大麥粥。 或者用米湯增長體力,也可用任何能生起消化之火、增長虛弱體力的藥物來治療。
།ཡུན་རིང་དུ་འདོད་པ་སྤྱད་པས་ཤ་ཟད་ཅིང་ལུས་ཉམ་ཆུང་སྟེ་རིང་པ་ཕོ་བའི་དྲོད་ཉམས་པའི་མི་ལ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཤ་རྗེན་ཟ་བའི་ཤ་སྐྱུར་དང་སྦྱར་བའམ། རོ་ཚ་བ་ཡང་བ་དྲོན་པོ་འཐུངས་ན་དྲི་མ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱུར་དུ་མེ་ དྲོད་སྐྱེད་དོ།།དེ་ཡང་ཤས་ལུས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉིང་ཤ་ཅན་གྱི་ཤ་ཁྱད་པར་དུ་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྣུམ་དང་། ཨ་ས་བའི་ཆང་དང་། ཨ་རི་ཏིའི་ཆང་དང་། སྨན་བསྐོལ་དང་། ཟས་འཕྲོད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ན་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ གནས་པ་ལ་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ན་མེ་རྟག་པ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཀྱི་མེ་ལ་ཡང་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་ཟས་ཟོས་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཟས་མ་ཟོས་པ་དང་། ཟས་ཧ་ཅང་འགྲངས་པ་ལས་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཤིང་མེད་པ་དང་། ཤིང་མངས་པས་ མེ་ཆེར་མི་འབར་བ་བཞིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་བྲི་སྟེ་མཁྲིས་པ་རང་གི་གནས་སུ་རླུང་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་དྲོད་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མེ་དང་རླུང་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དང་པོ་ཁ་ཟས་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཁམས་དང་མདངས་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་བཙོས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་ བུ་དེའི་ནད་ཁོང་ན་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་ཐ་མལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་པར་འཇུ་སྟེ།དེ་ནས་ཁམས་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལས་སྐོམ་དད་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མེའི་དྲོད་ཆེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི། ཁ་ ཟས་ལྕི་བ་དང་།སྣུམ་པ་དང་། བསྐ་བ་དང་། སྨིན་སྐྱེན་པའི་ཟས་དང་། གྲང་བ་དང་། བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བས་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་ཆུས་མེ་བསད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཟས་མ་ཞུར་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཟས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཟས་མ་ཟོས་ན་ནང་གི་མེའི་བུད་ཤིང་མེད་པས་ཁམས་ ལ་གནོད་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།མེའི་སྟོབས་ཆེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ཏིལ་དང་མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ས་རའི་ཐུག་པ་དང་། འོ་ཐུག་དང་ཚིལ་དང་ཞག་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་། ནས་ཐུག་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་ཆུ་ལ་གནས་པ་རུས་སྦལ་ལ་སོགས་པ་ དང་།ཆུ་འགྲམ་ན་གནས་པའི་ངང་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤ་མར་ལ་བརྔོས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཉའི་ཤ་འཇམ་པོ་ཆུ་མི་གཡོ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ལུག་ཤ་ལེགས་པར་བརྔོས་པ་ཟོས་ན་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་དོ། །དེས་ཀྱང་མ་ཞི་ན་འོ་མ་སྤྲ་ཚིལ་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་མར་དང་སྤྲ་ཚིལ་དུ་སྦྱར་བ་སྐོམ་དུ་ བླུད་དོ།།བག་ཕྱེ་དང་མར་དང་འོ་མ་སྦྱར་བའི་སྐོམ་མང་དུ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་བག་ཕྱེ་སྲོག་ཆགས་ཐང་ལ་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་དང་ཏིལ་མར་སྦངས་པའི་སྣུམ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ཤ་མ་དུར་བྱིད་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་། །ལན་མང་དུ་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྨན་བཏང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་ དང་བཅས་པའི་ཟས་བཟའོ།།ཁ་ཟས་ལྕི་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བད་ཀན་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་ཟས་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་ཉིན་པར་ཉལ་བར་བྱེད་པས་ཀྱང་ཕོ་བའི་དྲོད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཕོ་བའི་དྲོད་ཤས་ཆེ་ན་ཁ་ཟས་སྲེག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ནད་གཞི་དང་། ཁམས་དང་། སྲོག་རྣམས་ རིམ་བཞིན་དུ་བསྲེགས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཟས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།
長期縱慾使肉消瘦且身體虛弱,以及胃火衰退的人,若食用生肉動物的肉與酸味調和,或飲用溫熱而輕盈的辛味,則能清除污濁,迅速生起火力。 其中,肉能長養身體,尤其是含有精髓的肉更能增長氣力。 油脂、阿薩酒、阿利提酒、藥湯以及適宜的食物若正確調配,能增長身體力量和火力。 如同外在的火若加入檀香等木心便能持久一樣,身體之火若食用含油脂的食物,也能生火且穩固。 不進食和過度飽食都不能生火,如同無柴和柴過多都不能使火旺盛一樣。 當痰減少,膽汁與風在自處共存而生熱時,即為火風相混,因此先迅速消化食物,之後燒盡所有體素和精華而致死。 此人在病在體內時,即便是平常食物也會立即消化,然後侵入諸體素。 火力過大會引起口渴、呼吸不適、發熱和昏厥等病。 對於如此火力過大者,應以沉重、油膩、澀味、易熟、寒涼、穩固等飲食來平息,如同以水滅火一般。 即便食物未消化也要反覆進食,因為不進食則內火無薪而損害體素致死。 對於火力過大的人,應食用芝麻、豌豆等製成的薩熱湯、奶湯和油脂等,以及麥湯配糖漿的湯,以及水生動物如龜等,以及水邊棲息的鵝等禽類用酥油烹製的肉,特別是靜水中柔軟的魚肉,以及充分烹煮的羊肉,這些能生火力。 若仍未平息,則飲用牛奶配松脂,或者酥油配松脂的飲品。 大量飲用麵粉、酥油和牛奶調配的飲品。 或者飲用麵粉配陸生動物肉湯和芝麻油浸泡的油脂。 或者用馬度拉草配牛奶的瀉藥。 多次服用祛除膽汁的藥物,之後食用含奶的食物。 沉重的食物、不潔的食物、引起痰增長的食物,以及食後日間睡眠都會損害胃火。 胃火過大會燒灼食物,然後依次燒盡病根、體素和生命而致死。 如是,沉重等食物本性相違。
།ཡང་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་མེ་ལས་འབྱུང་ལ། སྟོབས་ལས་ནི་སྲོག་གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་ ཅིང་མེ་དྲོད་རན་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་ཅིང་བསྲུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མེ་དྲོད་ཉམས་ན་ནི་མིའི་སྲོག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་དྲོད་ཆེ་ཆུང་དུ་སོང་ན་ནི་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་འབྱུང་ལ། མེ་དྲོད་མ་ཉམས་ན་ནི་ནད་མེད་ཅིང་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །གསོ་བའི་གནས་ལས་ཕོ་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅུ་པ་རྫོགས་སོ།། །། དེ་ནས་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ལ་ནི། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བས་ལྟེ་བའི་འོག་མན་ཆད་དུ་བསྐུ་བྱུག་བྱ་སྟེ། སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་དུགས་དང་། བླུགས པའི་དུགས་དང་བྱུག་པ་རྣམས་བྱའོ།།རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་། བ་ལ་དང་། ཨེ་རཎྜ་དང་། ནས་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། བ་སྤྲུ་བ་དང་། རྒྱ་སྲན་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་། ལྕགས་དང་། བ་སྤྲུ་བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་དང་། སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་ དང་།ཕག་ཚིལ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་ཆུ་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་ཏེ། བཏུང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཟུག་གཟེར་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གོང་གི་སྨན་དེ་རྣམས་འབྲུ་མར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་རིགས་རྣམས་དང་། སྐྱུར་དང་ སྣུམ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་བཏུང་བ་དང་།ཟས་དང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །བཏུང་བ་ནི་ཁ་རུ་ཚ་མང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་འཐུངས་ན་གཅིན་འགགས་པ་སེལ་ཏོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ལ་ནི་བསིལ་བས་ལུས་ལ་ བླུགས་པ་དང་།བྱུག་པ་དང་ལུམས་བྱའོ། །ཉེའུ་ཤིང་དང་གཟེ་མ་དང་། བ་ཏ་རི་དང་། རྒུན་འབྲུ་དང་། རྩའི་རྩ་བ་དང་། འདི་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་། ཤ་ཁ་ར་བཏབ་པ་བླུད་དོ། །བ་ཤ་ཀ་དང་། ག་གོན་དང་། ཨེར་བ་རུ་དང་། ལེ་བརྒན་རྩི་ འདི་གསུམ་གྱི་ས་བོན་དང་།གུར་ཀུམ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་གྱི་ས་བོན་དང་ཤིང་མངར་དང་། སྐྱེར་པའི་ཕྱེ་མ་དང་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་འཐུངས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ ན་རྒུན་འབྲུམ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ནས་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ལ་ནི་ཐོག་མར་དུགས་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་རྣོ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཚ་བའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ངོ་། །བཟའ་བ་ནི་ནས་ལས་བྱས་པའི་ཟན་དང་། ཁུར་བ་ལ་ སོགས་པ་རྣོ་བ་དང་།ཚ་བ་དང་། ནས་ཚིགས་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། དར་བ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ནོ། །བཏུང་བ་ནི་སུག་སྨེལ་ལམ། སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ཆང་དུ་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་བྱ་བཞད་ཀྱི་རུས་པ་དང་། གཟེ་མ་དང་། སུག་སྨེལ་དང་། ཚ་བ་ གསུམ་དང་།འདི་རྣམས་སྦྲང་རྩི་དང་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཏི་པ་ར་གའི་ས་བོན་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་དར་བ་བསྐྱོས་ཏེ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་དྷ་བ་དང་། སབ་ཏ་པརྞི་དང་། དུག་ མོ་ཡུངས་དང་།སླེ་ཏྲེས་དང་། དོང་ག་དང་། ཀེའུ་ཀ་དང་། སུག་སྨེལ་དང་། ཤེ་ཏ་ཀ་རཉྫ་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འམ་ཡང་ན་དེ་རྣམས་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་དོ།
還應當瞭解由於結合的力量,不能隨心所欲,因此人們的力量來源於火,力量產生生命,因此應當努力生起火熱並適當調節火熱而加以守護。 因此,如果火熱衰退,人的生命也會衰退,如果火熱過大或過小,就會產生各種疾病,如果火熱不衰退,就會無病長壽。 醫學論中胃病治療第十章完。 現在講解治療小便閉塞病的章節。 對於由風引起的小便閉塞病,應當用調伏風的藥物芝麻油塗抹臍下部位,進行油性燻蒸、灌注燻蒸和塗抹。 十根藥、巴拉、蓖麻、大麥、小茴香、巴布巴、豆類、棗樹、鐵、紅花巴布巴、蘇蘇根,將這些研磨成粉末,與酥油、豬油、五種鹽和水適當煎煮,用於飲用、塗抹、燻蒸等,是止痛的最佳方法。 或者將上述藥物與含油的穀物種類、酸性和大量油性物質一起飲用,以及用於食物和塗抹等,其功效與前者相同。 飲用方面,飲用加入大量巖鹽的酒可以消除小便閉塞。 對於由膽引起的小便閉塞病,應當用涼性物質灌注、塗抹和沐浴身體。 小茴香、枳實、巴達利、葡萄、草根,將這些適當煎煮後加入蜂蜜和糖。 巴夏卡、葫蘆、厄巴魯、醋栗這三種的種子,以及薑黃,將這些粉末與葡萄汁調和飲用可以消除一切小便閉塞病。 或者將葫蘆種子、甘草、醋栗的粉末與洗米水一起飲用也有效。 或者將葡萄搗碎后與水調和飲用也有效。 對於由痰引起的小便閉塞病,首先要進行燻蒸,然後服用猛烈、溫熱、灼熱的催吐藥。 食物方面,應當給予大麥製成的飯和粥等辛辣和灼熱的食物,以及大麥灰和酸奶。 飲用方面,應當給予生薑或者醋栗果任何一種與酒調和的飲品。 或者將鳥骨、枳實、生薑、三辛香,這些與蜂蜜和牛尿調和飲用。 或者將坎達卡里煎煮的汁液與蜂蜜調和服用。 或者將提帕拉樹種子細磨成粉末與酸奶調和服用。 或者將達巴、薩布達帕爾尼、芥子、白芷、冬瓜、克烏卡、生薑、舍達卡蘭加,這些煎煮的汁液與蜂蜜調和,或者用這些製成湯羹服用。
།ཡང་ན་བྱུ་རུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་ ངོ་།།ཡང་ན་ཤིང་པ་ཏ་ལའི་ཐལ་བའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་ལན་བདུན་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ཤིང་པ་ཏ་ལ་དང་། ཡ་བཀྵ་ར་དང་། པ་རི་པ་ཏྲ་དང་། ཏིལ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐལ་བ་ཆུ་དང་བསྐྱོས་པ་དང་། ཆང་དངས་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་ཤིང་ཚ་ དང་སུག་སྨེལ་དང་།སྤངས་མ་དང་། འདི་རྣམས་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མས་བཏབ་ལ་བླུད་དོ། །གོང་གི་བཏུང་བ་དང་། ལྡེ་གུའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བུ་རམ་བསྐོལ་ཏེ། ཁཎྜ་ཙམ་སྲ་བར་གྱུར་པ་བཏབ་ལ་མཉེས་ཏེ་སྦྱིན་ནོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་འགགས་ པའི་ནད་ལ་ནི་ནད་གཞི་སོ་སོའི་གསོ་བ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་རོ།།རྡེའུ་ཡུན་མི་རིང་དུ་ཆགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་སྨན་དཔྱད་དེ་རླུང་ནད་འཇོམས་པའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་སྦྱར་རོ། །རྡེའུ་ཆགས་པའི་ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཡིན་ ཏེ་འཆི་བདག་གི་གཟུགས་དང་འདྲའོ།།དེ་ཡང་རྡེའུ་ནར་མ་སོན་པ་ལ་ནི་སྨན་གྱིས་གསོའོ། །ནར་སོན་པ་ལ་ནི་མཚོན་གྱི་ལས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་རྡེའུ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བྱ་བར་འདོད་དེ། སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་དང་། བ་ སུ་ཀ་དང་།བ་སི་རི་དང་། ཨ་སྨན་ཏ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། ལྕམ་པ་དང་། ཨ་ཏི་བ་ལ་དང་། གོ་བྱེ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ཀ་ཙ་ཀ་དང་། བྲཀྵི་ད་ནི་དང་། ཤིང་ཤ་ཀའི་འབྲས་བུ་དང་། བྱ་གྲི་དང་། གུ་ཐ་དང་། གཟེམ་དང་། ནས་དང་། རྒྱ་སྲན་ དང་།རྒྱ་ཤུག་དང་། པ་ར་ན་དང་། ཀན་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་དང་། འདི་རྣམས་མར་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཨུ་ཤ་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་འཐུངས་ན། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཨེ་རཎྜ་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། གཟེམ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཕྱེ་མ་ཞོ་མངར་པོ་ལ་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་ལ་ནི་ཀུ་ཤ་དང་། ཀ་ཤ་དང་། འདམ་བུ་དང་། གུ་ཐ་དང་། ཨིང་ཀ་ཐ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་དང་། དར་བ་དང་། བི་ད་རི་དང་། བ་རི་ཧི་དང་། འབྲས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། གཟེ་མ་དང་། བ་ལུ་ཀ་དང་། བ་ཏ་ཀ་དང་། ལྕགས་ཕྱེ་དང་། ཀུ་རུ་ཏ་ཀ་དང་། བ་སྤྲུ་བ་དང་། ཤི་རི་ཤ་དང་དེ་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ག་གོན་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་ས་བོན་དང་། ཤིང་མངར་དང་། བྲག་ཞུན་དང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མས་བཏབ་སྟེ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་ལ་ནི་སྨན་བ་རུ་ནའི་སྡེ་ཚན་དང་། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་དང་། གུ་གུལ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། རུ་རྟ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། བྱེའུ་རུག་པ་དང་། དེ་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་ཡང་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཨུ་ཤ་ཀའི་སྡེ་ཚན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་མར་བླུད་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ནི་འོ་མ དང་།ཐུག་པ་དང་ཐལ་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱང་བཟའ་བཏུང་གི་ནང་དུ་སྦྱར་རོ། །རྡེའུ་ཕྱེ་མར་ཆགས་པ་ལ་པི་ཙུ་ཀ་དང་། ཨ་ཀོ་ལ་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཆུ་དྲོན་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་བུ་རམ་བཏབ་པ་འཐུངས་ན་རྡེའུ་ཕྱེ་མར་ ཆགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།
或者服用珊瑚磨成的粉末與洗米水一起服用。 或者將波羅樹灰與水調和,過濾七次後的汁液與芝麻油混合服用。 或者將波羅樹、硝石、波利巴得拉樹、芝麻等的灰燼與水調和,再與清酒一起混合,在其中加入桂皮、蓽茇、藿香這三種的粉末後服用。 在上述所有飲劑和膏藥中,都要加入熬煮成糖漿稠度的糖,揉和后服用。 對於由多種病因引起的小便閉塞病,應根據各種病因對癥治療。 對於短期形成的結石,也要根據不同病因採用相應的治療方法,如用於治療風病的軟膏灌腸等方法。 結石病是極其難以忍受的疾病,如同死神的形象一般。 對於尚未成熟的結石可用藥物治療。對於已經成熟的結石則需要手術治療。首先要了解結石形成的特徵,然後進行油療等治療程式。 取蘇蘇根、婆蘇迦、婆西利、阿斯曼塔、小茴香、羌活、阿提婆拉、戈比、布切謝爾、迦札迦、布拉克西達尼、沙迦果、比亞格利、古塔、芫荽、大麥、豆類、杜松、巴拉那、刺果等,這些與酥油適量熬煮,加入烏沙迦類的粉末服用,能迅速破除由風引起的結石。 或者取蓖麻、布利哈提、刺果、芫荽、甘蔗等的根部粉末加入甜酸奶中服用,能破除由風引起的結石。 對於由膽病引起的結石,取吉祥草、香茅草、蘆葦、古塔、英迦塔、小茴香、蘇蘇根、達爾巴草、維達利、巴利希、稻根、芫荽、巴魯迦、巴塔迦、鐵粉、古魯塔迦、巴斯布巴、合歡等煎煮的汁液與酥油一起熬煮,加入葫蘆等種子、蓮子、甘草、巖蜜等的粉末服用即有效。 對於由痰引起的結石,取巴魯那類藥、平息風病的藥如丁香等類、畢當伽、哈列努迦、安息香、訶黎勒、肉豆蔻、土茯苓、野胡蘿蔔等煎煮的汁液與酥油再次熬煮,加入烏沙迦類磨成的粉末製成的酥油服用,能迅速破除由痰引起的結石。 飲食方面,應在牛奶、湯羹和堿性藥物中加入適合各種病因的藥物。 對於形成砂狀結石,取畢祖迦、阿科拉、蓮實與溫水調和,加入糖后服用,是排出砂狀結石的最佳方法。
།ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། རྔ་མོ་དང་། བོང་བུ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་དང་། གཟེ་མ་དང་། ཏ་ལ་པ་ཏྲི་ཀ་དང་། ཨ་ཛ་མོ་དང་། ཀ་དམ་བའི་རྩ་བ་དང་། བཅའ་སྒ་འདི་རྣམས་ཆུ་དྲོན་པོའམ། ཆང་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་རྡེའུ་ཕྱེ་ མར་ཆགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།གྲིང་ཏྱ་ཀུན་ད་ཀའི་ས་བོན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡན་པར་ལུག་གི་འོ་མའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཐུངས་ན་རྡེའུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཤི་ཀྲུའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་འཐུངས་ན་རྡེའུ་གནས་ནས་སྐྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཏིལ་ དང་། པ་མརྒ་དང་། ཆུ་ཤིང་དང་། པ་ལ་ཤ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐལ་བ་ལུག་གི་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་འཐུངས་ན་ཕྱེ་མར་ཆགས་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་གཉིས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ལྕམ་པའི་རྩ་བ་བཙིར་བ་ཆང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བསྲེས་པ་འཐུངས་ན་ཕན་ཡོན་གོང་ མ་དང་འདྲའོ།།ཡང་ན་རྡེའུ་ཆགས་པའི་ཟུག་གཟེར་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ནི་ལྕམ་པའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ཨ་རུ་རའི་རུས་པ་འོ་མ་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བའམ་བ་སྤྲུ་བའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་བར་ཧྲི་ཤི་ཀའི་རྩ་བ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་ ཐོག་མར་འཐུངས་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་བཟའོ།།ལྷག་མ་ནི་གཅིན་འགགས་པའི་སྨན་གྱི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་གཟེ་མ་དང་། དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་མར་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ འཐུངས་ན་གཅིན་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ།།ཐང་ཤིང་དང་། གླ་སྒང་དང་། མུར་བ་དང་། ཤིང་མངར་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། འོ་མའམ། ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་བྱི་ཚེར་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཀ་ཀུ་ པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ།ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྒྱམ་ཚ་དང་། ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱ་གྲི་དང་གཟེ་མ་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ཕ་ནི་ཏ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་གོ་བྱེའི་སྡེ་[(]ཚེན་[,]ཚན་[)]བསྐོལ་བ་འམ། ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་བའི་ ཐུག་པ་བླུད་དོ།།ཡང་ན་བྲག་ཞུན་སྨན་བི་ར་ཏ་ཀའི་སྡེ་ཚན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐོལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆང་ལེགས་པར་སྨིན་པར་འཐུངས་ཏེ། རྟ་རྒྱུག་པའམ། ཤིང་རྟས་མྱུར་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་ཞིང་ལུས་བསྐྱོད་པས་རྡེའུ་གནས་ནས་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྡེའུ་གོང་པོར་ཆགས་པ་དང་རྡེའུ་ཕྱེ་མར་ཆགས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བི་ར་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་རླུང་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང བའི་ལས་བྱའོ།།ཁུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་ལ་ནི་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ན། ཕོ་མཚན་གྱི་ལམ་ནས་འཇམ་རྩི་བཏང་སྟེ་གནས་དག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེས་ཐོག་མར་ཁུ་བ་འཕེལ་བའི་ཆོ་ག་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། བྱིའུ་མཆིལ་པ་ དང་།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁུ་བ་ངོམས་པར་འཐུངས་ལ་བུད་མེད་འདོད་པའི་ཤས་ཆེ་བ་བསྟེན་ཅིང་ཉལ་པོ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ལ་རྡེའུ་མཚོན་གྱིས་དྲལ་ཏེ་དབྱུང་བའམ་ཡང་རྡེའུར་སྨིན་ནས་ངེས་པར་རེད་པ་ནི་དྲལ་བར་འོས་པ་ཡིན་ལ། མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་གོང་གི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།
鶴、駱駝、驢子的骨頭,以及芝麻、貝葉、母山羊、甘藍根和薑黃,這些藥材用溫水或酒調服,能破除結石成粉。 將白花菜籽研成粉末,加蜂蜜和羊奶,連服七日,能消除結石。 煮蘿蔔根,溫熱飲用,能使結石從原處移動。 芝麻、蓬草、水木、波羅樹,這些藥材的灰燼與羊尿一同服用,能消除結石塊和結石粉兩種。 或者將蕁麻根榨汁,與酒等混合飲用,功效與前者相同。 對於因結石疼痛而痛苦的病人,可將蕁麻根與牛奶調和服用。 或者將訶子核與牛奶適當煮制,或與母牛奶煮制,或者將巴西卡根與淘米水先飲用,之後食用含有牛奶的食物。 其餘用法如尿閉病的藥方一樣使用。 或者將芝麻與兩倍量的布利哈蒂等藥類適當地與酥油和牛奶煮制飲用,能治癒一切小便疾病。 桂皮、甘松、沒藥、甘草、訶子與牛奶或水調服,對一切尿閉病都有效。 或者飲用煮制的蒺藜湯,或煮制的卡庫巴湯,或者將三果研成粉末與巖鹽、溫水調服。 或者將鳥刀草和芝麻煮成湯,稱為帕尼塔,給病人服用。 或者煮制五味子類,或與家雞肉湯調和的湯劑給病人服用。 或者給予反覆煮制的石蜜藥毗拉塔卡類。 或者飲用充分發酵的酒,然後騎馬奔跑或乘車快速行駛,通過身體運動使結石從原處移動。 對於結成塊狀的結石和結成粉末的結石,在一切情況下都要將毗拉塔卡等藥類用於飲食。 爲了瀉下,應使用風病章節中所說的白芥子油,特別要進行溫和的灌腸治療。 對於精液所致的結石,如果病人體力充足,應從陰莖處進行溫和的導引治療以清潔病處。 此外,此人首先應進行增加精液的療法,食用家雞肉、豌豆、麻雀等的肉和湯直到飽足,與性慾強的女子同居交合即可痊癒。 對於結石,應用刀具切開取出,或者結石成熟后確實找到時適合切開,未成熟時則應用上述藥物治療。
། དེ་ལ་རྡེའུ་འབྱིན་པ་དང་དཔྱད་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཆེ་སྟེ། སོས་ཤི་བསྡོ་བར་དམ་བཅའ་དགོས་པ་ཡིན་པས་སྨན་པས་ས་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཡན་ལག་བགྱི་བར་ཐག་བཅད་དེ་དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་པས་མཚོན་ལེགས་པར་བྱས་ནས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་ལས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་གསོ་བའི་དཔྱད་མ་བྱས་ན་ནི་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་ལ། བྱས་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་ཤིང་འཚོ་བ་ཡང་སྲིད་པས་ཤིན་ཏུ་བག་དང་བཅས་པར་དཔྱད་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །དཔྱད་རྩོམ་པའི་སྨན་པ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གསོ་བའི་ལས མང་པོ་གྲུབ་པས་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྡེའུ་འབྱིན་པར་འདོད་པས་ཐོག་མ་ནས་ནད་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གས་ལུས་དག་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་རྡེའུ་གསལ་པོར་མངོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཅུང་ཞིག་སྦྱར་ཏེ་རིད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་ཅུང་ཞིག་ རྔུལ་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ།།དེ་ནས་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་ཞིང་རང་གི་ལུས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་དག་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་ནས་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་རྡེའུ་འབྱིན་ཁར་ཆང་བཟང་པོ་མང་དུ་བླུད་ལ། རྟའམ་ཤིང་རྟ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་དྲག་ཏུ་རྒྱུགས་ན་གནས་སྔ་མ་ ལས་རྡེའུ་འོག་ཏུ་རང་འབབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཐབས་དེས་རྡེའུ་འོག་ཏུ་མ་འཕོས་ན་བཙིར་བ་ལ་སོགས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་བྱའོ། །དེ་ནས་ནད་པ་ལ་ཟན་ཅུང་ཟད་བྱིན་ལ་ནད་པ་སྤང་ལེབ་ཀྱི་ཁྲི་པུས་མོ་ཙམ་མཐོ་བའི་སྟེང་དུ་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་འཇམ་རྩི་བཏིང་བ་ལ་ མི་ཅིག་རྒྱབ་ནས་རྟེན་ཐབས་སུ་འདུག་ལ།།དེའི་པང་པར་ནད་པ་བཞག་སྟེ་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རོ་སྟོད་ཅུང་ཟད་བསྟོད་ལ་པུས་མོ་གཉིས་བཀུག་སྟེ་སྒྱིད་ཁུང་གཉིས་ནས་རས་ཀྱིས་བྲངས་ལ་ལག་ངར་གཉིས་དང་བཅས་པ་མི་འགུལ་བར་དམ་དུ་རྐེད་པར་བཅིང་ངོ་། །དེ་ནས་ཉེ་འཁོར་ན་ འདུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ནས་ལྟེ་བ་མན་ཆད་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ཏེ། ལྷོ་བ་གཡོན་ལོགས་ནས། མར་ལ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་མཐར་ཆགས་སུ་ཕུལ་ཐབས་ཀྱིས་བཙིར་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་རྡེའུ་འོག་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ན་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཛུབ་མོ་དང་གུང་མོ་གཉིས་སེན་མོ་བྲེགས་ ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ནས་བཤང་བའི་ལམ་ནས་བཅུག་སྟེ།ནམ་རྡེའུ་ལ་རེག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཤང་བའི་སྒོ་དང་། འབྲས་བུའི་མཚམས་ཀྱི་སྲུབས་བྲེང་བྲེང་པོར་སྟོབས་ཀྱིས་ཕུལ་ཏེ་དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་གཞུང་མཐོན་པོར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བཙིར་ ཞིང་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྱང་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དགུག་སྟེ་ཚན་གྱིས་ཕུལ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་མཐོ་བར་གྱུར་པ་དང་། དབུས་བྲེང་བྲེང་པོའི་སྲུབས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་མེ་ཚོན་མི་གདབ་པར་གཡས་གཡོན་གང་མཐོ་བའི་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲུབས་ཀྱི་མཆན་དུ་ཟབས་སུ་ནས་གང་ཙམ་ལ་རྨ་ཁའི་ཆེ་ ཆུང་ནི་རྡོའི་ཤོང་ཚད་ཀྱི་རྨ་དྲལ་ལ་རྡེའུ་ཆེ་ཆུང་ཅི་ཡོད་པ་མ་ལུས་པར་དབྱུང་ངོ་།།ཅི་སྟེ་ལག་པས་རྡེའུ་མཐོན་ན་ལྕགས་ཀྱུ་མི་རྣོ་བས་ཕྱིར་དྲངས་ཏེ་མ་ལུས་པར་དབྱུང་ངོ་། །བུད་མེད་ཀྱི་རྡེའུ་ཆགས་པ་ལ་ནི་ཆུ་སོའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ངོས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ མངལ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདུག་པས་མཛུབ་མོ་དང་གུང་མོ་གཉིས་གོང་མ་བཞིན་དུ་བཅུག་སྟེ་གང་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པ་མྱང་ནས་གཡས་གཡོན་གང་ན་ཡོད་ན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ལ་དྲལ་ལོ།།ཆོ་ག་གཞན་ནི་སྐྱེས་པ་དང་འདྲའོ། །གཞན་དུ་ལོག་པར་དྲལ་ ན་ནི་རྨ་ཁ་ལས་རྟག་ཏུ་གཅིན་འཛག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།
對於取石和這個大手術是非常危險的,必須立下誓言要治癒病人,醫生要決定為地主國王進行醫療手術,之後醫生要準備好手術器械,仔細觀察后開始手術。 如果不進行治療手術就一定會死亡,如果進行手術則帶有疑慮但也可能存活,因此要非常謹慎地進行手術。 進行手術的醫生本人也要精通醫療典籍,並且完成過很多醫療實踐才可以進行。 想要取石者首先要用油脂療法使病人身體清凈,然後爲了使結石明顯顯現,要使身體稍微收縮變瘦,之後用油塗抹身體,進行些許出汗療法。 然後爲了吉祥順利和保護自身,應當進行吉祥儀式。 然後爲了增加勇氣,在取石之前先讓病人飲用大量好酒,讓其騎馬或乘車快速奔跑,這樣結石就會從原處自然下移。 如果用這個方法結石沒有下移,就要進行按壓等下文所述的療法。 然後給病人一些食物,讓病人坐在膝蓋高的木板椅上,上面鋪著墊子等柔軟物,讓一個人在後面作為支撐。 讓病人坐在其懷中,上身稍微抬起至臍部以上,彎曲雙膝,用布帶從腘窩處拉住,連同兩個前臂一起緊緊綁在腰部使其不能動。 然後周圍的人要鼓勵病人。 然後塗抹臍部以下部位,從左腹部用拳頭依次向下推壓,直到結石下移。 當結石下移后,將左手的食指和中指剪去指甲,塗上芝麻油從大便道插入,當觸及結石時,從外部的大便門和會陰部的縫隙用力推,用兩根手指擠壓直到上升到較高處,從外部也用拳頭拉拽,用力推進。 然後當升高后,在中間突起的縫隙中間不要下刀,而是在左右兩側較高一側的縫隙腋下大約一麥粒深度,開一個能容納結石大小的傷口,將不論大小的結石全部取出。 如果用手能觸及結石,就用不鋒利的鐵鉤拉出,要全部取出。 對於女性的結石,是在尿道左右任何一側。 由於結石依附在子宮,要像前面一樣插入食指和中指,觸控確定在哪一側,不論在左右哪邊都要在那一側切開。 其他步驟與男性相同。 如果切錯位置,就會造成傷口經常漏尿的後遺癥。
།སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་བཙིར་དྲགས་ན་ལྒང་པ་ཞར་ནས་རྟག་ཏུ་གཅིན་འཛག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ་དེ་བས་ན་སྐྱེས་པའི་ཆུ་སོར་རྡེའུ་ཕྱིན་ཁར་དལ་གྱིས་ཕུལ་ལ་མཉེའོ། །ལན་ཅིག་དྲལ་ནས་རྡེའུ་ཕྱིར་བྱུང་ན་ནི་ལེགས་པའི་ མཚན་མ་ཡིན་ནོ།།ལན་ཅིག་དྲལ་བས་རྡེའུ་མ་ཐོན་ན་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡང་མི་བསྣན་ནོ། །དེ་ལྟར་དྲལ་མ་ཐག་ཏུ་མཚོན་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ། རྡེའུ་ཡང་ཏིང་ཐོགས་ལ་ཕྱུང་མ་ཐག་ཏུ་སྣོད་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀང་བའི་ནང་དུ་རོ་སྨད་བཅུག་ལ་དུགས་བྱས་ན་ཁྲག་ངན་ཕྱིར་བྱུང་ཞིང་ནད་ ཉུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།རྨ་ཁ་ཆུ་མི་ཤོར་བར་བསྲུང་ངོ་། །དེ་ནས་རྨ་ཁའི་ནང་ན་ཁྲག་ངན་ཡོད་ན་བཙིར་ལ་དབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡང་ནང་དུ་རྡེའུའི་དུམ་བུ་ཁྲག་ངན་ལུས་སུ་དོགས་ན་ཤིང་འོ་མ་ཅན་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ལ་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལྒང་པའི་ནང་དུ་ བཅུག་ལ་ཕོ་མཚན་གྱི་བུ་གའམ་རྨ་གང་ཡང་རུང་བ་ནས་འཇམ་རྩིའི་ཐབས་སུ་བཏང་ན་རྡེའུའི་དུམ་བུ་དང་ཁྲག་ངན་ཐམས་ཅད་འབྱིན་ཏེ།གཅིན་གྱི་གནས་དག་པར་གྱུར་པ་ལ་གཅིན་ཡང་ལེགས་པར་འབྱུང་ངོ་། །གོང་དུ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྨན་པ་རྣམས་འདི་ལྔ་ལ་འདོགས། ནྱ་གྲོ་ དྷ་དང་།ུ་དུམ་ཝཱ་ར་དང་། ཨ་ཤྭདྠ་དང་། ཀ་པིད་ཏ་དང་། པླག་ཤ་སྟེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཆ་སྙོམས་ལ་རྨ་ཁར་བསྐུའོ། །གཅིན་གྱི་གནས་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུ་རམ་ཡོག་ཚད་དུ་བཟའོ། །ཁ་ཟས་ནི་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་དུས་ གཉིས་སུ་ཁྲུས་དང་བཀྲུ་སྨན་དང་།གཟེ་མ་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་གཞི་བླངས་པའི་འབྲས་ཐུག་དྲོ་འཇམ་ཙམ་མར་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ནས་ཉི་མ་བཅུ་པའི་བར་དུ་འབྲས་ཆན་ཉུང་ཤས་མར་དང་འོ་མ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཤིང་ཐོག་ སྐྱུར་པོ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐམ་ན་གནས་པའི་རི་དགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་དང་འབྲས་ཆན་ཆུང་ངུ་ཟའོ།།དེ་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྐྱེད་དོ། །ཤིང་འོ་མ་ཅན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ཇི་སྲིད་སོས་ཀྱི་བར་དུ་རྨ་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །ཡང་རྨའི་ཐན་ཀོར་དུ་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་། བཙོད་དང་། ཤིང་མངར་དང་། སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་བཀྲུའོ། །ཡང་ན་སྨན་གོང་མའི་ནང་དུ་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པ་བསྣན་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ལ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བས་རྨ་ལ་བསྐུའོ། །གཞན་ཡང་གོང་མིའི་སྦྱོར་བའི་སྨན གྱི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་རྨ་ལ་དུགས་བྱའོ།།ཡང་ན་སྨན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་གཅིན་གྱི་རྒྱུན་སྲང་ཀུན་ཏུ་ཡང་དུགས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་གཅིན་རྨ་ལས་འབྱུང་ཞིང་ཕོ་མཚན་ནས་མི་འབྱུང་ན། མདོའི་གནས་སུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ དུ་རྨ་མེས་བསྲེགས་ན་རྨ་འདྲུབ་པའི་རིགས་སོ།།ཡང་ན་མངར་བའི་སྨན་སྣ་ཚོགས་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་ལྒང་པའི་ནང་དུ་བླུགས་ཏེ་སྦུ་གུ་ཕྲ་མོ་དང་ཕོ་མཚན་གྱི་བུ་ག་ནས་ཡར་འཇམ་རྩིའི་ཐབས་སུ་བཏང་ན་གཅིན་བདེ་བར་འབྱུང་ཞིང་མཁྲིས་པ་ཡང་སེལ་ཏོ། །རྨ་འདྲུ་བ་ ནས་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྲུང་བ་ནི་རི་དང་ཤིང་ལ་མི་འཛེག་།རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་མི་ཞོན་ཉལ་པོ་སྤང་ཆུ་ལ་མི་རྐྱལ་མཚོན་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བའི་གནས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རླིག་པ་དང་། གཅིན་དང་། ཁུ་བ་འབབ་པའི་གནས་དང་། ལྒང་པ་དང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་བའི་སྒོའི མཚམས་ཀྱི་སྲུབས་དང་ཕོ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་དང་།མོ་མཚན་གྱི་ཁ་དང་། འདི་དག་ནི་གནད་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་ཡིན་པས་མཚོན་མི་གདབ་བོ།
對於男子,如果擠壓過重,膀胱受損會導致經常漏尿的毛病,因此,應當將石子緩慢地推入男子的尿道並按摩。 如果一次推動后石子排出,這是好的徵兆。 如果一次推動后石子未排出,這是不好的,不要再繼續推動。 這樣推動后立即取出手術刀,將石子也用鉗子取出,取出后立即將下體放入裝有溫水的容器中進行熱敷,這樣可以排出惡血,病情也會減輕。 要防止傷口漏水。然後如果傷口內有惡血,要擠壓排出。 這樣做之後,如果懷疑體內還殘留有石子碎片和惡血,就將含乳汁的樹木搗碎,用其煮水后的汁液注入膀胱,從陰莖孔或任何傷口處緩緩灌注,這樣可以排出所有石子碎片和惡血。當尿道清潔后,小便也會順暢排出。 上文提到的含乳汁的樹木,醫生們指這五種:尼拘律樹、烏曇婆羅樹、畢波羅樹、木蘋果樹和波羅叉樹,認為就是這五種。 然後用等量的酥油和蜂蜜塗抹傷口。 爲了清潔尿道,要食用適量的糖。 飲食方面,在前三天的早晚兩次,要服用沐浴藥、瀉藥和蓽茇等煮成的湯汁調製的稀粥,溫熱適中並加入酥油。 之後到第十天為止,給予少量米飯,加入酥油和牛奶。 此後可食用酸性水果如醋栗等,以及乾燥地帶的野獸肉湯和少量米飯。 然後逐漸增加食物量。 用含乳樹木煮成的湯液清洗傷口,直到痊癒為止。 另外,在傷口周圍塗抹白蓮、茜草、甘草、白芨等研磨成粉末用水調製成的糊狀物。 或者在上述藥物中加入薑黃和酸棗,研成粉末後與芝麻油調和塗抹傷口。 此外,將上述配方的藥物與蜂蜜調和,在十天內對傷口進行熱敷。 或者用同樣的藥物在七天內對整個尿道進行熱敷。 如此治療后,如果尿液仍從傷口流出而不從陰莖排出,就應按照醫典所說的那樣用火燒灼傷口,這樣傷口就會癒合。 或者將各種甘味藥物與蜂蜜調和的汁液注入膀胱,用細管從陰莖孔向上緩緩灌注,這樣小便會順暢排出,膽病也會消除。 從傷口癒合起到一年內的護理:不要攀爬山嶽和樹木,不要騎馬、大象和車,要戒除房事,不要游泳,有八處不能用手術刀的部位:睪丸、尿道、精液通道、膀胱、陰莖、大小便道之間的縫隙、陰莖頭部和陰道口,這些是八個要害部位,不能用手術刀。
།གཅིན་འགགས་པའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་གཅིན་སྙི་བ་ཟ་གུའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་ བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་གཅིན་ནད་ཡོད་པའི་ནད་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཐོག་མར་ཡུངས་ཀར་དང་། ནིམ་པ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། བ་རུ་ར་དང་། ཀ་རཉྫ་དང་། འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བའི་མར་གྱི་ནང་དུ་གཟེ་མ་བཏབ་པ་བསྐོལ་ཏེ་མར་འབའ་ཞིག་ལུས་པས་སྣུམ་ ཆོས་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་།།དེའི་འོག་ཏུ་བྱེའུ་རུག་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་གླ་སྒང་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། དོང་གྲ་གསུམ་བཏགས་པའི་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་ནི་རུ་ཧ་གཏང་ངོ་།།དེ་ལྟར་དག་པར་བྱས་ནས་སྲོག་ཆགས་ཐང་ལ་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་དང་ཐུག་པར་བྱས་པ་བླུད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐུག་པ་མ་བླུད་ན་ནི་གཅིན་འགགས་པ་དང་། སྐྲན་དང་ཁམས་ཟད་པ་དང་། ཆུ་སོ་གཟེར་བའི་ ནད་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལ་ནི་གོང་གི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་གཅིན་འགགས་པ་དང་། ཁམས་ཟད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། བསྲུང་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ། གཅིན་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོ་ག་དེ་ལྟར་བྱའོ། །སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཡུང་བའི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ སྦྱིན་ནོ།།ཡང་ན་སྐྱེར་པ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། གླ་སྒང་འདི་རྣམས་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་ན་གཅིན་ནད་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སྐྱེར་པ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་པ་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། གླ་སྒང་དང་། ཀད་པ་ལ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ འམ།ཡང་ན་པ་ཐ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཨ་རྫུན་དང་། བྱི་ཚེར་བ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་འམ། ཡང་ན་སེང་ལྡེང་དང་། སྐྱེར་པ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་ན་ བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་སེལ་ཏོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་ལ་ནི་པུ་ཤེལ་ཙི་དང་། སེང་ཕྲོམ་དང་། ཨ་རྫུ་ན་དང་། ཙནྡན་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་པ་ཏོ་ལ་དང་། ནིམ་པ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། སླེ་ཏྲེས་དང་འདི་རྣམས་ ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་དང་།ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་དང་། བ་ལ་ཀ་དང་། སྐྱེར་པ་དང་། ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་དང་འདི་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ་སྦྱོར་བ་དེ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་གཅིན་ནད་ལ་རང་གི་སྨན་གང་ཡིན་ པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ།ཡང་ན་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་ནས་དང་གྲོ་སྦངས་པ་ལས་ཟས་ལ་སོགས་པ་གཡོས་སུ་བྱས་པ་བཟའོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་དང་སྦྱར་བ་བཟའོ། །གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་ནི་རྟ་དང་བ་ལང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནས་བྱིན་ཏེ། དེའི་ལྕི་བ་ལས་ བྱུང་བའི་ནས་ལས་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་སྣུམ་ཁུར་དང་ཕྱེ་དང་ཟན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་འོད་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲུ་ལས་གོང་མ་ལྟར་གཡོས་སུ་བྱས་ཏེ་ཟོས་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཅི་ཙེ་དང་། བྲའོ་དང་། སྲན་མུད་ག་ལ་སོགས་པའི་གང་བུ་ལས་ སྐྱེས་པའི་འབྲུ་དང་འབྲས་རྙིང་པ་དང་།འདི་རྣམས་ལས་གཡོས་སུ་བྱས་པ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ།
小便閉塞病治療第十一章終。 下面講解小便稀薄糖尿病治療章節。 對於有小便病的病人,如果體力充沛,首先用白芥子、楝樹、小茴香、訶子、刺槐等任何一種藥材放入酥油中熬煮,直至只剩酥油,進行油療,之後再服用催吐藥和瀉藥。 之後用苦蕎麥類煎煮的湯劑中加入甘松、丁香、獨活三味藥研磨後製成灌腸劑進行灌腸。或者用對膽病有效的藥材煎煮的湯劑中加入榕樹類粉末製成的灌腸劑進行灌腸。 如此清凈后,用陸生動物肉湯熬製成羹湯服用。如果不服用羹湯,會引起小便閉塞、瘤、精氣耗竭、尿道疼痛等病癥。對此應當用上述羹湯等配方來平息小便閉塞和精氣耗竭,並進行防護,所有小便病都應當如此治療。 用訶子煎煮的湯劑中加入薑黃粉和蜂蜜服用。或者用醋栗、丁香、三果(訶子、毗黎勒、余甘子)、甘松等用水煎煮成湯,待冷卻後加入蜂蜜服用可以治療小便病。 或者用蓬子、三果、醋栗、芥子皮等煎煮的湯劑中加入蜂蜜服用有效。或者用白苦蕎麥湯加蜂蜜調配,或者用訶子湯加蜂蜜調配服用有效。 或者用升麻、訶子、甘松、迦皮拉等的湯劑,或者用巴塔、畢達迦、阿爾準、刺蒺藜等的湯劑,或者用紫檀、醋栗、畢達迦等煎煮的湯劑,這三種藥方中任選其一加入蜂蜜服用可以治療痰癥引起的小便病。 對於膽病引起的小便病,用補舍支、升麻、阿爾準、檀香等煎煮,或者用波托拉、楝樹、訶子、白苦蕎麥等一起煎煮,或者用升麻、巴拉迦、醋栗、達塔迦花等煎煮的湯劑,這三種配方中任選其一加入蜂蜜服用有效。 對於膽病和痰癥引起的小便病,用各自對應的藥材煎煮的湯劑,或者在尿中用大麥和小麥製作食物等食用。對於風引起的病癥則食用油性食物。 對於糖尿病,可以先給馬或牛餵食大麥,用其糞便中的大麥製作油炒食品、麵粉和糊狀食物等食用有效。或者用甘蔗生長的穀物按照上述方法烹飪食用有效。 或者用稗子、豌豆、綠豆等豆莢中生長的穀物和陳年大米等製作食物服用有效。
།ཡང་ན་ཏིལ་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་[(]ཆིགས་[,]ཚིགས་[)]མ་སྐྱུར་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ཁ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །བཏུང་བ་ནི་ཀ་པིད་ཏ་དང་ཤིང་ཏིན་དུ་དང་། འཛམ་བུ་ དང་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་སྐྱུར་པོ་རྒུན་ཆུས་དམར་པོར་བསྒྱུར་བ་བཏུང་ངོ་།།ཚོད་མ་ནི་ཁུ་བའི་བག་པ་ཏོ་ལ་དང་། སཔྟ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །བཟའ་བ་ནི་ལ་དུ་དང་ཕྱེ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་སྐོམ་བག་བཟའོ། །སྲོག་ ཆགས་ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐུར་མ་བསྲེགས་ཏེ་ཆུ་སེར་བསྐམས་པའི་ཤ་བཟའོ།།འོག་ནས་སྨོས་པའི་ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འདིར་སྦྱར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒུན་ཆང་དང་ཨ་རིཥྚ་དང་། ཨ་ས་བའི་ཆང་དང་། འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆང་རྙིང་པ་དང་དྲོ་ བའི་བཏུང་བ་སྦྱིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ས་ནའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཆུའམ་རྩཝ་དཱུར་བ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུའམ་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བཏུང་བར་སྦྱིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཆུའི་ནང་དུ་ནས་ནུབ་གཅིག་སྤངས་ལ་ཉིན་གཅིག་བསྐོལ་ཏེ། ལེགས་པར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་ དང་བཅས་པར་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ།།ཤིང་སཱ་ལ་དང་། ལོ་མ་བདུན་པ་དང་། ཀམ་པི་ལྱ་དང་། བྲིག་ཤྐ་དང་། བ་རུ་ར་དང་། ཀ་པིད་ཏ་དང་། རོ་ཧི་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་འམ། ཡང་ ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བར་སྨན་གོང་མའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་སེལ་ཏོ།།གཟེ་མ་དང་། སྐྱེར་པ་དང་། སེང་ཕྲོམ་དང་། ཀད་པ་ལ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཨརྫུ་ན་དང་། ཤུག་པ་དང་། ཨསྨན་ཏ་ཀ་དང་། ནིམ་པ་ དང་།ཙནྡན་དང་། ཨ་ཀ་རུ་དང་། ཏི་མུ་ས་དང་། པ་ཏོ་ལ་དང་། ག་པུར་དང་། བཙོད་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། གོ་བྱེ་དང་འདི་རྣམས་ཏིལ་མར་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་ལ་ནི་གོང་མའི་སྨན་མར་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་དོ།།འདུས་པའི་གཅིན་ནད་ལ་ནི་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བསྲེས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་། ཟུར་པ་དཀར་པོ་དང་། དན་ཏི་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། བ་སྦྲུ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། སྣུ་ཧི་དང་། ཨར་ཀའི་རྩ་བ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། བྷུ་ཀ་དམ་པ་དང་། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་། ཀ་རཉྫའི་རྩ་བ་དང་། བ་ར་ནའི་རྩ་བ་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། མ་ནུའི་རྩ་བ་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་བཅུ་བཅུ་དང་། ནས་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་། རྒྱ་སྲན་འདི་རྣམས་སྲང་བཅུ དྲུག་བཅུ་དྲུག་དང་།ཆུ་བྲེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ནས་བཞི་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་རྣམ་གཉིས་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ནི་ཙུ་ལ་དང་། རོ་ཧི་ཏ་ཀ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཀམ་པི་ལྱ་དང་། ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། དེ་རྣམས་བཏགས་ པའི་ཕྱེ་མ་དང་།མར་བྲེ་གང་དང་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་ནི་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་བཤད་པའི་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་གཅིན་ནད་ཐམས་ཅད་དང་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོས་ཉམ་ཐག་པ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་སྐྱ་རྦབ་དང་། ཁོང་ འབྲས་དང་།སྐྲན་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྲང་པ་དང་། སྐེམ་པ་དང་། དབྱིག་དུག་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། སྐྱུགས་པ་དང་། ཚིལ་རྒྱས་པ་དང་། མཆེར་པ་ན་བ་དང་། དྲེག་དང་མཛེ་དང་། སྨྱོ་བྱེད་དང་། བརྗེད་བྱེད་ ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ།
或者,將芝麻和白芥子的碎粒與酸味調和的湯,稱為’卡拉’,飲用有益。飲品方面,可飲用阿摩勒果、天堂樹果和蒲桃果等的果汁,以葡萄酒調製成紅色的酸味飲料。 蔬菜湯應以苦瓜和七葉樹等的汁液為主。食物方面,應食用拉都(一種甜點)、麵粉、蜂蜜,以及含有三果的飲料糕點。應食用陸生動物烤制並曬乾黃水的肉。下文所述的鐵製配方也可在此使用。 之後,應給予葡萄酒、阿里施塔酒、阿薩瓦酒等這些充分發酵的陳年酒和溫熱飲品。同樣,也可給予阿薩那類煮水,或杜爾瓦草煮水,或蜂蜜水飲用。 將三果煮水,在其中浸泡大麥一夜,煮一天,將充分研磨的粉末與蜂蜜和糖調和后服用。 將娑羅樹、七葉樹、甘比拉、毗利迦、訶子、阿摩勒果、羅希等這些花朵研成粉末,與蜂蜜一同食用;或者在余甘子汁中加入上述藥粉飲用,可治療痰和膽引起的尿病。 將孜馬、醋栗、升麻、迦達帕拉、白芷、阿朱那、杜松、阿斯曼塔卡、楝樹、檀香、沉香、提木薩、苦瓜、龍腦香、紅花、白洋蔥、戈比耶等這些與芝麻油適當煎煮后飲用,對風和痰引起的尿病有益。 對於膽引起的尿病,則服用上述藥物與酥油煎煮的製劑。對於三病綜合的尿病,則服用酥油和芝麻油混合煎煮的製劑。 或者,取十根藥、白足烏、但提、甘松、兩種婆蘇迦、牛奶菜、阿爾卡根、訶子、布卡丹帕、貝樹果、卡蘭加根、瓦拉那根、胡椒根、曼努根各十兩,大麥、酸棗、豆類各十六兩,與二十四升水適當煎煮至剩四分之一。 在其中加入兩種胡椒、夷莫、尼楚拉、羅希塔卡、土密、畢達嘎、甘比拉、嘎布拉根等研磨的粉末,與一升酥油再次適當煎煮至只剩酥油,這就是湯拉巴爾所說的酥油。適量飲用此酥油,可戰勝一切尿病和細小瘡疾的折磨。 特別是可以戰勝癆病、腹痛、腫瘤、痔瘡、浮腫、消瘦、金屬中毒、淋巴腫大、咳嗽、呼吸困難、嘔吐、肥胖、脾臟疼痛、癬、麻風、精神錯亂和健忘等疾病。
།ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་དང་། མུར་བ་དང་། ཟུར་པ་དཀར་པོ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། རྒྱ་སྤོས་དང་། ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་དང་། སླ་བ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། རུ་རྟ་དང་། ཀྲ་མུ་ཀྲ་དང་། པྲི་ཡང་ཀུ་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་ དང་།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བི་ཤ་རྣམ་གཉིས་དང་། དྲི་རྣམ་བཞི་དང་། ཏིག་ཏ་དང་། པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། མ་ནུ་དང་། པ་ཐ་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། དབྱི་མོ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སྨན་འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་སུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ གཉིས་དང་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་།ཚིགས་མ་བོར་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་བཅུག་ལ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་སྣོད་སྣུམ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་བཞག་པ་ནི་སེང་ཕྲོམ་གྱི་ཨ་ས་བའི་ཆང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་གཅིན་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། མཛེ་དང་ཡི་ ག་འཆུས་པ་དང་།སྲིན་བུའི་ནད་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། ཕོ་བའི་ནད་དང་། ཚིལ་རྒྱས་པའི་ནད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པ་གོང་མའི་སྨན་སྲང་ཉི་ཤུ་ཆུ་སྲང་བཞི་སྟོང་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། བཞི་ཆ་སྲང་སྟོང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལུས་པའི་ནང་དུ་བུ་ རམ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་དང་།སྦྲང་རྩི་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཅུག་སྟེ་རྫ་མ་སྣུམ་ཅན་སྲ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྲང་རྩིས་ནང་ངོས་བསྐུས་ལ། རྫ་མའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་སྐྱེགས་བཞུས་པས་བསྐུས་པའི་ནང་དུ་བཅུག་ ལ་སེང་ལྡེང་གི་མེ་མདག་གི་ནང་དུ་ལྕགས་སྲབ་ཅིང་རྣོ་བ་ལོ་མ་ལྟ་བུ་ལེབ་ལེབ་པོ་བྱས་ཏེ་བསྲེགས་ལ།སྨན་ཁུའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བསྲེག་ཅིང་ཡང་བཅུག་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་ཏེ། ནས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་གསུམ་མམ་བཞིར་བཞག་པ་ནི་ལྕགས་ལས་ བྱས་པའི་ཆང་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་ཕན་ཡོན་གང་མ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཅིན་ནད་ལ་ནི་སྨན་རྩུབ་པ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སླ་བས་ལུས་ཤུགས་དྲག་ཏུ་དྲིལ་ཅིང་ལུས་ཀྱི་རྩལ་དང་། ནུབ་མོ་མི་ཉལ་བ་དང་། གང་ཡང་ བད་ཀན་དང་ཚིལ་འཇོམས་པའི་བག་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ནས་ཟས་དང་།སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་ན་ཕན་ནོ། །བྲག་ཞུན་སྲང་བརྒྱ་ཨ་ས་ནའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྦངས་ཏེ་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ། ཡང་སྐམས་ཏེ་ཡང་སྦངས་ཤིང་བྲན་པ་ལན་མང་དུ་བྱས་ལ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ ལྟར་བཏུང་ཞིང་ཨ་ས་ནའི་ཁུ་བ་ལས་གཞི་བླངས་པའི་འབྲས་ཆན་དང་།སྲོག་ཆགས་ཐང་ལ་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན། གཅིན་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། གཞན་གྱིས་གཙེས་པ་ལ་ཡང་ཕན་ཏེ། འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། ལྦ་བ་དང་། ཐོར་བུ་ དང་།ཚོ་ཆེས་པ་དང་། མཛེ་ནད་དང་། མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང་། སྲིན་བུའི་ནད་དང་། རྐང་བམ་དང་། སྐྲངས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཅིན་ནད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་དྲང་སྲོང་བཙུན་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རྩ་བ་དང་། སྡོང་བུ་རྣམས་ཟས་སུ་ བཟའ་ཞིང་ལྷམ་དང་།གདུགས་སྤངས་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་འམ། ཡང་ན་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་གནས་རྐོ་བའི་ལས་བྱའོ། །ཡང་ན་བ་ལིང་གི་གཅིན་དང་། ལྕི་བ་བཟའ་ཞིང་བཏུང་ལ་བ་ལང་གཟས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ནད་ པ་རྗུད་ཅིང་རིད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཚིལ་དང་གཅིན་མི་སྐྱེད་ལ་ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་སྦྱར་བར་བྱའོ།
或者,取森普龍、木爾巴、白色祖巴、比當嘎、嘎札根、檀香、鱷魚爪、斯拉巴、毒芥子、如達、格拉木格拉、必樣古、白色冬瓜、赤特拉嘎、兩種毒藥、四種香料、苦膽、普謝澤、拉拉普、瑪奴、巴塔、胡椒根、烏摩、三果,以上這些藥材各兩佐,用五百一十二兩水煮至四分之一,不要去渣濾清后,加入兩升蜂蜜,在有油的容器中存放半月,這就是森普龍阿薩瓦酒。適量飲用可治癒小便病、痔瘡、麻風、食慾不振、蟲病、風濕、胃病和肥胖病。 或者,取森普龍等上述藥材二十兩,放入四千零九十六兩水中煮,剩餘四分之一即一千零二十四兩時,加入二百兩糖和六十四兩蜂蜜,以及研磨成粉的毒芥子類藥材,放入堅固的油製陶罐中,先用胡椒粉和蜂蜜塗抹內壁,外部塗抹熔化的紅花, 然後放入檀木炭火中,將薄而鋒利的鐵片製成葉片狀反覆燒灼,放入藥液中,如此反覆多次,最後放入谷堆中存放三到四個月,這就是鐵製酒。適量飲用,其功效超過其他任何藥物。對於小便病,應使用粗糙藥物調製的軟膏用力按摩全身,增強體力,晚上不睡覺,另外從內外兩方面採用能夠降伏痰濕和脂肪的飲食和生活方式會有幫助。 將一百兩巖蜜在阿薩那類藥材煮成的湯中浸泡,取出后晾乾,反覆多次浸泡噴灑,按照精華提取法飲用,並食用以阿薩那湯水煮成的米飯和陸地動物肉湯,可治療所有小便病患者的衰弱以及其他疾病的困擾。這是治療米珠串、瘤子、疹子、肥胖、麻風病、生殖器潰爛、蟲病、腳麻和浮腫等的最佳精華提取物。 小便病患者應像賢者仙人一樣以果實、根莖和樹幹為食,不穿鞋不打傘行走百由旬,或者挖掘水井等水源。或者飲食牛尿和牛糞,與放牧的牛一起行走。如果病人虛弱消瘦,則應使用不會產生脂肪和尿液,但能增長滋養身體的藥物和飲食。
།ཁམ་ཕོར་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་ནད་ལ་སོགས་པའི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོའི་ནད་བཅུ་འབྱུང་བའི་ནད་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་སྐྲངས་པའི་གསོ་བ་བྱ་ལ་སྨིན་པ་ལ་ནི་གསོ་བའི་ ཆོ་ག་བྱའོ།།ཐོག་མར་ནད་གཞི་བརྟགས་ཏེ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤུན་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། རའི་འོ་མ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །དང་པོ་སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ལུས་དག་པར་བྱས་ཏེ་དེ་ཡང་གཅིན་ནད་ལ་ནི་རྣོ་བ་དང་རྩུབ་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏོང་ངོ་། །ཡང་ ན་སུག་སྨེལ་གྱི་སྡེ་ཚན་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བས་རྨ་འདྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བས་ལུས་དྲིལ་བར་བྱའོ།།སྨན་ཨ་ས་ནའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཆུས་བཀྲུ་ཞིང་བླུགས་པར་བྱའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བར་སྦྱར་རོ། ། པ་ཐ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། ཤ་རང་གཤྠ་དང་། ཐལ་ཏྲེས་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། སབྟ་པརྞི་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། ཀད་པ་ལ་དང་། དོང་གྲ་དང་འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བལྡག་པ་དང་། ཡང་ན་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་གསོ་བའི་ནང་ནས་ལྕགས ཕྱེ་ཆ་དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱེ་མ་དག་འདིར་སྦྱར་རོ།།སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་གཅིན་ནད་ན་བར་གྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་འོན་ཀྱང་བྲག་ཞུན་བརྒྱའི་སྦྱོར་བ་དང་། པུ་ན་རྣའི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱ་བར་བཤད་དོ། །གསོ་བའི་གནས་ལས་གཅིན་སྙི་བ་ཟ་གུའི་ནད་གསོ་ བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འབྲས་སོ་ཅོག་མ་སྨིན་པའི་ཚེ་ན་ནི་སྐྲངས་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ལྟར་སོ་སོའི་རྟགས་དང་མཐུན་པར་གཏར་ག་བྱ་སྟེ་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །སྨིན་ཟིན་པ་ལ་ནི་དྲལ ལ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ལྟར་བྱའོ།།དེ་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ལ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་དང་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུས་རྨ་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མེ་པ་ད་རུའི་སྡེ་ཚན་དང་། ཤིང་མངར་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཏིལ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བས་རྨ་བཀྲུའོ། །ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་གང་ ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་དྲི་བི་ཙ་བཏབ་སྟེ་སྣུམ་ཆེན་པོ་བཞི་གང་ཡང་རུང་བ་བསྲེས་ཏེ་བླུད་ལ་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་ལུས་དག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་རྨ་འདྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བ་ད་རིའི་སྡེ་ཚན་དང་དུར་བྱིད་བསྲེས་པས་རྨ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པའི་རྨ་ལ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ ལས་བྱུང་བའི་འོ་མས་བཀྲུ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཤིང་མངར་དང་། ཏིལ་དང་། ཨ་རུ་ར་འདི་གསུམ་གྱིས་བསྐུའོ། །རྨ་འདྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཙོད་དང་། པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་། ཤུག་པ་དང་། པ་ཡ་སྱ་དང་། སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཤིང་མངར་ འདི་རྣམས་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ་འོ་མ་ནི་དུ་མར་ནི་ལུས་པ་བསྐུའོ།།ཡང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཤིང་དང་། ལོ་མ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཤུན་པ་དང་། མར་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ན་འདྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་དོང་གྲའི་སྡེ་ ཚན་བསྐོལ་བས་རྨ་བཀྲུའོ།།དེ་ནས་ཕྱེ་དང་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། ཤིང་ཉེ་རོང་དང་། ཏིལ་མར་དང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུའོ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྲན་དང་། དན་ད་དང་། ཤ་མ་དུར་བྱིད་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཏིལ་དང་བ་གཅིན་ དང་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་རྨ་འདྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་དུ་སྣད་པའམ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གསོ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ།
對於如同碗狀突起等疾病以及其他細小瘡皰病十種,未成熟時應當採用腫脹治療法,成熟時則應當採用治療儀軌。首先觀察病因,煮沸尼拘陀等含乳樹皮的汁液,以及山羊奶最為推薦。首先用溫和沐浴使身體清凈,對於小便病則施用猛烈粗糙的瀉藥。 或者用蘇合香類與芝麻油調配塗抹瘡口,並用冬瓜等類煎煮后擦拭身體。用無憂樹類煎煮的水清洗和灌注。將芥子類煎煮后調配成食物和飲品。 把巴塔、土密、夏朗格斯塔、蒿草、刺柏、七葉樹、芥子根、迦達帕拉、冬瓜等研磨成粉末,與蜂蜜調製成糊狀服用,或者從白癩病治療中取九份鐵粉調配使用。 對於稱為蜂蜜樣的小便病患者,人們應當完全避免,然而據說可以使用百味巖蜜配方和補那爾那配方。醫療論中小便病和痔瘡病治療品第十二章完。 現在講解第十三章內癰治療品。對於所有未成熟的癰瘡,應當按照腫脹治療儀軌,根據各自癥狀放血。對於已經成熟的,則應切開后按照瘡口治療儀軌處理。 然後對於風引起的瘡口,應當用五根藥和較多鹽煎煮的水清洗瘡口。此外,用摩訶陀羅類和甘草、鹽、芝麻一起調配清洗瘡口。或者在任何清洗藥中加入得毗札,混合任何一種四大油脂服用,沐浴后使身體清凈。 然後爲了癒合瘡口,應當用波達利類和土密混合塗抹瘡口。對於膽引起的瘡口,應當用尼拘陀等含乳樹的乳汁清洗。 然後用甘草、芝麻、訶子這三味塗抹。爲了癒合瘡口,將紅花、普舍拉則、杜松、帕雅斯雅、兩種黃色藥、三果、甘草這些與牛奶一起煎煮,待只剩牛奶時塗抹。 或者用尼拘陀類的樹木、葉子、果實、樹皮和酥油煎煮后塗抹則會癒合。對於痰引起的瘡口,應當用冬瓜類煎煮液清洗瘡口。 然後用麵粉和兩種黃色藥、木尼榮和芝麻油這些塗抹。或者用豆類、檀香、沙瑪土密、土密、白蘆薈、巖鹽、芝麻和牛尿調配塗抹則瘡口會癒合。 同樣,對於突然受傷或由血引起的癰瘡,應當如同治療膽引起的癰瘡一樣處理。
།ཁོང་འབྲས་ནང་དུ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་མར་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཨུ་ཤ་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མས་བཏབ་སྟེ་བད་ཀན་ གྱི་དུས་ལས་ཡོལ་བ་དང་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་གང་ཡང་རུང་བ་མར་དང་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་གོང་གི་སྨན་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ནད་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏང་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་གོང་གི་སྡེ་ཚན་གཉིས་ལས་ནད་གཞི་ གོང་དང་མཐུན་པ་སྦྱར་ལ་མས་གཏང་བར་བྱའོ།།དང་པོར་ནད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོས་བཏབ་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བསྐུ་བ་བྱས་སམ་བླུད་ན་ཁོང་འབྲས་མ་སྨིན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་། ཤིང་མངར་དང་། འབྲས་བུ་ གསུམ་དང་།ནིམ་པ་དང་། པུ་ཤེལ་ཙི་འདི་རྣམས་ཆ་སྙོམས་པ་དང་དྲི་བི་ཏ་དང་། པ་ཏ་ལའི་རྩ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ལྕི་བའི་བཞི་འགྱུར་དང་། སྲན་ཆུང་དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་རྣམས་ཆུ་དང་མར་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་ནས་བླུད་ན་ཁོང་འབྲས་དང་། སྐྲན་དང་། མེ་དབལ་དང་། ལུས་ཚ་བ་ དང་།དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། ས་བོན་མངས་པ་དང་། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། སློན་པ་དང་། སྙིང་ན་བ་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་དང་། མཛེ་དང་། མིག་སེར་གྱི་ནད་དང་། འདི་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཀྱི་ལྕེ་བ་སྲང་བཞི་ཆུ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་བསྐོལ་ ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་།སྐྱུར་བའི་ཁུ་བ་སྲང་བཞི་དང་། འོ་མ་སྲང་བཞི་དང་། མར་སྲང་བཞི་དང་། ཏིག་ཏ་དང་། ཏྲ་ཡན་ཏི་དང་། བྱི་ཚེར་བ་དང་། གླ་སྒང་དང་། ཏ་མ་ལ་གི་དང་། རམ་ཉེ་བ་དང་། ཛི་བན་ཏི་དང་། ཙནནྡ་དང་ཨུཏྤ་ལ་དང་། འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ ལ་གཅིག་ཏུ་བསྐོལ་ལ་མར་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་བླུད་པའམ།ཡང་ན་རྒུན་འབྲུའམ། མ་དུ་གའི་མེ་ཏོག་དང་། འབྲ་གོ་དང་། བི་ད་རི་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། པ་རུ་ཤ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་མར་དང་འོ་མ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་ གི་ཁུ་བ་དང་།སྐྱུར་པོ་དང་འདི་རྣམས་ཆ་མཉམ་སྟེ་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་ནས་བསྐོལ་ལ་མར་ལུས་པ་དང་གྲང་བའི་ནང་དུ་ཤ་ཁ་ར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་མར་གྱི་བཞི་ཆ་དང་བསྲེས་ནས་བླུད་ན་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་དང་སྦྱར་བས་གར་ སྐྲངས་པའི་སྟེང་དུ་རྡབས་རྭ་དང་།ཀུ་བ་དང་། སྲིན་བུ་པད་པ་དང་གསུམ་གྱིས་ཁྲག་དབྱུང་བའམ། ཡང་ན་གཏར་ག་འདི་བཞི་གང་ཡང་རུང་བས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་འབྲས་ཆེ་ཆུང་འདྲ་བར་སྨིན་པའི་མཚན་མ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་འབུར་བར་སྣང་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ པ་དང་འདུག་སྟེ།སྟེང་དུ་ལག་པས་རེག་ན་རབ་ཏུ་ན་ཞིང་མནན་ན་གཤོང་བར་འདུག་ལ་ལུས་ཚ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ནི་གོང་གི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་བྱུག་གོ། །དེ་ལ་འབྲས་སྨིན་པའི་མཚན་མ་མཐོང་ནས་མཚོན་གྱིས་དྲལ་ཏེ། རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཁོང་འབྲས་ནང་དུ་སྨིན་ པའི་མཚན་མ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟའོ།།ཁོང་འབྲས་སྨིན་ནས་གོང་འོག་ཏུ་མཆེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་སྨིན་ནས་མྱུར་བར་དཔྱད་མ་བྱས་པ་དང་། ཁ་ཟས་མི་མཐུན་པ་ཟོས་པའི་ཉེས་པས་རྨ་སྐྲངས་པ་མཆེད་ཅིང་འདྲུལ་བར་འགྱུར་རོ།
對於體內未成熟的腫瘤,應在煮沸的酥油中加入烏沙卡類藥粉,待痰濕時期過後服用。或者在任何瀉藥與酥油調配的藥中加入上述兩類藥粉服用。或者對於未成熟的病癥,應使用強效瀉藥和溫和灌腸劑,這也要從上述兩類藥中選擇與病癥相應的進行灌腸。 首先,根據病情,用蜂蜜和白檀香調配的食物、飲品和塗抹物,或服用,可以消除未成熟的體內腫瘤。 另外,枳實、甘草、三果(訶子、毗黎勒、余甘子)、楝樹、布謝爾孜這些藥材等量,帝維達和巴達拉根的四倍重量,以及八倍重量的小豆,用水和酥油適當煮沸後服用,可治療體內腫瘤、瘤塊、熱病、發燒、記憶力減退、精液過多、口渴、昏厥、癲癇、心痛、血膽病、麻風病和黃疸病等。 或者,取四兩枳實與三十二兩水煮至剩四分之一,加入四兩酸液、四兩牛奶、四兩酥油,以及苦蔘、特拉揚提、蒺藜、甘松、多摩羅基、染麗芭、吉萬提、檀香、青蓮,這些各二錢搗碎后一起煮沸,取剩餘的酥油服用。 或者,用葡萄或馬度迦花、無花果、毗達利、小茴香、帕盧沙、三果煮成湯劑,加入等量的酥油、牛奶、甘蔗汁、酸味劑,撒入訶子粉后煮沸,取剩餘的酥油,待冷卻後加入白糖、蜂蜜和四分之一的酥油混合服用,其功效與上述相同。 對於病情輕重,在腫脹處用角罐、拔罐、水蛭三種方法放血,或用其他四種放血方法中的任何一種放血。 關於大小腫瘤相似的成熟徵兆是:外部可見隆起,且集中在一處,用手觸控時劇痛,按壓時會凹陷,身體發熱。對此應使用上述瀉藥塗抹。 當觀察到腫瘤成熟的徵兆后,用器具切開,應說明治療傷口的方法。體內腫瘤成熟的徵兆也應如此觀察。 體內腫瘤成熟後會向上下擴散,如果成熟后未及時治療,或因食用不當食物,傷口會腫脹擴散並潰爛。
།དེ་ཡང་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གོང་འོག་ཏུ་ མི་མཆེད་པར་བྱ་བའི་ཆོ་གས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་བ་ར་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་མམ་ཡང་ན་ཤི་ཀྲུ་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་འབྲས་ཀྱི་ཐུག་པ་ལ་ཤི་ཀྲུ་དང་། སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་ནས་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་། རྒྱ་སྲན་ གྱི་ཁུ་བ་བཏུང་བ་འམ།བཟའ་བ་འམ། བཏུང་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །ཞག་བཅུ་ནས་ནི། ཀྱི་ལྕེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མར་གོང་དུ་སྨོས་པའམ། ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་དང་སྦྱར་བའི་མར་གོང་དུ་རླུང་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བླུད་ལ་སྨན་གྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་ནད་འཇིལ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཏིག་ཏའི་མར་མཛེ་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་ནོ། །སྐྲན་གྱི་བཅོས་ཐབས་ཇི་སྙེད་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཁོང་འབྲས་ལ་ཡང་ཐབས་དེས་གསོ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་གུ་གུལ་ དང་།བྲག་ཞུན་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བས་ཟས་དང་སྨན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁོང་འབྲས་ནི་སྨིན་དུ་མི་གཞུག་སྟེ། མི་སྨིན་པའི་ཆོ་ག་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་སྨིན་ན་ནི་ཤིན་དུ་ཉེན་ཆེ་སྟེ་གསོ་བར་དཀའོ། །ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་ པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།།འབྲས་ཁོང་དུ་ན་ཞིང་ཚ་བ་ལ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་གསོ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཐབས་དེ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་མར་འབྲས་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་མི་བྱ་སྟེ། རྨའི་སྐབས་ལས་འབྱུང་བའི་དཔྱད་བཞིན་བྱའོ། ། མྱུར་དུ་སྨིན་ན་ནི་ཤས་ཆེ་བ་དང་འཇམ་པའི་ཕྱིར་ཚབས་ཆེར་འདྲུལ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །རང་སྨིན་པ་དང་ནུ་སོར་གྱི་མཐའ་སྐོར་གནག་མཚམས་ཀྱི་ནང་རོལ་ཏུ་མཚོན་མི་གདབ་པར་བསྲུང་སྟེ། གཞན་ཡང་གང་ཡང་རུང་བར་མཚོན་གྱིས་དྲལ་བའི་ལས་བྱའོ། །འབྲས་དེ་ན་ཡང་རུང་མིན ཡང་རུང་།སྨིན་ཡང་རུང་མ་སྨིན་ཡང་རུང་སྟེ། རྟག་ཏུ་ནུ་མ་ལས་བཞོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཤིང་ཉེ་རོང་གི་ཕྱེ་མས་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ཡིན་ན་ནི་སྣུམ་ཤས་ཆེར་བཏབ་སྟེ་བྱིན་ལ་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་ལུས་དག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྣུམ་ནི་འདི་དག་སྟེ། ཨ་མྲའི་འབྲས་བུའི་སྨན་མར་རམ་ ཨེ་རཎྜའི་སྨན་མར་རམ་སུ་གུ་མ་དའི་སྨན་མར་རམ།མི་ཏྲ་ཀའི་སྨན་མར་རམ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མར་གང་རྙེད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་ཚོགས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ། ཆུ་དང་མར་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་ཏེ་ཆུ་དུ་མར་ལུས་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏང་བའི་ ཐབས་དུ་མས་གཏང་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པའི་ཟས་སྦྱིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤིང་མངར་གྱི་ཕྱེ་ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བས་ལུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རླུང་ལས་གྱུར་བའི་འབྲས་སྨིན་པ་ལ་ནི་རླུང་ལ་ཕན་པའི་སྨན་དང་དུགས་དང་བསྐུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། སྨིན་ནས་དྲལ་ལ་རྨ་གསོ་ བའི་ཆོ་ག་ལྟར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་དང་། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་བཞིན་བྱའོ། །སྨིན་ནས་འདྲལ་ལ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ལྟར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་བར་མ་ཆད་པར་ཁྲག་ཀྱང་དབྲིའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྐྱེར་པའི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་ སྦྱིན་ནོ།།སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་མ་གཏོགས་པ་ཕྱེ་མ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་གསོ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་འདིར་བྱའོ།
此外,應當用上下不擴散的儀軌守護十二天,即用瓦拉那等藥物煎煮的溫和湯液,或者用石蜜和蜂蜜調配,或者用粳米粥加入石蜜和蜂蜜調配,或者用大麥、棗子和豆類的湯液飲用或食用或飲用,這些都是極為推薦的。 從第十天開始,用前面提到的狗舌等藥物製成的酥油,或者用白芷配製的酥油,如前面風病章節所說的方法服用,以藥力消除疾病。 然後給予少許在麻風病章節中所說的苦膽酥油與蜂蜜調配的藥物。所有治療瘤的方法都可用於治療內痔。 另外,對於所有內痔病,都要在食物和藥物中加入沒藥和石脂二者之一。 內痔不要讓其成熟,要努力採用不成熟的儀軌。如果成熟的話就非常危險,難以治癒。所謂內痔,其本性是迅速成熟的。 對於內痔疼痛發熱的,要仔細觀察,如同治療糖尿病一樣採用這種方法治療。 對於女性乳房生痔的,不要採用成熟的儀軌,要按照傷口章節所說的外科處理方法。如果迅速成熟,因為部位重要且柔軟,會產生嚴重腐爛的過失。 自然成熟時,在乳頭周圍發黑的範圍內不要用刀,要保護好,其他任何部位都可以用刀切開。無論痔瘡是否疼痛,是否成熟,都要經常從乳房擠出。 然後用木尼容的粉末,如果是風性重的病,要多加油脂調配服用,沐浴后使身體清凈。其中油脂是指這些:芒果果實藥油,或蓖麻子藥油,或須古瑪達藥油,或密特拉迦藥油,用這些藥油中任何可得到的調配。 然後將對治風病有效的藥物群細細研磨,按方法用水和酥油煎煮,留下適量的水,用多種強力灌腸藥物的方法進行灌腸。 之後給予帶肉湯的食物。然後用甘草粉與芝麻油煎煮后塗抹身體。 對於風性成熟的痔瘡,要用對治風病的藥物、熱敷和塗抹等方法,成熟后切開,按照治療傷口的儀軌處理。 對於膽汁和血液所致的未成熟痔瘡,要按照前面所列舉的儀軌處理。成熟后切開,按照治療傷口的儀軌處理。要持續不斷地放血。 對於痰性痔瘡,要用醋栗粉與牛尿調配服用。除了服用儀軌外,其他治療痰性痔瘡的儀軌都要在這裡實行。
།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་རང་སྨིན་པའི་ཚེ་ན་ནི་དྲལ་ཏེ། སུ་མ་ནའི་མེ་ཏོག་དང་གོ་བྱེ་དང་། ཨང་གོ་ལ་ན་སཔྟ་པརྞ་དང་། པ་ཏོ་ལ་དང་། ནིམ་ པ་དང་།ཡུང་བ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། འདི་རྣམས་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་ལ་རྨ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླུད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་ནུ་མའི་ནད་ལ་ནི་བྱིའུ་རུག་པའི་སྡེ་ཚན་བཏགས་ཏེ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་ཀླད་པ་བཀྲུ་ བའི་སྨན་བཏགས་པས་དུགས་བྱས་ལ་སྨིན་པ་དང་།ནུ་སོར་གྱི་མཐའ་ནག་པོར་མཚོན་གྱིས་མི་གདབ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ནས་གཙགས་བུས་ལེགས་པར་དྲལ་ནས་རྣག་ཕྱུང་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་ནག་ཚུར་སྦྱར་བས་རྨ་བཀྲུས་ཏེ་དར་སྐུད་ཀྱིས་བཙེམ་མོ། །ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་ནུ་ མའི་རྨ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྡོང་རོས་དང་།བ་བླ་དང་། སུ་མ་ན་དང་། པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ་དང་། གོ་བྱེ་དང་། འདི་རྣམས་ཏིལ་མར་དང་དྲོ་འཇམ་ཙམ་སྦྱར་བས་རྨ་བཀྲུའོ། །ཇི་སྲིད་རྨ་མ་འདྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་དུགས་བྱའོ། །ཆུ་སོའི་གནས་སུ་འབྲས་ བྱུང་བ་ལ་ནི་རས་སྣུམ་ཅན་གྱིས་དུགས་བྱས་ལ་རས་ཀྱིས་རྐེད་པར་བཅིང་ངོ་།།དེའི་འོག་ཏུ་བཤང་བའི་སྒོ་དང་། འབྲས་བུའི་བར་སྲུབས་བྲེང་བྲེང་པོའི་འོག་ཏུ་འབྲུའི་ཁ་འདྲ་བའི་མཚོན་གྱིས་དྲལ་ཏེ། རྣག་འཛག་ཏུ་འཇུག་ལ་དམུ་རྫིང་གསོ་བའི་ཐབས་བཞིན་དུ་དབུག་པ་ དང་།སྦུ་གུའི་རྨ་བཀག་པ་རྣམས། བཅིང་བ་དང་། སྨན་གྱིས་དག་པར་བྱས་ནས་རྨ་འདྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །ཁོང་འབྲས་ལོང་ཀའམ་རྒྱུ་མ་ལ་འབྱུང་སྟེ། རླིག་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་བ་སྤྲུ་བ་སྲང་བརྒྱད་དང་། རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་། ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་དང་། ཨེ་རཎྜ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། རྩཝ་དཱུར་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། འདམ་བུ་དང་། རྩཝ་ཀུ་ཤ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་། མ་ཏ་ཀ་ལ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྲང་བཅུ་བཅུ་ཆམ ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་ཆུ་སྲོང་ཉིས་སྟོང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་།བསྐོལ་ལ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ལུས་པ་དང་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ་བཙགས་ཏེ་གྲང་བའི་ནང་དུ་བུ་རམ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་འོ་མ་བྲེ་དོ་དང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་བྲེ་དོའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། ཤིང་ མངར་དང་།ལ་ལ་ཕུད་དང་། རྒུན་འབྲུམ་དང་། དོང་གྲ་དང་། འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྐོལ་ལ། འོ་མ་དུ། མར་ལུས་པ་ནི་སུ་ཀུ་མ་རུ་ཞེས་བྱ་བའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་མར་འདི་ནི་ཚ་བ་དང་། རླུང་དང་། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྲོ་ བའི་ཚེ་ཡང་བསྲུང་མི་དགོས་པར་བཟའོ།།དེ་ཡང་གཞོན་ནུ་རྣམས་དང་། ཕྱུག་པོ་རྣམས་དང་བུད་མེད་རྣམས་དང་། སྐྱིད་དེ་བ་རྣམས་དང་། བུད་མེད་མང་པོའི་ཁྱིམ་ཐབ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དཔལ་སྐྱེད་པ་དང་། རྩོད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། རྟག་ཏུ་བསྟེན་ན་སྡུག་ཅིང་ མཛེས་པ་དང་ལུས་ཤ་སྐྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རླིག་རླུགས་དང་། ཁོང་འབྲས་དང་། སྐྲན་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། མོ་མཚན་དང་། ཕོ་མཚན་གྱི་ནང་དང་། རླུང་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་དང་། སྐྲང་པ་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། དྲེག་དང་། མཆིན་པ་ན་བ་དང་། རྟུག་སྐམ་འདི་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།
當痰引起的腫瘤自然成熟時應切開,將素馨花、牛膝、安果拉那、七葉樹、蛇瓜、楝樹、薑黃、長鬍椒、黑芥子等與芝麻油調配,用於清洗傷口是最受推崇的。 對於脂肪引起的乳房疾病,應將鳥嘴豆研磨后與牛尿調配,或者用洗腦藥研磨後進行熱敷至成熟,不要在乳頭周圍黑色部位用刀劃開,而應從外部用手術刀仔細切開,排出膿液後用蜂蜜、巖鹽和黑鹽調配清洗傷口,然後用絲線縫合。 爲了清潔由脂肪引起的乳房傷口,應將樹脂、婆羅門參、素馨花、胡椒根、牛膝等與溫和的芝麻油調配后清洗傷口。在傷口未癒合之前,要持續進行油性熱敷。 對於生長在會陰部位的腫瘤,應用油性布料熱敷,並用布帶綁在腰部。之後在肛門和睪丸之間鬆弛的部位下方,用類似穀物口形狀的刀具切開,讓膿液流出,按照治療瘺管的方法進行引流,用導管堵住傷口,包紮,用藥物清潔後進行傷口癒合的儀式。 內部腫瘤生長在結腸或腸道中,延伸至睪丸下方,應按照治療風引起的腫瘤的方法進行治療。 此外,取八兩牛奶,十種根藥、枸杞、蓖麻、小茴香、兩種杜爾瓦草、蘆葦、香茅草、甘蔗根、馬他卡拉等,每種根藥各取十兩搗碎,加入二千四百八十兩水煮沸,剩餘二百五十六兩時取出過濾,在冷卻後加入三十二兩糖、二升牛奶、二升蓖麻油,再加入胡椒根、巖鹽、甘草、葫蘆巴、葡萄乾、冬瓜等一起煮沸,直到只剩下牛奶和油。 這就是名為’蘇庫馬魯’的精華提取物,這種藥油在發熱、風病時服用,即使在行走、騎乘等活動時也無需忌口。 這種藥物特別適用於年輕人、富人、婦女、享樂者和有多位妻子的人。 它能增長福德、消除爭論,經常服用能使人美麗端莊、增長體重,同樣也能治癒睪丸下垂、內部腫瘤、腫塊、痔瘡、女陰、男根內部、風病所致的虛弱、浮腫、瘺管、垢膩、肝病、便秘等疾病,是最好的藥物。
།གཞང་ལ་ཁོང་འབྲས་འབྱུང་བ་ལ་ནི་སྣུམ་ཆོས་དང་། ཁྲུས་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོག་མར་ཞི་བར་བྱས་ལ་དེས་ཞི་བར་མ་ནུས་ན་དང་པོ་ཡང་འཇམ་རྩི་བྱས་ཏེ། རྒྱུ་ཞབས་ཀྱི་སྤུ་མཚམས གཡས་གཡོན་དུ་མཚོན་ཟླ་བ་བཀས་པ་ལྟ་བུ་བསྲེགས་པས་དབུག་ལ།རླུང་གིས་འགགས་པ་དེ་དལ་གྱིས་དབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དབུག་པའི་ཚད་ནི་སྨན་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཐེ་བོང་གི་ཚིགས་དང་པོ་ནུབ་པ་ཙམ་ཟབས་སུ་གཏང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཟབས་སུ་སྲིན་ལག་གི་ ཚིགས་དང་པོ་ནུབ་པ་ཙམ་གཏང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དྲལ་བ་ནི་དང་པོ་པགས་པ་ཕུག་ལ་མཐེ་བོང་གིས་རྨ་ཁའི་པགས་པ་བཏེག་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མཚོན་གྱི་རྩེ་མོ་དྲང་པོར་ཟབས་སུ་མི་གཏང་བར་རྩེ་མོ་ལྟེ་བ་ཕྱོགས་སུ་ཚད་བཞིན་དུ་གཏང་ངོ་། །ཡང་ན་སྨན་པ་ཁ་ཅིག་ན་ རེ་མཆིན་པའི་ཁོང་འབྲས་ལ་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་གི་ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་ཐབས་ལྟར་བྱའོ།།སྨན་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཐེ་ཆུང་དང་། སྲིན་ལག་གི་ཚིགས་དང་པོའི་ཚད་ཙམ་གཏང་ངོ་། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །། དེ་ནས་སྐྲན་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ནི་ཕྱི་ས་དང་རླུང་འགག་ཅིང་མི་བཟད་པར་ན་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྩུབ་པ་དང་གྲང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་རླུང་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་འབྲུ་མར་སྦྱར་བས་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། འཇམ་རྩི་གཏང་བ་དང་། བསྐུ་བྱུག་དང་། སྣུམ་ཆོས་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ལྟོ་སྦོ་ཞིང་ན་བ་དང་། རེངས་པ་དང་། རྟུག་པ་འགགས་པ་འདི་རྣམས་ལ་ནི་དུགས་བྱ་སྟེ། རྒྱུན་སྲང་མཉེན་པར་བྱས་ན། རླུང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་ཕན་ཏེ། རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། ། སྣུམ་ཆོས་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་། སྐྲན་ནད་སེལ་ཏོ། །སྐྲན་ནད་ལྟེ་བའི་ཁོང་དུ་བྱུང་བ་ལ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་སྣུམ་གྱི་བཏུང་བ་སྦྱར་རོ། །ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་སྐྲང་འབྱུང་བ་ལ་ནི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ཕན་ནོ། །སྐྲན་ལྟོ་བའི་ནང་དུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཉི་ག བྱའོ།།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་རླུང་གིས་ཕྱི་ས་འགགས་པ་ལ་ནི་ཉམས་སྟོབས་འཕེལ་བའི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བའི་བག་སྦྱར་རོ། །སྣུམ་གྱི་བཏུང་བ་དང་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ སྦྱར་ན།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ནི་སྨན་པས་མི་འབྱུང་བར་བསྲུང་ངོ་། །འཇམ་རྩི་ནི་རླུང་སྐྲན་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་རླུང་གི་རང་གི་གནས་སུ་ཞི་བར་བྱས་ན་དེ་མ་ཐག་སྐྲན་སེལ་ཏོ། ། དེ་བས་ན་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་འཇམ་རྩི་མས་གཏང་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་ན། རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྲན་ཡང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་ཀུན་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། རྩབ་རུ་ཚ་དང་། བལ་པོ་སེའུ་དང་། མ་ནུ་དང་། གོ་སྙོད་དང་། འུ་སུ་དང་། ཟི་ར་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། སྟར་བུ་དང་། ཡ་བཀྵ་ར་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། ཟུར་པ་དང་། ཨ་ཛ་གནྡྷ་དང་། སུག་སྨེལ་དང་། བྱེའུ་རུག་པ་དང་། འདི་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ། ཞོ་དང་། མར་དང་། ལྷན་ཅིག་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ བ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་སེལ་ཏོ།།ཁྱད་པར་དུ་ཟུག་གཟེར་དང་ལྟོ་སྦོ་བ་འཕྲོག་གོ།
對於肛門部位出現的內痔,應先用油療、沐浴、溫和灌腸等方法進行初步緩解,如果這些方法無法緩解,首先要進行溫和灌腸, 然後在肛門周圍毛髮交界處的左右兩側,用刀具做月牙形切口進行放血,要緩慢地排出被風氣阻塞的血液。 關於切口深度,有些醫生說要切到大拇指第一關節的深度。 還有些醫生說要切到無名指第一關節的深度。 切開時,首先要刺破面板,用拇指將傷口的面板掀起,然後在下面將刀尖不要直接向下刺入,而是要按照標準將刀尖朝向臍部方向。 有些醫生說,對於肝臟內痔要按照治療痰和風引起的內痔的方法來治療。 有些醫生說,要切到小指和無名指第一關節的深度。 內痔治療第十三章完。 下面講解治療瘤病的第十四章。其中風引起的瘤病是大便和風氣阻塞並且疼痛難忍,這是由粗糙和寒冷的原因引起的,對此要用風病章節中所說的油料製劑進行飲食、飲用、灌腸、塗抹和油療。 特別是對於腹脹疼痛、僵硬和大便阻塞這些癥狀要進行熱敷,使經脈變軟,這對嚴重的風病有效,能夠戰勝疾病。 油療特別能夠消除大便阻塞和瘤病。 對於臍部內部出現的瘤病,特別要配製油性飲品。 對於消化時出現腫脹的情況,溫和灌腸有效。 對於腹內出現的瘤病,要同時使用油性灌腸。 對於由風引起的瘤病,如果消化功能強而風氣阻塞大便,要配製能增強體力的飲食,以及油性和溫熱的食物。 反覆使用油性飲品、強效瀉藥和溫和灌腸,對風引起的瘤病有效。 醫生要防止痰和膽汁不要產生。 要知道灌腸是消除風瘤的最好方法,如果首先在風的原發部位平息了風,瘤病就會立即消除。 因此,反覆使用強效瀉藥和溫和灌腸,能夠平息由風、膽汁和痰引起的瘤病。 阿魏、巖鹽、三辛香、硝石、胡椒、曼陀羅、茴香、小茴香、孜然、蘿蔔、月見草、硼砂、防風、茅香、阿魏香、豆蔻、酸模,將這些搗碎,與酸奶、酥油一起適當煮沸後飲用,能夠消除風引起的瘤病。 特別能夠消除劇痛和腹脹。
།སྤ་མའི་འབྲས་བུ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཟི་ར་དང་། ཚ་བ་ལྔ་དང་། ཨ་ཛ་མོ་རྡ་དང་། གོ་སྙོད་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། འདི་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ ཏེ།མར་དང་ལྷན་ཅིག་ཞོ་དང་བསྐོལ། ཞོ་དུ་བ་དང་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ་འོ་མའི་ནང་དུ་ཡང་བསྐོལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བལ་པོ་སེའུ་དང་། ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་དང་། རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་དང་། དེ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ དང་།དམུ་རྫིང་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ན་བ་དང་། སྙིང་ན་བ་དང་། ལྟོ་བ་ན་བ་དང་། མོ་མཚན་གྱི་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། ཕོ་བའི་ནད་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། རིམས་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་། པ་ལང་ཀ་དང་། སུ་ཤ་བི་དང་། བ་སྤྲུ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། མ་ནུ་དང་། ཨེ་རཎྜ་དང་། ར་སྣ་དང་། ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། ཟུར་པ་དཀར་པོ་དང་། སླེ་ཏྲེས་དང་། སུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་གཉིས་གཉིས དང་།ནས་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་། རྒྱ་སྲན་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་དང་། དེ་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ། ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་བསྐོལ་ཏེ། བཞི་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་ཞོ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། བལ་པོ་ སེའུ་དང་། མྲ་ཏ་ཀ་དང་། མ་དུ་ལུང་ག་དང་། འདི་རྣམས་རང་གི་ཁུ་བ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཉིས་དང་། མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ནས་སོ་བའི་རྩབ་མོ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཆང་སྐྱུར་དང་། ཚྭ་དང་འདི་རྣམས་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཉིས་དང་། ག་ བྲའི་རྩ་བ་དང་།གཡེར་མ་དང་། ཤུ་དག་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ར་སྣ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། འུ་སུ་དང་། ཏི་མུས་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། སྟར་བུ་དང་། ཟི་ར་ནག་པོ་དང་། གོ་སྙོད་དང་ཤིང་ཀུན་དང་། སྤ་མའི་འབྲས་བུ་དང་། ག་བི་དང་། ཟངས་ རྩི་བ་དང་། ཤྭ་ཀ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། དན་ད་དང་། མུར་བ་དང་། ཧསྟི་པི་པི་ལིང་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། བལ་པོ་སེའུ་དང་། གཟེ་མ་དང་། རྒྱལ་མོ་ག་གོན་གྱི་ས་བོན་དང་། སྤང་སྤོས་དང་། སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་དང་། ཤུ་ཏི་དང་། ཐལ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། བྱེའུ་ རུ་ག་པ་དང་།ཐལ་ཏྲེས་དང་། ནི་ལི་ནིའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་གསུམ་དང་དེ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བས་མར་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ནི། ཞོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ནད་ཤིན་དུ་ གསོ་དཀའ་བ་ཡང་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བརྗེད་བྱེད་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། གཅིན་འགགས་པ་དང་། རླུང་ནད་རྣམས་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཚ་བ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། འུ་སུ་དང་། དབྱི་མོ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ འདི་རྣམས་མར་དང་འོ་མ་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ།
將訶子果實和三辛香和葛縷子和五辛香和阿子摩大和高良薑和辣椒,這些搗碎后與酥油和酸奶一起煮。酸奶冒煙后取出放入牛奶中再煮。同樣地,在尼泊爾胡椒和干蘿蔔和酸石榴,這三種的汁液中煮制的酥油適量飲用,能治療風引起的瘤塊和瘰疬和腹脹和脅痛和心痛和腹痛和女陰疾病和痔瘡和胃病和咳嗽和呼吸不暢和食慾不振和發熱。 或者十根藥和巴朗嘎和蘇沙維和兩種巴布瓦和曼努和蓖麻和拉納和阿輸甘陀和伽布拉根和白茅根和列得和蘇提嘎然匝,這些各二兩,以及大麥和石榴和豆和豌豆,這些各十六兩。將這些搗碎后,用五百一十二兩水煮至四分之一,加入一百二十八兩酸奶和尼泊爾胡椒和摩達嘎和瑪杜倫嘎,這些各自的汁液三十二兩,以及三十二兩酥油,和大麥浸泡液和米酒醋和鹽這些各三十二兩。 伽布拉根和酸模和白芷和胡椒根和拉納和吉德拉嘎和烏蘇和提姆和拉拉普和星布和黑葛縷子和高良薑和阿魏和訶子果實和嘎維和銅草和希瓦嘎和杜爾比和丹達和姆爾瓦和象胡椒和必栗迦和尼泊爾胡椒和結實和葫蘆種子和香附和蘇蘇根和生薑和兩種灰和比烏茹嘎巴和塔得和尼利尼果實和三種鹽,將這些磨成細粉加入煮制,直到只剩下酥油,這就是所謂的酸奶等藥用酥油。適量飲用能迅速治癒上述難以治癒的疾病。 同樣也能迅速治癒健忘和癲狂和小便閉塞和風病。或者三辛香和三果和烏蘇和烏摩和必栗迦和吉德拉嘎,這些與酥油和牛奶一起煮制飲用能治癒風引起的瘤塊。
།ཤུན་པ་བཤུས་པའི་སྒོག་སྐྱ་སྲང་བརྒྱ་དང་། རྩ་བ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཆུ་སྲང་གོང་དང་བསྐོལ་ལ་བཞི་ཆ་ལུས་པའི་ཕྱེད་དང་མཉམ་པའི་སེའུ་འབྲུའི་རང་གི་ཁུ་བ་དང་། ཆང་ དང་འབྲས་ཀྱི་རང་སྐྱུར་དང་།ཞོ་དང་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ཡང་གོང་མའི་ཁུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་མཉམ་པ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ཏི་མུས་དང་། སྟར་བུ་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་རེ་རེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ཡང་བསྐོལ་ཏེ། མར་ལུས་པ་དང་རན་པར་འཐུངས་ན་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་ལས་བྱུང་བའི་སྲང དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་མར་བླུད་དོ།དེ་ཡང་འོ་མའི་སྐྱིན་པར་ཆང་ངམ་ཆང་གི་དངས་མ་འམ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བའམ་ཞོའི་སྤྲིས་མ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་འཐུངས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་རླུང་གི་སྐྲན་ལ་བད་ཀན་སྩོགས་ཏེ། མེ་དྲོད་ ཉམས་ཤིང་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་།སྙིང་འཛག་པ་དང་། ལུས་ལྕི་བ་དང་སྙོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་ངོ་། ཟུག་གཟེར་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་དང་། རྟུག་པ་འགགས་པ་དང་། ཁོང་པ་སྣུམ་པར་ཤེས་ན་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་ཕྱེ་མ་དང་། རི་ལུ་དང་། སྨན་མར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱ་ཤུག་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། ཆུ་དྲོན་དང་། དར་བ་དང་། ཆང་དང་། རྩབས་སྐྱུར་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་གཏང་ངོ་། །ཡང་ན་ནད་པར་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཟོས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་མར་དང་བཅས་པའི་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བཏུང་བའམ། ཟས བཟའོ།།ཡང་ན་འོག་ནས་སྨོས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ། མ་དུ་ལུང་གའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ལན་མང་པོར་བྲན་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། བད་ཀན་དང་རླུང་འཇོམས་པའི་རི་ལུ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཀུན་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། ཨ་ཛ་གནྡྷ་དང་། སེའུ་ འབྲུ་དང་།ཏི་མུ་ས་དང་། འུ་སུ་དང་། པ་ཐ་དང་། པུཥྐར་མཱུ་ལ་དང་། ཟུར་པ་དཀར་པོ་དང་། སྤ་མའི་འབྲས་བུ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ཐལ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་གཉིས་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཟི་ར་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ད་ཏྲ་གི་དང་། སྟར་བུ་དང་། འདི་རྣམས་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མ་ལས་རན་པར་ཟོས་ན།སྙིང་ག་དང་། རྩིབ་ལོགས་དང་། ཆུ་སོ་དང་། མཇུག་ཏོ་དང་། མངལ་དང་འཇང་དང་། འདི་རྣམས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་། མ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། གསོ་དཀའ་བའི་སྐྲན་དང་། རླུང་ དང་གཅིན་དང་།ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་། སྐེ་འགགས་པ་དང་། སྟོད་འཛིངས་པ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། མཆེར་པ་ན་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྱིགས་བུ་དང་། རླིག་རླུགས་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལུད་པ་དང་མེའི་ དྲོད་ཉམས་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱམ་ཚ་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། ཏི་མུས་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། དོང་གྲ་དང་། འདི་རྣམས་ཡས་ཀྱི་རིམ་བཞིན་དུ་ཆ་རེ་རེ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་སྤྱི་དང་མཉམ་པའི་ཨ་རུ་ར་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་མེ་དང་ མཉམ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཏི་མུ་ས་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཟི་ར་རྣམ་གཉིས་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་འདི་རྣམས་ཆ་སྙོམས་པ་ནི། ཤིང་ཀུན་བརྒྱད་པའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཁམ་དང་པོར་མར་དང་བསྲེས་པ་ཟོས་ན་ཁོང་དྲོད་བསྐྱེད་ཅིང་རླུང་ལས་ གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ།
將剝皮的蔥頭一百兩,五大根藥各一兩,與水一百兩煮至剩四分之一,取一半量的酸豆汁,酒和米醋,酸奶,這些各取上述汁液的一半量,三辛香,三果,訶子,辣蓼,茴香,胡荽,月見草,巖鹽,甘松,這些各一兩細磨成粉,與三十二兩酥油一同熬煮,取剩餘的酥油適量飲用,是治療一切風病引起的瘤塊的最佳方法。 或者,從治療重大疾病的章節中所說的’六兩’藥酥進行服用。將其與牛奶凝乳、酒或酒精,或酸豆汁,或酸奶上層脂肪任何一種混合服用的藥酥可以治癒風引起的瘤塊。 如果風性瘤塊中有痰積聚,則會出現消化力減退,食慾不振,心悸,身體沉重和昏沉等癥狀,此時應當進行催吐。如果出現疼痛,腹脹,大便阻塞,腹部油膩感時,應當配製藥物煎煮液、粉劑、丸劑和藥酥,並與杜松、酸豆、溫水、酸奶清、酒和酸醋一起服用。 或者病人服用藥粉后,隨後飲用含有酥油的清湯,或進食。或者服用下文所述的藥粉,即在木槿花汁中多次浸潤的粉劑,以及治療痰和風的丸劑等。 或者將訶子、白芷、訶子、土茯苓、酸豆、胡荽、小茴香、巴塔、蓮花根、白芥子、欖香果、長鬍椒、兩種灰、兩種鹽、三辛香、孜然、茴香、達札格、月見草等配製成粉劑適量服用,可以治療心部、肋部、膀胱部、尾閭部、子宮部和腰部的疼痛,以及風病、痰病、消化不良引起的疾病、難治的瘤塊、風氣、小便和大便阻塞、咽喉堵塞、上焦鬱結、黃疸、食慾不振、脾病、痔瘡、呃逆、陰囊下垂、腹脹、呼吸困難、咳嗽和消化力減退等癥狀。 巖鹽、辣蓼、胡荽、胡椒、冬瓜根這些藥物按順序各增加一份,再加入與總量相等的訶子一起調配,其效果堪比火的作用。 另外,三辛香、胡荽、巖鹽、兩種孜然、訶子這些等分,稱為’八味訶子粉’,首先與酥油混合服用可以增加體內溫度並消除風引起的瘤塊。
།ཡང་ཤུ་དག་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། ལི་དོང་གྲ་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། མ་ནུ་དང་། རུ་རྟ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། དན་དའི་རྩ་བ་དང་། འདི་རྣམས་དང་པོའི་ཆ་རེ་རེས་ཀུན་ལ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྟག་ལྟ་བུའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཆུ་ དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་དཔེར་ན་སྟག་གིས་རི་དགས་ཀྱི་ཚོགས་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ།ཁོང་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་དང་། སྐྲན་དང་། དམུ་རྫིང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱམ་ཚ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་ཨ་རུ་ར་དང་། ཏི་མུ་ས་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏང་ན།བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ལྕགས་མདས་ལུས་འབིགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཁམས་སླང་གི་སྟེང་དུ་པི་ཀ་རཉྫའི་ལོ་མ་བཏིང་བ་དེའི་སྟེང་དུ་ཨིན་དྲ་བ་རུ་ནི་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། བཅའ་ སྒ་དང་།པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཕྱེ་མ་རིམ་བཞིན་དུ་བདལ་བའི་སྟེང་དུ་ལན་ཚྭ་བཏབ་ནས་དེ་ལྟ་བུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྩེགས་ནས་ཕྲུ་བ་སར་པས་དུད་པ་མ་ཤི་བར་བཀག་ལ་འོག་ནས་མེ་བཏང་སྟེ་བསྲེགས་ལ་ཚིག་པར་གྱུར་པ་དེ་བཏགས་ནས་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ ཏེ་འཐུངས་ན།སྐྲན་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། །ཤིང་ཀུན་དང་། དེའི་སུམ་འགྱུར་གྱི་རྒྱམ་ཚའི་ཕྱེ་མ་དང་། དེའི་སུམ་འགྱུར་གྱི་ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་། དེའི་སུམ་འགྱུར་གྱི་སྒོག་སྐྱའི་ཁུ་བ་དང་། དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ ལ་འཐུངས་ན་སྐྲན་དང་།དམུ་རྫིང་དང་། རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ཟུག་གཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བ་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་འདི་རྣམས་ཆང་གི་ཉིང་ཁུའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ་འཐུངས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ། །བཅའ་སྒ་ཞོ་ གཉིས་དང་།བུ་རམ་ཞོ་བཞི་དང་། ཏིལ་ནག་པོ་ཕུབ་མ་མེད་པ་སྲང་གཅིག་དང་། འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་ཟོས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་དྲོན་པོ་འཐུངས་ན། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་དང་། སྐྲན་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། མོ་མཚན་དུ་ཟུག་པ་དང་། རྟུག་ པ་འགགས་པ་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ།།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། ཨེ་རཎྜའི་མར་ཆང་གི་དངས་མ་ལས་གཏང་ངོ་། །རླུང་དང་བད་ཀན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་མཁྲིས་པ་ཆེར་སྐྱེས་ན་ནི་ཚ་བ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་བྱས་ཀྱང་ཚ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་ཁྲག་དབྲི་སྟེ་གཏར་ག་བྱའོ། །སྒོག་སྐྱ་ཤུན་པ་སྐམ་པོ་སྲང་བཞི་དང་། དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་། འོ་མ དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ།འོ་མ་ལུས་པ་དང་། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དང་། རྟུག་པ་འགགས་པ་དང་། ཞེན་པའི་རླུང་དང་། རིམས་མི་བཟད་པ་དང་། སྙིང་ནད་དང་། ཁོང་འབྲས་དང་། སྐེམ་བྱེད་དང་། འདི་རྣམས་མྱུར་དུ་ ཟློག་ཕར་བྱེད་དོ།།ཏིལ་མར་དང་། ཆང་གི་དངས་མ་དང་། བ་གཅིན་དང་། རང་སྐྱུར་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན། སྐྲན་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། ལྟོ་སྦོས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ དང་།པི་པི་ལིང་དང་མཱུ་ལ་དང་། ཨེ་རཎྜ་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། རྩབ་རུ་ཚ་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་འདི་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ཟུག་གཟེར་དང་ལྟོ་སྦོ་བ་དང་རྟུག་པ་འགགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།
若將雄黃、細辛、麗冬瓜、拉拉普、訶子、曼陀羅花、茜草、土鱉蟲、丹蔘根這些藥材各取一份,製成粉末,稱為’虎樣粉’。將此粉與溫水調服,如同猛虎摧毀野獸群一般,能夠摧毀腹內諸病、瘤塊、淋巴腫等疾病。 若將巖鹽、胡椒、訶子、提木薩這些藥材研成粉末,用溫熱水調服,能夠摧毀痰和風引起的疾病,如同鐵箭穿透身體一般。 或者在銅盤上鋪上皮卡蘭加葉子,在其上依次鋪上印度巴魯尼、烏梅、土茯苓、蓽茇、胡椒、訶子粉末,上面撒鹽,如此層層疊加,用新布阻擋煙氣,從下面點火焚燒。將燒成的灰研磨后與酸奶水調服,可治療瘤塊、淋巴腫、白癜風和痔瘡。 若將阿魏與其三倍量的巖鹽粉末,再加入三倍量的蓖麻油,以及三倍量的韭菜汁一同調服,能夠摧毀瘤塊、淋巴腫和腸痛。 或者將卡隆汁、阿魏、細辛、巖鹽這些藥材放入酒精中調服,可以祛除風引起的瘤塊。 取蓽茇二兩、糖四兩、去殼黑芝麻一兩,將這些研成粉末服用后飲用溫牛奶,可以治癒風引起的心病、瘤塊、痔瘡、女陰疼痛和便秘等疾病。 對於風引起的瘤塊,應當用蓖麻油和酒精調服。如果是風和痰相互關聯,也應當如此配製。如果是風和膽汁相互關聯,則應與牛奶一同服用。 如果風引起的瘤塊伴有嚴重的膽汁癥狀,則屬於大熱癥,應當使用含油的瀉藥。如果用了瀉藥后熱癥仍然存在,則應當放血療法。 將干韭菜皮四兩與八倍量的水和牛奶一同煮沸,待只剩牛奶時,適量飲用,可以迅速治癒風引起的瘤塊、便秘、頑固性風病、嚴重發熱、心病、腹部腫瘤和消瘦等癥。 將芝麻油、酒精、牛尿、自然發酵物、炒麥子灰這些一同調配服用,可以治療瘤塊、淋巴腫和腹脹。 或者將土茯苓、胡椒、慕拉、蓖麻、蓽茇、阿魏、巖鹽這些按方法煎煮服用,是治療疼痛、腹脹和便秘的最佳方法。
།མ་ནུ་དང་། ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་ བ་དང་།ནས་དང་། བྱི་ཚེར་བ་དང་། བ་ཤ་ཀ་དང་། འདི་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ལྟོ་སྦོ་བ་དང་། ལུས་ཚ་བའི་ནད་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་མ་ནུ་དང་། ཨེ་རཎྜ་དང་། རྩཝ་དཱུར་བ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། དེ་ རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འཐུངས་ན།ཁོང་པ་ན་བ་དང་། རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་སུ་ཟུག་པ་ལ་ཕན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། བྲག་ཞུན་དང་། པ་ཡ་སྱ་དང་། རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡང་རུང་བ་ཆུ་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་དོ། །རླུང་སྐྲན་དང་། རྟུག་པ་འགགས་ པ་ལ་ནི།ནས་ཆན་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་བྱིན་ཏེ། པི་པི་ལིང་དང་། ལ་ཕུག་སྐམ་པོའི་ཁུ་བཅུད་དང་སྦྱར་བའི་ཟས་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་ནས་ཀྱི་ཟན་འོ་མ་དྲོན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཟན་དྲོན་སྣུམ་དང་། ལན་ཚྭ་ མང་པོ་དང་ལྡན་བའི་ཟས་ཟའོ།།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། ནི་ལི་ནི་དང་། དུར་བྱིད་དང་། དན་ཏི་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། ཀ་ལི་ལྱ་ཀ་དང་། རྩལ་རུ་ཚ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། དོང་གྲ་དང་། འདི་རྣམས་མར་དང་ལྷན་ ཅིག་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་།།ཡང་ན་ནི་ལི་ནི་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ར་སྣ་དང་། བ་ལ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། པི་དང་ག་དང་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་རེ་རེ་དང་ཆུ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་བའི་ནང་དུ། མར་ བྲེ་གང་དང་།ཞོ་བྲེ་གང་དང་། སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་སྲང་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། མར་ལུས་པ་ནི་ནི་ལི་ནིའི་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་སྲང་རེ་རེ་དང་ཐུག་པ་རྐྱང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྲེས་པ་ལས་སྲང་རེ་རེ་ཟོས་ཏེ་ལེགས་པར་འཁྲུས་པ་དང་། ཤ་ཁུའི་བཟའ་བ་ བྱིན་ན།སྐྲན་དང་། མཛེ་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། སྨེ་བ་དང་། སྐྲང་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། རིམས་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། མཆེར་པ་ན་བ་དང་། སྨྱོ་བྱེད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མདོར་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་གསོ་བ་ལ་ནི། ཁྱིམ་བྱ་དང་། རྨ་བྱ་དང་། སྲེག་པ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། བྱེའུ་བྲ་དྷེ་ཀ་དང་། འདི་རྣམས་ཤ་ཁུའི་ཆེད་དུ་སྦྱར་རོ། །ཟས་སུ་ནི་འབྲས་ཞག་དྲུག་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་རོ། །བཏུང་བར་ནི་ཆང་སྦྱར་རོ། །སྣུམ་བག་ནི་མར་སྦྱར་རོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ཅན་ལ་ནི། ཟས་ཉུང་ཟད་རན་པ་དྲོ་བ་དང་སྣུམ་པ་དང་སླ བ་བཟའོ།།བཏུང་བ་ནི་ཆང་གི་ཉིང་ཁུ་དང་། འུ་སུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་པོ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ལ་ནི་ཐོག་མར་སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལས་རྒུན་འབྲུ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་བུ་རམ་བཅུག་པའམ། ཡང་ན་ཀ་པི་ལྱ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ལ་ཁྲུས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་ནམ། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་ནང་གི་བཀྲུ་སྨན་གང་ཡང་རུང་བ་གཏང་ངོ་། །རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཁྲིས་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་ཁ་བའི་སྨན་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བ་ལས་བྱུང བའི་བ་ཤ་ཀའི་སྨན་མར་སྦྱར་བའམ།ཡང་ན་རྩཝའི་རྩ་བ་ལྔ་དང་། སྦྱར་བའི་མར་རམ། ཡང་ན་འཚོ་བྱེད་སྡེ་བཅུ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཞི་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཚོ་བྱེད་སྡེ་བཅུ་དེ་ཉིད་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་འམ། ཡང་ན་ནྱ་གྲོ་དྷའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ཡང་མཁྲིས་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ།
馬努和蓖麻根莖,以及大麥、刺蒺藜、婆沙迦,這些按照正確方法煮煎后飲用,能夠消除腹脹和身體發熱的疾病。或者馬努和蓖麻、白茅根,這些的根部,以及桃仁、蓽茇,將這些煮煎后的湯汁飲用,對腹痛和脊椎疼痛有效。 對於風引起的瘤塊,用巖鹽和帕雅斯亞以及五根中的大小任何一種與水煮煎后服用。對於風瘤和大便阻塞,給予含油的大麥粥,配以胡椒和干蘿蔔汁調製的食物。或者給予大麥粥配以溫熱牛奶。或者食用綠豆和豌豆等粥,要溫熱多油並含有大量鹽分。 對於風引起的帶有污濁的瘤塊,用尼利尼、獨蒜、旃檀、訶子、迦利亞迦、巖鹽、炒麥灰、冬瓜,這些與酥油一起製成導瀉藥。或者尼利尼、三果、羅斯那、婆羅、普策謝爾、畢達迦、刺柏,這些各一兩與一百二十八兩水一起煮煎,剩餘八分之一的湯汁中,加入一升酥油、一升酸奶、一兩蘇達克希拉一起煮煎,剩餘的酥油稱為尼利尼油。 從這個油中取一兩與清湯混合,每次服用一兩,充分導瀉后,給予肉湯類食物,能夠消除瘤塊、麻風、水腫、黑痣、浮腫、白癜風、發熱、白斑、脾病和精神錯亂等。簡而言之,治療風引起的瘤病時,要用家雞、孔雀、鷓鴣、鶴、布拉德克鳥等的肉湯來調配。 食物要用六十天的陳米等來調配。飲料要用酒來調配。油脂要用酥油來調配。對於風引起的瘤病患者,要食用適量溫熱、油潤、易消化的食物。飲用酒精精華和溫熱的烏蘇煮水會有幫助。 對於膽引起的瘤病,最初是由油膩和溫熱的原因引起,對此要用葡萄和訶子煮煎,加入糖或者用迦毗羅配蜂蜜服用後進行沐浴。或者使用治療血膽的導瀉藥,或任何成熟配方中的導瀉藥。 對於由粗糙和溫熱引起的膽瘤,要配製苦味藥物,或者使用治療血膽方中的婆沙迦藥油,或者用五種根莖配製的油,或者用十種救命草煮制的任何油服用,都是平息膽引起的瘤塊的最佳方法。或者將十種救命草與牛奶一起煮煎,或者飲用尼拘陀類煮煎液,也能去除膽瘤。
།རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནམ། སྐྲན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྨན་པས་བཀྲུ་སྨན་མར་རམ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་སྦྱར་རོ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི དང་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། རུ་ར་སྲང་བརྒྱད་དང་འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། མར་ལུས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་འཐུངས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ ན་རྒུན་འབྲུ་དང་པ་ཡས་སྱ་དང་།ཤིང་མངར་དང་། ཤུག་པ་དང་། ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་འདི་རྣམས་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་འཐུངས་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་སེལ་ཏོ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་སྲང་གཉིས་ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་བསྐོལ་ཏེ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཚིགས་མ་བོར་ལ་འོ་མ་དྲོན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མེའི་དྲོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དྲོན་པོ་དང་བླུད་ན་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ཀྱིས་ལུས་ཚ་བ་ལ་ནི་མར་གྲང་མོས་བསྐུ་ཞིང་། བསིལ་བའི་སྨན་ཙནྡན་དང་། ཨུ་ཤི་རའི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྱར་བས་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མས་ལུས་ལ་རེག་ཅིང་བཀབ་པ་དང་། སྣོད་ཆུས་བཀང་བའི་ནང་དུ་སྤྱིང་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ལུས་ཚ་ཞིང་ཟུག་གཟེར་ཆེ་ལ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་གཏར་ག བྱས་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁྲག་མང་དུ་ཕྱུང་བས་ནད་ཀྱི་རྩ་བ་ཆད་དེ། སྐྲན་ཡང་ཟད་ཅིང་ཁྲག་རོ་སྐྱུར་བར་བྱུང་སྟེ་ཁྲག་དང་ནད་ཀྱང་མེད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤ་ཁུས་ཉམས་བརྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ ཉམས་བརྟས་ནས་ཀྱང་ཉེས་པའི་ལྷག་མ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟར་ན།ཡང་དང་ཡང་མར་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཤས་ཆེར་གཡོས་ཏེ། བྱ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཐུབ་སྟེ། སྐྲན་ཁོང་དུ་སྨིན་ཅིང་ན་བ་ལ་ནི། མཁྲིས་པ་ ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱའོ།།མདོར་ན་ཁ་ཟས་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །འོ་མ་ནི་བ་དང་རའི་འོ་མ་སྦྱར་རོ། །ཚོད་མ་ནི་པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཤ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤ་རྣམས་བྱའོ། །སྣུམ་དུ་ནི་མར་ བྱའོ།།ཚོད་མ་དང་། བཟའ་བའི་ནང་དུ་སྦྱར་བ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་དང་། པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། རྒུན་འབྲུ་དང་། འབྲ་གོ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། ཁ་ར་དཀར་པོ་རྣམས་དང་སྦྱར་རོ། །བཏུང་བ་ནི་སྣུམ་བ་ལ་དང་། བྲི་ཧ་སྟི་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་ སྦྱར་རོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་ལ་ནི་ཐོག་མར་སློན་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སློན་མི་ཐིག་སྟེ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི་སྨྱུང་བ་བྱའོ། །སློན་དང་སྨྱུང་བ་བྱས་བའི་འོག་ཏུ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྨན་ཁ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་དང་། ཤིང་ཀུན་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་།ཤིང་ཀུན་དང་། སྟར་བུ་དང་། འདི་གསུམ་སྨན་གཅིག་གི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་གཏང་ངོ་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་ནད་ཕྱིར་འབུར་བའམ། ཡང་ན་མི་མངོན་པར་འདུག་ཅིང་། ཚོར་བ་མེད་ལ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། དུགས་བྱ་སྟེ་སྙི་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་ཅན་ལ་ནི་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། སྨན་ཚ་བ་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་སྦྱིན་ནོ།
對於由粗糙和溫熱引起的腫塊,或所有腫塊,醫生應當配製與油或牛奶混合的瀉藥。 訶子和甘蔗汁六十四兩,以及酥油三十二兩,訶子八兩,將這些一起煎煮,適量飲用剩餘的酥油,可以消除由膽病引起的腫塊。 或者飲用治療膽病內癰中所述的白芥子油也有效。 或者葡萄、帕雅斯亞、甘草、杜松、白檀香、蜂蜜,這些與洗米水一起飲用可以消除由膽病引起的腫塊病。 牛舌草二兩與水六十四兩煎煮至八分之一,去渣后與溫牛奶一起飲用。 之後根據火力大小,繼續服用溫牛奶,可以消除膽病和由膽病引起的腫塊。 對於由膽病引起的腫塊病導致身體發熱的,應當用冷酥油塗抹,並用涼性藥物白檀香和香根草粉調製后涂敷。 用水生蓮花等的葉子觸碰並覆蓋身體,並在盛滿水的容器中浸泡。 最初身體發熱,劇烈疼痛,而消化力弱的,應當放血,特別是對膽病引起的腫塊要這樣做。 這樣大量放血后,病根斷除,腫塊也消失,血液變酸,既無血液也無病癥而虛弱時,應當用陸生動物肉湯來調養。 這樣調養后,如果還有一些病邪殘留,應當反覆服用和習慣食用酥油。 血液和膽病引起的腫塊大多惡化,任何方法都無法治癒,腫塊在體內成熟而疼痛的,應當採用所有治療膽病內癰的方法。 簡而言之,食物應當用稻米等。牛奶應當混合牛奶和羊奶。蔬菜應當用蛇瓜等。肉類應當用陸生動物的肉。油脂應當用酥油。 蔬菜和食物中應當加入訶子、帕盧沙卡、葡萄、棗子、酸棗和白糖。 飲品應當用油性巴拉和五種小根等煎煮的水調製。 對於由痰病引起的腫塊,首先應當進行軟化治療,如果軟化不適合而體弱的,應當禁食。 在軟化和禁食之後,爲了增強消化之火,應當服用辛辣、溫熱和熱性藥物調製的湯等食物,以及阿魏等粉末、炒熟的大麥灰和阿魏、茴香,這三味藥每一味都要加倍使用。 對於由痰病引起的腫塊病外凸,或者雖不明顯但存在,無感覺而堅硬穩固,伴有腹脹等病癥的,應當進行熱敷等軟化治療。 對於痰病引起的腫塊患者,應當給予硝石和辛熱藥物調配的飲品。
།ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། རྒྱམ ཚ་དང་།ཤིང་ཀུན་དང་། རྩལ་རུ་ཚ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། དེ་རྣམས་མར་དང་ཚུལ་བཞིན་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན། བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་ལས་མྱུར་དུ་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །གོ་བྱེ་སྲང་གཉིས་དང་། རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཆུ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ ལུས་པ་དང་།དེ་དང་མཉམ་པའི་མར་དང་། མར་དང་མཉམ་པའི་འོ་མ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། ཟུར་པ་དང་། རྩལ་རུ་ཚ་དང་། ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་དང་། ར་སྣ་དང་། ཤིང་མངར་དང་། ཤུ་དག་དང་། པི་པི་ལིང་ དང་།དོང་གྲ་འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་བཀོལ་བའི་སྨན་མར་འདི་ནི་གོ་བྱེའི་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་ཟོས་ན། བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མཆེར་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་། ཕོ་བའི་ནད་དང་། ལུད་ཕ་ དང་།དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་ཏོ། །མར་དེ་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་བད་ཀན་གྱི་སྐྲན་ཅན་གྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དུགས་བྱའོ། །སྐྲན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་དུགས་བྱས་ནས། གསོ་བ་གང་བྱས་ཀྱང་ངེས་པར་འགྲུབ་སྟེ་དུགས་མ་བྱས་ན་གསོ་དཀའ་འོ། ། ཐོག་མར་བད་ཀན་གྱི་སྐྲན་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་བྱས་ཏེ་སྙི་བར་གྱུར་པ་དང་། མདོའི་གནས་ནས་བྱུང་བའི་བུམ་པའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་སྐྲན་ནང་ནས་དྲང་བའི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། སྐྲན་གང་དུ་ཡོད་པའི་སར་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ། སྐྲན་གྱི་ཚོད་ཤེས་པའི་སྨན་པས་མཚོན་རྣོན་པོས རས་ཀྱི་སྟེང་ནས་རྨ་དྲལ་ལ་ཟིན་པ་དང་།ལྷམ་མཁན་གྱི་ཤིང་གི་ཆ་སྤྱད་དམ། ལྕགས་ལས་བྱས་པའམ། རའི་རྨིག་པའམ། མེ་ལོང་གང་ཡང་རུང་བས་བཙིར་ལ་ནང་གི་དྲི་མ་ཕྱིར་ཕྱུང་བ་དང་དག་པར་ཕྱི་བར་བྱའོ། །སྐྲན་དེ་སྙིང་ངམ་རྒྱུ་མའི་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་ པའི་སར་དྲལ་བའི་དུས་སུ་མཚོན་གྱིས་མ་ཕོག་པར་བསྲུང་བར་བྱའོ།།ཏིལ་དང་། ཡུངས་ཀར་དང་། ཟར་མའི་ས་བོན་འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་རྨ་བྱུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་གྱི་རྨ་དེ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དྲོ་བ་ཙམ་དང་བསྲེས་ཏེ་དུགས་ བྱའོ།།བྱ་བའི་རིམ་པ་དེ་དག་གིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་སྙི་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྣུམ་བག་དང་ལྡན་པའི་ཁྲུས་དང་། རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་སྦྱར་རོ། །པི་པི་ལིང་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། རྒུན་འབྲུ་དང་། ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་། རྩི་མར་བྲེ་རེ་རེ་དང་། འབྲུ་མར་གྱི་དྲུག་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ལ་མར་ལུས་པ་འདི་ནི། འདྲེས་པའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བཀྲུ་སྨན་དུ་བླུད་ན་སྐྲན་སེལ་བའི་མཆོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། ཁོང་འབྲས་དང་། ཟུག་གཟེར་དང་། རླུང་ནད་རྣམས་ལ་བདུད་རྩི་དང་འདྲའོ། །ཡང་ན་ནི་ལི་ནིའི་སྨན་མར་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལས་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཙམ་བཏུང་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སུ་ཀུ་མར་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་མར་དང་། དམུ་རྫིང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བ་བཏུང་བར་བྱའོ།
或者,將十根藥煎煮的湯汁與三種辛香料、炒焦大麥的灰、巖鹽、欝金、巖鹽、茴香子等,這些與酥油適量調配后服用,能迅速戰勝由痰引起的瘤。 取二兩牛膝,五種小根藥各一兩,與一百二十八兩水煎煮至四分之一,與等量酥油,等量牛奶,及蓽茇、欝金、巖鹽、炒焦大麥灰、茴香、巖鹽、蓽撥、細辛、甘草、白芷、胡椒、獨活等各二錢一同煎煮的藥油,稱為牛膝油。適量服用后,能最大程度消除由痰引起的瘤。同樣也能治療脾病、白濁病、胃病、咳嗽和呼吸不暢。 服用該酥油后,對於痰性瘤患者的全身要進行熱敷。對所有瘤都要先進行油療,之後熱敷,這樣任何治療都一定會成功,如果不熱敷則難以治癒。 首先對痰性瘤進行油療和熱敷使其軟化,然後用經典中所說的瓶狀器具從瘤內抽吸。在瘤所在處用布包裹,由瞭解瘤情況的醫生用鋒利的刀具隔著佈劃開傷口,然後用製鞋工具或鐵製工具或山羊蹄或鏡子任何一種擠壓,將內部污物排出並清洗乾淨。 在劃開瘤時,如果瘤在心臟或腸道附近,要注意避免刀具傷及這些部位。用芝麻、芥子、豌豆種子磨成的粉末塗抹傷口。然後用溫熱的鐵器與痰性瘤的傷口接觸進行熱敷。 按照這些步驟,對已經軟化的痰性瘤要進行含油沐浴,並配製十根藥的軟膏。胡椒、訶子、葡萄、沙摩都爾比德等類藥物各一兩,蓖麻油和藥油各一升,六倍量的牛奶一同煎煮至只剩油分,這稱為混合藥油,用作導瀉劑服用是消除瘤的最佳方法。同樣對增生肉、腹內腫塊、疼痛、風病等都如甘露一般有效。 或者服用前面所說的尼利尼藥油兩兩,或者同樣可以服用治療腹內腫塊章節中所說的蘇庫瑪爾藥油,以及治療淋巴結腫大章節中所說的任何一種藥油。
།ཡང་ན་དན་ཏི་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་བསྐོལ་ཏེ། བརྒྱད་ཆ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལུས་པ་དང་། ཨ་རུ ར་མ་གཏོགས་པའི་ཚིགས་མ་བོར་ཏེ།ཁུ་བ་ཨ་རུ་ར་དང་བཅས་པའི་ནང་དུ་བུ་རམ་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། ཏིལ་དང་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྲང་བཞི་བཞི་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། བཅའ་སྒའི་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མེ་མི་ཆེ་བ་དང་བསྐོལ་ཏེ། བཅུར་ འདོད་པ་ཙམ་གྱི་ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དང་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་སྲང་བཞི་དང་།དྲི་སྣ་བཞིའི་ཕྱེ་མ་སྲང་རེ་རེ་བཏགས་པ་ལས། ཨ་རུ་རའི་འབྲུ་རེ་རེ་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་སྲང་རེ་ཟོས་ན་ཁོང་སྣུམ་ཞིང་། ནད་མེད་ལ་བདེ་བར་བྲེ་རེ་རེ་ཙམ་འཁྲུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐྲན་དང་། སྙིང་ ནད་དང་།གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྲངས་པ་དང་། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་། བཅོས་པའི་དུག་དང་། མཛེ་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། ཨུད་ཀླེ་ཤའི་ནད་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། མཆེར་པ་ན་བ་དང་། ཕོ་བ་ན་བ་དང་། རིམས་མི་བཟད་པ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། མིག་སེར་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་ དེ།འདི་ནི་དན་ཏི་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ཨ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་པུ་དཤྐ་རིའི་ཆུ་འོ་མའི་ནང་དུ་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བཅུག་ལ་བྲན་ཏེ། མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཞོ་གཉིས་དང་། ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བྱིན་ལ་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་བྱའོ། །རུ་རྟ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། དན་ད་དང་། ཨ་རུ་ར་ དང་།ཡ་བཀྵ་ར་དང་། གུ་གུལ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་གམ་ཡང་ན་གུ་གུལ་ཉི་ཚེ་བ་གཅིན་དང་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་ནང་ནས་བཤད་པའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་སྦྱར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ རྩ་བ་ཟུག་པ་དང་།རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྲ་བ་དང་། ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། སྦོ་བ་དང་། ཕྱིར་སྦོ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐལ་སྨན་གྱི་ཨ་རི་རྟ་དང་། མེ་ལས་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ལ་ནི་གཞང་འབྲུམ་དང་། རྡེའུ་དང་། ཕོ་བ་གསོ་བའི་ནང་དུ་བཤད་པའི་ཐལ་སྨན་རྣམས་ སྦྱར་ཏེ།ཞག་གཅིག་གམ་གཉིས་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ངལ་གསོ་ཞིང་སྦྱར་རོ། །སྨན་པས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ནད་ཟད་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ལ་འབད་དོ། །ཡང་ན་ཐང་ཤིང་དང་། ཤམ་དུར་བྱིད་དང་། དན་ད་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་དང་། སྭ་ཙི་ཀའི་ཐལ་བ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་བའི་ཐལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། པ་ཐ་དང་། ཟི་ར་ནག་པོ་དང་། རུ་རྟ་དང་། སརྞ་སུ་གན་དྷ་དང་། འདི་རྣམས་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་དང་ཞག་དང་། ཞོ་དང་མར་དང་དེ་དག ལེགས་པར་སྦྲུས་ལ་རྫ་མ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བསྲེགས་ལ་དུད་པ་མ་ཤོར་བར་བྱ་སྟེ།རྫ་མ་དམར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཕྱུང་ལ་དེའི་ཐལ་བ་འོ་མ་དང་མར་དང་། དར་བ་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། རན་པར་འཐུངས་ན་སྐྲན་དང་། རླུང་ལས་གྱུར་ པའི་རྟུག་པ་འགགས་པ་དང་།རླིག་རླུགས་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། ཕོ་བའི་ནད་དང་། སྲིན་བུ་དང་། བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་གདོན་དང་། སྨྱོ་བྱེད་དང་མངལ་ནད་དང་། ཁུ་ཆུ་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུའི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱི་བ་དང་། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ དུག་དང་།དེ་རྣམས་ཐལ་སྨན་འདིས་ཞི་བར་བྱེད་དོ།
或者丹提和吉達嘎和訶子,這些各二十五兩和水五百一十二兩一起煮,剩餘八分之一即六十四兩,除了訶子以外的渣滓棄去,在含有訶子的汁液中加入糖二十五兩,芝麻和獨蒜的粉末各四兩,胡椒和蓽茇的粉末各二錢,這些一起用小火煮,成為稠度適中的膏后取出冷卻,其中加入蜂蜜四兩,四種香料的粉末各一兩研磨后,配以訶子果實製成的每兩膏劑,服用后能潤腸,無病者舒適地排便約一升,且能消除瘤、心病、痔瘡、浮腫、腹脹、人為中毒、麻風、淋病、烏德克勒夏病、食慾不振、脾病、胃病、劇烈發熱、白癩、黃疸等,這就是丹提、吉達嘎和訶子膏。 或者在佈德卡日的乳汁中加入獨蒜粉末調和,製成酥油和蜂蜜二錢的膏劑后服用,作為溫和瀉藥。 茹達和獨蒜和丹達和訶子和亞巴克夏日和安息香,這些粉末與牛尿一起,或者單獨將安息香與牛尿一起飲用。或者如儀軌成就中所說的猛烈瀉藥,用於治療痰癥引起的瘤。 痰癥引起的瘤紮根且廣大、堅硬、無感覺、腫脹、外凸等這些癥狀,應以阿日達灰藥和火療。對於痰癥引起的瘤病,應使用治療痔瘡、結石和胃病章節中所說的灰藥,間隔一兩三天休息后使用。醫生應致力於根據身體狀況和病情消除的程度來治療。 或者檀香和山獨蒜和丹達和布切謝和五辛香和索齊嘎的灰和炒麥的灰和三果和帕塔和黑孜然和茹達和薩納蘇甘達,這些各半兩,五種鹽各一兩,細細研磨成粉與芝麻油、油脂、酸奶和酥油充分攪拌,放入密封的陶罐中焙燒不使煙散出,等到陶罐變紅時取出,其灰與牛奶、酥油、酸奶清或酒等任何一種調和,適量飲用可以治癒瘤、風引起的大便阻塞、疝氣、痔瘡、淋病、胃病、蟲病、遺忘鬼、癲狂、子宮病、精液引起的結石病,同樣也能平息鼠、蛇等毒。
།བད་ཀན་ནི་མངར་བ་དང་། སྣུམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་ཤ་ཁུ་དང་། མར་དང་འོ་མར་བཅས་པའི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་ན། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཁོང་པར་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བཅད་ནས་འབྱུང་བར་ བྱེད་དོ།།ཆང་དང་སྣུམ་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་པས་མེའི་དྲོད་ཆུང་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཨ་ས་བ་དང་། ཨ་རི་སྟའི་ཆང་ལེགས་པར་སྨིན་པར་སྦྱར་ཏེ་རྒྱུན་སྲང་གི་ལམ་དག་པར་བྱའོ། །འབྲས་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་དང་། འབྲས་དྲུག་ཅུ་རྙིང་པ་དང་། རྒྱ་སྲན་དང་། སྲོག་ཆགས་ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤ་དང་། པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ཨ་ག་ནི་མན་ཐ་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། པརྞ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དང་། ཤི་ཀྲུ་དང་། བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་། ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་གཞོན་ནུ་དང་། ཁ་ལུང་དང་། ཤིང་ཀུན་དང་། སྟར་བུ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། དར་བ་དང་། མར་དང་། ཏིལ་མར་དང་། འདི་རྣམས་དང་ཅི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་སྦྱར་རོ། །བཏུང་བར་ནི་ཆང་གི་དངས་མ་དང་། འབྲས་ཀྱི་རང་སྐྱུར་དང་། ཞོག་ཆུ་དང་དར་བ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་ལ་ལ་ཕུད་དང་ལན་ཚྭའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པའམ། ཡང་ན་རྩ་བ་ལྔ་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། ཡང་ན་རྒུན་ཆང་རྙིང་པ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། གོ་སྙོད་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཆང་ངམ་ཆང་གི་སྙིགས་མ་དང་བསྲེས་ཏེ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་མྱུར་དུ་སེལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་སློན་དང་། སྨྱུང་བ་དང་། དུགས་དང་སྨན་མར་དང་། བཀྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་དང་། ཐལ་སྨན་དང་། ཨ་ས་བ་དང་། ཨ་བཱི་སྟའི་ཆང་དང་། རི་ལུ་དང་ཕན་པའི་ཟས་རྣམས་བསྟེན་ཀྱང་མ་ཞི་སྟེ། བད་ཀན་གྱི་སྐྲན་གཏིང་ཟུག་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་ནི་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་ལྕགས་ལ་སོགས་པས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྨན་པས་སྐྲན་གྱི་སྟེང་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ། རས་ཀྱི སྟེང་ནས་མི་དྲག་པས་མནན་ཏེ།སྐྲན་གྱི་ཐན་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ལྡེ་གུ་འམ། ལྕགས་བསྲེགས་པའམ། གཙུབ་ཤིང་བསྲུབས་པའི་མདག་མ་འམ། ཏིན་ཏུ་ཀའི་མདག་མ་གང་ཡང་རུང་བས་བསྲེག་གོ། །ལྟེ་བ་དང་། ཆུ་སོ་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། སྙིང་དང་། ལྟེ་བའི་འོག་ གི་སྤུ་འདི་རྣམས་སུ་མེས་སྲེག་པ་སྤང་ངོ་།།དེ་ནས་བསིལ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། མངར་བའི་སྨན་གྱིས་མེའི་སྟོབས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །མ་ཞུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ སྨྱུང་བ་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་དུས་ཤེས་པའི་སྨན་པས་རང་རང་གི་གསོ་བ་བཞིན་དུ་གསོའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་ཁྲག་སྐྲན་ལ་ནི་བུ་བཙས་པའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་བྱས་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །བཏུང་བར་ནི་ ཏིལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བུ་རམ་དང་མར་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་།ག་བྲའི་རྩ་བའི་ཕྱེ་མ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་བྱིན་ཏེ། བུད་མེད་ཟླ་མཚན་ཉམས་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་པི་པི་ལིང་དང་། ཀ་རཉྫའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཐང་ཤིང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ་འཐུངས་ན།བུད་མེད་ཀྱི་ཁྲག་སྐྲན་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་ཤིང་པ་ལ་ཤ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་ཆུ་དང་བསྲེས་པ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། ཏིལ་མར་དང་མར་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བརྒྱད་དང་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་ པ་དང་།དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་སྐྲན་སྙི་ཞིང་ལྷོད་པར་འགྱུར་རོ།
痰病的本性是甜和油膩,對此如果服用肉湯、酥油和牛奶調配的強烈堿性藥物,則能使痰病引起的瘤塊在腹內切成碎塊而排出。 長期飲酒和食用油膩導致消化之火微弱和食慾不振者,應當配製充分發酵的阿薩瓦酒和阿里斯塔酒,使其通過消化道。 紅稻等稻穀、陳舊的六十稻、豆類、陸生動物肉、普提卡蘭加、吉達拉、阿格尼曼塔、蘿蔔、帕爾納等的嫩芽,以及西格如、幼嫩的木蘋果、幼嫩的干蘿蔔、卡隆、阿魏、星布、炒麥灰、芝麻籽、三辛香、酸奶清、酥油、芝麻油,這些要按照適量配製食物。 飲品方面,可以在酒清、米酒、土豆水、酸奶清任何一種中加入蘿蔔和鹽粉,或者煮五根藥的汁液,或者陳年葡萄酒。 或者將胡椒、胡椒根、枳實、高良薑、蓽茇這些藥物的粉末與酒或酒渣混合飲用,能迅速消除痰病引起的瘤塊。 如果使用油炸、禁食、熱敷、藥油、瀉藥、軟膏、堿性藥、阿薩瓦酒、阿里斯塔酒、丸劑和有益的食物等治療后仍未平息,痰病的瘤塊深深紮根時,應當放血並用鐵等進行灼燒。 然後醫生用布包裹瘤塊上方,從布上面輕輕按壓,在瘤塊周圍塗抹軟膏,或用燒熱的鐵器,或用摩擦木棒產生的炭火,或用帝努卡的炭火任何一種進行灼燒。 應當避免在肚臍、小便處、腸、心臟、肚臍以下的毛髮這些部位用火灼燒。 然後用清涼、澀和甜的藥物平息火力,之後進行傷口治療。 對於消化不良引起的瘤塊,應當進行湯類等增強消化之火的治療,特別是禁食會有幫助。 對於混合性瘤塊,明智的醫生應當按照各自的治療方法進行治療。 對於女性血瘤,產後應當進行油療和熱敷,然後進行含油的瀉藥治療。 飲品方面,應當在煮芝麻的汁液中加入糖蜜、酥油、三辛香、甘草根粉調配后服用,用於女性月經失調。 甘草根、胡椒、卡蘭加樹皮、胡椒根、桂皮這些藥物的粉末放入煮芝麻的汁液中服用,能消除女性血瘤。 或者將帕拉夏樹燒成的灰與水混合過濾后的汁液二百五十六兩,與各二十八兩的芝麻油和酥油一起煮至只剩酥油,適量飲用能使瘤塊變軟鬆弛。
།དེས་ཀྱང་ལྷོད་པ་འམ་སྙི་བར་མ་གྱུར་ན། ཏིལ་ཆུ་ཐགས་སུ་བྱས་པ་འམ། ཡང་ན་ཤྲི་ཁཎྜ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ཐལ་སྨན་སྦྱར་ཏེ་མོ་མཚན་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་། །ཡང་ན་ནས་ཚིག་འཁུས་ པའི་ཐལ་བ་དང་།ཤྲི་ཁཎྜ་གཉིས་ཉ་ཕྲུག་གི་ཤ་བརྡུངས་པའི་ནང་དུ་བརྔོས་ཏེ། མོ་མཚན་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་། །ཡང་ན་ཕག་རྒོད་དང་། ཉའི་མཁྲིས་པ་རས་མ་ལ་ལེགས་པར་བསྒོས་ཏེ་བསྒྲིལ་ལ་མོ་མཚན་ནས་ཡར་གཞུག་གོ། །མངལ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུ་རམ་དང་ ཐལ་སྨན་དང་།ཕབས་སུ་སྦྱར་བ་གཏང་ངོ་། །ཁྲག་མཁྲིས་ལ་ཕན་པའི་ཨུཏྤ་ལའི་སྡོང་བུ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དུ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་ནོ། །བུད་མེད་ཁྲག་སྐྲན་ཅན་ལ་ནི་སྒོག་སྐྱ་དང་ཆང་ལེགས་པར་སྨིན་པ་དང་ཉ་ཤ་རྣམས་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་ པ་དང་འོ་མ་དང་ཐལ་སྨན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་ངོ་།།ཆོ་གའི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཁྲག་སྐྲན་དེ་མ་བྱུང་ན་དྲལ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ནས་བུད་མེད་དེའི་ལུས་ལ་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྲེས་པས་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ལ་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་ན་གཅད་ པར་བྱ་སྟེ།ཁ་ཟས་ནི་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆན་དང་དེ་བཞིན་དུ་བཏུང་བར་ཡང་ཆང་སར་པ་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཁྲག་མང་དུ་བྱུང་ན་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །རླུང་གི་ནད་བྱུང་བ་ན་ནི་རླུང་ནད་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །ལྟོ་སྦོ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་།རླུང་གིས་ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་། རླུང་ནད་མ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་བྱུང་ན། སོ་སོའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །སྐྲན་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་དམུ་རྫིང་གསོ་བའི་ལེའུ་ བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དམུ་རྫིང་ནི་ཉེས་པ་ཤས་ཆེར་བསྩགས་ཏེ། རྒྱུ་སྲང་རྣམས་འགགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་བཏུང་བར་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་ཨེ་རཎྜའི་མར་བ་གཅིན་ནམ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ བཏུང་བ་འམ་ཡང་ན་བ་གཅིན་ནམ་མ་ཧེའི་གཅིན་ཉི་ཚེ་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་ནོ།།ལུས་ཉམས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བ་དང་རྔ་མོའི་འོ་མ་ཉི་ཚེ་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བླུད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་ལུས་ཚ་བ་དང་། ལྟོ་སྦོ་བས་ཉམ་ཐག་པ་ དང་།སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ལ་ཡང་རྔ་མོའི་འོ་མ་སྦྱར་རོ། །རྩུབ་ཅིང་རླུང་ཤས་ཆེར་གཡོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་གི་ནད་དག་པར་འདོད་ན་ནི། སྨན་མར་དམུ་རྫིང་འཇོམས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སྣུམ་ཆོས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྨན་མར་སྲང་ དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བརྒྱད་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་དོ།།ཡང་ན་དོང་གྲ་སྲང་གསུམ་དང་མར་དང་ཏིལ་མར་སྲང་བཅུ་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་ག་ཆུ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་དང་དེ་ལས་རན་ པར་འཐུངས་ན་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་ཡང་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། མར་དེའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་ཆུའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་བ་གཅིན་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་ གཅིག་གི་ཕྱེ་མ་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་དང་།ཐལ་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ནི་ནས་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་། རྒྱ་སྲན་དང་། རྩ་བ་བཅུ་པ་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཆང་དང་། རང་སྐྱུར་དང་། མར་དང་བསྲེས་ ཏེ་ཡང་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་བླུད་དོ།
如果這樣還是沒有變軟或鬆弛,就用芝麻水調製,或者用檀香和堿性藥物調製后從陰道沖洗。或者用炒焦的大麥灰和檀香兩味,與搗碎的小魚肉一起煮熟,從陰道沖洗。或者用野豬和魚的膽汁浸透布條后捲起來,從陰道向上插入。爲了清潔子宮,用糖、堿性藥物和酵母調製后使用。 對血膽有效的藍蓮莖灰與蜂蜜和酥油調製成膏劑服用。對患有血瘤的婦女,將大蒜和充分發酵的酒與魚肉調製。或者用十根藥和牛奶、堿性藥物、牛尿調製成軟膏從下部施用。 按照這樣的治療程式做了之後,如果血瘤仍未消除,可以採用切開的方法來治療。然後用酥油和芝麻油混合物塗抹該婦女的身體,如果出血過多就要止血。飲食方面給予帶肉湯的米飯,同樣飲品也給予新釀造的酒。 這樣做之後如果仍然大量出血,就按照治療血膽的方法來治療。如果出現風病,就要採用所有治療風病的方法。如果出現腹脹等癥狀,以及因風導致的大便阻塞,或者因風引起的消化不良等任何疾病,都要採用各自相應的治療方法。 第十四章治療腫瘤完。 下面講解治療水腫的章節。水腫是由於體內病素積聚過多,導致經脈阻塞而產生的,因此對此病要反覆使用瀉藥。對水腫病人,日夜飲用蓖麻油配牛尿或牛奶,或者單獨飲用牛尿或水牛尿,持續一個月或兩個月。 爲了增強和壯大身體,單獨飲用牛奶和母驢奶一個月或兩個月。特別是對於身體發熱、被腹脹折磨、極度口渴、被昏厥壓倒的病人也要使用母驢奶。 如果想要清除由粗糙和風大量擾動引起的水腫病,就要用任何一種能夠剋制水腫的藥油進行油療。名為六兩藥油的方劑,用十根藥煮水和乳清水各一百二十八兩煮制后服用。 或者用獨活三兩與酥油和芝麻油十六兩,同樣與一百二十八兩乳清水煮制,等油剩餘后適量飲用,能夠剋制一切水腫病,特別是最能剋制由痰和風引起的水腫。 三十二兩酥油,四倍于酥油的水,兩倍於水量的牛尿,一兩枳椒粉末煮制,等油剩餘后與堿性藥物一起給水腫病人服用。或者用大麥、棗、豆類、十根藥按方法煮汁,與酒、發酵物、酥油混合后再煮,等油剩餘后服用。
།མར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་ཁོང་སྣུམ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་ལ། རླུང་ཞི་ཞིང་ནད་རང་གི་གནས་ལས་བསྐྱོད་པ་དང་། ཆོ་ག་གྲུབ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །པ་ཏོ་ལའི་རྩ་བ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སྐྱེར་པ་དང་བྱི་དང་ག་དང་། འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། ཀ་པི་ལྱ་ཞོ་བཞི་བཞི་དང་། ནི་ལི་ནི་ཞོ་དྲུག་དང་། ཏྲི་བི་ཙ་ཞོ་བརྒྱད་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་དོ། །དེས་ལེགས་པར་འཁྲུས་པ་དང་། ཐུག་པ་དང་། སྲོག་ཆགས ཐང་ལ་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་ནོ།།དེ་ནས་ཞག་དྲུག་གི་བར་དུ་འོ་མ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བ་བླུད་དོ། །ཕྱེ་མའི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་ན་དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་བི་ཤ་ལ་དང་། ཤང་གི་ནི་དང་། དན་ཏི་དང་། སེང་ཕྲོམ་གྱི་ཤུན་ ལྤགས་དང་།ཤུ་དག་དང་འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཀར་ཀ་ན་དུ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་བ་གཅིན་དང་སྦྲང་ཆང་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་གཏང་ངོ་། །ལ་ལ་ཕུད་དང་། སྤ་མའི་འབྲས་བུ་དང་། འུ་སུ་དང་། ཤ་ཏ་པུཥྤ་དང་། ཟི་ར་ནག་པོ་དང་། ཀ་ར་བཱི་ར་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཨ་ཛ་གནྡྷ་དང་། ཟུར་པ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཟི་ར་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཁྲོན་བུ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཐལ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། མ་ནུ་དང་། རུ་རྟ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་། ཕྱི དང་ག་དང་།འདི་རྣམས་ཆ་སྙོམས་པ་དང་། དན་ཏི་ཆ་གསུམ་དང་། དྲི་བིད་ཏ་དང་། བི་ཤ་ལ་ཆ་གཉིས་དང་། ས་ཏ་ལ་ཆ་བཞི་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་བསྟེན་ན་ཁྱབ་འཇུག་གིས་ལྷ་མ་ཡིན་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་ཚོགས་ དུ་མས་བཏབ་པའི་ནད་མི་འཕེལ་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དམུ་ཆུ་ལ་ནི་དར་བ་ལས་གཏང་ངོ་། །རླུང་གིས་ལྟོ་སྦོ་བ་ལ་ནི་ཆང་ལས་གཏང་ངོ་། །རླུང་ནད་ལ་ནི་ཆང་བཀྲུས་པ་ལས་གཏང་ངོ་། །ཕྱིས་འགགས་པ་ལ་ནི་ཞོ་ག་ཆུ་ལས་གཏང་ངོ་། །གཞང་འབྲུམ་ལ་ནི་སེའུ་འབྲུའི་ ཁུ་བ་ལས་གཏང་ངོ་།།མཁྲེགས་པ་ལ་ནི་ད་ཏྲིག་གི་ཁུ་བ་ལས་གཏང་ངོ་། །མ་ཞུ་བ་ལ་ནི་ཆུ་དྲོན་པོ་ལས་བཏང་སྟེ། འདིས་མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། སྐེ་འགགས་པ་དང་། སྙིང་ནད་ དང་།ཕོ་བའི་ནད་དང་། མཛེ་དང་། ཕོ་བ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། རིམས་དང་། མཆེ་བའི་དུག་དང་། རྩ་བའི་དུག་དང་། དུག་སྦྱར་མ་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། །རང་གི་ཉམས་སྟོབས་དང་སྦྱར་ཏེ། སྔར་སྣུམ་བག་གིས་བརྟས་ལ་དེ་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །སྤ་མའི་ འབྲས་བུ་དང་།ཁྲོན་བུ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ནི་ལི་ནི་དང་། ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་། ཏ་ལ་དུར་བྱིད་དང་། ཤུ་དག་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་། པི་པི་ལིང་རྣམས་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་འམ། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་འམ། ཤ་ ཁུ་འམ་བ་གཅིན་ནམ།ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་ལས་གཏང་བ་འདི་ནི་སྐྲན་ཐམས་ཅད་དང་། མཆེར་པ་ན་བ་དང་། དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། མཛེ་དང་། ལྷོག་པ་དང་། ཕོ་བའི་དྲོད་མ་སྙོམས་པ་དང་། ལུད་པ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་། མིག་སེར་དང་། ལྗང་ཁུ་ཁ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་རྣམས་ལ་ཕན་ཏེ། བཀྲུ་སྨན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་སོས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་སྤ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱའོ།
這些油的配方能使身體滋潤,增強體力,平息風氣,使病從原處移動,並按照儀軌完成瀉藥治療。 取波托羅根、三果、酸棗、畢達嘎各二兩,卡皮利亞各四兩,尼利尼六兩,特里維查八兩,將這些研成粉末,與牛尿調配成瀉藥服用。 瀉下後,給予湯和陸地動物的肉湯。 然後連續六天服用與三辛香適當煮過的熱牛奶。 反覆使用這些粉末配方可以消除所有水腫。 或者取畢沙拉、尚吉尼、丹提、蘆薈皮、白芷等研成粉末,與卡爾卡納杜、葡萄、棗子等的汁液,配合牛尿或蜂蜜酒任選其一作為瀉藥使用。 取拉拉普德、訶子果、烏蘇、百花、黑孜然、夾羅毗羅、胡椒根、阿扎甘達、祖巴、白芷、孜然、三辛香、昆布、三果、兩種灰、曼努、茹達、五種鹽、畢達嘎等量,丹提三份,德里毗達、畢沙拉二份,薩達拉四份,將這些研成粉末,稱為’無愛子粉’。服用此藥如同毗濕奴降伏阿修羅一樣,能防止並消除多種疾病的侵擾。 對於水腫用酸奶調服。 對於風引起的腹脹用酒調服。 對於風病用過濾的酒調服。 對於便秘用酸奶清水調服。 對於痔瘡用阿魏汁調服。 對於硬結用達特里格汁調服。 對於消化不良用溫水調服。這能治療陰部潰瘍、癲癇病、咳嗽、呼吸困難、喉嚨堵塞、心病、胃病、麻風、胃寒、發熱、毒牙、根毒和合成毒。 根據個人體力調配,先用油脂調養后再服用瀉藥。 取訶子果、昆布、三果、普切謝爾、尼利尼、狗舌、達拉杜爾吉德、白芷、巖鹽、黑鹽、胡椒等研成粉末,用阿魏汁或三果汁或肉湯或牛尿或溫水調服,這能治療所有腫瘤、脾病、所有水腫、白癜風、麻風、淋巴結腫大、消化不均、咳嗽、痔瘡、癲癇、黃疸、綠疸、風病、膽病和痰病,這些瀉藥能快速治癒疾病,這就是訶子等粉末。
།ནི་ལི་ནི་དང་། ལྕང་མ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན། དམུ་རྫིང་དང་སྐྲན་སེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའི་བར་དུ་ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གོང་མ་ལྟར་རྔ་མོ་འམ། བ་འམ། རའི་འོ་མ་གཏང་ངོ་། །དམུ རྫིང་གི་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་མྱུར་དུ་བཏང་སྟེ།ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི་མི་བསྡད་དོ། །མར་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཏགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མེ་ལ་བཞུས་པ་དང་། ཁ་གཟར་གྱིས་དཀྲུག་ཅིང་ནས་ཀྱི་སྦུན་ པའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་ལ།དེ་ནས་ཕྱུང་ལ་ཡང་བཞུས་ཏེ་ཡང་ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་། ཞོ་སྐྱུར་བོ་དང་ལྡན་པར་བསྐོལ་ཏེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་དམུ་རྫིང་དང་། སྦྱར་བའི་དུག་དང་། གཏུན་ལྟ་བུའི་ནད་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་དང་། སྐྲན་དང་། ཁོང་འབྲས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། བརྗེད་བྱེད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་བའི་འོ་མ་དང་། ཤྲི་ཁཎྜ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ལ། ཁ་གཟར་གྱིས་དཀྲུགས་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མར་དང་ཤྲི་ཁཎྜ་ཡང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་འཐུངས་ན་ཕན་ཡོན་གོང མ་དང་འདྲའོ།།ཡང་ན་འོ་མ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་། ཤྲཱི་ཁཎྜའི་འོ་མ་སྲང་བཅུ་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་མནན་ཏེ། ཞོར་སྨིན་པ་དང་བསྲུབས་པའི་མར་དང་། ཏྲི་བི་ཙ་བཅུག་པ་ལ་ཡང་བསྐོལ་ཏེ་འཐུངས་ན་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མར་བྲེ་གང་དང་། མར་ གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་།སུ་དྷ་ཀྵི་ར་སྲང་གཅིག་དང་། དུར་བྱིད་སྲང་དྲུག་དང་། གོང་གི་ཕྱེ་མ་དང་འདི་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་བླུད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་དང་། ཁུ་བཅུད་མངར་པོ་དང་འོ་མ་བཏུང་ངོ་། །མར་ཁོད་པར་ཞུ་སྟེ་འཁྲུས་པ་དང་། བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དྲོན་པོ་བླུད་དོ། །དེ་ནས་ཐུག་པ་དང་། རྒྱ་སྲན་གྱི་ཡུ་ཤ་ཡང་རིམ་པས་བླུད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་པ་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གོང་མའི་མར་དང་ལྷན་ཅིག་ཟས་སྦྱིན་ནོ། །གོང་མའི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨན་མར་བཏུང ངོ་།།སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་སྨན་པ་མཁས་པས་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ན། སྐྲན་རྣམས་དང་། སྦྱར་བའི་དུག་རྣམས་དང་། དམུ་རྫིང་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྨན་པི་ལུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། མར་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན། ལྟོ་སྦོ་ཞིང་ཟུག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། ། ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་གྱི་སྨན་མར་རམ། ནི་ལི་ནིའི་སྨན་མར་རམ། འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་དོ། །བཀྲུ་སྨན་དེ་དག་གིས་ནད་གཞི་དང་བྲལ་བ་དང་། ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བ་རན་པར་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་བྱའོ། །ཉེས བའི་ལྷག་མ་ཅུང་ཞིག་ལུས་པ་ལྟ་ན། རུ་ར་རྡོག་མ་སྟོང་པ་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ་སྟེ། བཏུང་བ་ནི་འོ་མ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་རྡོག་མ་སྟོང་ཤྲི་ཁཎྜའི་འོ་མའམ། ཆུ་དང་སྤངས་ཏེ་ཟོས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་བསྐྱེད་ པའི་ཆོ་ག་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཟོས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་བཏུང་བའམ།ཡང་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་བྲག་ཞུན་ཟོས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་བཏུང་བའམ། ཡང་ན་གུ་གུལ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་ཟོས་ལ། འོ་མ་བཏུང་བའམ། ཡང་ ན་འོ་མ་དང་སྒེའུ་གཤེར་གྱི་ཁུ་བ་ཆ་སྙོམས་པ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ།
尼利尼和柳樹和三辛香和炒麥子的灰和五種鹽和土茴香,這些藥物的粉末與酥油調和后服用,能治療痰瘤和腫瘤。如此反覆服用瀉藥期間,爲了增強體力,如前所述可以服用母駱駝或牛或羊的乳汁。對於嚴重的痰瘤病,應當迅速服用含油的瀉藥,對於體弱者則不宜。 在一百二十八兩酥油中加入三十二兩訶子粉末一起熬化,用勺子攪拌後放入麥殼中存放一個月,然後取出再次熬化,再加入訶子煮湯和酸酪一起煮,適量飲用可以治療痰瘤、配製的毒、杵狀病、腹脹、腫瘤、腹內瘡,同樣也能降伏麻風病、癲狂病和健忘癥。 或者與牛奶和希坎達一起煮沸後冷卻,用勺子攪拌,飲用其中產生的酥油和希坎達煮湯,功效如前。或者將五百一十二兩牛奶和十六兩希坎達乳汁一起壓榨,待發酵后攪拌成酥油,加入特里維查再煮沸飲用,功效如前。 同樣,一升酥油和八倍量的牛奶,以及一兩蘇達克希拉和六兩土茴香,與上述粉末一起煮沸,留下純酥油服用。之後飲用粥和甜湯汁及牛奶。當酥油溫熱融化排出后,服用溫熱的藿香煮湯。然後依次服用粥和豆湯。 如此腹部變得粗糙時,連續三天與前述酥油一起進食。按照前述次序反覆飲用藥用酥油。這些藥用酥油配方如果由明醫如法配製,能平息腫瘤、配製的毒和痰瘤。 或者服用畢露粉末與酥油煮沸,對腹脹疼痛有效。或者服用白芷藥油或尼利尼藥油或稱為混合的藥油中任何一種。用這些瀉藥去除病根后,應當適量食用粥等米飯等輕淡食物。 如果還有少許病邪殘餘,應與尿液一起食用一千顆空心訶子,飲料則配以牛奶。或者食用一千顆胡椒與希坎達乳汁或水調和,之後飲用牛奶。或者食用在精華攝取章節中所說的胡椒增長法,之後飲用牛奶,或者食用精華攝取章節中所說的石蜜,之後飲用牛奶,或者如精華攝取中所說般食用安息香,飲用牛奶,或者飲用等量的牛奶和葛根汁液都有效。
།ཡང་ན་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ལྷག་མ་ལུས་པ་ལ་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ཐང་ཤིང་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་འོ་མ་སྦྱར་བ་བཏུང་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་བཟས་གཞན་མི་ཟ་བར་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་དང་། བཅའ་སྒ་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་ཟླ་ བ་གཅིག་བཏུང་ངོ་།།ཡང་ན་བྱི་དང་ག་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། དན་ཏི་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་འདི་རྣམས་བཏགས་ཏེ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ཞོ་གཉིས་ཙམ་འཐུངས་ན་དམུ་རྫིང་ཚབས་ཆེ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་ནི་འོ་མའམ། སུ་དྷཱ་ ཀྵི་ར་འོ་མ་དང་མར་དང་བཅས་པ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བཟའོ།།ཡང་ན་ཤྲི་ཁཎྜའི་འོ་མའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་དང་། ཨ་རུ་ར་སྦངས་ལ་བཏགས་ཏེ་ཁུར་བའི་ནང་དུ་བཏབ་ལ་སྦྱིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དམུ་རྫིང་ཅན་རླུང་ནད་ཀྱིས་རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་པ་དང་། རེངས་པ་དང་། རོ་སྟོད་ འཛིངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་ནི་བིལ་བའི་ཐལ་བ་དང་།ཏིལ་མར་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ཏིན་དུ་ཀ་དང་། བ་ལ་དང་། བ་ལ་ཤ་དང་། ཏིལ་གྱི་སྡོང་བུ་དང་། ཆུ་ཤིང་དང་། ཨ་བ་མརྒ་དང་། ཨག་ནི་མན་ཐ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐལ་བ་ཆུ་དང་སྦྱར་ལ་རས་ཀྱིས་བཙགས་ཏེ། ཏིལ་མར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ལ་བླུད་དོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་བད་ཀན་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པའམ། མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་དང་ལྡན་ཞིང་རླུང་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་ཨེ་རཎྜའི་མར་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་སྦྱར་བ་བཏང་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཐང ཤིང་དང་།རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་དང་། ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་དང་། ཤི་ཀྲུ་དང་། ཨ་ཤྭ་ཀརྞ་དང་འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་དམུ་རྫིང་གི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུའོ། །ཡང་ན་བྲིཤྩི་ཀ་ལི་དང་། ཤུ་དག་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་། བ་སྤུ་བ་དང་། འུ་སུ་དང་། རུ་རྟ་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་བ་གཅིན་གང་ཡང་རུང་བས་ཕྱི་རོལ་ནས་དཀྲུགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ནད་ཕྱུང་སྟེ། ལྟོ་བ་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ལྟོ་བ་རླུང་གིས་མི་སྦོ་བའི་ཕྱིར་ས་ལ་དང་། བ་ལའི་སྡེ་ཚན་དུགས ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དུགས་བྱས་ཏེ།རས་ཀྱིས་ལྟོ་བ་བཅིང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ཁྲུས་བྱས་ནས་ལྟོ་བ་ཡང་སྦོ་བ་ལྟ་ན་སྣུམ་དང་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བྱའོ། །རླུང་བད་ཀན་དང་བཅས་པས་ལྟོ་སྦོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྨན་རྣོ་བ་དང་། ཐལ་ སྨན་དང་གཅིན་དང་བཅས་པས་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་དམུ་རྫིང་སྤྱིའི་ཆོ་གར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི། སྨན་བྱིད་རིའི་སྡེ་ཚན་མར་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་ལ་ཁོང་སྣུམ་པར་ གྱུར་པ་དང་།ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་དུགས་བྱ་སྟེ། སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་རམ། འདྲེས་པའི་སྨན་མར་གྱིས་བསྐུ་སྨན་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁྲུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་དང་འོ་མ་སྦྱིན་ནོ། །ཉམས་རྙེད་ནས་རིམ་གྱིས་འོ་མ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་ ཁོང་པ་ལྟམ་མམ།སྔོ་བར་བྱེད་ན་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཡང་བྱའོ།
或者對於遺留的水腫病,可服用吉達迦和樺樹磨成的粉末與牛奶調和,或者同樣地不食用其他食物,服用長鬍椒和姜與牛奶調和一個月。 或者將畢達迦、枳實、丹提、地膽草、三辛香這些磨成粉末與牛奶一起調和,飲用約兩匙,可以戰勝嚴重的水腫。 食物應當是牛奶,或者蘇陀克希拉(一種牛奶)配合酥油食用一個月。 或者在斯利康達的牛奶中加入長鬍椒和訶子浸泡磨碎,放入粥中服用。 如果水腫患者因風病在肋部疼痛,僵硬,上身糾結,則應服用木槲皮灰與芝麻油調和。 或者將廷度迦、婆羅、婆羅沙、芝麻莖、水生樹、阿瓦瑪迦、火曼陀這些的灰燼與水調和,用布過濾后,與芝麻油一起煎煮服用。 對於風引起的水腫,無論是與痰相伴,或與膽相伴,或與二者俱在且風力強盛者,服用蓖麻油與各種病根相配合則有益。 或者將樺樹、沒藥樹、長鬍椒、希庫、馬耳樹這些磨成粉末與牛尿調和的膏藥從外部塗抹水腫處。 或者用毗利支迦利、白芷、姜、五根草、牛毛草、烏蘇、肉豆蔻這些煎煮的湯液,或者用牛尿任選其一從外部攪拌。 如此沐浴等之後排出病癥,腹部消癟后,為防止腹部再被風脹起,應如同暖熨療法章節中所說的沙羅和婆羅類群那樣進行暖熨,用布帶纏繞腹部。 如此很好地沐浴后,如果腹部又脹起,則應進行含油、酸、鹽的強效瀉藥治療。 對於風與痰相伴引起腹脹者,應當用辛辣藥、灰藥和尿液進行溫和灌腸。 如上所述的這些治療方法,是衆所周知的水腫通用儀軌。 對於因風引起的水腫且體力充沛者,應服用比德利類群藥物與酥油煎煮,使體內潤滑后,對全身進行暖熨,用藏青蘭油或混合藥油進行涂擦。 如此沐浴后,爲了增進體力,應給予湯羹和牛奶。恢復后逐漸停止牛奶,如果腹部又脹滿或發青,則應再次使用前述瀉藥。
།དེ་ནས་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་རྟུག་པ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཤ་ཁུ་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་ཅུང་ཟད་དང་ལྡན་པས་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དུགས་བྱས་ལ་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་མས་ གཏོང་ངོ་།།དེ་ནས་སྨན་རྣོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་ངོ་། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་ཕྱི་ས་དང་འཕྱེན་འགགས་པ་དང་མེའི་དྲོད་ཆེ་བ་དང་། ཁོང་པ་འཁྲུག་ཅིང་གྱོ་ལ་རུས་པ་དང་ཚིགས་དང་རྩིབ་ལོགས་དང་རྒྱབ་དང་། མཇུག་ཏོ་རྣམས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་ལ་ནི་ཏིལ་ དང་།ེ་རཎྜའི་མར་དང་། རླུང་ནད་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་། སྐྱུར་དང་ལྡན་པར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། མར་ལུས་པ་དེས་ཧ་ནུ་བ་ས་མས་གཏོང་ངོ་། །ཉམས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ཁྲུས་མི་ཐེག་པ་ལ་ནི་དམུ་རྫིང་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་འཇམ་རྩི་དང་འོ་མ་དང་ མར་དང་།ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་རོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་སྨན་མངར་བ་དང་སྦྱར་བས་སྣུམ་ཆོས་བྱ་སྟེ། ཤ་མ་དུར་བྱིད་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ་ཁྲུས་བྱའོ། །དེ་ནས་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ སྡེ་ཚན་ལས་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་མར་མང་དུ་བླུགས་ཏེ།བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་ངོ་། །དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི། དང་པོ་ཨ་ནུ་བ་ས་ན་གཏང་ངོ་། །དེ་ནས་འོ་མའི་ འཇམ་རྩིས་དག་པར་བྱའོ།།མེ་སྟོབས་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྣུམ་ཆོས་བྱ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །འོ་མ་འམ་དུར་བྱིད་སྦྱར་བ་འམ། ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ས་ལ་འམ། ཀྱི་ལྕེ་བ་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་དོང་ག་འོ་མ་དང་སྦྱར་བས་ བཀྲུ་སྨན་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་འོ་མས་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་རླུང་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་འོ་མ་དང་བཅས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །འབྲས་ གང་ཡང་རུང་བའི་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱིན་པའམ།ཡང་ན་བྱི་ད་རིའི་སྡེ་ཚན་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །འོ་ཐུག་སྦྱར་བས་དམུ་རྫིང་གི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུའོ། །འཇམ་རྩི་དང་བཀྲུ་སྨན་དང་འོ་མ་བཏང་བ་དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབད་པ་དང་བཅས་པས་མ་ ཡེངས་པར་བྱས་ན་ངེས་པར་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལ་མར་དང་བསྐོལ་བས་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པས་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དུགས་བྱས་ནས་ཉམས་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་ཞིག་ན་ཤྲི་ཁཎྜ་མར་དང་སྦྱར་བས་ཁྲུས་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་མེའི་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བད་ཀན་འཇོམས་པའི་སྨན་ཚ་བ་དང་ཐལ་སྨན་དང་ལྡན་པའི་བཟའ་བ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་མུ་ཀ་ཀའི་སྡེ་ཚན་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་བ་ གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་ཏིལ་མར་དང་འདི་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ལ།བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་མུ་ཀ་ཀའི་སྡེ་ཚན་ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩིས་བཏང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཁ་ཟས་ནི་ཚ་བ་གསུམ་དང་། འོ་མར་བཅས་པའམ་ཡང་ན་རྒྱ་སྲན་ གྱི་ཁུ་བཅུད་དང་ལྡན་པར་སྦྱིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་འབུར་བ་དང་བརྟན་པ་དང་། རློངས་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། སྙིང་ན་བ་དང་། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། ཆང་ནད་ཆེ་བ་ལ་ནི་ཨ་རིཥྚའི་ཆང་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ཆུ་དང་སྦྱར་ བ་རས་ཀྱིས་བཙགས་ལ་བཏུང་བར་སྦྱིན་ནོ།
然後對於火力微弱且大便阻塞的情況,應當用帶有少許酸味和鹽的肉湯進行油療,之後進行熱敷,並用十根藥配製的溫和灌腸劑進行灌腸。 之後與猛烈的藥物一起進行溫和灌腸。 對於由風引起的水腫,內部乾燥、大小便阻塞、火力過大、腹部紊亂、咳嗽,以及在骨頭、關節、肋部、背部和尾部等處疼痛的情況,應當將芝麻、蓖麻油和治療風病的藥物與酸味物一起煎煮,用剩餘的油進行下行灌腸。 對於體力微弱不能沐浴的病人,應當用治療水腫的藥物配合溫和灌腸劑、牛奶、酥油和肉湯等。 對於由膽引起的水腫且體力充足的病人,應當用甜味藥物進行油療,並用沙馬杜爾比德、三果和酥油一起煎煮后沐浴。 然後在尼亞格若達類藥物的煎劑中加入糖塊、蜂蜜和大量酥油,進行強力導瀉會有效果。同樣地,也可以用尼亞格若達類藥物煎煮的溫和灌腸劑進行灌腸。 對於體弱的水腫病人,首先要進行下行灌腸。然後用牛奶灌腸劑進行清潔。 當火力增強時,應當進行油療,並反覆進行導瀉。可以用牛奶或杜爾比德配製,或用蓖麻油配製,或用薩拉,或用狗舌草配牛奶,或者用冬瓜配牛奶進行導瀉。 對於由膽引起的水腫兼有痰的情況,應當用牛尿配製的牛奶進行導瀉。 對於由膽引起的水腫兼有風的情況,應當用苦膽藥油配合牛奶反覆進行導瀉。可以與任何大米的牛奶一起服用,或者用比達利類藥物與牛奶煎煮后服用。 用酸奶外塗水腫處。溫和灌腸、導瀉和牛奶治療等,應當按照這樣的次序,專注且努力地反覆進行,這樣一定能戰勝由膽引起的水腫。 對於由痰引起的水腫,應當用毒芥類藥物與酥油煎煮後進行油療飲用等,之後進行熱敷,如果體力充足的話,應當用西康達配合酥油進行沐浴。 之後爲了增強火力,應當逐漸給予能夠降伏痰的辛熱藥物和堿性藥物配製的湯類食物等。或者用木卡卡類藥物、三辛香和牛尿配製的芝麻油一起煎煮,進行強力下行灌腸。 之後用木卡卡類藥物與芝麻油煎煮的溫和灌腸劑進行灌腸也是同樣的。食物應當配合三辛香和牛奶給予,或者給予含有豆湯精華的食物。 對於由痰引起的水腫,出現腫脹、堅硬、昏沉、食慾不振、心痛、火力微弱和嚴重宿醉的情況,應當給予阿里斯塔酒和大麥炒焦的灰燼與水調和後用布過濾的飲品。
།ཤིང་ཀུན་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། སེང་ཕྲོམ་དང་། ཤུ་དག་དང་། བཅའ་ སྒ་དང་།བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། གླ་སྒང་དང་། རུ་རྟ་དང་། ས་ར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཀོ་ཉོན་ཙེ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་འདི་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་ཞོ་དང་སྣུམ་རྣམ་བཞིས་སྦྲུས་ལ་རྫ་མ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ཕྱུང་ལ་དེ་ལ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཆང་གི་ དངས་མ་དང་།ཞོ་ག་ཆུ་དང་། ཆུ་དྲོན་དང་། ཨ་རིཥྚ་དང་། ཨ་ས་བའི་ཆང་དང་། ནས་ཆང་དང་། འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་དམུ་རྫིང་དང་སྐྲན་དང་གཏུན་ལྟ་བུའི་ནད་དང་། ཏུ་ནི་དང་། སྐྲང་བ་དང་། གསུས་པ་དང་མཆེར་པ་ན་བ་དང་། སྙིང་ན་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། རྟུག་པ་འགགས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི་ཧ་རི་སྟའི་ཆང་དང་། བ་གཅིན་གྱི་བཏུང་བ་དང་། སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་། ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་བཏུང་བ་དང་། ཏིལ་མར་ཐལ་སྨན དང་བཅས་པའི་བཏུང་བ་དང་།དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ན་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡུངས་ཀར་དང་། ཕབས་དང་། ལ་ཕུག་གི་ས་བོན་དང་། དེ་དག་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་དམུ་རྫིང་བསྐུས་ལ། ཕྱི་རོལ་ ནས་དུགས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་བའི་རིམ་པ་སྦྱར་རོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལུས་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་ནད་གཞི་རྣམས་ཚབས་ཆེ་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་སྟེ་སྤང་ངོ་། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་མ་བྱས་ན་ནི་ངེས་པར་ འཆི་ལ།བྱས་ན་ནི་འཚོ་ཡང་སྲིད་པས་གསོ་བ་འདི་དག་བྱ་སྟེ། དན་ཏི་དང་ཏྲ་བན་ཏིའི་འབྲས་བུའི་མར་གྱི་བཏུང་བ་བྱིན་ན་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །འདུས་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་གསོ་བ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་ཀྱང་མ་ཐུབ་ན། ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་དྲིས་ནས་ཀ་ཀ་ད་ནི་དང་། འོལ་ མ་སེ་དང་།ཀ་ར་བཱི་ར་དང་། འདི་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆང་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་ནང་དུ་བསྟན་པའི་དུག་དག་པ་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྲུལ་ཁྲོས་པའི་ཁར་ཤིང་ཏོག་བཅུག་ལ་གདུག་པས་ཟོས་ཟིན་པའི་ཤིང་ཏོག་བྱིན་ན་ནད་གཞི་ རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དུག་གི་མཐུས་དཀྲུགས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱིན་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།སྦྱོར་བའི་རིམ་པ་དེ་དག་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་དུག་དེ་ནད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བབ་ན་ནི་ནད་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། ལུས་ཐ་མལ་པ་ལ་བབ་ན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དུག་གི་ནད་ཞི་བ་ ལྟར་ན་ཆུ་གྲང་མོས་ལུས་ཁྲུས་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་སྦྱིན་ནོ།།ཡང་ན་དུག་དང་། དུར་བྱིད་དང་། མན་དུ་ཀ་པར་ནི་དང་། རྒྱ་སྣེའུ་དང་། ནས་དང་། ཀ་ལ་ཤ་ཀ་དང་། དེ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་རང་གི་ཁུ་བ་སྐྱུར་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། སྣུམ་མེད་པར་སློན་ པའམ་སྐམ་པོ་གང་ཡང་རུང་སྟེ།ཁ་ཟས་གཞན་མི་བཟའ་བར་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བཟའོ། །གལ་ཏེ་སྐོམ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་རང་གི་ཁུ་བ་བླུད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་མའི་ཆོ་ག་དེ་དག་གིས་ཟླ་བ་གཅིག་ནས་ནད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཉམ་ཆུང་ན་སྲོག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྔ་མོའི་ འོ་མ་བླུད་དོ།
取訶子、胡椒、三果(訶子、余甘子、胡椒)、丁香、兩種黃色藥材、畢力勒果、白色訶子、水晶、藏菖蒲、白芷、蓽茇、白附子、香附子、茜草、薩拉拉(即柯尼子)、五種鹽,將這些藥材磨成細粉,用酸奶和四種油調和,放入密封的陶罐中焚燒成灰,不使煙氣外泄。取出灰分,每次取兩錢,配以清酒、酸奶水、溫水、阿里斯塔酒、阿薩瓦酒、青稞酒中任意一種飲用,可以治療水腫、瘤、鼓脹病、腫瘤、浮腫、腹脹、脾病、心痛、痔瘡和便秘等疾病。 對於由痰引起的輕微水腫,可用訶梨勒酒、牛尿飲、藥粉、鐵製飲品、芝麻油與灰藥混合的飲品中任意一種調服即可治癒。 將芥子、酵母、蘿蔔籽磨成粉末,用牛尿調製成膏,塗抹在水腫處,並從外部進行熱敷,如此反覆進行。 由三病(風、膽、痰)綜合引起的水腫,若體力和消化能力減弱,且病情嚴重相互影響時,則難以治癒應當放棄。這種情況如果不治療必死無疑,治療則可能存活,應當採用以下治療方法:服用旃檀提和特拉萬提果實製成的油飲最為推薦。 如果對三病綜合引起的水腫按照常規治療無效,應詢問病人親屬后,將迦迦達尼、烏爾瑪賽、卡拉維拉這三種藥的根部磨成粉末,與酒一同服用。或者在飲食中加入純凈毒藥。或者將水果放入憤怒的蛇口中,待其咬過後給病人服用,這樣可以將諸病彙集到一處,通過毒力攪動後排出體外並消除。 實施上述配方后,如果毒藥作用於病灶,則可消除疾病;如果作用於正常身體組織,則會導致死亡。如果毒性消退,應用冷水沐浴全身,之後飲用牛奶。 或者選用毒藥、狼毒、曼度卡帕尼、印度黃芩、大麥、卡拉夏卡等任意一種,可以生食或干食其汁液,不加酸味、鹽和油,一個月內不食用其他食物。如果口渴,也只能飲用這些藥物的汁液。 按照上述方法治療一個月后病癥會消除。如果身體虛弱,爲了保命可以飲用母驢乳。
།མཆེར་པའི་ནད་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བར་སྣུན་ཆོས་དང་དུགས་བྱ་སྟེ། ཞོ་དང་འབྲས་ཆན་དུ་བཅས་པ་ཟོས་ལ་ལག་པ་གཡོན་པ་ལ་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །ནད་པ་དེས་ཉམས་སྟོབས་རྙེད་པ་དང་། ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ཏེ། ཉེས་པའི་ལྷག་མ་ སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ལུས་དག་པར་བྱས་ལ།རྒྱ་མཚོའི་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་། ཐལ་སྨན་དང་འོ་མར་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་ལ་རྩབས་སྐྱུར་པོ་དང་སྦྱར་ཏེ། བསྐྱོས་པས་རས་ཀྱིས་བཙགས་པའི་ནང་དུ་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་པི་པི་ལིང་ཤས་ཆེར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་ བཏབ་པ་བླུད་དོ།།ཡང་ན་ཤི་ཀྲུ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མ་སྐྲན་ནད་གསོ་བའི་ལེའུར་བཤད་པ་དང་། ཐལ་སྨན་སྣ་ཚོགས་དང་། སྨན་མར་སྲང་དྲུག་པ་ཆེ་ཆུང་དང་ སྦྱོར་བ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་མེ་དྲོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང་། དོང་གྲ་དང་། དན་ཏི་ཆ་མཉམ་པ་དང་། ཨ་རུ་ར་སྣ་གཅིག་གི་ཉིས་འགྱུར་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་སྣ་གཅིག་གི་ཕྱེད་དང་། འདི་རྣམས་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་ཆུ་དྲོན་ལ་གཏང་ངོ་། ། བྱི་དང་ག་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། ཕྱེ་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཤུ་དག་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲུས་ཏེ་རྫེའུ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བསྲེགས་ལ། དེའི་ཐལ་བ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཐུངས་ན། སྐྲན་དང་མཆེར་བའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་འོ་མ བཏགས་པའི་ཏིལ་མར་དང་བསྲེས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་གི་སྟེང་དུ་བསྐུས་ལ་ལེགས་པར་མཉེས་ལ།གཏུན་ཤིང་གིས་བརྡུང་བ་དང་བཙིར་ཏེ། དེ་ནས་འོ་མ་འཐུངས་ན་མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་ཤིང་རོ་ཧི་ནིའི་ལྕུག་མ་རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ བསྐམས་ལ། རུ་ར་དང་ལྷན་ཅིག་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དང་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྦངས་ལ་འཐུངས་ན། མིག་སེར་དང་། མཆེར་བ་དང་། སྐྲན་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྲིན་བུ་དང་། སྐྲང་བ་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། དེ་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། །རོ་ཧི་ཏའི་ ཤུན་ཕྲགས་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་།རྒྱ་ཤུག་སྐམ་པོ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཚིགས་མ་བོར་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་སྲང་རེ་རེ་དང་དེ་སྤྱི་དང་མཉམ་པའི་རོ་ཧི་ཏའི་ཤུན་ཕྲགས་རྣམས་བཏགས་པའི་ ཕྱེ་མ་དང་།མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འོ་མ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ཡང་བསྐོལ་ཏེ། མར་ལུས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་ཚབས་ཆེ་བ་ཡང་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཆུ་ཤིང་དང་། ཏིལ་གྱི་སྡོང་བུ་དང་། གཟེ་མ་རྣམས་བསྲེགས་ པའི་ཐལ་བ་ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་ལས་རྒྱལ་ལོ།།སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་མ་ཞི་སྟེ་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་རྣག་ཏུ་རེད་པ་ནི་སྐྲན་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མེའི་ལས་ བྱའོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུ་མར་དང་བསྐོལ་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མའི་འཇམ་རྩི་དང་། ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ལུས་དག་པར་བྱ་བ་དང་། འོ་མའི་བཏུང་བ་སྦྱར་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །མཆིན་པའི་དམུ་ རྫིང་གི་གསོ་བ་ནི།མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་གི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ལག་པ་གཡས་པ་ལ་གཏར་ག་བྱའོ།
對於脾臟的水腫病,應根據病因進行油療和熱敷。食用酸奶和米飯後,在左手上放血。 當病人恢復體力后,再次進行油療,用沐浴清除病邪殘餘,使身體清凈。將海螺粉、灰藥與牛奶調和后服用。 同樣,將補提迦蘭加與酸汁調和,過濾後加入大量研磨的巖鹽和胡椒粉服用。 或者在煮沸的辛菜中,加入巖鹽、枳椒和胡椒粉服用。 或者如治療瘤病章節中所述的訶子等粉末,以及各種灰藥,和六兩大小的藥酥,這些任何一種都要根據消化能力來服用。 或者將胡椒、冬瓜、旃提等量,阿如拉兩倍量,巖鹽半量,這些研成粉末用溫水服用。 將畢達嘎、枳椒、麵粉、巖鹽、白芷等研成粉末與酥油混合,放入密封的陶罐中焚燒,將其灰燼與牛奶一同飲用,能夠消除瘤病和脾病。 或者將榕樹乳汁與芝麻油混合製成糊狀,塗抹在脾臟水腫處並按摩,用杵搗壓擠壓,然後飲用牛奶,可消除脾臟水腫。 或者將羅希尼樹枝從根部砍下曬乾,與阿如拉一同研磨成粉,用水浸泡七天後服用,對黃疸、脾病、瘤病、痔瘡、蟲病、浮腫和水腫等有效。 取二十五兩羅希塔樹皮,三十二兩干榕樹粗搗后煮至剩四分之一,在未去渣的湯中加入五辛各一兩,等量的羅希塔樹皮粉末,三十二兩酥油,六十四兩牛奶再次煮沸,適量飲用剩餘的酥油,能迅速消除嚴重的脾臟水腫。 或者將水生植物、芝麻莖、芒草焚燒成灰,與芝麻油煮沸後適量服用,可戰勝由風痰引起的脾臟水腫。 如果這些方法無效,對於由風痰引起的脾臟水腫化膿者,應按照治療瘤病的方法進行火療。 對於由膽引起的水腫,推薦使用十味救命湯與酥油煮沸,同樣推薦牛奶灌腸、放血、沐浴凈身和牛奶飲品。 肝臟水腫的治療方法與脾臟水腫的所有治療方法相同,特別是要在右手上放血。
།གཞང་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་ཐོག་མར་དུགས་བྱས་ལ་བ་གཅིན་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། ཏིལ་མར་དང་ལན་ཚྭ་སྦྱར་བས་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་ དང་།འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དང་། ཕྱི་ས་སླ་བར་གྱུར་པའི་ཟས་དང་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་རྣམས་གཏང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་པ་དང་། རླུང་ལ་ཕན་པའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་སྤྱད་དོ། །རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་དུགས་མ་ གཏོགས་པའི་བད་ཀན་གྱི་དམུ་རྫིང་གི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱའོ།།སྨན་པས་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཟགས་པར་བྱའོ། །ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་བ་གཅིན་དང་། སྨན་རྣོ་བ་དང་། ཐལ་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་སྦྱར་ རོ།།མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་འཇོམས་པའི་བཟའ་བ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རའི་རིལ་མ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་རས་ལ་བཙགས་ལ་བསྐོལ་ཏེ། སྐ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་དང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་བཅའ་སྒ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། དན་ད་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཁྲོན་བུ་དང་། ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང་། སྭ་རྩི་ཀའི་ཐལ་བ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ས་ཏ་ལ་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བཅུག་ལ། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ གྱི་རི་ལུ་བྱས་ཏེ།རང་སྐྱུར་གྱི་ནང་དུ་མཉེས་ལ་རན་པར་འཐུངས་ན་མ་ཞུ་བ་དང་སྐྲང་བ་དང་དམུ་རྫིང་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་སེལ་ཏོ། །དེ་ལ་དམུ་རྫིང་མཚོན་གྱིས་དྲལ་བ་ནི། དམུ་རྫིང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས། གསུམ་ནི་དྲལ་བའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཞང་འགགས་ པའི་དམུ་རྫིང་དང་།རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་དང་། ལྟོ་བ་འཆུས་པའི་དམུ་རྫིང་དང་གསུམ་མོ། །ཐོག་མར་ནི་དམུ་རྫིང་བརྒྱད་པོ་ཀུན་ཀྱང་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེས་མ་ཐུབ་ན་སྨན་པས་མཚོན་གྱིས་ཁོང་ཕྱེ་བའི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། ཐོག་མར་ནད་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ པ་ཡང་གྱ་ཚོམས་སུ་བྱར་མི་རུང་སྟེ།ནད་པའི་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐུགས་ཚོད་དུ་གསོལ་ནས་སྨན་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱད་ཀྱི་མཚོན་ལེགས་པར་བྱ་སྟེ་བརྟགས་ལ་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དམུ་རྫིང་བརྟོལ་བར་འདོད་པས་དང་པོར་གཞང་འགགས་པའི་དམུ་ རྫིང་དང་།རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་གཉིས་ལ་ཐོག་མར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་དུགས་བྱ་སྟེ། ནད་པའི་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་སོར་བཞི་བཅལ་ལ། དེ་ནས་གཡོན་ངོས་དཀུའི་ཕྱོགས་སུ་སོར་བཞི་བཅལ་བར་རྨ་ཁ་སོར་བཞི་ཙམ་དྲལ་ལོ། །རྒྱུ་མ་ལ་མ་ཕོག་པར་བག་བྱའོ། །དྲལ་ཟིན་པ་ དང་།རྨའི་ནང་ནས་རྒྱུ་མའི་ནང་དུ་སྤུའི་གོང་བུ་འམ་རྡོ་འམ། དྲིང་བའི་རིལ་བུ་འབྱར་བས་རྒྱུ་མ་འགགས་པ་འམ། ཤིང་ཚལ་ལམ། རུས་པ་འམ། ཟུག་རྔུ་གང་ཡང་རུང་བས་རྒྱུ་མ་རྡོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ། དེ་ཡང་ལག་པ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་པས་མྱང་ཞིང་ ལྟའོ།།གལ་ཏེ་སྤུའི་གོང་བུའམ། དྲི་མའི་རིལ་བུས་འགགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་མའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཅུང་ཟད་མཉེས་ལ་སྔ་མའི་གནས་ནས་འགོག་པའམ་བསྐྱོད་པ་འམ། བཙིར་བ་ཙམ་གྱིས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཟུག་རྔུས་རྡོལ་བ་ལ་ ནི།ཟུག་རྔུ་ཕྲ་འམ་དྲང་དུ་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི། སྤྲེའུའི་སོ་ལྟ་བུའི་སྐམ་པས་ཕྱིར་དྲངས་ལ་དབྱུང་ངོ་། །ཟུག་རྔུ་ལྕི་སྟེ་དབྱུང་དུ་མི་འདོད་པ་འམ་སྦོམ་པ་ལ་ནི། རྒྱུ་མ་དང་མཚམས་སུ་བཅད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆུ་སེར་དང་། དྲི་མ་ངན་པ་རྒྱུ་བ་ཡོད་ན་ཡང་བུ་ག་བཙིར་ལ་དེ་ཉིད་ནས་ཕྱིར་ དབྱུང་ངོ་།།དེ་ནས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་བསྲེས་པས་རྒྱུ་མ་བསྐུའོ།
對於肛門梗阻的腹水,首先要進行熱敷,然後用牛尿、猛烈的藥物、芝麻油和鹽混合製成的強力灌腸劑,以及溫和的灌腸劑進行灌腸。應當食用能使糞便鬆軟的食物,並服用猛烈的瀉藥。 此外,對於因風引起的大便梗阻,以及所有對風有益的治療方法在此都可使用。 對於腸穿孔的腹水,除了熱敷之外,應當採用所有治療痰性腹水的方法。醫生應當像治療黃水等病癥那樣反覆放液。 對於腹部積水的腹水,應當配製含有牛尿、猛烈藥物和堿性藥物的食物和飲品。應當服用能產生火熱和剋制痰的食物。 將馬糞灰與牛尿混合,用布過濾后煮沸,待其變稠,然後加入胡椒、胡椒根、蓽茇、五種鹽、土牛膝、檀香、三果(訶子、余甘子、畢力勒果)、井鹽、蟹殼、堿灰、白芷、沙陀羅等,將這些研磨成粉末各加入二兩,製成如棗核大小的丸劑,用發酵液調和后適量服用,可以消除消化不良、浮腫和嚴重的腹水。 關於用手術切開治療腹水:在八種腹水中,有三種需要進行切開手術。是哪三種呢?即肛門梗阻的腹水、腸穿孔的腹水和腹部積水的腹水這三種。 首先應當用藥物治療所有八種腹水。如果藥物治療無效,醫生應當進行手術切開治療。開始對病人進行手術時不能草率,病人的親屬應當向國王請示,醫生要準備好自己的手術器械后仔細檢查才能開始治療。 想要切開腹水時,對於肛門梗阻的腹水和腸穿孔的腹水兩種,首先要進行油療和熱敷,然後在病人臍下四指處,向左側腰部方向量取四指處切開四指長的切口。要注意不要傷及腸子。 切開后,要仔細檢查腸內是否因毛團、石塊或糞塊粘附而造成腸梗阻,或是因蔬菜、骨頭或其他異物而造成腸穿孔,用塗油的手去觸控檢查。 如果是毛團或糞塊造成的梗阻,應當從腸子外部輕輕按摩,通過推動或擠壓的方式從原來的位置取出。 對於被異物刺穿的情況,如果異物細小或容易拔出,就用類似猴牙形狀的鉗子將其拔出。如果異物太重無法拔出或太粗大,就要在腸子連線處切斷。如果有黃水和惡臭性物質流出,也要擠壓開口將其排出。 然後用蜂蜜調和的酥油塗抹腸子。
།ཆོ་ག་དེ་ཉིད་བྱས་ཟིན་པ་དང་། རྒྱུ་སྨད་ཀྱི་ནང་གྲོལ་རོ་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་དབུགས་རིང་པོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲངས་པ་ལྟར་བྱས་པས་རྒྱུ་མ་སྔ་མའི་གནས་སུ་བདེ་བར་རང་འདུག་པའི་རིགས་སོ། །དེ་ནས་ཕྱིའི་ལྟོ་བའི་ རྨ་དར་སྐུད་ཀྱིས་བཙེམས་ལ།ས་ནག་པོ་དང་། ཤིང་མངར་ཆུ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་རྨ་དང་ལྟོ་བ་བསྐུས་ལ། རས་ཀྱིས་རྨ་དང་རྐེད་པ་དཀྲིས་ཏེ་གཞག་གོ། །དེ་ནས་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་འོ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་གསོས་ལ། མལ་སྣུམ་ཅན་བཅས་ལ་བསྙལ་ ལོ།།ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་རླུང་དང་མཐུན་པའི་སྨན་དང་ཏིལ་མར་དུ་སྦྱར་བས་ལུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྟོ་བ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཏེ་ཆུ་དྲོན་པོས་སྟེང་དུ་བླུགས་ལ་དུགས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚོན་གདབ་ས་ནི་གོང་མ་དང་མཐུན། རྨ་ཁ་ནི་སོར་གཅིག་གི་ཐད་དུ་དབུག་ གོ།།མཚོན་ནི་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་བས་དྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་དྲལ་མ་ཐག་ཏུ་ཤིང་སྦུ་གུ་ཅན་འཇམ་པོའི་ཐམ་བུས་ཐབས་སུ་བཅུག་ལ། སྦུབས་ཀྱི་ནང་ནས་ནད་ཅུང་ཟད་ཕྱུང་ལ་གཟག་གོ། །དེ་ནས་རས་སམ་པགས་པས་དམ་དུ་བཅིངས་ལ་རླུང་མི་ཤོར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་ གསུམ་གྱི་བར་དུ་མི་བསྒུལ་བར་གསུམ་པ་ནས་ཞག་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཉིན་རེ་ཁད་ཀྱིས་དབྱུང་ངོ་།།ཞག་བཅུ་དྲུག་ལོན་ནས་སྦུ་གུ་ཕྱུང་སྟེ། ཏིལ་མར་དང་ལན་ཚྭ་བཏབ་པས་རྨ་ཁ་བསྐུས་ལ་རས་ཀྱིས་ལྟོ་བ་བཅིང་ལ། དེ་ནས་ཞག་གསུམ་པ་ནས་ཞག་བཅུ་དྲུག་གི་བར་ དུ་རས་བཀྲོལ་ཞིང་རྨ་བཙིར་ལ་གོང་མའི་སྨན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐུ།ཅི་སྟེ་བརྟོལ་མ་ཐག་ཏུ་འཕྲལ་ནད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ན་སྐྱོན་འདི་དག་ཡོད་དེ། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། ཚ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། འཁྲུ་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལུད་པ་ལུ་བ་དང་། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ཚ་བ་དང་། འདི་རྣམས་འབྱུང་བས་ཁད་ཀྱིས་ཞག་རེ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ནད་འབྱིན་པའི་ཚེ་དལ་བུས་བཙིར་རོ། །དེ་ནས་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་བཞག་ནས་ཞག་དང་པོ་སྨྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་གཉིས་པ་ལ་ཚྭ་དང་སྣུམ མེད་པའི་འབྲས་ཐུག་སྦྱིན་ནོ།།དེ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཁ་ཟས་གཞན་མི་བཟའ་བར་འོ་མ་འབའ་ཞིག་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འོ་མ་ལས་གཞི་བླངས་པའི་འབྲས་ཐུག་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཅི་ཙེ་དང་། ཁྲེའི་ཐུག་པ་ལ་འོ་མ་དང་ལན་ ཚྭ་ཅུང་ཟད་བཏབ་སྟེ།སེའུ་འབྲུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྲེས་པ་བཏུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རིམ་པས་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྲུངས་ན་ནི། ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བའི་དམུ་རྫིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །སྲོག་འཚོལ་བའི་སློབ་དཔོན་སྨན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ལུང་མཉན་པར་བྱས་ ནས་ཆོ་ག་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱ་སྟེ།ཟས་ཐུབ་པར་བྱ་ཞིང་ལྟོ་འདུན་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །གཞང་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་དང་། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། བསྲུང་བ་ཡང་འདི་དང་འདྲ་བར་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་གི་ བར་དུ་བསྲུང་བ་བྱས་ནས་ཕྱིས་ནད་མི་སྐྱེ་ཞིང་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་དག་བྱའོ།།དེ་ལ་དམུ་རྫིང་བརྒྱད་པོ་ཀུན་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ནད་གཞི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པ་གསོ་བར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་བསྔགས་ཏེ།དེ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་ན། དེ་ནས་ནི་ཁ་ཟས་དྲོ་བ་དང་ཡང་བར་བྱས་པའི་ནད་དུ་རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། སྐྱུར་དང་། སྣུམ་ཅུང་ཟད་དང་བཅས་པའི་ཐུག་པ་སྦྱིན་ནོ།
當完成這個儀軌之後,將下部腸道內鬆開,像用長氣向上部一樣牽引,腸道就會自然回到原來的位置。然後用絲線縫合外部腹部的傷口, 用黑土和甘草調水製成的藥膏塗抹傷口和腹部,用布包裹傷口和腰部固定。然後在無風處只用牛奶調養,安置在塗油的床上休息。 對於腹部積水的水腫,應當用適合風病的藥物和芝麻油調配后塗抹身體。然後用布包裹腹部,用溫水澆灌上部做燻蒸。在此處下刀的位置與上述相同,傷口要開一指寬。 用類似稻穀尖端的刀具切開。切開后立即用柔軟的有管的木塞塞入,從管中稍微排出病液。然後用布或皮革緊緊包紮以防止風氣泄露。 之後三天內不要移動,從第三天開始到十六天期間每天逐漸排出。十六天後取出導管,用芝麻油和鹽塗抹傷口,用布包扎腹部。 然後從第三天到十六天期間,解開布帶擠壓傷口,同樣用上述藥物塗抹。如果切開后一次性排出所有病液,會有這些過失:口渴嚴重、發熱、肢體疼痛、腹瀉、呼吸不暢、咳嗽、手腳發熱,會出現這些癥狀,所以應該每天逐漸排出。 排出病液時要輕輕擠壓。然後安置在無風處,第一天要禁食。第二天給予無鹽無油的粥。 之後六個月內不吃其他食物,只喝牛奶。之後三個月給予以牛奶為基礎的粥。之後三個月飲用稗子和青稞熬煮的湯加入少許牛奶和鹽, 混合胡豆煮湯飲用。按照這樣的次第護理一年,就能治癒腹水腫脹。尋求生命的醫師上師如是教導,應當努力遵守儀軌, 要能忍受飲食而不貪食等。肛門堵塞的水腫和腸道破裂的水腫這兩種的儀軌和護理也要像這樣持續一年。 這樣護理一年之後,爲了以後不再生病和穩固,應當使用下文所說的這些藥物配方。其中這八種水腫大多是由病因積聚等引起的, 因此治療風等病在任何情況下都是值得稱讚的。如果風等進入腹內使暖性減退,那麼就要給予溫和易消化的五根湯加鹽、酸和少許油的湯藥。
།ཡང་ན་ནས་རྙིང་པ་དང་། འབྲས་ ཞག་དྲུག་ཅུ་པ་གཅིན་གྱིས་བྲན་ཏེ་བསྐམས་ལ་འོ་མས་གཞི་བླངས་ཏེ་ཐུག་པ་བྱ་སྟེ་ཅི་འདོད་པ་སྦྱིན་ནོ།།སྐོམ་དུ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལས་བཟློག་སྟེ། རང་རང་གི་གནས་སུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། ། དམུ་རྫིང་ཅན་ཀུན་གྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་དྲོ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཕྱི་ས་འགགས་པའི་ཟས་དང་། གྲང་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་། བུ་རམ་དང་། ཏིལ་ལས་བྱས་པའི་ཟས་དང་། ཆུ་འཐུང་བ་དང་། སྔོ་རྔད་དང་། རླན་ལ འདུག་པ་དང་འདི་རྣམས་ཤས་ཆེར་མི་སྤྱད་མི་བསྟེན་གཞན་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་འདི་དག་བྱ་སྟེ།ལུས་ཀྱི་རྩོམ་པ་དང་། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བཞོན་པའི་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །སྐོམ་དུ་ནི་དར་བ་ཧ་ཅང་སླ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྐ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མངར་བ་ ཡང་མ་ཡིན་པའི་བཏུང་བ་བསྔགས་ཏེ།དེ་ཡང་ནད་ཀྱི་གཞི་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་ངོ་། །དེ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཁ་རས་བཏབ་པ་སྦྱིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལ་ལ་ཕུད་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་ཟི་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ འདི་རྣམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་སྦྱིན་ནོ།།འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་བ་ཚ་ཅན་གྱི་ཚ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་གྱིས་བཏབ་པའི་དར་བ་སྦྱིན་ནོ། །གཞང་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། སྤ་མའི་འབྲས་བུ་དང་། ལ་ལ་ཕུད་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཟི་ར་རྣམས་བཏབ་པ་སྦྱིན་ནོ། ། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིས་བཏབ་པ་སྦྱིན་ནོ། །ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། ཚ་བ་གསུམ་གྱིས་བཏབ་པའི་དར་བ་སྦྱིན་ནོ། །མཆིན་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། སྦྲང་རྩི་དང་། ཤུ་དག་དང་། སྒ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། རུ་རྟ་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ཏིལ་མར་དང་འདི་རྣམས་བཏབ་པ་བླུད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་དར་བའི་སྐོམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། ལུས་ལྕི་བ་དང་། མེའི་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། ཚིལ་རྒྱས་པའི་ནད་དང་། འཁྲུ་བ་དྲག་པོས་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་འོ་མ བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གསོ་བའི་གནས་ལས་དམུ་རྫིང་གསོ་བའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་བ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གང་སྐྱ་རྦབ་ན་བ་ལ་ནི། ཐོག་མར་དགེ་བའི་སྨན་མར་དང་། བའི་རྣམ་ ལྔའི་སྨན་མར་དང་།ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་མཛེ་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། དོང་གའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་དོ། །སེའུ་འབྲུ་རང་གི་ཁུ་བ་སྲང་བརྒྱད་དང་། འུ་སུ་སྲང་གཉིས་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་གཅིག་དང་། བཅའ་ སྒ་སྲང་གཉིས་དང་།པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་སྲང་ཉི་ཤུ་དང་། ཆུ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་དང་རན་པར་འཐུངས་ན་སྙིང་ནད་དང་སྐྱ་རྦབ་དང་། སྐྲན་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། མཆེར་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སེལ་ཏོ། །དེའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལུད་པ་འཇོམས་ཤིང་རླུང་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་ལ། བུད་མེད་བུ་འབྱུང་དཀའ་བ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །དེ་ནས་སྐྱ་རྦབ་ན་བའི་ནད་པ་དེ་སྣུམ ཆོས་ལེགས་པར་བྱ་སྟེ།སྨན་རྣོ་བས་སློན་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ་སྟེ། འོ་མ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་འམ། རེ་རེ་ཡང་རུང་བས་ལན་མང་དུ་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ།
或者用陳舊的青稞和浸泡六十天的尿的大米,曬乾後用牛奶調製成湯,隨意服用。作為飲品,煮甘蔗汁飲用,可以治療由三種病因引起的水腫,使其各自迴歸原位而平息。 所有水腫患者都應該注意防護:過熱、酸性、粗糙、鹹味、大便堵塞的食物、寒冷、沉重、糖、芝麻製成的食物、飲水、青菜、潮濕處停留等,這些都應該儘量避免使用和依賴,還應該避免以下這些:身體活動、步行、騎乘交通工具往來等。 作為飲品,推薦既不太稀也不太稠,也不甜的飲料,而且要根據病因來飲用。對於由風引起的水腫,要加入訶子和堿。對於由痰引起的水腫,要加入辣薊、巖鹽、孜然、蜂蜜和三辛香。對於由三病因綜合引起的水腫,要加入含堿的鹽和三辛香的酸奶。 對於大便堵塞的水腫,要加入訶子果實、辣薊、鹽和孜然。對於腸道破裂的水腫,要加入胡椒和蜂蜜。對於腹部積水的水腫,要加入三辛香的酸奶。對於肝臟水腫,要加入蜂蜜、白芷、生薑、小茴香、茯苓、巖鹽和芝麻油。 特別是酸奶飲品的功效是:對於身體沉重、消化能力下降、食慾不振、脂肪增生的疾病,以及因劇烈腹瀉導致身體極度虛弱的情況,牛奶應被視為甘露。 醫療論中第十五章治療水腫完畢。 接下來講解治療白癩病的章節:對於患白癩病的人,首先要服用善巧藥酥油、五牛產品藥酥油、大苦藥酥油(在麻風病章節中所述)和冬果類藥酥油中的任何一種。 取八兩茴香自汁、二兩小茴香、一兩昆布、二兩生薑、半兩胡椒,將這些磨成粉末,與二十兩酥油和一百二十八兩水按正確方法煎煮,當只剩下酥油時適量飲用,可以治療心臟病、白癩、腫瘤、痔瘡、脾臟病以及因風和痰引起的衰弱。 它能增強消化能力,消除呼吸困難和咳嗽,使紊亂的氣脈恢復正常,對於難以生育的婦女也特別推薦。然後對白癩病患者進行油療,用猛烈的藥物塗抹。之後再次進行油療,用牛奶和牛尿混合或單獨多次進行導瀉治療。
།དན་ཏིའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ཏང་པལ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྒུན་འབྲུའི་འབྲས་ བུ་སྲང་བཞི་བཞི་བཅུག་སྟེ་ནུབ་གཅིག་སྦངས་ལ།ནང་པར་མཉེས་ནས་བཙགས་པ་འཐུངས་ན། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་བ་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་སྟེ་བཏུང་བ་འམ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་འམ།ཡང་ན་ཁྲོན་བུ་དང་། ཤ་མ་དུར་བྱིད་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། འདི་རྣམས་བ་གཅིན་དང་བཏགས་ཏེ་བཏུང་བའམ། ཡང་ན་སྨན་དེ་དག་ཉིད་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བ་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་སྨན་དེ་དག་ཉིད་འོ་མ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ བསྐོལ་ལ་འཐུངས་ན་ཉེས་པ་རྣམས་འཇོམས་སོ།།ཡང་ན་ལྕགས་ཕྱེ་བ་གཅིན་དང་འོ་མ་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་བཞག་ལ་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ཞུ་བའི་ཚོད་ཙམ་ན་འོ་མ་འམ་མངར་བའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལྷན་ཅིག་བཟའོ། །དེ་ལྟར་སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ སྟོད་སྨད་དུ་ལུས་དག་པར་བྱས་ནས། རུ་ར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། མར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་ནོ། །བྱི་ཤ་ལ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། གླ་སྒང་དང་། རུ་རྟ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། འདི་རྣམས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། མུར་བ་སྲང་ཕྱེད་དང་། བོང་ང་ ཞོ་གཅིག་དང་འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་འཐུངས་ན།དེ་ནས་སྦྲང་རྩི་བལྡགས་ན་སྐྱ་རྦབ་དང་། རིམས་དང་། ལུས་ཚ་བ་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། སྐྲན་དང་། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་། མ་ཞུ་བ་རླུང་དང་ བཅས་པ་དང་།ཁྲག་མཁྲིས་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། ཏིག་ཏ་དང་། ནིམ་པ་དང་། འདི་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ འཐུངས་ན་སྐྱ་རྦབ་དང་།མིག་སེར་དང་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ག་དུར་དང་། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྤྱི་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་ནག་པོའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲང་ རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ།དར་བ་འམ་ཆུ་དྲོན་པོ་དང་འོ་མ་དང་བཅས་པར་འཐུངས་ན། མིག་སེར་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། སྙིང་ནད་དང་། མཛེ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། གཅིན་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོང་གྲ་དང་། ལྕགས་ཕྱེ་དང་། ཏིལ་དང་། བུ་རམ་འདི་རྣམས་ ཆ་མཉམ་པ་དང་།སྨན་སྣ་གཅིག་གི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་པི་པི་ལིང་དང་། དེ་རྣམས་རི་ལུར་བྱས་པ་ཟོས་ན་སྐྱ་རྦབ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཏ་བྱ་དང་། སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་དང་། དབྱི་མོ་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་གོང་མའི་ སྨན་དང་།དེ་རྣམས་སྤྱིའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ལྕགས་ཕྱེ་དང་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་སྨན་རེ་རེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་བ་གཅིན་དང་། སྨན་སྣ་སོ་སོར་བསྐོལ་ལ་རི་ལུར་བྱར་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་སྐན་ཏེར་གྱུར་པ་དང་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པ་ནི་ལྕགས་ཕྱེའི་རི་ལུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ ཅི་རན་དར་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་རྣམས་ལ་སྲོག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་མཛེ་དང་། མ་ཞུ་བ་དང་། སྐྲང་བ་དང་། བརླ་རེངས་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། མིག་སེར་དང་། གཅིན་ནད་དང་མཚེར་པའི་ནད་རྣམས་ ཀྱང་ཞི་བར་བྱེད་དོ།
將丹提果汁溫熱后,放入檀香果和葡萄各四兩,浸泡一夜。次日早晨揉搓後過濾飲用,可以戰勝白癩病。 或者在牛尿中加入訶子粉飲用,或者三果與牛尿煎煮後加入訶子粉,或者將井水、沙馬都日比、檀香、蓽茇這些與牛尿研磨后飲用,或者將這些藥材與牛尿煎煮后飲用。 或者將這些藥材按正確方法與牛奶煎煮后飲用可以降伏諸病。 或者將鐵粉放入牛尿或牛奶中服用。待消化時,同時食用牛奶或甜汁。 這樣用藥浴清凈上下身體后,給予訶子、蜂蜜、酥油調製的糊劑。 毗沙拉、布則謝、甘松、茜草、檀香、芥子各二兩,木爾瓦一兩半,莨菪子一兩,將這些研磨成粉與溫水服用,然後舔食蜂蜜,可以戰勝白癩病、發熱、身熱、咳嗽、呼吸不暢、食慾不振、瘤、腹脹、不消化伴有風病、血膽等病。 或者婆沙迦、苦菜、三果、布則謝、龍膽、楝樹這些粗磨后煎煮,將其冷卻的汁液加入蜂蜜飲用,可以降伏白癩病、黃疸和血膽病。 或者三辛、吉達拉迦、必栗迦、三果、伽度拉這些研磨成粉,加入等量的黑鐵粉與酥油和蜂蜜調和,配合酸奶或溫水和牛奶服用,可以消除黃疸、白癩病、心病、麻風、痔瘡和所有小便疾病。 冬瓜、鐵粉、芝麻、糖這些等量,以及一味藥的兩倍胡椒,製成丸劑服用對白癩病有效。 或者達比亞、黃連皮、烏莫、胡椒根、檀香、三辛等上述配方的藥材,以及總量兩倍的鐵粉研成粉末,每味藥八倍的牛尿,各藥分別煎煮成適合制丸的濃稠狀后混合製成丸劑,稱為鐵粉丸。 取適量與酸奶調服可以給白癩病患者帶來生命。 此外還能平息麻風、不消化、浮腫、大腿僵硬、食慾不振、痔瘡、黃疸、小便病和脾病等。
།ཡང་ན་ཏ་བྱ་དང་། བྲག་ཞུན་དང་། དངུལ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་། དེ་རྣམས་སྲང་ལྔ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། དེ་རྣམས་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཤ་ཁ་ར་སྲང་བརྒྱད་དང་། འདི་ རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཟོས་ན།སྐྱ་རྦབ་དང་། དུག་དང་། ལུད་པ་དང་། གཅོང་ཆེན་པོ་དང་། རིམས་མི་བཟད་པ་དང་། མཛེ་དང་། མ་ཞུ་བ་དང་། གཅིན་ནད་དང་། སྐྲང་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཏེ། ཁྱད་ པར་དུ་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་དང་།མིག་སེར་དང་། གཞང་འབྲུམ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་དུག་མོ་ཡུངས་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ནིམ་པ་དང་། པ་ཏོ་ལ་དང་། ག་དུར་དང་། དོང་གྲ་དང་འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བྲག་ཞུན་སྲང་བརྒྱད་ བཅུག་སྟེ།ཞག་བཅུའམ། ཉི་ཤུ་འམ། སུམ་ཅུའི་བར་དུ་ཡང་སྦང་ཞིང་ཡང་སྐམ་པ་ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དང་། བྲག་ཞུན་དང་མཉམ་པའི་ཤ་ཁ་ར་དང་། སྨིག་རྐང་པ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་དང་འབྲས་ བུ་གཉིས་སྲང་གཅིག་དང་།དྲི་སྣ་གསུམ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། སྦྲང་རྩི་སྲང་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་རི་ལུ་ཞོ་གཉིས་པའི་ཚད་དུ་བྱས་ལ། ཟས་གཞན་མ་འདྲེས་པར་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་དང་། ཐང་ལ་གནས་པའི་བྱའི་ཤ་ཁུ་དང་། ཆུ་དྲོན་པོ་ དང་། ས་བའི་ཆང་དང་། ནས་ཆང་དང་། དེ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་འཐུངས་ན། སྐྱ་རྦབ་དང་། མཛེ་དང་། རིམས་དང་། མཆེར་པ་དང་། མགོ་འཁོར་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང་། རྨ་རྣགས་པ་དང་། སྙིང་ནད་དང་། ཁུ་ཆུ་དང་། གཅིན་དང་། ཚ་བའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐེམ་བྱེད་དང་། སྦྱར་བའི་དུག་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། ལུད་པ་དང་། རྩ་བའི་ནད་དང་། ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། སྐྲང་བ་དང་། སྐྲན་དང་། མགུལ་པའི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ རླུགས་དང་།མགོ་འཁོར་བ་ཡང་རི་ལུ་འདིས་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། ནད་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རྒུན་འབྲུམ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་དང་། ཤ་ཁ་ར་སྲང་ལྔ་བཅུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་མངར་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། སྨིག་རྐང་དང་། འདི་ རྣམས་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ།སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། མེ་ཆུང་ངུ་ལ་བསྐོལ་ཏེ་ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དང་ཕྱུང་ལ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ། སྦྲང་རྩི་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་བཞག་སྟེ། དེ་ ལས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཟོས་ན།ཧ་ལི་མ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། མིག་སེར་རྣམས་སེལ་ཏོ། །ཡང་རྩ་བ་ལྔ་ཆུང་ངུའི་ཁུ་བ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་རང་གི་ཁུ་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་བཏང་ན། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ ནད་དང་།མིག་སེར་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་གསོ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་སོ་སོའི་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱ་རྦབ་ལ་ནི་ གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཤས་ཆེར་སྦྱར་རོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཁ་བ་དང་། བསིལ་བའི་བག་སྦྱར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། ཚ་བ་དང་དྲོ་བའི་བག་སྦྱར་རོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་དེ་རྣམས་བསྲེས་པ་སྦྱར་རོ།
或者,取五錢重的銅、巖鹽、銀、鐵銹,以及各一錢重的吉達迦、三果、三辛香、畢達迦,八錢重的白糖,將這些研成粉末與蜂蜜調和服用,可治療黃疸、中毒、咳嗽、重病、劇烈發熱、麻風、消化不良、尿病、浮腫、呼吸困難、食慾不振等癥。尤其能夠消除健忘癥、黃眼病和痔瘡。 或者,取芥子、三果、楝樹、波托拉、伽度、冬瓜,將這些煮成湯汁,放入八錢重的巖鹽,在十天、二十天或三十天內反覆浸泡乾燥。再取與巖鹽等量的白糖,以及各一錢重的蘆根、胡椒、訶子、螃蟹,一錢重的枸杞根和果實,各二兩重的三種香料,三錢重的蜂蜜,製成二兩重的丸劑。 在不與其他食物混合的情況下服用后,飲用蕎麥汁、牛奶、平地鳥肉湯、溫水、淡酒或青稞酒中的任何一種,可治療黃疸、麻風、發熱、脾病、眩暈、痔瘡、生殖器潰瘍、化膿性傷口、心臟病、精液病、尿病和熱病。同樣也能治癒消瘦癥、合成毒、淋巴腫大、咳嗽、根部疾病、血液病、膽病、浮腫、腫瘤、喉病,以及腸胃紊亂和眩暈。這種丸藥能夠消除一切疾病,使其平息。 取十六錢重的葡萄和胡椒,五十錢重的白糖,以及各二錢重的甘草、蓽茇、蘆根,將這些研成粉末,放入五百一十二錢重的訶子果汁中,用小火煮成糊狀,取出冷卻後,加入三十二錢重的蜂蜜調和。將這種糊狀物放在手掌心,每次服用二兩,可治療哈利瑪卡病、黃疸和黃眼病。 另外,將小五根湯汁、葡萄、訶子自身的汁液與食物和飲品一起服用,可治療黃疸病和因黃眼病而衰弱的癥狀。 以上所述是對黃疸病治療的一般說明。同樣,明智的醫生應該瞭解每種疾病的具體特點,根據相應情況進行調配。對於風引起的黃疸,如上所述應多用油性成分調配。對於膽引起的黃疸,應使用苦味和涼性成分調配。對於痰引起的黃疸,應使用粗糙、熱性和溫性成分調配。對於三者混合引起的黃疸,應將這些成分混合調配。
། ཚ་བ་གསུམ་དང་། བིལ་བ་དང་། སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། བ་སྤྲུ་བ་རྣམ་གཉིས་དང་། གླ་སྒང་དང་། ལྕགས་ཕྱེ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། བྲིཤྩི་ཀ་ལི་དང་། ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། འདི་རྣམས ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ།འོ་མ་དང་མར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ནས་ཞག་ཟོས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། ཤིང་མངར་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། རྩཝ་ཀུ་ཤ་དང་། འདི་རྣམས་ ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ།འོ་མ་དང་། མར་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །ས་ཞག་ཟོས་པའི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་པ་ས་ཞག་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱི་དང་ག་དང་། ནིམ་པའི་ ཁུ་བ་དང་།པ་ཏ་དང་། མུར་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ས་ཞག་ལས་བརྐོས་པ་ཟོས་ན་ཕན་ནོ། །ས་ཞག་གི་བྱེ་བྲག་འདོད་པ་ཟོས་ནས་ནད་ཐ་དད་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་སྨན་པས་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་སྨན་སྦྱར་རོ། །མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ པ་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་ནམ།སྐྱ་རྦབ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྱིན་ནོ། ། རུ་ར་རྡོག་མ་བརྒྱ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ། ཨ་རུ་ར་ལྔ་བཅུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ཏེ།མར་ལུས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན། སྐྲན་དང་མིག་སེར་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །དོང་ག་དང་། ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ངམ། བི་ད་རི་འམ། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་ བའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ།སྲང་གཅིག་ཙམ་འཐུངས་ན། མིག་སེར་གྱི་ནད་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་དན་ད་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་བུ་རམ་དང་བཅས་པ་ཆུ་གྲང་དང་བཏུང་བའམ། གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སླེ་ཏྲེས་དང་ནིམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ། ནང་རེ་ནང་རེ་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན། མིག་སེར་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ཕན་ནོ། །སྐྱེར་པ་དང་། བཙག་ཡུག་སྣམ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་རྣམས་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་དུ སྦྱར་བ་ཡང་མིག་སེར་རྣམས་འཇོམས་སོ།།མིག་སེར་གྱིས་བཏབ་པའི་ནད་པ་ཕྱི་ས་ཏིལ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་འདྲ་བ་དཀར་པོ་འབྱུང་ཞིང་བད་ཀན་གྱིས་ལམ་འགགས་པ་ལ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱིས་གསོའོ། །ཁ་ཟས་རྩུབ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། ལྕི་ བ་དང་།མངར་བ་དང་། རྩོལ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུ་རླུང་གིས་བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་བྱས་ཏེ། མཁྲིས་པའི་ཕྱི་རོལ་ནས་བཏོན་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་བུ་དེའི་གཅིན་དང་མིག་དང་པགས་པ་རྣམས་སེར་པོར་གྱུར་ཅིང་། ཕྱི་ས་དཀར་པོར་འབྱུང་ལ་ནད་འཁྲུགས་ཏེ། ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་། སྙིང་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་ལུས་རྗུད་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་པ་དང་། སྐྱིགས་བུ་དང་། ལུད་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་ཏེ། མཁྲིས་པས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་རིམ་གྱིས་བརྡལ་ལ་གསོའོ། །དེ་ལྟར་མིག་སེར་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ནད་པ་ལ་ནི། རྨ་བྱ་དང་། ཁྱིམ་བྱ་དང་། སྲེག་པའི་ཤ་ཁུ་དང་། ཡང་ན་ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་དང་། རྒྱ་སྲན་གྱི་ཁུ་བཅུད་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་རྩུབ་པ་དང་། ཚ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་སྦྱར་བའི ཟས་སྦྱིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཤིན་ཏུ་དྲོ་བ་རྣམས་བསྔགས་སོ། །ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བལྡག་པར་བྱའོ།
三種辛熱藥和木蘋果和兩種黃藥和三果和兩種巴布巴和格桑和鐵粉和必栗香和唐木和必栗西卡利和葛布拉根,這些藥材搗碎后,按照正確方法與牛奶和酥油一起煮沸飲用,能迅速平息由食用土脂而引起的一切癰瘡病。 同樣,龍花和甘草和胡椒和古夏根,這些藥材搗碎后,與牛奶和酥油按照正確方法煮沸飲用,其功效與上述相同。 對於食用土脂而引起的癰瘡病患者如果對土脂有渴求,爲了消除這種渴求,可以服用必栗香和楝樹汁液和巴達和木爾巴這些藥材中任意一種的汁液與土脂一起煮制。 如果食用不同種類的土脂后出現不同的疾病,醫生應當根據具體情況配製相應的藥物。 對於黃疸病患者,應當給予對治膽病的藥物或者對治癰瘡的任何一種藥物。 將一百顆訶子煮湯,在其湯中加入五十顆訶子磨成的粉末,與三十二兩酥油按照正確方法煮制,適量飲用其中剩餘的酥油,能夠祛除一切瘤塊、黃疸和癰瘡。 冬瓜和三種辛熱藥的粉末,放入甘蔗或者比達利或者酸棗的汁液中任意一種,飲用約一兩,能夠降伏黃疸病。 或者檀香磨成粉末,與其兩倍量的糖一起用冷水服用,或者與任何適合的藥物配合使用。 或者三果和白蒺藜和楝樹這些藥材中任意一種的汁液中加入蜂蜜,每天調配服用,對黃疸病患者有益。 酸棗和紅花和酸棗配製成的眼藥,也能降伏各種黃疸。 對於黃疸病患者糞便呈現如同芝麻粉一樣的白色,且因痰阻塞通道的,應當用降伏痰和膽的藥物治療。 由於粗糙、寒冷、沉重、甜味的飲食和過度勞累,引起風氣擾動痰液,使膽汁從外排出,導致此人的小便、眼睛和面板變黃,糞便呈白色,病情惡化,出現便秘、胸悶等癥狀,因此導致身體虛弱、消化力減退、肋部疼痛、呃逆、咳嗽、食慾不振、發燒,膽汁遍佈全身各處,對此應當逐步擴散治療。 對於這樣被黃疸遍佈的病人,應當給予孔雀肉、家雞肉、鷓鴣肉湯,或者干蘿蔔和豌豆的汁液中任意一種,配以粗糙、辛熱、酸味的食物。 此外,推薦極熱、酸味、辛辣、鹹味、極溫熱的食物。 應當舔服卡龍汁液與三種辛熱藥配製的糊狀物。
།དེ་ལྟར་གོང་མའི་གསོ་བ་དེ་དག་བྱས་ན། མཁྲིས་པ་རང་གི་གནས་སུ་ འཇུ་སྟེ།དེས་ན་ཕྱི་ས་ཡང་མདོག་ཐ་མལ་པར་འགྱུར་ཞིང་། རླུང་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོག་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་ལས་ལོག་པ་ལྟར་སྣང་ན་ཡང་དེ་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མིག་སེར་གྱི་ནད་གསོ་བ་འཕྱིས་ནས་དེ་ ཁོང་དུ་ཞུགས་ཏེ་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་བྲག་ཞུན་དང་།མཀྵི་ཀ་ད་རུ་དང་། གསེར་གྱི་དྲི་མ་གང་ཡང་རུང་བ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཧ་ལི་ས་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ནི། སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་རང་གི་ཁུ་བ་དང་། འོ་མ་དང་། མ་ཧེའི་མར་འོ་མའི་ཕྱེད་དང་། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་མར་གྱི་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་སྣུམ་ཆོས་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་དང་དུར་བྱིད་དང་སྦྱར་བས་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །ཁ་ཟས་ནི་མངར་བ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པ་གཏང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ དང་།མངར་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཟས་བཟའ་ཞིང་འོག་ནས་སྨོས་པའི་འོ་མའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་རྣམས་ཡུན་ཅི་རིང་དུ་བྱའོ། །བཏུང་བར་ནི་རྒུན་ཆང་དང་། ཨ་རི་ཏའི་ཆང་མེ་དྲོད་དང་སྦྱར་ཏེ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་ཨ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་ལུད་པ་གསོ་བའི་སྐབས་ལས་ བྱུང་བའམ།ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང་། ཤིང་མངར་དང་། བ་ལ་དང་། དེ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་ནད་གཞི་དང་མེ་དྲོད་དང་དཔགས་ལ་གཏང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་མཁས་པས་སྐྲང་ནད་གསོ་བའི་དཔྱད་ཇི་སྙེད་པས་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། ། གསོ་བའི་གནས་ལས་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་འོར་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་འམ་ལྡན་པའམ། ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲངས་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་མ ཞུ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ནི་ཐོག་མར་ལུས་ཤ་སྲི་ཞིང་སྨྱུང་བ་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་ཟས་ཀྱང་ཡང་བ་བཟའ་ཞིང་སྐོམ་དུ་ནི། དོང་གྲ་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། ན་ལེ་ཤམ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་པོ་བླུད་དོ། །ཡང་ ན་ཨ་རུ་ར་དང་།བཅའ་སྒ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། བ་སྤྲུ་བ་དང་། དེ་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནང་དུ་བཤད་པའི་ལྕགས་ཕྱེ་ཆ་དགུ་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་དོ། །འོར་ནད་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ བ་བླུད་དོ།།ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། ཚ་བ་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་གུ་གུལ་ལམ་བྲག་ཞུན་བཏབ་པ་བླུད་ པ་འམ།འོར་ནད་སྐྲངས་པ་དེ་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་མ་ཞུ་བས་ཁྱབ་སྟེ། རྟུག་པ་འགགས་པའམ། ཡང་ན་ཕྱི་ས་སླ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་སྦྲང་རྩི་དང་། དར་བ་དང་སྦྱར་བ་བཟའ་བ་འམ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་དང་བུ་རམ་བཟའ་བ་འམ། ཡང་ན་ བུ་རམ་དང་བཅའ་སྒ་སྦྱར་བ་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་དར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ།
如此進行上述治療后,膽汁將回歸原位,因此糞便也會恢復正常顏色,伴隨風聲的癥狀也會平息。 如此顏色改變,雖然看似與先前相反,也應說明觀察的方法。對於治療黃眼病後,病情轉入體內變成擴散性疾病時,應當用巖脂、孔雀石、銅銹或金垢任何一種與牛尿調配,服用一個月。 對於名為哈利薩卡的病,應用獨活的汁液、牛奶、水牛奶油(用量為牛奶的一半)這些煮成的酥油飲品等進行身體潤滑治療。然後用訶子汁液和甘遂調配作瀉藥。 飲食應當食用甘味及能夠降伏風、膽的食物。同樣,應當長期服用上述提到的葡萄膏和甘味藥物調配的食物,以及下文將提到的牛奶灌腸療法。 飲品方面,應當根據情況給予葡萄酒和阿里塔酒,並配合體內火力。或者可用訶子膏(出自治療咳嗽章節),或者用胡椒、甘草、巴拉這些任何一種與牛奶調配,根據病因和體內火力來服用。 同樣,明醫應當將治療腫脹病的所有療法用於一切浮腫病。 醫治篇中浮腫病治療章第十六終。 現在開始講解水腫病治療章。對於由所有病因聚集、結合或任何一種病因所生的腫脹病伴有消化不良時,首先應當使身體消瘦並禁食。 之後飲食要食用清淡的食物,飲品則用冬花、白附子、小茴香、畢澄茄、黑芥子、訶子煮成的溫水飲用。 或者用訶子、蓽茇、小茴香、巴布如瓦等煮成的湯劑飲用,或者飲用在浮腫病章節中所說的九份鐵粉煮水。 對於嚴重的水腫病,爲了凈化病癥,應當服用訶子粉與牛尿調配的藥。或者在三果煮湯中加入明礬、甘遂、三辛任何一種的粉末飲用,或者在任何一種三果中加入安息香或巖脂飲用。 對於因火力微弱和消化不良而遍佈的水腫腫脹,出現大便阻塞或者大便稀溏時,應當食用芒硝和三辛與蜂蜜、酸奶調配的藥,或者食用訶子和糖,或者食用糖和蓽茇調配的藥,之後飲用酸奶。
།ཡང་ན་སྒེའུ་གཤེར་དང་། བུ་རམ་ཆ་མཉམ་པ་སྦྱར་ཏེ། དང་པོའི་ཞག་སྲང་ཕྱེད་ཟོས་ལ། དེ་ནས་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་སྐྱེད་དེ། ཞག་བཅུ་གཅིག་པ་ནས་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་ཞག་ བཅུའི་བར་དུ་མི་བྲི་སྟེ།སྲང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཡང་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ཞག་རེ་སྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཟོས་ལ། སྨན་དེ་ཞུ་བའི་ཚོད་ཙམ་ན། བཏུང་བ་ནི། མ་ཤ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་། འོ་མ་དང་། ཤ་ཁུ་གསུམ་བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་ པ་དང་།རླུང་གང་ཡིན་པ་བརྟགས་ཏེ། ནད་གཞི་དང་རེ་རེ་ནས་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་སྐྲན་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། འོར་ནད་དང་། གཅིན་ནད་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཆམ་པ་དང་། ལུས་སྙོམ་པ་དང་། འཇུ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། མིག་ སེར་དང་།སྐེམ་བྱེད་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་། སྨྱོ་བྱེད་དང་། ལུད་པ་དང་། བད་ཀན་རྣམས་སྒེའུ་གཤེར་དང་། བུ་རམ་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་ན་མྱུར་དུ་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །སྒེའུ་གཤེར་གྱི་ཁུ་བ་དང་། དོང་གྲའི་ཕྱེ་མ་དང་། འོ་མ་དང་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། རན་པར་འཐུངས་ ན་འོར་ནད་དང་།ཆམ་པ་ན་བ་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །མ་ཞུ་བ་མེད་བཞིན་དུ་ཕྱི་ས་འགགས་ཤིང་འོར་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ནི། ཚ་བ་གསུམ་དང་། དུར་བྱིད་དང་། དན་ཏི་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་། དེ་རྣམས་འོ་མ་དང་ བསྐོལ་ཏེ་བླུད་དོ།།བའམ་མ་ཧེ་གང་ཡང་རུང་བའི་གཅིན་དང་། འོ་མ་བཏུང་ཞིང་བཟའ་བ་ཡང་འོ་མ་དང་བཅས་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་ནམ་ཡང་ན་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་རྔ་མོའི་འོ་མ་ཉི་ཚེས་ཉམས་བརྟ་བར་བྱའོ། །ཏི་མུ་ས་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ དང་།ལ་ལ་ཕུད་དང་། ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། པ་ཐ་དང་། འུ་སུ་དང་། སྟར་བུ་དང་། བ་ལ་དང་། བིལ་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་། ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་བསྐོལ་ཏེ་ མར་ལུས་པ་དང་།དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་འོར་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྲན་དང་། གཅིན་ནད་རྣམས་འཇོམས་སོ། །ཙི་ཏྲ་ཀའི་ཕྱེ་མ་འོ་མའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ་ཞོར་རེད་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་དར་བ་དང་བཅས་པའི་ནང་དུ་ཡང་ཙི་ཏྲ་ཀའི་ ཕྱེ་མས་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་ལ།མར་ལུས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན། ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །ནད་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དུས་ཤེས་པའི་སྨན་པས་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་སྨན་མར་གཅིན་ནད་ཀྱི་སྐབས་ལས་འབྱུང་བ་དང་། ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་མཛེ་ནད་གསོ་བ་ ལས་བཤད་པ་དང་།དགེ་བའི་སྨན་མར་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ཨ་རུ་རའི་སྨན་མར་དམུ་རྫིང་ལས་བཤད་པ་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། མར་གྱི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་། ཨ་ རུ་ར་དང་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་དང་།འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་དྲི་སྣ་གསུམ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དང་། བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཏབ་སྟེ། དེ་ ལས་རན་པར་བལྡགས་ན།འོར་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དང་། རིམས་དང་སྐྲན་དང་། གཅིན་ནད་དང་། ལུས་སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་དང་། མ་ཞུ་བ་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་དང་། རླུང་དང་། སྒྲེགས་པ་སྐྱུར་པོར་འབྱུང་བ་དང་། མདོག་འགྱུར་བ་དང་། གཅིན་དང་། རླུང་ དང་།ཁུ་ཆུའི་ནད་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། མཆེར་པ་ན་བ་དང་། སྦྱར་བའི་དུག་དང་། དམུ་རྫིང་རྣམས་སེལ་ཏོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。