d4310八支心要略集 法科 扎然達熱 仁欽桑波c3.5s|d4310八支心要略集 法科 扎然達熱 仁欽桑波c3.5s(續6)
།དབྲལ་ནས་དེ་ནས་དབྱུང་བར་བྱ། །འདི་ལ་ཁྲག་ནི་བརྣག་འདོད་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་གདོན་པར་བྱ། ། ཁྲག་བསལ་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་ནི། །རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་སྨན་གཏང་། །ཚ་ཞིང་སྨིན་པས་བརྣགས་གྱུར་ལ། །ཕྱི་ནང་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །སྐྱེར་པ་སྲིན་སྨན་ཀམ་བི་ལྱ། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་རྨ་ལ་ཕན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ལ། །དཱུར་བའི ཁུ་བ་མར་བསྐོལ་ཕན།།གསོ་བའི་ནད་ཀུན་ཕྱོགས་དང་སྟེང་། །ཁྲག་བྱུང་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན། །མེ་དབལ་དེ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །མ་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་མི་འགྱུར། །འདི་ཡི་རྟེན་ནི་ཁྲག་ཉིད་ཡིན། །དེ་བས་ཁྲག་ནི་མང་དུ་དབྲི། །ནད་གཞི་མང་པོ་མེ་ དབལ་ལ།།བཀྲུ་སྨན་མ་གྱུར་མར་མི་སྦྱིན། །དེ་ཡིས་ནད་ནི་སྲ་གྱུར་པས། །པགས་པ་ཁྲག་དང་ཤ་འཚེད་བྱེད། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། །གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅཝ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་ བྱའོ།
分開后應當取出。對於此處想要膿血者,應當反覆放出。清除血液之後,再次施用祛除風及痰的藥物。對於發熱化膿者,應如內外傷口般醫治。 檉柳、殺蟲藥、訶子煮煉的芝麻油對傷口有益。對於痰、膽汁較重者,百喜草汁煮煉的酥油有益。 醫治的諸病方向和上部出血是其中一個方面。火毒若不與血和膽混合則不會產生。此病以血為根本,因此應大量放血。 對於病根眾多的火毒,若未成為瀉藥則不可服用酥油。因為它會使病變硬,會燒灼面板、血液和肉。 此為《醫論八支精華》醫治篇第十八章。下面將講解麻風病醫治篇。
།མཛེ་ནད་ཀུན་ལ་ཐོག་མ་ཉིད། །སྣུམ་བླུད་པས་ནི་གསོ་བར་བྱ། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཤ་རང་ཀ་ཏ་ཨེ་རཎྜ། །མི་ཤ་སྲིང་གི་མར་རམ་ནི། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པ་ཕན། །ནིམ་པ་པ་ཏོ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སྐྱེར་པ་ཕ་ ཏ་བྱི་ཚེར་པ།།པར་པ་ཏ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ། །སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་ཀྱི་ནི། །ནང་བསྐོལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །གླ་སྒང་རྩ་མཁྲིས་ཀྱི་ལྕེ་བ། །དུག་མོ་ཉུང་དང་པི་པི་ལིང་། །ཙནྡན་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཞུན་མར་སྲང་ནི་བཅུ་གཉིས་བསྐོལ། །ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་ དེ་འཐུངས་ན།།མཁྲིས་པ་མཛེ་དང་མེ་དབལ་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་ལུས་ཚ་སྐོམ་དད་ཆེ། །མགོ་འཁོར་གཡན་པ་སྐྱ་རྦབ་འབྲས། །རྨ་འགྲམས་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། །ཐོར་བུ་ཁོང་འབྲས་སྐྲན་དང་ནི། །ཟད་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་མྱོས་པ་དང་། །སྙིང་ནད་རབ་རིབ་ངོ་ ཁབས་དང་།།ཤ་བཀྲ་མིག་སེར་ཕོ་བའི་ནད། །མཚན་པར་རྡོལ་དང་བརྗེད་བྱེད་དང་། །དམུ་རྫིང་ཟླ་མཚན་མི་ཆོད་དང་། །སྦྱར་དུག་གཞང་འབྲུམ་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ། །གཞན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད། །ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་རྣམས་ལ་ཕན། །ལོ་མ་ བདུན་པ་པར་པ་ཏ།།དོང་ག་ཤུ་དག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུག་པ་པ་ཏ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཐལ་ཏྲེས་གཉིས། །ནིམ་པ་ཙནྡན་པི་པི་ལིང་། །ཤིང་མངར་སླེ་ཏྲེས་བི་ཤ་ལ། །དུག་མོ་ཉུང་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །རྩ་མཁྲིས་མུར་བ་བ་ཤ་ཀ་།ཉེའུ་ ཤིང་པུ་ཤ་པ་ཏོ་ལ།།གླ་སྒང་བྱི་ཚེར་ཀྱི་ལྕེ་བ། །སྐྱུ་རུ་ར་ཁུ་ཉིས་འགྱུར་དང་། །དེ་རྣམས་མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་ཆུ། །བསྐོལ་བ་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཡང་ནི་སྔར་བས་ལྷག་།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནིམ་པ་དང་། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཙི་ཏྲ་ཀ་། རུ་རྟ་དོང་གྲ་ཚ་བ་གསུམ། །ས་ལ་པི་ལ་ཡའི་མར་བླུད། །ཀུན་ལ་གོ་བྱེའི་མར་རམ་ནི། །ཡུངས་ཀར་དཱུར་བ་རའི་མར་བླུད། །བྱི་དང་ག་དང་ཨ་རུ་ར། །གོ་བྱེའི་ལྡེ་གུ་མར་བསྐོལ་བླུད། །དོང་གའི་རྩ་བ་དག་དང་མར། །ལན་བརྒྱའི་བར་བསྐོལ་མར ཡང་བླུད།།སེང་ལྡེང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྟེན་ན། །མཛེ་ནད་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར། །སྣུམ་ཆོས་བསྐུ་བ་བྱས་པའང་ཕན། །སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ལ་མེ་དབལ་ནི། །སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་སྦྱར་གཏང་། །དཔྲལ་བ་ལག་པ་ རྐང་པ་ལས།།འདི་ལ་གཏར་གའང་གདབ་པར་བྱ། །མཛེ་ནད་ཚབས་ཆུང་ཞལ་ཞལ་གདབ། །རྭ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །མཛེ་ནད་འཇོམས་པའི་སྣུམ་གྱིས་ནི། །འདི་ལ་བར་བར་བརྟ་བར་བྱ། །ཁྲག་ཕྱུང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བྱ། །ལྟོ་སྟོང་གྱུར་པ་ མཛེ་ཅན་ལ།།ཅི་ནས་རླུང་གིས་འདི་ཡི་ནི། །ལུས་མི་འཇིག་པ་དེ་ལྟར་བྱ། །ནིམ་པ་སླེ་ཏྲེས་བ་ཤ་ཀ་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏོ་ལ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་ཀ་རཉྫ། །ལྡེ་གུ་ཆུ་དང་མར་བསྐོལ་བ། །སྨན་མར་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེས་ནི་མེ་དབལ་མིག་སེར་ རིམས།།ཁྲག་ནད་ལུད་པ་མཛེ་ནད་འཇོམས། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །དུར་བྱིད་ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས། །དན་ད་དོང་ག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་བོང་ང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པ་ཏར་བཅས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །སྣུ་ཧའི་འོ་མ་སྲང་གཅིག་དང་། །བྲེ་གང་མར་ བསྐོལ་ལྟོ་སྲ་བའི།།སྣུམ་ཆོས་བཀྲུ་སྨན་དག་ཏུ་སྦྱར། །མཛེ་དང་ཤ་བཀྲ་མཛེར་པ་དང་། །རྒྱུ་རླུགས་རྡེའུ་འགགས་སྐྲན་འཇོམས་བྱེད། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོར་བཤད། །དན་ད་བྲེ་བཞི་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་ཏེ་དེ་མར་བསྐོལ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་སྲང་གཅིག་ གདབ།།དེ་བླུད་སྟེང་འོག་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན། ། བར་ད་ཀ་སྲང་བརྒྱད་ཅུ། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས། །ཁུ་བ་དེ་ནི་དེའི་རྩ་བ། །མར་ནི་བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་བྱ། །
對於所有麻風病,首先應該服用油劑來治療。其中對於風氣偏重者,十根草、獺肝草、夏朗卡塔、蓖麻,人肉、豬肉的酥油或芝麻油煮熬后服用有效。 楝樹、巴托、普策謝爾、鷹嘴豆、帕塔、蒺藜、巴爾巴塔、牛舌草,各一兩,在八升水中熬煮至八分之一。 加入甘松、膽草、牛舌草、獨木香、胡椒、檀香各二兩,以及十二兩酥油煮熬。 飲用這種苦膽藥油可以治療膽病、麻風、熱瘡、小痘、身熱、口渴、頭暈、瘙癢、白癩、瘡瘍、瘡瘍串、疙瘩、內瘡、瘤、消耗病、狂病、醉病、心病、眼花、面部浮腫、白斑、黃眼、胃病、生殖器潰爛、健忘癥、淋巴腫大、月經不調、配製毒、痔瘡、血膽病。 此外,對其他由膽引起的難治之病也有效。 七葉樹、巴爾巴塔、冬瓜、白芷、普策謝爾、柏樹、巴塔、三果、兩黃、兩種獺肝草、楝樹、檀香、胡椒、甘草、獺肝草、毗沙拉、獨木香、普謝爾策、膽草、木爾瓦、瓦沙卡、小樹、普沙巴托拉、甘松、蒺藜、牛舌草。 以上藥材配合兩倍的訶子汁,八倍的酥油和水煮熬,這就是大苦膽方,功效比前方更好。 對痰濕引起的麻風,用楝樹、七葉樹、枳椇、茜草、冬瓜、三辛香、沙拉皮拉雅油服用。 對所有麻風都可用戈杰油或芥子、百脈根、山羊油服用。 胡椒、訶子、戈杰藥膏與油煮熬服用。 冬瓜根與油煮熬百次後的油也可服用。 若常飲紫檀煮水,能快速治癒麻風病。 用這些藥物適當進行油療按摩也有效。 對於油膩的熱瘡,應使用前述配方治療。 應當在額頭、手、腳放血。 對輕微麻風病要劃破面板,用角等工具放血。 要定期用治療麻風病的油進行護理。 放血后要用瀉藥清潔。 對於空腹的麻風病人,要注意不讓風氣損害其身體。 楝樹、獺肝草、瓦沙卡、三果、巴托拉、刺天茄、卡然加,藥膏與水油煮熬,稱為金剛油。 此方可治熱瘡、黃眼、熱病、血病、咳嗽、麻風。 三果、三辛、土牛膝、兩種刺天茄、但達、冬瓜、普策謝爾、白芷、莨菪、枳椇、巴塔各二兩,狼毒乳汁一兩,一升油煮熬,可用作腹脹者的油療和瀉藥。 能治療麻風、白癩、瘤、腹瀉、結石阻塞、腫瘤,此方稱為大金剛。 但達四升,十六升水煮熬,其汁再與油煮熬,加入一兩苦瓜,服用后能上下通便。 八十兩瓦爾達卡,十六升水煮至八分之一,取其汁與一升油煮熬。
ཁུ་བ་དེ་ནི་དེའི་རྩ་བ། །མར་ནི་བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་བྱ། །བླུད་ན་དེ་བཞིན་ཞག་གཅིག་གིས། །བར་དུ་ཆོད་དེ་ལེགས་ཞུ་ནས། །ཁྲེ་རྒོད་རང་སྐྱུར་བསྐོལ་ བ་བླུད།།མཛེ་ནད་ཤ་བཀྲ་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་། །སེལ་ཞིང་བུ་མང་དྲན་འཛིན་འགྱུར། །ནཱི་ལི་ཏི་ཀའི་ཚིལ་སྦྲང་རྩི། །ཛཱ་ཏིའི་ཁུ་བ་མར་བཅས་པའམ། །སེང་ལྡེང་ཨ་ས་ནའི་ཆུར་བཅས། །དབང་པོ་བསྡམས་བརྟན་མཛེ་ནད་འཇོམས། །སཱ་ལུ་ནས་དང་གྲོ་དང་ནི། །ཅི་ཙེ་ ཁྲེ་དང་མུངྒ་དང་།།སྲན་ཆུང་དང་ནི་ཏུ་ཀ་རིའི། །ཚོད་མ་ཁ་བོ་སྐམ་སའི་ཤ་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏོ་ལ། །སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་གོ་བྱེ་སྦྱར། །ཆང་ནི་སྨན་དང་སྦྱར་བའམ། །དར་བ་སོ་མ་ར་ཛར་བཅས། །བཟའ་དང་བཏུང་བ་མཛེ་ལ་ཕན། །སྐྱུར་ཚ་ལན་ཚྭ་ཅན་ རྣམས་གནོད།།ཞོ་དང་འོ་མ་རླན་ཅན་ཤ་།བུ་རམ་མ་ཤ་ཏིལ་མར་སྤང་། །པ་ཏོ་ལའི་རྩ་འབྲས་བུ་གསུམ། །བི་ཤ་ལ་ནི་རེ་རེ་ནི། །ཆ་གསུམ་གྱིས་དབྲི་ཞོ་ཕྱེད་གསུམ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཞོ་ཕྱེད་དོང་གྲ་བཞི་ཆར་བཅས། །དེ་ལྟར་སྲང་གཅིག་བརྡུངས་པ་ དག་།བསྐོལ་བའི་ཆུ་ནི་འཐུངས་གྱུར་ན། །ནད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །སྨན་དེ་ཞུ་ནས་སྐམ་ས་ཡི། །རི་དྭགས་བྱ་ཡི་ཤ་ཁུ་དང་། །འབྲས་རྙིང་ཆན་དང་སྦྱར་བ་བཟའ། །སྦྱོར་འདི་ཞག་དྲུག་བསྟེན་ན་ནི། །མཛེ་ནད་ཀུན་དང་སྐྲངས་པའི་ནད། །ཕོ་བའི་ནད དང་གཅིན་སྲི་དང་།།གཟུགས་འཁུམས་གསོ་དཀའི་ནད་རྣམས་དང་། །སྙིང་ནད་ཆུ་སོར་གཟེར་རིམས་སེལ། །བྱི་དང་ག་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། ། རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །སྲང་རེ་དན་ད་སྲང་གསུམ་དང་། །བུ་རམ་སྲང་ནི་བཅུ་གཉིས་དག་།རི་ལུར་བྱས་འདི་བྱིན་གྱུར་ན། ། མཛེ་དང་ཤ་བཀྲ་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་དམུ་རྫིང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །གཅིན་ནད་མཆེར་པ་རྨེན་བུའི་ནད། །ཐོར་བུ་སྲིན་ནད་སྐྲན་རྣམས་འཇོམས། །གྲུབ་པའི་སྦྱོར་འདི་གནོད་སྦྱིན་ནི། །ནོར་བུ་བཟང་པོས་དགེ་སློང་ཞིག་།སྲོག་འདོར་ཉིད་ལ་བཤད་ཅེས་གྲགས། ། ཏིག་ཏ་ནིམ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤུག་པ་བོང་ང་པི་པི་ལིང་། །མུར་བ་དང་ནི་པ་ཏོ་ལ། །སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་ཨིནྡྲ་བ་རུ་ནི། །དུག་མོ་ཉུང་བཅས་ཆ་མཉམ་པ། །དན་ད་དུར་བྱིད་བྲམ་ཤ་མི། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཉིས འགྱུར་བཅས།།ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཟོས། །མཛེ་དང་ཟ་གུ་ཚོར་བ་ཆུང་། །སེལ་བའི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།
其精華即是其根本。將一升酥油煮沸。服用后如是一日間。中斷後充分消化后。服用煮沸的野生蕎麥和酸味。能除麻風病、白癩、痘瘡串。並能生育眾子且記憶力增強。 尼利提迦的脂肪和蜂蜜。豆蔻汁液和酥油。或者與紫檀木、阿薩那樹的水。能制服感官且穩固,降伏麻風病。 稻米、大麥以及。小麥、蕎麥和綠豆。以及小豆和土卡日。蔬菜、乾地肉。三果和苦瓜。紫檀、楝樹、戈比耶配製。或者藥酒配製。或者新鮮酸奶和蘇摩羅遮。食用和飲用對麻風病有益。酸辣和含鹽之物有害。 酸奶、牛奶、新鮮肉。糖、豆子、芝麻油應當避免。苦瓜根、三果。毗沙拉各自。以三分之一遞減至一錢半。狗舌草和水晶。一錢半冬瓜子四分之一。 如是一兩搗碎。飲用其煮水。能清除病群。藥物消化后配以乾地。野獸鳥肉湯。和陳米飯食用。此配方服用六日。能治一切麻風病和腫脹病。胃病和尿結石。 身體萎縮難治之病。以及心病、水腫、疼痛和發熱。畢當迦的精華和。訶子以及余甘子。各一兩檀香三兩和。糖十二兩。製成丸劑服用。能治麻風和白癩、呼吸困難。 咳嗽、癭瘤、痔瘡和。尿病、脾病、淋巴結病。疹子、蟲病、瘤等皆能降伏。此成就配方據傳。是由善寶夜叉。對一位臨終比丘所說。 苦膽、楝樹、三果。杜松、蔥頭、胡椒。沒藥以及苦瓜。兩種黃色藥、水晶。白芷、印度瓦如尼。以及野胡蘿蔔等份。檀香、土茯苓、婆羅門柴米。后三味加倍。 粉末與蜂蜜酥油調服。能治麻風和瘙癢、麻木。是最殊勝的藥物。
།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པི་པི་ལིང་། །བྱི་དང་ག་དང་སྦྲང་རྩི་ནི། །ཏིལ་མར་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུའམ། །ཀ་ཀ་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་། །ནིམ་པ་གླ་སྒང་བྱི་ དང་ག་།ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི། །དུག་མོ་ཉུང་གི་ཁུ་བར་བཅས། །བླུད་ན་ལྤགས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །དུག་མོ་ཉུང་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ནིམ་པ་ཐང་ཤིང་སེང་ལྡེང་དང་། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཨ་ས་ན། །ཁུ་བསྐོལ་མར་དང་ཨ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩི་ལྡན་ཟོས་མཛེ ནད་འཇོམས།།སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏོ་ལ་དང་བྱི་ཚེར་བསྐོལ། །སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་ལྔ་པ་སྟེ། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་ལྷ་མིན་བཞིན། །མཛེ་ནད་འཕྲལ་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད། །སྐྱེར་པ་ནིམ་པ་སེང་ལྡེང་གི། །ཤུན་ལྤགས་བསྐོལ་བས་མཛེ་ ནད་སེལ།།སྐྱེར་པ་ནིམ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པ་ཏོལ་རྩ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་བཙོད་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིས། །དམ་ཆོས་ལ་བརྟེན་འཁོར་བ་ལྟར། །ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་མཛེ་ནད་གཅོད། །སྨན་འདི་ཉིད་དང་བ་ཡི་མར། །བསྐོལ་བས་རླུང་གྱུར་མཛེ་ནད་ རྣམས།།མཆོག་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་སྐྱེར་པ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་ཐང་ཤིང་སྣ་རེར་བསྐོལ། །པ་ཐ་སྐྱེར་པ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དན་ད་དུག་ཉུང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བ་གཅིན་ཡང་ན་ཆུ་དྲོན་བཅས། །ཟླ་བ་གཅིག་བླུད་མཛེ་ནང་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ཟ་ཁུ་སྐྲང་ ནད་དང་།།སྐྱ་རྦབ་མ་ཞུ་སྲིན་ནད་འཇོམས། །རྒྱ་སྐྱེགས་དན་ཏི་འབྲས་བུ་གསུམ། །མུར་བ་པ་ཏྲ་ཙི་ཏྲ་ཀ་། པ་མརྒ་བྱི་དང་ག་།ལོ་མ་བདུན་པ་ཚ་བ་གསུམ། །བཙོད་དང་སྐྱེར་པ་མ་ཤ་ཀ་།ནིམ་པ་ཐང་ཤིང་རྩ་བ་ལྔ། །གཉིས་པོ་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་སྦྱར། །ཟླ་བ་ གཅིག་འཐུངས་ཕན་ཟས་བཟའ།།མཛེ་ཡི་ནད་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད། །སྐྱེར་པ་པི་པི་ལིང་དོང་གྲ། །བྱི་དང་ག་དང་བ་ཏོ་རི། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བྱ་རྣམས། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །བ་གཅིན་སྦྱར་བའམ་རི་ལུ་ནི། །བྱིན་ན་མི་བཟད་མཛེ་ཡང་འཇོམས། ། ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཏིལ་དང་གོ་བྱེའི་ཕྱེ་མ་ནི། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར། །རི་ལུ་བྱས་པ་ཆ་བདུན་པས། །མཛེ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་རོ་ཙར་འགྱུར། །སོ་མ་ར་ཛ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སྐྱེར་པ་དུ་བ་རའི་རུས་པ། ། གོ་བྱེ་སྲིན་སྨན་འབྲས་བུ་གསུམ། །བསྟེན་ན་མཛེ་ནད་མ་ལུས་འཇོམས། །སོ་མ་ར་ཛ་བྱི་དང་ག་།གོ་བྱེ་ཙི་ཏྲ་བ་ར་ཧི། ། རུ་ར་དང་ལང་ག་ལི། །ཏིལ་ནག་པོ་དང་པི་པི་ལིང་། །བུ་རམ་དང་ནི་རི་ལུར་བྱ། །མཛེ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད། །སོ་མ་ར་ཛ་པི་པི ལིང་།།དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱི་དང་གའི། །སྙིང་པོ་ལྕགས་རྐྱག་སྐྱུ་རུ་ར། །ཏིལ་མར་ལྡེ་གུ་མཛེ་ནད་འཇོམས། ། རུ་ར་དང་གོ་བྱེ་ཏིལ། །བུ་རམ་རི་ལུས་མཛེ་ནད་འཇོམས། །སོ་མ་ར་ཛ་བྱི་དང་ག་།བུ་རམ་རི་ལུ་བྱས་པའང་ཕན། །སེང་ལྡེང་བྲག་ཞུན་བྱི་དང་ག་།སྦྲང་རྩི་ མར་དང་ལྡན་ཟ་ཞིང་།།ཕན་དང་རན་པར་ཟོས་ན་ནི། །འབྲུམ་ཕྲན་ཤ་བཀྲ་ཤུ་བ་འཇོམས། །ཁ་ར་ལྕགས་ཕྱེ་བྱི་དང་ག་།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །མཛེ་ནད་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་འཇོམས། །གླ་སྒང་ཚ་གསུམ་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྩ་བ་ ལྔ་གཉིས་ཐང་ཤིང་བཙོད།།ནིམ་པ་ཤིང་ཚ་ལོ་མ་བདུན། །ཤིང་ཚ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ནི། །མུར་བ་བི་ཤ་ལིའི་ཕྱེ་མ། །ནས་ཕྱེ་དགུ་ཆ་སྦྲང་རྩི་ནི། །ཆ་གཅིག་སྦྱར་བ་འདི་རྟག་ཏུ། །འཐུངས་ན་མཛེ་ནད་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །འོར་ནད་སྐྱ་རྦབ་ཤ་བཀྲ་ཅན། །ཕོ་ནད་གཞང་ འབྲུམ་རྒྱུ་རླུགས་དང་།།མཚན་བར་རྡོལ་དང་འབྲུམ་ཕྲན་དང་། །གཡན་པ་ཤུ་བའི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཏུ་པ་ར་ཡི་རུས་པའམ། །ག་བྱ་སོ་མ་ར་ཛ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བྲག་ཞུན་རྣམས། །
三果和胡椒,畢澄茄和蜂蜜,芝麻油和酥油調製成軟膏,或者烏都巴樹和印度楝樹、甘松、畢澄茄、三辛香的軟膏,加入蘿蔔汁服用,能消除一切面板病。 蘿蔔和枳椒、印度楝樹、檜木、紫檀、七葉樹、阿薩那樹,煎煮汁液與酥油和訶子、蜂蜜一起服用能消除麻風病。 紫檀、印度楝樹、白膠香、波托羅和蒺藜煮汁,這五種紫檀等藥,如同毗濕奴對付阿修羅一般,能迅速消除麻風病。 醋栗、印度楝樹、紫檀的樹皮煎煮能治療麻風病。 醋栗、印度楝樹、三果、波托羅、普則謝勒、白芷、紅花煎煮,如同依靠正法對治輪迴一般,能斷除血膽引起的麻風病。 這些藥物與牛酥油一起煎煮,能最好地治癒風引起的各種麻風病。 紫檀、印度楝樹、醋栗、白膠香、檜木各自煎煮。帕塔、醋栗、枳椒、檀香、蘿蔔、普則謝勒,配合牛尿或溫水,服用一個月能消除麻風病內癥、痔瘡、瘙癢、腫脹病、白癜風、消化不良和蟲病。 沒藥、旃檀、三果、沒藥樹葉、枳椒、帕瑪嘎、畢澄茄、七葉樹、三辛香、紅花、醋栗、馬沙卡、印度楝樹、檜木、五根,兩種粉末配合牛尿,服用一個月並食用有益食物,能消除一切麻風病。 醋栗、胡椒、冬瓜、畢澄茄和巴托利、枳椒等藥物,按順序各取一份增量,配合牛尿調製或製成丸劑服用,能消除難治的麻風病。 三辛香和三果、芝麻和牛黃的粉末,配合酥油、蜂蜜和糖調製成七份丸劑,能消除各種麻風病,並具有延年益壽、壯陽的功效。 索瑪拉匝、枳椒、醋栗、烏鴉骨頭、牛黃、殺蟲藥、三果服用能消除所有麻風病。 索瑪拉匝、畢澄茄、牛黃、枳椒、野豬、如拉和朗嘎利、黑芝麻和胡椒,配合糖製成丸劑,能消除麻風病。 索瑪拉匝、胡椒及其根、畢澄茄的精華、鐵銹、余甘子,用芝麻油調製成軟膏能消除麻風病。 如拉和牛黃、芝麻、糖製成的丸劑能消除麻風病。索瑪拉匝、畢澄茄、糖製成丸劑也有效。 紫檀、巖脂、畢澄茄配合蜂蜜和酥油服用,適量食用能消除痘瘡、白癜風和疥瘡。 糖、鐵粉、畢澄茄、枳椒和余甘子、胡椒調製成的軟膏,能消除極難治癒的麻風病。 甘松、三辛香、三果、五根兩份、檜木、紅花、印度楝樹、肉桂、七葉樹、肉桂、枳椒和沒藥、毗沙利的粉末,加入九份青稞粉和一份蜂蜜調製,經常服用能消除麻風病,還能治癒胸病、白癜風、白斑病、男性疾病、痔瘡、腹瀉、生殖器潰爛、痘瘡、瘙癢和疥瘡等病。 都帕拉的骨頭或牛黃、索瑪拉匝和枳椒根、巖脂等。
།ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བྲག་ཞུན་རྣམས། །བཅུད་ལེན་ཆོ་ག་ལྟར་བསྟན་ཕན། །དེ་ལྟར་ནད་བསལ་ནང་གི་ནི། །ནད་ སྦྱངས་ནད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི།།པགས་པར་གནས་ན་སྨན་བླུགས་ཕན། །ནད་ཀྱི་དྲི་མ་མ་དག་པ། །སྨན་རྣོན་བྱུགས་ན་མཛེ་ནད་ནི། །བསླངས་པས་སླར་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །གཏིང་ཟུག་སྲ་ཞིང་ཀོར་ཀོར་པོའི། །མཛེ་ལ་དུགས་བྱ་སྙི་བ་དང་། ། འབུར་བར་གྱུར་ནས་མཚོན་གྱིས་ནི། །ཞལ་ཞལ་བཏབ་ཅིང་བྱུག་པར་བྱ། །གང་ཞིག་པགས་པ་ཀུན་ཉམས་ཤིང་། །མཚོན་གྱིས་བཏབ་ཏུ་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་ནས་སུ། །ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བསྐུ་བར་བྱ། །མཛེ་ནད་རབ་སྲ་རྩུབ་པ་དང་། །ཚོར་བ་མེད བརྟན་ཡུན་རིང་ལོན།།སྔགས་བཅས་དུག་ཁུ་བླུད་པར་བྱ། །དུག་གི་སྨན་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱར། །མཛེ་ནད་རེངས་ཞིང་ཚོར་བ་མེད། རྡུལ་མི་འབྱུང་ཞིང་གཡའ་བ་ལ། །ལྕི་སྐམ་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བའམ། །མཚོན་གྱིས་བཞར་ལ་ལྡེ་གུ་བྱུག་།གླ་སྒང་དོང་གྲ་འབྲས་བུ་ གསུམ།།པོ་སོན་ཆ་དང་ཀ་རཉྫ། །ལོ་མ་བདུན་པ་དུག་མོ་ཉུང་། །རུ་རྟ་སྐྱེར་པ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཉུངས་ཀར་སྦྱོར་བས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་། །ལྡེ་གུས་སློན་སྨན་བཀྲུ་སྨན་དང་། །བཞར་ཞིང་ལུས་ནི་བསྐུས་གྱུར་ན། །པགས་པའི་ནད་དང་མཛེ་ནད་དང་། །སྐྲང་དང་སྐྱ་རྦབ་ མཛེ་ནད་འཇོམས།།ཀ་ར་བཱི་ར་ནིམ་པ་དང་། །དུག་མོ་ཉུང་དང་དོང་གྲ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བ་གཅིན་བསྐོལ། །བསྐུས་ན་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཀ་ར་བཱི་ར་ཀར་རྩ་བ། །དུག་མོ་ཉུང་དང་ཀ་རཉྫའི། །འབྲས་བུ་སྐྱེར་པའི་ཤུན་ལྤགས་ནི། །སོ་མན་ཡི་མྱུ་གུ་ བཅས།།བསྐུས་ན་མཛེ་འཇོམས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཤྲི་ཤའི་ཤུན་ལྤགས་རས་བལ་གྱི། །མེ་ཏོག་དོང་གའི་ལོ་མ་དང་། །མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་བཞི་པོ་ནི། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ནིམ་པ་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། །བྱེའུ་རུག་པ་དང་པ་ཏོ་ལ། ། རུ་རྟ་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །ཐང་ཤིང་ཤི་ཀྲུ་ཉུངས་ཀར་དང་། །གཡེར་མ་འུ་སུ་གླ་བ་དང་། །ཙ་རོང་ཆ་མཉམ་ཕྱེ་མར་བྱས། །དར་བར་སྦྱར་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས། །བསྐུས་པའམ་ལུས་བྱུགས་དྲིལ་གྱུར་ན། །མཛེ་ནད་གཡན་པ་ཟླུམ་པོར་བཅས། །འབྲུམ་ཕྲན་སྐྲངས པའི་ནད་རྣམས་སེལ།།གླ་སྒང་དངུལ་རྡོ་དང་ནི་སྐྱེར་པ་དང་། །ནག་ཚུར་ཀམ་བི་ལྱ་དང་རུ་རྟ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་མུ་ཟི་པོག་དཀར་བྱི་དང་ག་།ལྡོང་རོས་བ་བླ་ཀ་ར་བཱི་རའི་ཤུན། །ཕྱེ་མར་བྱས་པའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་པའི། །སྟེང་དུ་ཕྱེ་མའི་དོན་དུ་འདི་བླུགས་ན། ། ཤུ་བ་གཡན་པ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་དང་། །རྐང་ཤུ་ལ་སོགས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།
白膠香根和巖漿等,如同煉丹法般有益。如此內在的病癥,清除病癥,若是外在的病癥, 存在於面板時,塗抹藥物有益。病癥的污垢未清凈,若塗抹猛烈的藥物,麻風病會, 被激發而再次增長。深入堅硬且圓形的,麻風病要燻蒸使其軟化, 隆起後用刀具,劃開並塗抹。若是面板全部損壞,不適合用刀具劃開的, 對此要放血,塗抹猛烈的灰藥。麻風病極其堅硬粗糙,且無知覺堅固長期存在, 要服用含咒語的毒液。毒藥要隨後使用。麻風病僵硬且無知覺, 不出汗且發癢的,用干糞便和海泡沫,或用刀具刮后塗抹藥膏。巖蘭草、冬瓜、三果, 波斯皂莢和卡蘭扎,七葉樹、毒瓜、苦蔘、黃連、普利揚古, 芥子配製洗浴身體,用藥膏浸潤、清洗藥物,刮除並塗抹身體, 能降伏面板病、麻風病、浮腫和白癩病。夾竹桃、楝樹、 毒瓜、冬瓜和白膠香根用尿煮沸,塗抹能降伏麻風病。 夾竹桃、卡爾根、毒瓜和卡蘭扎果實、黃連皮, 以及蘇門嫩芽,塗抹能降伏麻風病。合歡樹皮、棉花 花朵、冬瓜葉和野葡萄、木樨四種,研磨成藥膏能降伏麻風病。 楝樹、兩種黃色藥材、酸模、蛇瓜、苦蔘、 馬兜鈴、檀香、辣木、芥子、 千里光、烏蘇、麝香、察榮等量研成粉末, 用酸奶調製的芝麻油,塗抹或涂身包裹, 能消除麻風病、瘙癢、圓形病癥、小皰和浮腫等病。巖蘭草、雄黃以及黃連、 黑薑黃、甘必梨亞、苦蔘、白芷、雄黃、白芥子、丁香、 沒藥、婆羅門參、夾竹桃皮,研成粉末用芝麻油塗抹, 在上面撒上粉末,疥瘡、瘙癢、小皰、 腳癬等將不會出現。
།ཡུངས་ཀར་སྣུ་ཧའི་ཤིང་དུམ་བཏགས། །ལྡེ་གུ་མེ་མ་མུར་བཙོས་ཏེ། །འདོད་ཆགས་ཤུགས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་བཞིན། །བསྐུས་ན་གླང་ཤུ་འཇིག་པར་བྱེད། །ལྡོང་རོས་བ་བླ་ན་ལེ ཤམ་ཏིལ་མར།།རྒའི་ལོ་མའི་ལྡེ་གུས་མཛེ་འཇོམས་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཙི་ཏྲ་མརྡ་ཀ་རཉྫ། །རུ་རྟ་སྦྱར་བ་བ་གཅིན་བཏགས་པའང་ཕན། །གུ་གུལ་ཡུངས་ཀར་ན་ལེ་ཤམ། །ནག་ཚུར་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།ཤྲི་བེ+ེ་ཤ་ག་སྲ་རྩི་པོག་།བ་བླ་ལྡོང་རོས་མུ་ཟི་དང་། ། རུ་རྟ་དང་ནི་ཀམ་བི་ལྱ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་བཅས་པ་ནི། །འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་བསྲེས། །འདི་ནི་མཚོན་གྱིས་བཞར་ཏེ་བསྐུས། །ཉི་མར་བསྲེགས་ན་མཛེ་ནད་སེལ། །ཏ་ལའི་ལོ་མ་ན་ལེ་ཤམ། །རུ་རྟ་ལྡོང་རོས་ནག་ཚུར་བཅས། །ཟངས་ཀྱི་སྣོད དང་ཏིལ་མར་དང་།།ཞག་བདུན་ལེགས་པར་སྤངས་པ་དེས། །ཞག་བདུན་བསྐུ་ཞིང་ཉི་མར་བསྲེག་།ཤ་བཀྲ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤ་བཀྲ་སར་པ་ཟླ་བ་གཅིག་།བསྟེན་ཞིང་སྦྱང་བ་བྱས་ན་སེལ། ། པ་མརྒའི་ཐལ་བའི་ཆུ། །ལན་བདུན་ལེགས་ པར་གཟགས་པ་རུ།།པྲི་ཡང་ཀུ་ཡི་མར་བསྐོལ་བས། །བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་སེལ་བར་བྱེད། །ཀ་ཀ་ཛང་གི་རྩ་བ་དང་། །རས་བལ་ས་བོན་འདབ་མ་དང་། །ལ་ཕུག་ས་བོན་དར་བར་སྦྱར། །མིག་དམར་གཟའ་ལ་བསྐུས་ན་ནི། །ཤ་བཀྲ་སེལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན། ། ཛི་བན་ཏི་དང་སྐྱེར་པ་བཙོད། །ཀམ་བི་ལྱ་དང་སྤངས་མ་ནི། །འོ་མ་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །སྲ་རྩི་བོག་དང་སྦྲ་ཚིལ་ནི། །བཏབ་པ་བསྐུས་ན་དེ་ཡིས་ནི། །རྐང་ལག་ཞིག་པ་སེལ་བར་བྱེད། །པགས་པ་གཅིག་པའི་མཛེ་དང་ནི། །འབྲུམ་ཕྲན་འབྲས་ནི་བེར་བ ཡི།།མཛེ་ནད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལོ་མ་བདུན་པ་རྩ་བ་དང་། །ཤི་རི་ཤ་ཡི་ཤུན་ལྤགས་དང་། །ཀ་ར་བཱི་ར་ཨརྐ་དང་། །སུ་མ་ན་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཐལ་ཏྲེས་ནིམ་པའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། །ཀ་རཉྫ་དང་ཡུངས་ཀར་དང་། །ཙི་ཏྲ་མར་དང་འབྲས་ བུ་གསུམ།།བྱི་དང་ག་དང་ཚ་བ་གསུམ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཏིལ་མར་དང་། །བ་གཅིན་བཅས་པར་བསྐོལ་བས་ནི། །པགས་པའི་ནད་དང་རྨ་འགྲམས་དང་། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི། །མཇེ་ཡི་ནད་ནི་སེལ་བྱེད་དེ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བས། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ེ་རཎྜ་དང་དངུལ་རྡོ་དང་། །གླ་སྒང་ནིམ་པ་ཀ་དང་ནི། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཀམ་བི་ལྱ། །བྱི་དང་ག་དང་ནིར་གུན་ཐི། །གོ་བྱེ་ཨིནྡྲ་བ་རུ་ནི། །ཐང་ཤིང་ཁྲོན་བུ་གུ་གུལ་དང་། །ལྡོང་རོས་ཤྲི་ཤ་པི་ཏི་དང་། །ལན་ཚྭ་ཏང་པལ་བཅའ་སྒ་རྣམས། ། ཆ་མཉམ་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་། །རྒའི་ཏིལ་མར་ལན་ཅིག་བསྐོལ། །ལྡེ་གུ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་།ཤ་བཀྲ་དང་ནི་གཞང་འབྲུམ་དང་། །འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འཇོམས་པར་བྱེད། །རུ་རྟ་ཀ་ར་བཱི་ར་དང་། །བྲིང་གར་ཛ་ཨརྒ་དང་། །ཤུ་དག་ཤིང མངར་རྒྱམ་ཚ་གཅིན།།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་དུག་བཅུག་པ། །བསྐུས་པས་མཛེ་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་།སྤྲ་ཚིལ་ལི་ཁྲི་གུ་གུལ་དང་། །སྤངས་མ་དངུལ་རྡོ་ཡུངས་མར་བསྐོལ། །གཡན་པ་གླང་ཤུ་མྱུར་དུ་སེལ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཙི་ཏྲ་མར་ད་དང་། །ཤྲི་པི་ཏ་དང་ཚ་ བ་གསུམ།།རུ་རྟ་ཡུངས་ཀར་ལ་ཕུག་གི། །ས་བོན་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་དར་བར་སྦྱར་བསྐུས་ན། །ཤུ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཤི་ཀྲུའམ། །སླེ་ཏྲེས་ཐང་ཤིང་ཨ་པ་མར། །སེང་ལྡེང་དྷ་བའི་ལྡེ་གུའམ། །དུར་བྱིད་དན་ད་པྲ་ བན་ཏི།།རྒྱ་སྐྱེགས་དངུལ་རྡོ་སུག་སྨེལ་ལམ། །པུརྞ་རྣ་བའི་ལྡེ་གུ་སྟེ། །ཚིག་རྐང་དྲུག་བཤད་ལྡེ་གུ་དྲུག་།ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་ཡིས། །བསྐུས་ན་བད་ཀན་རླུང་ལས་ནི། །གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །བ་ལི་ཀ་དང་མ་ནུ་དང་། །
將白芥子和牛奶灌木的木塊研磨,製成藥膏在餘燼中煮熟,像慾望的力量使人羞愧一樣,塗抹可以消除疣。 用龍腦香、訶子、胡麻油和芒果葉製成的藥膏可以治療麻風病。同樣,用枳椇、迦藍阇、茜草混合牛尿研磨也有效。 安息香、白芥子、訶子、黑鹽、畢力勒、尸利毗沙、樹脂、訶子、龍腦香、雄黃、茜草和甘比拉,以及兩種黃色藥材,用壓榨機壓榨的芝麻油混合。將頭髮剃掉后塗抹此藥,在陽光下曬,可以治癒麻風病。 用多羅樹葉、訶子、茜草、龍腦香、黑鹽,放在銅器中與芝麻油一起,浸泡七天,然後塗抹七天並在陽光下曬,可以消除白癜風。如果是新發的白癜風,堅持治療一個月就能治癒。 用芒果灰的水過濾七次,在其中煮沸青木香油,塗抹可以治療白癜風。 用棉花樹根、棉花種子和葉子,以及蘿蔔種子調製成糊狀,在火星日塗抹,可以治癒白癜風。 用活命草、醋栗、藍花、甘比拉和蓬草,用牛奶、酥油和芝麻油煮沸,加入樹脂和熊脂塗抹,可以治療手腳潰爛,以及單層面板的麻風病、小皰和散佈的麻風病。 七葉樹根、合歡樹皮、夾竹桃、牽牛花、素馨花、枳椇、蒺藜、楝樹皮、迦藍阇、白芥子、枳椇、三果、畢力勒、三辛、兩黃與芝麻油和牛尿一起煮沸,可以治療面板病、擴散性潰瘍、以及由風和痰引起的麻風病。這種藥方堅固如金剛,因此稱為金剛方。 蓖麻、雌黃、細辛、楝樹、迦達、薑黃根、甘比拉、畢力勒、尼古地、牛膝、因陀羅瓦嚕尼、檀香、井中生長的植物、安息香、龍腦香、合歡、毗提、鹽、檀香葉、蓽茇等份量相等,與牛奶灌木的乳汁和芒果芝麻油一起煮沸。這是大金剛藥膏,功效超過普通金剛方,可以消除白癜風、痔瘡和麻風串珠。 茜草、夾竹桃、補骨脂、牽牛花、白芷、甘草、巖鹽、尿液和芝麻油煮沸後加入毒藥,塗抹是治療麻風病的最佳方法。 熊脂、紫礦、安息香、蓬草、雌黃與芝麻油煮沸,可以快速治癒瘙癢和疣。 五倍子、枳椇、尸利毗沙、三辛、茜草、白芥子、蘿蔔種子和兩種黃色藥材製成糊狀塗抹,可以治療所有面板病。 枳椇和西固,或者蒺藜、檀香、阿波末爾、紫檀、達瓦的藥膏,或者土茯苓、但達、活命草、五倍子、雌黃、薑黃,或者布爾納爾納瓦的藥膏,這六句所說的六種藥膏,用酸奶清水調製塗抹,可以治療由痰和風引起的麻風病。 巴利迦和曼努…
གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །བ་ལི་ཀ་དང་མ་ནུ་དང་། ། ཀར་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། ། གནྟྲ་བྷ་དྲ་གླ་བ་དང་། །ཙནྡན་དང་ནི་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །བད་མཁྲིས་མཛེ་ནད་སེལ་བར་འགྱུར། །ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་བརྒྱ་བཀྲུས་མར། །བསྐུས་ན་མཛེ་ཡི་ཆ་བ་སེལ། །ཏིལ་མར་ཙནྡན་ཤིང་མངར་དང་། །སྟག་ཚེར་བ་དང་ཨུཏྤལ། ། བཅས་པར་བསྐུས་ནའང་ཕན་པ་ཡིན། །རྣགས་ཤིང་ཡན་ལག་འདྲུལ་བ་དང་། །ལུས་ཚ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་། །པགས་པ་མྱགས་དང་བཅས་པ་ལ། །བསིལ་བའི་སྨན་ཆུས་བླུགས་ཤིང་བྱུག་།གཏར་ག་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་། །ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་བྱིན ན་ཕན།།སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་བ་ཤ་ཀ་།དུག་མོ་ཉུང་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་སླེ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏོ་ལ་དང་བ་གཅིན་སྦྱར། །ཕྱི་དང་ནང་ནས་བཏང་གྱུར་ན། །སྲིན་པུ་ལས་གྱུར་མཛེ་ནད་འཇོམས། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །མར་བཏང་བད་ ཀན་ཤས་ཆེ་ལ།།སྐྱུག་སྨན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ན། །གཏར་ག་བཏབ་ཅིང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ནང་སྦྱངས་ཁྲག་ནི་བྱུང་བ་དང་། །གནས་ནི་དག་པར་གྱུར་པ་ལ། །བསྐུ་བ་གང་ཞིག་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མོད་ལ་མེད་པར་འགྱུར། །ནད་གཞི་བསལ་ཞིང་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་བ་དང་། ། ཕྱི་དང་ནང་ནས་ཞི་བའི་གསོ་བ་བྱ། །སྨན་མར་དང་ནི་དུས་སུ་བྱིན་གྱུར་ན། །མཛེ་ཡི་ནད་ནི་གསོ་སླ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མཛེ་ཅན་ནད་ནི་ལན་མང་སྦྱངས་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་སྲོག་སྲུབ་ལན་མང་འབད་བྱས་ཏེ། །ནད་ནི་ལྷག་པར་ཕྱུང་བས་ཉམ་ཆུང་བས། ། རླུང་ལྡང་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བ་དང་། །ཟླ་བ་རེ་རེ་ནས་ནི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །མགོ་བོ་སྦྱང་བ་ཞག་ནི་གསུམ་གསུམ་ནས། །ཟླ་བ་དྲུག་དྲུག་ནས་ནི་གཏར་ག་བྱ། །གང་ཞིག་སློན་དང་འཁྲུ་བར་དཀའ་འགྱུར་ཞིང་། ། མཛེ་ཅན་ནད་ཤས་ཆེ་བས་ཁྱབ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ངེས་པར་གསོ་དཀའ་ཉིད་གྱུར་པས། །དེ་བས་ནད་ནི་མ་ལུས་དབྱུང་བར་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། །གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཤ་བཀྲ་དང་སྲིན་བུའི་ནད གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།
能治療已經形成的麻風病。白麗花和曼努花, 迦羅那伽花蕊和,甘特拉跋陀羅花和, 檀香和普謝孜,各取等分製成藥膏, 能治療風膽麻風病。苦膽藥酥和百鍊酥, 塗抹能治療麻風病的瘙癢。芝麻油、檀香、甘草和, 薊草和烏巴拉,一起塗抹也有益處。 化膿和肢體腐爛,身體發熱出現小疹子, 面板發癢的情況,用涼藥水沖洗塗抹。 放血、下藥治療,服用苦膽藥酥有益。 紫檀、楝樹、婆沙迦,毒母柔和三果, 畢達格和謝特熱斯和,巴托拉和牛尿配合。 內服外用,能夠降伏由蟲所致的麻風病。 風分偏重者首先,服用酥油風痰偏重者, 用催吐藥膽病所致者,放血並服用瀉藥。 內部清凈血液流出,病灶得到清凈后, 任何塗抹療法,都會很快見效。 祛除病根並放血,內外同時進行安撫治療。 藥酥適時服用,麻風病就容易治癒。 麻風病人多次清凈,反覆努力維持生命, 過度放血而虛弱,風氣上升會迅速致命。 每半月服用催吐藥,每月服用一次瀉藥, 每三天清潔頭部,每六個月放血。 若是難以軟化和清洗,麻風病重遍及全身, 這種情況必定難以治癒,因此要徹底清除病根。 這是《醫論八支精華》中,醫療篇第十九章。接下來講解白癜風和蟲病的治療章節。
།གང་ཞིག་མཛེ་ནད་པས་ཀྱང་འཇིགས་འགྱུར་ཞིང་། །མྱུར་དུ་གསོ་དཀའ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན། །ཁང་པ་འབར་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་ནི། །ཤ་བཀྲའི་ནད་ཞི་བ་ལ་འབད་པར་བྱ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་དང་པོར་ལུས་ལ་ནི། ། སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཤ་བཀྲ་ལ་ནི་སོ་མ་ར་ཛའི་ཁུ། །བུ་རམ་ཆང་ངམ་ཤ་ཁུ་བཀྲུ་སྨན་ནི། །སྣུ་ཧའི་འོ་མར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་འཐུངས་ནས་ནི་ལུས་བསྐུས་ཉམས་སྟོབས་དག་།ཅི་ཡོད་པ་ལས་ཉིན་མཚན་བསྟེན་པར་བྱ། །སྐོམ་དད་སྐྱེས་ན་ཞག་གསུམ ཐུག་པ་བླུད།།ཤ་བཀྲའི་ལུས་ལ་ཆུ་བུར་བྱུང་གྱུར་ན། །དེ་ནི་ཚེར་མ་དག་གིས་བརྟོལ་བར་བྱ། །ཆུ་བུར་གཟགས་པར་བྱས་ནས་ནང་རེ་བཞིན། །སོ་མ་ར་ཛ་དང་ནི་ཨ་ས་ན། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཤུ་ཏི་ཆུར་བསྐོལ་བླུད། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་ཐལ་བུ་རམ་ཕྲན་སྦྱར་བའི། །ཆུ་ནི་ཉམས་ སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལ་བླུད།།ཕལ་གུ་སྐྱུ་རུ་ར་ཤུན་དུག་ཉུང་ཤིང་། །ཁུ་བ་སོ་མ་ར་ཛར་བཅས་པ་བླུད། །དྲོ་བར་འདུག་ནས་ཆུ་བུར་བྱུང་བ་ལ། །ལན་ཚྭ་མེད་ཟས་དར་བར་བཅས་པ་སྦྱིན། །བ་གཅིན་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་གཞག་། ཟླ་ཕྱེད་ལོན་ནས་ཤ་བཀྲ་ཅན་ལ་བླུད། །འདི་ལ་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ཡང་ན་བྲིང་ག་ར་ཛ་ལྕགས་སྣོད་བཅུག་།ཏིལ་མར་ནང་དུ་བརྔོས་པ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། ། ས་ན་ཡི་ས་བོན་འོ་མར་བསྐོལ། །དེ་རྗེས་བླུད་ན་ཤ་བཀྲ་འཇོམས་པར་བྱེད། །དོང་ག་ཨརྒ་པུ་ཏི་ཀ རཉྫ།།སྣུ་ཧ་ཛཱ་ཏིའི་ལོ་མ་བ་གཅིན་བཏགས། །ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་གཞང་འབྲུམ་དང་། །ཤུ་བ་གཡན་པ་རྨ་འགྲམས་སེལ་བར་བྱེད། །གླང་ཆེན་གཟིག་གི་ལྤགས་བསྲེགས་ཏིལ་མར་དང་། །སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་སེལ་མཆོག་ཡིན། །སྦུར་བ་དྲི་ངན་དོང་ གའི་འོ་མ་དང་།།སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་པ་གཅིག་པུས་ཤ་བཀྲ་སེལ། །ཆུ་བུར་བསྐྱེད་ཕྱིར་གོ་བྱེ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས། །ནུབ་མོ་བ་གཅིན་ལ་སྦངས་ཉིན་གྲིབ་བསྐམ་དུ། །དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས། །སྣུ་ཧའི་འོ་མར་སྦྱར་བསྐུས་ཤ་བཀྲ་འཇོམས། ། སྦྲུལ་ནག་བསྲེགས་པ་ལས་བྱུང་སྣག་ཚ་ནི། །བ་རུ་ར་ཡི་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུ། །དེ་བཞིན་རྨ་བྱའི་མཁྲིས་པ་བསྲེགས་པའམ། །བ་ལི་ཀ་བསྲེགས་རྨ་བྱའི་མཁྲིས་བསྲེགས་ཕན། །སོ་མ་ར་ཛའི་ས་བོན་ཕུལ་གང་དང་། །བ་བླ་ཆ་བཞི་དག་ནི་བསྲེས་ནས་སུ། །བ་ཡི གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏགས་བསྐུས་ན།།ཤ་བཀྲ་ལྤགས་མདོག་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།གླང་ཆེན་རྟུག་པ་ལེགས་བསྲེས་ཐལ་བ་ནི། །གླང་ཆེན་གཅིན་དང་བསྲེས་ཏེ་གཟགས་གྱུར་པ། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཚད་སོ་མ་ར་ཛ་ཡི། །ས་བོན་བཅུ་ཆས་བཏབ་བསྐོལ་སྦྱིན་བག་ གྱུར།།མང་དུ་བདར་བ་དེ་ཡིས་བསྐུས་ན་ནི། །ཤ་བཀྲའི་ནད་ནི་རྣམ་པར་འཇོམས་འགྱུར་ཞིང་། །མཛེ་ཡི་ནད་དང་སྨེ་བ་ནག་པོའམ། །ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པའི་རྨ་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །གོ་བྱེ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྣུ་ཧ་དང་། །རྐའི་རྩ་བ་དང་ནི་འོལ་མ་སེ། །དེ་བཞིན་ཚ་བ་གསུམ་དང་ དུང་དང་ནི།།སྤངས་མ་རུ་རྟར་བཅས་དང་ལན་ཚྭ་ལྔར། །ཐལ་བ་གཉིས་དང་ལང་ག་ལི་བཏགས་ཕྱེ། །སྣུ་ཧ་ཨརྐའི་འོ་མར་བསྐོལ་ནས་ནི། །སྐ་བར་གྱུར་པ་ལྕགས་སྣོད་ནང་དུ་གཞག་།དེ་ནི་ཐུར་མས་བསྐུས་ན་མཛེ་ནད་དང་། །ཤ་བཀྲ་སྨེ་བ་ནག་པོར་གྱུར་པ་དང་། ། མཛེར་པ་གཞང་འབྲུམ་པགས་པའི་རྨེན་བུ་སེལ། །སྦྱང་བྱས་གཏར་ག་བཏབ་པ་དང་། །རྩུབ་ཆོས་ཕྱེ་ཟན་ཟོས་གྱུར་པའི། །སྡིག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ཡི། །འགའ་ཞིག་གིས་ནི་ཤ་བཀྲ་འབྱུང་། །ཁོང་པའི་སྲིན་ཡོད་སྣུམ་དུགས་བྱས། །བུ་རམ་འོ་མ་ཉ་སོགས ཀྱིས།།བད་ཀན་སྲིན་བུ་བསླངས་ནས་ནི། །ནུབ་མོ་དེ་ནི་བདེ་བར་གནས། །
凡是連麻風病人也會感到恐懼,而且很難迅速治癒的白癜風病,應當像撲滅燃燒的房屋一樣努力去消除。 特別是首先要對身體進行凈化治療。 對於白癜風,要服用索瑪拉扎汁液,糖漿酒或肉湯瀉藥,與牛奶調和服用。 服用后塗抹身體,根據體力情況日夜使用。 如果口渴,連續三天喝湯。 如果白癜風患者身上出現水泡,就用刺刺破。 刺破水泡后,每天服用索瑪拉扎、阿薩那、普里揚庫和舒提用水煮成的湯藥。 服用紅花樹灰與少許糖調和的水,根據體力情況服用。 服用帕爾古、余甘子皮、毒茄樹汁與索瑪拉扎調和的藥。 在溫暖處休息,對於出現水泡的病人,給予無鹽食物和酸奶。 牛尿、枳特拉卡和三辛香與蜂蜜調和,放在酥油容器中。 半月后給白癜風患者服用。 對此要施行治療麻風病的儀軌。 或者將布林加拉扎放入鐵器中,用芝麻油炒熟后服用。 將薩那種子用牛奶煮,之後服用可以消除白癜風。 冬瓜、阿爾迦普提卡、蘭扎、牛奶樹、肉豆蔻葉與牛尿研磨,塗抹可以消除白癜風、痔瘡、疥瘡、瘙癢和擴散性瘡。 大象和豹子皮燒灰與芝麻油調和塗抹,是消除白癜風的最佳方法。 將臭蟲與冬瓜乳汁調和塗抹,單獨使用也能消除白癜風。 爲了產生水泡,將戈比耶搗碎,晚上浸泡在牛尿中,白天在陰處晾乾。 如此重複三次後細細研磨,與牛奶樹乳汁調和塗抹可消除白癜風。 將黑蛇燒成的墨與瓦如拉油調和塗抹。 同樣,孔雀膽汁燒灰,或者巴利卡燒灰、孔雀膽汁燒灰也有效。 索瑪拉扎種子一捧與四份巴拉調和,與牛尿混合研磨塗抹,是使白癜風與面板顏色相同的最佳方法。 大象糞便充分調和的灰與大象尿混合后滲出的液體十六升量,加入十分之一的索瑪拉扎種子煮沸,成為適宜的藥物。 用這種充分研磨的藥物塗抹,能夠徹底消除白癜風病,還能清除麻風病、黑斑或肉瘤生長的瘡。 戈比耶、枳特拉卡、牛奶樹、卡根、烏爾瑪賽,以及三辛香、海螺、斯龐瑪與茴香,加上五種鹽。 兩種灰和朗加利研磨成粉,用牛奶樹和阿爾卡乳汁煮沸,變稠後放入鐵器中。 用藥匙塗抹可以消除麻風病、白癜風、黑斑、疣、痔瘡和面板腫塊。 經過凈化治療、放血,食用粗糙的麵食,業障消盡的某些人也會出現白癜風。 對於腹中有蟲者,進行油擦,用糖、牛奶、魚等,引出痰蟲后,當晚就能安然入睡。
བད་ཀན་སྲིན་བུ་བསླངས་ནས་ནི། །ནུབ་མོ་དེ་ནི་བདེ་བར་གནས། །བྱེའུ་རུག་སྩོགས་སྡེབ་གཅིན་དང་། །ཆུ་ཕྱེད་བཅས་པ་བསྐོལ་ནས་ནི། །ཁུ་བ་དེ་ནང་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ཆ་དང་བྱི་དང་ག་།ཏིལ་མར་སྭརྫི་ཀྵ་རར་བཅས། །མས་གཏོང་བས་ནི་གཏང་བར་ བྱ།།དེ་ཉིད་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དམ། །དུར་བྱིད་ལྡེ་གུ་པོ་སོན་ཆ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཁུ་བར་བསྲེས། །བཀྲུ་སྨན་དེ་ལ་བྲུད་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྟེང་འོག་སྦྱང་བྱས་ནས། །ཚ་བ་ལྔ་ལྡན་ཐུགས་སྩོགས་བླུད། །ཚ་དང་ཁ་དང་བསྐ་བ་ཡི། །སྨན་ནི་བསྐོལ་ཆུས་བླུགས་པར་བྱ། །དུས་ སུ་བྱི་དང་གའི་ཏིལ་མར།།འཇམ་རྩི་དེ་ལ་གཏང་བར་བྱ། །མགོ་བོའི་སིན་བུ་མགོ་ནད་ནི། །གསོ་བར་བཤད་པའི་རིམ་པར་བྱ། །ཚ་དང་ཁ་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །སྣུམ་ཉུང་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ། །བྱི་དང་ག་དང་པི་པི་ལིང་། །པི་པི་ལིང་རྩ་ན་ལེ་ ཤམ།།ན་ལེ་ཤམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། །སྭརྫི་ཀ་ནི་ཐལ་བར་བཅས། །ནས་ཐུག་དར་བར་བཙོས་པ་བླུད། །གི་རི་གར་ནི་ཤྲི་ཤ་ཀ་།པ་རི་པ་ཏྲ་ཀེ་པུ་ཀ་།པ་ལ་ཤ་འབྲས་པ་ཏུ་ར། །སུ་ཏི་ཀ་ནི་སོ་སོར་བསྐོལ། །ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའམ། །བྱེ་རུག་པ་སོགས་སྦྲང་ རྩིར་སྦྱར།།རྟ་སྦངས་ཕྱེ་མ་བྱི་དང་ག་།བསྐོལ་བའི་ནང་སྦངས་མང་དུ་བཟའ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུའམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཁུར་སྦངས་པ་སྦྱིན། །མགོ་བོའི་སྲིན་བུའི་ནད་ལ་ནི། །དེ་ཡི་ཕྱེ་མ་བུད་པར་བྱ། །མུ་ཤ་ཀརྞའི་འདབ་མ་ནི། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་ འབྲས་ཕྱེར་བཅས།།བཙོས་པའི་ཁུ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་རང་སྐྱུར་རམ། །དར་བ་སླ་བ་ཚ་བ་ལྔ། །ལན་ཚྭར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ནིམ་པ་ཨ་པ་མརྒ་དང་། །ནིར་གུན་ཐི་ལོ་འང་དེ་བཞིན་བྱ། །བྱི་དང་ག་ཡི་ཕྱེ་མ་དང་། །བགྲེས་པའི་འབྲས་ཕྱེའི་ ཁུར་བ་སྦྱིན།།གོ་བྱེའི་མར་ནི་རྙིང་པ་ལ། །བྱི་དང་ག་ནི་ཤུན་པ་བསལ། །ཆ་ཕྱེད་བཅུག་སྟེ་ཉི་མར་གཞག་།བཏུང་བ་འཇམ་རྩི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཐང་ཤིང་ཤྲི་བེཥྚ་ཡི་སྣུམ། །སོ་སོར་དེ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ། །བཤང་བར་སྐྱེས་ལ་ལྷག་པར་ཡང་། །བཀྲུ་སྨན་དང་ནི་ འཇམ་རྩི་གཏང་།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་མགོ་བོའི་ནད། །བཀྲུ་སྨན་སློན་དང་ཞི་སྨན་གཏང་། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་ལ། །གསོ་བ་མཛེ་ཡི་ཚུལ་དུ་བྱ། །སྤུ་འབྱི་བྱེད་ལ་གསོ་བ་ནི། །འཁོར་ལིང་སྐྲ་འབྱི་ཆོ་ག་བྱ། །འོ་མ་ཤ་དང་མར་དང་བུ་རམ་དང་། །ཞོ་དང་ འདབ་མ་ཅན་གྱི་ཚོད་མ་དང་།།མདོར་ན་མངར་དང་སྐྱུར་བའི་ཁུ་བ་རྣམས། །སྲིན་བུ་གཞོམ་པར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །།དེ་ནས་རླུང་ནད་གསོ་བ་བཤད་ པར་བྱའོ།།མ་འདྲེས་རླུང་ལས་དང་པོར་ནི། །མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ནི། །ཏིལ་མར་བླུད་ཅིང་སྣུམ་གྱི་ནི། །སྦྱོར་བས་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱ། །དེ་ནས་སྣུམ་ཞེན་ངལ་བསོ་སྟེ། །འོ་མས་སླར་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །རླན་ཅན་གྲོང་དང་ཆུ་ལ་གནས། །ཤ་ཁུ་སྣུམ་དང་ ལྡན་པ་གཏང་།།འོ་ཐུག་ཀྲི་སར་སྐྱུར་དང་བཅས། །ལན་ཚྭར་ལྡན་བླུད་འཇམ་རྩི་གཏང་། །སྣ་སྨན་སྐྱོ་བྱས་ཁ་ཟས་ནི། །སྣུམ་བྱས་སྦྱིན་ཅིང་དུགས་བྱས་ལ། །ལེགས་བསྐུས་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ལ། །གསེག་མ་ལ་སོགས་དུགས་བྱའོ།
喚起痰病蟲后,夜晚安然而住。麻雀等鳥糞和尿,與半水一起煮沸。在其汁液中加入胡椒、 波棱子、畢達迦、芝麻油和堿鹽。應以灌腸法施用。對此病,可用此方或者, 杜爾位元膏、波棱子、胡椒混合汁液,應用通便藥物清洗。如此上下清凈后, 餵服五辛湯等。熱、苦、澀的藥物,應用煮水沖服。適時以畢達迦芝麻油, 進行溫和灌腸。頭部蟲病頭痛,應按所說次第醫治。飲食應多用熱性、苦味, 少油膩。畢達迦、胡椒、胡椒根、訶子、白訶子和堿鹽灰,煮成稀粥湯餵服。 吉利迦爾、希利沙迦、巴利巴特拉、克普迦、巴拉夏果、曼陀羅、蘇提迦各自煮沸。 汁液加蜂蜜,或麻雀等配蜂蜜。馬糞粉末、畢達迦,煮湯中浸泡多食。 蜂蜜調和的膏藥,或三果湯浸泡給予。對頭部蟲病,應吹入其粉末。 慕沙卡爾納葉,細磨與米粉一起,煮湯給予。之後用自然酸或, 稀薄酸奶、五辛、加鹽餵服。楝樹、阿帕瑪爾迦和,尼爾袞提洛亦同樣。 畢達迦粉末和,陳米粉粥給予。陳舊牛酥油中,去皮畢達迦, 加入一半置於日光下。飲品應調和溫和灌腸。檀香、希利維斯塔油, 各自同樣調配。對大便中所生尤其,應施用通便藥和溫和灌腸。 痰病所致頭部疾病,應用通便藥和平息藥。血液所致蟲病, 應如麻風病方式醫治。對脫毛癥的醫治,應行圓環脫髮儀軌。 牛奶、肉、酥油、糖、酸奶和葉類蔬菜,總之甜味和酸味汁液,欲除蟲者應當遠離。 此為《醫論八支精華》治療篇第二十章。 下面講述風病醫治。首先對單純風病,應服用酥油、骨髓、脂肪和, 芝麻油,用油性配方好好醫治。然後油膩后休息,再用牛奶進行油療。 住在潮濕村落和水邊。給予含油肉湯。牛奶粥加克里薩拉酸和鹽, 餵服並施溫和灌腸。用鼻藥后飲食,應加油並施熱敷。 充分塗抹含油物后,應用稻草等熱敷。
།སྣུམ་གྱིས་ཞེན་བྱས་དུགས་ བྱས་པས།།གཡོ་ཞིང་རེངས་དང་གཟེར་བཅས་པ། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགུགས་པ་ནི། །བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ནུས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཤིང་སྐམ་དག་ཀྱང་ནི། །སྣུམ་བསྐུས་བསྲོས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ལས་སུ་བྱ་བར་རུང་གྱུར་ན། །སྲོག་ཆགས་ལུས་ནི་སྨོས་ཅི་ དགོས།།སྤུ་བརྩེ་གཟེར་ན་སྙོམས་པ་དང་། །ལུས་སྐེམ་རེངས་པའི་ནད་ལ་སྩོགས། །དུགས་བྱས་མྱུར་དུ་ཞི་འགྱུར་ཞིང་། །མཉེན་པ་ཉིད་དུའང་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྣུམ་བཏང་བས་ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས། །བསྐམ་པ་མྱུར་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད། །ཉམས་སྟོབས་མེ་དྲོད་ འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་།།དེ་ཡི་སྲོག་ཀྱང་རིང་ནས་བྱེད། །ལན་མང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ནི། །ཆོ་ག་ལེགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱིས་མཉེན་བྱས་ལྟོར། །རླུང་གི་ནད་ནི་གནས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ནད་གཞན་བཅོས་པའི་ཕྱིར། །ལས་འདི་ཞི་བར་མ་གྱུར་ ན།།འཇམ་ཞིང་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །སྣུམ་གྱིས་དེ་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞུན་མར་སེང་ཕྲོམ་བཙོས་པ་དང་། །སཔྟ་ལ་དང་བསྐོལ་བའམ། །འོ་མ་ཨེ་རཎྜ་ཡི་མར། །བསྐོལ་བ་ནད་སེལ་དགེ་བ་བླུད། །སྣུམ་སྐྱུར་དྲོ་དང་ལན་ཚྭ་སོགས། །ཟས་ཀྱི་དྲི་མ་ཚོགས་ གྱུར་ནས།།བུ་ག་འགགས་ཏེ་རླུང་བཀག་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་བདེ་རྒྱུ་བྱ། །ཉམ་ཆུང་བཀྲུ་སྨན་བྱར་འོས་པ། །དེ་ལ་དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་བྱེད་པའི། །ཁ་ཟས་སྦྱིན་པའམ་དེ་བཅས་པའི། །མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱ། །སྦྱང་ཞིང་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་གྱུར་ནས། །སླར་ ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ཕན།།མ་ཞུའི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་རླུང་། །སློན་བྱས་ཟས་རིམ་བྱིན་ནས་ནི། །བ་ར་ཎ་སོགས་དྲུག་པའམ། །ཤུ་དག་སྩོགས་ཆུ་དྲོ་སྦྱར་བླུད། །མེ་དྲོད་བསྐྱེད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ། །རླུང་ཅན་གཅིག་པུའི་གསོ་བ་བྱ། ། ལྟོ་བའི་ཕྱོགས་ཞུགས་བིལ་བ་ནི། །གཞོན་དང་ཉ་ཤས་གཡོས་བྱས་སྦྱིན། །ལྟེ་བའི་འོག་ཞུགས་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྣུམ་བཏང་ཕན། །ཁོང་པར་ཞུགས་ལ་ཐལ་སྨན་སོགས། །ཕྱེ་མ་དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་བྱེད་ཕན། །སྙིང་གནས་ས་ལ་པརྞི་དག་།འོ་མ་དང་ནི བསྐོལ་བ་ཕན།།མགོ་བོར་གནས་ལ་མགོ་སྣུམ་བསྐུ། །སྣ་སྨན་དུད་རྔུབ་སྣུམ་ཅན་དང་། །རྣ་བ་སོགས་ལ་བརྟ་བྱས་ཕན། །པགས་པར་གནས་ལ་བསྐུ་བྱུག་དུགས། །རླུང་མེད་གནས་སུ་གནས་པ་དང་། །ཁ་ཟས་ཡི་ག་འབྱེད་པ་ཕན། །ཁྲག་གནས་བསིལ་སྨན་བསྐུ་ བ་དང་།།བཀྲུ་སྨན་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བ་ཕན། །ཤ་ཚིལ་བརྟེན་པ་བཀྲུ་སྨན་དང་། །མས་གཏོང་དྲག་དང་ཞི་བྱའི་སྨན། །རུས་པ་རྐང་ལ་གནས་པ་ལ། །ཕྱི་དང་ནང་ནས་སྣུམ་གྱིས་གསོ། །ཁུ་ཆུར་གནས་ལ་སེམས་དགའ་དང་། །ཁ་ཟས་སྟོབས་སྐྱེད་རོ་ཙ་ཕན། །ཁུ་བ་རྒྱུ་ བ་འགགས་གྱུར་ན།།བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱ། །འཁྲུས་ཤིང་ཟས་རིམ་བསྟེན་གྱུར་ནས། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་གསོ་བ་བྱ། །རླུང་ལས་མངལ་ཆགས་བསྐམས་གྱུར་དང་། །བྱིས་པ་སྐེམས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཀར་ཏང་པ་ལ་ཤིང་མངར་རྣམས། །འོ་མ་ སྦྱར་བསྐོལ་བླུད་པ་ཕན།།རྒྱུས་པ་ཚིགས་དང་རྩར་ཞུགས་ལ། །སྣུམ་ཚ་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱས་ཕན། །ཡན་ལག་འཁུམས་ལམ་ཤ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུ། །ཁྲག་གཟགས་དྲགས་ལ་ཡན་ལག་ནི། །ཚོར་བ་མེད་ལ་ཁྱིམ་དུད་པ། །རྒྱམ་ཚ་ ཏིལ་མར་སྦྱར་བས་བསྐུ།།དཀྲི་བའི་དུགས་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །གཞན་དབང་ཅན་གྱིས་གཟིར་གྱུར་ཅིང་། །མིག་འགྱུར་མི་ཤེས་འདར་བ་མེད། །ཕོ་མཚན་མི་ལྡང་རྔུལ་མི་འབྱུང་། །ཕྱི་རོལ་རྩོལ་བ་མེད་འགྱུར་ལ། །ཁྲི་ཡི་བཅིངས་པས་མ་ནོན་པ། །དེ་ལ་མྱུར་དུ་གསོ་ དཔྱད་བྱ།།དེར་ནི་ཐོག་མར་སྣུམ་ཞེན་བྱ། །དུགས་བྱས་སྣ་སྨན་རྣོན་པོས་ནི། །
用油塗抹並進行熱敷,對於僵硬、麻木和疼痛,能夠隨意牽引,變得容易自如。 就像干木材,塗油並加熱后,便能適合使用,更何況有生命的身體。 毛髮豎立疼痛時要調理,身體乾枯僵硬等病,熱敷后迅速平息,並會變得柔軟。 施用油能使身體組織,迅速從乾枯轉為豐滿,增長體力和消化之火,還能延長壽命。 要多次妥善地進行,油療和熱敷的儀軌,如此用油使身柔軟后,風病就不會停留。 如果爲了治療其他病,這些方法未能平息,就應當用柔和且具有油性的油進行凈化。 熔化的酥油與辛夷煮制,或與七葉樹煮制,或牛奶與蓖麻油煮制,飲用都能祛病有益。 油、酸、熱和鹽等,食物的殘渣積聚,堵塞孔竅阻礙風,因此應當使其通暢。 體弱者適合用瀉藥,應當給予能生熱、能成熟的食物,或配合這些的下部灌注瀉藥。 凈化並生起消化之火后,再次使用油療和熱敷有益。 進入未消化處的風,使其濕潤后依次給予食物,然後飲用巴拉那等六味藥或白芷等溫水配製。 生起消化之火后,之後進行單純的風病治療。 進入腹部一側的,應給予比爾瓦果幼嫩的和魚肉烹製。 進入臍下應施用軟膏,飯前服用油劑有益。 進入腹內者,堿性藥等粉末,能生熱和成熟有益。 位於心臟處者,沙拉帕尼與牛奶煮制有益。 位於頭部者,塗抹頭油,鼻藥、吸菸、含油者,及耳等處按摩有益。 位於面板者,涂擦和熱敷。 無風處居住,開胃的食物有益。 位於血分者,塗抹涼藥,瀉下和放血有益。 依賴肉脂者,瀉藥和下部灌注猛烈和溫和的藥。 位於骨骼和筋脈者,從內外用油治療。 位於精液者,愉悅心情,增強力量的食物和壯陽有益。 精液執行阻塞時,用瀉藥治療。 凈化后依次食用,進行前述治療。 因風導致胎兒乾枯,及嬰兒消瘦時,迦爾當果、波羅奢、甘草等,與牛奶配煮飲用有益。 進入筋、關節和脈時,用油和鹽包裹熱敷有益。 肢體萎縮時,用肉和巖鹽、芝麻油煮制塗抹。 過度失血導致肢體,失去知覺時,用家煙、巖鹽、芝麻油調配塗抹,進行包裹熱敷。 被他人控制折磨,眼睛變化不知、不顫抖,陽具不能勃起不出汗,無外在活動,未被床榻束縛者,應當迅速醫治。 首先要進行油涂,熱敷後用強力鼻藥。
དུགས་བྱས་སྣ་སྨན་རྣོན་པོས་ནི། །བུ་ག་སྦྱང་ཕྱིར་བཏང་བ་དང་། །བི་ད་ར་ཡི་སྡེ་བསྐོལ་དང་། །ཞོ་དང་འོ་མ་ཤ་ཁུ་དང་། །མར་བསྐོལ་བ་ཡི་དངས་མ་བླུད། དེས་ནི་རླུང་ནད་ཚབས་ཆེ་བའམ། །འཕྲལ་དུ་ཁྱབ་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།རྒྱ་སྲན་ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་སྩོགས། །ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་ནི། །རླན་ཅན་ཤ་ནི་བསྐོལ་བ་དང་། །སྐྱུར་དང་འོ་མ་དག་དང་ནི། །མངར་བའི་སྡེ་ཚན་བཏབ་པ་ཡི། །སྣུམ་ཆེན་དག་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིས། །བླུགས་དང་བསྐུ་དང་ལུས་སྤྱི་དང་། །བཏུང་དང་སྣ་ སྨན་འཇམ་རྩིར་བྱ།།སྣུམ་དང་དུགས་ནི་ལེགས་སྦྱར་བ། །དེ་དང་དེས་ནི་རླུང་ནད་འཇོམས། །ནད་ཤུགས་བར་མ་དག་ལ་ནི། །བད་ཀན་སེལ་ཞིང་རྣོ་བ་ཡི། །སྤྱི་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ལན་མང་གཏང་། །བུད་ཅིང་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིས། །དབུགས་རྒྱུའི་གནས་ནི་དག་གྱུར་ ནས།།དེས་ནི་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཁ་རུ་ཚ་དང་ཨ་རུ་ར། །ཚ་བ་གསུམ་བསྐོལ་རླུང་ཆེན་སེལ། །སེང་ཕྲོམ་སྲང་བརྒྱད་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྲེ་གང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ། །ེ་རཎྜ་དང་བྲི་ཧ་ཏི། །དུར་བྱིད་སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་སུ། །བཞི་ཆ་ལུས་པ་ དེ་དང་ནི།།མར་བྲེ་གང་དང་ཆུ་བྲེ་བཞི། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་སྲང་གསུམ་བསྐོལ། །དེ་བསྟེན་རླུང་ནད་མ་རུངས་པ། །ཡན་ལག་ཕྱོགས་གཅིག་ཀུན་ལ་ཞུགས། །མངལ་གྱི་ནད་དང་རྒྱུ་རླུགས་དང་། །སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ར་མཉེ་བ་དང་ཨ་ཤྭ་ཀའང་། ། ཆོ་ག་སེང་ཕྲོམ་ལྟ་བུར་བྱ། །གསོ་བ་འདི་ནི་གཞན་དབང་ཅན། །རླུང་ནད་མ་འདྲེས་པ་ལ་བྱ། །ནད་གཞི་འདྲེན་མར་འདྲེན་མས་བྱ། །བད་ཀན་བཅས་པའི་གཞན་དབང་ཅན། །སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་ལ། །གཡེར་མ་ཤིང་ཀུན་ཨ་རུ་ར། །མ་ནུ་དང་ནི་ལན་ཚྭ གསུམ།།ནས་བསྐོལ་ཁུ་བ་སྦྱར་བ་བླུད། །ཤིང་ཀུན་བཅའ་སྒ་རྩལ་རུ་ཚ། །སེ་འབྲུ་སྟར་བུ་བཅས་པ་བླུད། །བད་ཀན་རླུང་ནི་འདྲེས་པ་ལ། །སྙིང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་བཤད་ཕན། །ད་རྒན་ཕྱིར་དགྱེ་ནང་གུག་གཉིས། །ཀླད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་ལྟར་གསོ། །ཏིལ་ མར་གྱིས་བཀང་སྣོད་དུ་བསྙལ།།འདིར་ནི་ནང་གུག་རབ་གསོ་དཀའ། །སོ་དང་བཞིན་གྱི་མདོག་ཉམས་ཤིང་། །ཡན་ལག་ལྷོད་ཅིང་དྲན་པ་ཉམས། །རབ་ཏུ་རྔུལ་བའི་གཞུང་རེངས་ཡིན། །དེ་ནི་ཞག་བཅུ་ལས་མི་འཚོ། །དེ་ལས་གཞན་ཤུགས་ སྨན་གྱུར་འཚོ།།ལུས་སྒུ་བ་དང་འོན་གླེན་དང་། །[(]འཐིང་[,]འཐེང་[)]དང་ཞ་བོ་གཞོགས་ཕྱེད་ཉམས། །འཕྱེ་བོའམ་དབང་པོ་མ་ཚང་འགྱུར། །འགྲམ་པ་ཉམས་པ་འགྲམ་པ་སྣུམ། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་རང་གནས་གཞུག་།ཁ་གདངས་པ་ལ་ཀོས་ཀོ་ནི། །བཏེག་ལ་མཁས་པས་ གཞུག་པར་བྱ།།འཐམ་པར་གྱུར་པ་ལྷག་མ་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་གུག་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །ལྕེ་ལྡིབས་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་དུ། །རླུང་ནད་ཀྱི་ནི་གསོ་བ་བྱ། །གླད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ལ། །སྣ་སྨན་སྤྱི་བོའི་ཏིལ་མར་དང་། །མིག་དང་རྣ་བ་དགང་བར་བྱ། །སྐྲངས་ པར་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ།།ཚ་ཞིང་དམར་བཅས་གཏར་ག་གདབ། །གཞོགས་ཕྱེད་སྐམས་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་། །སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །དཔུང་པ་འཇས་ལ་སྣ་སྨན་དང་། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྣུམ་སྦྱིན་བྱ། །བརླ་རེངས་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་། །སྦྱང་ བྱས་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།བད་ཀན་མ་ཞུ་ཚིལ་མང་བས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་རྩུབ་ཆོས་ཀྱི། །ཟད་པར་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱ། །ནས་དང་ཁྲེ་དང་ཁྲེ་རྒོད་སྦྱིན། །ཚོད་མ་ལན་ཚྭ་མེད་པ་ནི། །ཏིལ་མར་ཅུང་ཟད་ཆུར་བསྐོལ་བའམ། །སྐམ་སའི་ཤ་ནི་མར་མེད་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཆུ་ དང་ཆང་རྙིང་སྦྱིན།།ཕྱུག་པོའི་རླུང་ལ་དུག་མོ་ཉུང་། །ཡུང་བའི་སྡེ་ཚན་ཤུ་དག་སོགས། །བསྐོལ་བ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའམ། །
用熱敷和強效鼻藥,爲了清通孔竅而施用,煎煮畢達拉等藥物,以及酸奶、牛奶、肉湯,和熬煉的酥油精華飲用。這樣可以使重癥風病或突發性遍佈的風病不會發作。 豆類、大麥和棗等,以及桂皮等藥物類,煮含水分的肉,加入酸味和牛奶,以及甜味藥物類,熬煮大量油脂,用於灌注、塗抹、全身治療、飲用和溫和的鼻藥。 精心調配的油和熱敷,用這些方法可以降伏風病。對於中等程度的病癥,應多次使用能除痰且具有銳性的頭部導瀉藥。通過燻蒸和導瀉,使呼吸通道清凈后,就能恢復意識。 巖鹽、訶子和三辛香煎煮可除大風。八兩藏菖蒲、三果各一升、五大根、蓖麻、印度茄、甘遂各一兩,用十六升水煮至四分之一,與一升酥油和四升水,以及三兩炒麥灰煎煮。服用此藥可治療惡性風病、遍佈一側肢體、子宮病、腸癰、瘤和水腫。 拉芒夏和阿濕婆迦也按照藏菖蒲的方法處理。這個治療方法適用於單純的他力風病。對於混合病癥應用混合療法。 對於伴有痰病的他力風病,心臟和肋部疼痛時,應服用芫荽、阿魏、訶子、曼努和三種鹽煮大麥的湯液。服用阿魏、蓽茇、巖鹽、芝麻和檀香。對於風痰混合病,適用心病治療章節所述的方法。 對於向外彎曲和向內彎曲的脊椎病,應像治療半邊頭痛一樣治療。應讓病人躺在盛滿芝麻油的容器中。這裡向內彎曲特別難治。 牙齒和麵色衰敗,肢體鬆弛、意識喪失,大量出汗的僵直病,活不過十天。其他輕癥可通過藥物治癒。 駝背、聾啞、跛行、癱瘓、半身不遂、歪斜或感官缺陷,下頜受損時用油按摩下頜后復位。對於張口,應由專家用木楔撐開。 對於其餘的閉合癥狀,應像治療單側彎曲一樣治療。舌頭麻痹應根據具體情況採用風病的治療方法。對於半邊頭痛,應使用鼻藥、頭頂芝麻油,填充眼睛和耳朵。 對於腫脹應使用催吐藥。發熱和發紅時應放血。對於半身萎縮應進行油療和含油導瀉。對於肩部脫臼應使用鼻藥,飯後服用油。 對於大腿僵硬,油療和導瀉並不有效,因為有未消化的痰和過多的脂肪,因此應通過粗糙療法使其消耗來治療。應給予大麥、蕎麥和野生蕎麥,不含鹽的蔬菜,用少許芝麻油煮水,或無油的乾地肉類,以及蜂蜜、水和陳酒。 對於富人的風病,應用獨活、薑黃類藥物、白芷等煎煮,加入巖鹽。
ཡུང་བའི་སྡེ་ཚན་ཤུ་དག་སོགས། །བསྐོལ་བ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའམ། །བ་ར་ཎ་སོགས་ཕྱེ་སྦྱར་བླུད། །ཡང་ན་དབྱི་མོ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་པི་པི་ལིང་། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཡང་ ན་དབྱི་མོ་ཨ་རུ་ར།།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །གུ་གུལ་བྲག་ཞུན་ཨ་རུ་ར། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །གླ་སྒང་ཙི་ཏྲ་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བྱི་དང་ག་།གུ་གུལ་ཆ་མཉམ་ཕྱེ་མ་སྦྱིན། །ཆིལ་དང་བད་ ཀན་མ་ཞུ་ལས།།གྱུར་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ། །དེ་ལྟར་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །ཚིལ་བཅས་རླུང་ནི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཐལ་སྨན་བ་གཅིན་སྦྱར་དུགས་དང་། །བླུགས་དང་ལུས་ལ་དྲིལ་བའང་བྱ། །ཉུངས་ཀར་ཀ་རཉྫའི་འབྲས་བུ། །བ་གཅིན་སྦྱར་བས་བསྐུ་ བར་བྱ།།རྐ་ཨགྣི་མནྠ་དང་། །ནིམ་པའི་རྩ་བ་ཐང་ཤིང་དང་། །བོང་པ་དང་ནི་གྲོག་མཁར་ས། །ཡུངས་ཀར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བསྐུ། །བད་ཀན་ཟད་ཕྱིར་དྲག་ཤུལ་ནི། །བཟོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཐང་ལ་མཆོང་དང་ཅི་ནུས་ཀྱིས། །ཉལ་པོ་དག་ཀྱང་ ཡོངས་སུ་བསྟེན།།ཆུ་མི་གཡོ་དང་ལྟེང་ཀ་དང་། །ཆུ་རྒྱུན་བཟློག་པས་ཆུ་བོ་རྒལ། །འདིར་ནི་ཚིལ་དང་བད་ཀན་དག་།ཟད་ནས་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་གཏང་། །གནས་དང་ལུས་ཟུངས་སོགས་བརྟགས་ལ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་གསོ་བར་བྱ། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཐང་ཤིང་དང་། ། དོང་གྲ་བསྐོལ་བ་ཏིལ་མར་སྦྱར། །རླུང་གིས་ལུས་གཟིར་ལ་བླུད་ན། །ཅི་འདོད་ཐོགས་པ་མེད་འགྲོ་ནུས། །ར་སྣ་དོང་གྲ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཟུར་པ་མ་ནུ་པི་པི་ལིང་། །བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་བསྐོལ་བ། །རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ནིམ་པ་སླེ་ཏྲེས་བ་ཤ་ཀ་།ཀཎྜ ཀ་རི་པ་ཏོ་ལ།།སྲང་ནི་བཅུ་བཅུའི་ཚད་བྱས་ལ། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དེར། །མར་ནི་བྲེ་གང་བླུགས་ཏེ་བསྐོལ། །པ་ཏ་ཐང་ཤིང་བྱི་དང་ག་།དོང་གྲ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །སྐྱེར་པ་ཤུ་ཏི་དབྱི་མོ་དང་། །ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ན་ལེ་ཤམ། །རུ་རྟ་དང་ ནི་དུག་མོ་ཉུང་།།ཐལ་སྨན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དང་། །ཏི་མུ་ས་དང་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །བཙོད་དང་བོང་ང་ལ་ལ་ཕུད། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཚད་བྱས་པ། །གུ་གུལ་སྦྱར་བ་སྲང་ལྔ་དང་། །ལྡེ་གུ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་ བའི་མར།།བླུད་ན་རླུང་ཚད་ཚབས་ཆེ་བ། །རུས་ཚིགས་རྐང་ལ་ཞེན་པའང་འཇོམས། །མཛེ་ནད་དེ་འདྲའང་སེལ་བར་བྱེད། །བུ་གའི་རྨ་དང་ལྦ་བ་དང་། །མཚན་པར་རྡོལ་དང་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད་ཀུན་དང་། །སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་ཟ་ཁུ་དང་། ། གཅོང་ཆེན་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་དང་ཆམ་པ་དང་། །ལུད་པ་འོར་ནད་སྙིང་ནད་དང་། །སྐྱ་རྦབ་མྱོས་དང་ཁོང་འབྲས་དང་། །རླུང་དང་ཁྲག་གི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །བིལ་བ་གཞོན་ནུའི་འོ་མ་དང་། །མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །དེ ལ་སྲང་ནི་གཅིག་གམ་ཕྱེད།།སྣ་སྨན་བྱས་མགོའི་རླུང་ནད་སེལ། །དེ་བཞིན་ཆུ་སྲིན་ནག་ཁྲ་དང་། །ཉ་དང་རུས་སྦལ་འུག་པའི་ཆིལ། །བསྐོལ་བ་མ་འདྲེས་རླུང་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཏིལ་གྱི་ཚིགས་མ་རྙིང་པ་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་པ་སོ་སོར་བསྐོལ། །གཅིག་ ཏུ་བསྲེས་པ་ཏིལ་མར་ནི།།འོ་མ་བརྒྱད་ཆའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །བླུད་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་། །འདྲེས་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །པྲ་ས་ར་ནི་སྲང་བརྒྱད་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་འོ་མ་བྲེ་རེ་དང་། །མེད་གཉིས་དང་ཤ་པུཥྤ། །བཙོད་དང་རུ་རྟ་ར་སྣ་དང་། །ཙནྡན་དམར་པོ་ ཛི་བ་ཀ་།ར་སྣ་ར་མཉེ་བ་གཉིས་དང་། །ཐང་ཤིང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །
鳶尾科白芷等,煮沸加入鹽,或者 巴拉那等粉末服用。或者三果 普則謝爾和胡椒,加蜂蜜調製成糊劑服用。 或者三果訶子, 吉達拉迦和桂枝,加蜂蜜調製成糊劑服用。 安息香、巖蜜、訶子,牛尿調製服用。 甘松、吉達拉、三辛,三果和畢達迦, 安息香等量粉末服用。能治療 脂肪和痰未消化所引起的一切疾病。 如是痰多且有脂肪的風病治療方法。 灰藥與牛尿調製敷藥,以及灌注和塗抹身體。 芥子、迦蘭加果實,牛尿調製塗抹。 迦阿格尼曼塔和楝樹根、桂枝, 驢糞和蟻垤土,芥子加蜂蜜塗抹。 為消除痰,如果能忍受劇烈運動,就應當依靠它。 在平地奔跑,儘可能地行房事。 在靜水中、淺水中,逆流渡河。 在此,脂肪和痰消除后,施用油等。 觀察處所、身體狀況等,其餘也要治療。 薩哈拉加、桂枝和冬瓜,煮沸芝麻油調製。 風病折磨身體時服用,能隨意無礙行走。 拉那、冬瓜、吉達拉迦、祖巴、瑪努、胡椒, 研磨成粉末,用酥油煎煮,是治療風病的最佳方法。 楝樹、列得日、巴夏迦、坎達迦利、巴托拉, 各十兩,在十六升水中煮沸。 剩餘八分之一的汁液中,加入一升酥油煮沸。 巴塔、桂枝、畢達迦、冬瓜、哈提、胡椒, 酸棗、舒提、畢摩、帝若巴提、那列善, 茯苓和毒母,兩種灰藥, 提木薩和苦豆,貝樹果實、普則謝爾, 白芷、胡椒根、藍靛、洋蔥、拉拉普, 各二兩,安息香五兩, 加入糊劑煮沸的酥油, 服用能治療嚴重的風熱病, 也能治療侵入骨節和腿部的病, 還能治療類似的麻風病。 孔道瘡、瘤、生殖器潰爛、痔瘡串, 以及胸部以上的一切疾病, 瘤、痔瘡、疥瘡、重病、呼吸困難, 食慾不振、感冒、咳嗽、心病, 癲癇、醉酒、腹中瘤、風血病都能治癒。 幼木瓜汁和精煉酥油煮沸, 加入一兩或半兩, 作為鼻藥能治療頭部風病。 同樣,黑斑水蛭、魚、龜、貓頭鷹的脂肪, 分別煮沸,特別適合治療風病。 陳舊芝麻渣和五根藥分別煮沸, 混合在一起的芝麻油,在八分之一牛奶中煮沸。 服用能治療風、痰及其混合的一切疾病。 八兩普拉薩拉煮沸,芝麻油和各一升牛奶, 沒藥、夏普施巴、藍靛、茯苓、拉那, 赤檀香、基巴迦、拉那、兩種拉涅巴,桂枝研磨成糊劑。
།ཐང་ཤིང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བླུད་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ། །ས་ཧ་ར་ཛའི་རྩ་བ་ཡལ་གར་བཅས། །སྲང་བརྒྱ་རྩ་བ་བཅུ་ནི་དེ་དང་མཉམ། །ཉེའུ་ཤིང་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་ནི། །རྩ་བཞིའི་ནང་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས་ པ་དེར།།ཆུ་སྲིན་སྡེར་མོ་རུ་རྟ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཙནྡན་སུག་སྨེལ་པྲི་ཀ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ན་ལི་ཀ་དང་རྡོ་དྲེག་བ་ལེ་ཀ་།སྤང་སྤོས་ཐང་ཤིང་བཙོད་དང་ཨ་རུ་ར། །ཙ་རོང་ཤུ་ཏི་རྒྱ་སྤོས་དུ་རུ་ཀ་།སྲང་རེ་ཆ་མཉམ་འོ་མར་བཅས་པ་ནི། །ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་བླུད། ། རླུང་ནད་གསོ་དཀའ་དག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ལུས་འདར་ལུས་ལ་རླུང་འཇུག་ལུས་རེངས་དང་། །ལུས་བསྐམས་པ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་ལ་སོགས། །སྐྲན་དང་སྨྱོ་བྱེད་ཆམ་པ་མངལ་ནད་འཇོམས། །ས་ཧ་ར་ཛ་སྲང་བརྒྱ་ཡི། །ཁུ་བར་ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་བསྐོལ། །དེ རྩ་ལྡེ་གུ་སྲང་བཅུ་དང་།།འོ་མ་བཞི་འགྱུར་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྤོས་ཤུ་དག་དང་། །སྟིར་རུ་རྟ་ཤུ་དག་དང་། །སུག་སྨེལ་རྡོ་དྲེག་སྤང་སྤོས་དང་། །ཤུ་ཏི་ཙནྡན་དམར་པོ་གཞུག་།བསྐོལ་བ་དེར་ནི་ཁ་རའི་ཕྱེ། །སྲང་ནི་བཅོ་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱ། །ཏིལ་མར་སྨན་ མར་ཡིན་པར་བཤད།།དེས་ནི་རླུང་ནད་མ་ལུས་དང་། །རླུང་ནད་འཁྱིལ་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །སྐྲན་དང་རླིག་རླུགས་ལ་སོགས་སེལ། །བ་ལ་སྲང་བརྒྱ་སླེ་ཏྲེས་ནི། །བཞི་ཆ་ར་སྣ་བརྒྱད་ཆ་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཞི་བརྒྱའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་། །ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་ བུ་རམ།།ཤིང་ཁུ་ཚ་དང་ཏིལ་མར་རྣམས། །བྲེ་ནི་བཞི་བཞི་བསྐོལ་ནས་ནི། །ར་ཡི་འོ་མ་ཆ་ཕྱེད་དང་། །ཟུར་པ་སྐྱེར་པ་ས་ར་ལ། །སུག་སྨེལ་བཙོད་དང་ཨ་ཀ་རུ། །ཙནྡན་ཨ་ཏི་པ་ལ་དང་། །ཤུག་པ་གླ་སྒང་མུངྒའི་ལོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཤིང་མངར་དང་། །བྱ་གྲི་ནཱ་ག་བྱེའུ་ རུག་པ།།ཟངས་རྩི་བ་དང་ཛི་བ་ཀ་།གླ་རྩི་ལྕེ་པོག་པ་ལ་ཤ་།ཛཱ་ཏི་ཤོ་ཀ་ན་ལི་ཀ་།གུར་གུམ་རྡོ་དྲེག་བི་ཀ་དང་། །ཛཱ་ཏི་པ་ལ་ཀད་པ་ལ། །བ་ལི་ཀ་དང་ཤིང་ཚ་དང་། །ཀུན་དུ་རུ་དང་ག་པུར་དང་། །ཤྲི་པ་ས་ད་དུ་རུ་ཀ་།ལི་ཤི་ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་དང་། །རུ་རྟ་སྤང་སྤོས་ཀ་ ཀོ་ལ།།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་སྟོ་ནེ་ཡ། །རྒྱ་སྤོས་ཤུ་དག་བྱ་མ་ཀ་།མ་དུ་ནཱ་ག་གླ་བ་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་སྲང་རེ་དང་། །བསྐོལ་ཏེ་བཙགས་པར་གྱུར་པ་རུ། །གནྡྷ་བྷ་དྲའི་ལྡེ་གུ་ནི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཅུག་པ་དེས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དང་རིམས། །བརྒྱལ་དང་སློན་སྐྲན་ ཟད་བྱེད་དང་།།གློ་འགྲམས་མཆེར་ནད་སྐེམ་པ་དང་། །བརྗེད་བྱེད་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་སེལ། །བ་ལི་ཏིལ་མར་བཟང་པོ་འདི། །རླུང་གི་ནད་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །བཏུང་བ་སྣ་སྨན་བསྐུ་དང་འཇམ་རྩི་ནི། །སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དུས་སུ་ལེགས་བསྟེན་ན། །དེས་ནི་མ་རུངས་ རླུང་ནད་མྱུར་ཞི་སྟེ།།བུད་མེད་མོ་གཤམ་བུ་ཡི་སྣོད་བྱེད་འགྱུར། །གང་ཚེ་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ནི། །ཞུ་བའི་གནས་འདུག་སྣུམ་དུགས་ཀྱིས། །ཞུ་ནས་མཁྲིས་པ་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ལ་འཇམ་རྩིས་བསལ་བར་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། །གསོ་ བའི་གནས་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་དྲེག་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ།
將檀香磨成粉末,煎煮服用可以祛除一切風病。 薩哈拉扎的根和枝條一百兩,根十兩與之相等。 小樹五十兩,水六十升。 在四種根中煮至剩四分之一。 鱷魚爪、茴香、布謝爾澤、 檀香、豆蔻、普里卡、普里揚古、 那裡卡、礦石、巴列卡、 香草、檀香、紅花、訶子、 扎榮、生薑、檀香、杜茹卡、 各一兩等分,加入牛奶, 與四升芝麻油一起煎煮服用。 能夠治癒難治的風病。 身體顫抖、風入體內、身體僵硬、 身體消瘦等極度折磨, 能夠祛除瘤、癲狂、感冒、婦科病。 薩哈拉扎一百兩, 其汁液與四升芝麻油煎煮。 加入十兩藥粉, 以及四倍牛奶煎煮。 或者檀香、白芷、 茴香、白芷、 豆蔻、礦石、香草、 生薑、紅檀香加入。 煎煮後加入 十八兩糖粉。 此為芝麻油藥油。 能祛除一切風病、 風病盤結、癲狂、 瘤、睪丸下垂等。 巴拉一百兩,獨活 四分之一,八分之一的藥草, 在四百升水中煎煮。 剩八分之一的汁液, 酸奶、乳清、糖蜜、 樹汁、鹽和芝麻油, 各四升煎煮, 山羊奶一半, 祖巴、棘樹、薩拉拉、 豆蔻、紅花、阿伽樓、 檀香、阿提巴拉、 杜松、甘松、綠豆葉、 哈列努卡、甘草、 鳥格里那嘎、小茴香、 銅草、吉瓦卡、 麝香、舌博、巴拉夏、 肉豆蔻、首迦、那裡卡、 藏紅花、礦石、比卡、 肉豆蔻、核桃、 巴里卡、桂皮、 乳香、龍腦香、 室利巴薩達、杜茹卡、 荔枝、鱷魚爪、 茴香、香草、卡科拉、 普里揚古、斯托內亞、 檀香、白芷、比亞瑪卡、 馬杜那嘎、麝香、 那嘎格薩爾各一兩, 煎煮過濾后, 加入甘達巴德拉藥粉, 按儀軌配製。 能治咳嗽、呼吸不暢、發燒、 昏厥、腫瘤、消耗病、 肺病、脾病、消瘦、 健忘、不祥等病。 這種巴里芝麻油精華, 能夠祛除風病。 飲用、鼻藥、塗抹和軟膏, 適時善用油性配方, 能快速平息惡性風病, 使不孕女子成為孕育之器。 當痰和膽汁 在消化處停留時,用油熨, 消化后膽汁顯現, 應當用軟膏清除。 這是《醫論》精要之 醫療篇第二十一章。 下面講解治療面板病。
།དྲེག་ནད་ཅན་ནི་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །རླུང་བསྲུངས་ནད་གཞི་ཉམས་སྟོབས་ལས། །དཔག་སྟེ་ཁྲག་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ། །ལན་མང་དུ་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །དམར་གཟེར་ན་ཞིང་ཚ བ་ལ།།སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །གཡའ་ཞིང་ན་ལ་ཙག་ཙག་ཚ། །ཤས་ཆེར་ཚ་ལ་རྔབས་རུས་དབྱུང་། །གནས་ནས་གནས་སུ་འཕོ་བ་ལ། །གཏར་གའམ་ཞལ་ཞལ་གྱིས་ཁྲག་དབྱུང་། །ལུས་ཞུམ་པ་དང་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་། །རླུང་ཤས་ ཆ་ལ་ཁྲག་མིད་བྱུང་།།ཁྲག་ཟད་པ་ལ་རླུང་གིས་ནི། །སྐྲངས་པ་གཏིང་ཟབ་རིངས་པ་དང་། །འདར་ཞིང་རྩ་རྒྱུས་ན་དང་ཞུམ། །རླུང་ནད་གཞན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །སྣུམ་ཆོས་བྱས་རྗེས་བཀྲུ་སྨན་ནི། །སྣུམ་དང་ལྡན་པས་འཁྲུ་རུ་གཞུག་།རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ ལ།།མར་ནི་རྙིང་པ་བླུད་པར་བྱ། །ར་མཉེ་བ་དང་སྲ་བ་ནི། །པ་ཡ་སྱ་དང་ཛི་བ་ཀ་།ཟངས་རྩི་བ་དང་ཆ་སྙོམས་ཏེ། །འོ་མ་མར་བསྐོལ་དྲེག་ནད་འཇོམས། །རྒུན་འབྲུ་མ་དུ་ཀ་བསྐོལ་བའི། །ཁུ་བ་ཁར་མར་བཅས་པའམ། །དེ་བཞིན་སླེ་ཏྲེས་ཁུ་བར་ནི། །འོ་མ་བསྐོལ་ བ་བླུད་པར་བྱ།།ཏིལ་མར་འོ་མ་ཁ་རར་བཅས། །ལེགས་པར་བསྲེས་པ་བླུད་པར་བྱ། །བ་ལ་ཉེ་ཤིང་ར་སྣང་དང་། །པི་ལུ་རྩ་བ་བཅུ་པར་བཅས། །དུར་བྱིད་སྟི་ར་ཨེ་རཎྜ། །བསྐོལ་བའི་འོ་མས་རླུང་དྲེག་སེལ། །བ་གཅིན་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་།བཅས་པའང་ནད་ ནི་བདེ་འབྱུང་བྱེད།།མཁྲིས་པར་ཉེ་ཤིང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །པ་ཏོ་ལ་རྩའི་འབྲས་བུ་གསུམ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་སྨན་མངར་ཁ། །འོ་མའང་མར་དང་བསྐོལ་བ་བླུད། །ནད་གཞི་ཤས་ཆེའི་བཀྲུ་སྨན་ཕྱིར། །ེ་རཎྜའི་མར་འོ་མར་སྦྱར། །སྦྱོར་བ་ཇི་བཞིན་བླུད་པར་བྱ། ། ཞུ་ནས་འོ་མ་འབྲས་ཆན་སྦྱིན། ། རུ་ར་ནི་མར་བརྔོས་པ། །ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། །དུར་བྱིད་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུའམ། །འོ་མ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཡང་ན་དེ་ཡི་ནད་གཞི་ནི། །འཇམ་རྩི་འོ་མ་མར་བཅས་སྦྱར། །རླུང་དང་ཁྲག་ནད་གསོ་བ་ལ། །འཇམ་རྩི་ལས་ལྷག གང་ཡང་མེད།།མཆོག་ཏུ་གཞང་དང་རྩིབ་ལོགས་བརླ། །ཚིགས་ནད་དམུ་རྫིང་ཉམ་ཐག་སེལ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེ་གླ་སྒང་དང་། །རྒུན་འབྲུ་སྐྱེར་པ་བསྐོལ་བའམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་ཅི་རིགས་བླུད། །ཇི་ལྟར་འཆམ་པར་སྣམ་ བླུད་དེ།།སློན་བྱས་ནས་ནི་རྩུབ་ཆོས་བྱ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཤིང་ཚ་དང་། །ཅུ་གང་ཤུ་དག་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ག་།སྤང་སྤོས་བ་ཤ་ཀའི་ཤུན་ཕྲགས། །རི་སྟི་དབྱི་མོ་ལང་ག་ལིང་། །ཆ་མཉམ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ། །ནང་ པར་ལྕགས་སྣོད་བསྐུས་ཏེ་གཞག་།ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་དེ་ཟོས་ན། །ནད་གཞི་ཀུན་གྱུར་དྲེག་ནད་ནི། །གཟེར་དང་ལྡན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཀོ་ཀི་ལཀྵ་བསྐོལ་བའི་ཁུ། །བླུད་ཅིང་དེ་ཡི་ཚོད་མ་ཟོས། །སྙིང་རྗེ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར། །དྲེག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ། རྩ་བ་ལྔའམ་སྐྱུ་རུ་རའི། །ཁུ་བ་ལི་ལི་ཏ་ཡི་ཞག་།འཁྲིག་པ་སྤོང་ཞིང་འཐུངས་ན་ནི། །དྲེག་འཐེང་ཤིན་ཏུ་གཏིང་ཟུག་སེལ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་བསྟན་ནས་ནི། །དེ་འོག་ཕྱི་རོལ་གསོ་བ་བཤད། །རང་སྐྱུར་བྲེ་བཞིར་ཏིལ་མར་དང་། །སྲ་རྩི་པོག་ནི་བཞི་ཆར་བསྐོལ། །ཆུ ནང་གཟར་བུས་མང་དུ་དཀྲུགས།།རིམས་ཚ་ནད་གཟིར་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཏིལ་མར་བཙོད་དང་སྤྲ་ཚིལ་དང་། །སྲ་རྩི་པོག་དང་ཐལ་ཏྲེས་བཅས། །ཏིལ་མར་སྐབས་ལུས་བསྐུས་ན། །དྲེག་ནད་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མ་བསྐོལ། །ཡང་ན་ལྡེ་གུ་ ཆུ་དྲོན་སྦྱར།།བླུགས་ན་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ཡི། །གཟེར་ནད་འཕྲལ་དུ་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ལུས་འཇུག་རེངས་དང་གཟེར་གྱིས་ཉེན། །སྣུམ་བཞི་པོ་ནི་མངར་བའི་སྨན། །
對於瘡瘍病患者應當進行油療。根據風病、病根、體力的狀況,適量多次放血。 紅腫疼痛發熱時,用螞蟥放血。瘙癢疼痛且灼熱時,熱癥明顯時應放出膿血。 病位遊走不定時,用針刺或小刀放血。身體虛弱、內部乾燥、風氣偏盛時不宜放血。 血虛時風氣會引起深層腫脹、僵硬、顫抖、筋脈疼痛、虛弱,並引發其他風病。 油療之後,用含油的瀉藥進行瀉下。風氣偏盛的瘡瘍病,應服用陳年酥油。 對於堅硬僵硬的瘡瘍,用帕雅斯亞、吉瓦卡、銅精等量,與牛奶、酥油煎煮可治療瘡瘍。 葡萄、馬度迦煎煮的汁液加蜂蜜,或者同樣以獨活汁液煎煮牛奶服用。 芝麻油、牛奶、蜂蜜充分調和后服用。 用巴拉、尼興、拉囊、比盧根、十味藥、土鼠、斯帝拉、蓖麻煎煮的牛奶可治療風性瘡瘍。 新鮮牛奶混合牛尿服用也能使病情好轉。 對於膽病,用尼興、普澤謝、巴托拉根、三果、獨活和甘味藥與牛奶、酥油煎煮服用。 對於病根偏重者,用蓖麻油與牛奶調和,按配方服用。消化后給予牛奶粥。 或者服用油炸如意寶的汁液,或者土鼠粉末與葡萄汁或牛奶調和服用。 或者根據病根情況,用溫和瀉藥配合牛奶、酥油。治療風病和血病,沒有比溫和瀉藥更好的了。 尤其能治療肛門、肋部、大腿、關節病、淋巴腫大和虛弱。 痰病偏重時,用葛根、葡萄、酸刺煎煮,或者三果煎煮加蜂蜜,或者適量服用獨活。 根據適應情況服用油脂,潤滑後進行粗療。 三果、三辛、甘達巴札、肉桂、蒼朮、白芷、吉特拉卡、胡椒根、蓽茇、香附、巴夏卡樹皮、利斯提、烏莫朗嘎靈等量製成丸劑, 早晨放置於鐵器中,中午服用,可治療一切病根轉化的瘡瘍病,尤其對伴有疼痛的瘡瘍有特效。 服用柯基拉克夏煎煮的汁液,並食用其蔬菜,如同慈悲修習者一般能治癒瘡瘍病。 五根或者余甘子的汁液配合利利塔脂肪,戒除房事後服用,可治療深重的瘡瘍跛足。 如是說完內治后,下面講述外治。 四升自然酸液與芝麻油和樹脂各四分之一煎煮,用勺子在水中多次攪拌,是治療熱病發作的最佳方法。 芝麻油、紅花、獐脂、樹脂、獨活配合,以芝麻油塗抹全身,是治療瘡瘍的最佳方法。 十根藥與牛奶煎煮,或者將藥膏與溫水調和,注入體內可立即治癒風氣偏盛的疼痛。 對於身體僵硬、麻木和疼痛折磨的病癥,用四種油脂和甘味藥。
།སྣུམ་བཞི་པོ་ནི་མངར་བའི་སྨན། །དྲོ་འཇམ་སྦྱར་བ་བླུགས་པར་བྱ། །ཚ་བར་གྱུར་ལ་གྲང་མོ་བླུགས། །དེ་བཞིན་ར་ལུག་པ་ཡི་ནི། །འོ་མ་ ཏིལ་མར་སྦྱར་བའམ།།འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའམ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བླུགས། །རྒུན་ཆུ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ཆང་། །རང་སྐྱུར་ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ། །འབྲས་བཀྲུས་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ། །ཀ་རའི་ཆུ་ནི་བླུད་པའང་ཕན། །བུད་མེད་གཟུགས་སྡུག་སྙན་པར་སྨྲ། །ལག་ པ་ནུ་མ་ཙནྡ་བསྐུས།།རེག་ན་བསིལ་ཞིང་བདེ་བ་ཡིས། །ཚ་དང་ན་དང་རྨྱ་བ་སེལ། །མདོག་དམར་ཚ་དང་ན་བཅས་ལ། །ཁྲག་ཕྱུང་ནས་ནི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །སྟག་ཚེར་པ་དང་ཤིང་མངར་བཙོང་། །སྐྱེར་བ་ཙནྡན་ཀ་ར་དཀར། །ེ་རཎྜ་ཡི་ས་བོན་ཕྱེ། །སྲན་ཆུང་ཤུག་ པ་པུ་ཤེལ་ཙེ།།ལྡེ་གུས་ཚ་ན་ཤུ་བ་མཆེད། །ན་ཞིང་མདོག་དམར་སྐྲངས་པ་སེལ། །ཀྲི་ས་ར་ནི་རླུང་འཇོམས་སྨན། །སྣུམ་བཅས་བསྐོལ་བའམ་མུངྒ་དང་། །འོ་ཐུག་ཉུངས་ཀར་ཏིལ་ཚིགས་མ། །གླན་ཞིང་དཀྲིས་པས་གཟེར་འཇོམས་བྱེད། །ཆུར་ གནས་རླན་ཅན་མཐུ་རྩལ་གྱིས།།ཟས་ཚོལ་ཤ་བཏགས་གཡོས་ལེགས་པ། །འཚོ་བྱེད་སྨན་དང་སྣུམ་བཅས་པས། །གླན་ཞིང་དཀྲི་བ་བྱས་གྱུར་ན། །སྲ་ཞིང་གཟེར་ལ་ན་བ་དང་། །སྐྲངས་དང་ཡན་ལག་ན་བ་འཇོམས། །འཚོ་བྱེད་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །འོ་མ་ཞག་ གིས་བསྐུས་ནའང་ཕན།།ས་ཧ་ར་ཛའི་རྩ་བ་དང་། །ཛི་བན་ཏི་མར་རའི་འོ་མ། །ལྡེ་གུ་བསྐུས་པའམ་དེ་བཞིན་དུ། །ཏིལ་བཏགས་བརྔོས་པ་འོ་མར་སྦྱར། །ཟར་མ་འོ་མར་སྦྱར་བའམ། །ེ་རཎྜ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །འོ་མ་དག་དང་སྦྱར་བའམ། །ཤུ་ཏིའི་འོ་མར་ སྦྱར་བ་ཡིས།།རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་གཟེར་འཇོམས་བྱེད། །བ་གཅིན་ཐལ་སྨན་ཆང་དང་བསྐོལ། །མར་གྱིས་བསྐུས་ནའང་དེ་ལ་ཕན། །བད་ཀན་ཤས་ཆེ་རྒུན་ཚ་དང་། །བསྐོལ་བའི་མར་བསྐུ་བླུགས་པ་ཕན། །ཤུ་དག་རུ་རྟ་ཁྱིམ་དུད་པ། །ཤུ་ཏི་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། ། ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་དྲེག་ནད་ནི། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་སེལ། །དེ་བཞིན་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་ནི། །འབྲས་ཀྱི་ཁུ་བའི་རང་སྐྱུར་ནི། །ཡུད་ཙམ་བཏགས་ནས་སྐྱུར་གྱུར་པ། །བླུགས་ན་བད་རླུང་ཤས་ཆེ་སེལ། །རྟོགས་པར་སླ་ལ་བྱུག་དང་བསྐུ། །བླུགས་དང ལུས་ནི་བཅིང་བས་གསོ།།རྟོགས་དཀའ་མས་གཏོང་དྲག་པོ་དང་། །བཀྲུ་སྨན་སྣུམ་ནི་བླུད་པས་གསོ། །བད་རླུང་ཤས་ཆེར་དྲོ་འཇམ་སྦྱར། །དེ་ལ་བྱུགས་སྩོགས་གྲང་མོ་ཡིས། །ལུས་ཚ་ན་ཞིང་གཡའ་ཞིང་སྐངས། །སྲ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཁྲག་ མཁྲིས་ཤས་ཆེའི་དྲེག་ནད་ལ།།བྱུག་པ་ལ་སོགས་བསིལ་བས་བྱ། །དྲོ་བས་ཚ་ཞིང་ན་ལ་དམར། །རྡུལ་འབྱུང་གས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱ་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་རུ། །ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་འོ་མ་མཉམ། །ཏི་ར་མུར་བ་ ཏ་མ་ལ།།ཉེའུ་ཤིང་ཨ་གར་པ་ཡ་སྱ། །ཙནྡན་ཧས་བ་ཏི་དང་། །སྤང་སྤོས་སླེ་ཏྲེས་མེ་ད་གཉིས། །ར་མཉེ་བ་གཉིས་ཤུ་ཏི་དང་། །ཤུག་པ་རྣམ་གཉིས་ཛི་བན་ཏི། །ཛི་བ་ཀ་དང་བི་ཤ་བ། །ཤིང་ཚ་གནྡ་བྷ་དྲ་དང་། །ཆུ་སྲིན་སིན་མོ་བ་ལེ་ཀ་།བཙོད་དང་པྲ་པུཎྜ་རི་ཀ་། ཤི་རི་ བ་དང་བི་ལ་ཤ་།ཀུ་ཏན་ན་ཏ་སྲང་རེ་ཡི། །ལྡེ་གུར་བཅས་པ་བསྐོལ་བར་བྱ། །སྦྱོར་བ་བཞི་པོས་དྲེག་ནད་ཀྱི། །མཁྲིས་པའི་རྩ་བ་རིམས་ནད་སེལ། །བ་ལའི་ཁུ་བ་ལྡེ་གུ་དང་། །ཏིལ་མར་འོ་མ་ཆ་མཉམ་བསྐོལ། །ལན་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྐོལ་བ་དེ། །དྲེག་ནད་རླུང་ཅན་སེལ བར་བྱེད།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་དམ་པ་སྟེ། །དབང་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཚེ་རིང་ལུས་འཕེལ་སྐད་སྙན་དང་། །ཁུ་ཆུ་ཁྲག་གི་ནད་སེལ་བྱེད། །རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་འཁྲུགས་གྱུར་པས། །ཚིལ་ལམ་བད་ཀན་ཤིན་ཏུ་ནི། །
四種油是甘味藥,溫和調配后灌注。發熱時灌注冷的。同樣羊的,奶與芝麻油調配,或煮醫療部分,或煮五小根灌注。葡萄汁、糖蜜汁、酒、自然發酵的酸奶和酸奶清,洗米水和蜂蜜水,白糖水飲用也有益。 美貌女子說悅耳話,手和乳房涂月栴檀,觸控時清涼舒適,能除熱痛和昏迷。紅色、發熱和疼痛時,放血后塗抹藥膏。虎刺和甘草、丁香、醋栗、栴檀、白糖、蓖麻子粉、小豆、杜松、水晶,藥膏能除熱痛、瘡皰蔓延、疼痛、紅色、腫脹。 稀粥是治風藥,與油煮或與綠豆、奶湯、芥子、芝麻渣調和包敷能止痛。水生濕潤有力量,尋找食物肉製作良好,醫療藥和油調和,包敷后能治療堅硬疼痛和腫脹及肢體疼痛。醫療藥煮的牛奶,塗抹兩天也有益。 薩哈拉紮根和吉萬提油、羊奶,塗抹藥膏或同樣芝麻磨炒與牛奶調和,豌豆與牛奶調和,或蓖麻果與牛奶調和,或生薑與牛奶調和,能治療風重的疼痛。牛尿灰藥與酒煮,塗抹酥油也對此有益。痰重者葡萄熱和煮的酥油塗抹灌注有益。 白芷、土茯苓、家煙、黃色生薑兩種的藥膏塗抹能治療風痰重的面板病。同樣芥子種子,米汁自然發酵,短時研磨成酸性,灌注能治療痰風重。容易理解的塗抹和擦,灌注和身體包紮而治療。 難以理解的下部強力和瀉藥油飲用而治療。痰風重者溫和調配,對此塗抹等冷的,身體發熱疼痛發癢腫脹,堅硬會增長。血膽重的面板病,塗抹等用涼的治療。用熱則發熱疼痛發紅,出汗裂開會發生。 甘草一百兩煮的汁剩四分之一,芝麻油四升等量牛奶,提拉穆爾瓦塔瑪拉,小樹、沉香、帕雅斯亞,栴檀、哈斯巴提和,藏香、獨活、兩種美達,兩種拉涅、生薑和,兩種杜松、吉萬提,吉瓦卡和毗沙巴,桂皮、甘達跋陀羅和,鱷魚、辛莫巴列卡,藍花和普拉普達里卡,希里巴和毗拉夏,庫坦納塔各一兩的,藥膏一起煮。 四種配方能治療面板病的膽病根本和熱病。巴拉汁藥膏和,芝麻油牛奶等量煮,煮至百次,能治療風性面板病。是最好的精華,能使諸根明亮。長壽身體增長聲音悅耳,能治療精液血液病。執行道路阻塞紊亂,脂肪或痰極其。
རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་འཁྲུགས་གྱུར་པས། །ཚིལ་ལམ་བད་ཀན་ཤིན་ཏུ་ནི། །འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་རླུང་ནད་ལ། ། སྣུམ་རྟས་དང་པོར་ཕན་པ་ཡིན། །དེར་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཀྱི། །གསོ་བྱ་དྲེག་ནད་གསོ་བར་བྱ། །ཁྲག་ནི་དངས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །སྣུམ་དང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ། །སྲོག་སྩོགས་རླུང་ནི་ཅིག་ཅར་འཁྲུགས། །ཇི་སྐད་བསྟན་དང་ནད་གཞི་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྨན་རྣམས་ནི། ། ནང་ཚུལ་ཇི་བཞིན་སྦྱིན་པར་བྱ། །མ་ཞུ་བཅས་ལ་དུགས་དང་སྨྱུང་། །སྨིན་བྱ་རྩུབ་སྨན་བྱུག་པ་དང་། །རླུང་སྩོགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཞུ་བསལ། །བྱས་ལ་མ་འདྲེས་རླུང་གསོ་བྱ། །སྐེམ་དང་བྱ་རྨྱང་ཡན་ལག་འཁུམས། །རེངས་དང་འདར་བུ་ཚོར་བ་མེད། །འགྲམ་ཉམས་ཁ་ཡོ འཐེང་པོ་དང་།།ཞ་བོ་དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་དང་། །ཚིགས་འཁྲུལ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་དང་། །ཚིགས་དང་རྐང་རུས་ལ་ཞུགས་ནད། །འདི་དག་གནས་ནི་གཏིང་རིངས་པས། །དེ་བས་འདི་དག་གསར་བཏབ་དང་། །བླ་བརྣན་མེད་ཅིང་ཉམས་སྟོབས་ལྡན། །འབད་ན་འཚོ་ཡི་ གཞན་དུ་མིན།།མཁྲིས་འདྲེས་རླུང་ལ་གྲང་དྲོ་ཡི། །གསོ་བའི་རིམ་གྱིས་མང་དུ་བྱ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །སྨན་མར་དག་ཀྱང་བླུད་པར་བྱ། །སྐམ་སའི་ཤ་དང་སཱ་ལུ་ནས། །བཀྲུ་སྨན་འོ་མར་བཅས་འཇམ་གཏང་། །རྩ་བ་ལྔ་དང་བ་ལར་བསྐོལ། །འོ་མ་མས་ གཏོང་སྦྱོར་བ་བྱ།།སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱི། །འཇམ་རྩི་དུས་སུ་གཏང་བར་བྱ། །ཤིང་མངར་བ་ལ་ཏིལ་མར་དང་། །མར་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུགས། །རྩ་བ་ལྔ་ཡི་ཁུ་བའམ། །ཆུ་ནི་གྲང་མོ་ཉིད་བླུགས་བྱ། །བད་ཀན་བཅས་ལ་ ནས་ཀྱི་ཟན།།སྐམ་སའི་རི་དྭགས་བྱ་ཡི་ཤ་།དུགས་དང་མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་ནོ།
由於執行之道路阻塞混亂,脂肪或痰液極度增長所致的風病,首先以油膏治療為宜。 對此,富人的風病應當治療痹病。應當配製能使血液清凈的油膏和藥物。 命等風同時混亂,應當按照所說的病根,根據內在情況,適當地給予藥物。 對於不消化者,應當熱敷和禁食,使其成熟,塗抹粗糙藥物,以風等消除不消化后,應當治療未混合的風。 對於消瘦、抽搐、肢體萎縮、僵硬、顫抖、無知覺、頜骨損壞、口歪、跛行、癱瘓、因痹病而跛行、關節錯位、半身疼痛以及侵入關節和腿骨的疾病, 這些病位深遠,因此這些新發、無復發、具有體力者,若努力則可治癒,否則不能。 對於與膽混合的風,應當多做冷熱治療。也應當服用與命根部類煎煮的藥酥。 應當服用乾地肉和粳米,以牛奶作為緩和的導瀉劑。以五根和婆羅煎煮,應當配製牛奶灌腸。 應當適時服用以藥酥煎煮的芝麻油的軟膏。應當注入甘草、婆羅、芝麻油、酥油與牛奶煎煮之物。 應當注入五根汁液或冷水。對於有痰者,應當服用大麥飯、乾地野獸鳥肉,進行熱敷、灌腸和導瀉。
།སློན་སྨན་བཀྲུ་སྨན་བཅས་པ་གཏང་། །མར་རྙིང་ཏིལ་མར་ཉུངས་ཀར་ལས། །བྱུང་བའི་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས། །དང་པོ་མཁྲིས་པ་གསོ་བར་བྱ། ། ཁྲག་དང་འདེས་པ་དྲེག་ནད་ཀྱི། །གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པར་བྱ། །དུགས་བསྐུ་ཤ་ཁུ་འོ་མ་དང་། །སྣུམ་དང་བཅས་པས་ཤ་བཀྲ་སེལ། །ཕྱུག་པོའི་རླུང་ལ་གཅིན་སྙི་དང་། །ཚིལ་དང་རླུང་འཇོམས་སྨན་གྱིས་གསོ། །རུས་པ་རྐང་གནས་སྣུམ་ཆེན་གྱིས། །ཁུ་ཆུར གནས་ལ་སྔར་བཤད་པའི།།ཟས་དང་འདྲེས་ལ་འཇུ་བྱེད་དང་། །དྲོད་སྐྱེད་སྐྱུག་སྨན་ཡང་བ་གཏང་། །གཅིན་འདྲེས་གཅིན་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །དུགས་དང་འཇམ་རྩི་གོང་མས་གསོ། །བཤང་འདྲེས་ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་། །འཇམ་རྩི་སྣུམ་ནི་འཁྲུ་བྱེད་ཕན། །ལུས་ ཟུངས་ཀུན་ཞུགས་རླུང་ནད་ལ།།བད་ཀན་མཁྲིས་པར་མི་གནོད་དང་། །གང་ཡང་རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་བའི། །སྨན་དེ་རླུང་ནད་དེ་ལ་གཏང་། །འཁྲུ་བར་མི་བྱེད་སྣུམ་པ་དང་། །རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །མས་གཏོང་བས་ནི་མངར་བ་དང་། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩིས་གསོ་ བར་བྱ།།ཉམས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་བརྟགས་ནས་ནི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བསྔགས་པ་ཡིན། །མཆོག་ཏུ་བྲག་ཞུན་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་གུ་གུལ་ཉི་ཚེ་འམ། །ཁ་ར་སྲང་སྟོང་ཆིག་བརྒྱར་ བཅས།།པ་ཝ་སངས་བཤད་ལྡེ་གུའང་ཕན། །ཐུར་སེལ་འདྲེས་ལ་དྲོད་བསྐྱེད་དང་། །འཁྲུ་གཅོད་རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་བྱེད། །གཅིན་གྱི་གནས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་པའི། །སྨན་རྣམས་དེ་ལ་གཏང་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །འདྲེས་པའི་གསོ་བ་མདོར་བཤད་ ཡིན།།སྨན་པས་དེ་གསོ་རྒྱས་པར་ནི། །བློ་ཡིས་བརྟགས་ཏེ་ཅི་རིགས་བྱ། །སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་སྤྱི་བོར་བསྡུ། །ཐུར་སེལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །མེ་དང་མཉམ་གནས་མཉམ་པར་བྱ། །ཁྱབ་བྱེད་གསུམ་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །བཞི་བོ་བས་ཀྱང་སྲོག་བསྲུང་སྟེ། །དེར་གནས་ ན་ནི་ལུས་གནས་འགྱུར།།དེ་ལྟར་རླུང་ནི་ལམ་གཞན་ཞུགས། །རང་རང་གི་ནི་གནས་སུ་གཞག་།ཁྲག་མཁྲིས་འདྲེས་པ་མ་གཏོགས་པར། །འདྲེས་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་བཞིན། །སྒོག་སྐྱ་བསྟེན་ན་སེལ་བར་བྱེད། །མཁྲིས་པར་ འདྲེས་ལ་མཁྲིས་སེལ་བས།།རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱ། །ཁྲག་དང་འདྲེས་ལ་དེ་ཉིད་དང་། །འཐེང་པའི་ནད་བཤད་སྨན་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་རླུང་ནི་སེལ་བ་ཡི། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་སྣ་ཚོགས་སྦྱར། །ནད་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན། །གསོ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་ དག་བཤད།།ཉམ་ཐག་འཕྲལ་དུ་སེལ་བ་འདི། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་གནས་འབྲས་བུ། །གསོ་བ་ཕན་པ་གནོད་སེལ་དང་། །སྦྱོར་བ་སྨན་དང་རྩི་དང་ནི། །ཞི་བར་བྱེད་དང་སྔགས་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་སྨན་མིང་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ ལས།གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།། །།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ཏེ་གནས་བཞི་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ།
應當施用催吐藥和瀉藥。用陳酥油、芝麻油、白芥子油製成的油脂來服用。 對於痰和膽汁混合的病癥,首先要治療膽汁。 對於與血液混合的垢病,應當如前所述治療。用熱敷、塗抹、肉湯、牛奶和油脂來治療白癜風。 對於富人的風病,用利尿劑、油脂和抑制風的藥物來治療。 對於骨骼和腳部,用大油脂;對於精液,用前面所說的食物混合消化劑、生熱劑和輕瀉劑。 對於與尿液混合的病癥,用利尿劑、熱敷和前述的軟膏治療。 對於與糞便混合的病癥,蓖麻油和軟膏、油性瀉劑有效。 對於進入全身組織的風病,不傷及痰和膽汁,且能使風順暢執行的藥物,應當用於該風病。 不致瀉下、滋潤、能清凈脈道的藥物,以及下部療法中甘甜和油性軟膏來治療。 觀察病人體力后,應當使用溫和的瀉藥。所有的精華劑配方都是值得稱讚的。 特別是巖蜜配方,以及單獨使用沒藥,或者配合一千一百兩白糖的帕瓦桑配方的軟膏也有效。 對於與下行風混合的病癥,應當使用生熱劑、止瀉劑、使風順暢執行的藥物,以及清凈尿道的藥物。 如是簡要說明了與生命等風相混合的治療方法。醫生應當根據智慧詳細觀察後進行相應治療。 上行風集中於頭頂,下行風則相反。平衡風與火相平衡,遍行風則結合三者。 這四種風都要保護生命,若它們安住,身體就能維持。 如是,風入其他通道時,應安置於各自的位置。除了血膽混合外,對於所有混合病癥,按照精華劑儀軌服用韭菜能夠消除。 對於與膽汁混合的病癥,用消膽藥使風順暢執行。對於與血液混合的病癥,用前述治療跛足病的藥物治療。 配製各種能消除血膽風的精華劑。如實闡述了根據病因而進行的相應治療。 這能迅速消除痛苦的醫方,是生命明論的精華果實。治療、有益、消除損害、配方、藥物、藥劑、安撫和咒語,這些都是藥物的異名。 以上為《醫論八支精要》中第二十二章治療之處。 以上為《醫論八支精要》中第四處治療之處圓滿。 接下來將解說催吐藥的儀軌。
།དེ་ཡང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་ པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ།སྐྱུག་སྨན་མཆོག་ནི་པོ་སོན་ཆ། །དུར་བྱིད་རྩ་བ་བཀྲུ་སྨན་མཆོག་།གཞན་དག་ནད་ཀྱི་དབང་ལས་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་གྱུར་པ་ཡིན། །པོ་སོན་ཆ་དེ་མདོག་སྐྱ་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་སྔོ་བའང་མ་ཡིན་པ། །ཉིན་ཞག་ཚེས་ གྲངས་ཤིས་པ་ལ།།སོས་ཀ་དཔྱིད་ཀྱི་མཚམས་སུ་བཏུ། །ཕྱིས་ནས་འཇག་མའི་སྣོད་དུ་ནི། །བཅུག་སྟེ་བཅིངས་ལ་བ་ལང་གི། །ལྕི་བས་སྣོད་དུ་བྱུགས་ནས་ནི། །འབྲུ་ཡི་ནང་དུ་གཞག་པར་བྱ། །འཇག་མས་དཀྲིས་པས་འཇམ་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་དྲི་ཞིམ་ལ། ། ཞག་བརྒྱད་འདས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཕྱུང་སྟེ་དེ་ཉིད་ཉི་མར་བསྐམ། །དེ་འོག་ལེགས་པར་བསྐམས་པ་དང་། །ནང་གི་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་མར་གྱི། །ལྡེ་གུར་མཉེས་ལ་སླར་ཡང་བསྐམ། །དེ་ནས་ལེགས་པར་སྦས་ཏེ་གཞག་། དགོས་པའི་དུས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཚད་ཙམ་དུ། །བླངས་ནས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ནས་ནི། །ཤིང་མངར་གོ་བྱེ་བི་ད་རའམ། །བིམ་བ་ལྕང་མ་སླེ་སྨན་ཏ། །བུམ་ཏི་ཨ་པ་མརྒ་དང་། །རྒ་གང་ཡང་རུང་བ་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་ནི། །ནུབ་གཅིག ལེགས་པར་སྤང་བར་བྱའོ།
複次,如常識子等大仙人們如是說道: 最勝催吐藥是波松茶, 杜爾位元根為最勝瀉藥, 其餘諸藥依病情而, 各有其特殊差別。 其波松茶色澤灰白, 但也不太青藍, 于吉祥日期, 春季交際時採集。 之後置於蘆葦器中, 包裹繫好后, 以牛糞塗抹容器, 置於穀物之中。 以蘆葦包裹使其柔軟, 如蜂蜜般香氣芬芳, 經過八日後, 取出曬乾。 之後充分曬乾, 取出內部果實, 以酸奶、乳清、水、酥油, 調製成膏后再次曬乾。 然後妥善收藏儲存, 需用時再配製。 之後取適量, 搗碎后, 甘草、戈比耶、比達熱或, 比巴、柳樹、斯列曼達, 布姆提、阿帕瑪嘎及, 嘎嘎任選其一, 置於煮沸水中, 浸泡一夜即可。
།དེ་ནས་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ། །མཉེས་ཤིང་བཙགས་ལ་ནང་པར་ནི། །མདོ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན། །ལེགས་པར་བླུད་ནས་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།བད་ཀན་ལས་བྱུང་རིམས་ཚམ་པ། །སྐྲན་དང་ཁོང་འབྲས་རྣམས་ལ་ནི། །ཇི་སྲིད་མཁྲིས་ པ་སྣང་གི་བར།།ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།པོ་སོན་ཆ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ཕྱེ་མ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཕྱེ་ཆ་གསུམ་བཏབ། །ཀོ་བི་དར་སྩོགས་ཁུར་བཅས། །བླུད་ན་རིམས་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །རྨེན་བུ་འབྲས་དང་འབྲུམ་ཆེན་དང་། ། གཏུན་འདྲའི་རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་གནས་ཞུགས་ལ། །ཛི་མུ་ཏ་སོགས་ཁུ་བ་བླུད། །སྙིང་ཚ་ཁྲག་མཁྲིས་དག་ལ་ན། །དེ་འབྲས་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ཡི། །འོ་ཐུག་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སློན་བྲོ་དང་། །ཆམ་པ་མུན འཐིབས་བྱེད་པ་ལ།།དེ་བསྐོལ་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི། །ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མའམ་ཞོ་བླུད་བྱ། །པོ་སོན་ཆ་སོགས་ལྡེ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི། །མར་སར་བད་ཀན་གྱིས་དྲོད་ཉམས། །ལུས་སྐམ་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱ། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །བསྲེ་ ཞིང་ཆོ་གས་བཙགས་ནས་ནི།།གཟར་བུར་ཆགས་པའི་བར་དུ་བསྐོལ། །བྱིན་ལ་དེ་བས་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ལྡེ་གུ་དེའམ་དེའི་ཁུ་བ། །བཟའ་དང་བཏུང་བར་སྦྱར་ཏེ་གཏང་། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་འབྲས་བུའི་ཁུ། །དུག་མོ་ཉུང་སོགས་སྡེ་ཚན་བཏབ། །ནིམ་པ་ཨརྐ་གང་ཡང་ རུང་།།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་བཅས་པ་ནི། །བླུད་ན་ཉམས་བརྟས་ལས་བྱུང་ནད། །གཏིང་ཟུག་ཀུན་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་མེ་ཏོག་ནི། །ཞིབ་བཏགས་ཕྲེང་བསྒོས་བསྣམས་ནས་ནི། །ཐུག་པ་ཤ་ཁུ་སོགས་ངོམས་བླུད། །སྐྱིད་དེ་བ་ནི་བདེར་སློན་གཞུག་། པོ་སོན་ཆ་མེད་མེ་ཏོག་དང་། །འབྲས་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་བཞིན་སྦྱར། །ཛི་མུ་ཏ་སོགས་དེ་དང་འདྲ། །ཛི་མུ་ཏ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །རིམས་དང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་ནད་ལ་གཏང་། །འདི་ཡི་མེ་ཏོག་འོ་མར་བཙོས། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་འོ་ཐུག བཅས།།སྤུ་བཅས་འོ་མའི་སྤྲིས་མར་སྦྱར། །སྦུ་མེད་ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མར་སྦྱར། །སྐྱ་བའམ་སྔོར་གྱུར་འོ་མར་བཅུག་།ཞོ་ནི་སྐྱུར་པོར་གྱུར་པའམ། །མནན་པའི་ཆང་གི་དངས་མར་ནི། །མཉེས་ཏེ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་བླུད། །བད་ཀན་ལུད་པ་ཡི་ག་འཆུས། །སྐྱ་རྦབ་གཅོང་ ཆེན་ནད་ལ་གཏང་།།ཀུ་བ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཡང་། །སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱ། །སྨིན་ཞིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཛི་མུ་ཏ་ཡི་འབྲས་བུ་དག་།ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་འོ་མར་བསྲེས། །རླུང་མཁྲིས་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ལ་བླུད། །ཛི་མུ་ཏ་འབྲས་གཉིས་སམ་གསུམ། །བརྡུངས་པ་ དེ་ཡི་ཁུ་བ་ནི།།དོང་ག་ལ་སོགས་དགུ་པ་ནི། །གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྦངས་ཏེ། །མཉེས་ལ་བཅགས་པར་གྱུར་པ་དག་།བད་ཀན་མཁྲིས་རིམས་ཅན་ལ་བླུད། །ཛི་མུ་ཏ་ཡི་ཕྱེ་མའམ། །ལྡེ་གུ་ཆུ་གྲང་སྦྱར་བ་དག་།མཁྲིས་རིམས་ཅན་བླུད་བད་ཀན་དང་། །རླུང་འདྲེས་ རིམས་ལ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དང་དུག་།སློན་རིམས་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་དང་། །མུན་འཐིབས་བྱེད་པའི་ནད་ལྡན་ལ། །ཀུ་བ་ཁ་བོའི་སྐྱུག་སྨན་བསྔགས། །དེ་ནི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མེད། །མྱུ་གུ་གཞོན་ནུ་འོ་མར་བཙོས། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ལས་ གྱུར་རིམས།།མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་གྱུར་ལ་བླུད། །འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ནང་གི་ནི། །འབྲས་བུ་ཕྱུང་སྟེ་འོ་མ་བཅུག་།ཞོར་གྱུར་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱ། །འབྲས་བུའི་ནང་ན་ཞོ་ག་ཆུ། །མཛེ་དུག་སྐྱ་རྦབ་ཉིད་ལ་བླུད། །དེ་དང་དར་བ་ བསྐོལ་བ་ནི།།རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད། །ཡང་ན་དེ་ཡི་ས་བོན་ནི། །ར་ཡི་འོ་མར་བཅས་པ་དག་།
然後將藥汁揉搓過濾,清晨按照經典所說的儀軌,善加服用后令其嘔吐。 對於痰病所致的熱病、瘤和腹內潰瘍等,只要膽汁顯現就要特別令其嘔吐。 波斯匿花的果實粉末煮汁中,加入三果粉三份,以及枸杞等汁,服用可治療熱病、淋巴結腫、腺病、潰瘍、大痘和杵狀風病。 對於膽汁和痰病入侵處,服用吉木達等汁。 若心熱和血膽病痛,則應服用其果實用牛奶煮成的乳粥。 對於痰病所致的嘔吐和感冒、昏暗等,應服用其煮沸牛奶所得的酸奶上層或酸奶。 波斯匿花等膏與煮沸牛奶所得的新鮮酥油,用於痰病致體溫下降、身體消瘦者的催吐藥。 將波斯匿花汁調和,依儀軌過濾后,煮至凝聚于勺中,服用后令其嘔吐。 該膏或其汁可調配于飲食中服用。 波斯匿花果實汁加入毒母草等類藥,以及楝樹或牛乳菜任一煮汁,服用可治療因體力衰退所生的深入性諸病。 波斯匿花的花朵細磨后穿成花環珮戴,飽食湯羹肉汁等,令其安樂入眠。 無波斯匿花時,花朵和幼果可同樣配製。吉木達等亦同。 吉木達特別用於熱病、咳嗽、呼吸不暢、呃逆等病。 其花用牛奶煮,成熟果實配乳粥,有毛者配牛奶上層,無毛者配酸奶上層。 變白或變藍的牛奶,或變酸的酸奶,或壓榨的酒的清液,揉搓至融化后服用。 用於痰病、咳嗽、食慾不振、白癜風和重大疾病。 枯葉子和苦瓜也用此配製方法。 成熟乾燥的吉木達果實粉末半兩與牛奶調和,用於風膽病患者服用。 搗碎二三個吉木達果實的汁液,用任一種龍膽等九味藥浸泡,揉搓過濾后,用於痰膽熱病患者服用。 吉木達粉末或膏與冷水調和,用於膽熱病患者服用;與溫水調和用於痰風混合熱病。 對於咳嗽、呼吸不暢、中毒、嘔吐熱病、痰病所困和昏暗病者,推薦白枯葉子催吐藥。 其無花果實時,幼芽用牛奶煮,用於痰膽所致熱病,尤其是膽病偏重者服用。 取出成熟果實內部,注入牛奶,變成酸奶後用于咳嗽和呼吸不暢,服用后令其嘔吐。 果實內的酸奶水用於麻風病、中毒和白癜風。 與此同煮的乳清加入巖鹽和蜂蜜服用。或者其種子與山羊奶一起服用。
ཡང་ན་དེ་ཡི་ས་བོན་ནི། །ར་ཡི་འོ་མར་བཅས་པ་དག་།དུག་སྐྲན་དམུ་རྫིང་རྨེན་བུ་དང་། །འབྲས་དང་རྐང་བམ་ནད་ལ་བླུད། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ལུད་པ་རིམས། །ལྐོག་མའི་ནད་དང་མ་ཞུ་ལ། ། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ཁུ་བ་ནི། །ཕྱེ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱོ་མ་བླུད། །སྐྲན་དང་རིམས་རྙིང་བྱིང་བ་ལ། །ལྡེ་གུ་ཤ་ཁུར་སྦྱར་བླུད་ན། །ལེགས་པ་ཁོ་ནར་སློན་གྱུར་ཞིང་། །ཉམ་ཆུང་བར་ཡང་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཀུ་བ་ཁ་བོའི་མེ་ཏོག་དང་། །འབྲས་བུ་ཕྱེ་མས་བསྒོས་པ་ཡིས། །མེ་ཏོག་ཕྲེང བ་མནམ་པ་ནི།།སྐྱིད་དེ་བ་ཡི་སྐྱུག་སྨན་ཡིན། །སྐྲན་ལུད་དམུ་རྫིང་ལྐོག་མའི་ནད། །བད་ཀན་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་། །བད་ཀན་ཁ་དང་མགྲིན་པར་གནས། །བད་ཀན་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དག་།བརྟན་ཞིང་དཀྱེལ་ནི་སྐྱེས་པ་ལ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀའི་སྐྱུག་སྨན་བསྔགས། ། འཚོ་བྱེད་ཉེའུ་ཤིང་ཟངས་རྩི་བ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་རམ་ཉེ་གཉིས། །ཤྲ་བ་དང་ནི་མེ་ད་དང་། །མ་ཧཱ་མེ་ད་མ་དུ་ལི། །འདི་དག་རེ་རེའི་ཕྱེ་མ་དང་། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀའི་ཕྱེ་མར་བཅས། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར་བ་ནི། །ལུད་པ་སྙིང་ནི་ཚ་ལ་བསྔགས། །དེ་རྗེས་ཆུ་དྲོན་བླུད་པ་ནི། །བད་ཀན མཁྲིས་ཚ་ལྡན་ལ་བསྔགས།།འུ་སུ་གཡེར་མའི་ཁུ་བ་དང་། །དེ་ཡི་ཁུ་བས་དུག་འཇོམས་སོ། །བིམ་པ་ཀ་ས་མརྡ་འམ། །བ་སྦུ་བ་ཡི་ཁུ་བར་ནི། །ར་ཛ་གོ་ཤ་ཏ་ཀ་ཡི། །རྡོག་མ་གཅིག་གམ་གཉིས་མཉེས་པའི། །དངས་མ་སྙིང་གི་ནད་ལ་བླུད། །དེ་བསྐོལ་འོ་མ་ ལས་བྱུང་མར།།པོ་སོན་ཆ་སྩོགས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཀོ་ཤ་ཏ་སོགས་ཁ་དང་ཚ། །མཛེ་དང་སྐྱ་རྦབ་མཆེར་པའི་ནད། །འོར་ནད་སྐྲན་ནད་སྦྱར་དུག་སོགས། །གཏིང་ཟུག་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །པོ་སོན་ཆ་སོགས་དྲུག་སོ་སོར། །བསྐོལ་བ་དང་ནི་རླན་ཅན་ཤ་། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ཆ་མཉམ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་བླུད། །པོ་སོན་ཆ་སོགས་པི་པི་ལིང་། །ཆ་མཉམ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀར་སྦྱར། །ཡང་ན་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ཡི། །ཁུ་བ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུད། །དུག་མོ་ཉུང་ནི་སྐྱིད་དེ་བ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཁྲག་བཅས་དང་། །རིམས་དང་ཤུ བ་སྙིང་ནད་དང་།།དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་མཛེ་ལ་བསྔགས། །དུག་མོ་ཉུང་གི་ས་བོན་དེ། །ཉུངས་ཀར་རམ་ནི་མ་དུ་ཀི། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ་རྒྱམ་ཚའི་ཆུ། །ཡང་ན་ཀྲི་ས་ར་ལྡན་བླུད། །དེ་ཡི་ས་བོན་ཨརྐ་ཡི། །འོ་མར་ཞག་བདུན་སྦངས་པ་ནི། །པོ་སོན་ཆ་དང་ཛི་མུ་ཏ། ། ཀུ་བ་ཁ་བོ་ཛི་བན་ཏི། །ཛི་བ་ཀ་ནི་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད། །སྐྱུག་སྨན་གྱི་ནི་གཙོ་བོ་ཡི། །ཆོ་ག་ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན། །བློ་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་འདི་ཡིས། །གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།
或者用它的種子和山羊奶一起,用於治療毒瘤、淋巴結腫、腺體、痔瘡和腳腫病。 對於由痰引起的咳嗽發熱、喉嚨病和消化不良,將苦瓜汁與麵粉調和成糊狀服用。 對於腫瘤、久病和虛弱,將其調製成糊狀與肉湯混合服用,不僅能完全治癒,而且不會使人虛弱。 苦瓜的花和果實研成粉末,製成花環聞之,是一種令人愉悅的催吐藥。 對於腫瘤、咳嗽、淋巴結腫、喉病、痰依附的風、口腔和喉嚨中的痰、痰增盛等癥, 對於體質穩固且有耐力的人,推薦使用苦瓜催吐藥。 生命之樹、銅草、開口草、小草、兩種甘草、 天門冬、美陀、大美陀、馬度利, 這些藥物各自研成粉末,與苦瓜粉一起, 用蜂蜜和糖調和,推薦用於咳嗽和心熱。 之後飲用溫水,推薦用於痰熱膽熱癥。 烏蘇草汁和它的汁液能夠克服毒素。 頻婆果或婆布瓦的汁液中, 揉入一兩顆苦瓜籽, 取其清液用於心病。 用其煮成的牛奶和酥油, 與波森查等煮在一起服用。 苦瓜等具有苦味和熱性,推薦用於麻風病、白癜風、脾病、 胸腔病、腫瘤病、合成毒等深入的病癥。 波森查等六味分別煮制,與新鮮肉, 苦瓜等量煮制,加入巖鹽服用。 波森查等與胡椒等量混合苦瓜, 或者用苦瓜汁與甘蔗汁服用。 毒茄是一種令人愉悅的藥物,推薦用於痰、膽、血液病, 發熱、疥瘡、心病、 面板病、跛行和麻風。 毒茄的種子與白芥子或馬度基 煮成湯,或用鹽水, 或者與糙米粥一起服用。 其種子在牛奶中浸泡七天, 與波森查、吉木塔、 苦瓜、吉萬提、 吉瓦卡煮成的 湯液任選其一服用。 這裡僅簡要說明了 催吐藥的主要用法。 有智慧者依此方法, 也可根據情況調配其他藥物。 這是《醫論八支精華概要》中成就儀軌品第一章。 接下來將講解瀉藥儀軌品。
།དུར་བྱིད་བསྐ་ཞིང་མངར་ལ་རྩུབ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཞི་བྱེད་དེ། །རྩུབ་པས་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །དེ་འདིར་སྨན གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས།།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སེལ། །ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས། །ནད་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དུར་བྱིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །དེ་རྩ་དམར་ནག་དཀར་བ་ཡིས། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ལས་ཏྲི་བྱི་ཏ་མཆོག་ཏུ་ བཤད།།ཉེས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་འཁྲུ། །བརྒྱལ་རྨོངས་བྱེད་ཅིང་ལྐོག་མ་ནི། །རྩུབ་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །རྣོ་ཞིང་མྱུར་དུ་འཁྲུ་བྱེད་པ། །ལྟོ་སྲ་ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ནད་པ་ལ། །ཤ་མ་དུར་བྱིང་བསྔགས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ཟབས་ སུ་ཟུག་ཅིང་འཇམ།།ཐད་ཀར་འཕྲོས་པ་མ་ཡིན་པ། །བཏུས་ལ་སྙིང་པོ་བོར་ནས་ནི། །ཤུན་པ་སྐམས་ཏེ་སྦ་བར་བྱ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་དེའི་ཕྱེ་མ། །རྒྱམ་ཚ་དོང་ག་ཅུང་ཟད་བཏབ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་སྐྱུར་ལས་བླུད། །མཁྲིས་པར་སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་མར། །འོ་མ་རྒུན་འབྲུ་ བུ་རམ་ཤིང་།།ཁུ་བ་ཏང་པ་ལ་མངར་བ་ཡི། །སྨན་དེའི་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ནི། །ཁུ་བར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །བད་ཀན་ནད་ལ་པི་ལུ་ཡི། །ཁུ་བ་བ་གཅིན་ཆང་སྐྱུང་རྩབས། །ཚ་བ་ལྔ་སོགས་ཕྱེ་མ་ནི། །བད་ཀན་འཇོམས་དང་ཅི་རིགས་སྦྱར། །དུར་བྱིད་ལྡེ་གུ་ཁུ་བ་ དང་།།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་ཁར། །སྦྲང་རྩི་དྲི་བཟང་གསུམ་དང་བཅས། །ལྡེ་གུ་ཡིད་འོང་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། ། ཛ་གནྡྷ་སྨིག་རྐང་དང་། །ཀ་ར་དུར་བྱིད་བི་ད་རི། །ཕྱེར་བཏགས་སྦྲང་རྩི་མར་དང་ནི། །ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་འདུས་པ་དང་། །རིམས་ དང་ལུས་རེངས་ཚ་བ་དང་།།སྐོམ་དད་ཀྱིས་གཟེར་ལེགས་པར་འཁྲུ། །བུ་རམ་ཤིང་ནི་ཚལ་པར་བཀས། །ནང་ངོས་དུར་བྱིད་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་ཕུར་མ་ཡིས། །བཙོ་བའི་ཚུལ་བྱས་དེ་བཟའ་བྱ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་མཉམ་ནི་ལི། །དེ་མཉམ་དུར་བྱིད་ ཤ་ཀ་ར།།ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་རྒུན་ཆུ་དང་། །ཕྱེ་དང་སྐྱོ་མར་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་བའི་ནད་དང་ནི། །སྐྱིད་དེ་བ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །གནོད་པ་མེད་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །བྱི་དང་ག་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།།ཡ་བཀྵ་ར་པི་པི་ལིང་། །དུར་བྱིད་ཀུན་གྱི་ཆ་ཕྱེད་བྱས། །སྦྲང་རྩི་མར་རམ་བུ་རམ་གྱིས། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བྱིན་ན་ནི། །སྐྲན་དང་མཆེར་པ་དམུ་རྫིང་དང་། །གཟུགས་འཁུམས་ལུད་པ་ཡི་ག་འཆུས། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད། །མང་པོ་གཞན་ དག་སྦྱོང་བར་བྱེད།།པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ག་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་འུ་སུ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ན་ལེ་ཤམ། །པི་པི་ལིང་དང་དུག་མོ་ཉུང་། །ཟི་ར་ཧ་སྟེ་པི་པི་ལིང་། །ཏི་མུ་ས་དང་ལན་ཚྭ་ལྔ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ་མར་བྱས། །དུར་བྱིད་དང་ནི་ཏིལ་མར་གཉིས། ། སྲང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་ཆར་བསྲེས་དང་། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བྲེ་གསུམ་དང་། །བུ་རམ་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་མེ། །ཆུར་བསྐོལ་དེ་ལས་རན་ཙམ་ནི། །ཟོས་ན་མཛེ་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །མིག་སེར་ཟ་ཁུ་སྐྲན་དང་ནི། །དམུ་རྫིང་མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང་། །ཕོ་བའི་ནད་དང་སྐྱ་རྦབ རྣམས།།འཇོམས་ཤིང་ཆོ་ག་བསྲུང་མི་དགོས། །བུ་སྐྱེད་པར་ཡང་དེ་ཡིས་བྱེད། །བུ་རམ་དགེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་འཕྲོད་པ་ཡིན། །ཚ་བ་གསུམ་དང་དྲི་སྣ་གསུམ། །གླ་སྒང་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།སྐྱུ་རུ་ར་ནི་དེ་ཐམས་ཅད། །མཉམ་པའི་དུར་བྱིད་ ཁ་ར་དང་།།སྦྲང་རྩིའི་རི་ལུ་བྱས་ཟོས་ན། །གཅིན་སྲི་རིམས་དང་སློན་བྲོ་དང་། །ལུད་པ་ཤ་སྐེམ་མགོ་འཁོར་དང་། །
都里德味苦而甜澀,後味發熱。能平息痰和膽,因澀性而擾動風。在此通過藥物配伍,能祛除風膽痰。依據不同的儀軌,能夠降伏一切疾病。 都里德分為兩種,以其根為紅黑白色,而分為兩種。其中特里比達最為殊勝。無害且能安穩瀉下。 對於昏迷、迷亂、喉部粗澀有害、銳利而快速瀉下、腹部堅硬、病根嚴重以及被痛苦折磨的病人,推薦使用夏瑪都里德。它能深入而柔和。 不是直接散開的,採集後去除心部,曬乾樹皮后儲存。然後將其粉末,加入少許巖鹽和冬果。 對風病以酸味服用,對膽病以蜂蜜、白糖、酥油、牛奶、葡萄、糖蔗汁、糖精和甜味藥及三果汁一起服用。 對痰病以畢露汁、牛尿、酒、醋,以及五辛等粉末,隨宜配合祛痰之藥。 都里德膏、汁液和煎煮汁冷卻時,加入蜂蜜和三種香料,是悅意的瀉藥。 扎甘達、密根、白糖、都里德、比達日磨成粉末,與蜂蜜、酥油調製成膏,能治療綜合癥、熱病、身體僵硬、發熱、口渴疼痛,並能良好瀉下。 將糖蔗切片,內側塗抹都里德膏,合為一體後用木棒烤制食用。 桂皮、蘇合香各等分,同量都里德、白糖粉末,與蜂蜜、葡萄汁、麵粉和酸奶油調和服用。 對於風膽痰引起的病、消化力弱的病以及富裕人士,是無害的瀉藥。 比當嘎心、三果、藥卡夏拉、胡椒,都里德用量減半,用蜂蜜、酥油或糖調製成膏服用,能治療腫瘤、脾病、水腫、身體萎縮、咳嗽、食慾不振、風痰引起的諸多其他疾病。 胡椒根、比當嘎、三果、烏蘇、赤札嘎、那列顯、胡椒、毒魔茸、孜然、哈斯德胡椒、提木薩和五種鹽各二兩磨成粉末,都里德和芝麻油各八兩混合,加入三升酸棗汁和五十兩糖,用火煮沸。 適量服用能治療麻風、痔瘡、黃疸、瘙癢、腫瘤、水腫、生殖器潰爛、胃病、白癜風等,無需遵守禁忌。還能助生子,稱為善糖,隨時都適宜服用。 三辛、三香、嘎桑、比當嘎、庵摩勒,所有這些等量,都里德、白糖和蜂蜜製成丸劑服用,能治療尿病、熱病、嘔吐、咳嗽、消瘦、頭暈。
།ལུད་པ་ཤ་སྐེམ་མགོ་འཁོར་དང་། །ཟད་བྱེད་ལུས་ཚ་སྐྱ་རྦབ་དང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་དང་དུག་ནད་སྦྱོང་། །དུར་བྱིད་དུག་མོ་ཉུང་ས་བོན། །བི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་རྣམས། །སྦྲང་རྩི་རྒུན་ འབྲུ་ཆུར་སྦྱར་བ།།དབྱར་གྱི་དུས་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །དུར་བྱིད་གླ་སྒང་བྱི་ཚེར་བ། །ཁ་ར་ཙནྡན་བ་ལེ་ཀ་།ཤིང་མངར་པ་ཏ་ལའི་ཕྱེ་མ། །རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་སྟོན་གྱི་ཡིན། །དུར་བྱིད་པ་ཏ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཟིར་ཤུ་དག་ས་ར་ལ། །ཁྲོན་བུའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར། ། དགུན་གྱི་དུས་སུ་བླུད་པར་བྱ། །དུར་བྱིད་ཁ་ར་ཆ་མཉམ་པ། །སོ་གའི་དུས་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །དུར་བྱིད་སྤ་འབྲས་ཀྱི་ལྕེ་བ། །པ་ཏ་ལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཁྲོན་བུ་ལེགས་པར་བཏགས་ནས་ནི། །བ་གཅིན་ནང་དུ་ཞག་གསུམ་སྦངས། །འདི་ནི་དུས་ཀུན་སྦྱོར་བ་སྟེ། ། སྣུམ་ཞེན་དྲི་མ་ནད་རྣམས་འབྱིན། །ཤ་མ་དུར་བྱིད་བྱི་ཚེར་བ། །གླ་སྒང་ཧསྟི་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཉུང་དང་ནི་ལི་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཕྱེ་མ་ཤ་ཁུའམ་མར་རམ་ནི། །ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཐམས་ཅད་དུ། །ཁོང་རྩུབ་ལ་ཡང་གཏང་བར་བྱ། །རིམས དང་སྙིང་ནད་དྲེག་ནད་དང་།།རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་ནད་རྣམས་ལ། །དོང་གའི་བཀྲུ་སྨན་ལྷག་པར་ནི། །འཇམ་མངར་བསིལ་བ་ཕན་པ་ཡིན། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་གློ་རྡོལ་དང་། །སྐྱིད་དེ་བ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །འཇམ་ཞིང་སྐྱོན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །མཆོག་ཏུ་དོང་གའི་ བཀྲུ་སྨན་གཏང་།།འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ལེགས་སྨིན་པའི། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཏུས་ནས་ནི། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྡན་གྱུར་པ། །ཁུར་གཅིག་བྱེ་མའི་ནང་དུ་གཞུག་།ཞག་བདུན་ལོན་ནས་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཉི་མ་ལ་ནི་བསྐམ་པར་བྱ། །དེ་ནས་རྐང་ནི་ཕྱུང་ནས་སུ། །སྣོད་ནི་གཙང་ མར་གཞག་པར་བྱ།།བྱིས་པ་ལོ་བཞི་ལོན་པ་ནས། །ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་ལོན་པའི་བར། །ལུས་ཚ་རྟུག་འགགས་ཀྱིས་གཟིར་ལ། །རྒུན་ཆུར་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱ། །དོང་གའི་རྐང་ནི་མཉེས་པ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་ནི་གྲང་མོ་བླུད། །ཡང་ན་ཆང་དངས་ཞོ་ག་ཆུ། །སྐྱུ་ རུ་ར་ཡི་ཁུ་བའམ།།རང་སྐྱུར་དག་དང་བཅས་པའམ། །དུར་བྱིད་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །དན་དའི་ཁུ་བར་དེ་ཡི་རྐང་། །བུ་རམ་རྙིང་པ་བཅུག་ནས་ནི། །ཟླ་བ་གཅིག་གམ་ཟླ་ཕྱེད་བར། །མནན་པའི་ཆང་ནི་བླུད་པར་བྱ། །སེང་ཕྲོམ་རྩ་བའི་ཤུན་པ་ནི། ། ནང་གི་ཤུན་ལྤགས་བོར་ནས་ནི། །བསྐམས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱས་ནས་ནི། །དེ་ལ་ཆ་གཉིས་བསྐོལ་ཏེ་གཟགས། །སེང་ཕྲོམ་ཆ་ནི་གསུམ་པ་སྦངས། །རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཁུ་བ་དང་། །ཆ་དེ་སླར་ཡང་སྦང་བར་བྱ། །སླར་ཡང་བསྐམས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱ། །དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་བ་གཅིན ནམ།།ཆང་གི་དངས་མའམ་ཞོ་ག་ཆུ། །རྒྱ་ཤུག་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ། །གང་ཡང་རུང་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །སེང་ཕྲོམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་དང་ཁར་དང་། །མར་དང་བསྐོལ་བའི་ལྡེ་གུ་དེ། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་ནི་དམ་པ་ཡིན། །ཤྲཱི་ཁཎྜས་ནད་ཀྱི་ཚོགས། ། ཤས་ཆེར་སོགས་པའང་འཇིག་པར་བྱེད། །མྱུར་དུ་འཁྲུ་ཞིང་དྲགས་པས་ན། །ལྟོ་སྙི་ཉམ་ཆུང་བྱིས་པ་དང་། །རྒན་པོ་ནད་པ་ཡུན་རིང་ལ། །དེ་ནི་གཏང་བར་མི་བྱའོ།
痰病、消瘦、頭暈、 消耗病、身熱、癲癇、 消化力弱和中毒病可清除。 甘遂、牛膝、芥子種、 胡椒和細辛等, 蜂蜜、葡萄與水調配。 這是夏季的瀉藥。 甘遂、羌活、蒺藜、 砂糖、檀香、木瓜、 甘草、木瓜粉, 與葡萄汁調配是秋季用藥。 甘遂、木瓜、胡椒、 茴香、白芷、松香、 泉水粉與溫水調配, 在冬季時服用。 甘遂、砂糖等量, 是春季的瀉藥。 甘遂、訶子、木瓜、 木瓜和明礬, 泉水充分研磨后, 在牛尿中浸泡三天。 這是適合所有季節的配方, 能排出油膩污垢等病。 肉豆蔻、甘遂、蒺藜、 羌活、象胡椒、 牛膝和尼利尼、 三果和明礬, 粉末與肉湯或酥油或 溫水調配,可用於一切 腸胃乾燥的情況。 發熱、心病、痰病、 便秘等諸病, 梔子瀉藥尤其 溫和甘涼有益。 對兒童、老人、肺病、 體弱之人, 因溫和無害, 最宜用梔子瀉藥。 在果實成熟季節, 採摘其果實, 具有功效的 一擔放入沙中。 七天後取出, 在太陽下曬乾。 然後取出果核, 放入清潔容器中儲存。 從四歲兒童 到十二歲之間, 身熱便秘所困者, 用葡萄汁調服。 梔子根搗碎, 煮水待涼服用。 或用澄清酒、酸奶清液、 或訶子汁, 或與自然發酵物, 或與甘遂膏調服。 在石榴汁中放入其根, 加入陳年糖, 一個月或半月間, 浸泡成酒後服用。 大黃根的外皮, 去除內皮后, 曬乾研成粉末, 取其二份煮後過濾。 大黃三份浸泡, 十種根的汁液, 再次浸泡該份量。 再次曬乾成粉。 取其二錢與牛尿或 澄清酒或酸奶清液, 柏子、訶子汁, 任選其一調服。 大黃煮汁, 製成膏和砂糖, 以及酥油煮成的膏, 是最佳的瀉藥。 白檀香能消除 大部分病癥。 因其瀉下迅猛劇烈, 對胃弱體虛者、兒童、 老人、久病者, 不宜使用。
།སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་སྦྱང་བའི་དུག་།པགས་ནད་གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །སྐྱ་རྦབ་སྐྲན་དང་དུག གིས་ཕོག་།ནད་ཀྱིས་སེམས་འཁྲུགས་གྱུར་ལ་གཏད། །དེ་ནི་ཚེར་མ་རྣོན་པོ་ནི། །མང་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་མཆོག་།ལོ་གཉིས་པའམ་ལོ་གསུམ་པ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་དགུན་གྱི་མཐར། །དེ་ནི་མཚོན་གྱིས་རྣམ་བཅད་ལ། །དེ་ལས་འོ་མ་བླང་བར་བྱ། །བིལ་བ་ལ་སོགས རྩ་བ་ལྔ།།བྲི་ཧ་ཏི་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་མཉམ་པའི། །སུ་ཏིའི་འོ་མ་དང་བསྲེས་ལ། །དེ་འོག་མེ་ཡི་མདག་མར་བསྐམ། །རི་ལུར་བྱས་པ་ཞོ་ག་ཆུའམ། །ཆང་ངམ་བ་གཅིན་ལ་སོགས་བླུད། །དུར་བྱིད་སོགས་དགུ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཁྲོན་བུ་ སབ་ཏལ་དང་བཅས།།སུ་ཏའི་འོ་མས་ཞག་བདུན་སྦངས། །ཤ་ཁུའམ་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །དུར་བྱིད་དན་ད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དེ་བཞིན་བུ་རམ་ཆུས་སྦྱར་བླུད། །ཤང་གི་ནི་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ཕུབ་མ་མེད་ཅིང་མ་སྐམས་བཏུ། །དེ་ བཞིན་སཔྟ་ལའི་རྩ་བ།།དེ་དག་རྣོན་པོ་འཁྲུ་བྱེད་ཡིན། །བད་ཀན་དམུ་རྫིང་སྦྱར་བའི་དུག་།སྐྲན་སོགས་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱ། །དེ་གཉིས་རི་ལུ་ཞོ་གཉིས་ཙམ། །ཆང་དང་རྒྱམ་ཚྭ་སྦྱར་བ་ནི། །བད་རླུང་ལས་གྱུར་སྙིང་ནད་དང་། །དེ་བཞིན་སྐྲན་གྱི་ནད་ལ་གཏང་། །དན་ད་ དྲ་བན་ཏིའི་རྩ་བ།།གླང་པོའི་སོ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་སྦོམ། །དམར་ཞིང་གནག་ལ་རྣོ་ཞིང་དྲོ། །མྱུར་དུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྕི་ཞིང་རླུང་ནད་འཁྲུ་བྱེད་ཅིང་། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་འཇུ་བར་བྱེད། །དེ་ནི་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་། །ལྡེ་གུས་བསྐུས་ལ་འཇག་མ་དང་། །འཇིམ་ པས་བསྐུས་ཏེ་མེར་བསྲེག་ཅིང་།།ཉི་མ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བསྐམས་པས། །དེ་ཡི་རྣོ་བ་བསལ་བར་བྱ། །དེ་ནི་ཆང་དངས་ཞོ་ག་ཆུ། །དར་བ་མནན་ཆང་པི་ལུ་ཡི། །ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་སྦྱར་བླུད། །ཉམ་ཆུང་སྐྲན་དང་གཅིན་སྙི་དང་། །དམུ་རྫིང་སྦྱར་བའི་དུག་རྣམས་སྦྱོང་། ། བ་ལང་རི་དྭགས་ར་ཤ་ཡི། །ཁུ་བར་སྦྱར་བས་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ལྟོ་སྲིན་མཚན་པར་རྡོལ་ནད་སེལ། །དེ་བསྐོལ་ཁུ་བ་ལྡེ་གུ་དག་།རྩ་བ་བཅུ་ཡི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །མར་གྱིས་མེ་དཔལ་ཁོང་འབྲས་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་མཆན་ཁུང་ཚ་བ་སེལ། །ཏིལ་མར་བཅས་པས་སྐྲན་ཟ་ཁུ། ། གཞང་འབྲུམ་རྟུག་འགགས་བད་རླུང་སེལ། །སྣུམ་ཆེན་སྦྱར་བས་ཁུ་ཆུ་བཤང་། །འཕྱེན་འགགས་རླུང་གི་ནད་རྣམས་སྦྱོང་། །དུར་བྱིད་ལ་སོགས་དགུ་པོ་ནི། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་ནི་རབ་མཆོག་ཡིན། ། རུ་ར་ཡང་དུར་བྱིད་ཀྱི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ནས་དུས སུ་དེའི་ཕྱེ་མ།།རྒྱམ་ཚ་དོང་གྲ་ཅུང་ཟད་གདབ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་སྐྱུར་བས་བླུད། །བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་ཨ་རུ་ར། །ཉི་ཤུ་དན་ད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སྲང་རེ་པི་པི་ལིང་དུར་བྱིད། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་སྦྱར། །རི་ལུ་བཅུ་བྱས་ཞག་བཅུ་བར། །རི་ལུ་རེ་རེ་ཟོས་རྗེས་ལ། །ཆུ་ དྲོན་བླུད་ཅིང་ཆོ་ག་འདིས།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟོས་གྱུར་ན། །ཀུན་ཟོས་བསྲུང་བ་མི་དགོས་པར། །འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །མཆོག་ཏུ་སྐྱ་རྦབ་ཕོ་བའི་ནད། །པགས་ནད་ཟླུམ་པོ་གཞང་འབྲུམ་དང་། །གཡན་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བ་ཡིན། །ཆུང་ངུའམ་ དོན་ནི་ཆེན་པོ་དང་།།ཆེན་པོ་ལས་ནི་ཉུང་ཟད་དག་།འདྲེ་དང་དབྱེ་བ་བྱས་པ་དང་། །དུས་དང་སྦྱོར་བ་ལྡན་པར་བྱེད། །ཤིང་ཚ་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། ། མྲ་ཏ་ཀ་སེ་འབྲུ་དང་། །སུག་སྨེལ་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཁ་ལུང་ཆང་སོགས་དེ་དང་དེ། །ཡི་ རང་རྗེས་སུ་འཐུན་པ་ཡི།།རིགས་པས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། །ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།
腫瘤和淋巴腫脹的毒,面板病小便病如蜂蜜, 白癜風腫瘤和中毒,心神不安者可用此。 那就是銳利的刺,遍佈眾多為最佳。 二年或三年生,尤其是在冬季末。 用刀割取,從中取其乳汁。 木榴等五種根,兩種補骨脂, 煮湯等量,與蘇提乳汁混合。 然後在火灰上曬乾,製成丸劑用酸奶水, 或酒或牛尿等服用。 甘遂等九味藥、三果、井水、沙布達拉, 用蘇提乳汁浸泡七日,與肉湯或酥油調和服用。 三辛香和三果,甘遂、丹達、枳櫞, 同樣用糖水調和服用。 商耆尼果實,去殼未乾採摘, 同樣沙布達拉根,這些都是強力瀉藥。 痰病淋巴腫脹的毒,腫瘤等病可用。 這兩種丸劑約二兩,與酒和巖鹽調和, 可治療風痰引起的心病,同樣可治療腫瘤病。 丹達德拉萬提根,如象牙般堅實粗大, 紅而黑且辛辣溫熱,能迅速導瀉。 沉重能治風病導瀉,消化膽汁和痰液。 用蜂蜜胡椒塗抹,用蘆葦和泥土塗抹后火烤, 在太陽下稍微曬乾,以去除其銳性。 用清酒、酸奶水、酸乳、壓榨酒、畢路果汁, 任何一種調和服用。 能治虛弱、腫瘤、糖尿病、淋巴腫脹的毒。 用牛、野獸、羊肉湯調和,可治白癜風、 腹蟲和生殖器潰瘍病。 其煮湯製成膏,用十種根煮湯, 用酥油可治療火熱、腹內腫瘤、 小瘡、腋窩發熱。 加芝麻油可治腫瘤、瘙癢、 痔瘡、便秘、風痰。 加重油可治小便、大便、 閉塞和風病。 甘遂等九味藥,是瀉藥中最佳。 訶子也要像甘遂一樣,按方法調配。 然後適時將其粉末,加入少許巖鹽和冬瓜。 風病用酸味服用。 糖八兩、訶子二十顆、丹達枳櫞各一兩、 胡椒甘遂各二兩一起調配。 製成十丸,十日內,每次服用一丸后, 飲用溫水,按此方法, 全部服完后,無需保護, 這能治療一切病。 尤其是白癜風、胃病、 面板病、圓形、痔瘡和 瘙癢病。 小劑量或中等劑量和 大劑量中取少許, 混合分類, 按時間和配方使用。 肉桂、龍花、 沒藥、迦斯果實、 蓽茇、糖、蜂蜜、 卡隆酒等等, 隨各自相應, 依理用瀉藥。 成就法品第二章。
། །།དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཉེས་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ།
其後,將要宣說嘔吐藥和瀉藥的過失圓滿之儀軌。
།སྐྱུག་ སྨན་ལྟོ་ནི་སྙི་བའམ།།ལྟོགས་པའམ་བད་ཀན་ཤས་ཆུང་བའམ། །ཤིན་ཏུ་རྣོ་བའམ་གྲང་བའང་ཆུང་། །མ་ཞུ་བའང་ཉམ་ཆུང་ལ། །བླུད་ན་ནད་འབྱུང་རེ་བ་ཉམས། །དེ་ཚེ་ཐུར་བྱུང་ནད་སློང་འགྱུར། །དེ་ལ་སླར་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །སྔར་གྱི་སྐྱོན་བྲལ་སྐྱུག་སྨན་ གཏང་།།བཀྲུ་སྨན་མ་ཞུ་བད་ཀན་དང་། །ལྡན་པའམ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཆེས་པ། །དྲོ་བའམ་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེས་པ། །ཡི་གར་མི་འོང་མངས་པ་ཡིས། །གྱེན་དུ་བརྒལ་བར་གྱུར་པ་དག་།སྔར་བཤད་ཉེས་པ་དེ་ལ་ནི། །གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་བྱ། །དེ་ཡང་སྣོད་དུ་ མ་ཆགས་ན།།གསུམ་པོ་དེ་ལ་བླུད་མི་བྱ། །གཞན་དུ་གོམས་པའང་ཞིབ་པ་ཡི། །སྨན་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་གཏང་། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་ནི་མ་བྱས་ལ། །སྨན་ནི་རྙིང་ཞིང་རྩུབ་པ་ཡིས། །ནད་བསླངས་ཕྱིན་པར་མ་ནུས་པས། །མགོ་འཁོར་སྐྲངས་དང་སྐྱིགས་བུ་ དང་།།མུན་པར་མཐོང་དང་སྐོམ་དད་ཆེ། །བྱིན་སྙིང་ན་ཞིང་ལུས་གཡའ་དང་། །བླ་དང་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པའི། །ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་བྱས་སྨན་ཉུང་ཞིང་། །མེ་དྲོད་ཆེ་བས་ཞུ་གྱུར་པའམ། །གྲང་བས་རེངས་བའམ་མ་ཞུ་བས། །ནད་ བསླངས་ནས་ནི་མ་ཕྱིན་པས།།ནད་ནི་དེ་དག་ཉིད་བསྐྱད་ཅིང་། །དེ་ཉིད་སྦྱོར་ཉེས་ཐམས་ཅད་ཡིན། །དེ་ལ་ཏིལ་མར་རྒྱམ་ཚས་བསྐུ། །གཤག་མ་རྡོ་ཡི་དུགས་བྱ་ཞིང་། །མས་གཏོང་དྲག་བྱས་སྐམ་སའི་ཤ་།ཁ་ཟས་བྱིན་ལ་འཇམ་རྩི་ནི། །པོ་སོན་ཆ་དང་པི་ པི་ལིང་།།ཐང་ཤིང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་གཏང་། །རླུང་འཇོམས་རླུང་གི་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །སླར་ཡང་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོས་སྦྱང་། །ནད་གཞི་ཆེ་ཞིང་ཁོང་རྩུབ་ལ། །མེ་དྲོད་ཆུང་དང་སྨན་ཆུང་བ། །རྟུག་སྐམ་བཅས་པས་བསླངས་པ་དང་། །ནད་ཀྱིས་ལམ་ནི་འགགས་ པར་འགྱུར།།མི་བཟད་སྦོ་དང་ལྟེ་བ་དང་། །རྒྱབ་དང་རྩིབ་ལོགས་མགོ་བོ་ན། །ཕྱི་ས་གཅིན་འགགས་དབུགས་མི་བདེ། །མི་བཟད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །བསྐུ་དང་དུགས་དང་རིང་བུ་སོགས། །མས་གཏོང་དྲག་པོ་འཇམ་རྩི་བྱ། །རྟུག་སྐམ་སེལ་བའི་གསོ་དཔྱད་ ལས།།ཐམས་ཅད་སྦོ་བ་དག་ལ་ཕན། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ནས་ཚིག་འཁུས། །ཤུ་དག་པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ། །རྒྱམ་ཚ་ནས་ཐུག་ལེགས་སྦྱར་བས། །གཟེར་ནད་རྟུག་སྐམ་ལྟོ་སྦོས་འཇོམས། །ཐལ་སྨན་སེ་འབྲུ་པི་པི་ལིང་། །ཤིང་ཀུན་བཅའ་སྒ་སྟར་བུ་དང་། །རྒྱམ་ ཚར་བཅས་པའི་ཆང་ངམ་ནི།།མར་རམ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བ་བླུད། །མཁྲེགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་འཛག་པ་དང་། །ན་ཞིང་བཅད་སྙམ་སེམས་པ་སེལ། །སྨན་འཐུངས་གྱུར་པའི་ཤུགས་བཀག་ན། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ནི། །འཁྲུགས་ཏེ་སྙིང་གི་ཕྱོགས་སོང་ན། ། སྙིང་ནད་མི་བཟད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་རྩིབ་ལོགས་ན། །རྨྱ་ཞིང་མིག་འགུལ་ཁ་ཆུ་འཛག་།དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་ལྕེ་འཆའ་ལ། །སོ་ནི་ཀྲིག་ཀྲིག་འཆའ་བར་བྱེད། །དེ་ལ་སྨན་པ་མ་རྨོངས་པས། །མཁྲིས་པས་ཉེན་ལ་མངར་བ་དང་། །བད་ཀན་གྱིས ཉེན་ཁ་བ་ཡི།།སྐྱུག་སྨན་དག་ནི་མྱུར་དུ་གཏང་། །དེ་ནས་དེ་ལ་སྨིན་བྱེད་པའི། །ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་སྨིན་པར་བྱ། །དེ་ཡི་མེ་དྲོད་ལུས་ཀྱི་སྟོབས། །རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཤས་ཆེར་སློན་གྱུར་རླུང་གིས་ནི། །གང་གི་སྙིང་ནི་གཟེར་གྱུར་པ། །དེ་ལ་སྣུམ་ གྱུར་ལན་ཚྭ་སྦྱིན།།མཁྲིས་པ་བད་ཀན་དེ་ལས་གཞན། །སྨན་ནི་འཐུངས་པར་གྱུར་ནས་ཤུགས། །བཀག་པར་གྱུར་པའམ་བད་ཀན་གྱིས། །འགགས་པའམ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་གྱུར་པའི། །ལུས་ལ་རླུང་ནི་འཇུག་འགྱུར་བས། །རེངས་དང་འདར་དང་ཟུག་པ་དང་། ། ལུས་སྙོམ་དཀྲིས་སྙམ་སེམས་ཤིང་ཟུག་།དེ་ལ་རླུང་ནི་འཇོམས་པ་ཡི། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་སྩོགས་ཐམས་ཅད་བསྔགས། །སྨན་ཐུན་ཆེ་ལ་རྣོ་བ་ནི།
吐藥食物柔軟或,飢餓或痰液較少或,過於猛烈或寒性小,消化不良亦輕微,服用則病生之望減,此時下行病發生,對此再次施油法,無前過失吐藥施。 瀉藥未消化痰液,俱有或極為猛烈,溫熱或鹽分過多,不悅口味過量者,向上逆行所成者,前述過失彼等中,成就配伍如是作,彼亦未入容器中。 三者彼等勿服用,另外習慣且細緻,藥物無害者施用,未作油法熱敷者,藥物陳舊且粗糙,病發未能前行者,頭暈浮腫與呃逆。 視暗且極為口渴,小腿疼痛身瘙癢,氣色與膚色不悅,能生此等諸病癥,油法熱敷藥量少,火力大故已消化,或因寒冷而僵硬,或因未消化。 病發而未前行故,生起彼等諸病癥,此即一切配錯誤,對此芝麻油鹽涂,木屑石頭熱敷及,下施猛作乾地肉,飲食賜予溫和劑。 波斯匿與胡椒果,甘松芝麻油煮施,制風風之油法作,再以猛烈瀉藥凈,病基大且腹粗糙,火力小及藥量少,大便乾燥所發及,病之通道成阻塞。 難忍脹滿與臍部,背部肋側與頭痛,大小便閉氣不適,能生難忍諸病癥,涂敷熱敷與浴池,下施猛烈溫和劑,除去幹燥大便之,一切醫治利脹滿。 五根湯劑炒麥粒,白芷普提卡然札,食鹽麥粥善配製,能除疼病便干脹,灰藥芝麻胡椒果,阿魏薩葛星宿子,及以食鹽酒或者,酥油溫水調服用。 堅硬且普遍滲漏,疼痛欲斷之想除,服藥之後氣遏制,風等諸病擾動時,趨向心臟方位去,能生難忍心臟病,呃逆咳嗽肋側痛,神昏目動口水流。 意識衰退舌咀嚼,牙齒咯咯作響聲,對此醫者不愚癡,膽病施以甘味者,痰病所擾鹹味之,催吐藥物速施用,此後對彼成熟之,病之餘留令成熟。 彼之火力身體力,漸次明顯得增長,極大擾動風引起,何者心臟生疼痛,對此油性鹽分施,膽病痰病彼之外,藥物服用之後氣,遏制或為痰液所。 阻塞或極凈化之,身體風氣入故而,僵硬顫抖疼痛及,身麻如纏想且痛,對此風之對治之,油法熱敷等悉贊,藥量大且猛烈者。
སྣུམ་ཆོས་དུགས་སྩོགས་ཐམས་ཅད་བསྔགས། །སྨན་ཐུན་ཆེ་ལ་རྣོ་བ་ནི། །བཀྲེས་ཉེན་ལྟོ་སྙི་ལ་བླུད་ན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་བཤང་བ་ནི། །བསལ་ནས་ལུས་ཟུངས འཛག་པར་བྱེད།།དེ་ལ་སྦྱོར་དྲགས་མངར་བ་ཡི། །སྨན་གྱིས་ལྷག་མ་སློན་དུ་གཞུག་།སྐྱུག་སྨན་དྲགས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །འཁྲུས་དྲགས་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་། །དེ་ལ་ཆུ་གྲང་བླུད་པ་དང་། །རོ་སྨད་བཅིངས་པས་གཅད་པར་བྱ། །སྟང་ཟིལ་ཙནྡན་པུ་ ཤེལ་ཙེ།།ར་ཁྲག་ཁ་རའི་ཆུ་དང་ནི། །འབྲས་ཡོས་ཕྱེ་མའི་སྐྱོ་མ་ནི། །སྦྱོར་དྲགས་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །སློན་སྨན་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ལ། །ཆུ་གྲང་དག་ནི་བླུགས་པར་བྱ། །རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་ཁུ་བ་མར། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རའི་སྐྱོ་མ་བླུད། །སྒྲེགས་པ་བཅས་པར་ཤིན་ ཏུ་སྐྱུག་།མུར་བ་འུ་སུ་གླ་སྒང་དང་། །སྟང་ཟིལ་མ་དུ་ཀའི་ཕྱེ་མ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །སློན་མཐར་ལྕེ་ནི་འཁུམས་པ་ལ། །སྣུམ་དང་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དང་། །ལྡན་པས་མཁུར་བ་བཀང་བ་དང་། །ཡིད་འོང་ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་ཕན། །དེ་ཡི་མདུན་དུ་མི་གཞན ནི།།འབྲས་བུ་སྐྱུར་བ་ཟ་རུ་གཞུག་།ལྕེ་ཕྱིར་བྱུང་ལ་ཏིལ་དང་ནི། །རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ནས་གཞུག་།ཚིག་བཀུག་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི། །མར་དང་ཤ་དང་གཡོས་པ་ཡི། །ནས་ཐུག་སླ་བ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱ། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ ཡིས།།སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་ཕྱུང་ན། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་སྲོག་འཕྲོག་པས། །སྲོག་ལེན་པར་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །ཁྲག་དེ་དང་ནི་ཟས་བཅས་པ། །ཁྱིའམ་བྱ་རོག་ལ་བྱིན་ལ། །ཟོས་ན་སྲོག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །མ་ཟོས་མཁྲིས་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཡང་ན་ རས་དཀར་ལ་བསྒོས་ཏེ།།བསྐམས་ལ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུས་ལ། །བཀྲུས་ཀྱང་དག་པར་མ་གྱུར་ན། །མཁྲིས་པའོ་དག་ན་ཁྲག་ཡིན་ནོ། །སྐོམ་དང་བརྒྱལ་དང་མྱོས་པས་ཉེན། །དེ་ལ་སྲོག་ནི་མྱུར་བསྲུང་ཕྱིར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན། །གསོ་བ་འཚོ་ བའི་བར་དུ་བྱ།།རི་དགས་བ་གླང་མ་ཧེ་ར། །གསོན་པའི་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་མ་ཐག་།སྲོག་ནི་འབྱོར་པར་བྱེད་པ་བླུད། །དེས་ནི་མྱུར་དུ་སྲོག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འཇག་མ་དང་མཉེས་པའི། །ཁྲག་ནི་འཇམ་རྩིར་གཏང་བར་བྱ། །དུར་བྱིད་ཏང་པལ་ཤིང་མངར་དང་། །དཱུར་བ་པུ་ ཤེལ་ཙེ་འོ་མ།།བསྐོལ་བ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། །སྟང་ཟིལ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི་གྲང་མོ་གཏང་བར་བྱ། །སྤྱི་བག་འཇམ་རྩི་རབ་གྲང་བའམ། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་འཇམ་རྩི་གཏང་། །གཞང་ཕྱིར་བྱུང་ལ་སྨན་ཁུ་ཡིས། །འཁྲུ་བ་གཅད་ལ་གཞུག་པར་བྱ། ། དྲན་པ་སྟོར་ལ་རིག་བྱེད་ཚིག་།གླིང་བུ་གླུ་དབྱངས་ཉན་དུ་གཞུག་།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ།
推薦使用油類、藥物、熱敷等一切療法。藥物劑量大而猛烈時,若給飢餓和胃虛的人服用,會清除痰、膽汁和糞便,並使身體精華流失。 對此,應用甜味藥物來補充流失。若嘔吐藥過猛,應服用瀉藥。若瀉下過度,應服用溫和的催吐藥。 對此,應飲用冷水,並用繃帶纏繞下腹部以止瀉。 甘露、檀香、水晶鹽、山羊血、糖水以及炒米粉湯,是治療藥物過猛的最佳方法。 對於藥物過量,應注入冷水。應服用葡萄等果汁、酥油、蜂蜜和糖水。 若伴有嘔吐,應服用沒藥、甘草、獨活和甘露、甜茱萸粉末與蜂蜜調製的糊劑。 若舌頭因藥物而收縮,應以油、酸味、鹽味充滿口腔,食用美味的肉湯和湯汁有益。 在病人面前讓他人食用酸味水果。若舌頭外伸,應塗抹芝麻和葡萄製成的糊劑后推入。 對於語言障礙引起的風病,應給予酥油、肉類和煮熟的稀粥,並進行油療和熱敷。 若因藥物過猛而抽出稱為’命’的血液,因為這會奪走生命,所以稱為奪命。 將此血液和食物給狗或烏鴉食用,若食用則稱為’命’,若不食用則說明是膽汁。 或者將其浸染在白布上晾乾,用溫水清洗,若洗后仍無法洗凈則為膽汁,若能洗凈則為血液。 對於口渴、昏迷和中毒的病人,爲了迅速保護生命,應清除血液和膽汁,治療直至康復。 應立即飲用野獸、牛、水牛、山羊剛抽出的鮮血,這能迅速恢復生命力。 將此血液與蘆葦搗碎後製成灌腸劑。應使用土茯苓、棕櫚、甘草、白茅草、水晶鹽和牛奶煮制,加入酥油精華和甘露製成的冷灌腸劑。 一般應使用非常冷的灌腸劑或酥油精華灌腸劑。對於脫肛,應用藥液清洗后使其回縮。 對於失憶者,應讓其聽誦吠陀經文、笛聲和歌聲。 此為《醫方明處所攝八支心要》第三章完成儀軌品。 下面將講解灌腸療法的儀軌。
།བ་ལ་སླེ་ཏྲེས་ར་སྣ་འབྲས་བུ་གསུམ། ། རྩ་བ་ལྔ་པ་རྣམ་གཉིས་སྲང་རེའི་ཚད། །པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ར་ཤ་སྲང་ལྔ་བཅུ། །ཆུ་ནང་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་གྱུར་པ། །བཙགས་པ་ལ་ལ་ཕུད་དང་པོ་སོན་ཆ། །བིལ་བ་རུ་རྟ་ཤ་ཏ་པུཥྤ་དང་། །ཤུ་དག་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་རྣམས་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་བུ་རམ་སྦྲང་རྩི་མར་དང་ནི། །ཏིལ མར་རྒྱམ་ཚ་དག་དང་ལྡན་གྱུར་པ།།དྲོ་འཇམ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཏང་གྱུར་པ། །མས་གཏོང་མཆོག་སྟེ་ནད་ཀུན་འཇོམས་པ་ཡིན། །ནད་མེད་ལ་ཕན་ཚེ་རིང་ཉམས་བརྟས་བྱེད། །འཇམ་རྩི་གོང་དུ་ལྡེ་གུ་མ་སྨོས་པ། །དེར་ནི་ཀུན་ལ་འདི་ཉིད་གཞུག་པར་བྱ། །རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཁུ་ བ་སྐྱུར་དང་ནི།།ར་ཤ་བཅས་པ་སྔ་མ་བཏགས་པ་དང་། །སྣུམ་ཆེན་གསུམ་ལྡན་མས་གཏོང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །རླུང་གི་ནད་ཀུན་རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་བཤད། །པ་ལ་པ་ཏོལ་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་ཨེ་རཎྜ་དང་ནས། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་ར་ཤའི་ཁུ། ། དེའི་ཕྱེད་བཅུག་ལ་བསྐོལ་ཏེ་བྲེ་གང་ལུས། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་ཤིང་ཏིལ་མར་ཞུན་མར་དང་། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ལྡན་གྱུར་པའི། །འཇམ་རྩི་བཏང་ན་མེ་དྲོད་འཕེལ་བ་དང་། །ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་ཤ་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །མིག་གི་གསལ སྟོབས་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད།།ེ་རཎྜའི་རྩ་སྲང་གསུམ་པ་ལ་ཤ་།སྲང་གསུམ་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་དང་། །ར་སྣ་བ་ལ་སླེ་ཏྲེས་བ་སྤྲུ་བ། ། ཤྭ་གནྡྷ་དོང་ག་ཐང་ཤིང་རྣམས། །པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་དུ་བསྐོལ། །བརྒྱད་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་ པ་དེ་ནང་དུ།།ཤུ་དག་ཤུ་ཏི་བ་ཤའི་འབྲས་བུ་དང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཤིང་མངར་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཉུང་གི་ས་བོན་གླ་སྒང་དང་། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྜར་བཅས་པ་ཞིབ་བཏགས་པ། །ཞོ་གཉིས་ཚད་ཀྱི་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི། ། མས་གཏོང་སྐྱུག་བྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། །རྐང་པ་བྱིན་པ་བརླ་དང་མཇུག་ཏོ་དང་། །ལྟོ་བ་སྙིང་དང་ཕོ་མཚན་ན་བ་དང་། །ལུས་ལྕི་རླུང་དང་བཤང་གཅི་འགགས་དང་སྐྲན། །རྡེའུ་ཆགས་རྒྱུ་རླུགས་གཞང་འབྲུམ་ཕོ་བའི་ནད། །བད་ཀན་རླུང་ནད་དེ་དང་དེ་དག་འཇོམས། །ཤིང མངར་སེང་ཕྲོམ་ཙནྡན་ཨ་རུ་ར།།ཙནྡན་ཨུཏྤལ་བ་ཡི་འོ་མར་བསྐོལ། །འཚོ་བྱེད་ཁ་ར་མར་དང་བཅས་པ་ཡི། །འཇམ་རྩིས་མཁྲིས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ར་སྣ་བ་ཤ་ཀ་བཙོས་བྱི་ཚེར་བ། །བ་ལ་རྩ་བ་ཆུང་ལྔ་རྩཝ་ཡི་ལྔ། །ཐལ་ཏྲེས་ཙནྡན་ཤུག་པ་རྣམ་གཉིས་ དང་།།ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེ་ཉིད་ནི། །འོ་མ་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་ཏེ་ཆུ་དུའི་བར། །ཇི་བན་ཏི་དང་མེ་ད་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཉེ་ཤིང་རམ་ཉེ་བ་གཉིས་བི་ད་རི། །ཀ་ཤེ་རུ་དང་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་། །ཛི་བ་ཀ་དང་པདྨ་གེ་སར་ དང་།།སྟག་ཚེར་ཨུཏྤ་ལ་དང་པདྨ་དཀར། །སེང་ཕྲོམ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཤིང་མངར་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་མུཉྫ་ཏ་ཀ་དང་། །ཙནྡན་རྣམ་གཉིས་བཏགས་པ་མར་དང་ནི། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ལྡན་བྱས་པ། །བསྒྲངས་པའི་ནི་རུ་ཧ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །སླར་ཕྱུང་སྐམ་སའི་ ཤ་ཁུའམ་འོ་མ་དང་།།འབྲས་ཆན་བྱིན་ལ་ལུས་ལ་ཆུ་བླུགས་བྱ། །ལུས་ཚ་ཚད་འཁྲུ་མངལ་ནད་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་མི་བཟད་རིམས་དང་ནི། །སྐྲན་བཅས་གཅིན་འགགས་མིག་སེར་ལ་སོགས་པ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། ། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་དོང་ག་ཐང་ཤིང་དང་། །མུར་བ་གཟེ་མ་ཨརྒ་དུག་མོ་ཉུང་། །པ་ཏ་རྒྱ་སྲན་བྲི་ཧ་ཏི་ཆུར་བསྐོལ། །ཁུ་བ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལུས་པ་དང་། །དེར་ནི་ཉུངས་ཀར་སུག་སྨེལ་པོ་སོན་ཆ། །
巴拉、蓼子草、辛夷、三果,兩種五根各一兩的量。八份芥子、羊肉五十兩。用水煮至剩四分之一。過濾後加入芥子、 畢力勒果、茜草、百花、 白芷、甘松、胡椒等製成糊狀,加入糖、蜂蜜、酥油及 芝麻油、巖鹽, 溫和地按照儀軌服用。 這是最殊勝的灌腸法,能降伏一切疾病。 對無病者有益,能延年益壽增強體力。 以上溫和灌腸法中未提及的糊狀物, 在此處都應加入這些成分。 十根煎湯加醋及 羊肉,與前述研磨的藥物, 加入三種油脂的灌腸法最為殊勝, 據說能徹底降伏一切風病。 巴拉、波托羅、小五根、 狗舌草、蓖麻子和大麥 煮成一升湯液,加入半升羊肉湯, 煮至剩一升。 加入青木香、甘松、胡椒 製成糊狀,與芝麻油、酥油、 蜂蜜、巖鹽混合, 服用此溫和灌腸劑能增長消化之火、 生長氣力,增長肌肉、 增進眼力明亮。 蓖麻根三兩、巴拉夏 三兩、小五根、 辛夷、巴拉、蓼子草、巴斯布瓦、 白朮、冬果、甘松等, 八份芥子用八升水煮, 煮至剩八分之一,其中加入 白芷、生薑、巴夏果、 青木香、甘草、胡椒、 蓮子、甘松、 酸棗糖,細細研磨, 加入二錢量的巖鹽, 與蜂蜜、芝麻油、牛尿調配的 灌腸劑能催吐、生長消化之火、 治療腳、小腿、大腿、尾椎、 腹部、心臟、生殖器疼痛、 身重、風病、大小便閉塞、瘤、 結石、嘔吐、痔瘡、胃病、 痰病、風病等諸病。 甘草、升麻、檀香、訶子、 檀香、烏巴拉用牛奶煮, 加入甘露糖、酥油 的溫和灌腸劑能治癒膽病。 辛夷、巴夏迦、荊芥、 巴拉、小五根、五根、 蓼子草、檀香、兩種杜松、 甘草、升麻各半兩, 用水煮成湯液, 加入四升牛奶煮至適量。 加入吉瓦提和兩種美達、 兩種尼興拉姆、畢達利、 迦舍路、白糖、 吉瓦迦、蓮花蕊、 虎刺、烏巴拉、白蓮、 升麻、卡薩拉、小草、甘草、 龍花、文札塔迦、 兩種檀香研磨后與酥油、 蜂蜜、巖鹽調配, 冷卻後進行灌腸。 取出後用乾肉湯或牛奶、 米飯,併爲身體灑水。 能治療身熱、熱瀉、子宮病、血膽病、 心病、癲癇、劇烈發熱及 伴有腫瘤的尿閉、黃疸等 一切由膽引起的疾病。 苦瓜、冬果、甘松、 木爾瓦、澤瑪、阿爾嘎、毒茄、 巴塔、豆類、兩種勒葉用水煮, 煮取二十兩湯液, 加入芥菜籽、薑黃、芥子。
དེར་ནི་ཉུངས་ཀར་སུག་སྨེལ་པོ་སོན་ཆ། །རུ་རྟ་ཞོན་གཉིས་གཉིས་ཚད་དང་ནི། །སྦྲང་རྩི་པོ་སོན་ཆ་ཡི་མར་དང་ནི། །ཐལ་སྨན ཉུངས་མར་སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་བཅས།།མས་གཏོང་མེ་དྲོད་ཆུང་དང་ཡི་ག་འཆུས། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད་ནི་ཀུན་ལ་ཕན། །དེ་ནས་ནི་རུ་ཧ་དེ་ནི། །སྣུམ་འཇམ་སྐྱིད་དེ་བ་དང་ནི། །ལས་ཀྱིས་ལུས་སྙོམ་གྱུར་པའི་སྨན། །སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་སོ་སོར་བཤད། །འོ་མ་ ལས་ནི་སྲང་བཞིར་བྱ།།སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་མར་ཁྱོར་རེ། །གཟར་བུས་དཀྲུགས་པ་མས་གཏོང་བས། །རླུང་ནད་འཇམ་སྟོབས་ཁ་དོག་སྐྱེད། །ཏིལ་མར་ཆང་དང་སྦྲང་རྩི་མར། །ཁྱོར་ནི་རེ་རེའི་ཚད་དུ་བྱས། །བིལ་བ་ལ་སོགས་རྩ་བ་ནི། །ཁྱོར་གཉིས་རྒྱ་སྲན་ཁུ་བ་ནི། ། ཁྱོར་དོ་བཅས་པས་རླུང་ནད་སེལ། །པ་ཏོ་ལ་དང་ནིམ་པ་དང་། །ལོ་མ་བདུན་པ་པུ་ཏི་ཀ་།ར་སྣའི་ཁུ་བ་སྲང་གཉིས་གཉིས། །མར་སྲང་གཉིས་དང་ཉུངས་ཀར་ཀྱི། །ལྡེ་གུར་བཅས་པ་ཁ་བ་ལྔ། །བད་ཀན་མང་དང་སྲིན་ནད་དང་། །མཛེ་དང་ཟ་ཁུའི་ནད་རྣམས འཇོམས།།ཏིལ་མར་བ་གཅིན་ཞོ་ག་ཆུ། །སྐྱུར་རྩབས་ཁྱོར་ནི་རེ་རེ་དག་།ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །རྟུག་འགགས་ལྟོ་སྦོས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །པ་ཡས་སྱེ་དང་བུ་རམ་ཤིང་། །སཱ་ལ་པརྞི་བི་ད་རི། །ར་སྣ་ཁྱོར་རེ་པི་པི་ལིང་། །ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ བའི།།མས་གཏོང་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད། །དེ་ནས་གྲུབ་པའི་འཇམ་རྩི་ནི། །ཉེས་པ་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་ཆེ། །སྟོབས་སྐྱེད་ལུས་འཕེལ་བདེ་བར་བྱེད། །ཀུན་དུ་སྦྱར་བྱ་བཤད་པར་བྱ། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་ཆ་མཉམ་པ། །རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཉིས་ཤུ་ཏི་བཞི། །ེ་རཎྜ་ཡི་ རྩ་བ་བསྐོལ།།མས་གཏོང་སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་ཅན། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཏེ་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་སྲིན་བུ་སྐྲན་ནད་དང་། །རྒྱུ་མ་རླུགས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །འདི་ནི་ཤིང་མངར་ཕྱེ་མར་བཅས། །མིག་ལ་ཕན་ཞིང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ། །གླ་སྒང་ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་དང་། ། ཏིལ་མར་ཤ་ཁུ་མར་བཅས་པ། །འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གཞང་གི་ནད་དང་བརླ་ནད་དང་། །ཆུ་སོ་དང་ནི་རྨིག་པ་དང་། །ཕོ་མཚན་ཟུག་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་ཞག་དང་ནི། །ཏིལ་མར་ཁྱོར་ནི་རེ་རེའི་ཚད། །རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཅིག སྤ་མ་ཡི།།འབྲས་བུ་སྲང་ཕྱེད་བཅས་པ་དག་།དེ་ཡང་འཚོ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །ེ་རཎྜའི་རྩ་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བ་ཤུ་དག་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་ཕྱེ་མར་བཅས། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །འདི་ནི་ཤིང་རྟ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེ་བསྐོལ་ཤུ་དག་ཤུ་ཏི་ དང་།།ཤིང་ཀུན་རྒྱམ་ཚ་ཐང་ཤིང་དང་། །ར་སྣ་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་ཡི། །འཇམ་རྩི་ནད་སེལ་ཞེས་བྱ་དགེ་།རྩ་བ་ལྔ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡི། །ཏིལ་མར་གྲུབ་པའི་འཇམ་རྩིར་བཤད། །རྩ་བ་བཅུ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། ། པོ་སོན་ཆ་ནི་བིལ་བར་བསྐོལ། །བ་གཅིན་དང་ནི་དེ་བཏགས་ཤིང་། །པ་ཏ་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཉུང་། །ལན་ཚྭ་པོ་སོན་ཆ་ཏིལ་མར། །ཐལ་སྨན་ལན་ཚྭར་བཅས་པ་ནི། །རིགས་པའི་འཇམ་རྩི་བད་ཀན་ནད། །སྐྱ་རྦབ་གསུད་པའི་ནད་རྣམས་དང་། །ཁུ་བ་རླུང་ནི་འགགས་པ་དང་། ། རླུང་འཁྲུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །གླ་སྒང་པ་ཏ་ཨེ་རཎྜ། །སླེ་ཏྲེས་བ་ལ་བ་སྤྲུ་བ། །ར་སྣ་བཙོད་དང་དོང་ག་དང་། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ། །བ་རུ་ར་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས། །སྲང་རེ་པོ་སོན་ཆ་རྡོག་བརྒྱད། །དེ་ནི་ཆུ་བྲེ་བཞི་ནང་བསྐོལ། ། བཞི་ཆ་ལུས་པ་བཙགས་ནས་ནི། །འོ་མ་བྲེ་དོ་དང་བསྲེས་ལ། །འོ་མ་ལུས་པ་སླར་ཡང་བསྐོལ། །སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་བཞི་ཆ་དང་། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་ཤིང་མངར་དང་། །
在此,白芥子、豆蔻、波棱密子各一份,獨活、生薑各二份,蜂蜜、波棱密子、酥油以及藥灰、芥子油各二兩,用於灌腸,可治療微弱的消化之火和食慾不振,對一切痰病有益。 然後這種灌腸方,溫和滑潤且舒適,能調和身體的藥物,各取二兩分別說明。牛奶取四兩,蜂蜜、芝麻油、酥油各一勺,用灌腸器攪拌后灌注,能治療風病,增進柔軟有力和膚色。 芝麻油、酒和蜂蜜、酥油,各取一勺量,木蘋果等根部取二勺,豆湯二勺,合用能除風病。 波羅蜜、楝樹、七葉樹、補提迦、獨活的汁液各二兩,酥油二兩和白芥子調製成糊狀,加入五種苦味藥,能降伏痰多、蟲病、麻風和瘙癢等病。 芝麻油、牛尿、酸奶清、醋各一勺,與研磨的芥子調成糊狀,能治療大便閉結和腹脹。 牛乳、甘蔗、沙拉巴尼、畢達利、獨活各一勺,胡椒製成糊狀與蜂蜜、酥油調合,此灌腸方能增長精液。 接下來說明成熟的軟膏,無害且效果顯著,能增進力量、滋養身體、帶來安樂。現在說明普遍使用的配方。 蜂蜜、芝麻油等量,巖鹽二錢、生薑四份,蓖麻根煎煮,用於灌腸的蜂蜜芝麻油方,具有滋補作用,能治療尿頻、痔瘡、蟲病、瘤病和腸脫垂等病。 此方加入甘草粉,對眼睛有益且能清除血膽病。 伽藍菜糊狀物、蜂蜜、芝麻油、肉湯和酥油,稱為能令存活之方,能治療肛門病、大腿病、齒齦病、指甲病和男性生殖器疼痛等病。 蜂蜜、酥油、脂肪和芝麻油各一勺量,巖鹽一錢,畢巴果半兩等,這也稱為能令存活之方。 蓖麻根煎煮的汁液,白芷、胡椒、波棱密子的粉末,加入蜂蜜、芝麻油和巖鹽,此方稱為具馬方。 其煎煮液加入白芷、生薑、阿魏、巖鹽、檀香、獨活、蜂蜜調配的軟膏稱為除病方,是良方。 五根湯液加入胡椒、巖鹽、甘草、蜂蜜的芝麻油,稱為成熟軟膏。 十根方、三果、波棱密子用木蘋果煎煮,牛尿及其研磨物,巴達、伽藍菜、牛蒡、鹽、波棱密子、芝麻油,加入藥灰和鹽,此為如理軟膏,用於痰病、白癜風、關節病以及精液和風阻滯、風動亂等癥。 伽藍菜、巴達、蓖麻、獨活、巴拉、巴斯布巴、獨活、紅花、冬果、水晶草、狗舌、訶子、水晶參、小五根等各一兩,波棱密子八顆,用四升水煎煮至四分之一,過濾後加入二升牛奶,等牛奶剩餘時再煎,加入旱地肉湯四分之一,以及蜂蜜、巖鹽、甘草等。
སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་ཤིང་མངར་དང་། །ཤུ་ཏི་དུར་བྱིད་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཉུང་དང་སྐྱེར་ཁཎྜ། །བཏགས་པ་དང་ནི་བསྲེས་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི དྲོ་འཇམ་བཏང་ན་ནི།།ཤ་དང་མེ་དྲོད་ལུས་ཀྱི་སྟོབས། །ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དྲེག་ནད་རྨོངས་བག་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་བཤང་གཅི་འགགས། །མི་བཟད་རིམས་དང་མེ་དབལ་དང་། །རྒྱུ་རླུགས་ལྟོ་སྦོས་འཁྲུག་ཅིང་འཁྲུ། །ཆུ་སོ་རྐེད་ པ་བརླ་དཀུ་ན།།གཉེའུ་རེངས་རྣ་བ་མགོ་བོའི་ནད། །ཟླ་མཚན་ནད་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །འོར་ནད་ལུད་པ་རྡེའུ་ཆགས་དང་། །གཅིན་འཁྱིལ་བ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་ཞུམ་པ་དང་། །མིག་ལ་ཕན་ཞིང་བུ་སྐྱེད་བྱེད། །འཚོ་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བཅུད་ལེན་ཡིན། ། རི་དྭགས་ཕྲ་མོ་མགོ་ཆུང་བ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །སྤ་མའི་འབྲས་བུ་ཤུ་ཏི་དང་། །གླ་སྒང་ལྡེ་གུ་སྣུམ་ཆེན་བཅས། །མས་གཏོང་རླུང་ནི་སེལ་བའི་མཆོག་།ཤིན་ཏུ་རོ་ཙར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྨ་བྱའི་གཤོག་པ་མཁྲིས་པ་དང་། །རྒྱུ་མ་རྐང་པ་མཆུ་རྟུག་པ། ། པོར་བའི་ཤ་ནི་འབའ་ཞིག་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་ནི། །སྲང་རེ་དང་ནི་ལྡན་གྱུར་པ། །ཆུ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་ནས་ནི། །འོ་མ་ལུས་པར་སྦྲང་རྩི་མར། །བཅས་དང་དེ་བཞིན་བི་ད་རི། །ཤིང་མངར་ཤུ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་ལྡེ་གུར་བསྲེས། །རྒྱམ་ཚ་ཅུང་ཟད བཏབ་པ་ཡི།།འཇམ་རྩི་སྟོབས་འཕེལ་རོ་ཙའི་མཆོག་།གོང་མ་སྲེག་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །ཆོ་ག་འདི་ནི་སོ་སོར་བྱ། །ཁྲོན་གྱིས་གཟས་ཚོལ་ཐམས་ཅད་དང་། །མཐུ་རྩལ་མཆུ་ཡིས་ཟས་ཚོལ་བ། །ཆུ་ལ་གནས་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཉ་ལ་འོ་མ་སྤང་བར་བྱ། །སྲམ་དང་ནེ+ེའུ་ ལེ་བྱི་ལ་དང་།།རེག་འཇམ་བྱི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་།རེ་རེ་སྲང་བཅུ་རྩ་བ་ལྔ། །འོ་མའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །འོ་མ་དེར་ནི་པོ་སོན་ཆ། །པི་པི་ལིང་དང་ལན་ཚྭ་གཉིས། །ཁ་ར་ཏིལ་མར་སྦྲང་རྩི་མར། །འཇམ་རྩི་བཏང་ན་བཅུད་ལེན་མཆོག་།རྩོལ་བས་དཀྲུགས་གློ་ འགྲམས་པ་དང་།།དབང་པོ་ཉམས་དང་གཟི་མདངས་སྟོབས། །ཁུ་ཆུ་བཤང་གཅི་འགགས་པ་དང་། །དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་ནད་རྣམས་དང་། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟས་གཡེང་། །རྐང་ལག་ཆག་གྲུགས་གྱུར་པ་ལ། །སླར་ནི་བདེ་བར་འཚོ་བྱེད་ཅིང་། །རོ་ཙ་བྱེད་པའི་མཆོག་ ཡིན་ནོ།
蜂蜜、巖鹽、甘草和 生薑、獨活、胡椒 野胡蘿蔔和酸棗糖 研磨后混合 溫和塗抹服用 能增長肉、體溫、身體力量 以及精液 能治療垢病、昏迷、尿軟 痔瘡、腫瘤和大小便閉塞 難忍的熱病和火病 嘔吐、腹脹、腹痛和腹瀉 水腫、腰痛、大腿和髖部疼痛 頸部僵硬、耳病、頭部疾病 月經病和精神錯亂 胸痛、咳嗽、結石 以及小便淋濁等疾病 對感官衰退和萎靡 有益於眼睛並促進生育 是醫王的精華 小鹿和小頭動物 十種根煮水 榆樹果實、生薑和 巖鹽、藥膏和油脂 下部治療是祛除風的最佳方法 能極大地增強性功能 孔雀的翅膀、膽汁 腸子、腳和嘴糞 鴿子肉 以及小五根各 一兩 用水和牛奶煮 留下牛奶加入蜂蜜和酥油 同樣加入畢達利 甘草、生薑、胡椒 波斯匿王的藥膏混合 加入少許巖鹽 此溫和藥膏能增強力量和性功能 上述燒灼等 也要分別按此法進行 用爪尋找食物的所有動物 用力氣和嘴尋找食物的 以及水中生活的動物也是如此 魚要避免牛奶 水獺、黃鼠狼、貓 柔軟的老鼠等肉 各十兩和五根 在牛奶中煮 在那牛奶中加入波斯匿王 胡椒和兩種鹽 糖、芝麻油、蜂蜜和酥油 服用此溫和藥膏是最佳的精華 能治療因勞累而引起的咳嗽、肺病 感官衰退、光澤和力量減退 精液、大小便閉塞 垢病導致的跛行等病 馬、象、車輛造成的損傷 手腳骨折和扭傷 能使其恢復健康 是增強性功能的最佳方法
།ཁ་སྲལ་བུ་རམ་ཤིང་ཕྲན་ལས། །གཡོས་སུ་བྱས་པའི་འོ་ཐུག་བླུད། །སྣུམ་ཞིང་བསྡམས་པ་མི་དགོས་པའི། །གྲུབ་པའི་སྨན་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ནད་འཇོམས་སྲུང་དང་བཅས་པ་ཡི། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་བཤད་བྱ་སྟེ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་བ་ལ་དང་། །ར་སྣ་ཨ་ཤྭ་ གནྡྷ་དང་།།བ་སྤྲུ་བ་དང་ཨེ་རཎ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། །བ་ཤ་ཀ་དང་བུ་ཏི་ཀ་།ས་ཧ་ར་ཛ་ཉེ་ཤིང་བ། །ཀ་ཀ་ན་སེ་སྲང་རེ་དང་། །ནས་དང་མ་ཤ་ཟར་མ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་རྒྱ་སྲན་ཁྱོར་རེའི་ཚད། །ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་བསྐོལ། །དེ་ལས་ བྲེ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལུས།།འཚོ་བྱེད་སྡེ་ནི་སྲང་རེ་བཅུག་།ཏིལ་མར་བྲེ་ནི་བཞི་དང་བསྐོལ། །འདི་ནི་འཇམ་རྩིར་བཏང་གྱུར་ན། །རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་བཞིན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་།འཚོ་བྱེད་སྡེ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ། །ཤུ་ཏི་ནས་དང་བིལ་བ་སྐྱུར། ། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་རླུང་ནད་སེལ། །རྒྱམ་ཚ་མདོག་དམར་གྱུར་གྱི་བར། །མེར་བསྲེགས་མར་གསུར་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཛི་བན་ཏི་དང་པོ་སོན་ཆ། །མེ་ད་རྣམ་གཉིས་སྲ་བ་ནི། །ཤིང་མངར་བ་ལ་ཤུ་ཏི་དང་། །ཟངས་རྩི་བ་དང་པི་པི་ལིང་། །ཀ་ཀ་ནི་ས་ཉེ་ཤིང་བ། ། ཁ་སྲལ་ཀྵི་ར་ཀ་ཀ་རི། །ཟུར་པ་ཀརྐ་ཏ་སྲིང་གི་།ཤུ་དག་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཏིལ་མར་མར་དང་འོ་མ་ནི། །བཞི་འགྱུར་གྱི་ནི་ནང་དུ་བསྐོལ། །འཇམ་རྩི་ཉམས་བརྟས་རླུང་ནད་འཇོམས། །སྟོབས་དང་ཁུ་བ་མེ་དྲོད་འཕེལ། །ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་ནད་སེལ་བྱེད། །བུ་སྐྱེད པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན།།རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་པོ་སོན་ཆ། །ཤུ་ཏི་ལྕང་མ་ཤུ་དག་དང་། །བ་ལེ་ཀ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཀད་ཕ་ལ། །ཐང་ཤིང་དོང་གྲ་མ་ནུ་དང་། །མེ་ད་དཔྱི་མོ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཟུར་པ་བོང་དབྱི་དང་ག་།ཤ་མ་དུར་བྱིད་ཧ་རེ་ཎུ། །སྟི་ར་བིལ་བ་ནི་ལི་ནི། ། ཏི་མུ་ས་དང་པི་པི་ལིང་། །དན་ད་ར་སྣ་ཆ་མཉམ་པ། །ེ་རཎྜ་ཡི་མར་རམ་ནི། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་ཡིས། །བད་ཀན་ནད་འཇོམས་རྒྱུ་རླུགས་དང་། །རྟུག་སྐམ་སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །མཆེར་པའི་ནད་དང་གཅིན་སྙི་དང་། །རླུང་འཁྱིལ་བ་དང་ལྟོ་སྦོས་དང་། ། རྡེ་ཆགས་ནད་ནི་མྱུར་དུ་སེལ། །ཡང་ན་བིལ་བ་ལ་སོགས་པའི། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །ཡང་ན་བད་ཀན་སེལ་སྨན་སྦྱར། །ཏིལ་མར་དང་བཏང་བད་ཀན་འཇོམས། །ཡང་ན་པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་འགྱུར། །སྐྱུར་བསྐོལ་འཇམ་རྩིས་བད་ཀན་སེལ། །འཇམ་རྩི་འཇམ་པས རྨོངས་གྱུར་ལ།།རྣོན་པོ་ཉེ་བར་སྦྱང་བར་བྱ། །རྣོ་བས་གནོད་ལ་སྣུམ་པ་དང་། །མངར་ཞིང་བསིལ་བ་འཇམ་པ་གཏང་། །རྣོན་པོ་བ་གཅིན་པི་ལུ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ལན་ཚྭ་དང་། །ཐལ་སྨན་དང་ནི་ཉུངས་ཀར་རྣམས། །དུས་ལ་བབ་པར་གཏང་བར་བྱ། །འོ་མ་མར་ སྩོགས་འཇམ་པོ་ཡིས།།ཉམས་སྟོབས་དུས་དང་ནད་གཞི་རང་བཞིན་དག་།རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་འཇམ་རྩི་གཏང་བྱ་བ། །རང་རང་གི་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱིས། །རང་རང་གི་ནི་ནང་རྣམས་བསལ་བར་བྱ། །ཚ་བས་ཉམ་ཐག་ལ་བསིལ་བ། །བསིལ་བས་ཉེན་ལ་དྲོ་འཇམ་སྦྱར། ། དེ་དང་འཚམ་པའི་སྨན་ལྡན་པར། །འཇམ་རྩི་བརྟགས་ཏེ་གཏང་བར་བྱ། །སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ནད་རྣམས་ལ། །རྟས་བྱེད་འཇམ་རྩི་མི་གཏང་ཞིང་། །མི་གང་མཛེ་གཅིན་ནད་ཀྱིས་ཉེན། །ཚིལ་རྒྱས་ནད་ལ་གཏང་མི་བྱ། །ཉམ་ཆུང་གློ་འགྲམས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་། །ལུས་སྐེམ རིད་དང་སྦྱངས་པའི་ལུས་ཅན་དང་།།གང་ཡང་དྲི་མས་ཚེ་འདི་གཟུང་འགྱུར་ལ། །སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་མས་གཏོང་གཏང་མི་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། །ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།
從甘蔗莖中,熬煮成乳汁飲用。不需要油膩和約束的成藥要調配。爲了消除疾病並具有防護作用的油性軟膏現在要講述:十種根即:巴拉根、阿說甘地、牛毛草、蓖麻、獨活、伽布拉根、婆沙迦、布提迦、薩哈拉加、尼興巴、迦迦那色各一兩,大麥、豆類、胡麻、棗、豌豆各一勺。用六十四升水煮,剩餘十六升。加入一兩阿育吠陀藥,與四升芝麻油同煮。若用此軟膏涂敷,能祛除一切風病。 同樣,陸生動物肉與阿育吠陀藥同煮。胡椒、大麥、木榴酸與芝麻油同煮可除風病。巖鹽燒至變紅色,與酥油同用可除風病。 吉萬提、波索那恰、兩種蜜、堅硬的甘草、巴拉、胡椒、銅草、胡椒長、迦迦尼薩、尼興巴、甘蔗、克希拉迦迦利、祖巴、卡爾卡塔斯林吉、白芷磨成糊狀,與芝麻油、酥油、牛奶(后三者量為四倍)同煮。此軟膏能增強體力、祛除風病、增進力量、精液和消化之火,能治療血液和精液疾病,還能助生子。 巖鹽、獨活、波索那恰、胡椒、柳樹、白芷、巴列迦、甘草、伽布拉根、迦德帕拉、檀香、冬瓜、瑪努、蜜、臀部、赤土、祖巴、驢蹄、生薑、沙瑪、杜爾比德、哈列努、斯提拉、木榴、尼利尼、提木薩、胡椒長、丹達、阿說甘地等量,用蓖麻油或芝麻油煮成軟膏。能祛除痰病、嘔吐、便秘、腫瘤、痔瘡、脾病、尿頻、風脹、腹脹、結石等病癥。 或者用木榴等五種根與芝麻油同煮。或者配製祛痰藥與芝麻油同服可除痰病。或者用八倍波索那恰與酸性物同煮成軟膏可除痰病。 軟膏性溫和則使人昏迷,應當用猛烈的藥物凈化。若猛烈藥物有害,則應使用油性、甘味、清涼、溫和的藥物。猛烈的藥物如牛尿、畢露、赤土、鹽類、灰藥、芥子,應適時使用。 用牛奶、酥油等溫和藥物,根據體力、時節、病因、自性等分別使用軟膏。用各自的藥物類別治療各自的內在疾病。被熱所困者用涼藥,被寒所困者用溫和藥。配製與之相應的藥物軟膏后謹慎使用。 對於需要凈化的疾病,不可使用滋補軟膏。對於麻風病、尿病、肥胖病者不可使用。體弱、咳嗽、昏厥、消瘦、經過凈化治療的人,以及任何被不凈物所染者,都不可使用凈化灌腸。 此為《醫論》精要之第四章:成就儀軌品。
། །།དེ་ནས་སྨན་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་གས་ནད་ ཕྱིན་ཏེ་སོས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།
接下來將要講述通過醫女施藥的儀軌治癒疾病的品。
།སྣུམ་ཆོས་དུགས་ནི་མ་བྱས་དང་། །ལྟོ་ལྕི་བ་ལ་སྨན་གྲང་སྣུམ། །ཚ་ཉུང་སྨན་ཚད་ཆུང་བའམ། །སྨན་ནི་སྐ་བ་བཏང་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་ནད་ནི་བསླངས་གྱུར་དང་། །སྟོབས་ཆུང་བ་ཡི་ནད་མ་ཕྱིན། །སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་སྐྱེད་ འགྱུར་ཞིང་།།འཕྱེན་དང་ཕྱི་ས་གཅིན་སྲི་དང་། །ལྟེ་བ་ཆུ་སོ་ན་ཞིང་ཚ། །དང་གར་ཆགས་ཤིང་གཞང་སྐྲངས་དང་། །གཡན་པའི་ཐོར་བུ་མདོག་མི་སྡུག་།མི་དགའ་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་འགྱུར། །ཚད་འཁྲུའི་ཉེས་པ་བར་མ་ལ། །སྔར་བཤད་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གཉིས། །དེ་ ལས་གཅིག་ནི་དྲོ་བ་ཡི།།བཏུང་བ་བླུགས་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་རེང་བུའི་དུགས། །དུས་ཤེས་པ་ཡིས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །བིལ་བའི་རྩ་བ་དུར་བྱིད་དང་། །ཐང་ཤིང་ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་། །རྒྱ་སྲན་ཆང་དང་བ་གཅིན་བཅས། །མས་གཏོང་འགགས་པ་ སེལ་བར་བྱེད།།ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་ལུས་རྩུབ་དང་། །ལྟོ་སྲ་ནུས་པ་ཆུང་བཏང་ན། །མས་གཏོང་ནད་གཞི་བསླངས་ནས་ནི། །རླུང་གི་ལམ་ནི་འགག་པར་བྱེད། །རླུང་ནི་ལམ་ལོག་ཞུགས་པ་དེས། །ལྟོ་སྦོས་ནད་རྣམས་གཟིར་བར་བྱེད། །གཞང་ དང་ལྟོ་བ་ཚ་བ་དང་།།རླིག་པ་ཆུ་སོ་ན་བྱེད་ཅིང་། །སྙིང་གར་འགགས་པས་གཟེར་བ་དང་། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགྲོ་བར་བྱེད། །དེ་ལ་ལུས་བསྐུ་དུགས་བྱས་པའི། །ལུས་ལ་རེང་བུ་གཞུག་པར་བྱ། །བིལ་བ་སྩོགས་སམ་བི་ལུ་དང་། །ཉུངས་ཀར་བ་གཅིན་བཅས་མས་ག་ ཏོང་།།ཙི་ཏྲ་ཐང་ཤིང་ཏིལ་མར་ནི། །བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ། །ཤུགས་ནི་བཀག་པར་གྱུར་པའམ། །བཙིར་དྲགས་པར་ནི་བྱས་པའམ། །ལན་ཚྭ་སྣུམ་ཤས་ཆུང་ལ་ཚ། །སྨན་ཆུང་བ་ཡིས་མས་གཏོང་བ། །འཇམ་པས་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་འཕུལ། ། ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ཡིས་བརྒྱལ་དང་སྙིང་ནད་དང་། །སྐོམ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །བརྒྱལ་བའི་ནད་ནི་མཐོང་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་གདོད་ལ་ཆུ་གྲང་གཏོར། །ངལ་བསོས་བར་དུ་གཡབ་པ་དང་། །དབུགས་རྔུབ་འབྱུང་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་།ཁ་སྦུབས བཞག་སྟེ་རྒྱབ་རྩིབ་ལོགས།།ལྟོ་བ་ལག་པ་དྲོན་པོས་མཉེ། །སྐྲ་ནས་བཏེག་སྟེ་སྤྲུགས་པ་དང་། །སྦྲུལ་དང་མཆེ་བ་ཅན་འཇིགས་བསྟན། །མཚོན་དང་ཐོག་བབ་རྒྱལ་པོའི་མིས། །སྐྲག་བཅས་མས་གཏོང་ཐུར་དུ་འབྱུང་། །ལག་པ་གོས་ཀྱིས་མགུལ་པར་བསྡམ། ། ཅི་ནས་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བྱ། །སྲོག་དང་གྱེན་རྒྱུ་རླུང་བཀག་པས། །ཐུར་སེལ་ཤིན་ཏུ་བདེར་རྒྱུ་བ། །གྲུབ་པ་ཡིས་ནི་མས་གཏོང་བ། །མྱུར་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རུ་རྟ་གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ཡི། །ལྡེ་གུ་སྐྱུར་རྩབས་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །དྲོ་དང་རྣོ་དང་འཁྲུ་བ་ཡིས། །མས གཏོང་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བར་བྱེད།།དུར་བྱིད་ཨ་རུ་ར་བ་གཅིན། །སྦྱར་བླུད་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཞུ་བའི་གནས་འདུག་དུགས་བྱས་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་རྒྱ་ཤུག་ནས། །རྒྱ་སྲན་པ་གཅིན་བསྐོལ་བ་ཡི། །མས་གཏོང་དྲག་པོ་སྦྱར་བར་བྱ། །སླེ་ཏྲེས་ སྨྱུག་མའི་ལོ་མ་དང་།།པུ་ཏི་ཀ་རཉྫའི་ཤུན་པ། །འོ་མ་ཟུར་པ་ཐང་ཤིང་དང་། །པུཏི་ཀ་ནི་བ་གཅིན་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་བུ་རམ་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །བཀྲུ་སྨན་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་གཏང་། །མས་གཏོང་བྲང་ན་གནས་པ་ལ། །བིལ་བ་ལ་སོགས་ལྔ་བསྐོལ་གཏང་། །མགོར་ གནས་སྣར་བླུགས་དུད་པ་རྔུབ།།ཉུངས་ཀར་ལྡེ་གུས་མགོ་བོ་བསྐུ། །མས་གཏོང་དྲོད་ཆེས་རྣོ་སྐྱུར་དྲགས། །སྐ་ཆེས་དུགས་ནི་དྲགས་པ་དང་། །ནད་གཞི་ཆུང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏོང་བ་ཡི། །སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ཉེས་འགྱུར་བས། །ལྟོ་བའི་ནད་ནི་སྐྱེད་ པར་བྱེད།།དེ་ལ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་སྦྱར་བས། །གསོ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །མས་གཏོང་ཐལ་སྨན་སྐྱུར་རྣོ་དྲོ། །ལན་ཚྭ་ཅན་ནམ་མཁྲིས་ཅན་ལ། །
未進行油療和燻蒸,對於腹部沉重者使用寒涼油性藥物, 熱性較少、藥量較小或者,使用乾燥的藥物時, 由此會引發疾病,以及體力微弱的病未癒。 會產生不當的配伍,並且會引起嘔吐、大便、小便閉塞, 肚臍和牙齦疼痛發熱,食慾不振、肛門腫脹, 瘙癢性丘疹色澤不美,不悅、消化力減弱。 對於中等程度的熱性腹瀉, 如前所述的兩種藥汁, 其中一種溫熱的, 灌服是值得稱讚的。 用波森茶製成的藥丸燻蒸, 懂得時機者施以導瀉藥。 木蘋果根、土茯苓、 檀香、大麥、杜松子、 豌豆、酒和牛尿一起, 灌肛可以消除阻塞。 病根嚴重、身體粗糙、 腹部僵硬、體力微弱時使用, 灌肛會激發病根, 導致風道阻塞。 風入歧途, 會引起腹脹等病痛折磨。 肛門和腹部發熱, 睪丸和牙齦疼痛, 心口阻塞引起疼痛, 並在體內四處遊走。 對此應塗油燻蒸, 身上應放置藥丸。 木蘋果等或者畢露與 芥子、牛尿一起灌肛。 吉達、檀香、芝麻油 煎煮成溫和灌劑施用。 若用力憋住, 或過度擠壓, 或鹽分油性不足而熱, 用量少的灌肛藥, 柔和的風會向上推, 從口鼻中流出。 由此會引起昏厥、心病、 口渴和發熱等。 若見昏厥病, 首先潑冷水, 休息時扇風, 讓其進行呼吸。 俯臥放置,背部肋側, 腹部用溫手按摩。 抓住頭髮搖晃, 示以蛇和獠牙動物恐嚇。 以兵器、雷電、王臣, 恐嚇使灌肛藥向下流出。 用布包手綁住頸部, 儘量避免死亡。 阻塞生命和上行風, 使下行風順暢執行。 成功的灌肛, 能迅速導出。 茜草、訶子、肉豆蔻 調製成膏與酸汁混合服用。 溫熱、銳利、瀉下 使灌肛藥如法排出。 土茯苓、訶子、牛尿 調配服用能如法排出。 在消化處燻蒸后, 十根藥、杜松子、大麥、 豌豆、牛尿煎煮 配製強力灌肛劑。 獨活、竹葉和 補提迦、染料木樹皮, 牛奶、酸味、檀香和 補提迦與牛尿煎煮。 芝麻油、糖蜜、鹽配合 導瀉藥膏一起使用。 對於停留在胸部的灌肛藥, 用木蘋果等五味煎煮施用。 若停留在頭部則滴鼻、吸菸, 用芥子膏塗抹頭部。 灌肛過熱、過於銳利酸性、 過於乾燥、燻蒸過度, 病根輕微而腹部柔軟, 反覆施用的 過度配伍會產生過失, 會引起腹部疾病。 對此用強力導瀉藥配製, 應當與治療相當。 灌肛藥堿性、酸性、銳利、溫熱, 對有鹽分或膽病者,
མས་གཏོང་ཐལ་སྨན་སྐྱུར་རྣོ་དྲོ། །ལན་ཚྭ་ཅན་ནམ་མཁྲིས་ཅན་ལ། །གཞང་ཚ་འབྲུད་ཅིང་གནོད་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཁྲག་ནི་བཙོས་པ་ལྟ་བུར་འབྱུང་། །མཁྲིས་ པའང་མདོག་མང་འབྱུང་བར་བྱེད།།ལན་མང་ཤུགས་དྲག་འབྱུང་བ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུ་བ་སེལ། །གསོ་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཚ་བ་སོགས་ལ་དུར་བྱིད་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་རྒུན་ཆུར་སྦྱར་བ་བླུད། །དེ་ཡིས་བཤང་རླུང་ མཁྲིས་པ་ནི།།བསལ་ནས་ཚ་བ་ལ་སོགས་འཇོམས། །དག་གྱུར་ནས་ཐུག་གྲང་མོ་ནི། །ཁར་དང་ནི་བཅས་པ་བླུད། །འཁྲུ་བ་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །བཤང་བ་ཟད་ལ་ཁ་ཟས་ནི། །མ་ཤའི་ཁུ་བ་ཟན་དྲོན་སྦྱིན། །ཞོ་དང་ཆང་ནི་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ མས་གཏོང་ཉེས།།བཤད་ནས་སྣུམ་གྱི་མས་གཏོང་བཤད། །རླུང་ཅན་གྲང་ཞིང་ཆུང་བ་དང་། །མཁྲིས་པ་རབ་ཚ་བད་ཀན་འཇམ། །འགྲངས་ཆེས་པ་ལ་ལྕི་བ་དང་། །བཤང་བ་སྩོགས་ལ་སྟོབས་ཆུང་གཏང་། །དེ་ནི་སྣུམ་རླུང་འདྲེས་གྱུར་ཞིང་། །ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་འབྱུང་མི་ འགྱུར།།རེངས་དང་བརླ་ན་སྦོས་པ་དང་། །རིམས་དང་གཟེར་དང་ཡན་ལག་ན། །རྩིབ་ལོགས་ན་དང་འདར་བ་ནི། །སྣུམ་རླུང་འདྲེས་ལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ། །དེ་སྣུམ་ལན་ཚྭ་དྲོ་དང་སྐྱུར། །ར་སྣ་བི་ད་དྲོ་ཡི་མར། །རང་སྐྱུར་ཆང་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་། །རྒྱ་སྲན་ནས་དང་བསྐོལ་ བའམ།།རྩ་བ་ལྔ་པ་བ་གཅིན་བཅས། །མས་གཏོང་དྲག་པོས་ལེགས་བསལ་བྱ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཏིལ་མར་དང་། །དགོངས་ཀར་ཟན་ཟོས་འཇམ་རྩི་གཏང་། །སྐོམ་དང་ལུས་ཚ་རྨོངས་བག་དམར། །མདོག་ཉམས་རིམས་འདེབས་མུན་པར་མཐོང་། ། མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཁ་མངར་མས་གཏོང་བྱས་ཏེ་སྦྱངས། །ལུས་སྙོམ་སྒྱིད་ཞན་རིམས་དྲག་འདེབས། །ཆམ་པ་ལུས་ལྕི་ཡི་ག་འཆུས། །བརྒྱལ་བཅས་ན་བས་བད་ཀན་དང་། །འཇམ་རྩི་སྣུམ་ནི་འདྲེས་ཤེས་བྱ། །དེ་ལ་བསྐ་དང་ཁ་དང་ཚ། །ཆང་དང བ་གཅིན་ལ་བསྐོལ་བ།།པོ་སོན་ཆ་དང་ཏིལ་མར་དང་། །སྐྱུར་བཅས་མས་གཏོང་བ་ཡིས་བསལ། །སློན་དང་བརྒྱལ་དང་ཡི་ག་འཆུས། །སྙོམ་གཟེར་གཉིད་ཆེ་ཡན་ལག་ན། །མ་ཞུའི་མཚན་མར་ལུས་ཚར་བཅས། །དེ་ནི་འགྲངས་ཆེས་འདྲེས་ཤེས་བྱ། །དེ་ལ་ཚ་དང་ལན་ ཚྭའི་ཕྱེ།།བསྐོལ་བའི་སྨིན་བྱེད་སྨན་དང་ནི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བ་དང་། །མ་ཞུ་ལ་ཕན་ཐམས་ཅད་ཕན། །གཅིན་རྟུག་འཕྱེན་ནི་འགགས་པས་ཉེན། །ལུས་ལྕི་ལྟོ་སྦོས་སྙིང་ག་ན། །སྣུམ་དང་བཤང་འདྲེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ལ་སྣུམ་དུགས་རིང་བུར་ བཅས།།དུར་བྱིད་བིལ་བ་སོགས་བསྐོལ་ལ། །མས་གཏོང་དྲག་དང་འཇམ་རྩི་གཏང་། །རྟུག་པ་འགགས་པ་སེལ་བས་ཀྱང་། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བསལ། །རྟོག་པའམ་གཞང་ནི་སྐྲང་པའམ། །ཐུག་པ་ལེགས་པར་འཐུངས་པ་ཡིས། །རྐུབ་ཏུ་སྣུམ་ ནི་བཏང་གྱུར་པ།།སྡོད་པ་མེད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུ། །དེ་ནས་རོ་སྟོད་མགྲིན་པ་དང་། །སྟོད་ཀྱི་བུ་ག་དག་ཏུའང་འབྱུང་། །དེ་ལ་དུར་བྱིད་རྒྱ་ཤུག་ནས། །རྒྱ་སྲན་བ་གཅིན་བསྐོལ་བ་དང་། །དེ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ནི། །མས་གཏོང་འཇམ་རྩིར་བཅས་པ་གཏང་། །ལྐོག་ མར་བྱང་བ་དགག་པར་བྱ།།ལྐོག་མ་བསྡམས་ཤིང་སྐྱུག་སྨན་དང་། །སློན་བྲོ་སེལ་བའི་གསོ་བས་ཀྱང་། །བཟློག་པ་དག་ནི་དེ་ལ་བྱ། །སྣུམ་ཚོས་མ་གྱུར་མི་གཏང་སྟེ། །དེས་ནི་གཞང་ཁར་ཆགས་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ལས་ནད་བཅས་རྨོངས་བག་དང་། །གཡའ་དང་སྐྲང་ པ་སྐྱེད་པར་བྱེད།།དེ་ལ་མས་གཏོང་རྣོན་པོ་དང་། །རྐའི་ལོར་བསྐོལ་ཏིལ་མར་གཏང་། །དབུགས་མ་ཕྱུང་བར་བཅིང་པའམ། །མ་ལུས་པར་ནི་བཏང་བ་ཡིས། །རླུང་ཞུགས་ནས་ནི་འཁྲུག་བྱེད་ཅིང་། །
下行灌腸藥性酸辛熱,對於有咸性或膽病者,會引起肛門發熱、疼痛,並會造成漏泄。血液呈煮沸狀流出,膽汁也會呈現多種顏色。多次劇烈排出,並會一再昏厥。對此應治療血膽瀉痢,此療法最為稱讚。對於發熱等癥,應服用杜蒲子調和葡萄汁的糊劑。這能清除大便、風、膽,從而消除發熱等癥。痊癒后,應服用含有卡爾達調味的冷粥。 對於瀉痢嚴重導致大便耗竭者,應給予肉湯和溫粥。應飲用酸奶和酒。如此說明了下行灌腸的過失后,現在講解油性灌腸。對風病者應用小劑量寒性藥,對膽病者用大熱性藥,對痰病者用溫和藥。對於飲食過量者用重藥,對大便等癥用輕劑量。 若油與風混合,因受壓制而不能排出。僵硬、大腿腫脹、發熱、疼痛、肢體痛、肋痛和顫抖,這些是油風混合的癥狀。對此應用含鹽、熱性和酸性的油,以及拉斯納、比達熱性酥油、自然發酵的酒、棗子、豌豆、大麥煎煮,或五根藥加牛尿進行強力灌腸治療。 用這些藥物的芝麻油,在晚飯後進行溫和灌腸。口渴、身熱、昏迷、面紅、膚色改變、發熱、視物昏暗,這是與膽混合的癥狀。應用甜味灌腸藥物清除。身體不適、疲倦、高燒、感冒、身重、食慾不振、昏厥伴隨疼痛,這是痰與溫和油混合的表現。 對此應用澀、苦、熱性藥,以及用酒和牛尿煎煮的藥物,波松茶和芝麻油,加酸性藥進行灌腸治療。昏沉、暈厥、食慾不振、疲勞疼痛、嗜睡、肢體疼痛,伴有消化不良癥狀和身體發熱,這是食積混合的表現。對此應用熱性和鹽粉煎煮的助消化藥,以及溫和瀉藥,所有對消化不良有效的治療都有幫助。 小便大便排出受阻,身體沉重、腹脹、心痛,這是油與糞便混合的癥狀。對此應進行油擦和熱敷,用杜蒲子、畢勒瓦等煎煮,進行強力和溫和灌腸。也應按照規矩妥善治療大便阻塞。 由於思慮過度或肛門腫脹,或因喝了太多湯,將油灌入肛門,不能停留而迅速流出。然後從上身、喉嚨和上部孔道流出。對此應用杜蒲子、棗子、大麥、豌豆、牛尿煎煮,以及用這些煎煮的芝麻油進行溫和灌腸。 應阻止其上行至喉嚨,應封閉喉嚨,並用催吐藥,以及治療昏沉嘔吐的方法來對治。不應使用未熟化的油,因為它會粘附在肛門,由此會引起疾病、昏迷、瘙癢和腫脹。對此應進行強力灌腸,並用卡爾達煎煮的芝麻油灌腸。若在未呼氣時約束,或未完全排出,風入體內會引起攪動。
རླུང་ཞུགས་ནས་ནི་འཁྲུག་བྱེད་ཅིང་། །གཟེར་དང་ན་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ལ་གཞང་ཁ་བསྐུ་དུགས་བྱ། ། རླུང་འཇོམས་པ་ཡི་ཁ་ཟས་གཏང་། །མྱུར་དུ་བཅུག་ཅིང་ཕྱུང་བའམ། །གློ་བུར་དུ་ནི་བཏེག་པ་ཡིས། །རྐེད་པ་གཞང་དང་བརླ་བྱིན་པ། །ཆུ་སོ་རེངས་ཤིང་ན་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་རླུང་འཇོམས་ཁ་ཟས་དང་། །དུགས་བསྐུ་འཇམ་རྩིར་བཅས་པ་ཕན། །བཙིར་བའི་ཚེ་ན་བར་དུ གྲོལ།།རླུང་གིས་གཞང་ལ་གནོད་གྱུར་ནས། །བྲང་དང་མགོ་བོ་གཟེར་ཞིང་ན། །བརླ་ཡི་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ལ་བིལ་བ་ལ་སོགས་དང་། །པོ་སོན་ཆ་དང་དུར་བྱིད་སོགས། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་གཏང་། །བཙིར་དྲགས་པ་ཡིས་ཁོང་པར་ནི། །མི་འདུག་ལྐོག་མ་ འབྱུང་བར་འགྱུར།།དེ་ལ་མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་དང་། །མགུལ་པ་བསྡམ་སོགས་ལས་རྣམས་བྱ། །བཀྲུ་སྨན་སོགས་པས་དག་བྱས་ནས། །ལུས་དང་ཉམས་སྟོབས་མེ་དྲོད་ཆུང་། །སྒོ་ང་གཞོན་ནུའམ་ཏིལ་མར་ནི། །སྣོད་ནི་གང་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །གནོད་པར་གྱུར་པ་ ཐམས་ཅད་ལས།།སྨན་པས་འབད་དེ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཁ་ཟས་མངར་དང་ཡིད་འོང་སྦྱིན། །དེ་འོག་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭར་བཅས། །དེ་ནས་མངར་དང་ཁ་བ་སྦྱིན། །དེ་འོག་བསྐ་དང་ཚ་བ་སྦྱིན། །རོ་ནི་སྣུམ་དང་རྩུབ་པ་དང་། །ཕན་ཚུན་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བཞིན། །རིམ་པ་ཉེ་བར་ སྦྱར་བ་ཡི།།རིམ་པ་དེ་ནི་རྣལ་དུ་དབབ། །ཀུན་བཟོད་ཉམས་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། །རྣལ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ། །ས་ཕྱོགས་ སྐམ་ཞིང་ཆ་མཉམ་པའི།།གཞི་མཉམ་གཙང་ཞིང་ས་གཞི་བཟང་། །དུར་ཁྲོད་ཤིང་ཆེན་ལྷ་གནས་དང་། །གཡང་ས་གྲོག་མ་ཅན་མ་གཏོགས། །འཇམ་ཞིང་ཆུ་ནི་གཡས་ན་འབབ། །འཇག་མ་དཱུར་བ་དང་ལྡན་པ། །ཐོང་ལྕགས་ཀྱིས་ནི་མ་སྣད་པ། །ལྗོན་ཤིང་གྲིབ་མས་མ་ ཕོག་པ།།ཁ་དོག་བཅུད་ལ་སོགས་དང་ལྡན། །སྨན་སྐྱེས་པ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །འབུས་མ་ཟོས་ཤིང་མེས་མ་ཚིག་།འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་མ་གྱུར། །ཉི་གྲིབ་ཆུ་ལ་སོགས་མ་ཉེན། །ཇི་བཞིན་དུས་སུ་བསྟེན་གྱུར་པ། །རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་དུ་ཟུག་། བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྟེན་པ་བཟང་། །དེ་ནས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། །དད་ལྡན་གཙང་སྦྲ་སྨྱུང་བ་བྱས། །སྨན་ནི་ལེགས་པར་གནས་པ་བཏུ། །འོ་མར་བཅས་པ་དུས་སུ་སྦྱར། །བུ་རམ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་བྱི་དང་ག་།འབྲུ་རྣམས་མ་གཏོགས་འོ་མ་མེད། ། ལོ་གཅིག་འདས་པར་མ་གྱུར་སྦྱར། །འོ་མ་བ་ནི་ཡར་མ་ཡི། །གཅིན་དང་ལྕི་བ་སྐོན་མེད་ཡིན། །ན་ཚོད་སྟོབས་ལྡན་ལུས་ཟུངས་དང་། །རྭ་འཛུགས་རྨིག་པ་ལ་སོགས་བཟང་། །ལན་ཚྭ་མ་གཏོགས་རོ་ལྔའོ། །སྨན་ཁུ་ཡི་ནི་སྐྱེ་གནས་ཡིན། །སྨན་ཁུ་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་དང་གྲངས། ། ཕན་དང་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །སྨན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་བརྟགས། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐུ་སྟོབས་ཆེ། །འཕྲལ་དུ་བཏུས་ཏེ་བརྡུངས་ནས་ནི། །ཚགས་ལ་བཙིར་ཏེ་བཙགས་པ་གང་། །དེ་ནི་ཁུ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལྡེ་གུ་གཤེར་གྱིས་སྦྲུས་བཏགས་པའོ།
風入后則生擾動,引起疼痛和病痛。對此應塗抹肛門,服用能降伏風的食物。 迅速進出或突然抬舉,會導致腰部、肛門和大腿小腿僵硬疼痛。對此服用降伏風的食物,以及熱敷塗抹柔軟藥膏有益。 在用力時會中斷。風對肛門造成損害后,胸部和頭部會疼痛,並引起大腿疾病。對此應服用木蘋果等藥物,以及波森茶和獨活等藥物與牛尿調配。 用力過度會導致腹部不適,喉嚨會出現問題。對此應進行下部灌洗、清洗藥物,以及約束喉嚨等措施。用清洗藥物等清潔后,身體、氣力和消化力減弱。 雞蛋、幼兒或芝麻油,如同容器裝滿一般,醫生應努力保護免受一切損害。 應給予甜味和可口的食物,之後給予酸味和鹹味,然後給予甜味和苦味,之後給予澀味和辛味。 油膩和粗糙的味道,如同相互對治一般,依次配合使用,使其恢復正常。 能忍受一切、氣力穩固,稱為恢復正常。 這是《醫方明鑑》中第五章治療方法成就品。 現在講解藥物方法。在乾燥平坦的地方,地基平整清潔良好。 除了墳場、大樹、神居處、懸崖和蟻穴之外,柔軟且右側有水流,有蘆葦和吉祥草,未被鐵器損壞,未被樹蔭遮蔽。 具有色澤、精華等特質,藥物生長處為殊勝。未被蟲蛀、未被火燒,未被自然災害等損害。 未受日曬陰影和水等影響,適時採用,根部粗大深入,在北方採集為佳。 然後行善修持,具信心清潔齋戒,採集儲存良好的藥物,適時與牛奶調配。 除了糖、酥油、蜂蜜、胡椒和畢達嘎果實外,無需牛奶,不超過一年期限調配。 母牛的牛奶、尿液和糞便無瑕疵。年齡強壯、身體組織好,角、蹄等良好。 除了鹽分外具有五味。是藥汁的來源。 藥汁、藥膏、煎煮和數量,以及利益等,藥物分為五種。如前所述力量強大。 立即採集后搗碎,用濾器擠壓過濾的,稱為藥汁。藥膏是用液體調和研磨的。
།དེ་བསྐོལ་བ་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིན། ། བསྒྲངས་པ་མཚན་མོ་གཞག་པ་ཡིན། །ཁཎྜ་འཕྲལ་དུ་སྦྱར་བཙགས་པ། །དེ་དག་གི་ནི་ཚད་བརྟག་པ། །ནད་སྩོགས་སྟོབས་ལས་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ། །ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་མིན་གྱི། །ནད་དང་ལྟོ་ཚད་ཉམས་དང་ནི། །དུས་དང་ཡུལ་ནི་རྣམ བརྟགས་ཏེ།།དེ་ལྟར་སྨན་ནི་གཏང་བར་བྱ། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྲང་བཞི་ནི། །འབྲིང་ཚད་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་དག་དང་བསྲེས། །དེ་ནི་ཆུ་སྲང་གསུམ་གྱི་ཚད། །བསྐོལ་བའི་སྨན་ནི་སྲང་གཅིག་བྱ། །བྲེ་ཕྱེད་ཆུ་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །བསྒྲངས་པ་སྲང་ གཅིག་སྲང་དྲུག་ནི།།དེ་ལས་གཞན་པས་སྲང་བཞི་ཡིན། །སྨན་མར་བསྐོལ་ཚད་མ་སྨོས་པར། །ལྡེ་གུ་སྣུམ་དང་གཤེར་རྫས་ནི། །བཞི་འགྱུར་དུ་ནི་སྐྱེད་དེ་སྦྱར། །ཤཽ་ན་ཀ་ཡིས་བཤད་པ་ནི། །སྣུམ་བསྐོལ་ཆུ་ནི་འབའ་ཞིག་དང་། །ཁུ་བ་བསྐོལ་པ་རིམ་བཞིན་དུ། ། ལྡེ་གུའི་ཆ་ནི་བཞི་དང་དྲུག་།བརྒྱད་ནི་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ། །ལྡེ་གུ་སོར་མོར་མ་འབྱར་དང་། །སྣུམ་ནི་མེར་བཅུག་སྒྲ་མེད་དང་། །གང་ཚེ་ཁ་དོག་སོགས་ཕུན་ཚོགས། །དེ་ཚེ་དེར་ནི་མྱུར་དུ་དབབ། །མར་ནི་ལྦུ་བ་དངས་མ་དང་། །ཏིལ་མར་ལྦུ་བ་བྱུང་བ་དང་། །ལྡེ་གུ་ནལ ནལ་པོར་འགྱུར་ཞིང་།།ཆུ་ནང་འབྱིང་ཞིང་གྱེས་མི་འགྱུར། །ཚོས་པའི་ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །འཇམ་ཚོས་འབྱར་བག་འབྱར་ལ་རྩུབ། །འཇམ་ཚོས་ཚིག་མ་ལྡེ་གུ་འདྲ། །འབྱར་བག་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཅུང་ཟད་ཚིག་ཅིང་མདོག་གནག་པར། །སྣང་འགྱུར་དེ་ནི་ཐ་ མ་ཡིན།།དེ་ལས་འདས་པར་དོན་མི་བྱེད། །མཚོས་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད། །འཇམ་ཚོས་སྣར་བཏང་རྩུབ་པས་བསྐུ། །བཏུང་དང་འཇམ་རྩི་འབྱར་བག་བྱ། །ཤ་ན་ཀར་ཤ་ལག་མཐིལ་དང་། །སྤར་གང་ཕུལ་བྲེ་ཨ་ད་ཀ་།དྲོ་ན་བ་ཧ་རིམ་བཞིན་དུ། །བཞི་འགྱུར་ཡིན་ པར་ཤེས་པར་བྱ།།རློན་པ་ཉིས་འགྱུར་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །གཤེར་པ་ཕུལ་གང་སྩོགས་དེ་བཞིན། །བཏགས་ཏེ་སྦྲུས་ནས་གཤེར་མེད་པའི། །སྣུམ་བསྐོལ་བ་ལ་ཆུ་གཞུག་བྱ། །གང་དུ་ཚད་ནི་མ་བཤད་པ། །དེར་ནི་ཆ་མཉམ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཤ་ན་གཉིས་ལ་བ་ད་ཀ་།དེ་ གཉིས་ཀར་ཤ་གོ་ལ་དང་།།བ་རུ་ར་དང་དྲང་འཁྲུ་མེད། ། ཀྵ་བི་ཙུ་སུ་པརྞ། །ལག་མཐིལ་ཁམ་ཚད་བྱི་ལའི་སྡེར། །ཏིན་དུ་ཀ་དང་ལག་པའི་ཚད། །སྒྲ་གཞན་དོན་ནི་གཅིག་པ་ཡིན། །ཤུ་ཏི་བརྒྱད་པ་པི་ཙུ་ཡིན། །སྲང་གཅིག་བིལ་བ་པྲ་ཀུན་ཛ། །སྦར་གང་ཨ་མྲ་བཞི་ པོ་ཡིན།།གཅིག་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །སྲང་གཉིས་ཁྱོར་གང་དེ་གཉིས་ལ། །སྙིམ་གང་དེ་གཉིས་མ་ནི་ཀ་། ད་ཀ་དང་སྣོད་ཀ་ནས། །དྲོ་ན་ཀུམ་པ་བུམ་ཆེན་ཡིན། །ཏུ་ལ་སྲང་ནི་བརྒྱ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉི་ཤུ་ལ་ཁུར་དུ་བཤད། །གངས་ཅན་འབིགས་བྱེད་རི་ཡིས་ནི། ། ས་གཞི་ཕལ་ཆེར་ཁྱབ་པ་ཡིན། །དེ་ལས་དང་པོར་བསིལ་ཞིང་ཕན། །འབིགས་བྱེད་སྨན་ནི་མེའི་རང་བཞིན། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། །ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི གནས་ཏེ་གནས་ལྔ་པ་ལུས་གསོ་བའི་ཡན་ལག་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་བྱིས་པ་གསོ་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།
煮沸的就是煮沸,過夜的就是放置一夜。糖漿要立即調配過濾,對這些要檢查劑量。根據病情等情況來調配,這也是仙人所說的。雖然沒有確定的劑量,但要觀察病情、胃的大小、體力以及時節和地域,如此來服用藥物。 藥汁四兩是中等劑量。糊劑兩錢調和,這是三兩水的劑量。煮藥一兩,半升水煮剩四分之一。過夜的一兩和六兩,其他的是四兩。 未說明藥油煮沸劑量的,糊劑、油和液體要增加四倍來調配。修那迦說:單獨用水煮油和煮藥汁,依次要用四份、六份和八份糊劑來調配。 糊劑不粘手指,油放入火中無聲響,當色澤等圓滿時,就要迅速取下。酥油澄清無泡沫,芝麻油出現泡沫,糊劑變得粘稠,放入水中漂浮不散。 熟度有三種:柔熟、粘性和粗糙。柔熟如糊劑,粘性如蜂蜜,稍微焦黑的是最差的。超過這些就無效,未熟則會損害火力。柔熟的用於鼻子,粗糙的用於塗抹,飲用和軟膏要用粘性的。 修那迦說手掌、一掌、普勒、阿達卡、德羅那、巴哈依次是四倍關係。濕的要用兩倍,液體一普勒等依此類推。研磨後過濾無水的,煮油時要加水。 凡是未說明劑量的,要等量調配。兩個修那等於一巴達卡,這兩個等於一卡爾沙,波盧拉和無瀉藥,克沙維楚蘇帕爾那。 手掌量相當於貓爪,廷度卡和手的量,其他名稱意思相同。八個修帝是一毗楚,一兩是比勒瓦帕拉貢札,一掌是四個阿姆拉,這些是同一物的異名。 兩兩等於一勺,這兩個等於一匙,這兩個等於一瑪尼卡。達卡和容器、卡納、德羅納、貢巴是大瓶。 一圖拉等於一百兩,二十圖拉稱為一擔。雪山和穿山(喜馬拉雅山)遍佈大地,其中首先是清涼有益的,穿山藥性屬火。 這是《醫論八支精華》中第六章完善儀軌品。 這是《醫論八支精華》中第五處養身支分完畢。 下面講解小兒治療儀軌品。
།དེ་ཡང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། བྱིས་པ་བཙས་མ་ཐག་ཕྲུ་མ། ། བསལ་ཏེ་རྒྱམ་ཚ་མར་བསྐུས་སྦྱང་། །དེ་འོག་བཙས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ། །བ་ལའི་ཏིལ་མར་བླུགས་པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྣ་བའི་དྲུང་དུ་ནི། །རྡོ་གཉིས་བརྡུངས་པར་སྤྱད་པར་བྱ། །དེ་ནས་དེ་ཡི་རྣ་བ་ནི། །གཡས་པར་སྔགས་འདི་བརྗོད་པར་བྱ། །ཡན་ལག་ཡན་ལག་ལས་བྱུང ཁྱོད།།སྙིང་ལས་མངོན་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །བདག་ཉིད་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད། །ལོ་བརྒྱར་ཡང་དག་འཚོ་འགྱུར་ཞིང་། །ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་ཅིང་སྟོན་བརྒྱ་འཚོ། །ཚེ་རིང་པོར་ནི་ཐོབ་གྱུར་ཅིག་།རྒྱུ་སྐར་ཕྱོགས་དང་མཚན་མོ་དང་། །ཉིན་མོས་ཁྱོད་ནི་བསྲུང་བར་ཤོག་།བདེ་བར་གྱུར་ན་ ལྟེ་བ་ནི།།སོར་བཞིའི་འོག་ཏུ་སྲད་བུས་བཅིང་། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བཅད་ནས་ནི། །ལྟེ་བ་ལ་ནི་བརྟོད་དེ་བཞག་།དེ་འོག་ལྟེ་བར་རུ་རྟ་ཡི། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་བསྐུ་བར་བྱ། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་བསྐོལ་ཆུའམ། །དྲི་ཞིམ་བཅུད་ལྡན་ཆུ་དག་ནི། །གསེར་རམ་དངུལ་ནི་བསྲེགས་པ་ ཡིས།།བསྲོས་པའི་དྲོ་འཇམ་ཆུ་ཡིས་བཀྲུ། །དེ་ནས་མཛུབ་མོ་གཡས་པ་ནི། །དཀྲིས་པས་རྐན་ནི་བཏེག་ནས་ཀྱང་། །མགོ་བོར་རས་བལ་སྣུམ་ཅན་གཡོགས། །བློ་དང་ཚེ་དང་སྟོབས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །ཤུ་དག་པྲ་མ་བི་ཤ་ལི། །ཤང་ཁ་པུཥྤའི་ལྡེ་གུ་ནི། །མར་དང་སྦྲང་ རྩིར་བཅས་པ་དག་།སྔགས་བཏབ་ཧ་རེ་ཎུ་ཙམ་སྦྱིན། །གསེར་དང་ཤུ་དག་མུ་མེན་དང་། །མ་ནུ་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ། །གསེར་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ། །སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །དེ་ནས་མངལ་ཆུ་རྒྱམ་ཚ་ནི། །མར་དང་བཅས་པ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཆོ་ག ཡིས།།བཙས་པའི་ཆོ་ག་བྱེད་དུ་གཞུག་།སྙིང་ལ་གནས་པའི་རྩ་རྣམས་ནི། །བཙས་ནས་ཁ་ནི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །ཉི་མ་གསུམ་མམ་བཞི་པ་ལ། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་ནུ་ཞོ་འབྱུང་། །དེ་བས་ཉིན་ཞག་དང་པོ་ལ། །དུས་གསུམ་དུ་ནི་སྦྲང་རྩི་མར། །བྱི་ཚེར་བ་དང་སྦྱར་བ་ལ། ། སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་བྱིས་པར་བྱིན། །གཉིས་པ་དང་ནི་གསུམ་པ་ལ། །ལཀྵྨི་དང་བསྐོལ་མར་བླུད་བྱ། །དེ་ནས་དང་པོའི་ནུ་ཞོ་ནི། །བཀག་པ་དེ་ལ་མར་སར་ནི། །ཞོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཚད་སྦྱིན་ཞིང་། །ནུ་ཞོ་དུས་གཉིས་བླུད་པར་བྱ། །མ་ཉིད་ཀྱི་ནི་ནུ་ཞོ་བླུད། །དེ་ཡིས་ལུས ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན།།དེ་མེད་མ་མ་ཤིན་ཏུ་བྱམས། །སྐྱོན་མེད་འཁྲིག་པ་སྤངས་པ་དང་། །རིགས་དང་རང་བཞིན་དེ་དང་མཉམ། །ནད་མེད་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ། །བུ་མ་ཤི་ཤིང་བརྐམ་ཆགས་མེད། །གཉིས་ཀྱི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་གཉིས་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ནི། །ཕན་ པས་འབད་དེ་གསོ་བར་བྱ།།མྱ་ངན་ཁྲོ་དང་སྨྱུང་བ་དང་། །ལུས་དུབ་ནུ་ཞོ་ཉམས་པའི་རྒྱུ། །བུ་རམ་ཆང་མ་གཏོགས་ཆང་དང་། །རླན་ཅན་ཤ་ཁུ་འོ་མ་དང་། །འོ་མ་ཅན་སྨན་མྱ་ངན་སྩོགས། །གོ་བཟློག་ནུ་ཞོའི་རྒྱུན་ཡིན་ནོ།
複次,具壽子等大仙人們如是說道: 嬰兒剛出生時,應除去胎衣,塗抹鹽和酥油清潔。 之後,為減輕出生之苦,應灌注瓦拉(一種草藥)芝麻油。 在其耳邊,應敲擊兩石。 然後在其右耳,應誦此咒: 你從肢節肢節而生,從心中顯現而出。 你名為我子,愿你活滿百年, 愿你壽命百年,歷經百秋, 愿你獲得長壽。 愿星宿、方位、夜晚、 白晝護佑於你。 安適時,臍帶應在 四指下用線繫住。 然後切斷臍帶, 將臍帶留置於肚臍處。 之後應以如達(一種草藥) 芝麻油塗抹臍部。 以乳汁樹煮沸之水, 或香味滋潤之水, 用金銀燒熱 調溫后沐浴。 然後以右手食指 包裹提起上顎, 頭部覆蓋油性棉布。 為增長智慧、壽命、體力, 以白芷、缽羅摩、毗沙梨、 商佉花製成的膏, 和酥油、蜂蜜調和, 加持咒語后給予芥子許。 金、白芷、木棉、 瑪努、訶子粉, 金和余甘子粉, 和蜂蜜、酥油調製后服用。 然後使其嘔出胎水和鹽 及酥油。 依眾生主儀軌 行生產儀軌。 心中諸脈 生后開通故, 三日或第四日 婦女乳汁方出。 是故第一日 三時以蜂蜜、酥油 和蒺藜調和, 加持咒語后給嬰兒。 第二日及第三日 應飲用吉祥草煮制之酥油。 然後初乳 應禁止,以新鮮酥油 給予約二兩, 乳汁一日兩次飲用。 飲用生母乳汁, 此能令身體增長。 若無生母,應選慈愛, 無過失、離淫慾, 種姓、性情相當, 無病、年齡適中, 子女未亡、無貪著, 二人之乳汁可飲。 此二人飲食起居 應以有益方式精勤調護。 憂愁、發怒、飢餓、 疲勞是乳汁衰減之因。 除糖酒外,其他酒類、 濕潤肉湯、牛奶、 含乳藥物、憂愁等, 會逆轉乳汁之流。
།མི་མཐུན་ཟས་ནི་ཟོས་པ་དང་། །ལྟོགས་ དང་སེམས་ནི་ཉམས་པ་དང་།།ལུས་ཟུངས་གནོད་བཅས་སྦྲུམ་མ་ཡི། །འོ་མ་བྱིས་པའི་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ནུ་ཞོ་མེད་ན་རའམ་བའི། །འོ་མ་བྲི་ཧ་ཏི་སོགས་རྩའམ། །སྟིར་གཉིས་བསྐོལ་ཁ་རར་བཅས། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་བླུད་པར་བྱ། །དྲུག་པའི་མཚན་མོ་ཁྱད་པར་དུ། ། བསྲུང་དང་གཏོར་མའི་བྱ་བ་བྱ། །དེ་ཡི་གཉེན་གྱིས་མེལ་ཚེ་བྱ། །ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱང་བྱ། །ཞག་བཅུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །རང་རིག་འཚམ་པའི་ཆོ་ག་ནི། །བྱེད་དུ་གཞུག་ཅིང་བཙས་མ་བསླང་། །ལུས་ལ་ལྡོང་རོས་བ་བླ་དང་། །གི་ཝཾ་ཙནྡན་ཨ་ཀར་བཏགས། ། རྒྱུ་སྐར་ལྷ་འམ་ཉེ་དུ་ལས། །དྲས་པའི་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཡི། །མིང་ནི་བྱིས་པ་ལ་གདགས་བྱ། །དེ་ནས་རང་བཞིན་དབྱེ་ལས་བཤད། །གཟུགས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་།མཁས་པས་བྱིས་པའི་མལ་སྟན་ནི། །བྱང་ངམ་ཤར་དུ་མགོ་བསྟན་ལ། །སྔས་དང་གོས་ནི གཙང་ཞིང་བཀྲུས།།འཇམ་ཞིང་གཉེར་མ་མེད་པ་ཡི། །གོས་ལ་གདོན་ནི་འཇོམས་བྱེད་པའི། །སྨན་གྱི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱ། །བྱ་རོག་བསད་པ་སྣུམ་གསུམ་དང་། །བཅས་པའི་དུད་པས་བདུག་པར་བསྔགས། །བསེ་རུ་ལ་སོགས་གསོན་པོ་ཡི། །རྭར་བཏགས་ ནོར་བུ་བཟང་པོ་སྤུ།།བྲམྷི་འཚོ་བྱེད་ཨིནྤྲི་སོགས། །སྨན་ནི་བཟང་པོ་གདགས་པར་བྱ། །མཆོག་ཏུ་རྟག་པར་ཤུ་ངག་ནི། །ལག་གཉིས་མགུལ་དང་སྤྱི་བོར་གདགས། །དེས་ནི་ཚེ་དང་ཡིད་གཞུངས་དྲན། །བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་གདོན་ལས་བསྲུང་། །ཟླ་ བ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་པ་ན།།ནད་མེད་ཉིན་ཞག་ཤིས་པ་ལ། །མ་མའི་པང་དུ་སྤྲོ་བསྲིངས་ལ། །དགུན་གྱི་དུས་སུ་རྣ་བ་དབུག་།ཁྱེའུའི་དང་པོ་གཡས་པ་དབུག་།བུ་མོའི་གཡོན་པ་དབུག་པར་བྱ། །སྨན་པས་ཁབ་ནི་གཡས་པས་གཟུང་། །གཡོན་པས་རྣ་ཤལ་བཟུང་ནས་ནི། ། རྣ་བའི་ཁྱོན་གྱི་དབུས་ལས་ནི། །མཁུར་ཚོས་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་དག་ཏུ། །པགས་པ་དག་ནི་ཕུག་ནས་སུ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྣང་བ་རུ། །མི་འགྱུར་བརྟན་པོར་བཟུང་ནས་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ནི་ཁུ་བས་བསྐུ། །དབུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི། །བུ་ག་དྲང་པོར་ཅིག་ཅར་དབུག། དེ་ནས་རྩ་ནི་གཡས་པའི་ཕྱིར། །སྟེང་འོག་ངོས་གཉིས་གཏང་མི་བྱ། །ནག་པོ་གནད་འདྲ་དམར་པོ་སྟེ། །རྩ་དེ་ཕུག་ན་དམར་ཞིང་ན། །སྐྲང་ཞིང་ཚ་ལ་སྲ་བ་དང་། །གཉེའུ་རེངས་གཞན་དབང་ཅན་ནད་སྐྱེད། །དེ་རྣམས་ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་དུ། །གསོ་བ་དག་ནི་མྱུར་དུ་བྱ། །གནད དུ་ཕུག་ན་ཁྲག་མེད་ཅིང་།།ནད་དང་དམར་སོགས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཁབ་རྗེས་སྐུད་པ་སྣུམ་ཅན་ནི། །རྗེས་སུ་གཞུག་པ་ཉིད་དུ་བྱས། །ཏིལ་མར་རློན་པས་བསྐུ་བ་དང་། །རྒྱ་ཆེར་དེ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །རྣ་ཤལ་ཕུག་ནས་ཕན་ཟས་བྱིན། །དེ་འོག་སྡོང་བུ་སྦོམ་པོ་གཞུག་། ཞག་གསུམ་བཞག་ནས་རྨ་འཚོབས་ནས། །རིམ་གྱིས་དེ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །དེ་ནས་དེ་ཡི་སོ་སྐྱེས་ནས། །ནུ་ཞོ་འཐུང་ལས་རིམ་གྱིས་བཟློག་།སྔར་བཤད་འོ་མ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །ཁ་ཟས་ཡང་དང་རྟས་བྱེད་བྱིན། །ནུ་ཞོ་སྤངས་ནས་བི་ཡ་ལའི། །རྐང་དང་ཤིང་མངར་འབྲས ཡོས་དང་།།ཀ་ར་དཀར་པོ་ལ་དུ་སྦྱིན། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་སུག་སྨེལ་དང་། །ཁ་ར་འབྲས་ཡོས་དྲོད་སྐྱེད་སྦྱིན། །འཁྲུ་གཅོད་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།ཁ་ར་འབྲས་ཡོས་སྐྱོ་མ་སྦྱིན། །གནོད་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི། །སྨན་གྱིས་དེ་ཡི་ནད་བསལ་བྱ། །ཤིན་ཏུ་དྲགས་ ནད་མ་གཏོགས་གཞན།།རྣོ་སྨན་བཀྲུ་སྨན་ཀུན་ཏུ་སྤངས། །ཚུལ་མིན་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྐྲག་ན་གདོན་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །གོས་ཀྱི་རླུང་དང་གཞན་རེག་དང་། །འགོམ་པ་ལ་ནི་དེ་བསྲུང་བྱ། །བྲམྷི་ཉུངས་ཀར་ཤུ་དག་དང་། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་ཤ་རི་བ། །
食用不相宜的食物、飢餓和心神不寧,以及身體組織受損的孕婦的乳汁會引起嬰兒疾病。 如果沒有母乳,應當用馬或牛的乳汁,或者用畢力訶提等藥草,或者用兩種糖煮沸後餵食。 特別是在第六個夜晚,要做好守護和供養。親屬要守夜,也要表示歡喜。 到了第十天圓滿時,應當按照各自的傳統進行儀式,併爲新生兒沐浴。身上塗抹龍腦香、白檀香和阿伽樓香。 從星宿神或親屬中詢問,按照字數相等的原則為嬰兒取名。 然後根據自然規律來觀察嬰兒的體形和壽命。 智者應當將嬰兒的床鋪朝向北方或東方,枕頭和衣物要清潔乾淨。 柔軟無褶皺的衣物要用能驅除邪魔的藥物薰香。 推薦用烏鴉肉和三種油脂的煙燻。 要佩戴獨角獸等活物的角、優質寶石、毛髮、婆羅米、長壽藥、因陀羅等良藥。 最重要的是要經常在雙手、頸部和頭頂佩戴茱萸。這能增長壽命、穩定心智、增強記憶、帶來安樂並防護邪魔。 在七個月或八個月時,選擇無病且吉祥的日子,讓嬰兒坐在保姆的膝上,在冬季為其穿耳。 男孩先穿右耳,女孩先穿左耳。醫生右手持針,左手扶住耳垂。 從耳廓中央朝向面頰方向,刺穿面板,使其不會被陽光照射到,要穩固地固定,然後塗抹紅花汁。 要一次性刺穿中間自然形成的孔道。然後爲了右側的脈絡,不要上下兩邊都穿。 黑色的要害處似乎是紅色的,如果刺穿那條脈,會發紅疼痛,腫脹發熱變硬,會導致頸部僵硬和其他疾病。 對這些病癥要根據具體情況迅速治療。 如果沒有刺中要害,就不會出血,也不會出現疾病和發紅等癥狀。 針孔后要插入塗油的線,塗抹濕潤的芝麻油,要充分滋養。 穿過耳垂后給予有益的食物,然後插入粗一些的棒子。 放置三天後傷口癒合,然後逐漸擴大。 之後當牙齒長出時,要逐漸斷奶。給予前面所說的乳汁,以及易消化和滋補的食物。 斷奶后給予畢亞拉根、甘草、炒米、白糖等。 給予嫩木榴、豆蔻和糖、炒米等增加體溫的食物。 給予能止瀉的達塔卡花、糖、炒米粥。 用不會產生副作用的藥物治療其疾病。 除非是極重的病癥,否則要避免使用猛烈的藥物和瀉藥。 不要不當地驚嚇嬰兒,如果受到驚嚇會招致邪魔入侵。 要保護嬰兒免受衣物的風、他人觸控和踐踏。 婆羅米、白芥子、菖蒲、巖鹽、肉豆蔻、夏利巴。
བྲམྷི་ཉུངས་ཀར་ཤུ་དག་དང་། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་ཤ་རི་བ། །པི་པི་ལིང་བཅས་ བསྐོལ་བ་ཡི།།སྨན་མར་དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་སྐྱེད། །ཚེ་འཕེལ་གདོན་ནི་མི་བཟད་འཇོམས། །འབྱུང་པོ་སྨྱོ་བྱེད་ཟློག་པར་བྱེད། །སོ་མ་ར་ཛ་ཤུ་དག་དང་། །སྦལ་པ་ཉེ་ཤིང་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཤང་ཀ་པུཥྤ་བྲམྷི་དང་། །པྲ་མ་སོ་མ་སྲང་རེ་ནི། །ལྡེ་གུ་བརྒྱད་ཆ་མར་བྲེ་ གང་།།འོ་མ་བཞི་འགྱུར་ནང་དུ་ནི། །བསྐོལ་བ་དེ་བླུད་དཔལ་ཡོན་དང་། །ཚེ་བློ་ཡིད་གཞུངས་དྲན་པ་སྐྱེད། །ར་ཡི་འོ་མ་ཨ་རུ་ར། །ཚ་བ་གསུམ་དང་པ་ཏ་དང་། །ཤི་ཀྲུ་ཤུ་དག་ལྕེ་མྱང་ཚ། །བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དབྱངས་ཅན་དེ། །ཚིག་དང་བློ་གྲོས་དྲན་པ་དང་། ། ངག་གསལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཤུ་དག་སླེ་ཏྲེས་ཨ་རུ་ར། །ཉེ་ཤིང་བ་དང་ཤང་གི་ནི། ། པ་མརྒ་བསྐོལ་བ་ཡི། །སྨན་མར་ཡོན་ཏན་སྔ་མར་མཚུངས། །ཤུ་དག་དཀར་པོ་རུ་རྟ་གསེར། །རྒའི་པུཥྤ་གསེར་དང་བཅས། །ལྕགས་རྐྱགས་དང་ནི་དུང་དང་གསེར། ། ཀ་རཉྫ་དང་ཤུ་དག་གསེར། །རྐང་པ་རེ་རེས་བཤད་པ་བཞི། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་བཅས་ལྡེ་གུ། །ལོ་གཅིག་བྱིན་ན་ལུས་དང་བློ། །ཁ་དོག་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཤུ་དག་ཤིང་མངར་ལྕེ་མྱང་ཚ། །དོང་གྲ་ཤུ་ཏི་ཨ་རུ་ར། །རུ་རྟ་ཟུར་པ་པི་པི་ལིང་། །མར་བཅས ལྡེ་གུ་དག་དག་བྱེད།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། གནས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་བྱིས་པའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།
白芥子、白芷和婆羅米草一起煮,加入巖鹽、獨活、沙利巴和胡椒,製成藥油,能增強記憶力和專注力,延長壽命,降伏難以忍受的魔障,能驅除使人發狂的鬼魅。 白芷、蛙草、木槿、獨活、尚迦花、婆羅米草、巴瑪草和索瑪草各一兩,藥膏八分之一,一升酥油,四倍牛奶,煮沸後服用,能增加福德、壽命、智慧、專注力和記憶力。 山羊奶、訶子、三辛香(乾薑、胡椒、長鬍椒)、巴達草、希格如草、白芷和巖鹽煮制的藥油,能增強語言能力、智慧、記憶力,使言語清晰,增強消化之火。 白芷、獨活、訶子、木槿花和尚迦的帕瑪爾加煮制的藥油,功效與前者相同。 白色白芷、獨活、金、花朵、金、鐵銹、貝殼、金、卡蘭加和白芷金,每種四份,加入蜂蜜和酥油製成藥膏,服用一年能增強體力、智慧、膚色和氣力。 白芷、甘草、巖鹽、冬瓜、舒提、訶子、獨活、祖巴和胡椒,加入酥油製成的藥膏能凈化身心。 以上為《醫方精華》中後續醫方章第一。 下面將講解小兒疾病治療章。
།འོ་མ་ཟས་དང་གཉི་གས་འཚོ། །བྱིས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད། །དེ་དག་གནོད་ མེད་ལས་བདེར་འགྱུར།།གནོད་པ་ལས་ནི་ནད་རྣམས་འབྱུང་། །གང་ཞིག་ཆུ་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས། །ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འོ་མ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་ཡིན། །རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་ཆུ་སྟེང་འཕྱོ། །བསྐ་ཞིང་རྩུབ་ལ་ལྦུ་བ་ཅན། །དེ་ཡིས་བཤང་གཅི་སྲི་བར་བྱེད། ། མཁྲིས་ལས་གནོད་གྱུར་དྲོ་སྐྱུར་ཚ། །རི་མོ་སེར་སྣང་དེས་ཚ་སྐྱེད། །བད་ཀན་གྱིས་སྐ་ལན་ཚྭར་བཅས། །སྦྱིན་བག་ཅན་ལ་ཆུ་ནང་འབྱིང་། །ལྡན་པའི་མཚན་མ་འདྲེན་མ་སྟེ། །འདས་པའི་མཚན་མ་གསུམ་དང་ལྡན། །རང་གི་མཚན་མ་ཅི་འདྲ ལས།།དེ་འཐུངས་པས་ནི་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །བྱིས་པ་རྟག་ཏུ་མི་བཟད་པར། །ངུ་བ་ལ་ནི་ནད་ཤེས་བྱ། །དེ་ནི་ཕྱོགས་གང་ཤས་ཆེར་འཛིན། །གང་དུ་རེག་པར་མི་བཟོད་པ། །དེ་ན་ནད་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ། །མགོ་ནད་མིག་འབྱེད་ལས་ཤེས་བྱ། །སྙིང་ནད་ལྕེ་མཆུ་སོས་ གནོན་དང་།།དབུགས་དང་ཁུ་ཚུར་བསྡམས་ཤེས་བྱ། །ཁོང་ནད་བཤང་གཅི་སྲི་དང་སློན། །ནུ་མ་སོས་འདེབས་རྒྱུ་མ་འཁྲུག་།ལྟོ་སྦོ་རྒྱབ་ནི་འགུགས་དགྱེ་དང་། །ལྟོ་འགུགས་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ། །ཆུ་སོ་མཚན་ནད་བཤང་གཅི་སྲི། །སྐྲག་ཅིང་ཕྱོགས་ལྟ་ལས་ཤེས་ བྱ།།དེ་ནས་མ་མ་ནད་གཞི་དང་། །སྐྱོན་ནི་ཇི་བཞིན་གསོ་བར་བྱ། །དེ་ལ་ནུ་ཞོ་རླུང་ཅན་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཞག་གསུམ་བླུད། །ཡང་ན་རུ་རྟ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པ་ཏ་ཤུ་དག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ལ་ལ་ཕུད། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ས་ར་ལ། །བྲི་ཤྩི་ཀ་ནི་པི་པི་ལིང་། ། ན་ལེ་ཤམ་ནི་བསྐོལ་བ་བླུད། །དེ་ནས་རླུང་ནད་འཇོམས་པ་ཡི། །སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད། །དེ་རྗེས་ཆང་གི་དྭངས་མ་བླུད། །སྣུམ་འགྱུར་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་། །དེ་འོག་འཇམ་རྩིའི་ལས་བྱ་ཞིང་། །དུགས་སོགས་རླུང་ནད་འཇོམས་པ་བྱ། །བིལ་བ་ར་སྣ་ཏི མུ་ས།།ཐང་ཤིང་ས་ར་ལ་བཅས་ཕྱེ། །མར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའམ། །དེ་བསྐོལ་ཁ་ར་དཀར་བཏབ་སྦྱིན། །མཁྲིས་པས་གནོད་ལ་སླེ་ཏྲས་དང་། །ཉེ་ཤིང་ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལ། །ཙནྡན་ཤ་རི་བ་བསྐོལ་བ། །མ་མ་དང་ནི་བྱིས་པར་བླུད། །ཡང་ན་གླ་སྒང་འབྲས་བུ་གསུམ། ། རྩ་མཁྲིས་པུ་ཙེ་ཤེལ་བླུད་བྱ། །ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་ཤུག་པ་སོགས། །པ་ཏོ་ལ་སོགས་སྡེ་བསྐོལ་བླུད། །སྨན་ནི་འདི་བསྐོལ་མར་དང་ནི། །མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་དང་། །བསིལ་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བྱུག་སོགས་བྱ། །བད་ཀན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ། །ཤིང་མངར རྒྱམ་ཚ་བཅས་པའམ།།རྒྱམ་ཚ་ཤིང་མངར་པི་པི་ལིང་། །མར་སྦྱར་བྱིས་པ་ལ་བླུད་བྱ། །དེ་ནས་པོ་སོན་ཆའི་མེ་ཏོག་།བཏགས་པ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་ནུ་མ་བྱིས་པའི་མཆུ། །བསྐུས་པ་བྱིན་པ་དེར་སློན་གཞུག་།མ་མ་རྣོན་པོས་སློན་དུ་གཞུག་།དེ་ནས་ཤག་ སོགས་རིམ་པས་སྤྱད།།གླ་སྐང་ལ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད། །དེ་བཞིན་གོ་སྙོད་རྒྱ་སྤོས་དང་། །ཐང་ཤིང་དུག་མོ་ཉུང་བསྐོལ་བླུད། །ཡང་ན་གླ་སྒང་བོང་ང་དཀར། །ཤུ་དག་ཚ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བླུད། །ནུ་ཞོ་ཉེས་གསུམ་དྲི་མ་ཅན། །དྲི་མནམ་འཁྲུ་ཞིང་དུ་དང་འདྲ། །མ་བྲེ་གང་ ཤིང་སླ་ལ་རྒྱུན་བར་ཆད།།ལྦུ་བ་ཅན་དུ་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ན་ཞིང་གཅིན་སེར་དཀར་ཞིང་སྐ། །རིམས་ནད་སྐོམ་དད་ཡི་ག་འཆུས། །སྒྲེགས་པ་སྐམ་པོ་འབྱུང་ཞིང་གླལ། །ལུས་ན་ཡན་ལག་རྐྱོང་བ་དང་། །མཁུན་ཞིང་འདར་ལ་ མགོ་འཁོར་དང་།།སྣ་མིག་ཁ་ནི་ཤུ་བ་སོགས། །ནད་ནི་གཞན་དག་དེ་ལས་འབྱུང་། །འོ་མའི་བེ+ེ་སྣབས་ཞེས་བཤད་དེ། །གནོད་པའི་ནད་ནི་མི་བཟད་ཡིན། །དེ་ལ་མ་མ་བྱིས་པ་ལ། །སློན་སྨན་བཏང་བས་མྱུར་དུ་གསོ། །
以乳和食兩者為生。嬰兒分為三種。他們無害則安樂。從傷害中疾病生。 若與水相混合。並無過失。此乳無過。風損則浮於水面。澀而粗糙有泡沫。此使大小便閉結。 膽損則暖酸熱。現黃紋理此生熱。痰濁則厚帶鹹味。有粘性沉於水中。具足征相為混合。具足過去三征相。 依其本相如何。飲用則生疾病。嬰兒若常不堪忍。啼哭即知有病。其於何處多執著。何處不能忍觸控。當知彼處有病。頭痛從開眼可知。 心病從舌唇壓迫。及氣息握拳可知。腹病大小便閉結。以乳壓迫腸道亂。腹脹背彎曲伸展。及腹部抽搐可知。水道生殖器病大小便閉結。驚恐觀望而可知。 此後乳母病根。及過失如實醫治。其中風性乳汁。煮十根藥三日飲。或鹿茸、枳椇、巴達、白芷、布則謝勒。 甘草根、拉拉普、唐木及薩拉拉。蝎子、胡椒。那勒占煮后飲用。此後能破風病。任何藥酥皆可飲。其後飲酒之清液。油性溫和瀉藥施。 其後行溫和涂敷。燻蒸等破風病行。畢勒巴、拉那、提木薩。唐木薩拉拉等粉。與酥油調和涂敷。或煮後加白糖給予。 膽損者施悉勒札。及涅興、尼巴、巴托拉。旃檀、夏利瓦煮湯。乳母與嬰兒飲用。或伽藍根三果。 膽根布則謝勒飲。塔勒則等松樹等。巴托拉等類煮飲。此藥煮湯與酥油。及能除膽瀉藥。涼藥涂擦塗抹等。 對於痰濁體性者。甘草加巖鹽。或巖鹽甘草胡椒。調酥油與嬰兒飲。其後波松且花。研磨加蜂蜜。 涂敷乳房嬰兒唇。塗抹后令吮吸。乳母令其猛吮吸。其後漸用刮等法。伽藍根等煮飲。如是戈涅、檀香。 唐木毒母寧煮飲。或伽藍根白附子。白芷五辛煮飲。乳汁三病垢膩。臭味瀉如煙霧。 不調和稀薄且斷續。有泡沫而瀉。大便現種種顏色。痛且小便黃白濁。熱病口渴食慾變。乾嘔乾燥出現哈欠。 身痛肢體伸展。呻吟顫抖頭暈。鼻眼口生瘡等。其他疾病由此生。乳之過失稱為濁涕。傷害之病不堪忍。對此乳母嬰兒。施吮吸藥速愈。
སློན་སྨན་བཏང་བས་མྱུར་དུ་གསོ། །ཐུག་སོགས་རིམ་པར་བཤད་པ་ནི། །ཤུ་དག་ ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་རྣམས།།སྐྱེར་པ་སྩོགས་པའང་བོང་ང་དཀར། །བ་ཏ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །གླ་སྒང་པུ་ཙེ་ཤེལ་བསྐོལ་བླུད། །པ་ཐ་བཅའ་སྒ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སླེ་ཏྲེས་རྩ་མཁྲིས་ཤ་རི་བ། །ཐང་ཤིང་གླ་སྒང་མུར་བ་དང་། །དུག་མོ་ཉུང་བཅས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ནུ་ཞོའི་ཉེས་ པ་སེལ་བའི་མཆོག་།རྗེས་འབྲེལ་ནད་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །དུས་ཤེས་པ་ཡིས་གསོ་བར་བྱ། །སོ་འབྱུང་བ་དག་ནད་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།
服用藥物后迅速痊癒。依次解說湯藥等: 白芷等藥物類別, 酸棗等以及白附子, 巴達和胡椒, 甘松、硼砂煮后服用。 巴達、草果、硼砂, 獨活、膽草、夏枯草, 丁香、甘松、沒藥和, 莨菪草一起煮后服用。 這是消除母乳不適的最佳方法。 對於相關疾病也要, 懂得時機來醫治。 牙齒生長時的諸病, 是一切病的根源。
།མཆོག་ཏུ་རིམས་དང་འཁྲུ་བ་དང་། །ལུད་པ་སློན་དང་མགོ་ནད་དང་། །བང་མིག་འཛག་པའི་ནད་དང་ནི། །ཤུ་བ རྣམས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད།།བྱི་ལའི་སྒལ་ཚིགས་བྱེ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་གཙུག་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །བྱིས་པའི་སོ་ནི་སྐྱེ་བ་ན། །མི་ན་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་ལ་ནད་ནི་ཇི་བཞིན་དང་། །ནད་སྟོབས་ཇི་བཞིན་འཇིགས་ཇི་བཞིན། །ཡུལ་དང་དུས་སྩོགས་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །སྨན་གྱི་ སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱ།།གནོད་དང་གནོད་བྱ་དེ་ཉིད་དང་། །རིམས་སོགས་ནད་ཀྱང་དེ་ཉིད་འབྱུང་། །དེ་བས་སྨན་ནི་དེ་ཉིད་དེ། །གཞོན་ཤ་ཅན་དང་ལུས་ཆུང་ཕྱིར། །ཟས་ཀུན་སྟེན་པར་མི་བྱེད་པས། །འདི་ཡི་ཚད་ནི་ཆུང་ངུ་སྦྱིན། །མར་དང་འོ་མ་ལ་ བརྟེན་པས།།བྱིས་པ་རྟག་པར་ཁོང་སྣུམ་ཡིན། །དེ་བས་འཕྲལ་དུ་སྐྱུག་སྨན་ནི། །འཇམ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པས་བླུད། །འོ་མ་འོ་མ་ཟས་བསྟེན་ལ། །ནུ་ཞོ་ངོམས་པར་བྱས་པས་སློན། །ཟས་ཟ་བ་ལ་མར་བཅས་པའི། །ཐུག་པ་སླ་བར་བླུད་པར་བྱ། །བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་ མས་གཏོང་དང་།།ཚད་ཆུང་ཚད་ཕྲན་དག་གིས་བྱ། །བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་ཇི་སྐད་བཤད། །མ་མ་ཉིད་ལ་གཏང་བར་བྱ། །མུར་བ་རྒྱ་ཤུག་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་འཛམ་བུའི་ཤུན། །ཐང་ཤིང་པ་ཏ་ཉུངས་ཀར་བཅས། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ནུ་ཞོའི་ ཉེས་པ་སེལ་མཆོག་ཡིན།།པི་པི་ལིང་ངམ་སྐྱུ་རུ་ར། །ད་ཏ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་གི་།ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་རྙིལ་ནི་བྱུག་པར་བྱ། །འུར་བྱ་སྲེག་པའི་ཤ་སྐམ་གྱི། །ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིས་སྦྲུས་པ་ཡིས། །བྱིས་པའི་སོ་ཡི་མྱུ་གུ་ནི། །མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤུ་དག་བྲི་ཧ་ ཏི་གཉིས་དང་།།པ་ཏ་གླ་སྒང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བོང་ང་མངར་བའི་སྨན་སྡེ་དག་།བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་སོ་སྐྱེད་གྲུབ། །སྐྱེར་པ་ཐང་ཤིང་ས་རལ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ཉེ་ཤིང་བ། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་ཤྲི་ཡ་སེ། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ་ནི། །ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་མཆོག་།རླུང་ནི་བདེ་བར་ རྒྱུ་བར་བྱེད།།འཁྲུ་བའི་རིམས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་ལུང་པ་འཇོམས། །བྱིས་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕན་ཞིང་མདོག་དང་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད། །བཙོད་དང་སེང་ཕྲོམ་ད་ཏ་ཀི་།ཀུ་ཏ་ནན་ཏ་བ་ལ་གཉིས། །ས་ཧ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང་ནི། །མུངྒ་བིལ་བ་གཞོན་ ནུ་གཉིས།།རས་བལ་ས་བོན་བཅས་པ་དག་།ཆུ་བསྐོལ་བ་དང་མར་དང་ནི། །ཐལ་སྨན་ཞོ་ག་ཆུར་བསྐོལ་བས། །སོ་སྐྱེས་ལས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་ནད། །འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་འཇོམས་བྱེད་དེ། །འོད་སྲུངས་རྒད་པོས་བཤད་པ་ཡིན། །བྱིས་པའི་སོ་སྐྱེས་ནད་ལ་ནི། །སྔགས་ཀྱིས་ མངོན་པར་གདབ་མི་བྱ།།སོ་སྐྱེས་པ་ཡི་ནད་གང་ཡིན། །གསོ་བས་རང་ཉིད་ཉེར་ཞིར་འགྱུར། །ཉིན་པར་གཉིད་དྲགས་ཆུ་གྲང་དང་། །ནུ་ཞོ་བད་ཀན་ཅན་བསྟེན་པས། །བྱིས་པའི་དངས་མ་རྒྱུ་བ་ཡི། །རྩ་རྒྱུན་བད་ཀན་གྱིས་བཀག་པའི། །ཡི་ག་འཆུས་དང་ཆམ་པ་དང་། ། དེ་ནས་བྱིས་པ་ལུས་སྐམས་ཤིང་། །མདོག་སྣུམ་མིག་ནི་དཀར་བར་འགྱུར། །རྒྱམ་ཚ་ཚ་གསུམ་ཤ་རང་ག་།བ་ཏ་ཀོ་རི་ཀ་ཏམ་པ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་སྐམས་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་པ་སོགས་ལ་གཏང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཨ་ཤོ་ཀ་།ཚ་བ་ལྔ་བཅས ཕྱེ་མ་པན།།ད་ཏ་ཀི་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒྱ་ཤུག་ཕྱེ་མ་མར་བཅས་ཕན། །སཱ་ལ་པརྞི་ཤུ་དག་དང་། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་རམ་ཉེ་བ། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱ་སྤོས་དང་། །ལྕང་མ་ཨུཏྤལ་བ་སྤྲུ་བ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་གླ་སྒང་རྣམས། །སྲང་རེ་ཡི་ནི་ཚད་བྱས་ནས། །མར་ནི་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བ། ། རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་བའི་དམ་པ་ཡིན། ། ཤྭ་གནྡྷ་བྱེའུ་རུག་པ། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་པི་པི་ལིང་། །
極其容易引發發熱、腹瀉、咳嗽、頭痛、胸眼漏疾以及瘡疾等病癥。貓的脊椎分離、孔雀的冠羽生長以及嬰兒的牙齒生長時,沒有不生病的。 對此應當根據病情、病勢、病危程度,區分地域和時節等,用藥物配伍來醫治。 有害和受害的本質以及發熱等病也是如此產生。因此藥物也是如此,因為年幼體弱的緣故,不能服用所有食物,所以給予少量劑量。 因為依賴酥油和牛奶,嬰兒經常腹內油膩。因此聰明者應立即給予溫和的催吐藥。 對於以牛奶為食者,當餵飽母乳後會嘔吐。應當給予加入酥油的稀粥食用。 用導瀉藥治療、下部療法,應當用小劑量和微量來進行。導瀉藥等如前所述,應當用於母親。 沒藥、沙棘、三辛香、三果、蒲桃皮、甘草、巴達和白芥子配以蜂蜜製成糊劑服用,是消除母乳不良的最佳方法。 胡椒或訶子、達塔卡花的粉末配以蜂蜜製成的糊劑塗抹在牙齦上。 用野雞烤乾的肉粉與蜂蜜調和,能迅速促進嬰兒牙齒萌發。 白芷、兩種勃里哈提、巴達、甘松、補骨脂、洋蔥和甘味藥類煎煮的酥油可促進牙齒生長。 醋栗、甘草、薩拉、兩種勃里哈提、尼興巴、黑葉、吉祥草配以蜂蜜酥油製成的糊劑,是增進胃火的最佳方法,使風得以順暢執行。 能夠降伏腹瀉熱病、呼吸不暢、黃眼、痰飲和咳嗽。對所有嬰兒病癥有益,且能增進膚色、氣力和體力。 紅花、升麻、達塔基、庫塔、南塔、兩種巴拉、兩種薩哈、綠豆、兩種幼小木蘋果、棉花籽等用開水、酥油和堿性藥、酸奶煎煮,能迅速降伏各種牙齒生長引起的病癥,這是迦葉仙人所說。 對於嬰兒牙齒生長的病癥,不應施用咒語。任何牙齒生長引起的病癥,經治療自然會平息。 白天過度睡眠、飲用冷水、服用含有痰濕的母乳,會導致嬰兒精華執行的脈道被痰濕阻塞,引起食慾不振和感冒,隨後嬰兒身體消瘦,膚色油膩,眼睛發白。 巖鹽、三辛香、肉豆蔻、巴達、柯利卡、檀香配以酥油和蜂蜜制干,用於治療食慾不振等癥。 補骨脂、無憂花、五辛香粉末,達塔基、訶子、沙棘粉末配以酥油有益。 薩拉帕尼、白芷、兩種勃里哈提、染茜、胡椒、丁香、柳樹、青蓮、巴斯布、甘草根、甘松各一兩,配以一升酥油煎煮,是清通脈道的最佳方法。 阿魏、苦苣、勃里哈提和胡椒。
ཤྭ་གནྡྷ་བྱེའུ་རུག་པ། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་པི་པི་ལིང་། །བསྐོལ་བའང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ། །ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་པི་པི་ལིང་། །ཤུག་པ་ཙནྡན་ཨུཏྤ་ལ། །བལ་བུའི་ལོ་མ་ཤ་རི་བ། །བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་སྐེམས་པ་ཡི། །ནད་ནི་འཇོམས་པར བྱེད་པ་ཡིན།།ཤྲིང་གི་མ་དུ་ལུང་ག་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་པི་པི་ལིང་། །ཐང་ཤིང་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །ར་མཉེ་བ་གཉིས་ར་སྣ་དང་། །ཟངས་རྩི་བ་དང་ཛི་བ་ཀ་།མ་ཤ་མུངྒ་པརྞི་དང་། །བྱི་དང་ག་ནི་ལྡེ་གུར་བཅས། །རི་བོང་མགོ་བསྐོལ་ཁུ་བ་དང་། །བསྐོལ་བའི་མར་ནི་བླུད་གྱུར་ ན།།ལུས་སྐེམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཤུ་དག་སླེ་ཏྲེས་ཀ་ཡསྠ། །སྤང་སྤོས་ཙ་རོང་ར་ཐུག་གཅིན། །ཆང་བསྐོལ་ཏིལ་མར་བསྐུས་པ་ཕན། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་ཆ་མཉམ་དང་། །ཏིལ་མར་བྲེ་གང་ཞོ་ག་ཆུ། །བཞི་འགྱུར་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །སྐྱེར་པ་ཐང་ཤིང་རུ་རྟ་དང་། ། ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་བ་ལི་ཀ་།ཙནྡན་མུར་བ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ར་སྣ་ཉེ་ཤིང་ཤིང་མངར་མཉམ། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་རྒྱ་སྐྱེགས་སོགས། །ཞེས་བྱ་བསྐུས་ན་ཕན་པར་འགྱུར། །སྟོབས་སྐྱེད་རིམས་དང་ཟད་བྱེད་དང་། །སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་དབུགས་མི་བདེ། །རླུང་གི་ནད་རྣམས་སེལ་བར བྱེད།།གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་འབྱུང་པོ་འཇོམས། །སྦྲུམ་མ་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན། །བོང་ང་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི། །པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །ལྡེ་གུ་བྱིས་པ་ལ་སྦྱིན་པ། །བོང་ང་དཀར་པོ་གཅིག་པོ་ཡིས། །ལྡེ་གུས་ལུད་པ་རིམས་སློན་བྲོ། ། བླ་བརྣན་གྱི་ནི་ནད་སེལ་བྱེད། །ནུ་ཞོ་འཐུང་ཞིང་སློན་པ་ལ། །དེ་ལ་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བྲི་ཧ་ཏི། །འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་ལྔ། །སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །པི་པི་ལིང་དང་ལན་ཚྭ་ལྔ། །བ་རི་བར་བྱི་དང་ག་།དེ་བཞིན་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །དེ་བཞིན་ཚ་བ གསུམ་རེག་འཇམ།།ཤ་རི་ད་ཏ་རྨ་བྱ་སྲམ། །ཇི་སྙེད་པགས་པ་སྤུ་བསྲེགས་ལ། །སྣག་ཚ་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཕན། །སེང་ལྡེང་བལ་བུ་ཨརྫུན། །རུ་རྟ་པན་ཏ་ན་ཡི་ཁུ། །འོ་མ་མར་དང་བཅས་བསྐོལ་བས། །སློན་བྲོ་ཉེ་བར་སེལ་བར་བྱེད། །གང་གི་སོ་དང་བཅས་སྐྱེས་དང་། ། གང་གི་དང་པོར་ཡ་སོ་སྐྱེས། །བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དེ་ལ་ནི། །ཞི་བ་བྱ་ཞིང་བྲམ་ཟེ་ལ། །ཡོན་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་སྐེམ་བྱེད་མཆོད་པར་བྱ། །བད་ཀན་འཁྲུགས་པས་རྐན་གྱི་ཤར། །རྐན་གྱི་འཛེར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེས་ན་རྐན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི། །སྤྱི་བོ་དམའ་བ འབྱུང་བར་འགྱུར།།རྐན་ལྷུང་ནུ་ཞོ་འགྲས་པ་དང་། །སྐ་བ་འཐུང་ཞིང་བཤང་བ་སླ། །སྐོམ་དང་ཁ་གཡའ་མིག་ན་ཞིང་། །གཉའ་བ་འདེགས་དཀའ་སློན་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་རྐན་འདེགས་ནས་ཚིག་འཁུས། །ཐལ་བ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བསྐུ། །ཡང་ན་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། ། བ་ལང་གཅིན་ཁུ་རྒྱམ་ཚ་བསྐུ། །དོང་གྲ་སྐྱེར་པ་ཤིང་ཚ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ནྱ་གོ་དྷའི་ལོ་མར། །གཏུམས་ལ་བ་ལང་ལྕི་བས་བྱུག་།དེ་རྗེས་མེ་མར་མྱུར་དུ་བསྲེག་།ཁུ་བས་རྐན་དང་ཁ་བསྐུ་ཞིང་། །མིག་ཏུ་ཡང་ནི་བླུགས་པར་བྱ། །རུ་རྟ་ཤུ་དག་ཨ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ ནི།།ནུ་ཞོར་བཅས་པ་བྱིས་པ་བླུད། །རྐན་གྱི་འཛེར་པ་ལས་ཐར་འགྱུར། །དྲི་མས་གོས་སམ་རྡུལ་བ་ལས། །གཞང་ཁར་བད་ཀན་ཁྲག་ལས་འབྱུང་། །རྨ་ནི་ནང་དམར་གཡའ་བ་དང་། །བླ་བརྣན་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལ་ལས་མ་མོའི་ཉེས་པར་བཤད། །གཞན་ དག་ལུས་སྲུལ་པོས་བྱས་ཟེར།།རྒྱབ་ཀྱི་ཐོར་བུ་གཞང་སྡེབས་ཟེར། །ལ་ལས་དེ་མིང་མེད་ཅེས་བཤད། །དེ་ལ་མ་མ་བད་མཁྲིས་དག་།སེལ་བའི་སྨན་གྱིས་ནུ་ཞོ་སྦྱར། །ཙནྡན་དཀར་ཆུ་བསིལ་བ་དང་། །
阿魏、小茴香、印度茄、胡椒煎煮后的功效也相同。 甘草、白芷、胡椒、杜松、檀香、烏巴拉、棉花葉、夏利瓦,用煎煮的酥油治療消瘦病。 木蜜、龍葵、甘草根、胡椒、檀香、阿魏、兩種拉涅、拉納、銅草、吉瓦卡、豆類、蒙格巴尼、必栗迦連同糊劑,兔頭煎煮的湯液,用煎煮的酥油服用,是增長消瘦身體的最佳方法。 白芷、獨活、卡雅斯塔、香附、查榮、羊尿,用酒煎煮的芝麻油塗抹有效。 紅花汁液等量,芝麻油一升,酸奶、水四倍,阿魏、柏樹、檀香、茜草、哈列努卡、瓦利卡、檀香、莫爾瓦、水晶、拉納、尼興、甘草等量,煎煮的芝麻油和紅花等塗抹有效。 增長體力、治療發燒、消瘦病、精神錯亂、健忘癥、呼吸不暢,能祛除風病,降伏夜叉、羅剎、部多,對孕婦也有益。 洋蔥、卡爾卡塔辛吉、胡椒和蜂蜜調製,製成糊劑給兒童服用。 單獨用白洋蔥製成的糊劑能治療咳嗽、發燒、嘔吐、上氣病。 對於飲用母乳和嘔吐的人,應給予酥油、蜂蜜、坎達卡利、印度茄、果汁和五辛調製的糊劑。 胡椒和五種鹽、瓦利、必栗迦同樣製成糊劑服用。 同樣三辛溫和,夏利達塔、孔雀肉,凡是皮毛燒焦后,與墨、蜂蜜、酥油調製有效。 紫檀、棉花、阿爾準、茜草、潘塔那的汁液,與牛奶、酥油一起煎煮,能治療嘔吐。 凡是帶牙而生,或最先長出上牙者,這是不吉祥的,應做息災法事,並供養婆羅門,同樣也應供養消瘦病的神。 因痰病紊亂而在上顎部位,稱為上顎腫塊,因此上顎部位的頭頂會變低。 上顎下垂時飲用母乳會嗆到,喝稠的東西,大便稀,口渴、牙齦發癢、眼睛疼痛,脖子難以抬起,會嘔吐。 對此應提升上顎,用大麥粒灰與蜂蜜調製塗抹。或者用蓽茇、胡椒、牛尿、巖鹽塗抹。 冬蟲夏草、柏樹、桂皮的糊劑用尼亞格羅達樹葉包裹,塗上牛糞,然後迅速用火燒。用其汁液塗抹上顎和口腔,也要滴入眼睛。 茜草、白芷、訶子與蜂蜜調製的糊劑,加入母乳給兒童服用,能治癒上顎腫塊。 由於污垢或塵土,肛門處會生痰和血液,傷口內部發紅髮癢,會出現多種上氣病。 有人說是母神作祟,有人說是尸鬼所為,背部的瘡瘍稱為肛門瘡,有人說此病無名。 對此應用治療母神和痰膽的藥物調入母乳,白檀香和涼水。
སེལ་བའི་སྨན་གྱིས་ནུ་ཞོ་སྦྱར། །ཙནྡན་དཀར་ཆུ་བསིལ་བ་དང་། །ལྡན་པའི་སྐོམ་ནི་ནང་ནས་བླུད། །དེ་དང་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ནི། ། སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་རྨ་བསྐུ་བྱ། །རྒྱ་ཤུག་འབྲས་བུ་གསུམ་བླག་ཤའི། །ཤུན་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུགས་བྱ། །ནག་ཆུར་གི་ཝང་སྤངས་མ་དང་། །དངུལ་རྡོ་བ་བླ་ལྡོང་རོས་ནི། །སྐྱུར་དང་བཏགས་པས་བསྐུ་བྱ་ཞིང་། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་སྐྱེར་ཁཎ་དང་། །དུང་ནི་ཞིབ ཏུ་བཏགས་པའམ།།དུང་གི་ལྟེ་བ་ཤ་རི་བའམ། ། ས་ན་ཡི་ཤུན་པ་ནི། །ཕྱེ་མ་བཏགས་པ་གདབ་པར་བྱ། །དམར་ཞིང་གཡའ་བའི་ཤས་ཆེ་ལ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །གཞང་སྡེབས་ནད་ལ་མཁྲིས་པ་ཡི། །རྨ་ལ་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་བསྔགས། ། པ་ཏ་གླ་སྒང་སེར་པོ་གཉིས། །ག་བྲའི་རྩ་བ་བྱི་དོང་ག་།པུརྞ་རྣ་བ་བིལ་བར་བཅས། །བྲིཤྩི་ཀ་ལི་ཚ་བ་གསུམ། །མར་བཅས་བསྐོལ་བ་ཚད་ཙམ་བལྡགས། །ས་ཟོས་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །ནད་ནི་གང་གི་སྨན་གང་ཡིན། །དེ་ཡིས་ནུ་མ་བསྐུས་ནས་ནི། ། ཡུད་ཙམ་འདུག་ལ་དེ་རྗེས་བཀྲུ། །བླུད་ན་ནད་ནི་དེ་དེས་སེལ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། གནས་ཕྱི་མའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱིས་པའི་གདོན་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་སྐེམ་བྱེད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། ། གདོན་ནི་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་ལྔ། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ཅན་བདུན། །ལྷ་ཆེན་པོ་ཡི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །སྐེམ་བྱེད་ས་ག་ལུག་ཐུག་གདོང་། །ཁྱི་གདོང་ཡི་དྭགས་ཞེས་བྱ་དང་། །བྱ་གདོན་སྲུལ་མོ་གྲང་བ་ཡི། །སྲུལ་མོ་ལོང་མ་ལུས་སྲུལ་པོ། །དེ་བཞིན་བཞིན་གྱི རྒྱན་ཅན་མ།།ནམ་གྲུ་ནམ་གྲུ་སྐེམ་མའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཟུང་བའི་ཚུལ། །རྟག་ཏུ་ངུ་དང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །སྤྱིའི་ཚུལ་སྐྲག་དང་གླལ་བ་དང་། །སྨིན་མ་འདེགས་ཤིང་རྨྱ་བ་དང་། །ལྦུ་བ་སློན་ཞིང་གྱེན་དུ་བལྟ། །མ་མཆུ་སོས་འདེབས་གཉིད་ཡར་དང་། །ངུ་ ཞིང་མཁུན་ལ་ནུ་ཞོ་ལ།།མི་དགའ་སྐད་ནི་འགྱུར་བ་དང་། །གློ་བུར་དུ་ནི་སེན་མོ་ཡིས། །རང་གི་མ་མའི་ཡན་ལག་འབྲད། །དེ་ལ་སྐེམ་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་རྟགས། །མིག་གཅིག་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མགོ་བོ་རྡེགས། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཉམས་ཤིང་ལུས་རེངས་ལ། །རྡུལ་བཅས་སྐྱེ་བ་རེངས་པ་དང་། །སོ་འཆའ་ནུ་ཞོ་ལ་མི་དགའ། །སྔངས་ཤིང་ངུ་ལ་སྐད་གསང་ཉམས། །ཁ་ཡོ་ཁ་ཆུ་སྐྱུགས་པ་དང་། །མི་བཟད་པར་ནི་གྱེན་དུ་བལྟ། །ཚིལ་ཁྲག་དྲི་བྲོ་ཡིད་མི་དགའ། ། བཤང་བ་ཁུ་ཚུར་ལ་བཅང་ཞིང་། །མཁུར་ཚོས་མིག་དང་སྨིན་མ་གཅིག་།གཡོ་ཞིང་མིག་ནི་གཉི་ག་དམར། །དེས་ནི་ཡན་ལག་ཉེས་ཉམས་པའམ། །འཆི་བ་ཁོ་ནར་བྱེད་པར་འགྱུར། །སྐེམ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་མཚན་མ་ནི། །དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་ཡང དང་ཡང་།།སྐྲ་འབལ་རྐེ་བ་འགུགས་པ་དང་། །རྣམ་པར་འདུད་ཅིང་གླལ་བཞིན་དུ། །བཤང་དང་གཅི་བ་འབྱིན་པར་བྱེད། །ལྦུ་བར་སྐྱུག་ཅིང་གྱེན་དུ་ལྟ། །རྐང་ལག་སྨིན་མས་གར་ཡང་བྱེད། །ནུ་མ་རང་ལྕེ་སོ་ཡིས་འདེབས། །ཀུན་ཏུ་གཡོ་ཞིང་ གཉིད་ཡང་རིམས།།ཁྲག་ནི་རྣག་གི་དྲི་བྲོ་བའོ།
用清涼藥物調配乳汁,用白檀香水調配清涼的飲品從內服用。以及用巴豆糖與蜂蜜塗抹傷口。 用荊棘果實、三果、榔樹皮煮成的水沖洗。 用黑水、雄黃、硫磺、銀礦石、巖蘭草與酸性物質研磨后塗抹。或者用甘草、巴豆糖和貝殼細磨,或者貝殼的中心部分、肉豆蔻,或者用榔樹皮研磨成粉末敷上。 對於紅色且有瘙癢嚴重的,用水蛭放血。對於痔瘡病中的膽病,所有這些都是有益的。 巴達拉、兩種黃色的山藥、伽布拉根、畢栗缽、補爾那爾那瓦、木槵子,以及蝎子、三辛香,與酥油一起煮沸適量服用,可以治癒土咬病。 任何病癥用什麼藥,就用那種藥塗抹乳房,稍待片刻后清洗,如此服用則能治癒該病。 《醫論八支精華》後篇第二章。 下面講解治療小兒鬼病的章節。爲了防護古代的消瘦癥,有五種男性形態的鬼和七種女性形態的鬼,是大天神的化現。 消瘦鬼、薩嘎鬼、羊頭鬼、狗頭鬼、餓鬼,以及鳥鬼、腐女、寒腐女、瞎腐女、腐身女,還有莊嚴面女、南竹女、消瘦南竹女。 被這些鬼附身的癥狀:經常哭泣和發燒,普遍表現爲驚恐、打哈欠、揚眉、說胡話、吐沫、向上看、咬嘴唇、睡不安穩,哭泣呻吟且不喜歡母乳,聲音改變,突然用指甲抓撓自己母親的肢體。 其中被消瘦鬼附身的徵兆:一隻眼睛流淚,反覆撞擊頭部,一側身體虛弱且僵硬,出汗,頭髮僵直,磨牙,不喜歡母乳,驚恐哭泣且聲音嘶啞,嘴歪、流涎嘔吐,難忍地向上看,油血氣味令人不悅。 握緊糞便成拳頭,一邊臉頰、眼睛和眉毛抽動,雙眼發紅。這會導致肢體受損或必定死亡。 消瘦遺忘鬼的特徵是:記憶力減退,反覆拔頭髮、彎曲脖子,完全彎腰且打著哈欠排泄大小便,吐泡沫且向上看,手腳眉毛做各種動作,用牙咬自己的乳房和舌頭。 到處亂動且睡眠發燒,血液有膿的氣味。
།ལུག་ཐུག་གདོན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ནང་། །སྦོ་ཞིང་རྐང་པ་ལག་པ་དག་།འདར་ཞིང་ལྦུ་བ་སྐྱུགས་པ་དང་། །སྐོམ་དད་ཆེ་འཁྲུ་ཆང་པ་སྡོམ། །སྐད་གསང་དམའ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་།མཁུན་ཅིང་སློན་པར་བྱེད་ པ་དང་།།ལུད་པ་སྐྱིགས་བུས་འདེབས་གཉིད་ཡར། །སོ་ཡིས་མཆུ་གནོན་ཡན་ལག་སྡུད། །རེངས་ཤིང་ལུག་ཐུག་དྲི་བྲོ་ལ། །གྱེན་དུ་ལྟ་ཞིང་དགོད་པ་དང་། །བར་དུ་འགུགས་ཤིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །བརྒྱལ་ཞིང་མིག་གཅིག་སྐྲངས་པ་ཡན། ། ཁྱི་ཡི་གདོང་གི་རྟགས་གྱུར་པ། །འདར་ཞིང་བ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་། །རྔུལ་ཞིང་མིག་ནི་འཛུམས་པ་དང་། །རྒྱབ་ཏུ་གུག་ཅིང་ལྕེ་དང་སོ། །མཆུ་དང་རྐན་སྒྲ་འབྱིན་ཞིང་སྐྱུགས། །བཤང་བའི་དྲི་འབྱུང་ཁྱི་སྐད་འབྱིན། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ནི་གདོན་གྱི་རྟགས། །བ་སྤུ་ལྡང ཞིང་ཡང་ཡང་སྡང་།།གློ་བུར་དུ་ཞིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །འཁྲུ་ཞིང་སློན་བྱེད་ལུད་པ་ལུ། །གླལ་སྐོམ་མི་རོའི་དྲི་དང་ལྡན། །ལུས་ནི་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་བ་དང་། །སྐེམ་ཞིང་རེངས་ལ་མདོག་མི་སྡུག་།ཁུ་ཚུར་སྡོམ་ཤིང་མཆི་མ་འཛག་།བྱ་གདོན་ ལུས་ལྷོད་འཁྲུ་བར་བྱེད།།ལྕེ་རྐན་ལྐོག་མར་རྨ་འབྱུང་ཞིང་། །ཐོར་བུར་ན་ཞིང་ཚ་ལ་གནག་།ཚིགས་དག་ཏུ་ནི་ཡང་ཡང་འབྱུང་། །མཚན་མོ་སྐྱེ་ལ་ཉིན་མོ་འབྲི། །ཁའམ་བཤང་སྒོ་འགགས་པ་དང་། །འཇིགས་ཤིང་བྱ་ཡི་དྲི་དང་ལྡན། ། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྲུལ་མོའི་སློན་ཞིང་འདར་བ་དང་། །ལུས་སྙོམ་མཚན་མོ་གཉིད་ཡར་དང་། །སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོས་འཁྲུ་བ་དང་། །སྐོམ་ཞིང་གཅིན་ནི་སྲི་བ་དང་། །ལུས་ལྷོད་བ་སྤུ་གཤོར་བ་དང་། །ཁ་ལྟར་དྲི་ནི་མནམ པ་ཡིན།།གྲང་བའི་སྲུལ་མོ་འདར་བ་དང་། །ངུ་ཞིང་ཟུར་གྱིས་བལྟ་བ་དང་། །སྐོམ་ཞིང་འཁྲུ་ལ་རྒྱུ་མ་འཁྲོག་།ཞག་ལྟར་དྲི་ནི་མནམ་པ་དང་། །ཡན་ལག་ལོགས་གཅིག་གྲང་བ་དང་། །ཅིག་ཤོས་དྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྲུལ་མོ་ལོང་མའི་སློན་ པ་དང་།།རིམས་དང་ལུད་པ་གཉིད་ཆུང་དང་། །བཤང་བ་སླ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་།དྲི་ང་བསྐུས་པས་མྱུར་དུ་སྐམ། །མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་མིག་ན་གཡའ། །མིག་སྐྲངས་གློ་བར་གྱུར་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་མི་དགོད་ནུ་ཞོ་འགྲས། །མདོག་མི་ སྡུག་ཅིང་ང་རོ་རྩུབ།།མདོག་ཉམས་ཉ་ཡི་དྲི་དང་ལྡན། །ཡང་ན་དྲི་ནི་སྐྱུར་བཅས་ཡིན། །བཞིན་རྒྱན་ཅན་གྱིས་རྐང་པ་དང་། །ལག་པ་གདོང་ནི་མཛེས་པ་དང་། །རྩ་ནི་ནག་པོར་སྣང་བ་ཡིས། །ལྟོ་བ་ཁྱབ་ཅིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཡི་ག་འཆུས་ ཤིང་ཡན་ལག་ན།།བ་གཅིན་ལྟ་བུའི་དྲི་འབྱུང་འགྱུར། །ནམ་གྲུ་གནག་ཅིང་སྔོ་བ་དང་། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་མེད་ཅིང་། །མིག་འགུལ་སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་ལུ། །ཁ་ནི་ཡོ་ཞིང་དམར་བ་དང་། །ལུག་ཐུག་དྲིར་ལྡན་རིམས་འདེབས་སྐེམ། ། བཤང་བ་སྔོ་ཞིང་སླ་བ་ཡིན། །ནམ་གྲུ་སྐེམ་མོས་ལུས་ཀུན་ནི། །རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །སྐྲ་འབྱི་ཟས་ལ་མི་དགའ་དང་། །སྐད་གསང་ཞུམ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་།བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལྟོ བར་རྩ་ཡི་མདུད་པ་ཆགས།།ངུ་ཞིང་བྱ་རྒོད་དྲི་ལྡན་ལ། །ཡུན་རིང་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྟོ་བ་རྨེན་བུ་ཟླུམ་པོ་འབྱུང་། །བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ལྕེ་ཡི་དབུས་ནི་དམའ་བ་དང་། །རྐན་ནི་གནག་འགྱུར་དེ་སྤང་བྱ། །ཁ་ཟས་ མང་དུ་ཟོས་ཀྱང་ནི།།བྱིས་བ་གང་ཞིག་ལུས་སྐེམ་བྱེད། །སྐོམ་པས་ཉེན་ཅིང་མིག་ཉམས་པ། །དེ་ནི་ནམ་གྲུ་སྐེམ་མོས་གསོད། །འཚེ་བ་ལ་དགའ་མཆོད་པར་འདོད། །གདོན་རྣམས་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།
羊魔附身的徵兆中:腹脹手腳顫抖,吐白沫,口渴腹瀉,酒癮大。聲音低沉面色不悅,呻吟流涎,咳嗽打嗝嗜睡,牙齒咬唇四肢蜷縮。 身體僵硬有羊膻味,向上看且大笑,中途抽搐發燒,昏厥一眼腫脹。 狗魔附身的徵兆是:顫抖汗毛豎立,出汗眼睛瞇起,背部彎曲,舌齒唇腭發出聲響並嘔吐。排泄物有異味發出狗叫聲。 餓鬼附身的徵兆:汗毛豎立反覆憤怒,突然發燒,腹瀉流涎咳嗽。打哈欠口渴有尸臭味,身體搖晃顫動,消瘦僵硬面色不悅,握拳流淚。 鳥魔附身使身體鬆軟腹瀉,舌腭喉嚨生瘡,區域性疼痛發熱發黑,關節處反覆發作。夜間發作白天減輕,口或肛門堵塞,恐懼且有鳥臭,發燒。 尸魔使人流涎顫抖,身體平衡夜間失眠,打嗝腹脹腹瀉,口渴小便少,身體鬆軟毛髮豎立,有腐臭味。 寒尸魔使人顫抖,哭泣斜視,口渴腹瀉腸鳴,有油脂臭味,一側肢體發冷,另一側發熱。 尸魔盲女使人流涎,發燒咳嗽失眠,大便稀薄面色不悅,涂香料快速乾燥,視力減退眼癢,眼睛腫脹咳嗽,打嗝不笑乳汁減少。 面色不悅聲音粗糙,面色憔悴有魚腥味,或帶酸味。 美貌者使人手腳臉部美麗,黑色血管遍佈腹部併發燒,食慾不振四肢疼痛,發出牛尿般的氣味。 黑肩魔使人肩部發黑髮青,無眼耳鼻,眼動打嗝咳嗽,嘴歪發紅,有羊膻味發燒消瘦,大便發青且稀薄。 瘦肩魔使全身發燒,脫髮厭食,聲音低沉面色不悅,大便雜色,腹部血管結節,哭泣有禿鷲臭味,長期患病。 腹部出現圓形腫塊,大便雜色,舌中部低陷,上顎發黑應當避免。雖然多吃食物,嬰兒仍然消瘦,口渴眼力減退者,會被瘦肩魔奪命。 喜歡傷害渴望供養,是諸魔附身的原因。
།དེ་ལ་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །བྱིན་ ཚེ་སྣ་ནས་འཛག་པ་དང་།།ལྕེ་ཉམས་མིག་ནི་གཏིང་དུ་འབྲོས། །འདེགས་བྱེད་མིག་ནི་མཆི་མར་བཅས། །ཉམ་ཆུང་ཚིག་ནི་དམན་པ་དང་། །དྲི་ང་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྐེམ་ཞིང་རང་གི་བཤང་དང་གཅི། །ལག་པས་ཉེད་ཅིང་སྨོད་མི་བྱེད། ། ལག་པས་བཏེག་སྟེ་འབད་པ་ཡིས། །བདག་དང་དེ་བཞིན་གཞན་ལ་རྡེག་།མཚོན་དང་ཤིང་སྩོགས་ཀྱིས་རྡེག་ཅིང་། །འབར་བའི་མེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཆུ་ནང་འབྱིང་ཞིང་ཁྲོན་པར་ལྟུང་། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲར་བྱེད་བར་འགྱུར། །སྐོམ་དད་ཆེ ཞིང་ཚ་བས་རྣག་།སློན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །བུ་ག་ཀུན་ནས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། །འཆི་ལྟས་བྱུང་བ་དེ་སྤང་བྱ། །དགའ་བ་འདོད་པས་གཟིར་གྱུར་པ། །དབེན་པར་བུད་མེད་འདོད་སྨྲ་དགའ། །དྲི་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱན་དགའ། །མགུ ཞིང་ཞི་བ་གསོ་བ་དཀའ།།ལྕེས་ནི་ཁ་ལ་ཉུག་པ་དང་། །མཆུ་རྐན་གྲེ་བ་སྐམས་པ་དང་། །དོགས་པས་ལྟ་ཞིང་ངུ་བ་དང་། །སེམས་ཁོང་ཆུད་ཅིང་ཞུམ་པ་དང་། །ཟས་འདོད་ལྟོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །བྱིན་ན་ཟ་བར་མི་འདོད་ལ། །གཏོར་མ་ འདོད་པས་ཟིན་པ་སྟེ།།དེ་ནི་གསོ་སླ་ཡིན་པར་བཤད། །གསོད་འདོད་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཡི། །སྔགས་བཟླས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་གཞོམ། །ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་ཅི་འདོད་པར། །དགའ་དང་གཏོར་མ་སོགས་སྦྱིན་པས། །དེ་ནས་གསོ་རུང་གདོན་ལ་ནི། །བྱིས་པ་ ཁང་པ་དབེན་པར་བཞག་།ཞག་གསུམ་ཆག་ཆག་ཕྱག་དར་བྱས། །རྟག་ཏུ་མེ་ནི་གཞག་པ་ཡི། །བུ་ཏིའི་མེ་ཏོག་བསིལ་མ་དང་། །འདབ་མ་ས་བོན་ཉུངས་ཀར་གཏོར། །གདོན་འཇོམས་ཏིལ་མར་སྦར་བ་ཡི། །མར་མེས་གདོན་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། ། ནད་གཡོག་ཉལ་པོ་ཆང་དང་ཤ་།ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །མར་ནི་རྙིང་པས་བསྐུས་ནས་ནི། །བ་ལ་ནིམ་པ་སྟར་ཀ་རི། །དོང་གྲ་ཐང་ཤིང་ཀ་ཏང་ག་།འཛམ་བུ་དང་ནི་ཏ་མ་ལ། །ཀ་ཏྲི་ན་དང་ལྕམ་པ་དང་། ། བ་མརྒ་མ་ཏ་ལི། །མ་དུ་ཤི ཀྲུ་ཞེས་བྱ་དང་།།ཀ་ཀ་ཛ་ཀ་ཤྭེ་ཏ་ཆེ། །བིལ་རྐང་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་། །ཀ་དམ་བ་བཅས་ཀ་རཉྫ། །ཆུ་ནི་དྲོ་འཇམ་དག་གིས་བཀྲུ། །སྟག་དང་གཟིག་དང་སེང་གེ་སྦྲུལ། །དོམ་གྱི་པགས་པ་མར་དང་བཅས། །བདུགས་པས་ཁྲུས་བྱས་འོག་ཏུ་བདུག་།པུ་ཏི་ ཉུངས་ཀར་ཤ་རཾ་ག་།ཤུ་དག་གོ་བྱེ་ལ་ལ་ཕུད། །རུ་རྟ་མར་སྦྱར་བདུག་པས་ནི། །གདོན་ཀུན་ལས་ནི་ཐར་བྱེད་ཡིན། །ཡུངས་ཀར་ནིམ་པའི་ལོ་མ་དང་། །ཤུ་དག་ཀ་ར་བཱི་རའི་རྩ། །དྲོ་བ་མར་སྦྱར་བདུག་པས་ནི། །གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །བ ལང་རྭ་དང་རུས་པ་སྤུ།།པགས་པ་བྱི་ལའི་རྟུག་པ་དང་། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །མར་དང་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་དང་། །རས་བལ་ས་བོན་པོ་སོན་ཆ། །ནས་དང་ར་སྤུ་ཐང་ཤིང་དང་། །ཉུངས་ཀར་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་དང་པོག་།སྐྲ་དང་ཕུབ་མ་ཕ་བང་དང་། །རྫ་ མར་ར་ཐུག་གཅིན་དང་སྦངས།།ཞིབ་བཏགས་པ་ཡི་བདུགས་པས་ནི། །འབྱུང་པོའི་གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །མི་བཟད་རིམས་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད། །བྱི་ཚེར་ཨ་མྲའི་ཚི་གུ་དང་། །རྒྱ་སྤོས་མངར་སྡེ་ན་ལེ་ཤམ། །ཀྲྀཥྞ་པརྞྀ་གླ་སྒང་རྣམས། །ལྡེ་ གུར་བྱས་པ་མར་དང་ནི།།འོ་མ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཁུར། །བཅས་བསྐོལ་དེ་ནི་གདོན་འཇོམས་མཆོག་།ར་སྣ་ཨཾ་ཤུ་མ་ཏི་གཉིས། །བ་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ། །གླ་སྒང་བཏགས་ཏེ་མར་དང་བསྐོལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་། ཐལ་ཏྲེས་པ་ཏྲ་བྱི་དང་ག་།ཤིང་མངར་ཤིང་ཀུན་པ་ཡ་སྱ། །ཐང་ཤིང་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །དུག་མོ་ཉུང་དང་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུ་མར་དང་བསྐོལ་བས་ནི། །རྟག་ཏུ་བྱིས་པ་ལ་ཕན་ཞིང་། །ནད་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །མེ་དྲོད་སྟོབས དང་ཁ་དོག་སྐྱེད།།ཤ་རི་བ་དང་མུ་ར་དང་། །བྲམྷི་ཤུ་དག་ཤང་ཁི་ནི།
對於具有傷害性質的, 施予時從鼻子流液, 舌頭受損眼睛深陷, 眼瞼帶有淚水, 語言微弱低下, 會發出臭味, 消瘦,對自己的大小便, 用手揉搓而不厭惡, 用手舉起用力地, 打擊自己和他人, 用武器和木棒等打擊, 投入燃燒的火中, 沉溺水中掉入井中, 還會做其他類似的事, 極度口渴且發熱化膿, 會變得潮濕, 從所有孔竅流血, 出現死兆時應當避免, 被慾望折磨的歡喜, 喜歡在僻靜處談論女人, 喜歡香氣花鬘裝飾, 滿意而平靜難以治癒, 舌頭在口中舔動, 嘴唇上顎喉嚨乾燥, 懷疑地觀看並哭泣, 心神消沉且萎靡, 雖然飢餓想要食物, 給了也不願意吃, 被施食慾望所執, 據說這種情況容易治癒, 對於想要殺害的, 誦咒修法火供可以降伏, 對於另一種情況隨其所愿, 以歡喜和施食等佈施, 然後對於可治癒的鬼神, 將孩子安置在空曠房屋, 三天打掃清潔, 經常放置火, 撒佈菩提花、涼茶、 葉子、種子、芥子, 用能降伏鬼神的芝麻油點燃的, 燈能降伏鬼神, 看護病人、房事、酒和肉, 完全斷除后, 用陳年酥油塗抹, 巴拉、楝樹、糖精、 冬瓜、甘松、訶子、 蒲桃以及多摩羅、 迦得利那和茶布、 巴瑪爾伽瑪達利、 瑪度希克如此稱的、 迦迦札迦白大、 榅桲、含乳樹、 迦曇婆以及迦蘭札, 用溫和的水清洗, 虎、豹、獅子、蛇, 熊皮配合酥油, 熏洗后在下面熏, 菩提、芥子、沙朗伽、 白芷、戈比、拉拉普德、 茹達配合酥油熏, 能從一切鬼神中解脫, 芥子、楝樹葉、 白芷、迦羅毗羅根, 溫熱配合酥油熏, 能驅除一切鬼神, 牛角和骨頭毛, 皮和貓糞, 楝樹葉、水晶、 酥油和兩種布利哈提、 棉花種子、波松查、 大麥和山羊毛、甘松、 芥子、孔雀羽毛和皮、 頭髮和穀殼、磚塊、 陶器、酥油、山羊湯、尿和酒糟, 細磨后的薰香, 能降伏一切部多鬼神, 和難忍的熱病, 蒺藜、芒果樹膠、 檀香、甘草、那利閃、 黑葉、甘松等, 製成藥膏配合酥油和, 牛奶十根藥煎湯, 一起煎煮是最勝降魔法, 羅斯那、安舒瑪提二種、 巴拉、五大根、 甘松磨碎與酥油煎, 三辛、吉德拉迦、 達勒斯、巴德拉、畢達伽、 甘草、阿魏、巴雅斯雅、 甘松、畢畢凌根、 配合毒茄, 藥膏與酥油煎煮, 經常對兒童有益, 能降伏一切病痛和損害, 生起暖性、力量和膚色, 夏利巴和木拉和, 布拉米、白芷、商企尼
ཤ་རི་བ་དང་མུ་ར་དང་། །བྲམྷི་ཤུ་དག་ཤང་ཁི་ནི། །ཉུངས་ཀར་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །བྱེའུ་རུག་པ་བཅས་མར་བསྐོལ། །དེ་ནི་བཏུང་དང་བསྐུ་བ་ཡིས། །གདོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། །མར་གད་འབྱུང་པོའི་ རིགས་པ་རུ།།འོག་ནས་བཤད་པ་དག་དང་ནི། །དེ་བཞིན་གཏོར་མ་སྦྱིན་སྲེག་དང་། །ཁྲུས་ནི་སྔགས་རྒྱུད་ཤེས་པས་སྦྱར། །པུ་ཏི་ཀ་རཉྫའི་ཤུན་པ། །བར་པ་ར་ཡི་རྩ་བ་དང་། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་བི་ཤ་ལ། །ཀ་ཏྲ་ཀ་དང་བིལ་བ་དང་། །ཀ་པི་ཏ་ བསྐོལ་དེས་མཚན་མོ།།བྱིས་པ་བཀྲུས་ན་ཤིས་པ་ཡིན། །གདོན་དང་བྲལ་ཡང་བླ་བརྣན་ནད། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །བྱིས་པའི་ནད་གསོར་བཤད་པ་ཡི། །སྨན་གྱིས་ཇི་བཞིན་གསོ་བར་བྱ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ པ་ལས།།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། བྱིས་པ་གསོ་བའི་ཡན་ལག་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱི་ནད་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཤེས་ དང་རྣམ་ཤེས་ཚིག་དང་ནི།།སྤྱོད་དང་སྙིང་སྟོབས་རང་བཞིན་དག་།གང་གི་རང་བཞིན་འགྱུར་བར་སྣང་། །དེ་ལ་འབྱུང་པོའི་གདོན་ཡོད་བཤད། །འབྱུང་པོའི་གཟུགས་དང་རང་བཞིན་དང་། །སྨྲ་དང་འགྲོ་སོགས་སྤྱོད་པ་དང་། །གང་ཞིག་ འདྲེ་བར་བྱེད་པ་རྣམས།།དེ་ལ་དེ་ནི་ཞུགས་པར་བཤད། །དེ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་སྩོགས། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་བཤད། །དེ་འཛིན་རྒྱུ་ནི་འཕྲལ་གཏམ་ནི། །སྔོན་ཆད་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཡི། །བློ་ཡིས་ཉེས་པ་བྱས་གྱུར་ནས། །དེ་ཡི་ཆགས་པ་སྩོགས་ བསྐྱེད་ནས།།བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་དང་ཆོས་ལུགས་ཉམས། །མཆོད་འོས་རྣམས་ནི་བརྙས་པ་དང་། །གཞུང་ལུགས་ཉམས་པ་དེ་དག་ནི། །སྡིག་དང་བདག་ནི་གསོད་བྱེད་ནི། །གདོན་ནི་གླགས་སྐབས་ཚོལ་བྱེད་པས། །ལྷ་ལ་སོགས་པའང་རྗེས་གནོད་ བྱེད།།གླགས་ནི་སྡིག་ལ་སོགས་པ་དང་། །མི་དགེའི་ལས་ནི་སྨིན་པ་དང་། །གཅིག་པུར་ཁང་སྟོང་གནས་པའམ། །དུར་ཁྲོད་སོགས་པར་མཚན་མོ་གནས། །གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའམ་བླ་མ་སྨོད། །འཁྲིག་པ་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་པ་དང་། །གཙང་སྦྲ་མེད་པར་ ལྷ་མཆོད་དང་།།མི་གཙང་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་། །སྦྱིན་སྲེག་སྔགས་གཏོར་མཆོད་སྦྱིན་རྣམས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། །མདོར་ན་ཉིན་རེ་སོགས་སྤྱོད་པར། །སྤྱོད་པ་བརྟེན་པ་ལས་འདས་པའོ། །ལྷ་ཡི་གདོན་གྱིས་ཡར་ངོ་ཡི། །ཚེས་ གཅིག་བཅུ་གསུམ་དག་ལ་འཛིན།།ལྷ་མིན་གདོན་ནི་ཡར་ངོ་ཡི། །བཅུ་གསུམ་མར་ངོ་བཅུ་གཉིས་ལ། །དྲི་ཟའི་གདོན་ནི་བཅུ་བཞི་དང་། །བཅུ་གཉིས་དག་ལའང་འཛིན་པར་བྱེད། །ཀླུ་གདོན་ཚེས་ལྔ་ལ་འཛིན་བྱེད། །གནོད་སྦྱིན་གདོན་ནི་ཡར་ངོ་ཡི། །ཚེས་ བདུན་བཅུ་གཅིག་དག་ལ་འཛིན།།ཚངས་པ་སྲིན་པོས་ཡར་ངོ་ཡི། །ཚེས་བརྒྱད་བཅོ་ལྔ་དག་ལ་འཛིན། །སྲིན་པོ་ཤ་ཟ་སོགས་མར་ངོའི། །ཚེས་གཅིག་ཚེས་དགུ་བཅུ་གཅིག་ལ། །མཚུན་ལྷ་གནམ་སྟོང་ཚེས་བཅུ་དང་། །བརྒྱད་དང་དགུ་པ་དག་ ལ་འཛིན།།རྒན་པ་ལ་སོགས་གཞན་དག་ནི། །ཕལ་ཆེར་དུས་དེའི་ཐུན་མཚམས་ལའོ།
夏利巴和木拉以及,婆羅米和凈香契尼,芥子和阿輸甘陀及,雀兒蘆巴一起熬油。以此飲用和塗抹,能夠降伏一切魔鬼。綠寶石鬼類之理,如下所述者以及,如是施食火供和,沐浴由懂咒續者配。 布帝迦染匝之皮,芭芭拉之根莖及,枯波卡波毗沙拉,迦特拉迦和毗羅及,迦毗他煮成后夜晚,為兒沐浴則吉祥。雖離鬼魅上氣病,所有相隨之疾病,如同兒科所說之,藥物如理而醫治。 此乃《醫方八支心要》之外篇第三章。《醫方八支心要》之兒科醫療圓滿。 其後當說鬼魅病相之辨識。智慧與意識語言及,行為與勇氣自性等,何者自性顯現改變,彼有鬼魅應當知。鬼魅形相與自性,言語行走等行為,何者相似所作者,彼為入魔而宣說。 此有天與非天等,分類共說十八種。彼等因緣即暫言,往昔智慧錯亂之,心造罪業已成已,彼生貪著等煩惱,毀壞禁行與教規,輕蔑應供養者及,毀壞教規彼等即,罪業及自殺等者,魔鬼尋找時機故,天等亦作隨害事。 時機即罪業等及,不善業已成熟及,獨居空屋而住或,夜晚住于墓地等。裸體遊蕩或謗師,非理行淫等行為,不凈供養諸天及,與他不凈相混及,火供咒語食子等,顛倒而作諸供養,總之日常等行為,超越所依之行為。 天魔于上弦之,初一十三日執持。非天魔于上弦之,十三下弦十二日。乾闥婆魔於十四,及十二日亦執持。龍魔于初五執持。夜叉魔于上弦之,初七十一日執持。 梵天羅剎上弦之,初八十五日執持。羅剎食肉等下弦,初一初九十一日。兵神於三十及十,初八初九日執持。老者等余諸鬼魅,多於彼時之際間。
།ལྷ་ཡི་གདོན་གྱིས་དབང་བྱས་པ། །གདོང་ནི་པདྨ་ཁ་བྱེ་འདྲ། །ལྟ་སྟངས་ཞི་ཞིང་ཁྲོ་བ་མེད། །ཚིག་ཉུང་དུལ་དང་བཤང་གཅི་ཉུང་། །ཁ་ཟས་ལ་ནི་འདོད་པ་མེད། ། ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་འབྱུང་བ་དཀའ། །གཙང་ཞིང་སཾསྐྲྀ་ཏའི་སྐད་སྨྲ། །ཡུན་རིང་ནས་ནི་མིག་འཛུམས་ཤིང་། །ལུས་དྲི་ཞིམ་ཞིང་མཆོག་སྟེར་བྱེད། །གོས་ཕྲེང་དཀར་པོ་ཆུ་བོ་དང་། །རི་མཐོ་ཁང་པ་མཐོ་ལ་དགའ། །གཉིད་མེད་ཚུགས་པ་མེད་པ་ཡིན། ། ལྷ་མིན་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ནི། །ཡོན་པོར་བལྟ་ཞིང་རང་བཞིན་ངན། །ལྷ་དང་བླ་མ་བྲམ་ཟེ་དང་། །འཇིགས་མེད་ཁེངས་ཤིང་དཔའ་བ་དང་། །ཁྲོ་ཞིང་རྩོལ་བ་ཆེ་བ་དང་། །ང་ནི་དྲག་པོ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །སྐེམ་བྱེད་བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཤ་དང་ཆང་ལ་དགའ ཞེས་བྱ།།དྲི་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །རང་སྤྱོད་ལ་དགའ་ལུས་དྲི་ཞིམ། །སྙིང་དགའ་གླུ་དང་གར་ཡང་བྱེད། །ཁྲུས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་དགའ། །གོས་ཕྲེང་བྱུག་པ་དམར་ལ་སྲེད། །སྒེག་དང་རྩེད་མོ་ལ་དགའོ། །ཀླུ་ཡི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། ། མིག་དམར་ཁྲོ་ཞིང་མི་འགྱུར་ལྟ། །ཡོན་པོར་འགྲོ་ཞིང་བལྟ་བ་དང་། །ཉིན་མཚན་དབུགས་རྒོད་ལྕེ་ལས་ནི། །ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་ཁ་འགྲམ་ལྷག་།བུ་རམ་འོ་མ་ཁྲུས་ལ་དགའ། །ཁ་སྦུབ་ཏུ་ནི་ཉལ་བར་བྱེད། །གདུགས་མཐོང་ན་ནི་འཇིགས་པ་ཡིན། །གནོད སྦྱིན་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས།།མིག་དམར་བགྲད་ཅིང་སྐྲག་ལ་འགུལ། །ལུས་ནི་དྲི་ཞིམ་གཟི་མདངས་ལྡན། །གཏམ་དང་གླུ་དང་ཁྲུས་དང་ནི། །ཕྲེང་བ་བྱུག་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཉ་ཡི་ཤ་སྲེད་དགའ་བ་དང་། །དགའ་མགུ་སྟོབས་ཆེན་ནད་མེད་ལ། །ལག་རྩེ་ བསྐྱོད་ཅིང་སུ་ཞིག་ལ།།ཅི་ཞིག་སྦྱིན་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད། །གསང་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་སྨན་པ་དང་། །བྲམ་ཟེ་ལ་ནི་བརྙས་པར་བྱེད། །ཁྲོ་བ་ཆུང་ཞིང་མགྱོགས་འགྲོ་བའོ།
被天神鬼魔所控制的人,面容如盛開的蓮花,目光祥和無憤怒,言語簡約溫順且大小便少,對飲食無慾望。 天神和婆羅門難以出現,清凈且說梵語,長時間眨眼,身體散發香氣且賜予殊勝,喜歡白色衣服花鬈、河流、高山和高樓,無睡眠且不固定。 被阿修羅鬼魔所控制的人,歪斜而看且本性惡劣,對天神、上師和婆羅門,無所畏懼且傲慢勇猛,憤怒且精進,說’我是大力毗濕奴,是乾旱之因帝釋天’,喜歡肉和酒。 被乾闥婆鬼魔所控制的征相:喜歡自我行為且身體香氣芬芳,心生歡喜且歌舞,喜歡沐浴和遊園,貪愛紅色衣服花鬈及涂香,喜歡嫵媚和遊戲。 被龍神鬼魔所控制的征相:眼睛發紅且憤怒地凝視,歪斜行走和觀看,日夜呼吸粗重且從舌頭流涎,嘴角多餘,喜歡糖、牛奶和沐浴,俯臥而眠,見到傘蓋則恐懼。 被夜叉鬼魔所控制的征相:眼睛發紅且瞪視和驚恐顫動,身體香氣芬芳且有光澤,喜歡談話、歌曲、沐浴、花鬈和涂香,貪愛魚肉且歡喜,快樂且力大無病。 搖動手指且對任何人說’要給什麼’,說秘密語且輕視醫生和婆羅門,憤怒小且行走快速。
།ཚངས་པ་སྲིན་པོས་ཟིན་པའི་རྟགས། །དགོད་ཅིང་གར་ལ་དགའ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་གཏུམ་ཞིང་གླགས་ སྐབས་ཚོལ།།གཤེ་ཞིང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། །སྨན་པ་བྲམ་ཟེ་ལྷ་ལ་སྡང་། །རང་ལ་ཤིང་དང་མཚོན་སོགས་བརྡེག་།ཀྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། །བསྟན་བཅོས་རིག་བྱེད་འདོད་པ་ཡིན། །སྲིན་པོའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཁྲོ་གཉེར་བཅས་ཤིང་ཁྲོ་བར་ ལྟ།།རྟ་བས་བག་ཏུ་ནི་བྱེད་པ་དང་། །རྡེག་ཅིང་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པ་དང་། །ངུ་ཞིང་གདོང་ནི་འཇིགས་རུང་སྟོན། །ཟས་མ་ཟོས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན། །གཉིད་མེད་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་དང་། །ངོ་ཚ་གཙང་སྦྲ་མེད་ཅིང་དཔའ། །གདུག་ཅིང་ཚིག་རྩུབ་ སྨྲ་བ་དང་།།ཁྲོ་ཞིང་ཕྲེང་བ་དམར་པོ་དང་། །བུད་མེད་ཤ་ཆང་ཁྲག་ལ་དགའ། །ཤའམ་ཁྲག་ནི་མཐོང་བ་ན། །མཆུ་ནི་ལྡག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཟས་ཟའི་ཚེ་ན་དགོད་པ་ཡིན། །ཤ་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །སེམས་ནི་བདེ་ བར་མི་གནས་ཤིང་།།ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །མི་གཙང་ལ་དགའ་གླུ་གར་དང་། །དགོད་དང་ཆང་དང་ཤ་རློན་དགའ། །སྤྱོས་ན་གདོང་ནི་ཞུམ་པ་དང་། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ངུ་བ་དང་། །བདག་ཉིད་སེན་མོས་འབྲུད་པ་དང་། ། ཁོང་རྩུབ་ལུས་ཉམས་སྐད་གསང་དམའ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་། །འབྲེལ་དང་མི་འབྲེལ་ཚིག་མང་སྨྲ། །དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་གནས་སྟོང་དགའ། །མི་བརྟན་གཅེར་བུ་དྲི་མ་ཅན། །སྲང་བར་འཁྱམས་ཤིང་གོས་གྱོན་ཞིང་། །རྩཝ ཡི་ཕྲེང་བ་རྒྱུན་ཏུ་ཐོགས།།ཤིང་འཛེག་རྟ་ལ་ཞོན་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཕྱག་དར་ཕུང་པོར་འཛེག་།མང་དུ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡི་དགས་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །སྤྱོད་ཚུལ་དྲི་ནི་ཡི་དགས་འདྲ། །སྔར་ཞིང་ཟས་ལ་མི་དགའ་དང་། ། རྩ་གཅོད་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །གྲུལ་བུམ་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཚིག་མང་སྨྲ་ཞིང་ཁ་གདོང་གནག་།དལ་གྱིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །རླིག་པ་སྐྲང་ཞིང་འཕྱང་བ་ཡིན། །མི་ནི་བྱང་སྟེམས་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཤིང་རྡོ་བོང་བ་སྩོགས་ཐོགས ཤིང་།།ཚལ་པ་གྱོན་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། །གཅེར་བུར་རྒྱུག་ཅིང་འཇིགས་བག་ཏུ། །ལྟ་ལ་རྩཝ་ཡིས་རྒྱན་དུ་བྱེད། །དུར་ཁྲོད་གནས་ནི་སྟོང་པ་དང་། །སྲང་བར་ཤིང་གཅིག་བརྟེན་པ་དང་། །ཏིལ་ཟས་ཆང་དང་ཤ་ལ་ནི། །རྟག་ཏུ་མིག་ནི་ཚགས་པ་ དང་།།ཚིག་རྩུབ་དེ་ནི་སྨྲ་བ་ཡིན། །གཡེངས་བྱེད་ཀྱིས་ནི་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཆུ་འདོད་ཟས་ནི་མི་སློང་དང་། །སྔངས་ཤིང་མིག་ནི་དམར་བ་དང་། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །རོ་ལངས་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་ རྟགས།།དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཚིག་བདེན་སྨྲ་ལ་ཡོངས་སུ་འདར། །གཉིད་ཆེ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཡི་དགས་མཚུན་ལྷའི་གདོན་གྱི་རྟགས། །མིག་མི་གསལ་ཞིང་བཞིན་རས་ཞུམ། །རྐན་ནི་སྐམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །མིག་ དང་རྫི་མ་བསྐྱོད་པ་དང་།།གཉིད་ཆེ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། །གཡོན་ཕྱོགས་ནས་ནི་གོས་གྱོན་ཞིང་། །ཤ་དང་བུ་རམ་ཏིལ་ལ་དགའ། །ཚིག་འཁྲུལ་པ་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །བླ་མ་དྲང་སྲོང་རྒན་དང་གྲུབ། །དམོད་པ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་མཐུན་པ། ། སྤྱོད་ལམ་ཁ་ཟས་རང་བཞིན་ལས། །ཅི་འདྲ་གདོན་ནི་དེ་ཡིན་བཤད། །གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཞིང་། །གཅེར་བུ་སྐྲ་ནི་གྱེན་དུ་བརྫེས། །ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་དུས་ཚིགས་ནི། །ཡུན་རིང་གྱུར་པའི་གདོན་དེ་སྤང་། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་གདོན་གསོ་པ་བཤད་པར་བྱའོ།
梵天被羅剎附身的徵兆:喜歡大笑和跳舞,行為兇暴尋找機會,辱罵並快速行走,憎恨醫生婆羅門和神靈,用木頭和武器等打擊自己,發出’啊’的聲音,喜好論典和吠陀。 被羅剎鬼附身的徵兆:皺眉怒視,小心謹慎,打擊並快速奔跑,哭泣並顯露可怕的面容,雖不進食卻有力量,夜不能寐四處遊蕩,無慚無潔卻勇敢,兇惡說粗語,憤怒戴紅花鬘,喜歡女人肉酒和血,見到肉或血時,舔舐嘴唇,吃飯時大笑。 被食肉鬼附身的徵兆:心不安定,到處奔跑,喜歡不凈物歌舞,喜歡笑酒和生肉,醉後面容萎靡,無故哭泣,用指甲抓自己,內心粗暴身體虛弱聲音低沉,表現痛苦,說許多相關不相關的話,失去記憶喜歡空地,不穩定裸體污穢,在街上游蕩穿衣服,經常戴草花環,爬樹騎馬,同樣爬上垃圾堆,大量進食。 被餓鬼附身的徵兆:行為氣味如餓鬼,不喜歡以前的食物,也稱為斷根者。 被魔怪附身的徵兆:說很多話面色發黑,緩慢行走,睪丸腫脹下垂。 被尸鬼附身的徵兆:拿著木頭石頭泥塊等,穿破布行走,裸體奔跑恐懼地看,以草為裝飾,住在空曠的墓地,在街上依靠一棵樹,對芝麻食物酒和肉,經常注視並說粗語。 被迷亂鬼附身的徵兆:渴求水不要食物,驚恐眼睛發紅,說粗語。 被起尸鬼附身的徵兆:喜歡香和花環,說真話時全身顫抖,應知嗜睡。 被餓鬼和兇神附身的徵兆:眼睛不清晰面容萎靡,上顎乾燥,眼睛和睫毛抖動,嗜睡體溫低,從左邊穿衣服,喜歡肉糖和芝麻,說錯亂的話。 上師仙人長者和成就者,詛咒隨心所應,從行為飲食自性中,說明是何種附身。年輕人群相隨,裸體頭髮豎立,心不安樂時節長久的附身應捨棄。 這是《醫方明八支論》中外篇第四章。接下來將解說治療附身。
།འབྱུང་པོའི་འཚེ་བ་མི་འདོད་དང་། །བཟླས་དང་སྦྱིན་སྲེག་གཏོར་མ་དང་། །བརྟུལ་ཞུགས་ཚུལ་ཁྲིམས་མཉམ་ འཇོག་དང་།།སྦྱིན་ཤེས་བརྩེ་ལ་སོགས་པས་བསལ། །ཤིང་ཀུན་བ་བླ་ཚ་བ་གསུམ། །གླ་རྩི་སྒོག་སྐྱ་ཨརྐའི་རྩ། །སྤང་སྤོས་ཨ་ཟ་ལོ་མི་དང་། །ལ་བ་འབམ་པོ་ཀུ་ཀུ་ཏི། །ཤུ་དག་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ། །སར་པ་གནྡྷ་ཏིལ་མར་ནི། ། ཀ་ཀ་ཨན་ད་ར་མཉེ་བ། །སྣུ་ཧ་ཀ་ཀ་ཏ་ཤྲིང་གི། །སླེ་ཏྲེས་མ་ཧཱ་ན་བ་ལི། །ཡུངས་ཀར་དང་ནི་ལིག་བུ་མིག་།གདོན་འཇོམས་སྨན་ནི་གཞན་དག་དང་། །བོང་བུ་རྟ་དང་ཁྱི་ལུག་དང་། །རྔ་མོ་གོ་ད་དྲེད་དང་ནི། །སྲེ་མོ་རེག་འཇམ་བྱི་ལ་གུང་། །བ ལང་སེང་གེ་སྟག་དང་ནི།།རྒྱ་མཚོ་ཡི་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི། །པགས་པ་མཁྲིས་པ་སེན་མོ་སོ།
不欲受到鬼魅的傷害, 以持咒、護摩、供食, 以苦行、戒律、禪定, 以佈施、智慧、慈悲等來消除。 諸樹木、婆羅、三辛, 安息香、蔥、阿迦根, 藏香、阿扎羅米和, 拉瓦、班波、庫庫提, 白芷、甘地、必揚古, 薩爾巴甘地、芝麻油, 卡卡安達拉塗抹, 乳香、卡卡塔樹的, 列赤、瑪哈那巴利, 芥子以及利布目, 其他能降伏魔鬼的藥物和, 驢、馬、狗、羊和, 騾、牛、熊以及, 猴子、獾、貓、豹, 牛、獅、虎以及, 海中生物的, 皮、膽汁、指甲、牙。
།སྡེ་ཚན་འདི་དང་མར་རྙིང་ངམ། །ཏིལ་མར་དང་ནི་བསྐོལ་བ་དག་།བཏུང་དང་སྣར་ནི་བླུགས་པ་དང་། །བསྐུ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །འདི་དག་ཕྱེ་ མས་བདུག་པར་བྱ།།འདི་ཡི་རི་ལུ་བྱས་ནས་ནི། །མིག་སྨན་སྣ་སྨན་བྱ་བ་དང་། །འདི་ཡི་ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱ། །སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །བརྗེད་བྱེད་བཅས་པའི་གདོན་ཞི་བྱེད། །ཉུངས་ ཀར་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་།པི་པི་ལིང་རྩ་ཆེ་བ་གསུམ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་གོ་ད་དང་། །སྲེ་མོ་བྱི་ལ་རྩ་ཤ་ཡི། །མཁྲིས་པ་དང་བཏགས་སྣ་སྨན་དང་། །བསྐུ་བྱུག་བྱུགས་སོགས་བྱས་གདོན་འཇོམས། །ཉུངས་ཀར་ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་དང་། །པྲི་ཡང་ ཀུ་དང་སེར་པོ་གཉིས།།གི་རི་ཀརྞི་དཀར་ནག་གཉིས། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཤྭེ་ཏ་དང་། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་ཀ་རཉྫ། །ཤྲི་ཤ་གཉིས་དང་ས་བོན་དང་། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཚ་བ་གསུམ། །མར་དང་བ་གཅིན་དེ་བཞི་འགྱུར། །བསྐོལ་བ་ དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ།།བཏུང་དང་སྣར་བླུགས་ལས་སྦྱར་ན། །གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་མྱུར་འཇོམས་བྱེད། །མཆོག་ཏུ་ལྷ་མིན་གདོན་སེལ་བྱེད། །བརྗེད་བྱེད་དུག་དང་བཀྲ་མི་ཤིས། །སྨྱོ་བྱེད་གཤེད་བྱེད་རིམས་རྣམས་འཇོམས། །སྨན་དེ་ཉིད་ནི་ ར་ཐུག་གི།།གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པ་དང་། །སྣར་བླུགས་མིག་སྨན་བྱུགས་པ་དང་། །ཁྲུས་དང་དྲིལ་བ་ལ་སྦྱར་བ། །སྔར་བཤད་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ཞིང་། །རྒྱལ་པོའི་སྒོར་ཡང་དོན་གྲུབ་བྱེད། །ཉུངས་ཀར་ཤུ་དག་ཚ་བ་གསུམ། ། ཤྭ་གནྡྷ་སེར་པོ་གཉིས།།ཤིང་ཀུན་ཀུན་དོང་རྩ་བ་དང་། །ཀརཉྫ་ཡི་ས་བོན་དང་། །ཤྲི་ཤ་ཡི་མེ་ཏོག་དང་། །ཀ་བིད་ཐ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་རྒྱ་སྤོས་དང་། །གི་རི་ཀརྞི་དཀར་པོ་དང་། །སོ་ན་ཀ་ཡི་རྩ་བར་གནས། །ར་ གཅིན་དག་དང་ལེགས་བསྒོས་ཤིང་།།བ་ལང་མཁྲིས་པ་བུ་རམ་དང་། །རི་ལུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ། །མིག་བསྐུས་སྣར་བླུགས་བསྐུ་བྱས་ན། །སྨྱོ་བྱེད་རྨ་ནི་རེད་པ་དང་། །མཚན་མོ་མི་མཐོང་མུན་འཐིབས་བྱེད། །བགེགས་དང་ ལུས་ཆུར་ནུབ་པས་བརྒྱལ།།དུག་བསྐུས་མདའ་ཡིས་ཕོག་པ་དང་། །གདུག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་སེལ། །རས་བལ་ས་བོན་རྨ་བྱའི་སྒྲོ། །མེ་ཏོག་སྨན་མ་བྲི་ཧ་ཏི། །ཤིང་ཚ་སྤང་སྤོས་པོ་སོན་ཆ། །བྱི་ལའི་རྟུག་པ་ཕུབ་མ་དང་། །ཤུ་དག་མི་ སྐྲ་སྦྲུལ་ལྤགས་དང་།།གླང་པོའི་སོ་དང་གླང་གི་རྭ། །ཤིང་ཀུན་དང་ནི་ན་ལེ་ཤམ། །ཚ་མཉམ་བདུགས་པར་བྱས་པ་ཡིས། །སྐེམ་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་ཤ་ཟའི་རིགས། །སྲིན་པོ་ལྷ་ཡི་གདོན་འཇོམས་མཆོག་།གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཚ་བ་གསུམ། །གུར་ཀུམ་ པི་པི་ལིང་རྩ་བ།།ཀཎྜ་ཀ་རི་སྐྱེར་པ་དང་། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཡུངས་ཀར་གཉིས། །བ་ལི་ཀ་དང་དུག་མོ་ཉུང་། །ཙནྡན་དཀར་པོ་རྒྱམ་ཚ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཤུ་དག་སྤངས་མ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཙནྡན་དཀར་པོ་བ་ལ་དང་། ། ཤིང་མངར་སུག་སྨེལ་ལྡོང་རོས་དང་། །ཤུག་པ་རྒྱ་སྤོས་ཤྲི་པ་ས། །མ་དུ་ཀ་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། །བོང་ང་གཉིས་པོ་པྲི་ཡང་ཀུ། །དབྱི་མོ་རུ་རྟ་སྐྱེར་ཁཎ་དང་། །ཆ་མཉམ་ཞིབ་བཏགས་ལྡེ་གུ་དང་། །མར་རྙིང་གཅིན་ཀུན་ཆ་མཉམ་བསྐོལ། །གདོན ཁུས་འདེབས་ཤེས་བྱ་བར་བརྗོད།།དེ་བླུད་གདོན་འཇོམས་མཆོག་ཡིན་ནོ།
此類藥物可與陳酥油或芝麻油煎煮,用於飲用、滴鼻、涂敷,並可用其粉末燻蒸。 將其製成丸劑,可用作眼藥、鼻藥,也可用其調製軟膏涂敷,或用其煎煮液滴注。 此配方可平息致狂魔及致忘魔等鬼魅。 白芥子、訶子、胡椒、胡椒根、三大辛香、訶子、求得、野貓根、膽汁研磨後用作鼻藥及涂敷等,可降伏鬼魅。 白芥子、白芷、阿魏、當歸、兩種黃色藥材、黑白兩種吉利甘尼、三果、白藥、楝樹葉、卡蘭加、兩種合歡、種子、丁香及三辛香, 與酥油和牛尿按四倍量煎煮,此方名為’如意’,用於飲用和滴鼻,能迅速降伏一切鬼魅。 尤其能驅除阿修羅魔,能治致忘、中毒、不祥、致狂、致死及熱病。 此藥與山羊尿調配服用,或滴鼻、點眼、涂敷,用於沐浴及丸劑, 具有前述功效,在王宮也能如願成就。 白芥子、白芷、三辛香、天麻、兩種黃色藥材、阿魏、昆冬根、卡蘭加種子、合歡花、木瓜果、巖鹽、飛薊、檀香、白吉利甘尼、索那卡根, 與山羊尿充分調配,加入牛膽汁和糖製成丸劑, 涂眼、滴鼻、涂敷可治致狂、遺忘、夜盲、昏暗、 被鬼魅所擾、溺水昏迷、涂毒箭傷、毒蛇咬傷。 棉花籽、孔雀羽、花葯、婆利訶提、桂皮、甘松、波斯那恰、貓糞、麩皮、 白芷、人發、蛇皮、象牙、牛角、阿魏、那勒善, 等量燻蒸可治消瘦魔、致狂魔、食肉魔類、 羅剎及天魔,最為殊勝。 旃陀婆陀、三辛香、薑黃、胡椒根、刺果、醋栗、丁香及兩種芥子、 婆梨迦、曼陀羅、白檀香、巖鹽、三果、水晶、 白芷、芒草、水晶、白檀香、婆羅、 甘草、蓽茇、龍腦香、柏木、檀香、室利巴薩、 蜜樹精華、兩種石蒜、當歸、野豬、飛薊、醋栗塊, 等量細研后與軟膏及陳酥油、諸尿等量煎煮, 稱為’驅魔湯’,服用此方最能降伏鬼魅。
།རྒྱ་སྤོས་ཤིང་མངར་ཀ་རཉྫ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ད་ཏ་པ་ཏོ་ལ། །ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་པ་ཏ་ལ། །ཉུངས་ཀར་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། །སེར་པོ་གཉིས་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རྒྱ་ཤུག་གནྡྷ་ པྲི་ཡང་ཀུ།།ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཐང་ཤིང་སླེ་ཏྲེས་བྱི་དང་ག་།ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཀ་ཀན་ཏ། །ཤི་ཀྲུ་ནིམ་པ་དུག་མོ་ཉུང་། །ཤྲི་ཤིའི་མེ་ཏོག་ས་བོན་དང་། །གླ་སྒང་རུ་རྟ་དན་ད་དང་། །གི་རི་ཀརྞི་ཙི་ཏྲ་ཀ་།བིལ་བ་ཆ་མཉམ་ ལྡེ་གུར་བྱས།།མར་རྙིང་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་བཅས། །བསྐོལ་དེ་ཡུན་རིང་བཞག་པ་དེ། །ཁུས་འདེབས་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རིམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྦྱར་ན་ནི། །གདོན་རྣམས་ཀུན་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །མཛེ་དང་རིམས་ནི་མྱུར་དུ་འཇོམས། །གདོན་ ནི་ཉི་མ་གང་གང་ལ།།འཛིན་པའི་ཉི་མ་དེ་དང་དེར། །མཆོག་ཏུ་སྦྱིན་སྲེག་གཏོར་མ་སོགས། །སྨན་པས་རབ་ཏུ་འབད་དེ་བྱ། །ཁྲུས་དང་གོས་དང་ཤ་དང་ཚིལ། །ཆང་དང་མར་དང་བུ་རམ་སྩོགས། །གང་ཞིག་གང་ལ་སྲེད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ དེ་ནི་དེ་ལ་སྦྱིན།།རིན་ཆེན་དྲི་དང་ཕྲེང་བ་དང་། །ས་བོན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཟས་ཀུན་ཀུན་ལ་སྦྱིན་བྱ་སྟེ། །འདི་ནི་སྤྱི་ཡི་ཆོ་གའོ།
紅花、甘草、卡蘭扎樹、 紅花檀、達塔巴托拉、 白芷、訶子、巴塔拉、 芥子、坎達卡里和、 兩種黃色藥材和水晶、 酸棗、甘地普里揚古、 三辛香和三果、 桂皮、獨活、畢達嘎、 科沙塔基、卡坎塔、 希克如、楝樹、毒母茄、 希利希花的種子和、 巖蘭、茜草、丹達和、 吉利卡尼、昌布、 木蘋果等量製成藥丸、 加入陳年酥油的部分、 煮沸後長期存放、 這被稱為大灌腸劑、 若按順序配製、 能迅速降伏一切魔鬼、發狂、 麻風病和熱病、 對於在某日被魔鬼、 所執持的病人、在那天、 醫生應當盡力進行、 最殊勝的火供、供食等、 沐浴、衣服、肉、油脂、 酒、酥油、糖等、 對於病人貪求什麼、 就應當給予什麼、 珍寶、香料、花鬘和、 種子、酥油、蜂蜜和、 一切食物都應給予、 這是共同的儀軌。
།ལྷ་དང་བླ་མ་དྲང་སྲོང་རྒན། །གྲུབ་པ་ལྷ་ཡི་གནས་སུ་སྦྱིན། །དེ་ཡང་ལྷ་ཡི་གདོན་ལ་ནི། །བྱང་གི་ཕྱོགས་ སུ་གཏོར་མ་སྦྱིན།།ལྷ་མིན་གདོན་ལ་ཅི་འདོད་པར། །མཚམས་ཀྱི་གནས་སུ་ནུབ་ཏུ་སྦྱིན། །དྲི་ཟའི་གདོན་ལ་བ་ལང་ངམ། །གོས་དང་རྒྱན་བཅས་གཏོར་མ་སྦྱིན། །མཚུན་ལྷ་ཀླུ་གདོན་འབབ་ཆུའི་འགྲམ། །ཀླུ་ལ་ཤར་ལྷོ་མཚམས་སུ་སྦྱིན། ། གནོད་སྦྱིན་རང་གི་གནས་སམ་ནི། །ཆུ་གཉིས་འདུས་པའི་གནས་སུ་སྦྱིན། །སྲིན་པོར་ལམ་གྱི་བཞི་མདོའམ། །ཚང་ཚིང་འཇིགས་སུ་རུང་བར་སྦྱིན། །སྲིན་པོ་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་སྦྱིན། །ཚངས་པའི་སྲིན་པོར་ཤར་དུ་སྦྱིན། །ཤ་ཟ་ལ་ནི་ཁང་སྟོང དུ།།ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནི་གནས་ཏེ་སྦྱིན། །ཕྲེང་བ་གཙང་ཞིང་དཀར་པོ་དང་། །དྲི་དང་འོ་ཐུག་འབྲས་ཆན་དང་། །ཞོ་དང་གདུགས་ནི་དཀར་པོ་དག་།ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཏོར་མར་འདོད། །ཤིང་ཀུན་ཉུངས་ཀར་ཤུ་དག་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་ནི་སྲང་ ཕྱེད་ཕྱེད།།མར་བྲེ་གང་དང་བ་ཡི་གཅིན། །བཞི་འགྱུར་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །དེ་བཏུང་སྣར་བླུགས་བསྐུས་པ་ཡིས། །ལྷ་ཡི་གདོན་ལས་ཐར་བར་བྱེད། །ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་སྒོག་སྐྱ་རྣམས། །ར་གཅིན་སྦྱར་བ་སྣར་བླུགས་དང་། །མིག་ བསྐུས་ལྷ་ཡི་གདོན་ལས་ཐར།།ལྷ་མིན་གཏོར་མ་འབྲས་བུ་ནི། །མང་པོ་དག་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཀླུ་ཡི་གདོན་ལ་ཛཱ་ཏི་དང་། །འབྲས་ཡོས་བུ་རམ་སྣུམ་ཁུར་དང་། །འབྲས་ཆན་བུ་རམ་བཅས་པ་དང་། །ཟས་མཆོག་འོ་མ་ སྦྲང་རྩི་དང་།།ས་ནག་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །ཤུ་དག་པདྨ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ུཏྤལ་པདྨ་དམར་པོ་ཡི། །འདབ་མར་བཅས་པའི་གཏོར་མ་སྦྱིན། །སེང་ཕྲོམ་ལོ་མ་དཀར་པོ་དང་། །རྒྱ་སྦོས་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །ཉུངས་ཀར་ཆུ་གྲང་ལ་བཏགས་པས། ། སྣར་བླུགས་མིག་ཏུ་བསྐུས་པའང་ཕན། །གནོད་སྦྱིན་གདོན་ལ་འོ་མ་ཞོ། །མར་དང་འབྲས་ཆན་བསྲེས་པ་དང་། །གུ་གུལ་པདྨ་ཐང་ཤིང་དང་། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་གོས་དང་གསེར། །དབྱིག་ནི་གཏོར་མར་སྦྱིན་པར་བྱ། །མར་དང་འོ་མ་བ་གཅིན་ནི། །ཆ་མཉམ བསྐོལ་བ་བཏུང་བ་དང་།།སྣར་བླུགས་ལུས་ལ་བསྐུས་ན་ཕན། ། རུ་ར་དང་སེར་པོ་གཉིས། །སྒོག་སྐྱ་ཤུ་དག་ན་ལེ་ཤམ། །ནིམ་པའི་ལོ་མར་གཅིན་བཏགས། །ལྡེ་གུས་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་བྱ། །ཚངས་པ་སྲིན་པོའི་གཏོར་མ་ནི། །ནས་བྲེ་བཞི་ནི་བཙོས་ པ་ཡིས།།ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཏིལ་བཏགས་བསྲེས། །གདུགས་དང་གོས་དང་བྱུག་པ་སྦྱིན། །སེང་ལྡེང་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་ཤུ་ཏི་དང་། །ཉུངས་ཀར་ནིམ་པའི་ལོ་མར་བཅས། །སྒོག་སྐྱ་སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་ དང་།།ཞུན་མར་ཕུལ་ནི་བདུན་དག་དང་། །བ་གཅིན་སུམ་འགྱུར་བསྐོལ་བ་དེ། །བཏུང་དང་སྣར་བླུགས་བསྐུས་ན་ཕན། །སྲིན་པོའི་གདོན་ལ་ཏིལ་ཕྱེ་དང་། །མེ་ཏོག་དཀར་པོ་འབྲས་ཆན་བསྲེས། །ཤ་བཙོས་རྗེན་པ་ནིམ་པ་ལ། །ཁྲག་དང་བཅས་པའི་ གཏོར་མ་སྦྱིན།།ནག་ཏ་མ་ལ་ཤྲི་ཤ་ཡི། །ཤུན་ལྤགས་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང་། །དེ་བཞིན་པ་ཏ་ལ་ནག་པོ། །བིལ་བའི་རྩ་བ་ཚ་བ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་ཉུངས་ཀར་དུག་མོ་ཉུང་། །སྒོག་སྐྱ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ། །ར་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བའི་སྨན། ། སྣར་བླུགས་མིག་ཏུ་བྱུགས་ནའང་ཕན། །འདི་དག་ཉིད་དང་མར་གྱིས་ནི། །བཞི་འགྱུར་བ་གཅིན་བསྐོལ་བ་ནི། །བཏུང་དང་སྣར་བླུགས་བསྐུས་པ་ཡིས། །སྲིན་པོའི་གདོན་ནི་ཟློག་པར་བྱེད། །ཤ་ཟ་ལ་ནི་བུ་རམ་ཆང་། །ཏིལ་ཚིག་ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ ཞོ།།ལ་ཕུག་ལན་ཚྭ་ཕྱེ་ཟན་མར། །འབྱུང་པོ་འབྲས་ཆན་གཏོར་མ་སྦྱིན། །སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་རྒྱམ་ཚ་བཙོད། །ཤུ་ཏི་དོང་གྲ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཤིང་ཀུན་སྒོག་སྐྱ་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏ་ལི། །
向神靈、上師和年長仙人,成就者供養于神之處所。對於神靈鬼魅,應在北方供施食子。 對於非天鬼魅,隨意在西方隅處供養。對於乾闥婆鬼魅,應供養牛或帶衣飾的食子。 對於龍神鬼魅在河邊,對龍在東南方供養。對於夜叉,在其住處或兩水匯合處供養。 對於羅剎,在四岔路口或可怖叢林中供養。羅剎在南方供養,對梵天羅剎在東方供養。 對於食肉鬼,在空屋中西方處所供養。潔白的花鬘、香料、乳粥、米飯、酸奶和白傘蓋等,是諸神的供品。 阿魏、白芥子、菖蒲各半兩,一升酥油和四倍牛尿一同煮沸。飲用、滴鼻、塗抹可解除神靈鬼魅。 菖蒲、阿魏、蔥白配以山羊尿滴鼻,涂眼可解除神靈鬼魅。非天的食子供品是諸多果實和布謝孜。 對龍鬼魅,以豆蔻、炒米、糖蜜、油汁、糖米飯、上等食物、牛奶、蜂蜜、黑土、龍花、菖蒲、蓮花、布謝孜、烏巴拉、紅蓮花瓣作為供品。 白色辛夷葉、檀香、龍花、白芥子用冷水研磨,滴鼻或涂眼亦有效。對夜叉鬼魅,以牛奶、酸奶、酥油、米飯混合, 以及安息香、蓮花、桂皮、布謝孜、衣服、金銀作為供品。酥油、牛奶、牛尿等量煮沸後飲用、滴鼻、涂身有效。 訶子和兩種黃色藥、蔥白、菖蒲、訶子、楝樹葉研磨牛尿,製成藥膏作鼻藥、眼藥。梵天羅剎的供品是, 用四升煮熟的大麥,十六升水混合磨碎的芝麻,供養傘蓋、衣服和涂香。紫檀二十兩、三辛、三果、阿魏、菖蒲、生薑、白芥子和楝樹葉, 蔥白各半兩,七份熔化酥油,三倍牛尿煮沸,飲用、滴鼻、塗抹有效。對羅剎鬼魅,以芝麻粉、白花、米飯混合, 熟肉、生肉配以楝樹和血的供品。夜蒿、合歡樹的樹皮、花朵、果實,以及黑巴達拉、木榴根、三辛、阿魏、白芥子、曼陀羅、 蔥白、訶子果實配以山羊尿製成的藥,滴鼻涂眼亦有效。以上諸藥配以四倍酥油和牛尿煮沸, 飲用、滴鼻、塗抹可驅除羅剎鬼魅。對食肉鬼,以糖酒、炒芝麻、芝麻粉、酸奶、蘿蔔、鹽、麵餅、酥油、 精靈的米飯作為供品。兩種薑黃、巖鹽、紅花、生薑、獨活、普日揚古、阿魏、蔥白、三辛、三果和巴達里。
ཤིང་ཀུན་སྒོག་སྐྱ་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏ་ལི། །ཤུ་དག་གི་རི་ཀརྞི་དཀར། །ཤི་རི་ ཤ་ཡི་མེ་ཏོག་དམར།།བ་གཅིན་བཞི་ཆ་བཅས་པར་བསྐོལ། །བཏུང་དང་བསྐུ་བ་བྱས་ན་ཕན། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ར་གཅིན་བཏགས། །མིག་བསྐུས་སྣར་ནི་བླུགས་པ་ཕན། །ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་མཚུན་ལྷ་དང་། །དྲི་ཟའི་གདོན་ལ་སྣ་སྨན་སྩོགས། །རྣོན་ པོ་བཏང་བར་མི་བྱ་ཞིང་།།འདི་ལ་ཞུན་མར་བཏུང་ལ་སོགས། །སྨན་ནི་འཇམ་པོ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཤ་ཟ་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །མི་མཐུན་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། །མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་དེ་ཁྲོས་ནས། །ནད་པ་སྨན་པ་བཅས་གསོད་བྱེད། །འཕགས་ པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་།མགོན་པོ་ཕྱག་ནི་བཅུ་གཉིས་པ། །ནད་ཀུན་གསོ་བར་མཛད་པ་ཡི། །སྔགས་བཟླས་ན་ནི་ནད་ཀུན་སེལ། །དེ་བཞིན་སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་དང་། །གཞན་ཡང་སེམས་འཁྲུལ་བྱེད་པ་འཇོམས། །རིག་སྔགས རྒྱལ་མོ་རྨ་བྱ་ཆེ།།གཙང་བྱས་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒྲགས། །འབྱུང་པོའི་བདག་པོ་ལྷ་ཆེན་དང་། །དེ་ཡི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་མཆོད་ཅིང་། །དེ་ཡི་སྔགས་གྲུབ་བཟླས་ན་ཡང་། །གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །གང་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡི། ། ལེའུ་གཉིས་ལས་སྨོས་པ་དང་། །གང་འདིར་བཤད་པ་དེ་དག་ཀུན། །ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཕན། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨྱོ་བྱེད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། སྨྱོ་བྱེད་ནད་གཞི་རེ་རེ་དང་། །འདུས་སྩོགས་དུག་ལས་གྱུར་པ་དྲུག་།སྨྱོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་ལུས་དང་ནི། །སེམས་ཀྱི་ནད་ལམ་ལོག་པ་རུ། །ཞུགས་པས་སྨྱོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །བཟའ་བཏུང་གནོད་པ་དག་དང་ནི། །སྙིང་དང་མ་གོམས་དྲི་མར་བཅས། ། མང་ཉུང་མ་སྙོམས་བསྟེན་པ་དང་། །ཡིད་ཞུམ་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། །ནད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་དང་། །རིད་ཅིང་སྤྱོད་པ་མ་སྙོམས་དང་། །མཆོད་འོས་མཆོད་པར་མི་བྱེད་དང་། །སེམས་ལས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཉམས་དང་། །དུག་དང་ཉེ་བའི་དུག་ལས་གྱུར། །འདི་ཡིས སྙིང་སྟོབས་ཞན་པ་ཡི།།སྙིང་གི་ནད་ལ་གནོད་བྱས་ཏེ། །བློ་ནི་དྲི་མ་ཅན་བྱས་ཏེ། །ཡིད་རྒྱུ་བ་ཡི་ལམ་བཀག་ནས། །སྨྱོ་བྱེད་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ཡིས་བློ་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །དྲན་པ་འཁྲུལ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ནི། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉམས་ཏེ། །ཤིང་རྟ་ ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི།།མེད་པ་ལྟ་བུར་རྩོམ་པ་ནི། །ཀུན་ཀྱང་བསམ་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ལུས་སྦེག་ཅིང་། །རྒྱུ་མེད་ངུ་ཞིང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ། །དགོད་དང་འཛུམ་དང་གར་བྱེད་དང་། །གླུ་ལེན་རོལ་མོ་བྱེད་པ་དང་། །ལུས་བསྐྱོད་ཕེག་ནི་རྡོབ་པ་དང་། །གླིང་བུ་ པི་ཝང་ལ་སོགས་ཀྱི།།སྒྲ་ཡི་ལད་མོ་ཡང་ཡང་ཟློས། །རྒྱུན་དུ་ཁ་ནས་ལྦུ་བ་འཛག་།ཕན་ཚུན་རྒྱུག་ཅིང་མང་དུ་སྨྲ། །རྒྱན་མིན་པས་ནི་རྒྱན་དུ་བྱེད། །བཞོན་པ་མིན་པས་འགྲོ་བ་རྩོམ། །ཁ་ཟས་ལ་ནི་གདུ་བར་བྱེད། །དེ་རྙེད་ན་ནི་མི་འདོད་བྱེད། །མིག་ཟླུམ་མིག་ནི་ དམར་བ་དང་།།ཁ་ཟས་ཞུ་ནས་ནད་ལྡང་འགྱུར། །མཁྲིས་ལས་སྤྱོ་ཞིང་ཁྲོ་བ་དང་། །ཁུ་ཚུར་བོང་བ་རྡེག་ཅིང་རྒྱུག་།གྲིབ་མ་ཆུ་ནི་གྲང་མོ་འདོད། །གཅེར་བུར་འདུག་ཅིང་ལུས་མདོག་སེར། །མེད་པར་མེ་ནི་འབར་བ་དང་། །སྐར་མ་མར་མེ་མཐོང་བའོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。