d4352量德安立品c3.5s
D4352
@། །བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ལས་མདོ་བཏུས་པ་བཞུགས། །@##། །བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ལས་མདོ་བཏུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་གསུང་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
正確教法的量度摘錄經典 頂禮真實宣說者世尊。
།ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན། །དངོས་པོ་འདི་དག་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་གསུང་། །བདུད ཀྱི་སྟོབས་བཅོམ་མཆོད་པའི་གནས་སུ་འོས།།བདེ་གཤེགས་རིག་པ་གསུམ་དང་རྐང་པར་ལྡན། །འདུལ་འོས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ལྷ་མིའི་མཁན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུས་བསྟངས་པས། །སྐྱེ་བོ་ཡང་དག་བཀའ་ཡི་སྣོད་དུ་བསྒྲུབ། །བཅོམ་ལྡན་སྤྱན་ རས་དབང་པོ་འཇིག་རྟེན་མགོན།།ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ལྟ་ལམ་དུ། །རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་གཟུད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བཅོམ་ལྡན་མི་ཕམ་རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་གསོལ། །བྱམས་མཆོག་གཏིང་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བར་སྨྲ་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས།།ཕམ་པར་བྱར་མེད་ཕྱོགས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བཅོམ་ལྡན་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སྐྱོན་མི་འཆགས། །མཐའ་ཡས་བློ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །རོ་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གོ་ཕྱེ་ཞིང་། །སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་བསྟན་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བཅོམ་ལྡན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ སྲས་ཀྱི་གཙོ།།རྒྱ་མཚོའི་སྤྱོད་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །དགེ་བས་ཁྱབ་པའི་གཙུག་ལག་བཟང་བརྗོད་པ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་གདགས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །བཅོམ་ལྡན་འཇིགས་འཇོམས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བསྣམས། །དཔའ་བརྩོན་གཙོ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ལྟ་བ་ངན་པས་ བསྙེམས་པའི་བྲག་ཆེན་ཀུན།།རྣམ་པར་གཞོམ་པའི་ཐབས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བཅོམ་ལྡན་འཇམ་དཔལ་བླ་མེད་དཔལ་གྱི་བདག་།དགེ་བཤེས་གཙོ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །རང་དགའ་འདོད་རིས་གདམས་ངག་ལེན་སྤོང་ཞིང་། །དཔལ་ལྡན་ལུང་ཉིད་འཛིན་པར་བསྒྱུར་བ་བསྒྲུབ། །བཅོམ་ ལྡན་སྒྲིབ་པའི་ཤུགས་དྲག་བཟོད་དཀའ་གནོན།།རྒྱལ་སྲས་མཆོག་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །འགྲོ་བ་ཡང་དག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པོ་ཅོག་།མ་ལུས་བཞིན་དུ་མནན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བཅོམ་ལྡན་ས་ཡི་སྙིང་པོ་འབྱུང་གནས་མཆོག་།གཟུངས་རབ་བརྟན་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཐེག་པ་ གཅིག་གིས་རིན་ཆེན་ས་ལྟ་བུས།།འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཡང་དག་བཀུར་བ་བསྒྲུབ། །ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་དཔའ་བས་མགོན་མཛོད་པ། །བརྗིད་ཀྱིས་འདུལ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ལོག་ལྟ་ཐམས་ཅད་ལས། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། འཕགས་པ་མི་གཡོ་གཡོ་བ་ཀུན་མི་བརྟེན། །རི་རབ་མཐུ་བས་བརྟན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །ནམ་ཡང་སུས་ཀྱང་མི་གཡོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཟ་ཧོར་གྱི་བིཀྵུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཡུལ་ཁ་གསར་ནར་སྐྱེས་པ་དར་མ་ཤཱནྟི་གྷོ་ཥ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཨཱ་ཙརྱ་བོ དྷི་ས་ཏྭ་ཞེས་བཏགས་པ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་ཤིང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་ལྡན་པས་མི་འཕྲོགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་བདག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཐོས་པ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་སྨྲ་བ་ཡང་མེད། སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚོད་གཟུང་དུ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྨྲ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཡོད་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའམ། ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་གདོད་བྱེ་བྲག་དབྱེར་རུང་། མཐུ་ཅི་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མ་མཐོང་མོད་ཀྱི་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་སོ་སོའི གཙུག་ལག་ལས་བྱུང་བ་མཐོང་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་བཟང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བདག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ།
正等正覺世間智者,如實宣說諸法實相,摧毀魔力堪為供處,善逝具足三明六通。 調御無上善巧導師,頂禮如來薄伽梵尊,天人導師承蒙您力,眾生堪為正法法器。 頂禮大悲世間怙主,具眼自在薄伽梵尊,為令眾生入正見道,如理引導以理成辦。 頂禮慈尊無能勝者,一切佛子之中最勝,令諸外道辯論之士,無能勝伏建立正理。 頂禮虛空藏尊無垢,無邊智慧薄伽梵尊,開顯一味法性虛空,顯示空性法相成辦。 頂禮普賢佛子之首,恭敬大海行境尊前,宣說遍及善妙論典,利益世間善為成辦。 頂禮降魔金剛手尊,勇猛主尊薄伽梵前,摧毀一切邪見巨巖,此等方便善為成辦。 頂禮文殊無上吉祥,善知識主薄伽梵尊,斷除自樂偏執教誡,受持具德教法成辦。 頂禮難忍煩惱力除,殊勝佛子薄伽梵尊,眾生障礙正見諸法,無餘摧伏善為成辦。 頂禮地藏勝源根本,堅固總持薄伽梵尊,以此一乘如寶地般,承載一切眾產生辦。 三界勝尊勇士怙主,頂禮威嚴調伏尊前,三有一切邪見之中,決定獲得勝利成辦。 頂禮不動聖尊離依,須彌力量堅固尊前,魔眾外道世間論難,永不能動善為成辦。 扎霍比丘大乘行者,生於卡薩爾地方,名為達瑪善提吉祥音,世人稱其為阿阇黎菩薩,通達一切經論,具足戒律智慧,精進不懈,成為我的善知識時所聞: 譬如有人既不言說,亦無行為,則不應判斷其人。若有言說及行為,方能分辨其具功德或過失,亦能了知其能力大小。如是,雖然我未親見佛陀薄伽梵與世間諸天,然見其言說與行為,于各自經典中所說,我已了知善逝教法與其他任何教法不同,最為殊勝廣大。
སྤྱོད་པ་སོ་སོའི གཙུག་ལག་ལས་བྱུང་བ་མཐོང་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་བཟང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བདག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བསྟོད་པ་ཡང་བདག་གི་སྒོར་བྱམས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་དུ་སྡུག་སྟེ་བསྟོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དག་གི་གཙུག་ ལག་ལ་བསྔགས་པར་མི་སྨྲ་བ་ཡང་དེ་དག་གིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རིག་པས་བརྟགས་ན་དེ་ལྟར་ཁྱད་ཞུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་སྲོག་སྤང་དུ་མི་རུང་བ་དང་འདྲ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་བཟུང་ཞིང་བཅད་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་མི་ལ་ཡོན་ཏན་དང་མཐུ་ཡོད་ པ་ཀུན་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོའི་དུས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་མེད་དེ།གཙུག་ལག་གོ་ཅོག་གི་སྙིང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བསམས་ཏེ་བརྟགས་ན། ཨཱ་ཙརྱ་བོདྷི་སཏྭས་གསུངས་པ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་མཚུངས་སོ། །སོ་སོའི་བསམ་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་ཀྱང་རུང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་ཀྱང་རུང་། སྒྲ་དང་ཡི་གེའི འབྲུ་ལ་མཁས་པ་འདོད་ཀྱང་རུང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་དང་སྦྱར་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་གང་འདོད་ཀྱང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་དང་གོམས་པར་བྱ་བ་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལྟ་བུ་ཟབ་ཅིང་ རྒྱ་ཆེ་སྟེ།ཟད་མི་ཤེས་པ་ལ་བདག་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་རྨོངས་པས་དགོངས་པའི་དོན་གོབ་ལོབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་གག་གི་རྩལ་གྱིས་གཅོད་པར་རྩོལ་བ་དང་འདྲ་སྟེ་མི་ནུས་བར་མངོན་པ་ལ་བདག་གི་ཚོད་མི་འཛིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་རིགས་པ་བཞི་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་བཤད་པ་འདི་དག་འདྲི་བར་ཡང་མི་སེམས་པ་ཞིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལྟ་བུ་མི་སྤྱོད་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་བདག་གི་རང་བཟོས་འཇིག་རྟེན སླུ་ཞིང་ཚད་མར་སྟོན་པའི་ལུགས་མཐོང་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚད་མ་བཅབས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྙིང་རིང་བ་དང་།སེམས་ཅན་ལ་འཁུས་པར་གྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མི་བཟོད་པ་ནི་མིག་ཏུ་གྲ་མའི་དུམ་བུ་སོད་བ་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་ཉམ་ང་ནས་མཁས་པ་དག་ལ་བསྐུལ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་འདི་བྲིས་སོ། །ཆོས་ སོ་ཅོག་གི་དབང་བགྱིད་པ་རིགས་པའི་རྣམ་པ་སྨོས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་དག་བདག་གི་རིགས་སུ་ཅི་འདོད་པ་དག་གི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་སོ་ཅོག་ལ་བདག་གི་ཕྱོགས་སུ་གཟུང་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རིགས་པའི་དབང་གིས་འགྲུབ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གསུངས་པའི་རིགས་པ་བཞི་བརྗོད་དོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བཞི་ ཞེས་གསུངས་སོ།
從各自的典籍中所見,我深知如來教法與其他任何教法都不同,殊勝而廣大。 我對佛陀教法如此讚歎,並非因為我是佛門弟子而偏愛讚歎,也並非因為世間諸天神對我造成傷害而不讚嘆他們的典籍。 經過理性思考,應當像眾生離不開生命一樣,應當持守和護持正法。 世間天人所具有的一切功德與力量,無不是由於長久以來供養三寶所積累的善根而來。 經過思考和觀察諸多教法所說’一切典籍的精髓即是佛法’等說法,阿阇黎菩薩所說並非無據。 如來教法具足十二分教的經典猶如如意寶珠。 無論是追求出世間的圓滿,還是追求世間的圓滿,或是想通達聲明文字,或是想通過正理了知一切法的性相等任何所求,都離不開對如來教法的聞思修。 佛陀世尊的經典如此深廣無盡,而我這樣智慧狹小愚昧的人解釋其意趣,就像小鳥試圖橫越大海一樣力不能及,為何不自量力而要解釋呢? 若見到世間所認可的量和聖者《解深密經》中所說的四種道理,就不會有這樣的疑問。 見到世間不修習如此珍貴的正確量,而外道各自用臆造之說欺騙世人並標榜為量的做法,若隱藏經典的量,就是對三寶無情,對眾生懷恨。 因此,不忍之心就像眼中進入砂粒一樣常感不安,僅作為勸請智者的緣由而寫此文。 如同世間國王以自己種姓的權力可以成就所欲之事一樣,對一切法執取己方的見解也可以通過所欲的理由而成立。 所以宣說猶如一切法之王的道理,即依法而說的四種道理。 這是什麼呢?如《解深密經》中所說:‘此理亦有四種:觀待道理、作用道理、證成道理、法爾道理。’
།རིགས་པ་བཞིའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་མདོར་བརྗོད་ན། ལྟོས་པའི་རིགས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་དང་གང་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པ་དང་། གང་དང་གང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ པར་བསྟན་པའོ།།བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་གི་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་བྱེད་པ་དང་གང་དང་གང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་ངེས་པ་ནི་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་བསྟན་པའོ། །གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ དང་གང་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་དང་གང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་བསྟན་པའོ། །རིགས་པ་འདི་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ ལོག་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་བྱེ་བྲག་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྟོས་པའི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་གང་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ལྟོས་པའི་རིགས་ པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཤད་དོ།།འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་རང་དབང་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་ངེས་པ་ཚོགས་པ་ལ་སྡོད་པ་ནི་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་གདགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་གྱི་ཁམས་དྲུག་ནི་ཕྱིའི་ཆོས་སོ། ། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་ནི་ནང་གི་ཆོས་སོ། །སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མ་སྐྱེས་པ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པ་དང་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཞེ་ན། ནས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ས་བོན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྐྱེན་གང་དང་ཕྲད་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་དུ་ལུང་གའི་ས་བོན་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྐུས་ཏེ་བསྐྱེད་ན་དེ་རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ནང་ཕྱི་རྩ་ལག་དམར་པོར་འགྱུར་ཏེ། མ་དུ ལུང་གའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཉམས་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཀྱང་ཡོད་བཞིན་དུ་སྨིན་པ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ།།མདུ་ལུང་གའི་ས་བོན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྐུས་པ་སྨིན་པའི་ཚེ་ནང་ཕྱི་རྩ་ལག་འབའ་ཞིག་དམར་ཏེ། ས་བོན་དམར་པོར་མ་གྱུར་པ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །འབྲུ་ལྷག་ལྷུག་ཙམ་དུ་བརྔོས་ཏེ་ས་ བོན་དུ་བཏབ་པ་ནི་མྱུ་གུ་ནས་སྙེ་མའི་བར་དུ་སྐྱེ་ལ།འབྲས་བུར་སྨིན་པའི་དུས་ན་བརྔོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིག་ལོང་བར་གྱུར་བ་ལྟ་བུ་ས་བོན་གྱི་མཐུ་ཉམས་པས་སྨིན་པའི་ཚེའང་འབྲུ་མར་རེད་པ་ནི་མཐུན་པ་ལྟོས་པའོ། །དེའི་ཚེ་འབྲུ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །ས་བོན་འགག་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཞིང་ལས་ སྐྱེས་པ་ལས།ལ་ལ་མ་རྒྱལ་བར་བརྔས་པ་དང་། སྙེམ་གཅིག་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་ལ་ནི་གྲུང་། ལ་ལ་ནི་ཤུན་ཏེ། སྙེ་མ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ས་བོན་ཅེས་བཏབ་པའི་རང་བཞིན་མ་གྱུར་བ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ།
簡略說明四種正理的部分要點。所謂觀待正理,是指闡述法與果的正理,即說明諸行在名言中安立,以及任何果的生起都觀待于其因緣。 所謂作用正理,是從業和因的角度來闡述,即說明任何作用都有其作者,任何確定的因緣都能產生其果的作用。 所謂證成正理,是普遍性的,即說明任何所證的量的特徵。 所謂法爾正理,是從諸法自性的角度來闡述,即說明諸法中世俗諦和勝義諦各自具有的自性。 應當了知這四種正理的特徵中,通過確立邪正差別的證成正理。 關於觀待正理的特徵,如經中所說:‘所謂觀待正理,即是爲了產生諸行,爲了隨後安立名言,凡是作為因和緣的那些,即是觀待正理。’ 諸行的生起和名言的安立並非自主,而是觀待因緣和合,這就是觀待正理。 ‘諸行’有兩種:外在和內在的聚合。其中,從地界乃至法界的六界是外法,根界和識界諸法是內法。 ‘產生’是指使未生的從本初而生。‘隨後安立名言’是指對諸事物以言語表述其差別相。 這些又可分為觀待相似和具有不相似部分兩種。何為觀待相似?如稻等果實的生長觀待各自的種子。 其中,遇到何種緣就轉變成何種差別,如以茜草塗抹木槿種子而生長時,其果實內外枝葉變紅,木槿的自性未失且具有茜草的顏色而成熟,這是觀待相似。 木槿種子塗抹茜草成熟時,僅內外枝葉變紅而種子未變紅,這是具有不相似部分。 將穀物煮熟後作為種子播種,從芽到穗都能生長,當果實成熟時,因煮熟的緣故如同眼睛失明一樣,種子的力量雖已衰減,成熟時仍能得到穀物,這是觀待相似。 此時穀物未能完全成熟,這是具有不相似部分。 即使種子已滅,從農作物中,有些未成熟就收割,即使是同一穗,有些果實飽滿,有些是空殼,雖然稻穗無差別,但果實有差別,而種子播種的自性未改變,這是觀待相似。
།རྒྱལ་བ་དང་མ་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དང་། གྲུང་པོའི་ ནང་ན་ཤུན་པ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ལ་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྐྱེན་གང་དང་ཕྲད་བ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི། འཕགས་པ་ ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ།འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་ལས་ཀྱིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་སྟེ། རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྦུ་སྡུག་ཅིང་འཚེར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ངང་ཚུལ་ངན་པ་སྤྱད་པའི་སྡིག་གིས་ངན་སོང་དུའང་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་བྱམས་པ་ཡོད་ པས་སྤུ་སྡུག་ཅིང་འཚེར་བར་ཡང་གྱུར་པ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ།།འདོད་ཆགས་གཟུགས་མེད་པ་ལས་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། མིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་སྟེ་བྱར་སྐྱེས་བ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་ཀུན་དུ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་ བྱིན་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་མི་འགུལ་མི་གཡོ་མི་འབག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་སྨིན་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དུ་ མ་བསྔོས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུར་མ་གྲུབ་པ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ།།སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་གཞན་ལ་བྱས་པ་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ལ། སེར་སྣ་བྱས་ཏེ་བདག་ལ་བཅངས་ན་དབུལ་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་འབྱུང་བ་དགེ་བའི་ལས་ཞིག་བྱས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རྒྱབ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ལས་དེའི་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལས་ཀྱང་། ཡན་ལག་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་ལས་ཕམ་པ་དང་། སྦམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པར་ འགྱུར་ཏེ།མི་དགེ་བའི་སྡིག་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེས་ཕ་རོལ་ལ་བདེ་བར་གྱུར་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་བདག་ལ་དགེ་བ་དང་སྡིག་པའི་སྨིན་བ་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །མི་འདྲ་བའི་ལྟོས་ པ་གང་ཞེ་ན།རྭ་ལས་སྨྱུག་མར་འགྱུར་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །རྭ་དང་སྨྱུག་མ་ཡང་བཤན་ཞིང་རྣོ་བ་དང་སྦུ་གུ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདྲ་བ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །ལྕི་བ་ལས་ཨུཏྤལ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །ལྡམ་ལྡུམ་གྱི་རིགས་སུ་མཐུན་པ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །འབྲོག་གི་ཀོ་ མོའི་འཁྱག་པ་ལ་ཉི་མ་བབ་པའི་འོད་དང་རྩར་འཕྲང་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ།།ཉི་མའི་རང་བཞིན་དྲོ་བ་ལས་རྐྱེན་བྱས་པ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཞིང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིས་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ ལྟོས་པའོ།།དེ་དག་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་མཚུངས་པ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྩཝ་དང་ཤིང་དང་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང་སྤྱོད་པར་སྣང་བ་ཡང་ཤིང་རྩི་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་ཉིད་ དང་སྔགས་ཀྱི་ལྷའང་སེམས་ཅན་ཡིན་པས་རྐྱེན་བྱས་པ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ།
勝者與未勝者的方式不同,在聰明人中也有愚笨者,這是有不同之處。這些應當了知為外在的法。對他人造作快樂和痛苦的業的果報,也會感受快樂和痛苦的成熟,其中又隨遇到何種緣而有差別,如在《聖業分別經》中所說:‘由貪慾所生的惡劣性行為之業,會導致投生惡趣,如孔雀等羽毛美麗閃耀’,這樣惡劣行為的罪業會導致投生惡趣,而具有貪慾的心中也有慈愛,所以羽毛美麗閃耀,這是相似處。 從無色貪變成有色差別,以及人破戒而轉生為鳥,這是有不同之處。在《聖般若波羅蜜多十萬頌》中說:‘普遍住于佈施、持戒等,稱為世間波羅蜜多,不動搖、不移轉、不染污於世間。‘如此佈施等善業福德雖然成熟為世間圓滿,但因未迴向出世間,故未成就出世間果報,這是相似處。 如佈施給予他人反而成為自己的受用,而吝嗇守護自己反而成為貧窮,這是有不同之處。在《聖正法念處經》中說,即使造作善業,業的背後無論造作善或不善,都將各自感受其果報;在律藏中說,即使是有心的業,也因支分具足與否而有他勝、粗罪等差別,雖有不善罪業,但果報差別不同,這是相似處。 雖然對他人造作快樂或痛苦的感受沒有差別,但對自己善惡業的成熟不同,這是有不同之處。什麼是不同的關係呢?角變成竹子是不同的關係。角和竹子都是鋒利且有孔,這是相似之處。從牛糞生出青蓮花是不同的關係。屬於植物類是相似之處。 荒野的冰晶受陽光照射的光芒和摩擦草木而生火是不同的關係。太陽本性溫暖而作為緣是相似之處。芽的生長是由地、水等四大作為緣而生,其色相形狀不同是不同的關係。它們都是四大本性相同是相似之處。 幻師集聚草、木、皮革等顯現為眾生形相和行為,而木等無有行為,這是不同的關係。幻師本身和咒語的神都是眾生而作為緣,這是相似之處。
།ཡུལ་གྱི་ཁམས་ཐ་དད་པ་ལས་ཡུལ་ལ་ལར་ནི་ས་བོན་རྨེའུར་བཏབ་ཀྱང་ཐོག་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ནས་འཚོ་བ་ཡུལ་ལ་ལར་ནི་ས་བོན་སོ་བ་བཏབ་ཀྱང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་རྨེ་འུར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱུར་རྩིའི་ས་བོན་ བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་ཅི་ཁག་ཏུ་འགྱུར།ཅི་ཁག་ལས་སྐྱུར་རྩིར་འགྱུར་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །རྨེའུ་དང་སོ་བ་ཡང་ནས་སུ་རིགས་གཅིག་པ་དང་། སྐྱུར་རྩི་དང་ཅི་ཁག་ཀྱང་ཤིང་གི་ནང་ན་རིགས་མཐུན་པ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །ཞིང་གི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་པར་ས་གཅིག་ལ་གསོ་མའི་ས་བོན་ བཏབ་པ་ལས་ཁ་ཅིག་མེ་ཏོག་ཆགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ།།གསོ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འདྲ་བ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་ བ་ལས་སྐྱེས་ཏེ།ཟག་པ་མེད་པ་དང་ཟག་པར་བཅས་པ་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་དག་དགེ་བར་འདྲ་བ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་འབྱུང་ བ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལས་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ལས་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་། དགེ་བའི་སེམས་ལས་མི་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ པའི་སེམས་ལས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ལས་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ།།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ཡང་ནམ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཀག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བཀག་པས་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལས། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལས་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་དང་། དགེ་བའི་སེམས་ལས་མི་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདྲ་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ སེམས་ལས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་འདྲ་བ་ནི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་དག་ནི་ནང་གི་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ནང་གི་ཆོས་དེ་དག་གཅིག་གི་དཔེ་གཅིག་གིས་བྱ་ བར་འདོད་ན་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟར་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། འདྲ་བ་ལས་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བ་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤས་ཀྱིས་འདྲ་བ་ལས་ ཤས་ཀྱིས་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་དང་རྣམ་པ་བཞིའོ།།དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ན་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འབྲུའི་རྒྱུ་ལས་འབྲུ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་དགེ་བའི་ལས་འདྲ་ན་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་འབྲས་བུ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་མཐའ་དང་པོའོ།
由於地域環境的不同,在某些地方,即使播種大麥種子,也只能存活兩三季,而在某些地方,即使播種小麥種子,也會按照其方式變成大麥,從酸果的種子生長也會變成苦果,從苦果也會變成酸果,這是由於不同條件所致。大麥和小麥都屬於穀物的同一種類,酸果和苦果也都屬於樹木中的相似種類,這是它們的相似之處。 不是田地的差異,而是在同一塊土地上播種花的種子,有些開花卻不結果,這是由於不同條件所致。花的本性相似是它們的相似之處。這些應當了知為外在的法。 聖者的無漏智慧是從如理作意有漏法中產生的。無漏和有漏法的不同是由於差異所致。它們都是善法,這是相似之處。 從有頂處的心和心所集合無間入滅盡定的無心之行的生起,以及從滅盡定中也生起心和心所,從解脫心中生起未解脫心,從貪慾心中生起嗔恨心,從善心中生起不善心,從欲界心中生起色界心,從色界心中生起無色界心,諸如此類都是由於差異所致。有頂處極其微細的心和心所集合是將要滅盡的因,這是相似之處。 從滅盡定中生起心和心所時,即使在入滅盡定時也是遮止了業的特徵,而未遮止種類的特徵,所以從識的本性之因中,生起業的本性即心和心所,這是相似之處。 從解脫心中生起未解脫心也是因為識的特徵本性相同,從善心中生起不善心也是因為心的本性相似,從欲界心中生起色界心等也是因為都是從煩惱的因中生起相似,這是相似之處。這些應當了知為內在的法。 如果想要用外在的法和內在的法相互作為比喻,也應當按照次第適當配對。 如是依于相似和不相似而生起的道理,在聖者正法念處經中也有說明:從相似生起相似,生起不相似,從相似生起不相似,從部分相似生起部分相似等四種情況。 其中,如何是相似的因生相似果呢?例如從穀物的因中生起穀物一樣。同樣,如果內在的善業相似,則在天界和人間感得相似的果報,這是第一種情況。
།མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་ མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་འོ་མ་མངར་པོ་ལས་ཞོ་སྐྱུར་པོ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་དང་། འདོད་པ་བྱས་པའི་སྒྲ་དང་། རེག་དང་། རོ་དང་། གཟུགས་དང་། དྲི་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ཞོ་སྐྱུར་པོར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ ཅན་དམྱལ་བ་དང་།བྱོལ་སོང་དང་ཡི་དགས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་འདོད་པ་དང་། མི་བཟང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དམིགས་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །འདྲ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་རམས་དང་བ་བླ་སྦྱར་བས་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུར་མི་འདྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་དང་ལས་སུ་མི་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མཚོན་སྦྱིན་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་མཐོ་རིས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱུགས་གསོད་པ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་མཐའ་གསུམ་པའོ། ། ཤས་ཀྱིས་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུས་ཤས་ཀྱིས་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐུད་པ་དཀར་པོ་ཕྲ་མོ་ལས་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་སྦོམ་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྲ་སྦོམ་ལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཕྲ་མོ་བསགས་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་མཐའ་བཞི་པའོ་ཞེས གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་མིང་དང་འཁོར་འདྲ་བས་ན་འདྲའོ་ཞེའམ། རྟགས་དང་ལས་འདྲ་བས་ན་འདྲའོ་ཞེའམ། རང་བཞིན་དང་ཆོས་འདྲ་བས་ན་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའོ། །མི་འདྲ་བའི་རྗེས་ སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གང་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་གཟུང་དུ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་གཞིག་ཏུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཟློག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ནམ་མཁའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཐུང་ངུ་ལས་ལྷག་པ་ན་རིང་ ངོ་།།རིང་པོར་མ་སླེབས་པས་ན་ཐུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལྟར་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་མེད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་མི་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའོ། །འདྲ་ བ་དང་མི་འདྲ་བ་ལས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གསུང་རབ་དག་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ།འཕགས་པ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་གླང་གི་རྭ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ཟླ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཀོད་ པའི་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་རྟག་ཏུ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷག་ཆད་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲུག་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། ཆ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་དུ འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་དང་། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་དྲུག་གོ། །རྐྱེན་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་བཞིའོ།
不同的因產生不同的果,譬如甜牛奶產生酸奶一樣。同樣,對於內在的業,由此世間煩惱的喜樂、慾望所造作的聲音、觸覺、味道、形色、香氣等所造作,如同變成酸奶一樣,在地獄、畜生、餓鬼中感受不悅、不善、不如意的果報成熟,這是第二邊。 不同的因產生相同的果,譬如染料和明礬混合產生不同顏色一樣。同樣,對於內在業果報成熟,業與果不同,果與業不同,譬如佈施武器和邪見者為求生天而殺生者墮入地獄一樣,這是第三邊。 相似的因產生相似的果,譬如細白線變成粗白布,雖有粗細的不同。同樣,積累微小的不善業導致投生大地獄,這是第四邊。 什麼是相似的假名施設?由於名稱和眷屬相似而稱為相似,或由於相貌和業相似而稱為相似,或由於自性和法相似而稱為相似等,這是相似的假名施設。 什麼是不相似的假名施設?不像虛空那樣無礙且不可執取,因為有礙且可毀壞故是色法;因為與色法特徵相反故是虛空;超過短的是長,未達到長的是短;不像不清凈那樣有過失故是清凈,不具清凈功德故是不清凈等,這些是不相似的假名施設。 相似與不相似的假名施設在經典中也有出現,如《華嚴經》中說:‘了知兔角不存在是從了知牛角存在的對比而來’。《文殊佛剎莊嚴經》中也說:‘如來光明常德莊嚴王佛剎的功德莊嚴圓滿與如來普見佛剎的功德莊嚴圓滿相等,無有增減。’ 產生這些諸行和假名施設的因緣是什麼?生起的因有六種,緣有四種。如在《阿毗達磨》中所說,因有:能作因、俱生因、同類因、遍行因、異熟因、相應因六種。緣有:因緣、等無間緣、所緣緣、增上緣四種。
།དེ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐ་མ་ མ་གཏོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ།།དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་མིང་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་ནི་བརྡ་འདུས་པའོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་ངག་འདུས་པའོ། །འབྲུའི་ཚོགས་ནི་ཡི་གེ་འདུས་པའོ། །ལྟོས་པའི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རམ། གྲེག་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐྱེས ནས་ཀྱང་ལས་སུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་།རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འཐོབ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་བོན་ཙམ་དུ་རྒྱུ་འཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་འཐོབ་པ་དང་གཉིས་སོ། །ས་བོན་ཙམ་དུ་རྒྱུ་འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ས་དང་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་བྱས་པ་དང་། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡིག་པ་བྱས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ས་བོན་ལྟ་བུ་བག་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ས་དང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་འཐོབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའམ། སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའོ། །གྲེག་པ་ནི་གང་གི་དངོས་པོར་རེད་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་མཐའ་ཡོངས སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལས་སྡོང་པོའམ། འབྲས་བུར་སྨིན་པའི་བར་དུ་དེ་ལ་གནོད་པ་བསྲུང་ཞིང་ཕན་པ་བསྡུ་བའི་ནན་ཏན་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མྱུ་གུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མགོ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་ པས་གོང་མའི་ས་ཡོངས་སུ་གྲེག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྐྱེས་ནས་ཀྱང་ལས་སུ་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་རེད་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལྕུག་མ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ཕྱིན་ཆང་ལྕུག་མས་ནི་བཅིང་བའི་ལས་བྱེད། སྡོང་པོས་ནི་ཀ་བའི་ལས་བྱེད། མེ་ཏོག་གིས་རྒྱན་གྱི་ལས་བྱེད། ལོ་མས་ནི་དཀྲི་བའི་ལས་བྱེད། འབྲས་བུས་ནི་འགྲངས་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་གི་སའི་བྱེ་བྲག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའང་ཐབས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནས་སོ་སོའི་ལམ་ལ་གཞོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གང་གི་རྒྱུར་ངེས་པ དེའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་སྐྱེད་པ་དང་།དབང་པོ་དྲུག་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་དུ་ངེས་པར་འཇུག་པ་དང་། བྱ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕུར། ཉ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུག་པ་དང་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་སོ་སོའི་མཐུ་ཡོད་པས་གང་ལ་གང་རིགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། རྐྱེན་དུ་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་། གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དྲུག་དང་རྐྱེན་བཞི་གོང་དུ་སྨོས་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།
其中因緣即是五因。等無間緣是除阿羅漢最後的心、心所外的一切已生起的心、心所。所緣緣是一切法。增上緣是能作因。 其中隨順施設名言的因緣是阿毗達磨中所說的眾多名稱等,其中名身是語言的聚集,句身是語句的聚集,字身是文字的聚集。 這是觀待理的特徵品第一。 關於作用理的特徵,所說解釋為:‘凡是為獲得諸法,或為成熟,或為生起后造作,而成為因與緣者,即是作用理。’ 其中獲得是指得到和具有,這又分為獲得如種子般的因和獲得果的體性兩種。 什麼是獲得如種子般的因?即獲得聖地和果位的善根,獲得人天安樂的福德,感受惡趣痛苦的罪業,無記的等流因,以及與這些相應的習氣種子。 什麼是獲得果的體性?即現前獲得這些果,也就是獲得涅槃、現證地和果位、獲得福德果報或感受罪業果報。 成熟是指從獲得某事物后圓滿完成其究竟意義,例如從芽到莖或直至果實成熟期間,精勤守護避免損害並積聚利益而使其圓滿。 如同此芽一般,世間法從開始到圓滿成就的過程,以及獲得聖地后令更高地位成熟等。 生起后造作是指那些獲得的事物在相續存在期間都有其作用,例如樹枝等生長后,細枝能作綁縛之用,樹幹能作柱子之用,花能作裝飾之用,葉能作包裹之用,果實能作充飢之用。 在聖法中,依各自地位的差別而利益眾生,也是以不同方便引導各自趨入道路等。任何法決定為因者,都能生起各自的果。 六根及識必定趣入境,鳥等能飛,魚等能游,如此方式,由各事物自身力量,隨其所應而作業用。 所說’成為因與緣’是指作為能作的支分和所依,即前述六因和四緣。 這是作用理的特徵品第二。
། །།གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམ་བཅས ཤིང་བསྟན་ཏེ།སྨྲས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དམ་བཅའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ད་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ཁས་བླངས་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ ཞེ་ན།གང་གིས་ཡལ་གཟུགས་འཁྲ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་མ་གྲུབ་ན་ཕ་ལོགས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དེའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ དུ་འགྱུར་བས་ཡལ་གཟུགས་འཁྲ་བར་བྱའི་ལྷ་ཁང་གཞིག་པ་དང་ཡུལ་གྲུ་དབྲོག་པ་དང་སྲོག་གི་བར་ཆད་དང་།ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཡལ་གཟུགས་མི་བཅའོ། །ཡལ་གཟུགས་འཁྲ་བ་མེད་པར་བཙན་ན་ཡང་འགྲན་ཏོར་ཅན་ཁས་བརྒྱ་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ གྱི་ཅི་རིགས་པར་ཡལ་གཟུགས་འཁྲ་བར་བྱའོ།།ཡལ་གཟུགས་འཁྲས་བ་དེ་ལ་ཕམ་རྒྱལ་དང་། གཉིས་ཀར་མི་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཡོད་པ་དང་ཁྲིན་ཅན་དང་བར་མདོ་དང་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ཡོན་ཡོད་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ།རྒྱལ་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མས་སུན་ཕྱུང་བ་ཁྲིན་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཕམ་པའོ། །མཚན་ཉིད་བཞིའམ་ལྔས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཅེས་ཟེར་ཡང་རུང་། སུན་བྱུང་ཞེས་ཟེར་ཡང་རུང་། ཚད་དང་མ་སྦྱར་བར་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེའམ། གང་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེའམ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ཏེ་ཚིག་རྐྱལ་པ་སྨྲས་པ་ནི་བར་མདོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གྲུབ་པ་སུན་འབྱིན་པ་གཉིས་ཀལ་མ་གཏོགས་ཀྱིས་སླར་བསྐྱར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཞིག་ཡོད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མ་དང་སྦྱར་ཞིང་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །ཕྱོགས་རེ་རེ་འཛིན པ་གཉིས་ཀ་ལ་བསྐྱར་བའི་གཏན་ཚིགས་མེད་ན་ཁ་ཙམ་དུ་དོར་རོ།།བསྟན་པ་ནི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་དུ་གཞུག་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། །བདུན་གང་ཞེ་ན། གླེང་བསླང་བ་དང་། མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའམ། འགལ་བ་དང་གྲུབ་པའི་ མཐའ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་།མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། རྟགས་ཡོད་པའོ། །དེ་ལ་གླེང་བསླང་བ་ནི་ཕས་མི་འདྲི་བ་ལ་ཡང་ཚུར་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་ཚུར་རྟོགས་ནས་ཉན་ཐོས་[(]གྱི་[,]ཀྱི་[)]ཐེག་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་འོས་པ་ཅིག་ལས་གླེང་པའི་ གཞི་བཅའ་བའོ།།མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་གླེང་བསླང་བའི་གཞིར་བཅས་པ་དེ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་གང་ལ་བསྟན་པ་དེའི་གཙུག་ལག་ཏུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཐའ་འགྲོ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའམ། གཞན་དུ་ཆོས་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མི་ འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ལས་གང་བསྟན་ན་དད་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཅིག་གིས་བསྟན་པའོ།
對於能立因的定義作出承諾並加以闡述。爲了證成所說的義理和正確理解,凡是成為因和緣的這些,就是能立因的道理,對此加以解釋。 其中’承諾’是指如同所說那樣承認具有果。 果是什麼呢?就是要建立正確的形象。如果承諾未成立,就會趨向於他方的皈依,在其教法中出家並守持戒律,修習禪定和智慧。 像這樣等等對眾生有利益的形象應當建立,而不應建立破壞寺院、掠奪地方、危害生命、造成身體痛苦等罪惡不善的形象。 如果沒有建立形象而強制,就會如同百頭爭鬥一般,所以應當適當地建立形象。 對於所建立的形象,應當了知有功德、過失和中間三種差別。 這是什麼呢?以圓滿相的量所成立的稱為’有功德’;以圓滿相的量所破除的稱為’有過失’,即失敗; 以四或五相不圓滿的量成立也好,破除也好,或者不結合量而說’因為某某’,或說’將成為某某’,說這樣等空洞言語的稱為’中間’。 如果除了成立和破除二者之外還有可重新論證的因,就應當結合圓滿相的量來確定。 如果雙方各執一邊都沒有可重新論證的因,就應當僅僅放棄。 教示是爲了使未理解者理解,即具足七種確定支分而教示。 七種是什麼呢?即引起議論、相順、相違或相違、完成所立宗、與三相義相應、引經據典和具有標誌。 其中引起議論是即使對方不問也主動勸導,瞭解對方后從聲聞乘或大乘中選擇適合的一種作為議論的基礎。 什麼是相順和相違呢?即依據所立議論基礎,如同外道所教示的論典中成立的宗義那樣來教示,或者顯示法的善惡差別,以及廣略不同來教示。 從這兩者中選擇能生起信心並能通達正道的一種來教示。
།གྲུབ་པའི་མཐའ་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོའི་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ། ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་བསྟོད་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་གྱིས་མི་བརྩད་ པར་གཙུག་ལག་འབྱུང་བའི་མདོ་ཆེ་གེ་ཐོག་ཐག་ཏུ་བསྐྲུན་ཏེ།བརྩད་ཀྱི་རོ་སྙིས་དྲག་གམ། སྨྲ་བདེ་མི་བདེའམ། ཚིག་དོར་མི་དོར་ཙམ་གྱི་ཡུས་སུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ལ་ལ་ཞིག་ངོ་གང་དྲག་དང་། སྨྲ་གང་བདེ་དང་། སྒྲ་ལ་གང་མཁས་ཀྱིས་བརྒྱ་ཞིང་རྩོད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲན་ཐོར་ཅན་ཁས་བརྒྱ་ པར་ཟད་དེ་དོན་མེད་ཀྱིས་ཡལ་གཟུགས་མི་འཁྲ་བར་ཅི་དགར་རྩོད་ཅིག་།གཙུག་ལག་གི་མདོ་བསྐྲུན་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སོ་ཅོག་གི་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་ཐ་མའི་མཐའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་རྣམ་གྲངས་དང་། འཁོར་བན་གནས་པའི རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་།ཐར་པར་བྱ་བའི་ལམ་གང་ཡིན། འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། ཐར་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ཅིས་འཕགས། ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་འགལ་བ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་གང་ཡང་མི་སྤང་བར་གཉིས་ཀ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། འདི་རྣམས་བསྐྲུན་པའོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་ གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན།ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བར་མཚུངས་པ་ནང་ ཕྱོགས་རེ་རེ་བཟུང་སྟེ་རྩོད་ན།མཚན་ཉིད་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བ་དེའི་གྲུབ་པ་ནི་མཐའ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཕ་ལོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་བདག་གི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་མཐུན་པར་སུན་དབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བདག་ གི་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི།གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ལྟ་བ་སུན་ཕྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་གི་ལྟ་བའི་ནང་དུ་བསྡུར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་བདག་གི་ལྟ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་མཐུན་པས་སུན་དབྱུང་སྟེ། ཀུན་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྟར་ གྲུབ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ངམ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལྟར་མི་བརྗོད་དོ།།ལྷག་མ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་བརྩད་ན་ནི་བདེན་པ་གཉིས་གང་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བའི་ནང་དུ་བསྡུར་རུང་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལའང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཡོད་ཀྱིས།མཚན་ཉིད་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པའི་ལྟ་བར་ཁས་བླངས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྒྲུབ་ཅིང་སུན་དབྱུང་བར་བསྟན་པའོ། །དྲང་བ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ ཕྲི་བ་མེད་པའོ།།སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཕྲི་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། མེད་པའི་ལྟ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། མེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། མེད་པའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །ཕྲི་བདེའང་རྣམ་ པ་བཞི་སྟེ།ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྲི་བ་དང་། ཡོད་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཕྲི་བ་དང་། ཡོད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཕྲི་བ་དང་། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཕྲི་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རིལ་པོ་དང་རྟག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྣང་ བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཞེན་པའོ།
什麼是完整的宗義?就是各自持守立場,如果讚歎正確的對境,則不應僅以某些宗義來爭論,而應完整地創造出經典的大要義,不應因爭論的利弊、言語的順暢與否、詞句的修飾與否等理由而生起爭執。 如果有人以面子好壞、言語順暢、聲明精通等為由而百般爭論,那只是世間爭強好勝之徒的爭吵而已,毫無意義地爭論虛幻的形象又有何用? 那麼,創造經典大要義是什麼呢?就是一切法的始末歷史、有情世間和器世間的次第和類別、輪迴的原因、解脫的道路、輪迴的過患、解脫的功德殊勝、對經典中看似相違的文句不捨棄任何一方而調和二者等內容的創造。 什麼是具足三相的意義?即遍計所執、依他起和圓成實。其中遍計所執是世間言說,依他起是世俗諦,圓成實是勝義諦。 如果佛教徒之間持守各自立場而爭論,應當依據所持三相中的任何一相來建立符合宗義的論證。對他方的破斥也應當符合自宗所持的宗義來進行。 別說其他宗義的立場不能成立自宗的立場,即使其他宗義破斥了對方的見解,也無法納入自宗見解之中。因此,破斥也應當符合自宗見解的宗義而進行。 如果依遍計所執相的立場而成立,也不應按依他起相或圓成實相來說。其餘二者也應如是適當處理。 與外道爭論時,無論依二諦中的哪一諦而成立都可納入佛教見解之中。一切有為法都具有三相,應當承許具足三相的見解,依此等方式適當地建立和破斥。 什麼是如實?如《楞伽經》等所說,既不增益也不損減。 什麼是增益和損減?這也有四種:對無相增益、對無見增益、對無因增益、對無事增益。損減也有四種:從有相中損減、從有見中損減、從有因中損減、從有事中損減。 這些又是什麼呢?對無相增益是執著蘊界處為整體、常有,以及如所顯現那樣而非其他。
།མེད་པའི་ལྟ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ངན་པར་ཞེན་པའོ། །མེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་སྔོན་ རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྔོན་མ་བྱུང་ཞིང་མེད་པ་ལས་གཟུགས་དང་སྣང་བའི་རྒྱུ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འཇུག་པས་འབྱུང་ཞིང་མེད་པ་ལས་བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འཛིན་པའོ།།མེད་པའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་བྱས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞེན་པའོ། །ཕྲི་བ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལྟ་བུས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ལྟ་བའམ་རྒྱུའམ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་ཕྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ལུང་བསྟན པ་གང་ཞེ་ན།ཕས་འདྲི་བ་ལ་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ཏེ། མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིར་དྲི་བ་དང་། མི་བསྟན་པ་དང་བཞིའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་གང་ལ་མེད་ཅེས་འདྲི་ན་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དོན་དམ་པར་ན་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ན་དུས་གང་གི་ཆོས་མཁྱེན་ཞེས་འདྲི་ན་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆིའམ་མི་འཆི་ཞེས་འདྲི་ན་འཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་འདྲི་བ་ལ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་གམ་མི་རྟག་ཅེས་འདྲི་ན། འདུས་ བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་རྟག་།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དམ་ཞེས་འདྲི་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ་ཞེས་འདྲི་ན་ཉོན་མོངས པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྐྱེའོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ཏེ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདྲི་བ་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིར་དྲིས་ཏེ་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཟླ་མི་སྨོས་ པར་བཟང་ཁྱད་ཇི་ཙམ་ཞེའམ།ངན་ཁྱད་ཇི་ཙམ་ཞེས་འདྲི་ན། གང་བཏང་བསྐྲུན་ཞེས་འདྲི་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གམ་མི་ལྡོག་ཅེས་འདྲི་ན། ཤིང་གི་ས་བོན་ཞིག་ས་བོན་གྱི་ཉེས་ པ་ཐམས་ཅད་མེད་ན།རྐྱེན་རྣམས་སུ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་མྱུ་གུ་ནས་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ཕྱིར་དྲི་བ་དང་། སྲོག་ཆགས་ཆད་པར་བཅུག་སྟེ། གསོན་པོའམ་ཤི་བ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ཁྱོད་བདག་ལ་དབང་ཡོད་ན། གང་ལྟར་བྱ་ཞེས་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་ པའི་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ལ་སྐུངས་གཞར་བར་ཕྱིར་དྲིས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།།ལུང་མི་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་ཞེས་འདྲི་ན། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྨྲ་བ་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་གམ་མི་རྟག་ཅེས་ འདྲི་ན།བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པས་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བརྗོད་དུ་མེད་དེ་ལན་མི་གླན་པ་དང་དག་ངན་པའམ་རྩུབ་པོ་ཞིག་ཟེར་ན་ཆོས་དཔྱད་པ་ལ་མ་གཏོགས་ཏེ་ལན་མི་གླན་པ་ཡིན་ནོ།
對於無的見解妄加執著,是指對蘊、界、處等執著為我、眾生、命、養育者、補特伽羅等邪見。 對於無因妄加執著,是指認為過去未從因生起的識,後來如幻化般從前所未有的無中,以色和光明之因、憶念為先導而生起,從無中生起后又滅去。 對於無實體妄加執著,是指執著虛空、滅盡、無為涅槃為無實體。 什麼是減損?就是對諸法三相以四種增益方式增益后,減損其真實相、見解、因或實體。 什麼是記別?是對他人提問作答,即一向記別、分別記別、反詰記別、不記別四種。 其中,一向記別是指:若問’法無我’是於何處無,則答’一切法皆平等無我’;若問’勝義中離二邊的法是什麼’,則答’一切法’;若問’遍知者知三世中何時之法’,則答’知一切時一切法’;若問’一切眾生是死還是不死’,則答’死’等。對於共同法中詢問一方面的問題作一向記別。 分別記別是指:若問’一切法是常還是無常’,則答’有為法無常,無為法常’;若問’三菩提無差別嗎’,則答’解脫無差別,法身有差別’;若問’一切眾生是生還是不生’,則答’有煩惱者生,無煩惱者不如有煩惱者的生法而生’等。對於從各別相詢問共相的問題作分別記別。 反詰記別是指:若問’不提月亮好多少或壞多少’,則反問’所說何事’;若問’聞如來名號的一切眾生是否退轉無上菩提’,則反問’如樹種子若無一切種子過失,具足或不具足諸緣時,從芽至圓滿將如何’;若問殺生后是活著還是死了,則反問’如果你有權力,將如何’等。對於尋找過失的詰難以反問方式記別。 不記別是指:若問’無二和不可言說的相貌如何’,則如聖無垢稱那樣保持沉默;若問’我是常還是無常’,則因我本身不存在,常與無常不可言說而不作答;若有人說粗惡語,除法義辨析外不作答。
།ལུང་མི་བསྟན་པ་ནི་མཁན་པོའི་དཔེ་མ་ཁྱུད་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གོ་བར་ རུང་སྟེ།བསྟན་མི་དགོས་པ་དང་བསྟན་ཀྱང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། བསྟན་ན་སྟེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་བསྲུང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བསྟན་མོད་ཀྱི་དུས་གཞན་དུ་སྣོད་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྟགས་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་ན་མི་ལས་ བླ་མར་གྱུར་པས་གཙུག་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟོན་ཏོ་ཅོག་སྨོན་པའི་ཚིག་ལྟ་བུར་འོལ་མ་ཆགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ།གང་གིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་འཛིན་ཏོ་ཅོག་ཀྱང་དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་དང་ནོར་ཏེ་ཡོད་པ་ལས་མེད་པར་ལྟའོ་ ཅོག་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅིག་གིས་བསྒྲིབས་པས་མེད་པར་སྨྲའོ་ཅོག་གག་ཀྱང་རུང་།དེའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་སྟོན་ཏོ་ཅོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བ་འགའ་ཞིག་ལས་ནོར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་བཟློག་པར་བྱ་ན་ ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་མི་བྱ་བར་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་རྐྱེན་གང་ལས་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ལ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།ཡོད་པ་ལས་མེད་པར་ལྟ་བ་བཟློག་པར་བྱ་ན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་ཀྱི་དེ་མངོན་སུམ་ དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་འདིས་བསྒྲིབས་སོ་ཞེས་བྱས་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡོད་པ་དང་།སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་བསྟན་ཏོ། །མཚན་གྱི་གཞི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་མི་རྩོད་པར་མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། ཕ་ལོགས་སྨྲ་ བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མི་སྒྲུབ་པར་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་།དེ་འདྲ་བར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གང་དང་། ནོར་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་ན། ཡོང་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ལོགས་ ཤིག་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཆང་བ་དངོས་པོར་སྣང་ངོ་ཅོག་གི་རྒྱུ་འབྱིན་པ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་བརྟགས་ནས་དེ་ཉིད་ཡུལ ལ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་བསྟན་ན་ཡོད་ཀྱི། དེ་དག་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་ འདི་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལས་བྱེད་པ་ཡང་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱི།ཚེ་སྔ་མ་མི་དྲན་ཕྱི་མ་མི་ཤེས་པ་དང་། སྐྱི་ད་སྡུག་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བ་ལས་གང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པས་ལན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པ་གང་ལ་རིགས་པས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མར་མི་འདོད་དེ། རྟག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གཞིག་ཏུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འཇིག་པར་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རིགས་ན། ཞིག་བར་དམིགས་པ་ལས་ནི་མི་རྟག་པར་ཡང་མངོན་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ནི་རྒྱང་བསྲིངས་ན་མེ་འབར་བའམ་ཆུ་འབབ་པའི་རྒྱུན་ལ་ཡང་རྟག་པར་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལ་གོམས་པས་བསྒྲིབས་པའི་དབང་གིས་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ལ་རྟག་པ་ལྟ་བུར་ནོར་བས་མཐོང་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་གང་ལ ཡང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་ཞིང་ཅི་རིགས་སུ་བསྟན་ཏོ།
不予開示者,是以不應效仿上師的方式而可以理解的,即不需開示、開示了也不能領悟、開示會傷及他人之心,因為這些原因而不開示,但在其他時候也有根據法器而開示的。 何為有相?或者說,超越凡人成為上師者,所說一切教法如同愿文般不加修飾而說,皆不會出現。凡是從無法中執為有者,皆是與非彼之他法混淆;凡是從有法中見為無者,皆是被障礙之遮蔽所遮而說無;凡是說其性相異於本相者,皆是因與相似之某些現相混淆而成。 因此,若要遮遣從無法中執為有者,不應說一切皆無,而應成立所執為有者是從何緣起的他法,並以其正理而開示。若要遮遣從有法中見為無者,僅以有法之正理而成立,說此現前所緣境被此障礙所遮,並以有法及障礙之正理而成立開示。 若有不爭論事相有無而爭論性相者,也不應僅成立非他方所說之性相,而應以所許性相、與彼相似之他性相及混淆之正理而開示。 其等為何?若要開示無我,雖然五蘊之外別無所謂之我,但由無始以來我執習氣所生之煩惱意,即阿賴耶識,含攝一切法之種子,出生一切所現事物之因,于彼執為我,因其于境不能決斷,未能了知是識之自性,而執著有一常遍獨一之我,說’此即是我’等。 若開示後世及業果存在,則有;若彼等不存在,則此世亦不應存在,造業亦不應生。然而不憶前世、不知後世,以及苦樂當下感受而不見從何因生起者,答曰是被障礙所遮,即開示以何理趣為能障之障礙等。 對於不許諸有為法為剎那性而說是常的觀點,若彼等法是常,則不應毀壞,理應不見壞滅,然見其壞滅故顯然無常。如同凡夫遠觀火焰或流水之相續亦見為常一般,僅是因為習於四顛倒而被遮蔽之力,誤見相似相續為常而已等。對於這些,皆應配合量之性相而如理開示。
།སྨྲས་པ། ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་དུ་གཞུག་པ་དེ་དག་།ཱ་ཙརྱ་ཨ་སཾ་གས་སྨྲ་བའི་རྒྱན་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པའོ། །སྨྲ་བའི་རྒྱན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔར་ ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།བདག་དང་གཞན་གྱི་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་དེས་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་དེ་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དུ་ མས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་བསྒྲུབས་པའོ།།ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཕ་ལོགས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་གོ་བར་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་དང་། རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ རྫོགས་པའི་ཚད་མས་གང་ལ་གང་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའོ།།གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྔའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བདུན་ནོ།།ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲེགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དང་།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་བྱེད་ཅེས་ཟེར་བ་དང་རང་གི་མཐུ་སེམས་པ་དག་དམ་བཅས་ཤིང་སྟོན་ཏེ།སྨྲ་བའི་དོན་འགྲུབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཡང་མངན། དེ་ཀུན་གྱིས་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་བ་མ་ཞེས་བྱ་ན། དེ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། འགྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་མི་འགྲུབ་བ་ ཡང་ཡོད་དོ།།དེ་ཅི་ལས་གྱུར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་ལས་གྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་དོན་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ་འགྲུབ་པར་རུང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་དོན་ལ་ལོག་པར་འཛིན་ཏེ་འགྲུབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་སྟེ། སྡིག་པའི གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མི་ལྟུང་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་མི་གོ་བར་མོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ སྒྲུབ་པ་ཡན་ལག་གི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།མངོན་སུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་གང་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།
所說,這些應當理解的內容,是阿阇黎無著以五種語言莊嚴的方式所說明和宣說的。什麼是語言莊嚴?應當知道有五種:了知自他的典籍、具足文字、勇猛、堅定和溫和。 所謂’義’,即是立宗等三者的含義。所謂’成立’,即是按照所欲求,以理論根據認真地加以證成。‘正確理解’,即是要讓對方理解無誤的真實義。 成為其因和緣的是以理由成立的智慧,即是以圓滿相的量,對於任何合理的對境如其所欲地加以成立。理由成立的智慧有兩種:完全清凈和不清凈。其中完全清凈的特徵有五種,不清凈的特徵有七種。 什麼是五種完全清凈的特徵?即是現量所見的特徵、住于其中現量所見的特徵、引用同類比喻的特徵、完全遮遣的特徵、以及宣說極為清凈的經典確立的特徵。 這是說明量的清凈與不清凈的差別,詳細的理由將在下文中出現。世間上說能成辦有情的利益和思維自己能力的人們立誓並宣說,欲求言說的義成就和正確理解。 若問這一切是否如其所愿成就,則不能一概而論,有成就的也有不成就的。這是什麼原因呢?是由於以理由成立的因緣所悟特徵的清凈與不清凈而產生的。具足清凈特徵的理由能無誤地理解義而得以成就,具足不清凈特徵的理由則會錯誤執著義而不能成就。 因此,了知特徵的功德和差別,自己安住于正見並引導他人安住于正見,能夠不落入惡友之手而正知而行。不了知特徵的功德和差別,自己安住于邪見並引導他人安住于邪見,即使善知識教導也不能理解而隨意而行。 這是理由成立支分品第三。 關於現量清凈的特徵,如所說’一切有為法無常性、一切有為法苦性、一切法無我性’是世間現量所見的特徵,如是解說為特徵。
།མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བཞིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་བདག་གིས་མ་བསྒྲིབས་པས་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་དང་། དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དང་བཅས་པས་དུས་གཅིག་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཐད་ཀར་བབ་པ་ལ་དམིགས་ནས།ཡུལ་དེ་སོ་སོའི་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་པའང་ཆོས་ལ་ དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའོ།།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་གམ་ལྔ་ཆར་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། ཡོད་ནི་གང་དང་ཡང་མཉམ་དུ་འཇུག་མོད་ཀྱི་ དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱི་མཐུའམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཐུ་གང་ཆེ་བས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་འཇུག་སྟེ། ལྔ་ཆར་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འཇུག་གོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ དང་ཡང་རིམ་གྱིས་མཉམ་དུ་འཇུག་སྟེ།མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལ་གདུ་བུར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མགྱོགས་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འདྲ་བར་ཡང་སྣང་ངོ་། །རྐྱེན་བཞིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་རྐྱེན་བཞིའི་ཚུལ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འབྱུང་བ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །རྒྱུའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་རྣམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་པའམ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་སོ། །དེའི་བདག་པོའི རྐྱེན་གང་ཞེ་ན།བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་དེ་ལ་ཡངས་ པའི་བློ་གྲོས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འདི་ལྟ་སྟེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།
所謂現量,是由四緣所生的識,由於無有遮障性而對境直接緣取。即現在的五識,以及由此所引生的意識,同時於一境,對現在直接顯現的境進行緣取。 各自了知其境,此即是現量的定義。唯意識緣取法界,亦稱為緣法現量。 眼等諸識及意識,對各自境界決定趣入時,是與一識同時趣入還是與五識同時趣入呢?雖然可以與任何識同時趣入,但同時趣入時,是五識中由境緣力或作意力較大者所生之識與意識二者同時趣入,而非與五識同時趣入。 與其餘諸識也次第同時趣入,如旋火輪顯現為環狀一般,由於迅速而似乎與一切有色根識同時趣入各自境界。 所謂四緣所生識之四緣方式,如阿毗達磨所說,眼識的四緣為:因緣、等無間緣、所緣緣、增上緣。 何為因緣?即俱生及相應諸法。 何為其等無間緣?即心及心所法中,無間斷地生起或將生起眼識者。 何為其所緣緣?即色法。 何為其增上緣?即除自身外的一切法。 如同眼識,耳、鼻、舌、身、意識亦復如是。 識生起的方式,如此經中所說:‘廣慧,彼取識依止安住已,六識聚生起,即:眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識。’
།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་ དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་གཅིག་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ དང་བཅས་པའི་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་བ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་གཅིག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཐང་ཅིག་བྱུང་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པ་ཅིག་ཀྱང་ཐང་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཐང་ཅིག་ཏུ་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་རྣམས་ཐད་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་བ་ཅིག་འབྱུང་ངོ་།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་ཆུའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ལ་རླབས་གཅིག་འབྱུང་བ་ནས་མང་པོར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་ བར་གནས་ན་མང་པོར་འབྱུང་བ་དང་།མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཅིག་འབྱུང་བ་ནས། གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་ན། མང་པོ་ཡང་འབྱུང་མོད་ཀྱི་ཆུའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་འཆད། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་བཞིན་ དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན།ཡོངས་སུ་ཟད་པར་ཡང་མི་མངོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་འདི་ལས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་དོན་འདི་ནི།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་དེ། དེ་ལ་གསུངས་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་བཞི་དག་གིས་འབྱུང་ངོ་། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་འཛིན་པ་ལ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ངོ མཚར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་ཀླུང་ལྟ་བུ་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་འབྱུང་ངོ་། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་ཏེ།མེ་ལོང་ལ་གཅིག་དང་རིམ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་སྣང་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་རླུང་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་རྒྱུའི་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་དང་རིགས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་དང་།ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་འཇུག་གོ།
關於此,依靠具有識的眼和色等,生起眼識。與該眼識同時相應,具有共同行境的分別意識生起。 廣慧,關於此,依靠具有識的耳、鼻、舌,以及具有識的身和觸等,生起身識。與該身識同時相應,具有共同行境的分別意識生起。 若生起一個眼識,則與眼識具有共同行境的分別意識也同時生起。 若同時生起二、三、四或五識蘊,則與五識蘊具有共同行境的分別意識也同時生起。 廣慧,譬如大河流水,從生起一波到生起多波,若近因存在則生起多波;又如鏡面,從顯現一個影像到顯現多個影像,若近因存在則顯現多個影像。然而水流不斷,鏡面也不會成為影像的自性,也不會顯現窮盡。 此經中所說的取識即是阿賴耶識。 解深密經廣慧品中所說依止阿賴耶識而生起六識蘊的意義,在楞伽經中也有解說:其中所說:‘大慧,眼識由四因而生。何為四因?即:不了知自心顯現為所取;從無始以來執著戲論習氣的色的熏習;識的自性體性;以及執著種種色相為稀有。大慧,由此四因,從如江河般的阿賴耶識中生起眼識之波。’ 如同眼識,一切根的微塵和毛孔也是如此。如同鏡中逐漸顯現境相,又如海被風吹動,境風與心海波浪因緣作用相續不斷的特徵,超越一與異,與業和種性特徵極為相關的自性體性不可知的五識蘊轉起。
།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་དང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ།དེ་དག་དང་དེའང་བདག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞུགས་པའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་རིག་པའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བཞི་འབྱུང་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ འཛིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལ་བྱའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ་བྱའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ། །མིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་བཞི་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ནང་ནས་གཟུགས་ཞེས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྐྱེན་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་ཞེས་གང་ལ་ གང་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་གོ་སྙོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཁྲབ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཟུགས་དང་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བྱའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མེ་ལོང་དང་ཆུའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པ་དང ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་དཔེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་པའོ། །འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་དག་འབྲེལ་པ་ལ་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་། ལ་མི་རིགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ནས་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུ་དང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྒྱུ་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་བ་དྲུག་གོ། །དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ།
與那五種識聚同時,能夠完全了知分別因和境的特徵,稱為意識,從彼等之因而生起的自性得以執行。它們與其互為因緣,並非思維’我與它們同時互為因緣,且由於執著自心顯現的分別而趣入’,然而是以互不相離的特徵同時趣入于無明境界的分別。 《聖楞伽經》中說眼識等四種因的生起,是宣說諸法因的決定。其中,對自己的顯現未能了知執著,即是所緣,如是所說,是指色等所緣緣。從無始以來,戲論習氣處的色的習氣執著,即是緣,如是所說,是指眼等增上緣。 所謂識的本性,是指心和心所的其他緣中間所供養,這是等無間緣。對種種色相的特徵執為稀有,是與俱生相應的諸法,這是因緣。如同眼識一樣,其他識的四緣也如上所說。其中所說的’色’,是指隨順各各識的緣,應當配合聲、香、味、觸、法等。 關於’一切根的極微塵和毛孔’,是指從’眼根如瞿曇花’到’身根如鎧甲’等清凈色,是指從它們的極微塵和毛孔中生起識。從阿賴耶識所生起的,是以鏡子和水的比喻來說明。 所謂’超越一異’,是指轉識和阿賴耶識非一非異,如同泥團和微塵的比喻。業的特徵是對境的執取。種類的特徵是了知。所謂關係的自性,也是指這些關係。所謂通達本性,是指於何不合理。 所謂五識聚,是指從眼到身的五種識。所謂通達因和境差別的特徵中,因是能作因等六種。彼等差別由意識能夠通達,故稱為通達。所謂’從彼等之因所生的自性趣入’,是說明五識成為煩惱意后,從中生起意識。
།དེ་དག་དང་དེའང་བདག་ཅག་ལྷན་ཅིག་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ སོགས་པར་མི་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྒུད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། བག་ཆགས་ཀྱིས་ རྒྱས་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ལ་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡུལ་ལ་མཉམ་དུ་ ཞུགས་པ་ན་ཤེས་པ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པར་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ།
對於’那些和那個我們一起執行’等,不思維是指:不了知一切事物唯是心識,以及被無明和五識衰損的緣所造作,意識生起,其他識的體驗由意識通過習氣增長於阿賴耶識中,如同其他識生起一般,不了知一識為一識之因。 然而’進入無差別相’等,是指五識和意識這些于境同時趣入時,二識皆如實地無差別地緣取境相。
།སྒྲིབ་པས་མ་བསྒྲིབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་བ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའམ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའམ་ཉོན་མོངས་ པའི་སྒྲིབ་པའམ།ལྟ་བའི་སྒྲིབ་པའམ། མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པའམ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའམ། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པའམ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲིབ་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་སྒྲིབ་པའམ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་ཆོད་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་གང་གིས་བསྒྲིབས་ཤིང་ཀུན་ནས་ལངས་ནས སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ།བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ། ལྷ་དབུལ་པོར་འགྱུར་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའམ། ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ལེན་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཤེས་ པར་འགྱུར་བའམ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གྲོགས་པོ་མི་འཐོབ་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མི་འཐོབ་པའམ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོར་བར་ འགྱུར་བའམ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་མི་ཉན་པའམ། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དག་གིས་མནར་བར་འགྱུར་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རིང་དུ་བྱེད་པའམ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྩོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་འཁུ་བར་ འགྱུར་བའམ།བརྩམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བའམ། དྲན་པ་མི་ཉམས་པ་འཐོབ་པའམ། ཆོས་ལྟ་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་མི་མོས་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་ཟའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ སྒོ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ།ས་ནས་སར་གནས་པ་མི་འཐོབ་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འགྲོགས་པ་མི་འཐོབ་པའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་དང་བྱས་པ་བསྲུང་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ལས་ནུར་བའམ། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའམ།གཟུངས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་མི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ། སྤོབས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་ པ་དང་།བསོད་ནམས་མཉམ་པ་ཉིད་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་གཞོམ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དང་།ནན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའི་འགེབས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པ་བཅུར་གསུངས་པ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ པའོ།།དེ་དག་གིས་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀུན་གཞོམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་སོ།
所謂’無障礙’中的那些障礙是什麼呢?如在《聖三蘊經》中所說:業障、法障、煩惱障、見障、無明障、異熟障、法貧乏障、與聲聞緣覺乘相應的障礙、誹謗大乘的障礙、惡友煩惱障、障礙圓滿普賢菩薩行愿的障礙。 造作積累這些障礙業,被其遮蔽並現行后,將會導致:墮入地獄,或生於旁生界,或成為貧窮天人,或不能完全領受佛陀的見解,或不能完全領受聽聞佛法,或不能了知如來珍貴的法,或不能獲得菩薩善友,或不能獲得真實善知識的攝受,或完全失壞善根,或喪失菩提心, 或不聽聞波羅蜜多道,或被惡魔所惱,或遠離佛法,或退失一切善根修行,或對善知識生嗔恨,或不能通達清凈的修行,或不能獲得不失正念,或不能通達法見,或不信樂佛陀的化現,或對佛法生疑惑,或不能通達三昧門, 或不能獲得地地增上,或不能獲得與菩薩為伴,或不能通達圓滿波羅蜜多及護持所作,或退失大愿,或不能通達清凈行,或不能獲得陀羅尼莊嚴光明,或不能通達辯才莊嚴光明,或不能通達普賢菩薩行愿的熟習,或不能證悟法平等性, 或不能生起福德平等性,或不能通達智慧平等性,或將被輪迴法所摧毀的障礙等。所說的數以百千計的十種障礙,即是背離一切菩薩行、功德法和精進的遮障。從’業障’到’惡友煩惱障’所說的十種,是能障礙的。 那麼,它們所障礙的是什麼呢?簡要來說,即是所說的’障礙圓滿普賢愿’。其中詳細解說即是從’將墮入地獄’到’將被輪迴法所摧毀’等三十三種所說的內容。
།སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་མངོན་སུམ་དེའང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ གི་མངོན་སུམ་དང་།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་ས་ཤ་སྟག་ལ་སོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་ཚུལ་ བཞིན་དམིགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མངོན་སུམ་མོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བདེན་པ་བཅུ་ལྟ་བུར་དམིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་གཉིས་སུ་དམིགས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས། དེ་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་ནས་སྔ་མ་འགགས་པར་དམིགས་པ་དང་། འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་བྱ་བ་ཕྱི་མ་བྱེད་ཅིང་སྔ་མ་གཏོང་བར དམིགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་དམིགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཉམས་ཀྱིས་ཚོར་ཏེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདག་མེད་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་དམིགས་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཀུན་བརྟགས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཐོང་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་།མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་དུང་སེར་པོར་དམིགས་པ་དང་། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དང་། རྣ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་རླུང་དང་ཆུ་དབའི་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་ སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམས་ཏེ། ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། ས་ཤ་སྟག་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། བདག་མཐེ་བོ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་ རོལ་པོ་ཡོད་པ་དང་དགེ་བ་དང་།མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་དེ་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། གང་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། གང་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དགེ་བ་ དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་དེ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ལྐོག་ན་འདུག་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་སམ། ལས་སམ། ཆོས་སམ། རྒྱུའམ། འབྲས་བུའམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་མངོན སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ།དེའི་གནས་དང་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ།
那些障礙所未障礙的現量也有三種:遍計所執的現量、依他起的現量和圓成實的現量。 其中,如幻人和純地等,如所修觀而緣取,是遍計所執的現量。 諸行無常等,如實緣取境之事物,是依他起的現量。 法性之理如十諦等所緣,是圓成實的現量。 其中世間的現量是緣取遍計所執和依他起二者,依他起現量緣取無常等。 這是什麼呢?即是緣取一切有為法的相似和不相似相續生起中,後者生起而前者滅去,以及緣取相似和不相似的後續作用生起而捨棄前者,這些由自己各別了知,是現量的相。 緣取一切有為法是苦,由生等過患漸次感受,由自己各別了知,是現量的相。 一切法無我,於五蘊相之外未緣取我的體相,由自己各別了知,是現量的相。 遍計所執如幻等所緣是什麼呢?見到如幻人時,如實緣取人的差別相,以及被黃眼病所染而緣取白螺為黃色,眼翳者見新月為二,被耳疾所染而常聞風水聲,如是等類由自己各別了知,是現量的相。 瑜伽師等修觀而見到骨架等,見到純地等,見到我如拇指大小等,如是等所緣,是由自己各別了知的現量所緣相,但不是現量的量。 這是現量清凈相品第四。 關於比量清凈相,對於一切有為法剎那性、他世存在、善不善業不失壞等,是安住于彼的粗分無常現量所緣,以及現量所緣安住于種種有情,以及現量所緣安住于有情的苦樂善惡,對於未成為現量的應當比量。 此等如是方式,即是所說的安住于彼的現量所緣相的解釋。 所謂安住于彼的現量所緣,是指雖然所比量的自性隱蔽而現量未緣取,但由隨順的心識比量安住于彼的相或業或法或因或果中任何為現量所緣者,而了知其處所和自性。
།ལ་ལ་ཞིག་གནས་དང་། རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་ལ། རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་ན། གནས་ དང་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ།རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཅོག་ནི། གང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེའི་རྗེས་ སུ་འཇུག་པའི་བློས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱའོ།།གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བྱའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་ གྱུར་པ་ནི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་བྱའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལྐོག་ན་འདུག་པའི་ཡུལ་རྟོགས་པར་འདོད་ཅིང་འཇལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མི་རྟག་པར་རགས་པ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཉེན་པོ་ དང་བཅས་པ་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འདས་ཏེ་འགག་པའམ།ཟླ་བའམ། ཞག་ལོན་ལ་མངོན་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཆུ་ཚོད་དང་། སེ་གོལ་བརྡབས་པ་ཙམ་གྱི་པར་དུས་སུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་ལས་ན་ད་བས་ཀྱང་མྱུར་བ་སྐད་ཅིག་ངར་ཡོད་པར་ དཔག་པ་ནི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་པའི་རྒྱུན་དུ་གནས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་རྒྱུན་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཡང་རྒྱུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཀྱང་ཡོད་དེ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འཇོག་ན་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲེང་སྟེ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་ཏེ་དུད་དེ་འགྲོ་བ་དང་།སྦྲུལ་ལ་སོགས་ཏེ་འཕྱེ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། བྱ་ལ་སོགས་བ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་བ་དང་། ཉ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ན་འཕྱོ་བ་དང་དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མ་བསླབས་པར་ཡང་ཤེས་ཏེ་རྩོལ་བ་དང་།ལ་ལའི་གནས་ཅི་ལ་འཆའ། ལ་ལའི་ཟས་སུ་ཅི་ཟ། ལ་ལའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཅི་ཡོད། ལ་ལའི་སྐྱོན་དུ་ཅི་ཆགས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐམ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆུའི་གཏིང་དུ་ འདུག་པར་མི་བཟོད།ཆུ་ལ་འདུག་པ་ནི་སྐམ་ལ་གནས་པར་མི་བཟོད། གྲང་བས་ནི་ཚད་ཁུངས་མི་ཐུབ། དྲོས་པས་ནི་གྲང་མོ་མི་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ལ་ལ་ནི་བསླབས་ན་ལོབས་པ་དང་། བསྒོམས་ན་གོམས་སུ་རུང་ བ་ཡང་ཡོད།ལ་ལ་ནི་བསླབས་ཀྱང་མི་ལོབས་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་གོམས་སུ་མི་རུང་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། བ་གླང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་མི་ལས་ཉམས་རྩལ་ཆེ་ལ་བང་མགྱོགས་པ་ཡང་མིས་བཀོལ་དུ་རུང་བ་དང་། ལྗི་བ་དང་ཤིག་ལ་སོགས་པ་མི་བས་ཆུང་ཡང་མི་ལ་ཟ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་བཞི་ནས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང་། འདི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ལས་ན། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བར་དཔག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག པའི་མཚན་ཉིད་དོ།
有些處所和自性是可以被現量所見到的,而其標誌等安住于彼處卻不能被現量所見到時,應當依據處所和自性而比量推知彼處所安住的標誌等。 現在生起的事物可以被現量所見到,而過去和未來的事物則需要通過比量來了知。 一切比量都是通過現量所見到的事物,以隨順的心智來推知與其相關聯而未被現量所見到的事物。 所謂’由何者對非現量進行比量’中,‘由何者’是指具有遮蔽的補特伽羅。‘非現量’是指被遮蔽所遮蔽的對境。‘比量’是指欲了知隱蔽境而進行的度量。 關於此,一切有為法剎那性無常,應當通過觀察粗相的比量來了知。有為法與對治相應,不同於因緣壞滅,後續相續生起而前者滅去,或經月或經日而顯現變化,乃至於水滴落下和彈指之間的時間也有變化,由此可比知更快速的剎那性存在,這是法和因的比量相。 諸有為法安住于剎那相續中,如同此生有相續一樣,其他生世也會生起相續,因此他世是存在的。通過觀察眾生種種安住的比量而了知: 如人等直立而行,牲畜等彎腰而行,蛇等匍匐而行,鳥等空中飛翔,魚等水中游動,以如是方式呈現種種不同形態,不需學習就能知曉並作為。 有些住何處,有些食何物,有些具何功德,有些有何過失,種種行為不同等。 陸地生存者不能忍受待在水底,水中生存者不能忍受待在陸地,寒者不能耐熱,熱者不能耐寒等,不能做非自性之事。 其中有些經過學習能通達,修習能熟練;有些即便學習也不通達,修習也不能熟練。 牛馬等雖比人力大且行動迅速,卻能被人役使;虱蚤等雖比人小卻能噬咬人;從四生處出生的方式各不相同。 由現量所見到如是等種種眾生安住的情況,可以比知在他世也會以此方式流轉,這是因、業和法的比量相。
།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་གནས་བར་གྱུར་ན། སྐྱིད་པ་དང་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤྱོད་ པ་ལ་གནས་ཤིང་འབྱུང་བར་དམིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་།མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དཔག་པ་ནི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་དག་ནི་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་དང་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནང་དང་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེ་བར་དམིགས་པའི་ འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། རང་དབང་མེད་པར་དམིགས་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ གྲགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་འདི་དང་།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཐུབ་པ་དག་གིས་གཙུག་ལག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། གང་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་ ཅིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཁོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་ན།མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡང་རུང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་རུང་། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའི་གྲོགས་སུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ལས་ནང་དང་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཇིག་པ་ དང་།སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུམ་པོ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལ་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་ཀྱང་ཆོས་འདི་གསུམ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ དང་འཇིག་པ་དཔེས་བསྟན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །དཔེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཀྱང་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སྡུད་པས་བསྡུས་ཏེ་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དག་མི་རྟག་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ལས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི གཞིག་ཏུ་རུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པའི་གཉེན་པོས་གཞིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སླ། བརླན་གྱི་གཉེན་པོ་མེ་ལ་ཆུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་འདུས་བྱས་སུ་ཡང་རིགས་གཅིག་ལ་ཆུ་བླུགས་ན་མེ་འགག་པར་དམིགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ དག་མེ་གསོད་ན།ཆུ་ཚོལ་བའམ། མེ་མར་རམ། སྒྲོན་མ་ལ་རླུང་གིས་བཏབ་པའམ་དབུགས་ཀྱིས་བུས་ན་མེ་ལྕེ་འགག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མེ་དང་རླུང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མེའི་རྒྱུན་རང་ལ་གག་པ་ལ་ ཡང་མེ་ལྕེ་འགགས་ནས་མདག་མ་ལས་ཐལ་བ་དང་སོལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འཇིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།
如此,既然有來世且眾生住于輪迴中,快樂與痛苦等差別也是由前世業力因而產生。眾生的安樂與痛苦以及善業與不善業的行為中安住並生起,觀察到這些后,在他世感受安樂與痛苦的異熟果報,也是由於安住于善與不善的緣故,以此方式推度業的異熟果報不會失壞,這就是法與因的比量之相。 這些是比量的相,但不是比量的量。這是第五品比量清凈品。 關於自類譬喻相,以內外諸行的滅與生為所緣,以世間共許而結合,以生等苦為所緣而結合,以無自在為所緣而結合,以外在圓滿與衰敗為所緣,以世間共許而結合,應當了知這些是自類譬喻相的特徵。 諸聖者對凡夫所說的經典,是爲了成立世間未成立的,令通達未通達的,因此無論是現量所緣還是比量所知,都應以自類譬喻來作為斷除疑惑的助緣來宣說。 其中,從’內外諸行的滅與生’到’無自在’這三者是關於無常、苦、無我,以這三個譬喻的結合來成立這三法。剎那性也成為無常的意義,應知包含在生滅譬喻之中。 以外在圓滿與衰敗為譬喻是用來成立有來世和業果不失。譬喻相唯一,即在世間現量成立。 這是什麼呢?對於不具有諸諦語聞法的人們,雖然現量見到諸行無常,但由於相似相續以一攝一而攝,執為常相。對他們以譬喻顯示無常:有為法是可壞的自性,以對治而壞滅是容易的,如同濕的對治是火遇水。 這是說火與有為法同類,以水澆火時現見火滅,世間人滅火時尋找水,或者油燈、燈火被風吹或用氣吹時,火焰熄滅一樣,這種火與風的現量所見就稱為世間現量成立。 火的相續自行熄滅時,也如同火焰熄滅后,從火炭變成灰燼和炭一樣。不相似相續後者生起而前者滅去為現量所見,這也稱為世間現量成立。
།མི་རྟག་པ་རགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་ལ་ཕྲ་མོའི་ཆ་ཡོད་ པའི་དཔེ་ནི།སྣམ་བུ་ལ་སྐུད་པའི་ཆ་ཡོད་པ་ཡང་སྣལ་མར་འཛག་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལ་རྡུལ་གྱི་ཆ་ཡོད་པ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིམ་པ་དང་རྡུལ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྟག་པར་སྣང་བ་དེ་མི་རྟག་པའི་རྒྱུན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་དང་བ་དང་། རྙོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པར་མངོན་པ་ལས་ནི། དང་བའི་རྒྱུན་དུ་འབབ་པ་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། མེ་ལྕེ་དང་བློ་ལ་ ཡང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་མངོན་པ་ལས་ན།འདྲ་བའི་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲ་བ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིལ་བ་ཆུས་བཀང་བའི་སྤྱི་བོ་ཐུར་དུ་བསྟན་ ན།ཐིགས་པ་ཕྱི་མའི་གདོང་ལ་སྔ་མ་མི་སྡོད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ནམ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་ལ་ཡང་འདི་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་ ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དཔེས་བསྟན་ན། སྐྱེ་བ་དང་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་ན། ཕྲག་པ་ལ་ཁུར་བགལ་བ་ གཡས་གཡོན་དུ་སྤོས་པ་དང་འདྲ་སྟེ།བདེ་བ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའམ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གག་ཀྱང་རུང་རིང་དུ་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྐྱེན་འདུས་པས་གྲུབ་སྟེ། ཤིང་རྟ་སྦྱར་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཁང་བ་ཕུབ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གུད་ན་ནམ་མཁའ་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བསྟན པའི་དཔེ་ནི་འཕགས་པ་བཟང་སྐྱོང་གིས་དྲིས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་དཔེའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པར་གང་ལ་གང་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། གང་འདི་དེ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་འགྲུབ་པར བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ།།ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིག་པ་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་ སྦྱར་བ་དང་གསུམ་ཚོགས་ན་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་དེས་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སོ་སོར་སྨོས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་ནི་གྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་གཅིག་གོ།
粗顯無常中有細微剎那的比喻是:如同毛毯中有線的部分會逐漸脫落,或如同泥團中有塵埃的部分會分解成極微塵。泥土和塵埃通過現量所見,這就是世間現量所成立。 顯示看似恒常實為無常相續的比喻是:如同水流有清濁的差別時,前後顯現不同,清凈的水流也是前後不同;又如火焰和心識,當不同相續前後生起時顯現差別,相似相續的存在也是前後不同。相似和現量所見,這就是世間現量所成立。 如同將裝滿水的瓶子倒置時,后滴水珠不會停留在前滴上;又如當結果時花朵便會凋落。前後通過現量所見,這就是世間現量所成立。其他情況也可以按照這些方式類推。 對於執著諸行為樂的人們,以比喻說明是苦:如同具有生老病等法,又如一切感受本性是苦,就像肩上的重擔從左右兩邊轉移一樣,那種樂也是苦。又如四種威儀中任何一種長時保持都會成為痛苦。 以比喻說明一切法無我:有為法由因緣和合而成,如同車輛的組裝,或如房屋的建造;無為法的自性中離於我,如同虛空中沒有兔角。 說明有後世及業果不失的比喻,如《聖善護所問經》中所說的形式。其他三藏中出現的比喻形式,都應當依照其特徵相應地運用。 這是自類比喻特徵品第六。 關於遍知清凈特徵:所說的現量所見的特徵、住于其中現量所見的特徵、運用自類比喻的特徵,由於這些是爲了成立而一定的,應當知道是遍知的特徵。 所謂遍知,就是對諸法現量所見、比量了知、運用自類比喻這三者和合時成立而決定,這就稱為遍知的特徵。分別提到現量等三者是特徵的差別。遍知算作一個是以成立的意義為一。
།དེ་ གསུམ་ལྡན་ན་དོན་ལ་ངེས་པར་བྱས་བ་ནི་དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཐོས་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་ལྟར་སུས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་འདྲ། དེ་ཡིན་པར་ཅིས་མངོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འདྲ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་གང་ལ་སྲིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་སྟེ།དེ་གསུམ་མཐུན་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་མ་རིག་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པས་ན། མི་ལས་བླ་མར་གྱུར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྟན་པ་ལ་ མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ནི་དོན་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར།ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ནི་གང་གོམས་པ་ལ་ངན་དུ་བྱེད་པ་འབྱུང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དབང་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་འབྱུང་བས་ན། ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ དབབ་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དགོས་སོ།།ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་ལེའུ་སྟེང་བདུན་པའོ།། །།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ས་རིགས་པས་བརྟག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མི་གསུང་བས་ན། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། ཆོས་གག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་བཟླར་མེད་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་དམིགས་ནས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་བར་སྟོན་པའོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་དེ བཞིན་ཉིད་བདུན་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པ་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ པའོ།།རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ། །གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །ལོག་པའི་ནན་ཏན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །རྣམ་པར་ དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ།།ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ངས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་པ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་ཅིང་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཉིས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའང་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་དམིགས་སུ་མེད་པ་གཉིས་པའོ། །བདག་ མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པ་དང་ཆོས་སོ་ཅོག་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ་བདག་མེད་པ་དང་གཉིས་སོ།
具備這三者時,對於義理的確定,例如聽聞了某個往昔的差別而生疑惑時,‘誰見到如此’這樣的說法如同現量,‘以何為證其為是’這樣的說法如同比量,‘其他何處有與此相似’這樣的說法如同自類的比喻,這三者相符時就如同’確信’一樣。 由於眾生具有無明、我慢、疑惑等,故對於超越凡人及出世間智慧境界的教示,由於無明的力量會錯誤理解義理,由於我慢的力量會輕視所熟悉的,由於疑惑的力量會對正確的教示不生信心,因此也需要以遮破相的方式來抉擇。 這是遮破品第七。 關於極為清凈的教證抉擇相,一切智者所說如是:‘涅槃是寂靜’這樣的說法,應當了知此等相似的內容是極為清凈的教證抉擇相。因此,以理智觀察這五種相的差別是完全清凈的,爲了完全清凈故應當宣說,這是解釋其相。 一切智者所說之法是具有十二分教的經典,其一切義理除涅槃外別無所說,故說’涅槃即寂靜’。 此涅槃又依大乘和聲聞乘的方式分為兩種。其為何?由於諸法本來寂靜,故通達自性涅槃,任何法都無可超越涅槃,是無住涅槃;以及緣于厭離痛苦,是寂滅痛苦的涅槃,以此二者顯示寂靜。 ‘如是等相’是指諸法七種真如等。其為何?此經所說的生起真如,是諸行無始無終;相真如,是諸法人無我和法無我;了別真如,是諸行唯識;住真如,是我所說苦諦;邪勤真如,是我所說集諦;清凈真如,是我所說滅諦;正勤真如,是我所說道諦的教示。 應當解釋這些所說,這七種真如也依大乘和聲聞乘的方式,雖然是一,但成為兩種宗義。其為何?諸行無始也有輪迴無始無終,和諸行的始邊際和終邊際不可得兩種。無我也有如外道所計的’我’不存在,和一切法如幻而無我兩種。
།འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པས་སེམས་པ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་ བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པ་དང་གཉིས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་གཙེ་བར་མཐོང་ནས། འཁོར་བས་སྐྱོ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་གཉིས་སོ།།ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་གཉིས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་དམིགས་ པ་ཅན་གྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་འགོག་པའོ།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ནི། བཀྲི་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཡོང་ནི་མི་ལས་བླ་མར་གྱུར་པའི་གཙུག་ལག་དཔྱད་པ་ལ་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཁ་དོར་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལུང་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ན། སྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་ལུང་དང་སྦྱར་རོ། །ལུང གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོན་པས་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་ པས་ན་ལུང་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཚད་མར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ལ་རང་བཟོའི་ལྷད་མ་ཞུགས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་ ཉིད་དང་།རྐང་པར་ལྡན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མིའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ སྟོན་པ་དེས་གསུངས་སོ།།དེའི་རྒྱུ་ནས་ཆེ་བའི་བར་དུ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བོ་སྲིད་པ་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་གིས་མ་ཡིན། བྱེད་པ་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ རིམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་།བཅུ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཅུ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་ རྒྱས་པར་གསུངས་པ་འདི་ནི།རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འདི་ལྔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཁྱེན་ལ་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་སོ་སོའི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་མཛད་པ་འདི་ནི་སའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།
所謂’諸行唯識’,有二種:一是思維主宰一切諸行,二是一切諸行僅是心識所分別而無他。 苦諦也有二種:一是見到五蘊為三苦八苦所逼迫而厭離輪迴,二是見到諸行是苦而對一切眾生生起大悲心。 集諦也有二種:一是了知煩惱是后蘊之因,二是了知其自性完全清凈。 滅諦也有二種:有所緣的滅諦和無所緣的滅諦。 道諦也有二種:八正道和十波羅蜜多。如是二種,應知是引導義和決定義的差別。 對於超越人類的殊勝論典抉擇,不能僅僅依靠語言名相的成立,因為需要依照經典來修證,所以一切修證和所修證的都要與經典相應。 經典的特徵是以法印、三解脫門(空性、無相、無愿)印證而建立。 為何經典是極為清凈的呢?因為三世諸佛都宣說相同的法,故稱為經典。具足法的量的特徵且無私意雜染,故稱為極為清凈。 這些法是如何出現在世間的呢?如來、應供、正等正覺、明行足、善逝、世間解、調御丈夫、無上士、天人師、佛世尊出現於世間,如其所證悟一切法,如是為他宣說。 其因乃至廣大為何?如來出現于眾生世間教法中,非由一因,非由一緣而生,乃由無量無數百千次第圓滿而以十種方式顯現。 何為十種?無量增上意樂、大慈、無量大悲、無量行愿等十種無量而成就,如是廣說,此為顯示因相。 如聖者佛地所說,法界清凈、大圓鏡智、平等性智、妙觀察智、成所作智,以此五智於一切法無能取所取而遍知一切,並令有緣眾生隨各自意樂而成就,此為顯示地相。
།དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།སུ་གང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་ཤིང་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོབས་བཅུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ བཞི་དག་གིས་དེས་བཤད་པ་ལ་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒལ་དུ་མེད་ཅིང་བརྩད་དུ་མེད་པ་དང་།སུའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྣང་ཞིང་། དགེ་སྦྱོང་བཞི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་ བརྒལ་དུ་མེད་ཅིང་བརྩད་དུ་མེད་པ་དང་།དགེ་སྦྱོར་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཅི་ཞིག་མཁྱེན་ཅེ་ན། འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་ མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆེ་བ་ནི་མི་ཆགས་པའི་བསམ་གཏན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཐའ་དང་ཀུན་གྱི་མཐའ་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚད་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་ པ་དང་།འཕྲུལ་གྱི་སྙན་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་མཐའ་མེད་པའི་གཟུགས་མཐའ་མེད་པའི་སྒྲ་གསན། མཐའ་མེད་པའི་ཆོས་མཁྱེན་ཏེ་དུས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ།
從《解深密經》中所說的一切智者的特徵有五種:凡是在世間中廣為人知的一切智者之名號, 具足三十二大士相, 以十力斷除一切眾生疑惑, 以四無畏法宣說,令一切諍論者無可爭辯, 于其教法中顯現八正道,顯現四沙門果, 如是名號、相好、斷疑、無可爭辯、修行所緣,應知是為一切智者五種特徵,此是宣說果相。 若問一切智者了知何事?根據《寶云經》等經典所說,一切智者的殊勝在於:無著禪定者以三昧行境,不得邊際與一切邊際, 如來無量色身現前成就, 神通眼境無量, 神通耳境無量, 以無量智慧於一剎那、一瞬間、一須臾中,聽聞無邊色相、無邊聲音,了知無邊法,於三世亦無礙。
། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་བའི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་དབུ་ལ་གཙུག་ཏོར་ཡོད་པ་དང་། དབུ་མཐོན་མཐིང་ལ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་། དཔྲལ་བ་མཉམ་ལ་ཆེ་བ་དང་། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་དང་། སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ལ་རྫི་མ འདྲ་བ་དང་།སོ་བཞི་བཅུ་ཐགས་བཟང་བ་དང་། མཆེ་བ་དཀར་བ་དང་། འགྲམ་བ་སེང་གེ་འདྲ་བ་དང་། ལྕེ་ཆེ་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་དང་། ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དང་། སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། ཕོ་མཚན་མི་སྣང་བར་ནུབ་པ་དང་། བརླ་ གང་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་།བྱིན་པ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཨེན་ཡ་འདྲ་བ་དང་། ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་ཆེ་བ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་གི་སོར་མོའི་བར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་གི་སོར་མོ་རིང་བ་དང་། ཞབས་ཀྱི་སྟིང་མཐོ་བ་དང་། རོ་ བྲོ་བའི་མཆོག་དང་།དཔུང་མགོ་ཟླུམ་པ་དང་། བདུན་མཐོ་བ་དང་། པགས་པ་སྲབ་ལ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་འདྲ་བ་དང་། མ་བཏུད་པར་ཕྱག་པུས་མོའི་ལྷང་ལ་རེག་པ་དང་། ཞབས་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཞབས་དང་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་འཁོར་ལོའི་མཚན་ཡོད་པ་དང་། ཚངས་པའི་ དབྱངས་དང་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་ པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཛིན་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཤི་འཕོ བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་།ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་ཆད་ཀྱི་ ཆོས་རྣམས་གཞན་མ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་ དག་པའི་རྟོག་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་བཞི་གང་ཞེ་ན། ལམ་སྟོན་པ་དང་། ལམ་རྒྱལ་བ་དང་། ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། ལམ་སུན་འབྱིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པས་ན། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མངའ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི རྐྱེན་གྱི་རྐྱེན་ལས་འགྱུར་བ་ནི་ས་ལས་སྐྱེའོ་ཅོག་ལ་ཐབས་མི་ཤེས་པས་སྤྱད་ན་ནི་རྩི་ཡང་དུག་ཏུ་འགྱུར།ཟས་ཀྱང་ནད་དུ་འགྱུར། ཐབས་ཤེས་པས་སྤྱད་ན་ནི་དུག་ཀྱང་བདུད་རྩིར་རུང་། ཟས་ཀྱང་སྲོག་གི་ཟུངས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།
什麼是大士三十二相?根據《方廣大遊戲經》所說:頂有肉髻相,頭髮紺青右旋,額頭平正廣大,眉間白毫相,眼睛紺青如蓮,具四十齒整齊,牙齒潔白,頰如獅子,舌大而薄,上身如獅子,如尼拘陀樹身量勻稱,一一毛孔生一毛,陰藏隱沒,大腿圓滿,小腿如羚羊王,足跟廣大,手足柔軟,手足指間有網,手足指長,足背高聳,味覺最勝,肩圓滿,七處高滿,面板細薄金色,不彎腰手能觸膝,足安穩住,手足掌有輪相,梵音具足。這些就是大士三十二相,從如來身上顯現。 什麼是如來十力?根據《聖菩薩藏經》等所說:知是處非處智力,知過去未來現在業因果報智力,知種種勝解智力,知種種界智力,知根勝劣智力,知遍趣行智力,知諸禪解脫三昧等持煩惱清凈相應智力,知宿住隨念智力,知死生智力,知漏盡智力。 什麼是四無畏?即是:於一切法現等正覺無所畏,于漏盡智無所畏,說障法決定授記無所畏,說出離道無所畏。 什麼是八正道?即是:正見、正思維、正業、正語、正命、正精進、正念、正定。 什麼是四沙門?即是:示道、勝道、住道、污道。 一切智者由於長久以來圓滿積累智慧和福德資糧,成就一切善法,如同大地。對此,若不知方便而使用,則如同草藥變成毒藥,食物也會成為疾病;若知曉方便而使用,則毒藥也可成為甘露,食物也能成為維持生命的營養,皆由他緣而轉變,如同從地生長的一切。
།ཆོས་སོ་ཅོག་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་ཀྱང་ སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན།དེའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ནམ་མཁར་འགྲོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་དང་བཅས་པའི་སྨོན་ལམ་ གྱིས་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་།མཉམ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐུ་མི་གཏོང་སྟེ། མཐའ་མེད་པའི་མཐར་འཛིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་བྱུང་བས་ན། ཕལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁྱད་ཞུགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཤེལ་དང་རྡོ་བ་གཉིས་སྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ འདྲ་ཡང་།ཤེལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་གཞན་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པར་སྣང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཐུ་ལས་གྱུར་བས་ན། རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ནི་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་ པའི་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ལུང་གཉིས་གཅིག་ལས་གཅིག་ཤེས་པར་རུང་བ། ཅི་ལ་ཞུགས་པའི་མཐུས་ཤེས་ པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པའི་མཐུས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་བགྲོ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་འདྲ་ བའི་སངས་རྒྱས་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་དང་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་པ་ཡིན། བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་ཡིན ཏེ།མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པས་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར། བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ ལ་ཡིད་ཆེས་པས།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་འགྱུར།སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྒྱུ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ནས་ དེ་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།
雖然了知一切諸法無餘,但因為僅以心識觀察而通達,所以不被其過失所染,就像色相與虛空相伴,而虛空卻無所執著一樣。 因為眾生未從障礙中解脫,所以以具大悲心的無與倫比的願力,不捨五蘊之身。雖然執著無邊之邊,但因為是從圓滿清凈的智慧中生起,所以與凡夫的五蘊有所不同,就像極其清凈的水晶和石頭雖然本性同樣堅硬,但水晶因為法性明凈,如金剛般對他人無有障礙一樣。 雖然顯現於三界中行,但因為是從三昧力所生,所以無分別而顯現種種行為,如同鏡中顯現影像一樣。 宣說清凈教法也是一切智性。這樣的一切智性的特徵也是從清凈教法中所說。如是一切智性與教法二者可以互相了知。 若問:依靠什麼力量而能了知?依靠入於法理的力量而能了知。 這是什麼呢?如《聖法集經》中所說:‘善男子,菩薩以入於十種法理而應了知佛陀。何為十種?即:相似因佛、異熟果佛、三昧佛、願力佛、心佛、自性佛、圓滿受用佛、化身佛、假名佛、所安立佛。‘並廣說彼等差別。 其中所謂’所安立佛’是指佛像,‘假名佛’是指親教師和和尚。由現前緣取所安立佛而對假名佛的言教生起信心並作承事。 由承事假名佛而對化身佛生起信心。由信化身佛而通達圓滿受用佛的法理。由通達圓滿受用佛的法理而通達自性佛。由通達自性佛而通達願力佛。 由通達願力佛而通達三昧佛。由通達三昧佛而通達心佛。由通達心佛而通達異熟果佛的加持。由通達異熟果佛的加持而通達相似因佛。 由此互相觀待而通達一切智性的特徵與教法的特徵這二者。 第八品 極清凈教法特徵品
། །།ཚད་མའི་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཐང་ལ། གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་ཡང་། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་ མ་དང་།ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་། མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚད་མ་འདི་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཞེས་ལྟག་འོག་སྤུན་ཏེ་སྦྱར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མར་སྟོན་ཅིང་ཚད་མར་མི་རུང་བ་ལ་ཚད་མར་འཛིན་པར་ བྱུང་བ་དང་།འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མཁྱེན་ནས། ལོག་པར་ལྟ་བའི་དྲ་བ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་ཐུང་ལ་སོར་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་དང་། མང་ཉུང་ལ་བྲེ་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་དང་། ལྕི་ཡང་ལ་སྲང་ ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང་གསུམ་མོ། །ཚད་མ་གསུམ་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཆོས་དང་གསུམ་ཡོད་པས་ཚད་མ་ཡང་ གསུམ་དུ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །ཚད་མ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་གཅིག་ཀྱང་ལྔ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་ ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནོར་རམ། མ་ནོར་གཏན་ལ་དབབ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བས་དོན་ལ་ངེས་པར་གཞོག་ སྟེ།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་གསུམ་ཚོགས་ན་འགྲུབ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་མའི་གྲངས་སུ་ཆུད་དོ། །ལུང་གིས་ནི་མི་ལས་བླ་མར་ གྱུར་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་དེས་མཚོན་ཅིང་སྟོན།མཚན་ཉིད་འདི་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་རུང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱང་རུང་། གང་ལ་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཅོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པས་རྟོགས་ པར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་། ཤེས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་རེ་རེ་དང་མཐར་གྱིས་སྦྱར་ཞིང་བརྟག་དགོས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་མངོན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་ཤེས་པར་སླ་བ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་ཚད་མས་ རྟོགས་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་གི་གཞལ་བྱ་ཡར་འདྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་སྟེ།ལན་དུ་མར་བསླབ་མི་དགོས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མྱུར་ཞིང་ཕྲ་སྟེ་གསལ་བ་མི་མངོན་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ཚད་མའི་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཐང་གི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །། བཀའ་ཐང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་བྱས་ལ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། མ་བསྒྲིབས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྟེང་དུ་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།
關於量的數目和性相的教法: 論證的理由也就是如此,現量、比量、信許教量以及以五種性相而圓滿清凈。 為何宣說這些量呢?上下相連而言之,因為知曉三界眾生有將非量執為是量、將不應是量執為是量的過去、現在、未來之事,爲了遣除邪見之網而宣說此等量。 所謂量,就像是以寸等來度量長短,以升等來度量多少,以秤等來度量輕重一樣。量有現量、比量和信許教量三種。 所說三量,是因為有顯現的事物、隱蔽的事物以及極為隱蔽的法三種,故而宣說量也有三種。 因此,稱為現量、比量和信許教量。 這些量的性相,每一種都應當了知為五種,即所說的五種圓滿清凈性相。 因此說以五種性相而圓滿清凈。 如何圓滿清凈呢?現量是由比量來判定是否有誤,比量則由現量體驗而確定其義。 對這現量和比量二者有懷疑時,則由自類的比喻來明顯顯示。 這三者和合則必定成就,由於決定為一而圓滿無礙,故歸入世間量數。 教量則顯示並教導不了知有超越人的殊勝法之事。 由此五種性相而得以圓滿清凈。 無論是世間法還是出世間法,凡是理解其義之處,皆由圓滿清凈性相具足而得以了悟。 對於出世間法和難以了知的諸法,需要逐一對應並觀察五種性相,因此性相的差別明顯可見。 世間法和容易了知的諸法雖然由四種性相的量而得以了悟,但由於其所量已經熟悉,無需多次學習,故性相的差別雖迅速而細微,不明顯卻自然顯現。 這是量的數目和性相教法品第九。 教法將現量作為量,其中何為現量呢?對於無障礙的對境,由現量引導,加上近比量等五種性相而圓滿清凈者是也。
།དེ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ལས་གཅིག་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་བདག་བདག་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་ཅི་ཡོད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་གྱུར་བ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་གང་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་དག་གི་རྟགས་ལ་སོགས་པར་བཅས་པ་མངོན སུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།དེ་དང་རིགས་གཅིག་པ་གཞན་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་བར་ཡོད་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྒྲུབ་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་གསུམ་མཐུན་པས་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་ མཚན་ཉིད་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ དམིགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གང་འདུ་བྱེད་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་སྐྱེས་ནས་སྔ་མ་འགག་ པར་དམིགས་པ་དང་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་བྱ་བ་ཕྱི་མ་མེད་ཅིང་སྔ་མ་གཏོང་བར་དམིགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གཞན་དང་གཞན་བྱུང་བའི་ཚེ། སྔ་མ་འགག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ པ་ནི་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་མངོན་པ་མེའི་རྒྱུན་ལ་མེ་ལྕེ་འགགས་ནས་མདག་མ་ལས་ཐལ་བ་དང་སོལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་སྦྱར་ཞིང་ མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ།།མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་དམིགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ ཉམས་ཀྱིས་ཚོར་ཏེ།སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དག་མི་བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལས་བལྟས་ཏེ། འབྲས་བུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་དཔགས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པ་སྐྱེ་བ་དང་།ན་བ་ལ་ལོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གག་ཀྱང་རུང་རིང་དུ་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་སྦྱར་བ་ ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ།།མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞིས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་ གི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྲུབ་པའོ།
什麼是這些呢?眼等五識中的任一識以及由其所引發的意識這兩者,對自己的對境以任何形式各自親自領悟,這是現量的性相; 對於那些現量所緣取的對境的標誌等,以現量推度而了知通達,這是比量的性相; 對於與此同類的其他事物也同樣存在這種情況,以世間成立的自類喻例的性相; 由這三者和合而成立的決定性,是遮詮的性相; 具有一切智者所說的確定性相的教證中所說的諸法性相,這是教證的性相。 僅以意識對法界等自己的對境現量所緣取,也同樣可以配合這五種性相。 現量量以五種性相圓滿清凈,對無常等的衡量和成立,如前所說,凡是了知為有為法的一切相似與不相似的相續,後生而前滅的所緣,以及相似與不相似的后無前舍的所緣,這些各自親證即是現量的性相。 其中,當相似與不相似的相續不斷產生時,由於前者滅去而了知通達是無常性,這是比量的性相。 諸行雖具有常性的性相,但從內在也顯現為無常,如火焰相續中火焰滅去後,從火炭變成灰燼和炭,以此為喻來說明,配合展示而成立無常,這是自類喻例的性相。 這三種性相和合成立而一意確定,是遮詮的性相。 通達一切智者所說的,是比量的性相。 ‘一切有為法皆無常’的教證,是教證的性相。 如是,以五種性相圓滿清凈的現量成立無常。 對於一切有為法是苦的所緣,以生等過患親身感受而各自證知,是現量的性相。 從如不能忍受苦受的方式來觀察,從果推知是苦性而通達,是比量的性相。 諸行雖具有苦的性相,但從內在也顯現為苦,如生病等別法存在,或者說四種威儀中任何一種若長時安住也如是痛苦,以此為喻來說明,配合展示,是自類喻例的性相。 一切智者所說的三藏教證中所說’一切有為法皆是苦’,是教證的性相。 如是以五種性相圓滿清凈的現量成立是苦。
།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གི་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་ལྟར་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཁྱད་པར་མ་དམིགས་པ་ན་བདག་མེད་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་ སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་ རང་དབང་མེད་པར་མངོན་སུམ་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ལ་སྡོད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའམ།ཤིང་རྟ་སྦྱར་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཅིང་བདག་ཡོད་པ་མི་སྲིད་བ་དང་སྦྱར་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་ལ་གཅིག་ཏུ་ ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཞེ་ན།བསྒྲིབས་པ་མེད་དེ། དམིགས་པས་མངོན་སུམ་མོ། །མཚན་ཉིད་མི་འགལ་བས་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ན་ཚད་མའོ། །གཞན་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཐོང་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ དུང་ལ་སེར་པོར་དམིགས་པ་དང་།རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དང་། རྣ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་རླུང་དང་ཆུད་བའི་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོའི་ནང་ན་ གང་ལས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའམ་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་།རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཞུགས་བ་དང་། རྣ་བར་རླུང་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ནང་ན་ཤེས་པར་སླ་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། དྷ་དྷུ་ར་ཟོས་ན་རི་ལུ་སེར་པོར་སྣང་བ་དང་། མིག་དར་གྱིས་གཡོགས་ཏེ་བལྟས་ན། ཟླ་བ་གཉིས་གསུམ་ཡན་ཆད་དུ་མཐོང་བ་དང་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བྱུང་ ན།སྨྲ་བ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་གྲག་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའང་རྐྱེན་ལས་གཞན་དང་གཞན་དུ་དམིགས་པ་སྲིད་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་བཞིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་གང་རིགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་དེ་དང་དེས་མ་བསྒྲིབས་ཏེ་མཐོང་པས་ན་མངོན་སུམ་མོ། །རང་བཞིན་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ དེ།རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་བས་ན་ཚད་མའོ། །ཡང་གཞན་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམས་ཏེ། རུས་པ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་། བདག་མཐེ་བོ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ལ་ སོགས་པར་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེའི་ཚེ་སྔོན་མ་བསྒོམས་པ་ནི་འདི་དག་མེད་པ་ལས་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།
對於一切法無我,如同說我的特徵那樣,常一無差別時,無我是由自己各別了知,這是現量的特徵。五蘊中與我的特徵相關的標誌等六種。由不可得而了知無我性,通達這一點是比量的特徵。 在諸行無我中,也無自在,現量所見如瓶等依緣而住,或以車乘配合為喻來顯示,並結合我不可能存在,這是自類比喻的特徵。由這三種特徵聚合而成就,決定為一即是遍知的特徵。 從一切智者所說的教證中出現’一切法無我’的教證特徵。如是由五種特徵清凈的現量成就無我。為何是現量量呢?因為無遮蔽而得見,故為現量。由相不相違而決定,故為量。 複次,見到幻化人時,如實見到人的差別相,或如黃眼病者見白螺為黃,或如眼翳者見新月為二,或如耳病者常聽聞風水聲,如是等類是自己各別了知,即是現量的特徵。 在六種標誌等中,從何者而了知,因此知是幻化,或知是黃眼病所染,或入眼翳過患,或耳入風等緣故,了知非彼而現似彼,通達這點是比量的特徵。 在依緣而顯現種種中,易知者如陽焰現似水,或食曼陀羅見丸藥顯黃,或以布遮眼而視則見月亮二三乃至多個,或起回聲時似有言說般響起,如是等類非自相而依緣顯現種種可得,是自類比喻的特徵。 由這三種特徵聚合而成就,決定為一即是遍知的特徵。如是由四種特徵清凈的現量成就知是幻化等。為何如此?於何處遇何理由之緣,由彼彼無遮而見故為現量。通達自性了知,因緣所轉故不隨行,故為量。 又復于瑜伽師修習見白骨等,或見遍處地等,或見我如拇指大,如是等所緣是現量的特徵。爾時了知通達先前未修時無此等,由修習力而生起,這是比量的特徵。
།སྔོན་སྦྲུལ་དང་སྡིག་སྦྲུལ་དག་གིས་སྔངས་པའི་མིག་སྔར་ ཐག་པའི་དུམ་བུ་དང་།སོལ་བའི་གྲུགས་མའམ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་སྦྲུལ་ལམ་སྡིག་སྦྲུལ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་སྔངས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་སྲིད་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ མངོན་སུམ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ན་མངོན་སུམ་མོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཀའ་ཐང་ གི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།བཀའ་ཐང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་བྱ་བ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། བསྒྲིབས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྟེང་དུ་མངོན་སུམ དུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གང་ཞེ་ན། རྟགས་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་ བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།རྟགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ཡོང་གིས་ཅི་ལ་གནས་པ་སྔོན་བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཏེ་དྲན་ན་ཡང་རུང་གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་ཚིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་དང་རིགས་གཅིག་པ་གཞན་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲུབ་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་།མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་མཐུན་པས་འགྲུབ་ཏུ་རུང་སྟེ། བསྒྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་བའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ ཡོངས་སུ་དག་པས་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ནི།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ལྔ་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞིང་འགག་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མྱུར་བར་སྐད་ཅིག་པ་ཡོད་པར་ དཔག་པ་ནི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།སྐད་ཅིག་པ་ཕྲ་མོ་ལ་མི་རྟག་པ་རགས་པ་གནས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་འདུ་ བྱེད་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མགྱོགས་པ་དང་།མེ་ལྕེ་འབར་བའམ་ས་གཟུག་པོ་ལ་ཆུ་འབབ་པའི་རྒྱུན་མགྱོགས་པ་དམིགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།
從前被蛇和毒蛇驚嚇過的人,在眼前看到繩子的碎片和炭灰堆或其他物體時,也會將其誤認為是蛇或毒蛇而產生恐懼,這是同類比喻的特徵。這三個特徵集合而成就,確定為一體,是周遍障礙的特徵。一切遍知所說的三藏經典中說’一切法唯心’以及’心能主宰一切法’,這是經典的特徵。如是以五種特徵清凈的現量所修而成就。 為什麼呢?當見到心所分別完全成熟時即為現量。了知無實體唯是心的分別,通達即為清凈。這是《教藏》之現量為量的第十品。 《教藏》之比量為量:什麼是比量?對於所障礙的境,依靠現量所見的標誌而推理,在此基礎上以現量親證等五種特徵而清凈。這是什麼呢?依靠現量所見的標誌等存在,隨後以智慧推度與其相關而未被現量所見的事物,這是比量的特徵。 如果現量見到某種標誌等,則或是憶及自己曾經現量所見,或是從他人現量所見的言語相傳而了知,這是近現量的特徵。世間成立與此同類的其他事物也是如此,這是同類比喻的特徵。這三種特徵和合而成,確定為一體,是周遍障礙的特徵。 遍知所說確定的特徵相應的經典中,法的特徵如何宣說,即是經典的特徵。比量以五種特徵清凈,用以度量和成立剎那等,如比量特徵品中所說的五種。 諸行因緣滅與不同相續後生滅更為迅速的剎那性,這是法與因的比量特徵。微細剎那中安住粗大無常,聖者們現量見一切行皆是剎那性,這是近現量的特徵。 內外諸行心相續迅速變化,如同火焰燃燒或堅固地面上水流急速可見,這是同類比喻的特徵。這三種特徵和合而成,確定為一體,是周遍障礙的特徵。
།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས། སྐད་ཅིག་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་། ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། གནས་པའི་ནི་འདུག་པར་ བྱེད་རྒ་བ་ནི་རྙིངས་པར་བྱེད།མི་རྟག་པ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་ བསྒྲུབ་པོ།།སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ལས་ན། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བར་དཔག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་ཅིང་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེ་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།འཕགས་པ་བཟང་སྐྱོང་གིས་དྲིས་པའི་མདོ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་ རླུང་གི་ཁམས་གཟུགས་བལྟར་མི་སྣང་བ་ལྡང་ཞིང་འགྲོ་བ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་རུལ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ང་བ་གང་དང་ཕྲད་པ་དེའི་དྲི་ཁྱེར་ཏེ་མནམ་པར་འགྱུར་བ་རླུང་དེའི་གཟུགས་ཀྱང་མི་དམིགས།དྲི་དེའི་གཟུགས་ཀྱང་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི་རླུང་གི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་འཆད་ ལ་དྲི་ང་བ་དང་ཞིམ་པོ་སོ་སོའི་རོ་ལས་ཀྱང་མ་གྱུར་པར་མནམ་པར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་སྟེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གཟུགས་མེད་མོད་ཀྱི། གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ལས་གང་བྱས་པའི་རྒྱུས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་གང་བསྟན་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དང་།འཇིམ་པ་ལ་རྒྱ་ཅི་འདྲ་བས་བཏབ་པའི་འབུར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་ པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་སེམས་ཅན་འཆི་ཀར་རྔུལ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ལས་གནས་གར་སྐྱེ་བ་བཤད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་མངལ་ལ་ སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ན་འདུ་ཤེས་ཅི་འདྲ་བ་དང་བཅས་ཏེ།འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པོ། །བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ སྨིན་པ་མྱོང་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་གནས་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཀྱི་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དཔག་པའི་ཆོས་དང་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ལས་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།
從一切智者所說的三藏教法中,在每一剎那中都具有四種有為相及四種近相:生起即是產生,住即是安住,老即是衰敗,無常即是毀滅等廣泛的理由,這是可信教證的特徵。如是以具有五種特徵的比量成立一切有為法是剎那性的。 由現量可見眾生安住于各種業中,由此可推知他們以同樣方式前往他世,這是因、業、法的比量特徵。凡夫壽命行盡而轉生他世,這為聖者們所現見,這是近現量的特徵。 在《聖善護所問經》中說到前往他世時,無色蘊識前往,譬如無法見到形體的風界升起而行進,當遇到花等香氣或腐爛等臭氣時,攜帶其氣味而成為可嗅,雖然看不見風的形體,也看不見氣味的形體,但風的相續不斷,而能嗅到各自不同的臭香氣味。 同樣,雖然識和業二者都無形體,但其異熟果報如同其果的顯現,否則由所造業的因在他世轉生色身,就如同鏡中所顯現的影像,以及泥土上印下何種印記而顯現凸起一樣而生起,這是自類譬喻的特徵。 由這三種特徵和合而成就的決定性,是遍知的特徵。 如一切智者所說的三藏教法中,由眾生臨終時出汗等徵兆而說明投生何處,以及轉生他世胎等時具有何種想而趣入等廣泛的理由,這是可信教證的特徵。如是以具有五種特徵的比量成立有他世。 由現見安住于善不善業而感受苦樂果報,以此方式推知業果不失,這是法和因的比量特徵。 業和果報的異熟為聖者們所現見,這是近現量的特徵。
།དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཀྱང་འཚེར་དོགས་མེད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱ་དགའ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཀྱང་འཚེར་ཞིང་འཇིགས་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆད་པས་བཅད་པ་ལ་ སོགས་པ་གནོད་པར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་།ཚོང་པ་ཚོང་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་སྐམ་རྫས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡུལ་པ་ཞིང་རྨོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ནས་འབྲས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབྲོག་པ་ཕྱུགས་འཚོ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཤེ་དང་ ཕྱུགས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ཏེ་གང་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་བརྩོན་པ་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བསོད་ནམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འདྲའོ། །གང་ཚོང་སྐྱོང་ཆེ་ལ་གཟུངས་མི་རུབ་པ་ནི་བརྐམ་རྫས་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང་། གང་ དོག་ལ་ངན་ཅིང་ཆང་དད་ཆེ་བ་ནི་ནས་འབྲས་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང་།གང་འཚོ་སྐྱོང་ཞན་ཅིང་ཕྱུགས་ལ་མིག་ཆེ་བ་ནི་རྐང་འགྲོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས། ལས་གང་བྱས་པ་ལས་སྨིན་པ་ཅི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་ གི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ནང་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་དཔོག་པས་ན་རྗེས་སུ་ དཔག་པའོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མའོ། །བཀའ་ཐང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཆོས་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྟེང་དུ་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལུང་ལས་གང་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་འཕགས་པ་དག་གིས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ནས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་ ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་བློས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་ཡང་འཐད་པར་བཟུང་དུ་རུང་སྟེ།ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྡེར་གཏོགས་པ་གཞན་དང་ མཐུན།ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེར་གཏོགས་པ་གཞན་དང་མཐུན་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་སྦྱར་བའོ།
行善之人不僅自己無有恐懼,還能獲得他人給予獎賞等利益帶來的快樂。作惡之人不僅自己恐懼害怕,還要遭受他人懲罰等傷害帶來的痛苦。 商人精勤經商則獲得豐富的乾貨資具,農民精勤耕種則獲得豐富的糧食資具,牧民精勤放牧則獲得豐富的肉類和牲畜。 諸如此類,對任何事精勤努力,其圓滿成就猶如精進行善所獲福德圓滿。 若經商規模大而不能把握則會損失財物,若吝嗇惡劣且貪杯則會損失糧食,若照料不善且貪圖牲畜則會失去牲畜,這就如同邪行會失去資具一樣,這是自類比喻的性相。 三種性相聚合而成就,歸於一性則是周遍性相。 一切智者所說三藏經典中,廣說何種業造作則感受何種果報等道理,這是教證性相。 如是以五種性相成立業果不失。這些性相互不相違即是清凈比量。 為何如此?因為是對所障礙之法推度,故為比量。以性相清凈,無有不定過失,故為清凈量。 這是《伯噶》中比量品第十一。 關於可信教量:何為可信教量?對極為隱蔽之法,依可信教典所說有如是性相,先引教證,再以五種性相清凈印證。 其為何?三解脫門是法印,故從宣說空性、無相、無愿的教典中所說為可信教量性相。教典所說之事,聖者們已現證,親身領悟,此為教典所說之近現量性相。 凡夫以智慧觀察思維亦可接受,此為近比量性相。聲聞乘所許與聲聞乘部類他者相順,大乘所許亦與大乘部類他者相順,此為自類比喻性相。 三種性相聚合而成就,歸於一性即是周遍性相。
།ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་ པའི་ཆོས་དེ་དག་གང་ཞེ་ན།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ནས་འབྲས་བུའི་བར་གྱི་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་གང་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་དམིགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པ་ རྣམས་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ལུང་གི་ཚད་མས་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཡུལ་ལ་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ནི་དཔེར་བྱ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་ཀུན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་སྟོན་པ་ཅན་ ལས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ་བསྟན་པར་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཉེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རིགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་དཔྱད་ན། འཕྲལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒྱུ་སྤང་བས་བསལ་དུ་རུང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་དུ་ཡང་རུང་བ་ལས་ན།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་འཐད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེར་གཏོགས་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི མཚན་ཉིད་དོ།།མཚན་ཉིད་གསུམ་ཚོགས་ན་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ལུང་གི་ཚད་མས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཚད་མའི་ལུང་གི་ལེའུ་སྟེ་ བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བདུན་གང་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་དང་མཐུན་པའི་བར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས གསུངས་པ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བཤད་དོ།།དེ་ལས་གཞན་དང་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་མ་ཡིན་པའི་ཚད་མ་གཞན་དང་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་ རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་རྟག་པ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་དམིགས་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་ལྟ་བས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་ཚད་མ་བྱེད་ཅིང་འཕྲལ་དུ་བལྟར་མི་སྣང་བའི་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ པོ་དང་།ཆད་པ་པོར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི། ལོག་པའི་སྦྱོར་བས་ དཔེ་སྟོན་པའོ།།ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་གྲེགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལོག་པའོ།
什麼是極為隱蔽的法?涅槃、真如、佛土差別功德、種種世界,以及從此類乃至果之六種相皆非現量所能緣取,這些即是極為隱蔽的法。 具足五種特徵的聖教量對極為隱蔽境的衡量與成立,譬如:涅槃是寂靜的,遠離一切苦,超越一切相,如是從宣說三解脫門的經典中所說,此為聖教的特徵。 從聖教中說一切智者現見涅槃並宣說,此為近現量的特徵。 若以理觀察,暫時的痛苦可以通過斷除因而得以消除,一切法無自性,隨如何修習皆可,因此,寂滅一切痛苦與相的涅槃是合理的,此為近比量的特徵。 如《聖解深密經》中所說涅槃的如是特徵,同樣在《聖菩薩藏》等大乘部類中亦說涅槃是寂滅一切痛苦與相,此為自類喻例的特徵。 三種特徵聚合則必定成立,此為周遍的特徵。 如是以具足五種特徵的聖教量成立涅槃具寂靜特徵。 此為可信量聖教品第十二。 關於不清凈因相:其中何為七種不清凈特徵?即:與彼異相符順所緣的特徵、與彼異相不符順所緣的特徵、一切符順所緣的特徵、一切不符順所緣的特徵、自性類同喻例的特徵、周遍的特徵、及顯示不清凈體性的特徵,如是所說諸相差別當解說。 與彼異相符順所緣有二種:與非清凈五相之其他量符順所緣,以及對有為境相無常等如實性,執著為常、我等他相所緣,以四顛倒見而與無為相符順所緣等。 與彼異相不符順所緣者,彼異如前。不符順所緣有二種:與其他量不符順,以及與境相他相不符順所緣,即唯以現量為量,而對非當下可見之境界後世等執為無,如是作為造作者與斷見者諸見。 一切符順所緣即是不清凈現量。 一切不符順所緣即是不清凈比量。 他類同喻即是以邪理顯示譬喻。 不清凈周遍即是顛倒成立的特徵。
།ལུང་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་བསྟན་པའི་ལུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན།ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྒྲས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔས་མ་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་།འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ལྐོག་ན་འདུག་པ་ལ་སོགས་དྲན་པས་བག་ཆགས་ ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཚད་མར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པས་ན་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་མི་གསལ་བས་མི་གོལ་ཞིང་མི་རྟོག་པའི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅར་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འཛིན་པས་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚུལ་ལས་དྲངས་ཏེ་འདིའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་རྩི་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟགས་དང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོས་ལ་ལ་ནི་མཐུན་ལ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ སེམས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཤིང་དང་རྩཝ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་།ས་རྡོ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། ཆང་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་ དུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།།དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ཐར་པའི་ལམ་དུ་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཆོས་གང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་གིས་དམིགས་པར་འདོད་དེ། མངོན་སུམ་ གྱིས་མི་དམིགས་སོ་ཅོག་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་།འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྟགས་དང་རང་བཞིན་དང་ལས་དང་ཆོས་དང་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་མི་མཐུན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་ངེས་པར་མི་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ།དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་གཅིག་གིས་མི་མཐུན་པ་དེ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ངེས་པར་མི་མཐུན་ནོ་ཞེས་དཔོག་པས་ན་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མི་མཐུན་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མཐུན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐུན་པར་དཔོག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་དག་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟགས་གང་ཞེ་ན། གང་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་གནས་པར་ངེས་པའི་ཆོས་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་གང་ཞེ་ན། དེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་གང་ཞེ་ན་ཚུལ་ལོ། །རྒྱུ་གང་ཞེ་ན་དེ་བསྐྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་དཔེས བསྟན་པ་སའི་རྟགས་ནི་གང་།གནས་པ་བརྟན་པར་སྣང་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་སྲ་བའོ། །ལས་ནི་འཛིན་པའོ།
不清凈的教證是非一切智者所說的教證。關於’一切法都是意識所了知’這句話,說是一切共同所緣的特徵,那麼如何是不清凈的現量呢?‘所了知’這個詞表達的是現量的意義,因為說’一切法是意識的對境’,所以認為未被五種有色根識引導的意識也是對一切外境現量所緣,並且對過去、未來、隱蔽等由憶念緣取習氣的對境也如同現量所緣實體一樣執取,如此僅承許意識為現量量,由於一切共同所緣故是不清凈的。 另外,意識在一切時中都具有三種分別的自性,雖有細微不明顯的分別但不會迷亂,認為是無分別現量,這種認為六識都有相同特徵的執著,成為一切共同所緣,因特徵而成為不清凈。 從此方式引申,計入此類的是:一切法以相、自性等六者,有的相同有的不同,而執著一切平等所緣。例如,如同眾生有心識一樣,說樹木、草藥等也有心識;如同地、石、食物、酒等是由眾緣和合而生一樣,說眾生的識也是由四大和合而成,沒有往生他世;說所有住于苦行持戒的方式都是解脫之道;對於任何有障無障的法都認為唯一是現量所緣,認為沒有現量不能緣取的,諸如此類都是一切共同所緣。 關於’任何相、自性、業、法、因、果中任一不相同而互相決定不相同’這句話說是一切相不相同所緣的特徵,那麼如何是不清凈的比量呢?由相等六者之一的不相同推度其他方面也必定不相同,所以是比量。有些方面不相同而有些方面相同的,卻推度一切皆不相同,因特徵而不清凈,稱為不清凈的比量。 其中何為相?如同現量不能緣取的必定住于彼處的法。何為自性?即自相。何為業?即彼所作。何為法?即方式。何為因?即能生彼。何為果?即所生。以比喻說明它們的差別:地的相是什麼?顯現穩固住立。自性是堅硬。業是執持。
།ཆོས་ནི་བརྩེག་ཏུ་རུང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་སྲ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །དབྱར་གྱི་ཆུའི་རྟགས་ནི་ཆུ་སྐྱར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་གཤེར་བའོ། ། ལས་ནི་བསྡུ་བའོ། །ཆོས་ནི་འབྱིང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གཤེར་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་སྣུམ་པ་དང་མཉེན་པར་གྱུར་པའོ། །མེའི་རྟགས་ནི་དུ་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་དྲོ་བའོ། །ལས་ནི་འཚེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ནི་འབར་བའོ། །རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚ་བ་རྣམ པར་རྟོག་པའོ།།འབྲས་བུ་ནི་ཚོས་པར་འགྱུར་བའོ། །རླུང་གི་རྟགས་ནི་རྡུལ་དང་སྒྲའོ། །རང་བཞིན་ནི་གཡོ་བའོ། །ལས་ནི་བསྐྱོད་པའོ། །ཆོས་ནི་མི་གནས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གཡོ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་གཡོས་པར་གྱུར་པའོ། །སྡོང་པོ་ནི་ཤིང་བྱ་དང་། དེའི་ཆང་ངོ་། །རང་བཞིན་ནི་བཤན་པའོ། །ལས་ནི་སྟོན་པའོ། །ཆོས་ནི་གཞོག་ཏུ་རུང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་རང་གི་ས་བོན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་རང་གི་ཤིང་ཏོག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྟགས་ནི་སྨྲ་བ་དང་གཡོ་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལས་ནི་ཕན་པའམ། གནོད པའམ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པའོ།།ཆོས་ནི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །རྒྱུ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྟགས་ནི་རྩེ་ བ་དང་ཅ་ཅོའོ།།རང་བཞིན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལས་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དོན་གཉེར་བའོ། །ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཆའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་ནི་ལག་ བརྐྱང་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་བརྟན་པའོ།།རང་བཞིན་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པར་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །ཆོས་ནི་དུལ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆོས་དམ་པ་སྟོན་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།
法是可堆積的。因是堅硬的分別。果是從大種所生。 夏季水的標誌是水鳥。自性是濕潤。業是聚集。 法是沉沒。因是有情的濕潤分別。果是變得潤滑柔軟。 火的標誌是煙。自性是溫暖。業是烹煮。 法是燃燒。因是有情的熱性分別。果是變得成熟。 風的標誌是塵埃和聲音。自性是動搖。業是運動。 法是不住。因是有情的動搖分別。果是變得動搖。 樹幹是木鳥和其酒。自性是屠夫。業是顯示。 法是可削。因是自種子。果是自果實。 有情的標誌是言說和動搖。自性是識。業是作利益或損害或非二者。 法是依賴生存。因是善業、不善業和不動業。果是樂、苦和非樂非苦。 若從有情分別而言,凡夫的標誌是遊戲和喧鬧。自性是有漏識。業是追求自類利益。 法是受世間八法所轉。因是業和煩惱。果是分。 菩薩的標誌是伸手佈施和堅定。自性是具慈悲的智慧。業是利益有情。 法是調柔且受法所轉。因是善知識宣說正法。果是佛世尊。
།དེ་ལ་གཅིག་གིས་མི་མཐུན་པས་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་དང་བྱོལ་སོང་གཉིས་བློ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། མི་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ཀྱི་བྱོལ་སོང་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ན་ཡང་རིགས་མཐུན་མཐུན་དུ་འཁོར་གྱི་མི་ལས་བྱོལ་སོང་ལས་མིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་གཅིག་མི་མཐུན་པས་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པར་དམིགས་སུ་མི་རུང་བ་ནི་དཔེར་ན་དགུན་གྱི་ཚེ་ནང་པར་ལུ་མ་ལས་རླངས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ཆུ་གཞན་ལས་འཁྱག་པ་སྣང་བ་གཉིས་རྟགས་མི་མཐུན་ལ་རྟགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཆུར་མཚུངས་པ་དང་སྐྱེས་པ་རང་གི་ཚུལ་དུ་འདུག་པ་དང་། སྐྱེས་པ་མོ་ཆར་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་མི་མཐུན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཚུངས་པ་ཡང་ཡོད་པས་ན་རྟགས་མི་མཐུན པ་ཞེས་ཕན་ཚུན་ངེས་པར་མི་མཐུན་པའི་ནང་དུ་གཞུག་ཏུ་དེ་ལྟར་མི་རུང་ངོ་།།མེ་གང་ན་འབར་བའི་རྟགས་སུ་དུ་བ་འབྱུང་བ་དང་ཆར་གང་དུ་འབབ་པའི་རྟགས་ན་བུན་བྱུང་བ་གཉིས་རྒྱང་མ་ནས་འཐུལ་བར་འདྲ་ལ་རྟགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མེ་དང་ཆུ་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ རང་གི་ཚུལ་དུ་འདུག་པ་དང་།བུད་མེད་ཕོ་ཆར་ཞུགས་པ་གཉིས་རྟགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ཡིན་ཏེ་མི་མཐུན་ལ་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད། མར་འཁྱག་པར་བྱ་བ་ན་ཆུ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་གཞུག་པ་དང་ཆུ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་བཅུག་པས་ཀྱང་བུ་ རམ་ཞུ་བར་འགྱུར་བ་གཉིས་ནི་འཁྱག་པ་དང་འཇུ་བའི་ཆོས་མི་འདྲ་སྟེ།ཆུར་གཞུག་པའི་ལས་འདྲ་བ་དང་སྤྱིན་གྱིས་སྦྱར་བ་སྐམ་ན་ཚ་བས་འདུག་པ་དང་རྒྱ་སྐྱེགས་བཞུ་བར་བྱ་ན་ཡང་ཚ་བས་འདུག་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཚ་བ་ལ་འདུག་པའི་ལས་འདྲ་ལ་སྐམ་པ་དང་ཞུ་ བའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད།ཆུ་ལ་གྲུ་འདོར་བ་དང་ཟམ་པ་འདོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་ལ་ཆུ་རྒལ་བའི་ལས་བྱེད་པར་མཐུན་པ་དང་། ཕྱུགས་ལ་ཞོན་པ་དང་། ཤིང་རྟར་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་ལ། ལམ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་ལས་མཐུན་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་ཡོད། རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཐུངས་པ་དང་། བལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཐུངས་པ་གཉིས་ཀས་ནད་སོས་པ་ནི་སྨན་ཐ་དད་དེ། རྒྱུ་མི་མཐུན་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ། འབྲུ་དང་། ཤ་དང་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཐ་དད་པ་ཟོས་པས་ འགྲངས་པར་འགྱུར་བ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་མཐུན་ལ་འགྲངས་པར་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད།བཀྲེས་པ་ལས་ཟས་སྣ་གཅིག་ཟོས་པ་དང་། འགྲངས་བཞིན་པ་ལས་ཟས་སྣ་གཅིག་ཟོས་པ་གཉིས་གཅིག་ནི་འགྲངས་ཏེ་བདེ་བར་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ནི་ན་སྟེ་མི་བདེ་བར་གྱུར་ པ་གཉིས་བཟའ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་ལ་བདེ་བ་དང་།ན་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པ་དང་། ག་བུར་དང་ཙནྡན་ལྟ་བུ་གྲང་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། ཚ་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བཏང་སྟེ། ཚ་བ་ནི་སོས་གྲང་བ་ནི་ན་བར་གྱུར་ལ། སྨན་གྱི་རྒྱུ་མཚུངས་ ཏེ།སོས་པ་དང་ན་བར་གྱུར་པ་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐུན་པའི་ཆ་ཡང་ཡོད། མི་མཐུན་པའི་ཆ་ཡང་ཡོད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པར་དཔག་ཏུ་དེ་ལྟར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་དེ་ལས་གཞན་དང་མཐུན་པ་དམིགས་པའི་ མཚན་ཉིད་དཔེ་དང་བཅས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་མ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ།
那麼,什麼是由於一個不相符而認為一切都不相符呢?人與旁生二者的心識等方式不同,說人有來世而旁生無來世,即使有來世也是同類相生,不會從人轉生為旁生,從旁生轉生為人。 一個方面不相符而認為一切都不相符是不合理的,比如冬天早晨溫泉冒出蒸汽,而其他水結冰,二者雖然特徵不同,但具有相同的水的本質;男人以自己的方式生活,男人穿女裝等,雖然特徵不同,但具有相同的男人本質,所以不能把特徵不同說成是完全相互對立。 火燃燒時冒出煙霧作為標誌,下雨時出現雲霧作為標誌,二者從遠處看都是朦朧相似,但所標示的本質是火與水而不相同;男人以自己的方式生活和女人穿男裝,二者所標示的本質是男人和女人而不同,但特徵方式相同等情況也有。 要使酥油凝固時放入冷水中,放入冷水中糖也會融化,二者雖然凝固和融化的性質不同,但都是放入水中的行為相同;膠水塗抹後用熱使其乾燥,要熔化樹膠也用熱,等等這些雖然用熱的行為相同,但乾燥和融化的性質不同等情況也有。 在水上放船和架橋二者性質不同,但都是爲了渡水的行為相同;騎牲畜和乘車二者性質不同,但都是爲了行路的行為相同等情況也有。 服用訶子等藥和服用巖白菜等藥二者都能治癒疾病,雖然藥物不同,原因不同但獲得安樂的結果相同;食用穀物、肉類、蔬菜等不同食物都能飽腹,雖然食物種類不同但飽腹相同等情況也有。 飢餓時吃一種食物和已飽時吃一種食物,一個是飽足而安樂,一個是生病而不適,二者雖然吃的原因相同,但安樂和生病的結果不同;樟腦和檀香等對患寒病者和患熱病者都服用,熱病痊癒而寒病加重,雖然藥物原因相同,但痊癒和加重的結果不同等情況也有。 像這樣的情況,有相同的方面也有不同的方面,不能由此推斷一切都不相同。又由於與其他相同的特徵和譬喻中有一切不相同的特徵,因此要成立這一點是不確定的,所以稱為未完全障礙的特徵,這就是對其特徵的解釋。
།དེ་ལས་གཞན་དང་མཐུན་པ་དམིགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ་ཚད་མ་མཚན་ཉིད་ལྔ་པ་ལས་གཞན་དང་མཐུན་པ་དང་།ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་པའོ།
所謂’與其他相順的所緣’,如前所說,即從五種量的性相中與其他相順,以及從對境的性相如實中所緣于其他。
།དཔེ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ནི་མི་མན་ས་ཀའི་མངོན་སུམ་ནི་ར་གྲན་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་ མཐུན་ཏེ།མངོན་སུམ་ནི་དང་པོའི་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་པ་བྱིས་པ་དང་། ལྐུགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཚན་ཉིད་གཞན་མི་འདོད་པས་དུས་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་སྡོང་དུམ་ལ་མིར་དམིགས་པ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་ པས་བརྟགས་ཏེ།རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་རྟགས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་། བརྟི་ཀའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བེའི་ཤེ་ཤི་ཀའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དཔག་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ ཡོད་པ་དེ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་མཐུན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་སྟོན་པས་མི་མཐུན་པར་ཡོད་པ་དང་། སང་ཀྱ་དང་བརྟི་ཀ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ནེའི་ཡ་ཡི་ཀའི་ཚད་མ་དང་མཐུན་པ་རྟགས་དུ་བ་ལ་ སོགས་པ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་ཟད་དེ་མཚན་ཉིད་གཞན་དང་མི་སྦྱོར་བས་དུ་བ་མཐོང་བ་ལ།ན་བུན་ལྟ་བུ་འདྲ་བ་གཞན་དང་ནོར་བ་ཡང་འབྱུང་སྟེ་ཆར་གང་ན་འབབ་པ་ན་མེ་ཡོད་པར་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་། བརྟི་ཀ་པའི་མི་དམིགས་པའི་ གཏན་ཚིགས་ནི་མི་མན་ས་ཀའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་མཐུན་ཏེ།ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལ་ཞིག་ན་བུམ་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བུམ་པ་མེད་པའི་ཐང་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་བུམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་། ཙ་ར་ཀའི་རིགས་པའི་ཚད་མ་འདི་ཡོད་ན། འདི་ཡོད་པ་ལས་ དེ་ལས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་།ནེའི་ཡ་ཡི་ཀའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སྔ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཐུན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་དང་སྦྱར་ཞིང་ནད་ཀྱི་གཞི་ཅི་ལས་གྱུར་པ་བརྟག་པ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པ་བལྟར་མི་སྣང་སྟེ། དེ་དག་ དེ་དག་ལས་བྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པས་འགྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པ་དང་།མི་མན་ས་ཀའི་དོན་གྱིས་གོ་བའི་ཚད་མ་ལ་མེ་ཚ་བར་རིག་ནས་སྲེག་ནུས་པར་ཡང་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་ག་ཙ་ར་མའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མཐུན་པ་དེ་ཡང་མེས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ན་དྲོ་བ་ ཙམ་གྱིས་ཚིག་པར་མི་ནུས་ཏེ།དྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་བས་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པ་དང་། མི་མན་ས་ཀའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་། ཚད་མ་ལྔ་ལོག་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཤེས་པ་དང་། བདག་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚད་མ་དང་མཐུན་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེད་པར་མ་ངེས་པ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དམིགས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མེད་པར་དམིགས་སུ་ཟད་དེ། ཚད་མ་གཞན དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་།བདག་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཚད་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་གཞལ་དུ་རུང་བར་བྱ་དགོས་ན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་ཏུའང་མི་རུང་སྟེ། འགྲུབ་པ་ལས་མ་ངེས་པ་དང་།
關於’具有譬喻’等所說的,人類的現量與羅甲等量相符合。現量是最初的見解智慧,僅從事物中生起,如同嬰兒和啞者的意識。這也是不承認其他相的,有時會將樹樁執為人。 通過近似比量觀察而了知,近似比量成為對治,有相違的標誌等,吠世師的三相比量與吠世師的比量相相符,即以所量與所證相關聯的具有彼相在有彼處存在,以無彼相而推理。對此,遍及顯示也有相違。 數論師和吠世師等所說的自比量和他比量也與正理派的量相符,僅是見到煙等相而推理,不與其他相結合,故見到煙時,也會與霧等相似物混淆,如在下雨處推測有火等,有相違的自性等。 吠世師的不可得因與人類的無事物量相符,即在某些方位上,由於未見到具有瓶子可見相,故成立為無瓶子的行境,如同成立兔角等其他無的境界。 這也是從現見無瓶的空地而說無瓶,由於在他處不存在,能立與所立無二分,有相違的自性。 遮羅迦的正理量’此有故彼有,從彼而成立’也與正理派的比量中的前因相符。這也與正理相應,觀察病因從何而起,風、膽等身記憶體在而不可見,由於對彼等從彼等生起無有決定,故成立不定。 人類的義準量中說見火熱后也由義準知能燒,這與瑜伽行派的自性比量相符。這也是若未見火能燒,僅由暖不能燒,因為僅由暖不會燒,故成立不定。 人類的無事物量與五量相違,由非彼而知他,從我知解脫,這與不可得量相符。這也是對一切事物是能立量,故無量亦不成無事物,故無不定。 由見非彼他而成立無事物,也僅是由意識現量見為無,不成為其他量。所謂從我知解脫,量應為一切世間所能測量,然我本身存在未成立,故不應測量與成立,故成立不定。
བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་གཞལ་ཞིང་སྒྲུབ་ཏུའང་མི་རུང་སྟེ། འགྲུབ་པ་ལས་མ་ངེས་པ་དང་། ནེའི་ཡ་ཡི་ཀའི་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ ཚད་མ་ནི་མི་མན་ས་ཀའི་ཚད་མ་དང་མཐུན་ཏེ།བ་མེན་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་མི་ལ། བ་མེན་བ་གླང་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་ན་དེ་གཉིས་འདྲ་བར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། བ་མེན་ལ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། འདྲ་བའི་དཔེ་ཡང་མི་རུང་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཚིག་ལས་ ཤེས་པར་ཟད་པས་ལུང་གི་ཚད་མར་འགལ་ཏེ་ཚད་མའི་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་།བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་དང་མཐུན་པ་དང་བདག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ། དཔེར་ན་ དངོས་པོ་དག་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ན་རྟག་པར་མངོན་ཏེ།བྲག་དང་རྡོ་རྗེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུན་ལ་ཡང་འགྱུར་བའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཉིད་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཆུ་འབབ་པ་དང་། རྩི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བརྔས་ནས་སླར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་མི་རྟག་པ་ ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་དང་།བདག་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་མངོན་སུམ་པ་ནང་སྤུན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་སྦྱར་ན་ལ་ལས་ནི་ཁྱབ་པར་ དམིགས།ལ་ལས་ནི་ཡུངས་འབྲུ་དང་། མཐེ་བོ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་དུ་དམིགས་པས་ཞེས་ཟེར་བ་ནང་འགལ་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་སུན་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་ཏེ། འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་དེ་ལས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ དཔེ་དང་བཅས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ན་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་མ་གྲེགས་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་བརྟག་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་ སུ་མ་དག་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ།།དེ་ལས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། ཚད་མའི་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་ མཐུན་པར་དམིགས་པའོ།།དེ་དག་དཔེ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལོ་ཀ་ཡ་ཏ་པ་དག་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ཚད་མར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཆང་ལ་ར་རོ་བ་ཡོད་པར་ནུས་པ་དང་འདྲའོ།
由於’我’這一概念本身不能成立,因此也不適合衡量和證成。從成立的角度來看是不確定的,奈耶伊迦派的衡量標準與彌曼差派的標準相似,就像對從未見過牦牛的人說’牦牛與普通牛相似’,他就會知道兩者相似這樣的說法,但牦牛並沒有肉峰和喉垂等特徵,因此不適合作為相似的比喻,僅僅是從他人所說的話語中瞭解到的,這與量的標準相違背,因為量的自性是不相符的。 一切有為法無常以及無我等自性,從生起的相續來看,與無為常住以及有我等相違。例如,認識到事物的本質后認為是常住的,如同巖石和金剛一樣的說法,在眾生相續中也有變化的相續斷滅這樣的不相符情況。執著本質存在的觀點,就像流水和草木等被割後重新生長一樣,對無常的事物也會執著其本質存在,這說明在成立上並非確定。 說’我是遍滿的,因為在一切功德中顯現,如同虛空’這樣的說法中,我是現量內在的。若與現量的四種特徵相對照,有些認為是遍滿,有些認為如芥子、拇指、微塵般大小,這種內部矛盾已被現量所破除等。這些都是在成立上不確定的情況。 另外,與其他不相符的特徵及其比喻中,存在著一切相符的特徵,因此在所要成立的事物上是不確定的,這就稱為’未完全確立的特徵’。由於未完全確立,以理觀察也是不清凈的。正如所說’由於不清凈故不應執著’,這就是對其特徵的解釋。 與其他不相符的觀察如前所述,即與量的數量和其他特徵都不相符的觀察,以及與其他對境都不相符的觀察。關於這些及其比喻等,如順世外道只承認現量為量,認為識是從地水火風四大種生起的,如同酒中存在醉人的功能一樣。
།འཇིག་རྟེན་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟད་དེ།ལུས་ཞིག་སྟེ་རྡུལ་དུ་གྱུར་ནས་གཞན་དུ་འཁོར་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚད་མ་དང་ལྟ་བ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བརྟགས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པ་ལས་ ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་ཡང་དམིགས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོ་བར་དམིགས་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་བ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་མེད་པར་གྱུར་པར་མ་དམིགས་ཏེ། འགྲུབ་པ་ལ་ གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་དང་།འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་བྲམ་ཟེ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཚེར་མའི་རྩེ་མོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ་ ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོའི་རྐྱེན་དུ་ངེས་པ་ལས་འབྱུང་བར་སྣང་སྟེ།དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་པོ་ལ་མདའ་དང་མདུང་གི་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་བཟོ་བོའི་རྐྱེན་གྱིས་མདའ་དང་མདུང་དུ་བྱར་རུང་བ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་སུན་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ པ་ཡང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ཚད་མ་ལྟ་བ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པས་ན། དེ་ལས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྡོང་པོ་ལ་མདའ་མདུང་གི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་བཟོ་བོའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་རང་བཞིན་ གྱིས་ཡོད་པར་མ་དམིགས་ཏེ།འགྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པ་དང་དངོས་པོ་སྔ་མ་འགགས་པའི་རྒྱུན་མཐོང་ནས་ཕྱིན་ཆད་མེད་པ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཆད་པ་མི་འགྲུབ་པ་དང་། པར་སིག་གཡོན་ཆེན་མར་མ་ནི། གཡོན་མི་བཟོད་པས་གཙུག་ ལག་ཀུན་དང་མི་མཐུན་པ་གཅིག་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཀུན་ནས་དྲངས་ཏེ།བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཆེད་དུ་མི་མཐུན་པར་སྦྱར་ན། གཙུག་ལག་གཞན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་མཚན་ ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། ལུང་དེ་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་དག་པས་དེས་བསྟན་པའི་ལུང་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་དག་གོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་དག་ བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན།སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་ཐབས་ཀྱིས་འཆིང་བ་དང་། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱ་ཆུང་ཞིང་མཐའ་དང་བཅས་པའོ། །དེའི་ལུང་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ ཞེ་ན།དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟོག་གོ་ཞེའམ། བདེའོ་ཞེའམ། གཙང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཙུག་ལག་དེ་ འདྲ་བར་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་དག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཤེས་སོ།།དེའི་ལུང་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡིན་པར་ཡང་དེའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལས་སོ།
世間僅僅是感官所行境而已,身體毀壞成為微塵后便不會輪迴他處的說法,與任何量和其他見解都不相符。對此,以意識現量觀察時,可以見到識是離開四大種而存在的,諸世間天人和瑜伽師也都見到轉生他世, 未見到識是從四大種生,也未見到身體毀壞后成為無有,因為成立上並非決定唯一。在《大般涅槃經》中說,某些婆羅門主張無因,他們說:‘一切法自性而有,非從因緣而生,譬如荊棘尖端自性銳利等’。 對此,可見一切法皆從各自因緣決定而生。譬如,樹幹雖無箭矢和矛的自性,但因工匠的緣故可製成箭矢和矛,廣說了非自性成立等破斥。 主張一切法自性存在的說法,與任何量和其他見解都不相符,因此見到與其他不相符。即使樹幹無箭矢和矛的自性,由工匠因緣所作也未見到有自性,因為成立上不決定。 見到前法滅盡的相續後便無有,對於斷見,由於有相續常有,故不成立斷滅。帕斯克左大瑪尼因不能容忍左派,爲了製造一個與一切論典相違的說法,從一切論典中引證而作,如果刻意安立相違,則有其他論典所成立的宗義,以及未成立等過失。 如是,極不清凈教法的相,應知是自性不清凈。對此何謂相?由於宣說此教法的智慧不清凈,故其所說教法不清凈,因此自性不清凈。 其智慧不清凈的相為何?因未斷障礙故,慧不清凈而為方便所束縛,不善巧方便而成邪慧,狹隘而有邊際。 其教法不清凈的相為何?即是宣說勝義諦中也有自性,從有自性中又具有四顛倒相,于諸行相中妄執諸法為樂、為我、為凈等。 宣說如是論典的智慧不清凈,非一切智,這也從教法的相中可知。其教法不清凈,是因為其智慧有障礙的緣故。
།རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ལུང་དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་ རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ལ་སྐར་མཁན་གྱི་གཙུག་ལག་སུན་ཕྱུང་བ་དང་།འཕགས་པ་ཆོས་དམ་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་བྲམ་ཟེ་དག་གི་སྟོན་པ་འབྱུང་བ་ཡོན་ཏན་དང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་སྨྲས་ན་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ དུ་གྱུར་པ་མཐའ་དག་གི་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དང་ ཆོས་གནས་པའི་དབྱིངས་འདུག་པ་དེ་ནི།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་བཤད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པར་ལྟ་བ་གང་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་བགྲོ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་དང་། ངེས་པར རྟོགས་པའི་བདེན་པ་དང་།དངོས་པོའི་བདེན་པ་དང་། ནུས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བདེན་པ་ བཅུའོ།།དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི། ཚད་དང་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྟོན་པ་ཀུན་རྫོབ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཟབ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡུལ་ ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པ་མི་མཉམ་པ་མེད་པ།མ་འཁྲུགས་པ་རྩོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི། གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་ ཀུན་འབྱུང་བ།ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འགོག་པ། འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལམ་སྟེ། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། མཚན་ ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ།འདི་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།
那些不清凈的教法,即是聖者寶吉祥星相師的論典所破除的,以及聖者正法念處經中所說,婆羅門等導師出現,爲了功德凈信等而說妄語不成立等,這是一切外道教法極不清凈的特徵。這是不清凈品第十三。 關於法性之理的特徵:如經中所說’如來出世或未出世,法性及法界安住,此即是法性之理’,現在解說其差別。觀察法性之理即是諸法之諦,法性之理有十種應當了知。其為何?如聖者法普行經中所說:‘菩薩十諦為何?即是:世俗諦、勝義諦、相諦、差別諦、決定證悟諦、事物諦、功能諦、盡智無生智諦、入道智諦、如來智生起諦,此等即是十諦。’ 其中世俗諦是:與量相關、完全決定、爲了安立一切名言,依他緣而顯示的非廣大世俗,此即是世俗諦。其中勝義諦是:甚深空性相應、境無所限、非他所能、平等無不平等、無亂無諍之相的一切法如是性,此即是勝義諦。其中相諦是:損害相是苦、因相是集、寂靜相是滅、生起相是道,此即是相諦。 複次,了知一切法無我相后趣入無過,由相所成無過即是相諦。如是了知一切法自性寂靜相、自性遠離相、自性空相、自性不生不滅相后趣入無過,由相所成無過即是相諦。其中差別諦是:一切法同一相而依他分別宣說。所謂同一相即是空性相。一切法無相、無愿、無為、不生、不滅,此即是空性的差別,彼等一切差別皆是空性相。如是于空性不欺誑,故稱為差別諦,此即是差別諦。
།དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཕྲལ་ཞིང་ངེས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ངེས་པར་སེམས་པ་མཐོང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བདེན་ པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་དངོས་པོའི་བདེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་ནས་སྐྱོན་ མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ནུས་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་། སྤོང་བ་དེ་དང་ལམ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཅན་དུ་སྟོན་ཏེ། ཟད་པ་དེ་ཡང་མི་ཟད་ལ་ཟད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཟད་པ་ལ་ཟད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ འགོག་པ་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་མི་སྐྱེ་སྟེ་འདི་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་བསོད་ནམས་དང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པར་ཤེས་པ་དེས་འཇུག་ཅིང་འཛུད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཅུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལས་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པ་དག་ཡོད་དོ།།ཆོས་རྣམས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་གང་དང་གང་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་དམིགས་ཤིང་དོན་དམ་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་བློས་གཉེན་པོ་བྱང་ཞིང་རིགས་པར་སྨྲ་བས་སུན་དབྱུང་དུ་རུང་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་ མི་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་ཟབ་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཤད་པའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་ རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཤིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ།ཇི་སྙེད་དུ་གཉིས་པར་བརྗོད་དོ་ཅོག་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།
什麼是決定了知真諦?即是當下決定了知,是決定思維、見到、通達、現前了知的智慧,對所知無欺,因此稱為決定了知真諦。 什麼是事物真諦?即是了知事物,一切事物即是蘊、界、處。了知這些蘊、界、處是緣起的、空的、無實有的。如此了知后,趨入無過失,因此稱為事物真諦。 什麼是能力真諦?即是能以智慧、斷除、道路斷除煩惱,通達力、無畏、佛不共法,能通達一切如來的自在,因此稱為能力真諦。 什麼是盡智與無生智真諦?即是顯示一切有為法皆是有盡的,而彼盡既不會盡也無盡。若盡有盡,則滅也會盡,因此漏盡則不會成立。不會盡的即是不生,這就是盡智與無生智真諦。 什麼是入道智真諦?即是以積累福德智慧資糧而入智慧之道,以了知一切法無生無滅而趨入,因此稱為入道智真諦。 什麼是如來智慧生起真諦?即是從法雲乃至如來地的如來智慧生起真諦,由所示之道而現前通達。這些即是菩薩的十種真諦。 另外,若更簡略,應知有二諦,如《入聖諦二諦經》中廣說二諦差別諸多相。 對於勝義諦的含義有不同觀點。對於諸法各自相狀如何所緣而說為勝義者,若為具慧者以對治通達而以正理能予以破除,則不應稱為勝義諦。 因此,如《解深密意經》菩薩說品中所說:‘所謂有為無為等詞句,是佛陀安立,源於分別,是言說施設。由於種種分別言說極為成就,故非有為’等廣說。凡是說為二者,皆僅是分別所生及言說施設而已,非以自相成立,故無二。
།ཆོས་གང་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ་ཅོག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་མ་དྲོས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོས་དྲིས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ལས་བྲལ་ཞིང་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པར་རྗེས་སུ་ མཐོང་སྟེ།ཆོས་དེ་དག་གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས་གང་རྒྱུའི་ཁ་ནས་ལས་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པའོ། །གང་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། སྐྱེའོ་ཅོག་ རྐྱེན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་དེའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་སྡོད་པས་ན་རང་ལ་སྐྱེ་བའི་མཐུ་མེད་པར་མངོན་ནོ།།གང་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་མི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་རྐྱེན་དུ་མས་བསྟངས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་སྐྱེ་བར་ཡང་ སྣང་ངོ་།།དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པར་ཡང་སྐྱེ་བའི་རིགས་ན་རྐྱེན་ལ་སྡོད་པར་ཡང་སྣང་ངོ་། །སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་ལ་རྐྱེན་དང་ཡང་ཕྲད་དེ་གཉིས་ཀ་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དེ་དག་སོ་སོར་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་ན་འདུས་བྱས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་རུང་ངོ་། ། གང་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་སྔ་ནས་ཡོད་ན་ནི་གཟོད་བསྐྱེད་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་རྣམས་ལ་མེད་ན་ནི་གཞན་ཞིག་གུད་ནས་འོངས་པར་གཞུག་དགོས་པས་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་ནཱ་ག་རྫུ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྙིང པོ་དགེ་བར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་། བཀྲི་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་རུང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པ་མང་བོས་ བསྟན་ཏོ་ཅོག་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་གཞུག་པའི་སྒོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དོན་ཐ་དད་པའི་གཏམ་གྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་ལྡན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས།སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་ཞེས་གསུངས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།ཚད་མའི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བཀའ་ཡང དག་པའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ཡིན། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་ ཡིན།ཕན་ཡོན་གྱི་ལེགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་། གཞལ་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཆུབ་པ་དང་།སྒྲུབ་པ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཚད་མའི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྔའོ།
任何想要生起的法,都不能成立為生起。如同《聖無熱惱龍王所問經》中所說:‘一切法遠離有無,隨順緣起而現。見到這些法不從無因而生,凡是從因而生者即是從緣而生。凡是從緣而生者即是未生。凡是未生者即是空性。‘等等廣說。 一切生起無不依緣而生,其緣也依賴於緣,故顯然自身無生起之力。若顯現為生起者本性即是不生,則因無生起之自性,即使眾緣和合也不應生起,然而卻顯現為生起。 若有生起之自性,則不遇緣也應生起,然而卻顯現為依賴於緣。若說具有生起之自性且遇緣二者和合而生,然而這兩者各自都不成立生起,則和合也不應生起。 若生起和諸緣本來就有,則不需要再生,緣所作也將無義。若諸緣中本無,則需從他處引入,故也不能成立由緣所生,如聖龍樹在《法性善說》中所說。 如來在具十二分教的經典中,無論是宣說世俗諦,還是世間名言,或為引導而說,所有以眾多法門所說的一切,都應知是趣入勝義諦之門。 因此,《聖陀羅尼自在王所問經》中也說:‘佛不為說種種義理而出世,而是證悟平等無礙、一切眾生本具的法界后,為令眾生了悟此義,轉不退轉法輪。‘由此可知勝義諦、世俗諦等諸法相皆如是,故稱為法性之理。此為第十四品法性理品。 關於量的功德,正確教量具足一切功德,對此世他世皆有諸多利益。略說有三種:圓滿清凈功德、不為不清凈過失所染、具足利益功德。 其中,何為圓滿清凈功德?應知有五種:由清凈量而成就決定性、由圓滿所量而通達世出世間法、圓滿修行支分、清凈見解、善知諸量差別等五種。
།དེ་ལ་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་གཅིག་གིས་གཅིག་སྦྱངས་ཏེ།གཏན་ལ་ཕབ་པས་ན་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དུ་བ་ལས་མེ་ཡོད་པར་དཔག་པ་ལྟ་བུ་ཕྱུགས་རྫི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལས་གཞལ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལོ་སོགས་ཏེ་མི་ལས་བླ་མར་གྱུར་པའི་ཆོས་དང་། མིའི་ཆོས་ཀྱང་སྨོས་པས་ན་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་ཆུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་ པའི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བཅས་ནས་སྣོད་དང་སྦྱར་ཏེ་སྨྲ་བའི་རྒྱན་ལས་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པས་ན།ཚིག་དང་དོན་དུ་བཅས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་ནོ། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གཞལ་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་བཤད་པའི་ ནང་དུ་འདུས་ཏེ་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན། མ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནོར་བ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྟགས་དང་འབྲས་བུའི་བར་གྱི་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན། མི་མཐུན་པར་དམིགས་པ་ལ་ མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་རྟོགས་ཤིང་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། སྲིད་པ་ཙམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནོར་བ་མེད་པ་ ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།བདག་གི་རྟོག་པ་འདིར་རིས་སུ་བྲིས་པ་མེད་པ་ཡིན། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་འཇོག་ཅིང་ཟག་པ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་ལེགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྲིས་ཏེ་ཆོས་ ལ་བརྟེན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་དུ་བརླབས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་ལ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཡིན།དཔལ་གྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ནང་གཅིག་གིས་གཅིག་བཀྲོལ་ཏེ། ལྷད་མ་ཞུགས་པའི་གསུང་རབ་ཉིད་ཡིན་པས་གང་གིས་བཀླགས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་། བསམས་ པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་འབྱང་ཞིང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་འདི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་ ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།ཕན་ཡོན་གྱི་ལེགས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་ཡང་དེ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་འགེངས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་ ་ན་ཚད་མའི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པར་བརྟགས་སོ།
對於完全清凈的現量等三種量,每一種都配以五種性相,互相印證,確立之後就會成為確定無疑。 殊勝的所量,並非如從煙推知有火那樣連牧童都能知道的所量,而是一切智和後世等超越人類的法,以及人類的法也提到了,這樣就顯示了所量境的完整性。 圓滿的成立支分,是指立宗有果,以七種抉擇支分的方式,結合根器而說,具有言說莊嚴所說的內容,因此具備文字和意義的相。 清凈的見解,是以完全清凈的量來衡量諸法,如實了悟真實義,因此自身安住于正見,也能安立他人于正見。 由於了知量的差別,世間和出世間的一切量,都包含在正確量的教言解說中,從而通達清凈量和不清凈量的差別。 什麼是不被不清凈過失所染污?應當知道有三種:無相違、無不定、無凡夫錯誤。 其中無相違是指對任何法,通過區分因和果之間的六種相,無有兩種相違:于相順所見中無相違相的特徵,于不相順所見中無相順相的特徵。 其中不定也有兩種:無有不了知境界差別且不顯示為教證的特徵,無有僅僅成立’可能’而生疑惑。 其中無凡夫錯誤也有兩種:無有此處畫出自己的分別,無有依止他人和依靠有漏。 什麼是具足功德利益?有兩種:如一切智者所說而書寫,依止於法,得到如來加持,修持時有大威力;從吉祥尊者所說,互相解釋,是無雜染的經典,因此僅僅讀誦、聽聞、思維也能凈除罪業、增長福德。 如是這正確量的教言具足三種功德而成為資糧因。是哪些呢?由於具足清凈相及無不清凈過失,成為智慧資糧因。 由於具足功德利益,成為福德資糧因。今世後世的所作事也攝於這兩者之中。 如是宣說圓滿二資的功德,故思維安立量的功德。
D4353
།ཚད་མའི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།[]@། །ཤེར་སྙིང་འགྲེལ་པ་སྔགས་སུ་འགྲེལ་པ་བཁྱུགས། །@##། །བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། །དེ་ལ་སོགས་པ་ ཡུམ་གཉིས་དང་།།ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་དགེ་འདུན་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བཀའ་གསུམ་ལྡན་པའི་མདོ་ཉིད་ལས། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་བྱམས་སེམས་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་དང་མི་འབྲལ་ཕྱིར། །མདོ་ལས་སྔགས་སུ་ བཀྲོལ་བ་འདི།།སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །རྟོག་གེ་རྣམས་ལ་བསྟན་མི་བྱ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ནི་འདི་ནི་དུས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་གཞན་ལས་ ཐོས་པའི་དུས་སོ།།ཡང་ན་སྡུད་པ་པོ་ཉིད་ཐོས་པ་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་ནི་གཙོ་འཁོར་འདུས་པའི་དུས་སོ། །དུས་གཅིག་ན་ནི་དུས་མང་པོའམ། ཡང་ལ་ཡང་དུ་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་འཁོར་འཛོམ་པའི་དུས་གཅིག་ནའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་ མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གིས་བཅོམ་པ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་བཅོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་སྲིད་ལྷའི་ངང་དུ་བཅོམ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པའི་ ཡུལ་ལས་འདས་པའོ།།ཁྱད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བཅོམ་པ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྙིང་པོའི་ངང་དུ་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བར་བཅོམ་པས། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གང་གི་ཡང་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚིག་གམ་མཐའ་ལས་འདས་ པའོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་བ་ནི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་གནས་ནི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་གནས་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཆོད་རྟེན་ཟླུམ་པོ་ལྟ་བུའི་རི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ རི་ཀུན་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་པའོ།།ནང་གི་གནས་ནི་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཏེ། གཟུགས་སམ་མཚན་མའམ་འཛིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་མ་སོང་བའོ། །གསང་བའི་གནས་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་སྟོན་ཏེ།ཕྱིའི་འཁོར་ནི་འདུན་པ་མོས་པའི་ས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གནས་པས་དགེ་སློང་ངོ་། །ལྟ་སྒོམ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་དོན་ནུས་པ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ།།དེ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའོ། །ནང་གི་འཁོར་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་རོ། །གསང་བའི་འཁོར་ནི་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ། །དེའི་དུས་སུ་ཆོས་ བསྟན་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱང་ཕྱིའི་ཆོས་སློབ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་ཏེ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །ནང་གི་ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སོ། །གསང་བའི་ཆོས་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སོ།
量德安立品第十五。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。