d0119大般涅槃經c3.5s｜d0119大般涅槃經c3.5s（續12）

以下是完整的直譯： 若空性三昧僅見空性，而空性是無法，則如何能見到什麼？ 佛言：“善男子，若空性三昧見到非空之法，則非寂靜空性，故非顛倒。如鹽使無咸者咸，空性三昧亦復如是，使非空成空。善男子，貪慾有相，非空相。若貪慾是空，眾生不應因欲緣墮地獄。若墮地獄，貪慾本性如何成空？善男子，色之本性是有。何謂本性？即顛倒。因顛倒生眾生貪慾。若色相非顛倒，如何能生眾生貪慾？因生貪慾，故色之本性非無。是故修空三昧非顛倒。 善男子，一切愚人見女生女相。菩薩不然，雖見女而不生女相。如是無生相故不生貪慾。不生貪慾故非顛倒。世人見為女故，菩薩亦隨說為女。若見男說為女，則是顛倒。故我說此。” 又言：“婆羅門，若你說日為夜則顛倒，說夜為日亦顛倒。執日為日相，執夜為夜相，不名顛倒。”

།རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ།དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་དོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དག་སྟོང་པའི་ཆོས་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་མཐོང་བར་བྱེད་ལ། ཆོས་ཀྱི་རང བཞིན་མེད་པ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་སྟོང་པར་མཐོང་བ་དེ་སྟོང་པ་ནི་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་ བཞིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཡང་དག་པར་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ།

以下是完整的直譯： 善男子，住於九地的所有菩薩都見到法有自性。因如是見，故不見佛性。若見佛性，為何不見一切法的自性？如是修空三昧則不見法的自性。因如是不見，故見佛性。諸佛菩薩說有二種：有自性和無自性。對眾生說法有自性，對聖者說法無自性。為使非空者見空法，故修空三昧而見空。無法自性者亦因修空而成空。是故修空而見空。 善男子，你說”見空，而空是無法，如何能見什麼”，善男子，確實如此。大菩薩實不見任何東西。不見任何東西即是無任何東西。無任何東西即是一切法。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་།།གང་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་མི་ནུས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མི་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་ མེད་པར་མཐོང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། བཟོད་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། གཟུགས་ཀྱང་སྟོང་། མིག་ཀྱང་སྟོང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྟོང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྟོང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ སྟོང་སྟེ།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ང་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ན་བཞུགས་པ་ན། དགའ་བོ་ལ་ཁྱོད་མྱ་ངན་དང་། ཡི་སློང་བ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་འཁོར་དང་གཉེན་ཐམས་ཅད་ཤི་ན་མྱ་ངན་ཇི་ལྟར་མི་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བདག་དང་བཅས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་སྐྱེས་ལ། ཤཱཀྱའི་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་གཉེན་ཉེ་བ་ཡིན་ན། ཇི་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་མྱ་ངན་མི་མཛད ཅིང་མདངས་སྔོན་པས་ཀྱང་གསལ་བར་གྱུར་ཅེས་གསོལ་པ་དང་།རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་མཐོང་ཡང་ངས་ནི་སྟོང་པ་ཞི་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀུན་ཉེ་བ་ཡིན་པར་ མཐོང་ཡང་།ངས་ནི་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱོད་མྱ་ངན་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་ལ། ང་ནི་སྔོན་བས་མདོག་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ ཕྱིར་མྱ་ངན་མི་སྐྱེ་སྟེ།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དགུ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 大菩薩修習大般涅槃，於一切法皆不見。有所見者不見佛性，不能圓滿修習般若波羅蜜，不得大般涅槃。因此，菩薩見一切法無自性。 善男子，菩薩非因見三昧而見空，而是般若波羅蜜亦空，禪定波羅蜜亦空，精進波羅蜜亦空，忍辱波羅蜜亦空，持戒波羅蜜亦空，佈施波羅蜜亦空，色亦空，眼亦空，識亦空，如來亦空，涅槃亦空。是故菩薩見一切法皆空。 因此，我在迦毗羅衛城時，告阿難：“你勿悲傷、憂愁、嘆息。“阿難問：“世尊，我的眷屬親人都死了，怎能不悲傷？如來也與我同生此城，釋迦族人都是親眷，為何唯獨如來不悲傷，反而容光煥發？” 善男子，我對他如是說：“阿難，你雖見迦毗羅衛城實有，我卻見空寂無所有。你雖見釋迦族人皆為親眷，我因修空見無所有。因此緣故，你生悲傷痛苦，而我比以前更加光彩照人。” 諸佛菩薩因如是修習空三昧故不生悲傷。這就是菩薩精進修習大般涅槃經所具備的第九種功德。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་ནང་ གི་ཐ་མའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན།རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པའམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའམ། དགྲ་བཅོམ་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཚིག་དེ་ ལ་ཡིད་ཆེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ནི་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གང་དག་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མི་བགྱིད། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་གཏི་མུག་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ། རྩོད་པར་དགའ་བ། མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་ཞིང་མུ་སྟེགས་ ཅན་གྱི་གཙུག་ལག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེ་དང་། ཚིགས་བཅད་འདོན་ཅིང་ཀློག་སྟེ། མ་བརྟགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་འཆང་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་ཙན་དན་བཟང་པོས་ཤིང་ངན་པ་རྗེ་བ་དང་། གསེར་གྱིས་ར་གན་ རྗེ་བ་དང་།དངུལ་གྱིས་ཞ་ཉེ་རྗེ་བ་དང་། དར་གྱིས་བལ་སྣམ་རྗེ་བ་དང་། ཟིལ་དངར་གྱིས་དུག་རྗེ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཙན་དན་གྱིས་ཤིང་ངན་པ་རྗེ་ཞེ་ན། ངའི་ཉེ་གནས་དག་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་དང་ཆོས་འཆད་དེ། ཁྱིམ་པ་ རྒྱགས་པས་ཉན་མི་འདོད་ནས་ཁྱིམ་པ་གོང་དུ་བཞག་སྟེ།དགེ་སློང་འོག་ཏུ་འདུག་ཅིང་བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་བཟང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ཡང་ཉན་དུ་མི་བཏུབ་པ་དེ་ནི་ཙན་དན་གྱིས་ཤིང་ངན་པ་རྗེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གསེར་གྱིས་ར་གན་རྗེ་བ་ཞེ་ན། ར་གན་ནི་གཟུགས་ དང་།སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་དཔེའོ།

以下是完整的直譯： 善男子，菩薩精進修習大般涅槃經聖典時，如何具備內在最後的十種功德？善男子，菩薩修習三十七菩提分法，入于常、樂、我、凈的大般涅槃，為一切眾生分別宣說大般涅槃經，顯示佛性。若預流果、一來果、不還果、阿羅漢、辟支佛或菩薩信受此言，皆將入于大般涅槃。不信者將輪迴生死。 爾時，大菩薩普光高尊吉祥王白佛言：“世尊，何等眾生不恭敬此經典？“佛告曰：“善男子，我涅槃后，有愚癡聲聞弟子破戒、好諍，捨棄十二部經，誦讀外道各種典籍及世間文字偈頌，持一切非法之物而言佛所允許。他們如以栴檀換劣木，以金換銅，以銀換錫，以綢換毛織物，以蜜換毒藥。 如何以栴檀換劣木？我的弟子為利養名聲向在家人講說此涅槃經及法，在家人驕傲不願聽聞，便將在家人置於上座，比丘坐于下座，供奉各種美味飲食，仍不願聽聞，這就叫做以栴檀換劣木。 如何以金換銅？銅是色、聲、香、味、觸的比喻。

།གསེར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་པ་བཤིག་པ་དེ་ནི་གསེར་གྱིས་ར་གན་རྗེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དངུལ་གྱིས་ཞ་ཉེ་རྗེ་བ་ཞེ་ན། དངུལ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་དཔེའོ། ། ཞ་ཉེ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་དཔེ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་དགེ་བ་བཅུ་བཏང་ནས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་དངུལ་གྱིས་ཞ་ཉེ་རྗེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དར་གྱིས་སྣམ་བུ་རྗེ་བ་ཞེ་ན། སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་པའི་དཔེའོ། །དར་ནི་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་ཡོད་པའི དཔེ་སྟེ།ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་བཏང་སྟེ། ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དར་གྱིས་སྣམ་བུ་བརྗེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདུད་རྩི་དུག་དང་རྗེ་བ་ཞེ་ན། དུག་ནི་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཔེའོ། །བདུད་རྩི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ།ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བདག་རབ་ཏུ་སྟོད་ཅིང་། བདག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བདུད་རྩིས་དུག་བརྗེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་ངན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་སྤེལ་ཏོ།།དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཉེ་གནས་ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཏེ་ཀློག་གམ། འདོན་ཅིང་འཆད་དམ། རྒྱས་པར་བྱེད་ན། དགེ་སློང་མ་རུངས་པ་དེ་དག་གིས་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ནས་དགེ་སློང་མ་རུངས་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འདུག་ནས།ཁྲིམས་དམ་པོ་འདི་དག་འཆའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། འབྱེད་ཅིང་སྟོན་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས། ལྷན་ཅིག་མི་འདུག་།གཏམ་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངན་པར་ལྟ་བས་བྱས་པའོ། །ངན་པར་ལྟ་བ་ནི་སྟོན་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ནི་སྟོན་པ་དྲུག་གི་མདོ་སྡེ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་མ་ཡིན ནོ།།དེ་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 金是持戒的比喻。我的近侍因色塵而破戒，這就叫做以金換銅。 如何以銀換錫？銀是十善的比喻，錫是十惡的比喻。我的近侍捨棄十善而行十惡，這就叫做以銀換錫。 如何以綢換毛織物？毛織物是指無慚無愧的比喻，綢是有慚有愧的比喻。我的近侍捨棄慚愧而無慚無愧，這就叫做以綢換毛織物。 如何以蜜換毒藥？毒藥是各種利養名聞的比喻，蜜是無漏法的比喻。我的近侍為利養名聞而在在家人面前自我吹噓，說自己已得無漏，這就叫做以蜜換毒藥。 因這些惡比丘的緣故，此殊勝的涅槃經典在閻浮提廣為流傳。那時，有些近侍書寫、受持、讀誦、講說、弘揚此經，就會被那些惡比丘殺害。那些惡比丘聚在一起制定嚴厲規定：若有人書寫、受持、讀誦、講說、弘揚此大涅槃經，大家都不與他共住、共坐、交談。為什麼呢？因為這部涅槃經不是佛說，是邪見者所作。邪見者指六師外道，這是六師外道的經典，不是佛的經典。怎麼說呢？諸佛說一切法無常、無我、無樂、無凈。

།ཞེས་གསུངས་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལ་ཅིའི་ ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ།སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཆང་དུ་གནང་ལ། སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་ལ་ནི་ཉེ་གནས་ལ་རྫས་ཐམས་ཅད་འཆང་དུ་མི་གནང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཅིའི་ ཕྱིར་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉེ་གནས་ལ། བའི་འོ་མ་ལས་གྱུར་པ་རོ་དམ་པ་ལྔ་དང་། ཤ་ལ་སོགས་པ་བཟར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མ་བཅས་སོ། །སྟོན་པ་དྲུག་ནི་ལན་ཚྭ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། བའི་འོ་མའི་རོ་ རྣམ་པ་ལྔ་དང་།སྣུམ་པ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་བཟར་མི་གནང་སྟེ། དེ་དག་བཟར་མི་གནང་བ་ལགས་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་བཤད་དེ། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ཐེག་པ་ གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་འཆད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ། སངས་རྒྱས་ནི་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་ལ། མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སངས་རྒྱས་ནི་རྟག་པ། བདེ་ བ།བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་འཆད་དེ་མདོ་སྡེ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་ཏེ་བདུད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི་ངའི་ཉེ་ གནས་ཡིན་མོད་ཀྱི།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་འདི་ལ་དད་ཅིང་རྗེས་སུ་གཞོལ་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་གང་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་ན། དེ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན གཤེགས་པས་དེང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་ལེགས་པར་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 如是說。若說諸法常、樂、我、凈，為何說是佛說經典？諸佛菩薩允許比丘持有各種物品，而六師外道不允許弟子持有一切物品，因此為何說這是佛說？諸佛菩薩未制定弟子不可食用牛奶所制五種美味及肉等。六師外道不允許食用五種鹽、五種牛奶製品、油脂、血等，既然不允許食用這些，怎能說是佛的殊勝法？ 諸佛菩薩說三乘，而此經只說一乘，即大涅槃，為何說這是佛的殊勝法？佛說最終入涅槃，而此經說佛是常、樂、我、凈，不入涅槃。此經不屬十二部經，是魔所說，非佛所說。善男子，雖然他們是我的弟子，但不能信受隨順此涅槃經。善男子，若有眾生於彼時信受此經半偈，當知是我真實弟子。因信見佛性而入涅槃。 爾時，菩薩普光高尊吉祥王白佛言：“世尊，善哉善哉！如來今日善為開演大般涅槃經。”

།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དངོས་པོ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ རྟོགས་ཤིང་འཚལ་བར་གྱུར་ཏོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་འཚལ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བདག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་ གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས།ཡོངས་སུ་དྲིས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལས་སངས་རྒྱས་ཡོད་དམ། སངས་རྒྱས་མེད་དམ། ཆོས་ཡོད་དམ། ཆོས་མེད་དམ། དགེ་འདུན་ཡོད་དམ། དགེ་འདུན་མེད་དམ། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དམ། སྡུག་བསྔལ་མེད་དམ། ཀུན་འབྱུང་ཡོད་དམ། ཀུན་འབྱུང་མེད་དམ། འགོག་པ་ཡོད་དམ། འགོག་པ་མེད་དམ། ལམ་ཡོད་དམ། ལམ་མེད་དམ། བདེན་པ་ཡོད་དམ། བདེན་པ་མེད་དམ། བདག་ཡོད དམ།བདག་མེད་དམ། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དམ། སྡུག་བསྔལ་མེད་དམ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་དམ། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དམ། རྟག་པ་ཡོད་དམ། རྟག་པ་མེད་དམ། ཐེག་པ་ཡོད་དམ། ཐེག་པ་མེད་དམ། རང་བཞིན་ཡོད་དམ། རང་བཞིན་མེད་དམ། སེམས་ཅན་ ཡོད་དམ།སེམས་ཅན་མེད་དམ། སྲིད་པ་ཡོད་དམ། སྲིད་པ་མེད་དམ། ཡང་དག་པ་ཡོད་དམ། ཡང་དག་པ་མེད་དམ། རྒྱུ་ཡོད་དམ། རྒྱུ་མེད་དམ། འབྲས་བུ་ཡོད་དམ། འབྲས་བུ་མེད་དམ། བྱེད་པ་ཡོད་དམ། བྱེད་པ་མེད་དམ། ལས་ཡོད་དམ། ལས་མེད་དམ། རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ཡོད་དམ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དམ། སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་། ངས་དེ་དང་དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཁྱེད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལྷའམ། མིའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། དགེ་སློང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ ལ་སོགས་པ་གང་གིས་དྲིས་ཀྱང་ངས་ལན་མི་ཐེབས་པ་མེད་དོ།

以下是完整的直譯： 世尊，我因此緣故，已領悟並了知此大涅槃經從一偈乃至半偈。因了知從一偈乃至半偈，略見佛性，如世尊所說，我亦將證得大般涅槃。這稱為菩薩涅槃或精勤于殊勝經典所具的十種功德。 《聖大般涅槃經》中菩薩普光高尊吉祥王問答品第十。 爾時，世尊告諸大眾：“善男子，若你們對是否有佛、是否有法、是否有僧、是否有苦、是否有集、是否有滅、是否有道、是否有真諦、是否有我、是否有苦、是否有清凈、是否有常、是否有乘、是否有自性、是否有眾生、是否有有、是否有真實、是否有因、是否有果、是否有作者、是否有業、是否有報等有所疑惑，你們有什麼想問的就問吧，我會為你們分別解說。善男子，無論天、人、魔、梵、沙門、婆羅門等任何人問，我都能無礙作答。”

།དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདུག་པ་ལས་ལངས་ཏེ་གོས་ཚགས་བཅོས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་ཞུ་བ་ཞུ་སྙམ་སེམས་ཀྱིས་བསམས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འདྲིར་གནང་བའི་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་མང་པོ་རྣམས་ ལ་བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཁྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ལྷག་པར་བཀུར་སྟི་དང་རིམ་གྲོ་དང་བསྟི་སྟང་བསྐྱེད་དེ། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། རོལ་མོ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། གདུགས་དང་། བ་དན་དང་། གོས་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མལ་ ཆ་དང་།ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། གནས་ཁང་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་དང་། བསུ་བ་དང་བསྐྱལ་བ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིས་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྲུན་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པས་དེང་ངའི་སྤྱན་སྔར་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲག་སྙམ་སེམས་ སོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་ནི་བདག་གི་སྟོབས་དང་། མཆེ་བ་དང་། སྡེར་མོ་རྣོ་བར་ཤེས་པས་རྐང་ལག་བཞི་ས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བྲག་ཕུག་ན་གནས་ཀྱང་མཇུག་མ་བརྡབས་ནས་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ནུས་པར་རིག་པར་ བྱའོ།།སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དག་པ་ནི་ནང་པར་སྔར་ཕུག་ནས་བྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ནས་གླལ་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་བལྟས་ནས། དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་ཕྱིར་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སེང་གེ་མ་ཡིན་པར་སྒྱུས་སེང་གེ་ ལྟར་འཆོས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང་།བདག་གི་མཐུ་རྩལ་སད་པ་དང་། གནས་དག་པར་བྱ་བ་དང་། བུ་རྣམས་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བ་མང་པོ་འཇིགས་པའི་སེམས་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་སད་པར་བྱ་བ་དང་། གཅན་གཟན་ལེ་ལོ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལེ་ལོ་མེད་ པར་བྱ་བ་དང་།གཅན་གཟན་རྣམས་འཁོར་ཞིང་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་དང་། སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་ཆེན་པོ་གདུལ་བ་དང་། བུ་རྣམས་སློབ་པ་དང་། བདག་གི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་དང་བཅུ་གཅིག་གོ།

以下是完整的直譯： 爾時，在大眾中有一菩薩名曰獅子吼，從座而起，整理衣服，以頭面禮佛足，右膝著地，合掌向世尊說道：“世尊，我亦欲有所請問，如來大慈悲開許問答，善哉！” 世尊告諸大眾：“善男子們，你們應當特別恭敬、供養、尊重此菩薩，以香、花、音樂、花鬘、傘蓋、幢幡、衣服、飲食、臥具、湯藥、房舍等供養，並迎送之。為何如此？因為他曾於過去諸佛植諸善根，具足福德，今欲在我前發獅子吼。善男子，如獅子王自知力大、牙爪鋒利，四足踏地，雖處巖穴，亦擺尾而吼。具如是相者，當知能發獅子吼。 真實獅子王清晨出穴，舒展身體打哈欠，環顧四方，為十一事而吼。何為十一？即：破除偽裝成獅子之非獅、顯示自己威力、清凈住處、令子知所在處、令眾生無畏、喚醒睡眠者、令懶惰野獸勤勉、令野獸圍繞依附、調伏香象、教導子女、莊嚴眷屬。

།གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཐོས་ན། ཆུའི་རིགས་ ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཆུ་ཟབ་མོའི་གཏིང་དུ་གབ།སྐམ་སར་འགྲོ་བ་ནི་ཁུང་དུ་འབྲོས། འཕུར་བ་རྣམས་ནི་ས་ལ་ལྟུང་། སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཤོར་ཏེ་འབྲོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཇི་ལྟར་ཝས་ལོ་བརྒྱར་སེང་གེའི་ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་མི་ནུས་སོ། ། གང་སེ་གེའི་ཕྲུ་གུ་ལོ་གསུམ་ལོན་པ་དག་ནི་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་སྒྲ་སྒྲོགས་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆེ་བ་དང་། སྡེར་མོ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་།དཔའ་བའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཇུག་མ་དང་། བསམ་གཏན་བཞིའི་ཕུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་དམག་རབ་ཏུ་བཅོམ་ནས་འཁོར་མང་པོ་རྣམས་ལ་སྟོབས་བཅུ་ བསྟན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ངན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དང་སྐྱབས་མཛད་དོ། །འཁོར་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ། མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སད་པར་མཛད་ཅིང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་འགྱོད་ པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་མཛད་དོ།།ངན་པར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་ཅིང་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་དག་སེང་གེའི་སྒྲ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། འོད་སྲུང་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དྲེགས་པའི་སེམས་གཞིག་པ་དང་། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྱོད་པའི་སེམས་ སྐྱེ་བར་མཛད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་དང་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་མཛད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་འཁོར་བཞི་པོས་ངན་པར་ལྟ་བའི་སྡེ་བཞི་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཚངས་ པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་།ལྷའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཕུག་ནས་བྱུང་སྟེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་གླལ་བ་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞིར་ལྟའོ། །སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་བཞི་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྐང་ལག་བཞི་ས་ལ་བཙུགས་སོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ།

以下是完整的直譯： 一切野獸聞獅子吼聲，水生者潛入深水，陸行者逃入洞穴，飛行者墜落地面，香象亦失禁而逃。善男子們，如狐貍雖百年隨獅子而行，亦不能發獅子吼。而三歲獅子幼崽則能如獅子王般吼叫。善男子，如來應正等覺亦具智慧牙爪、神通四足、圓滿六度之身、十力勇猛、大悲尾巴，住于清凈四禪洞穴，為眾生髮獅子吼，摧破魔軍，向眾多眷屬顯示十力，開顯佛行境界，作邪見者之怙主與皈依處。令畏懼輪迴者生歡喜，喚醒為無明睡眠所覆眾生，令行不善法者生悔心。向邪見眾生開示，令知六師所說非獅子吼，破除迦葉、富蘭那等驕慢之心，令二乘生悔心，令五地等菩薩生大力與大心，令正見四眾對邪見四部無所畏懼。為此，從聖行境界、梵行境界、天行境界之洞中出，舒展身體，為摧眾生我慢與驕傲等而打哈欠。為令眾生生善法而環顧四方。為令眾生獲四無礙解而四足踏地。為安立眾生於戒度而發獅子吼。

།སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་། མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་ངེས་པར་བཤད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་ མེད་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་འགྲོ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་མི་ནུས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་གལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་ད་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པར་བསམས་ཀྱིས།དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་གྱིས་ཤིག་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེའི་སྒྲ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཞུ་བ་ཡོད་ན་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེའི་སྒྲས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལགས། དོན་ཅི་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན ཞེས་བགྱི།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བགྱི། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་མི་མཐོང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་ཆོས་ཅི་ལ་གནས་ན་གསལ་བར་མི་མཐོང་།སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བཞུགས་ན་གསལ་བར་གཟིགས། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མིག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་གསལ་བར་མི་མཐོང་། སངས་རྒྱས་ནི་སྤྱན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་གསལ་བར་གཟིགས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ནི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་སོ།།ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཤེས་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་བར་དུ་ཤེས་སོ།

以下是完整的直譯： 發獅子吼是宣說一切眾生皆有佛性，如來常住、不變不遷。善男子，聲聞、緣覺雖百千無量無數劫隨侍佛陀世尊，亦不能發獅子吼。當知十地菩薩若精進於三種行境，則能發獅子吼。善男子們，菩薩摩訶薩獅子吼今欲發大獅子吼，是故汝等應以增上心供養、承事、恭敬。 爾時，世尊告菩薩摩訶薩獅子吼言：“善男子，汝有所問，隨意而問。” 於是菩薩摩訶薩獅子吼白世尊言：“世尊，何為佛性？何義名為佛性？又何為常、樂、我、凈？若一切眾生有佛性，何故不見？一切眾生有佛性，十地菩薩住何法而不明見？佛住何法而明見？十地菩薩以何眼而不明見？佛以何眼而明見？” 世尊告曰：“善哉善哉，善男子！若有人為法而問，則具足二種資糧。何為二？智慧與福德。若菩薩具足此二種資糧，則知佛性。從何為佛性乃至十地菩薩以何眼見、諸佛世尊以何眼見，皆能了知。”

། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེའི་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བགྱི། ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བགྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས ཞེས་བྱའོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འདུས་བྱས་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ། སྲིད་པ་དང་བཅས་ པ།འབྲས་བུ་ཡོད་པ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ། ཟག་པ་མེད་པ། སྲིད་པ་མེད་པ། འབྲས་བུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་ ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་འདི་ཞུ་བ་ལ་སྤོབས་པར་གྱུར་ཏོ།།ངས་ཀྱང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དོན་འདི་འདྲི་བའི་ལན་ཐེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན།རྣམ་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཞེས་འདྲི་བའི་མི་རིགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཅེས་གསུངས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་མ་ མཆིས་སོ།།རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་ནི་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་མེད་ན། རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་པ་ཤེས་སོ།།གང་ཆོས་རྣམས་ལ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 菩薩獅子吼問道：“世尊，何謂智慧資糧？何謂福德資糧？” “善男子，所謂智慧資糧，即從初地至十地的智慧資糧。所謂福德資糧，即從佈施波羅蜜乃至般若波羅蜜及非般若波羅蜜。複次，善男子，智慧資糧即諸佛菩薩。福德資糧即聲聞、緣覺及九地菩薩。複次，善男子，福德資糧是有為、有漏、有有、有果、有礙、無常，是凡夫法。智慧資糧是無為、無漏、無有、無果、無礙、常住。善男子，汝具足此二種資糧，故能問此甚深義。我亦具足此二種資糧，故能答此問。” 菩薩摩訶薩獅子吼白言：“世尊，若菩薩具足此二種資糧，不應問一或二，何故世尊以一二答？何以故？一切法無一無二。一二是凡夫相。” 世尊告曰：“善男子，若菩薩不具此二種資糧，則不知一二。具足此二資糧的菩薩則知一二。諸法無一無二之義亦非如是。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཅིག་གམ་གཉིས་མེད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གཅིག་མི་ གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད།རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གཅིག་པ་དང་གཉིས་པ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་ལ་སྲེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་བ་དང་ལན་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་འདྲི་བ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཞིང་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པའོ།།དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་བའོ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་། མི་སྟོང་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ དང་།བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་ཀུན་མཐོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བདག་མེད་པའི་བར་དུ་ནི་འཁོར་བའོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་ པར་མཐོང་ལ།སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་བ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བྱ། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་མི་མཐོང་ལ། བདག་མི་མཐོང་བ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ རྟག་པར་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ།མ་རིག་པས་ཁེབས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་སྟེ། མི་སྟོང་པར་མི་མཐོང་བ་ནས། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་མཐོང་སྟེ། བདག་ཏུ་མི་ མཐོང་ངོ་།།དེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་མ་ཐོབ་བོ།

以下是完整的直譯： 何以故？若無一二，如何說一切法非一非二？善男子，所謂一二是凡夫相，即十地菩薩，非凡夫也。何以故？一稱為涅槃，二稱為輪迴。何故一稱為涅槃？因為常住。何故二稱為輪迴？因為無明愛著。常住涅槃非凡夫相，輪迴亦非凡夫相。是故具足二種資糧者能問能答。善男子，且聽我分別解說汝所問何為佛性。善男子，佛性者，即勝義空。勝義空即智慧。所謂空，即不見空與不空二者。智者見空、不空、常、無常、苦、樂、我、無我等一切。空即一切輪迴，不空即究竟涅槃。乃至無我即輪迴，我即涅槃。見一切空而不見不空，不名中道。見一切無我而不見我，不名中道。中道即佛性。是故佛性常住不變，為無明所覆，一切眾生不能見之。聲聞緣覺見一切空而不見不空，乃至見一切無我而不見我。是故未得勝義空。

།དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་དབུ་མ་མི་སྤྱོད། ལམ་དབུ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལམ་དབུ་མ་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པ་དང་། ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །ངེས་པར་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པ་བཞིན་ནོ།།ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་རྣམས་སོ། །ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ དང་བདེ་བ་ལ་ལམ་དབུ་མའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་མོད་ཀྱི་མི་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དབུ་མའི་ས་བོན་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ལམ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མའོ། །དེ་ལ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་དག་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ནོར་བར་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། ། རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་མི་རྟག་པ་ལ་ནོར་བར་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་མི་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབྲིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པར་མཐོང་། རྟག་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་བའོ། །དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ནི་མཐའ་མ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཅེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ ན།རབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ལམ་ནི་རབ་མ་ཡིན། ཐ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེའི་ཕྱིར་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འཁོར་བའི་ཐོག་མའི་མཐའ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པའོ།

以下是完整的直譯： 未得勝義空故不行中道，無中道故不見佛性。善男子，見中道有三種：決定樂行、決定苦行、決定苦樂行。決定樂行者，譬如菩薩摩訶薩悲憫一切眾生，雖處無間地獄，如入第三禪樂。決定苦行者，即凡夫。決定苦樂行者，即聲聞緣覺。聲聞緣覺于苦樂生中道想，是故雖有佛性而不見。如汝所問何為佛性，善男子，佛性者，即是一切佛無上正等正覺中道種子。複次，善男子，道有三種：上、中、下。下者，梵天等於無常妄見為常。上者，于無常輪迴妄見為常，于常住三寶反執為無常。何故名上？因能證得無上正等正覺。中者，即勝義空，見無常為常，見常為無常。勝義空非下，何以故？一切凡夫不能見故。亦非上，何以故？非最上故。諸佛菩薩所行之道，非上非下，是故名為中道。複次，善男子，輪迴之始有二：無明與愛。

།དེ་ གཉིས་ཀྱི་བར་ན་སྐྱེ་བ་དང་།རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དབུ་མ་དེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཞིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དབུ་མའི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་པ་བདེ་བ།བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ། བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡང་དག་པར་ན། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་ དང་།བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཡོད་དེ། དེས་མི་མཐོང་ན་མི་མཐོང་བའི་དབང་གིས་རྟག་པ་མེད། བདེ་བ་མེད། བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཅིག་གིས་ དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གྱི་གཏེར་ཡོད་ན།ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་དབུལ་ཕོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅེས་བྱས་ནས། དེ་ནས་ཐབས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་བར་བྱས་སོ། །མཐོང་བར་ གྱུར་པས་མི་དེ་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྟག་པ་མེད། བདེ་བ་མེད། བདག་མེད། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དོ། །དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་མཐོང་བར་མཛད་དོ།།དེ་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་བོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྟག་པ་དང་། ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་མེད་པ་དང་། ཆད་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་ གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྟོགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 其二者之間生、老、病、死苦生起，是名中道。如是中道能破輪迴，故名中道。如是中道法即名佛性，是故佛性常樂我凈。眾生不見故，無常、無樂、無我、不凈。然佛性實非無常、無樂、無我、不凈。善男子，譬如貧人家中有寶藏，彼不見故，無常無樂無我不凈。有善知識告之曰：“汝家有金寶藏，何故貧窮受苦、無常無樂無我不凈？“遂以方便令其見之。見已，彼人得常樂我凈。佛性亦然，眾生不見。以不見故，無常無樂無我不凈。諸佛菩薩善知識以種種方便開示令見。如是見已，眾生得常樂我凈。複次善男子，眾生生見有二：常見與斷見。此二見非中道，無常無斷是名中道。無常無斷即十二緣起智慧，如是智慧即名佛性。二乘雖悟緣起，不名得佛性。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོག་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་ མ་རིག་པས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ།ཇི་ལྟར་རི་བོང་དང་རྟས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་རྒལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ ཡེ་ཤེས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ག་གོན་ནི་མཁྲིས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་ཡོད། རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡོད། འབྲས་བུ་ཡོད། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྒྱུའི་ རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ།།འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ རྣམས་ནི་འབྲས་བུའོ།།འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྐྱེན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སངས་ རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་།རྟག་པ་མ་ཡིན། ཆད་པ་མ་ཡིན། གཅིག་གམ་གཉིས་མ་ཡིན། འོངས་པ་མ་ཡིན། སོང་བ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མ་ཡིན། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ།།འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的直譯： 雖悟佛性，眾生為無明所覆故不見，如兔馬不能渡十二緣起之河。何以故？不見佛性故。善男子，了悟十二緣起之智慧是無上正等正覺種子，是故十二緣起名為佛性。善男子，譬如蒜成膽病，何以故？為膽病因緣故。十二緣起亦復如是。善男子，佛性有因，有因之因，有果，有果之果。有因者，謂十二緣起。因之因者，謂智慧。有果者，謂無上正等正覺。果之果者，謂無上大般涅槃。善男子，譬如無明緣行是果，行緣識成果，是故無明體亦是緣，亦是緣之緣。識亦是果，亦是果之果。佛性亦復如是。善男子，是故十二緣起不生不滅，非常非斷，非一非二，非來非去，非因非果。善男子，是因非果者如佛性，是果非因者如大涅槃，亦因亦果者如從十二緣起所生之法。

།རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ། ཤེས་པ་མེད། མཐོང་བ་མེད། བསམ་དུ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅེ་ན། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་སྤྱོད་པ་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་ཀྱང་སྟོར་བ་མེད་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་བྱས་པའི་ལས་ཡོད་པ་དང་། མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པ་དང་། མྱོང་བ་འགོག་པ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འཇིག་མི་སྟོར་བ་དང་། གང་གིས་ཀྱང་སེམས ཅན་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་འབྱུང་བར་བསམས་པས་དཔགས་ཏེ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་འགྲོགས་ཀྱང་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བ་དང་། མི་མཐོང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་ཐོག་མ་འབའ་ཞིག་མཐོང་ཡང་ ཐ་མ་མི་མཐོང་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཟིགས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་གཟིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མི་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་འཁོར་ རོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་དར་གྱི་སྲིན་བུ་དར་གྱི་སྒོ་ང་བྱེད་པ་རང་སྐྱེ་ཞིང་རང་འཆི་བ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཕོ་ལོང་བརྡབས་པ་ལྟར་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཁོར་རོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་གལ་ཏེ་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 非因非果者名為佛性，以非因果故常住不變。是故我于經中說十二緣起義甚深，無知無見不可思議，是諸佛菩薩境界，非聲聞緣覺所知。何以故甚深？甚深者，眾生業行非常非斷，而有果報成熟；剎那剎那滅而不失；無作而有所作業；無受而有果報成熟；不滅受而果不壞不失；一切眾生聚集亦不能思量知；與十二緣起相應而不知不見；以不見不知故無始無終；十地菩薩唯見其始不見其終；諸佛世尊見其始終。是故如來明見佛性。善男子，一切眾生以不見十二緣起故輪迴。善男子，如蠶作繭自生自死，一切眾生亦復如是，以不見佛性故自造煩惱業，如拋球轉于生死。善男子，是故我于諸經中說：若見十二緣起即見法，見法即見佛。所謂佛者即是佛性。何以故？以是一切諸佛之性故。

།རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐ་མ་དང་། བར་མ་དང་། རབ་དང་། རབ་ཀྱི་ཡང་རབ་བོ། །རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐ་མས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་ བོ།།རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྲིང་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་བོ། །རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གསལ་བར་མི་མཐོང་སྟེ། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་ལ་གནས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་རབ་ནི་གསལ་བར་མཐོང་བས་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་བོ།།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པའོ། །དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ། །ལམ་དབུ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་ རྒྱས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་དྲུག་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་སྒྲས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བགྱིད་ཀྱང་ཅི་འཚལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དེ་དྲིས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི། སེམས་ ཅན་རྣམས་དེ་དང་མི་ལྡན་ཏེ།རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ངན་སེམས་ཀྱིས་མ་བསད་དེ། བསད་ནས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པས་ལམ་གསུམ་དགེ་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དེ་ལ་ སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་།ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་གང་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་མཐོང་བ་ནི་ལྷ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ། མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མཐོང་ བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 善男子，了悟十二緣起之智有四種：下、中、上、上上。下等了悟智不見佛性，以不見故得聲聞道。中等了悟智不見佛性，以不見故得緣覺道。上等了悟智不明見，以不明故住十地。上上了悟智明見，故得無上正等正覺道。是故十二緣起名為佛性。佛性即勝義空。勝義空即中道。中道即佛。佛即涅槃。 卷三十六 爾時，菩薩摩訶薩師子吼白佛言：世尊，若佛與佛性無差別者，眾生何須精進修道？ 佛告善男子：汝所問非是如此。佛與佛性雖無差別，然眾生不具足。善男子，譬如有人以噁心殺母，殺已生悔，雖三業善，仍名地獄眾生。何以故？此人必定墮地獄故。雖此人無地獄蘊界處，然名地獄眾生。善男子，是故我于諸經中說：見行善法者名見天，見行不善者名見地獄。何以故？必定受報故。

།རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་མེད་པས་དོན་དེའི་ཕྱིར་ངས་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཐོག་མ་ཡོད་ལ་ད་ལྟར་མེད། །ཐོག་མ་མེད་ལ་ད་ལྟར་ཡོད། །དུས་གསུམ་ སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད།།དེ་ལྟ་བུ་ཡི་གནས་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་སྲིད་པ་དང་། འདས་པའི་སྲིད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ད་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་འདས་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་སྟེ།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ནས་ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་བར་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་མེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དགེ་ བ་སྟེ།མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་སྲེད་ཅན་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་ བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ན་འོ་མ་དང་ཞོ་ཡོད་པ་ལས་ཡང་མི་གཅིག་གིས་ཁྱོད་ལ་མར་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་ན།དེས་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཞོ་ནི་ཡང་དག་པར་མར་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མར་ཡོད་དོ་ཞེས་ སྨྲའོ།།སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དོ། །གང་སེམས་ཡོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 善男子，以一切眾生必定成就無上正等正覺故，說一切眾生皆有佛性。然一切眾生實無三十二相、八十隨形好，是故我於此經中說此偈頌： 有始今無有，無始今有之， 三世一切法，無有如是住。 善男子，有三種有：未來有、現在有、過去有。一切眾生未來有無上正等正覺，故名佛性。一切眾生現有煩惱，故今無三十二相、八十隨形好。過去有斷煩惱者，今見佛性。是故我常說一切眾生乃至一闡提等皆有佛性。一闡提等雖無善法，佛性即善，以未來當有故，一闡提等亦有佛性。何以故？一闡提等必定當成無上正等正覺故。 善男子，譬如有人家中有乳酪，有人問言：“汝有酥耶？“答言：“我有。“實非酥，以方便力必定當得，故言有酥。眾生亦爾，悉皆有心，凡有心者，必定當得無上正等正覺。

།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བཀོད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་བཀོད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །མཐར་ ཕྱིན་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་པ་འཐོབ་པའོ།།དེ་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཡོད་ཀྱང་ མ་རིག་པས་ཁེབས་པས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རང་བཞིན་མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་མོ། །དཔའ་བར་ འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་མོད་ཀྱི་མ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མ་གྱུར་ཏོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མིང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་ཀྱང་བྱ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་ཀྱང་བྱ། སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་ཀྱང་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཅི་དང་ཅིར་ལྡན་པ་དེ་དང་དེའི་སྐབས་སུ་མིང་འདོགས་སོ།

以下是完整的直譯： 是故我常說一切眾生皆有佛性。善男子，究竟有二種：安立究竟和究竟究竟。又有世間究竟和出世間究竟。其中安立究竟即六波羅蜜。究竟究竟即一切眾生得一乘。一乘即是佛性。是故我說一切眾生皆有佛性，一切眾生皆有一乘，但為無明所覆而不見。 善男子，譬如北俱盧洲和三十三天成熟的天果，有障礙的眾生不能見。佛性亦如是，為煩惱所障故眾生不見。又善男子，所謂佛性即是勇進三昧，自性如醍醐，是諸佛之母。以勇進三昧力，如來成就常、樂、我、凈。一切眾生亦有勇進三昧，但因未修故不見，是故未成無上正等正覺。 善男子，勇進三昧有五種名：一名勇進三昧，二名般若波羅蜜，三名金剛三昧，四名師子吼三昧，五名佛性。隨其所應，于彼彼處立名。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་གིས་མིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་བསམ་གཏན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དབང་པོའི་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེས་བུས་རྟོག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འདྲ་བར་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མའོ། །དེ་ལ་རབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱའོ།།འབྲིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་ལྡན་ཏེ། རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་ན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།མེའི་བསྐལ་པ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཅོམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་མ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བཅུ་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་ཐེག་པ་གཅིག་པ་མཐོང་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ ཆོས་ཅན་དུ་མི་ཤེས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཐར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དཔའ་བར་ འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 善男子，如何一個三昧得種種名，如是：在禪定時稱為四禪，在根的場合稱為定根，在力的場合稱為定力，在菩提分的場合稱為定覺支，在聖道的場合稱為正定，在八聖覺的場合稱為定覺。同樣，勇進三昧亦如是。 善男子，一切眾生具足三種三昧：上、中、下。其中上者即佛性，是故說一切眾生皆有佛性。中者即一切眾生具足初禪，若遇緣則修習，若不遇緣則不修習。因緣有二種：火劫和斷除欲界煩惱。是故說一切眾生具足中等三昧。下等三昧即十大地中心所生三昧，是故說一切眾生具足下等三昧。 一切眾生皆有佛性，但為煩惱所覆故不能見。十地菩薩雖見一乘，然不知如來常住法性，是故十地菩薩雖見佛性而未明瞭。善男子，勇者即究竟一切，進即依止，究竟依止一切故名勇進。是故勇進三昧即名佛性。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དུས་གཅིག་ན་ཆུ་བོ་དགའ་སྐྱེད་ཀྱི་འགྲམ་ན་བཞུགས་ཏེ་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ང་དེང་ཁྲུས་མཛད་ཀྱིས་ངའི་གོས་ལོང་ལ་སྲན་ཕྱེ་ཡང་ལོང་ཞིག་།དེ་ནས་ ཆུར་ཞུགས་པ་དང་།ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་དང་། ཆུ་དང་། ས་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འོངས་ནས་ང་ལ་ལྟའོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལྔ་བརྒྱ་སྙེད་ཆུ་བོའི་འགྲམ་དུ་ལྷགས་ནས། ངའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར། གལ་ ཏེ་གཽ་ཏ་མ་འདི་ཆད་པར་ལྟ་བ་མི་སྟོན་ན་བདག་ཅག་དེ་ལ་ལུང་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་ང་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ང་ལ་ཆད་ པར་ལྟ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས།ཀུན་དུ་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་ གང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞིང་གང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པར་འགྱུར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་མ་བཤད་དོ། །ངས་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་ན། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་ནམ།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ང་ཆད་པར་ལྟ་བ་མི་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བས་རྟག་པ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དེ། གང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟོན་ པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཚེ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཐོས་ནས་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེའི་མོད་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་མཁའ་དང་། ཆུ་ དང་།སྐམ་སར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མོད་ལ་ལུས་དེ་ཉིད་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་ན་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཅེས་བཤད་དོ།

以下是完整的直譯： 善男子，我曾一時在恒河岸邊，告訴阿難說：“我今將沐浴，你取我衣服和豆粉來。“於是我入水中，空中飛行者、水中游行者、陸地行走者，皆來觀看我。爾時，約有五百外道來到河邊，到我跟前，彼此議論說：“如何得到金剛般的身體？若瞿曇不說斷見，我等當從他受戒。” 善男子，我當時以他心智知彼等外道心意，便對他們說：“為何認為我說斷見？“外道們答道：“瞿曇，你在諸經中說一切眾生無我，如此說無我，豈非斷見？若無我，誰持戒誰破戒？” 世尊告曰：“我並未說一切眾生無我。我常說一切眾生皆有佛性，佛性豈非即是我？是故我不說斷見。一切眾生因未見佛性，故無常、無我、無樂、無凈。若如是說，乃名說斷見。” 當時，諸外道聽聞佛性即是我的解釋后，皆發無上正等正覺心，隨即出家精進修習菩提道。空中、水中、陸地一切眾生亦發無上菩提心。如是發心已，即舍此身。善男子，佛性實非我，為眾生故說為我。

།རིགས་ ཀྱི་བུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཤད་མོད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ན་བདག་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་བཤད་མོད་ཀྱི་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པས་བདག་ལ་བདག་མེད་པར་འཆད་དེ་ཡང་དག་པར་ན་བདག་ཡོད་ཀྱང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་བཤད་མོད་ཀྱི་ཡང་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བདག་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་མེད་ཅེས་བཤད་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་དབང་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལྟ་བུ་མཆིས་ན་དོན་ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གཟུགས་ནི་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་ཐ་དད་དེ་ཐོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དམུས་ལོང་གིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ཐ་དད་པ་དང་། དབྱིབས་རིང་ཐུང་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམུས་ལོང་གིས་མི་མཐོང་ཡང་མིག་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་མཐོང ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་མ་ལུས་པར་གཟིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མཚན་མོའི་གཟུགས་ལྟ་བུར་མཐོང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉིན་པར་གྱི་གཟུགས་ལྟ་བུར་གཟིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཞར་བས་ནི་གཟུགས་གསལ་ བར་མི་མཐོང་སྟེ།དེ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པས་མིག་བཅོས་ན་སྨན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་མི་གསལ་ལོ། །དེ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 善男子，如來因有因緣故說無我為我，然實無我。雖如是說，亦非是也。善男子，復因有因緣故說我為無我，實雖有我，為世間故說無我，然亦非是也。佛性無我，如來說無我是因為常住。如來是我，說無我是因為得自在。 爾時，菩薩摩訶薩獅子吼白言：“世尊，若一切眾生皆有如金剛力般的佛性，為何一切眾生不見？” 世尊告曰：“善男子，譬如色有青、黃、赤、白及長短差別，雖有障礙，而盲者不見。雖不見，然不可說無青黃赤白及長短差別。何以故？雖盲者不見，有目者非不見也。佛性亦如是，雖一切眾生不見，十地菩薩少分能見，如來則悉見。十地菩薩見佛性如夜見色，如來見佛性如晝見色。 善男子，譬如眇者不明見色，若遇良醫治療，以藥力故得明見。十地菩薩亦復如是，雖見佛性而不明瞭。以勇進三昧力故，得明瞭見。”

།རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་པ་མེད་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་པ་མེད་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་དག་ པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའོ། །ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་ མཐོང་།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་རྟག་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་མཐོང་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་མཐོང་ལ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདག་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་མི་མཐོང་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བཅུ་ཆ་གཅིག་ཙམ་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པ།བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་གཟིགས་ལ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་པ་དང་། བདག་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་གཟིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་ འབྲས་བུ་བཞག་པ་ལྟར་གཟིགས་སོ།།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ནི་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ པོ་ཡོད་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཅོམ་ན་གདོད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ནི་ལོག་སྲེད་ཡོངས་སུ་བཅོམ་ན་གདོད་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་རྟག་ཏུ་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 善男子，若有人見一切法無常、無我、無樂、無凈，及見一切非法無常、無我、無樂、無凈，此人不見佛性。此中”一切”指輪迴。“非一切”指三寶。聲聞、緣覺見一切法無常、無我、無樂、不凈，亦見一切非法無常、無我、無樂、不凈，是故不見佛性。十地菩薩見一切法無常、無我、無樂、無凈，而於一切非法則少分不見常、我、樂、凈，是故見十分之一。諸佛世尊見一切法無常、無我、無樂、無凈，見一切非法常、我、樂、凈，是故見佛性如掌中庵摩勒果。是故勇進三昧名為究竟。 善男子，譬如新月雖不可見，然不可言無。佛性亦如是，雖為一切愚人不見，然不可言無佛性。善男子，佛性即是十力、四無所畏、大悲、三念住。一切眾生雖有此三種，然須斷盡煩惱方能見。邪見者斷盡邪見，方能得十力、四無所畏、大悲、三念住。是故我常說一切眾生皆有佛性。

།རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་ཡོད་དེ། ཕྱི་ནང་གཉིས་སོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་རིག་ པའོ།།འདས་པའི་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཐོག་མ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མངལ་དུ་ཞུགས་ནས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་དབང་པོ་བཞི་མ་ཚང་བ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དབང་པོ་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །སྡུག་ བསྔལ་དང་།བདེ་བ་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲེད་པ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ནི་ལེན་པའོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོས་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལས་ སྐྱེད་པ་ནི་སྲིད་པའོ།།ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་འཆི་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོར་འདུག་པའི་ཚེ་ཤི་བ་ལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མེད་དོ། །ཐོག་མ་སྐྱེས་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་།རེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། སྲེད་པ་རྣམས་དང་། རྒ་བ་དང་ཤི་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་གཟུགས་མེད་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཅུ་ གཉིས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་ངེས་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་མཉམ་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ངས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 善男子，此十二緣起於一切眾生平等存在，分內外二種。何為十二？過去煩惱為無明，過去業為行，現在初入胎為識，入胎后五肢四根未全為名色，具四根而未觸為六入，不分苦樂為觸，著一愛為受，貪著五欲為愛，內外貪著為取，以內外事生身語意業為有，現在識為未來生，現在名色、六入、觸、受為未來老病死，此為十二緣起。 善男子，一切眾生雖有此十二緣起，然未圓滿。羯羅藍位死時無十二緣起。從初生至老死具足十二。色界眾生雖無三受、三觸、諸愛、老死，亦稱具足十二。無色界眾生從無色至老死雖無，亦稱具足十二。由必定獲得，故說一切眾生平等具足十二緣起。 善男子，佛性亦如是。由一切眾生必定成無上正等正覺，是故我說一切眾生皆有佛性。

།རིགས་ཀྱི་བུ་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་རྩཝ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་བས་ཟོས་ན་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་རྩཝ་གཞན་ཞིག་ཡོད་དེ་གལ་ཏེ་བས་ ཟོས་ན་མར་གྱི་སྙིང་པོ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་མར་གྱི་སྙིང་པོ་མེད་མོད་ཀྱི་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་རྩཝ་བཟོད་པ་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རི་ཁ་བ་ཅན་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྩཝ་བཟོད་པ་ལྟ་བུའོ།།མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ནི་རྩཝ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ཉན་ཏམ། འཛིན་ཏམ་འདྲི་བར་བྱེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ངོ་། །མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཐོས་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ཡིན་ལ་མཚན་མ་ཡང་མ་ ཡིན།མཚན་མ་མ་ཡིན་ལ་མཚན་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པ་མ་ཡིན། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡང་ཡིན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན། རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མ ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཡང་མ་ཡིན། དོན་མ་ཡིན་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡི་གེ་ཡང་མ་ཡིན། ཡི་གེ་མ་ཡིན་ལ་ཡི་གེ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུའོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་གང་ ཞེ་ན།གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མཚན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །མཚན་ མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མངོན་དུ་མི་སྣང་བའོ། །མཚན་མ་ཡིན་མཚན་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། མཚན་དང་མཚན་མ་ཡིན་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའོ།

以下是完整的直譯： 善男子，雪山有一種草名為忍草，牛若食之則出醍醐。又有另一種草，牛若食之則無醍醐。雖無醍醐，然不可說雪山無忍草。如是佛性亦然，如來如雪山，大涅槃如忍草，十二部經如其他草。若有眾生聞、持、問此涅槃，則見佛性。雖未從十二部經聞有佛性，然不可說無佛性。 善男子，佛性亦是色亦非色，非色亦非非色。亦是相亦非相，非相亦非非相。亦是一亦非一，非一亦非非一。非常非斷，亦非非常非非斷。亦有亦無，亦非有亦非無。亦盡亦非盡，亦非盡亦非非盡。亦因亦果，亦非因亦非果。非義，非非義亦非非非義。亦字亦非字，非字亦非非字。 其中何為色？金剛身。何為非色？八不共法。何為非色亦非非色？色與非色無定相。何為相？三十二相。何為非相？一切眾生不現相。何為非相亦非非相？相與非相不定。

།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་པའོ། །གཅིག་ པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།ཐེག་པ་གསུམ་བཤད་པའོ། །གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གྲངས་མེད་པའོ། །རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྐྱེན་ལས་མཐོང་བར་གྱུར་པའོ། །ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་ བྲལ་བའོ།།རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་མེད་པའོ། །ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའོ། །མེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཐབས་མཁས་པས་མཐོང་བར་གྱུར་པའོ། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་ཐོབ་པའོ། །ཟད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཟད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆད་པར་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྟག་པའོ། །དོན་གང་ཞེ་ན། དོན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ལ་ཐོགས པ་མེད་པའོ།།དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། བཤད་དུ་མེད་པའོ། །དོན་མ་ཡིན་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་མཐར་སྟོང་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡོད་པའོ། །ཡི་གེ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་མིང་དུ་བཏགས་པ་མེད་པའོ། ། ཡི་གེ་མ་ཡིན་ཡི་གེ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའོ། །བདག་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དབང་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་པའོ། །བདག་མ་ཡིན པའང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྟག་པའོ།།བདག་མ་ཡིན་བདག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། བྱས་པ་མེད་པ་མྱོང་བ་མེད་པའོ། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པའོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་ སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི་དོན་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 何為一？一切眾生一乘。何為非一？說三乘。何為非一亦非非一？無量法。何為非常？因緣所見。何為非斷？離斷見。何為非常亦非斷？無始無終。何為有？一切眾生有。何為無？方便所見。何為非有非無？虛空相。 何為盡？得勇進三昧力。何為非盡？非常。何為非盡亦非非盡？一切盡相斷。何為因？了因。何為果？必得果。何為非因非果？常。何為義？無礙攝一切義。何為非義？不可說。何為非義亦非非義？畢竟空。 何為字？有名字。何為非字？無名字。何為非字亦非非字？斷一切字。何為非苦非樂？斷一切受。何為非我？不具八自在。何為非非我？常。何為非我亦非非我？無作無受。 何為空？第一義空。何為非空？常。何為非空亦非非空？善法果。善男子，若有人思惟瞭解大涅槃經此等義，當知是人見佛性。

།སངས་རྒྱས་ ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན། ཐོག་མ་མེད་ལ་ད་ཡོད་པ་མ་ ཡིན།ཡོད་པར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སེམས་ཅན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ལྕགས་ནག་པོ་མེར་བསྲེགས་ན་དམར་པོར་འགྱུར་ལ། ཕྱུང་སྟེ་གྲངས་ན་ཕྱིར་ཡང་ནག་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་དོག་ནག་པོ་ཡང་ནང་ ན་མ་ཡིན།ཕྱི་རོལ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་མེད་པར་གྱུར་ན་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ས་བོན་འགགས་པར་གྱུར་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། མྱུ་ གུའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནང་ན་མ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ན་མ་ཡིན་པ་ནས་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།རྐྱེན་ལས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་གསལ་བར་མ་གྱུར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན་མངོན་པར་གསལ་བར་གཟིགས་པར་གྱུར། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་མི་གསལ་ལོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ཆོག ཤེས་པ་དང་།རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་བསྔགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་མཆིས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདོད་པ་ཉུང་བ་ནི་མི་ཚོལ་མི་ལེན་པའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ཉུང་ངུ་རྙེད་ཀྱང་འགྱོད་ཅིང་ཞེ་ལ་གནོད་པའི་སེམས་ མེད་དོ།

以下是完整的直譯： 佛性不可思議，是諸佛世尊境界，非聲聞緣覺所知。善男子，佛性非蘊界處，非無始今有，非有已后無，由善因緣眾生得見。譬如黑鐵入火成赤，出冷復黑，黑色非內非外，因緣所成。佛性亦然，眾生煩惱火盡則見聞。善男子，如種子滅已生芽，芽相非內非外，乃至花果亦然，因緣所有。善男子，大涅槃經具無量功德，佛性亦然，具無量無數功德。 爾時，菩薩摩訶薩師子吼白言：世尊，菩薩具幾法見佛性而不明瞭？諸佛世尊具幾法而明見？佛言：善男子，菩薩具十法見佛性而不明瞭。何等為十？少欲、知足、寂靜、精進、正念、正定、正慧、解脫、贊解脫、以大涅槃成熟眾生。 菩薩師子吼白言：世尊，少欲與知足有何差別？佛言：善男子，少欲者不求不取。知足者得少不悔不害心。

།འདོད་པ་ཉུང་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པའི་སེམས་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་པ་ངན་པ་དང་། འདོད་པ་ཆེན་པོ་དང་། འདོད་པས་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ངན་པ་ནི་གལ་ ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་འདོད་པའི་སེམས་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྐྱེད་པའོ།།བདག་ཇི་ལྟར་ན་འཁོར་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་འཁོར་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་རྣམ་པ་བཞིས་བདག་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་དང་བསྟོད་ ཅིང་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།བདག་གིས་སྔར་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཆོས་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་ཚིག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། ཁྱིམ་བདག་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་གིས་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། གནས་ཁང་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་འཁོར་བའི་འདོད་པ་སྟེ་འདོད་པ་ངན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གང་ཞིག་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་འདོད པའི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཁོར་རྣམ་བཞིས་བདག་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དང་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་ བཞི་ཐོབ་པ་ནས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།འདོད་པའི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གང་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་རིས་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་ པོ་དང་།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེར་སྐྱེ་ཞིང་དབང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འདོད་པ་ངན་པ་གསུམ་པོ་དེས་མི་འཚོ་བ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ ལྔ་པོ་དེ་དག་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།མ་འོངས་པའི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མི་ཚོལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བ་སྟེ། རྙེད་ནས་མི་ཆགས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་མི་ཚོལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བའོ།

以下是完整的直譯： 少欲者，欲小。知足者，為法義無憂惱心。善男子，欲有三種：惡欲、大欲、欲欲。其中惡欲者，若比丘生如是欲心：我云何成為眾人之首，一切比丘僧眾成為我眷屬，四眾供養恭敬讚歎我，我先前對四眾所說法，皆信受我言，國王大臣長者等亦恭敬我，我得多衣食臥具醫藥房舍等。此為輪迴之慾，名為惡欲。 何為大欲？若比丘為利養名聞，欲四眾知我得初地乃至十地、無上正等正覺、阿羅漢果乃至須陀洹果、四禪乃至無礙智，是名大欲。 何為欲欲？若比丘為利養名聞，欲生梵天、魔界、大自在天、轉輪聖王、剎帝利、婆羅門等得自在，是名欲欲。不以此三惡欲活命，名為少欲。 欲者，二十五有。無此二十五有，名為少欲。不求未來欲事為少欲，得已不著為知足。不求利養名聞為少欲。

།རྙེད་ནས་མི་སོགས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ། །རིགས་ ཀྱི་བུ་ཡང་འདོད་པ་ཉུང་བ་ལ་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ཡོད་དོ།།ཆོག་ཤེས་ལ་འདོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །འདོད་པ་ཡང་ཉུང་ལ་ཆོག་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །ཆོག་ཀྱང་མི་ཤེས་ལ་འདོད་པ་ཡང་མང་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཉུང་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ།།འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །འདོད་པ་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཆོག་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་ བ་ནི་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ།།དགེ་བ་ནི་འཕགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་བདག་འཐོབ་པོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མི་འཁྲུག་སྟེ། དེ་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྒོམ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འདོད་ན།འདོད་པ་ཉུང་བ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་གང་ཞེ་ན། ཞི་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ ཞི་བ་དང་།ལུས་ཞི་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཞི་བ་ནི་ནམས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཞི་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ལུས་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་རྣམ་བཞི་ལ་མི་སྟེན་ཏེ། འཁོར་རྣམ་ བཞིས་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་ཆགས་པའོ།།སེམས་ཞི་བ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་མི་གོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་ལ་ལ་ནི་ལུས་ཞི་ཡང་སེམས་མ་ཞི། ལ་ལ་ནི་སེམས་ཞི་ཡང་ལུས་མ་ཞི། ལ་ ལ་ནི་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་ཞི།ལ་ལ་ནི་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་མ་ཞི་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ལུས་ཞི་ལ་སེམས་མ་ཞི་བ་ནི་དགེ་སློང་གང་ཞིག་བས་མཐར་བསམ་གཏན་བྱེད་དེ། འཁོར་རྣམ་བཞི་སྤངས་ཀྱང་། སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་ སེམས་པ་ནི་ལུས་ཞི་ལ་སེམས་མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 得而不積為知足。善男子，有少欲而非知足，有知足而非少欲，有既少欲又知足，有既不知足又多欲。其中少欲者是預流，知足者是緣覺，少欲且知足者是阿羅漢，既非少欲又不知足者是菩薩。善男子，少欲知足有二種：善與不善。其中不善是愚凡，善是聖者與菩薩。一切聖者雖得道果，不言我得，因不言故心不亂，是名知足。善男子，若菩薩摩訶薩欲修大乘涅槃經見佛性，應勤修少欲知足。 何為寂靜？寂靜有二：心寂靜與身寂靜。身寂靜者，永不作身三不善業。心寂靜者，不作意三不善業，是名身心寂靜。又身寂靜者，不親近四眾，不貪著四眾所作事業。心寂靜者，永不為貪嗔癡所染，是名身心寂靜。有比丘身寂而心不寂，有心寂而身不寂，有身心俱寂，有身心俱不寂。其中身寂心不寂者，如有比丘獨處山林，遠離四眾，而心常思貪嗔癡，是名身寂心不寂。

།དེ་ལ་ལུས་མ་ཞི་ལ་སེམས་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གང་ཞིག་འཁོར་རྣམ་བཞི་དང་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་བསྙེན་ཅིང་བརྟེན་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་སེམས་ཞི་ལ་ལུས་མ་ ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་ཞི་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་མ་ཞི་བ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཞི་ཡང་མི་རྟག་པ་ དང་།བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྟོག་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དེ་བས་ན་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སྤྱོད་མི་ནུས་སོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་དང་། རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་ བ་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་ཞི་བ་ཞེས་མི་བྱའོ།།དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གང་ཞིག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འདོད་པས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་ནི་ བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དྲུག་ལ་གནས་སོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ལྷ་དྲན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པའོ།།ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ལྡན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་ བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟེན་དང་གནས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ པའི་རླུང་དྲག་པོ་དང་ཆར་པའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 身不寂而心寂者，如有比丘親近四眾、國王大臣，而斷除貪嗔癡，是名心寂身不寂。身心俱寂者，是諸佛菩薩。身心俱不寂者，是愚凡。何以故？愚凡雖身心寂靜，不能深觀無常、無樂、無我、不凈，是故愚凡不能行身口意業。邪見者、破四根本戒者、犯五逆罪者，亦不名身心寂靜。 何為精進？若比丘欲令身口意業清凈，斷一切不善業，修一切善業，是名精進。如是精進住於六念處。何為六？謂唸佛、念法、念僧、念戒、念施、念天，是名正念處。具正念處得定，名正定。得正定者，了知諸法如虛空，名正慧。具正慧者，斷一切煩惱，名解脫。得解脫者，讚歎一切眾生解脫功德，說解脫是常、不變、不遷，是名讚歎解脫功德。解脫即是無上大涅槃。又大涅槃能息煩惱火。又涅槃名為依止處。何以故？能為煩惱暴風驟雨作依止故。

།ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མགོན་དང་སྐྱབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གླིང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་པ་ཆེན་ པོ་བཞིས་གཡེང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོད་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་འོད་པ་དང་། སྲིད་པའི་འོད་པ་དང་། ལྟ་བའི་འོད་པ་དང་། མ་རིག་པའི་འོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གླིང་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཐར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐར་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་བཅུ་དང་ལྡན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་དགེ སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་མི་འཐོབ་བོ།།བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ངན་པ་བཞི་སྟེ། གོས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་། མལ་ཆའི་འདོད་པ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་པ་དང་། དེ་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་བཞི་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ནད་དོ། །དེ་ལ་སྨན་བཟང་པོ་རྣམ་པ་བཞིས་ ནད་དེ་གསོ་ནུས་སོ།།གང་ཞེ་ན། གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པས་ནི་དགེ་སློང་གི་གོས་ཀྱི་འདོད་པ་ངན་པ་གསོ་བར་བྱེད་དོ། །བསོད་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་ཟས་ཀྱི་འདོད་པ་ངན་པ་གསོ་བར་བྱེད་དོ། །ཤིང་དྲུང་བས་ནི་མལ་ཆའི་འདོད་པ་ངན་པ་གསོ་བར་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་སེམས་ཞི་བས་ནི་དགེ་སློང་ གི་སྲིད་པའི་འདོད་པ་ངན་པ་གསོ་བར་བྱེད་དོ།།སྨན་རྣམ་པ་དེ་བཞིས་ནད་རྣམ་པ་དེ་བཞི་མེད་པར་བྱེད་པས་དེ་ནི་འཕགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་བ་ལ་བདེ་བ་རྣམ་བཞི་ཡོད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་ བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་།ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། འགོག་པའི་བདེ་བ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་བདེ་བའོ། །བདེ་བ་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།།བསམ་གཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་ བྱའོ།

以下是完整的直譯： 又涅槃名為依怙、歸依。何以故？能度一切怖畏故。又涅槃名為洲。何以故？不為四暴流所動故。何為四暴流？欲暴流、有暴流、見暴流、無明暴流。是故涅槃名為洲。又涅槃名為究竟歸依。何以故？最終得一切安樂故。菩薩摩訶薩雖具此十法，仍不能明見佛性。 複次，善男子，出家有四種，不得沙門四果。何為四？四種惡欲：衣服欲、飲食慾、臥具欲、有欲，是為出家之病。以四種良藥能治此病。何為四？糞掃衣能治比丘衣服惡欲，乞食能治飲食惡欲，樹下坐能治臥具惡欲，身心寂靜能治比丘有欲。以此四藥除四種病，是名聖行。如是聖行即是少欲知足。 寂靜有四樂：出家樂、寂靜樂、滅盡樂、究竟樂。得此四樂名為寂靜。具四正勤故名精進。具四念處故名正念處。具四禪故名正定。見四聖諦故名正慧。永斷一切煩惱故名解脫。

།ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཅུ་པོ་དང་ལྡན་ཏེ་དེ་ལ་གནས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས་ཉེ་བར་བསྙེན་ཅིང་ནན་ཏན་བྱེད་དེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་འགྱོད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོག་ ཤེས་ནས་དབེན་པར་གནས་ཏེ་འདུ་འཛི་སྤོང་བ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་དབེན་པ་ལ་མི་དགའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དབེན་པ་ཞི་བ་ལ་དགའ་སྟེ། དབེན་པ་ཞི་བའི་གནས་སུ་རྟག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ ཡིན་པར་འཛིན་ཏེ།བདག་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་མ་ཐོབ་ན་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་སླུ་བར་བྱེད་སྙམ་སེམས་སོ། །དེ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་སུ་དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྒོམ་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་ཅིང་ སྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ།།ལྷའི་སྤྱོད་པ་དང་གཞོལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ཞིང་ཡང་དག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཡང་དག་པ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྔགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་ལ་གནས་པ་དེ་དང་ལྡན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འདོད་པ་ཉུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གང་དབེན་པར་གནས་ཏེ་ཅོག་པུར་འདུག་ཅིང་མི་ཉལ་ལམ། ཤིང་དྲུང་ན་གནས་སམ། དུར་ཁྲོད་ན་གནས་ སམ།བླ་གབ་མེད་པའི་གནས་སུ་གནས་སམ། གང་ན་རྩཝ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་ཅིང་བསོད་སྙོམས་བྱེད་དེ། ཅི་སྙེད་པས་ཆོག་པར་འཛིན་ཏམ། སྟན་གཅིག་པའམ། ཟས་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བའམ། ཆོས་གོས་གསུམ་པའམ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་འབའ་ཞིག་འཆང་ པ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བའོ།

以下是完整的直譯： 訶責一切煩惱過患，故名讚歎解脫。善男子，菩薩摩訶薩具足此十法，雖住其中見佛性，然未明瞭。複次，善男子，菩薩摩訶薩聞此經已，親近修習。舍離一切世間事物，名為少欲。出家后不生悔心，名為知足。知足已獨處靜居，遠離喧鬧，名為寂靜。不知足者不樂獨處。知足者常樂寂靜獨處，常作是念：“一切世人謂我已得沙門果，我實未得，我豈可欺誑他人？“作是念已，精進修習沙門道果，名為精進。親近修習大涅槃，名為正念處。修習天行，名為正定。住此定中如實見知，名為正慧。如實見知已，解脫煩惱繫縛，名為解脫。十地菩薩為眾生宣說涅槃功德，名為讚歎解脫。善男子，菩薩摩訶薩住此十法，雖見佛性，然未明瞭。 複次，善男子，少欲者，若有比丘獨處靜居，結跏趺坐不臥，或住樹下，或住冢間，或住露地，或坐草上乞食，隨得知足，或一坐食，或一食不過，或持三衣，或但持糞掃衣，是名少欲。

།དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འགྱོད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ། །དབེན་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ནི་ཞི་བའོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པ་ཐོབ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བཏང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེམས་ རྩེ་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བརྒྱད་སྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཟབ་པ་བདུན་ དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཚན་མ་བཅུ་མེད་དོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྔགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། མི་རྟག་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཆོས་བཅུ་པོ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང རིགས་ཀྱི་བུ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་མང་དུ་འདོད་པས་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་།བློན་པོ་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། གདོལ་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་ལ་བསྙེན་ཅིང་འདི་སྐད་དུ་བདག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། རྙེད་ པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་བཞི་དང་།བཤང་གཅི་ཆེ་ཆུང་གི་བར་དུ་གལ་ཏེ་ཡོན་བདག་མཐོང་ན། བསྟི་སྟང་བྱེད་ཅིང་བསུ་བ་དང་། གཏམ་བྱེད་དེ། འདོད་པ་ངན་པ་བཅོམ་པ་ནི་འདོད་པ་ཉུང་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་བྱང་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ནི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ། །ངས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་ཆོས་ རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྔགས་སོ།།དེ་ལ་གང་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་དང་། བདེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞི་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།

以下是完整的直譯： 如是行持時不生悔心，是為知足。獨處修定，是為寂靜。得四果已不捨無上正等菩提心，是為精進。一心憶念如來常住不變不遷，是為正念處。修八解脫，是為正定。得四無礙解，是為正慧。離七深，是為解脫。讚歎涅槃無十相功德，是為讚歎解脫。何為十相？所謂生、老、病、死、色、聲、香、味、觸、無常。離此十相，名大涅槃。善男子，菩薩摩訶薩如是具足十法，雖見佛性，然未明瞭。 複次，善男子，為求利養名聞，親近國王、大臣、剎帝利、婆羅門、首陀羅、吠舍，自稱已得從預流果乃至阿羅漢果。為求利養名聞，於四威儀乃至大小便利，若見施主，恭敬迎接談論。摧伏惡欲，是為少欲。雖未斷盡煩惱，隨順如來所行，是為知足。善男子，此二法是念定之因緣。同一和尚阿阇梨者常所讚歎。我亦常于諸經中讚歎此二法功德。具足此二法者，近大涅槃門及五種樂，是為寂靜。持戒是為精進。

། ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མི་ཚོལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་ནི་རྣམ པར་གྲོལ་བའོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་བསྔགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་ལ་གནས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དྲིས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི་གསལ་བར་མ་གྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་སྤྱན་གྱིས་གསལ་བར་གཟིགས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི མིག་གིས་མཐོང་བ་ནི་མི་གསལ་བའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི་གསལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་གསལ་བའོ། །སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་གསལ་བའོ། །ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་མོད་ཀྱི་མི་གསལ་བའོ། །མི་གནས་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་བ་ནི་མི་གསལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བཅད་པས་གསལ་བར་གཟིགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ནི་ཐམས ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་མི་བྱ་བས་མཐོང་ཡང་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པས་མཐོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལག་མཐིལ་ན་ཨ་མྲའི་འབྲས་ བུ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་བདག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མི་ཤེས་སོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་མིག་གིས་མཐོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའོ།

以下是完整的直譯： 有慚有愧是為正念。不見心相是為正定。不求諸法自性相因是為正慧。無相故斷盡煩惱是為解脫。讚歎般涅槃經名為讚歎解脫。善男子，菩薩摩訶薩住此十法，雖見佛性，然未明瞭。善男子，如汝所問，十地菩薩以何等眼見佛性而未明瞭，諸佛世尊以何等眼明見。善男子，以慧眼見者不明。以佛眼見者明瞭。行菩提行者不明。無所行者明瞭。住十地故雖見而不明。不住不行故明瞭。菩薩摩訶薩以慧為緣而見不明。諸佛世尊斷因果故明見，一切智者名為佛性。十地菩薩不名一切智，故雖見而未明瞭。善男子，見有二種：眼見及聞見。諸佛世尊以佛眼見佛性，如掌中庵摩羅果。十地菩薩以聞見佛性，故未明瞭。十地菩薩雖知自己必定當得阿耨多羅三藐三菩提，然不知一切眾生皆有佛性。善男子，複次眼見者，諸佛世尊及十地菩薩見佛性。

།གཞན་ཡང་ཐོས་པས་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་དང་ས་དགུ་པ་མན་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཐོས་ནས་དད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་ན་དེ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འདོད་ན་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་འཆང་བ་དང་།འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། བྲི་བ་དང་། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་ སྒྲས་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཚལ་ན་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པས་འཚལ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་གལ་ཏེ་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པར་འདོད་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞེ་ན། མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པས་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ལས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངག་གི་ལས་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གཟུགས་དང་དབྱིབས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ མཚུངས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བའོ། །གང་གསུང་དབྱངས་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་དང་མི་མཚུངས་པ་ཐོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།དེ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་མཛད་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རམ། རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མཛད་སྙམ་བརྟགས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མཛད་ཀྱི། རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བའོ།

以下是完整的直譯： 複次，聞見者，一切眾生及九地以下見佛性。若菩薩聞一切眾生有佛性而不生信心，則不名聞見。善男子，若善男子善女人慾見如來，應受持、讀誦、書寫、解說、思惟十二部經。 菩薩摩訶薩獅子吼白言：世尊，一切眾生不知如來心相，云何以觀察而知？ 世尊告曰：善男子，若一切眾生欲知如來心相，有二種因緣：眼見及聞見。其中，見如來身業皆是如來，名為眼見。若知如來語業，當知是如來，名為聞見。若見無與一切眾生等同之色相，當知是如來，此為眼見。若聞最勝妙音，不同眾生音聲，當知是如來，此為聞見。若觀察如來所作神通，為眾生故，非為利養名聞，見是為眾生故作，非為利養名聞，當知是如來，此為眼見。

།གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཞན་གྱི་སེམས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དགོངས་པ་ན་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏམ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་སྙམ་དུ་བརྟགས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ ཕྱིར་ཡིན་གྱི་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟར་སྐུ་འདི་མངའ་བར་གྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་སྐུ་འདི་བཞེས་པར་གྱུར། སུའི་ཕྱིར་སྐུ་འདི་བཞེས་པ་རྟོགས་པ་ནི་མིག་ གིས་མཐོང་བའོ།།གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཆད། ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད། སུ་ལ་ཆོས་འཆད་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བས་རྣམ་པར་གཙེས་ཀྱང་མི་ཁྲོ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་ བའོ།།ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བས་རྣམ་པར་གཙེས་ཀྱང་མི་ཁྲོ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བའོ།

以下是完整的直譯： 若觀察如來以他心智觀察眾生時，是為利養名聞而說法，還是為眾生而說法，見是為眾生故，非為利養名聞，當知是如來，此為聞見。若了知如來如何得此身，為何受此身，為誰受此身，此為眼見。若了知如來如何說法，為何說法，為誰說法，此為聞見。雖被身業不善所惱，而不生嗔，當知是如來，此為眼見。雖被語業不善所惱，而不生嗔，當知是如來，此為聞見。

།གང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་བཙས་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་གོམ་པ་བདུན་བདུན་བོར་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མ་ནི་བར་ཏ་ན་ དང་།པུར་ན་བར་ཏ་ཞེས་བྱ་བས་གདུགས་དང་བ་དན་དག་ཐོགས་ཏེ་མཆོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་བསྐུལ་ནས་གསེར་ལྟ་བུའི་འོད་ལྷང་ངེ་ལྷམ་མེར་ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་གང་བ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་བསྙེན་དགའ་བོས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་བསིལ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་བསུས་ཤིང་ཕྱག་བྱས་པ་དང་། དྲང་སྲོང་ཨ་སི་ཏས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བསྟི་སྟང་བྱས་པ་དང་། གཞོན་དར་ལ་བབ་པར་འདོད་པ་མཆིལ་མ་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་། འཇིག་ རྟེན་གྱི་དགའ་བས་བསླུ་བར་མ་གྱུར་པ་དང་།ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བས་མཐར་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པ་དང་། སེམས་རྟག་ ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་མ་འཁྲུགས་པ་དང་།གཡེང་བ་མེད་པ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་སྐུ་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་དང་། གང་ནས་གང་དུ་གཤེགས་པའི་གནས་ན་ཤང་ཤོང་དང་། གྲག་གྲོག་མཉམ་པོར་གྱུར་པ་དང་། སྐུ་ལ་ན་བཟའ་སོར་བཞིས་མ་རེག་ཀྱང་མི་ལྟུང་ བ་དང་།གཤེགས་པ་ན་སྤྱན་ཐད་ཀར་གཟིགས་ཏེ་གཡས་གཡོན་དུ་མི་གཟིགས་པ་དང་། ཞལ་དུ་གསོལ་བའི་རྣམས་རྩིང་པོར་མི་མིད་པ་དང་། བཞུགས་པ་ལས་བཞེངས་པའི་གནས་ཀྱི་རྩཝ་མི་འགུལ་མི་འཁྲུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་དུ་གཤེགས་ ཀྱང་དྲེགས་པའི་སེམས་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བའོ།།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས་འདི་སྐད་དུ་བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་ནང་གི་ཐ་མའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དྲང་སྲོང་ཨ་སི་ཏས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་རིག་པར་གྱིས་ཤིག་། རྒྱལ་བུ་དོན་གྲུབ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 菩薩初生時向十方各邁七步，夜叉王摩尼跋陀那和富樓那跋陀那持傘幡供養，無量無邊世界震動，金色光明遍滿虛空，龍王難陀和跋難陀以神通力為菩薩身沐浴，世間諸天形象迎接禮拜，仙人阿私陀合掌恭敬，如棄唾液般捨棄青春慾望，不為世間喜樂所惑，從在家出家樂修邊際道，為破邪見六年苦行，於一切眾生平等無二，心常住三昧從未散亂，無有散逸，以相好莊嚴其身，所到之處高低平坦，衣服離身四指而不墜落，行走時目視正前不顧左右，進食時不咽粗糙食物，從座起身處草木不動不亂，為調伏眾生說法而去卻無驕慢心，此為眼見。 若菩薩邁七步后說此言：“此身是我最後之身”，仙人阿私陀合掌說道：“大王當知，太子悉達多必定成就無上正等正覺，不會住家為轉輪王。”

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ན་གདོན་མི་འཚལ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། རྒས་པ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་མཐོང་ནས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་ཅན་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྐྱེ བ་དང་།རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་འགྲོགས་ཏེ་མ་རྟོགས་པས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་དེ། ངས་བཅད་པར་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་བསམ་གཏན་བསླབས་ཏེ་གྲུབ་ནས་ཕྱིས་ སྐྱོན་དུ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཨུ་ད་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་བསམ་གཏན་བསླབས་ཏེ་གྲུབ་ནས་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་རྟོགས་ནས་ལོ་དྲུག་གི་བར་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་ཀྱང་ཅི་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་པས་འདི་སྐད་དུ་དཀའ་ བ་འདི་སྤྱད་ཀྱང་དོན་མེད་དེ།ཅི་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་གིས་ཐོབ་པའི་རིགས་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་བདག་གིས་ཅི་ཡང་མ་ཐོབ་པ་ལས་བལྟས་ན་འདི་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལམ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པའི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཚངས་པའི་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཟིལ་དངར་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་རྒྱས་པར་དབྱེ་བར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚངས་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་རྟག་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་ངའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འཛིན་མི་ནུས་སོ། །ཚངས་པའི་རྒྱལ་པོས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་པོ སྟེ།དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ནུས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པར་སྨོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་རྟག་པར་ཉོན་ཅིག་དང་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟིལ་དངར་གྱི་སྒོ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཡུལ་བཱ་ རཱ་ཎ་སཱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的直譯： 為何如此？因為相明顯。轉輪王之相不明顯，太子悉達多之相極為明顯，故必定成就無上正等正覺。見老、病、死後又說：“一切眾生極為可悲，常與如是生、老、病、死相伴，不覺悟故常受苦，我當斷之。“從名為阿羅羅的仙人處學得五神通中的無想定，成就后又見其過患。復從名為優陀迦的仙人處學得非想非非想定，成就后又知非涅槃而是輪迴法，於是六年苦行亦無所得，乃說：“此苦行無義，毫無所得。若是正道，我應有所得，因非正道故我毫無所得。由此觀之，此是邪見之道，非正道也。” 成正覺后，梵天王如是請問：“如來可否為眾生開演無上甘露法門？“世尊告梵天王言：“一切眾生常為煩惱所障，不能受持我之正法。“梵天王又請曰：“世尊，一切眾生有三種：利根、中根、鈍根。利根者能領受，愿為宣說。“世尊告曰：“大王，諦聽！我當爲一切眾生開甘露門。“遂于波羅奈轉正法輪，宣說中道。

།གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་བཅོམ་པ་གཞོམ་མི་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བཅོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་བཅོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ། །སེམས་ཅན་ གང་ཡང་མ་བསྒྲལ་ཏེ་མི་སྒྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ།།ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ། །ཅི་དང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་མཁན་པོར་མི་འཛིན་སློབ་མར་མི་འཛིན་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ། །རྙེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ ཡང་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ།།ཡང་དག་པའི་ཚིག་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་དང་། དུས་ལ་བབ་པའི་ཚིག་དང་། དྲང་པོའི་ཚིག་དང་། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་མི་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མཆོག་དམ་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཐོས་པས་མཐོང་བའོ། །རིགས་ ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འདོད་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་ སྒྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལྟར་གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་དཔེར་གསུངས་པ་དེ་ལ། གང་ཟག་ལ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་ཕྲ་ལ་སེམས་བདེན་པ་མ་ལགས། ལ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲ་ལ་སྤྱོད་པ་བདེན་པ་མ་ལགས། ལ་ལ་ནི་ སེམས་ཕྲ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བདེན།ལ་ལ་ནི་སེམས་མི་ཕྲ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བདེན་པ་མ་ལགས་ན་དེ་ལ་དང་པོའི་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ལ་གནས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ།ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུའི་དཔེ་ལྟར་གང་ཟག་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ངས་མདོ་སྡེ་ལས་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཡུན་རིང་དུ་ འགྲོགས་པར་བྱའོ།།ཡུན་དུ་འགྲོགས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟག་གོ། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་ འགྲོགས་པ་དང་།ཤེས་རབ་དང་། རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དེ་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 何謂中道？一切眾生之煩惱，非不能破未破者，亦非已破，亦非未破，是為中道。未度任何眾生亦非不度，是為中道。一切非成就亦非不成就，是為中道。無論宣說何法，不執自為師亦不執為徒，是為中道。非為利養而說法，亦非不得果報，是為中道。說真實語、誠實語、應時語、正直語，一切言說非無義，如是了悟最勝正法，是為聞而見。善男子，如來心相非可見。若善男子善女人慾見如來，當住二種因緣。 爾時，菩薩摩訶薩獅子吼復白世尊言：“世尊，如前所說四種人譬如庵羅果，有人行細而心不真，有人心細而行不真，有人心細而行亦真，有人心不細而行亦不真，於此如何了知前二者？如世尊所說，雖住二種因緣亦不能了知。” 世尊告曰：“善哉善哉！善男子，如庵羅果之喻，此二種人實難了知。因難知故，我于經中說當共住。共住不知，則當久處。久處不知，則以智慧觀察。以智慧亦不了知，則當深察。深察則能知持戒者與破戒者。善男子，具足共住、久處、智慧、深察四法，則能了知持戒者與破戒者。”

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྲུང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། གང་ཞེ་ན། མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་པས་ན་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པར་བརྟག་གོ། །རིགས ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ།།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཚེ་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་ཀྱང་ཞེ་སྡང་གིས་ཐོགས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་སྔོན་དུས་གཅིག་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་གནས་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ། ཡུལ་དབུས་གྱུར་འཆང་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་པ་ལས་ཁྲ་ཞིག གིས་ཕུག་རོན་གཅིག་བདས་པ་ལས་ཕུག་རོན་དེ་རབ་ཏུ་སྐྲག་ནས།ཤཱ་རིའི་བུའི་ཕག་ཏུ་གྲིབ་མ་ལ་འདུག་པ་ལས་འོན་ཀྱང་ཆུ་ཤིང་ལྟར་འདར་རོ། །ངའི་གྲིབ་མར་ཕྱིན་པ་དང་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་མཐུ་ཡོད་པ་ལས་ན་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མི་ཐོབ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས པའི་མཚན་ཐོས་མོད་ཀྱི།ཐོས་པས་མཐོང་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །གང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཐོས་པས་མཐོང་བ་ཞེས་ ཀྱང་བྱའོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྩ་བ་ཟབ་པས་གདོན་དཀའ་བ་དང་། རྩ་བ་མི་ཟབ་པས་བསྒུལ་སླ་བའོ།

以下是完整的直譯： 善男子，戒有二種：守護亦有二種。何謂二種？謂究竟戒與非究竟戒。由因緣持戒者亦有，故智者有慧者當觀察彼持戒者是否為利養名聲而持究竟戒。善男子，如來之戒無因無緣，故名究竟戒。是故，菩薩雖遭不善眾生損害，亦不生瞋恨心，是故如來稱為具足究竟戒者。 善男子，我昔一時與舍利弗等五百侍者，住中國瞻波城。時有鷹追一鴿，鴿極驚怖，棲舍利弗影中，然猶如水樹顫抖。至我影中，身心安樂，無有恐懼。是故應知佛世尊影亦有如是威力，故為持究竟戒者。 善男子，非究竟戒尚不能得聲聞緣覺，何況無上正等正覺？復有二種：為利養故，為正法故。其中為利養持戒者，應知彼以此戒不見佛性如來。雖聞佛性如來之名，然不名為聞而見。若為正法持戒者，應知彼以此戒見佛性如來，是名眼見，亦名聞而見。 復有二種：根深難拔與根淺易動。

།གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པས་སྒོམ་པ་ནི་རྩ་བ་ཟབ་པས་གདོན་དཀའ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་ པོ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་ན་སྒོམ་ཞིང་སྤྱད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ།རྩ་བ་བསྒུལ་སླ་བ་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བདུན་པ། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་གི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་།།ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྡོམ་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ནས་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཡུལ་འཁྲུགས་སམ།མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་དམ། དུས་ངན་པ་དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་ངན་པ་ལོག་པ་ཐོས་སམ། ངན་པར་ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་པའི་ཆོ་ག་མེད་མོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཇི་ལྟར་མནོས་པ་བཞིན་དུ་སྡོམ་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་ པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།གང་མཁན་པོ་དང་དགེ་འདུན་དང་ཕྲད་ནས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་བྱས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། སློབ་པ་གཅིག་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ བཅོས་ཤིང་བསྟན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་ཤེས་ཏེ།ཆོས་མཉན་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། ཚུལ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡོམ་པ་ནི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ་ཐོས་པས་མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 以空性、無相、無愿修習者，名為根深難拔。若於三種三昧不精進修習，雖修行亦成二十五有，名為根淺易動。 卷三十七 復有二種：為自己故，為眾生故。其中為眾生故行者，見佛性如來。 持戒亦有二種：自性持戒與他緣持戒。其中受戒后無量生中未曾毀犯，如是遇亂世、遇惡知識、遇惡時代聞邪法、與邪見者共住，雖無受戒儀軌，然如初受持不毀，是名自性持戒。遇和尚僧眾，作白四羯磨而得戒者，又因和尚、阿阇梨、同學、善知識教導開示，知應作不應作，聞法、說法，具足一切威儀，是名他緣持戒。善男子，自性持戒者以眼見佛性如來，亦名聞而見。 戒復有二種：聲聞戒與菩薩戒。其中從初發心乃至無上正等正覺，名為菩薩戒。

།གང་ཀེང་རུས་ལ་རྟོག་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་ངོ་།།གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་ཅིང་སྡོམ་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་མི་འགྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱོད་ཅེ་ན། བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི ཕྱིར་བདེ་བ་མྱོང་ཞེ་ན།ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བདེ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེ་ན། ཡང་དག་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ཞེ་ན།འཁོར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་མཐོང་ཞེ་ན། སེམས་མ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་མ་ཆགས་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཅེ་ན། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེ་ན། མི་སྐྱེ་མི་འགོག པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་སྲུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་དགེ་སློང་དག་མི་འགྱོད་པའི་ སེམས་ཆེད་དུ་མི་ཚོལ་མི་སྨོན་མོད་ཀྱི་མི་འགྱོད་པའི་སེམས་རང་ཐོབ་བོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 從思惟白骨乃至得阿羅漢果，名為聲聞戒。其中持聲聞戒者，應知不見佛性如來。持菩薩戒者，應知得無上正等正覺，見佛性、如來及涅槃。 菩薩師子吼白言：世尊，以何因何緣受持戒？世尊告曰：善男子，為令心不悔故。何故不悔？為受樂故。何故受樂？為遍舍故。何故遍舍？為極樂故。何故極樂？為修禪定故。何故修禪定？為如實知見故。何故如實知見？為見輪迴過患故。何故見輪迴過患？為心無著故。何故心無著？為得解脫故。何故解脫？為得無上大涅槃故。何故得大涅槃？為得常樂我凈故。何故常樂我凈？為得無生無滅故。何故無生無滅？為見佛性故。是故菩薩自性持清凈究竟戒。 善男子，持戒比丘雖不尋求祈願不悔之心，然自得不悔之心。何以故？以法爾如是故。

།བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། རབ་ཏུ་བདེ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་དང་། འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་ དང་།སེམས་མ་ཆགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མི་སྐྱེ་མི་འགོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་ཆེད་དུ་མི་ཚོལ་མོད་ཀྱི་རང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འགྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལགས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་མ་མཆིས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་མཆིས་སོ། །གང་རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱུ་མ་མཆིས་ན་ལྟ་མི་རྟག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐོག་མ་མ་མཆིས་པ་ལས་གདོད མཆིས་པར་གྱུར་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཐོག་མ་མ་མཆིས་པ་ལས་གདོད་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེ་མར་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བདག་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་གདགས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་སྔོན་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་ཟབ་མོ་འདི་དག་འདྲི་བར་སྤོབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་གྱི་དྲན་པ་མ་སྟོར་བས་འདི་ལྟར་དྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྔོན་ དུ་དྲན་པ་སྔོན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་འདས་པ་ན་ཡུལ་སེར་སྐྱར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་བྱུང་སྟེ།དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ལོ་བྱེ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་ཏེ་ང་དང་ ཁྱོད་ཀྱང་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ།།ངས་དངོས་པོ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཞུས་ན་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་དོན་དེ་མ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སྔོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དྲན་པ་ལེགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་རྟག་པར་ཉོན་ཅིག་དང་ཁྱོད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའོ།

以下是完整的直譯： 樂、遍舍、極樂、如實知見、見輪迴過患、心無著、解脫、涅槃、常、樂、我、清凈、無生無滅、見佛性，雖不刻意尋求，然自然獲得。何以故？以法爾如是故。 菩薩師子吼白言：世尊，若持戒因得不悔果，解脫因得涅槃果，則戒無因，涅槃亦無果。無因者名為常，涅槃若無因則非常。若如是者，涅槃從本無而今有。若從本無而今有，則為無常，如燈油相似。若涅槃如是，何故說我、樂、清凈？ 世尊告曰：善哉善哉！善男子，汝昔于無量佛所植諸善根，故能于如來問如是甚深義。善男子，以不失宿命故如是問。我憶往昔過無量劫，于瓶沙王國有如來出世，號曰善得。爾時彼如來於三億歲說此大涅槃經，我與汝俱在彼會。我以是事問彼世尊，爾時世尊為眾生故入於三昧，不為我說。善哉大士，能憶如是往事，善哉善哉，至心諦聽，我當爲汝分別解說。戒亦有因，何者？聽聞正法。

།དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ ལ་བསྙེན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དེ།དེ་འདི་ལྟར་དད་པའི་སེམས་སོ། །དད་པའི་སེམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་མཉན་པ་དང་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དད་པའི་སེམས་ནི་ཆོས་མཉན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངོ་། །ཆོས་མཉན་པ་ཡང་དད་ པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་སྟེ།ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྒྱུའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གཅེར་བུ་པས་ཤིང་བུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་བཞག་པ་ལྟར་གཅིག་གི་རྒྱུ་ ཡང་གཅིག་ཡིན་ལ།གཅིག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་གཅིག་ཡིན་ཏེ་སོ་སོར་དབྲལ་དུ་མི་རུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་རིག་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ནི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྒྱུའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུར་ཡང་ འགྱུར་ལ།འབྲས་བུའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་ཡིན་ལ། རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་རྒྱུར་འགྱུར་ལ་རྒྱུའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རིགས་ ཀྱི་བུ་སྐྱེ་བ་དང་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ནི་རང་སྐྱེ་མི་ནུས་ཏེ།རང་མི་སྐྱེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པས་སྐྱེའོ། །སྐྱེ་བ་རང་མི་སྐྱེ་སྟེ། བསྐྱེད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེའོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ་རྒྱུའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་ལ་འབྲས་བུའི་འབྲས་བུར་ཡང་ འགྱུར་རོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དད་པའི་སེམས་དང་། ཆོས་མཉན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨོད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་རྒྱུ་མེད་དེ།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 聽聞正法亦有因，何者？親近善知識。親近善知識亦有因，即信心。信心亦有因，因有二種：聽法及思惟義。善男子，信心從聽法因生，聽法亦從信心因生。此二法為因亦為因之因，為果亦為果之果。善男子，譬如裸形外道置瓶於三木上，一為一因，一為一果，不可分離。善男子，如無明緣行，行緣無明，無明與行為因亦為因之因，為果亦為果之果。如是乃至生緣老死，老死緣生，生與老死為因亦為因之因，為果亦為果之果。善男子，生法不能自生，以不自生故由生生而生。生不自生，依所生而生。是故二生為因亦為因之因，為果亦為果之果。善男子，信心與聽法亦復如是。善男子，為果非因者，謂大涅槃。何故名果？以是無上果、沙門婆羅門果故。以斷輪迴故，以破煩惱故名果。以一切煩惱所誹謗故，涅槃名果。煩惱名有過。善男子，涅槃無因，自性是果。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་པ། རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ། གནས་མེད་པ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱུ་མ་མཆིས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ།།མ་མཆིས་ཞེས་བགྱིར་ནི་དོན་འདི་དྲུག་དང་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞེ་ན། ཡོང་གིས་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་བདག་དང་བདག་གི་བ་མ་མཆིས་པ་ལྟ་བུ་དང་།བར་འགའ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཚོའི་ནང་ན་ཆུ་མེད་ཅེའམ་ཉི་ཟླ་མེད་ཅེས་མཆི་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཉུང་བའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཁ་ཟས་ཚྭ་མི་བྲོ་བས་ཚ་ མེད་ཅེའམ།ཁུ་བ་མངར་བ་ལ་མངར་བའི་རོ་ཆུང་བས་མངར་བ་མེད་ཅེས་མཆི་བ་ལྟ་བུ་དང་། མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི་སྟེ་རིགས་ངན་གྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་མི་མྱོང་བས་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་ངན་པ་མི་དགེ་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་ བགྱི་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མ་མཆིས་ཞེས་མཆི་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཟླ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི་སྟེ། དཀར་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་ནག་པོ་ཞེའམ། སྣང་བ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་སྣང་ བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་མཆི་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ། བར་འགའ་ནི་མཆིས་ལ་རྒྱུ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱིའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་སྨྲས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བའི་དཔེ་ཡོང་གིས་མེད་པ་ལ་མི་བླང་བར་བར་འགའ་མེད་པ་ལ་དཔེར་ལེན།རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོང་གིས་མེད་དེ། དཔེར་ན་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་དང་འདྲའོ།

以下是完整的直譯： 何以故？無生無滅、無作、非有為、非無為、常住不變、無住、無始無終故。善男子，若涅槃有因，則不名涅槃。“遍”者，謂因。“涅槃”者，謂無。以無因故，名為遍涅槃。 菩薩師子吼白言：如世尊所說涅槃無因之義不然。無者，當與此六義相應。何者？一、全無故無，如一切法無我無我所。二、暫無故無，如世人言海中無水或無日月。三、少故無，如世人言食物無鹽味或甜汁少甜味故言無甜。四、未嘗故無，如卑賤種姓未嘗婆羅門法故言無婆羅門法。五、持惡不善法故無，如世人言持惡不善法者非沙門婆羅門，故言無沙門婆羅門。六、無對故無，如言無白故黑，或無明故無明。世尊，涅槃亦復如是，或暫有因無故名涅槃。 世尊告曰：善男子，汝說六種，于涅槃喻不取全無而取暫無為喻。善男子，涅槃體性實全無，譬如無我無我所。

།རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་བཟླར་མི་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དྲུག་གི་ དཔེར་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བདག་ཡོད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་ སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་དགེ་སློང་གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་ སྐྱེ་བའི་རྒྱུའོ།།སྒྲོན་མས་རྫས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཕ་མ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའོ། །ས་དང་ཆུ་དང་སྨྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ ནི་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ།།ཡང་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའོ། །གཞན་ཡང་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཡང་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཡང་སྐྱེ་བའི རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟར་དད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ།

以下是完整的直譯： 善男子，世間法與涅槃不可比較，故不可用六種事物為喻。善男子，一切法無我，而此涅槃實有我。是故涅槃雖無因，自性是果。為因非果者，名佛性，以非從因生故。為因非果者，以非沙門果故名非果。言因者，以顯因故。善男子，因有二種：生因與顯因。能生法者為生因。如燈照物故名顯因。煩惱為生因。眾生父母為顯因。種子等為生因。地水肥等為顯因。又生因者，如六波羅蜜得阿耨多羅三藐三菩提。又顯因者，如佛性得阿耨多羅三藐三菩提。又顯因者，如六波羅蜜及佛性。又生因者，如勇猛三昧得阿耨多羅三藐三菩提。又顯因者，如八聖道得阿耨多羅三藐三菩提。又生因者，如信心六波羅蜜。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་མཚན་དང་དབྱིབས་མ་མཆིས་ལ། རིང་པོ་མ་ལགས། ཐུང་ངུ་མ་ལགས། དཀར་པོ་མ་ལགས། ནག་པོ་མ་ལགས། ཕྱོགས་མཚམས་མ་མཆིས། ཁམས་གསུམ་ན་མི་གནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ ལགས།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པ་མ་ལགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་ན། ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་རུང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ། །དེ་ལ་མི་ རྟག་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།།རྟག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཐོས་པས་མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མི་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །མིག་གིས་མཐོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གཟིགས་པའོ།།ཐོས་པས་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡོད་པར་ཐོས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་གསལ་ བར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།

以下是完整的直譯： 菩薩師子吼白言：世尊，如世尊所說見如來及見佛性，其義云何？世尊，如來之身無相無形，非長非短，非白非黑，無方無處，不住三界，非有為相，非眼識所知。佛性亦復如是，云何可見？ 世尊告曰：善男子，佛身有二：常與無常。其中無常者，為度一切眾生方便示現，是名眼見。常者，如來解脫身，亦名眼見，亦名聞見。佛性亦有二種：可見與不可見。其中可見者，十地菩薩及諸佛世尊。不可見者，一切眾生。眼見者，十地菩薩及諸佛世尊以眼見眾生有佛性。聞見者，一切眾生及九地菩薩聞有佛性及如來身。 又有二種：色與非色。其中色者，如來解脫。非色者，如來斷除一切色相。佛性亦有二種：色與非色。其中色者，阿耨多羅三藐三菩提。非色者，從愚癡凡夫乃至十地菩薩，以十地菩薩未能明見故名非色。善男子，又佛性有二：色與非色。其中色者，諸佛菩薩。

།གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། མིག་གིས་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་སོ། །ཐོས་པས་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པའོ། །ནང་མ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འཇིག་པ་དང་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོ་མཆིས་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལྟ་བུ་མཆིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ མར་གྱི་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན།ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ནང་མ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་སྩལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོ་ཡོད་དོ་ཞེས་མ་གསུངས་ ཀྱི་འོ་མ་ལས་ཞོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞོ་ཡོད་ཅེས་བྱས་སོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་ནས་དུས་མཆིས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འོ་མའི་ཚེ་ན་ཞོ་མེད་པ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། སྙིང་ཁུ་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོ་མར་འཛིན་པས་ངས་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།ཇི་སྟེ་ཡོད་པ་ཞིག་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ལ་མཁས་པ་ལ་གསེར་དང་ལྕགས་མགར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མིང་གཉིས་སུ་མ་བཏགས། དེ་བས་ན་ཞོའི་ཚེ་ནི་འོ་མ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། སྙིང་ཁུའི་བར་དུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཞོ་ནི་འོ་མ་མ་ཡིན་པས་ན་མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་ཁུའི་བར་དུ་མེད་པར་འཛིན་ཏེ། མར་གྱི་སྙིང་ཁུའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན གྱི་རྒྱུའོ།།དེ་ལ་བདེན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་འོ་མ་ལས་ཞོ་བྱུང་བའོ། །རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་དྲོད་དང་དྲི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འོ་མ་ལས་ཞོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སྨྲའོ།

以下是完整的直譯： 非色者，一切眾生。眼見者為色。聞見者為非色。非內非外者，是佛性。雖非內外，但因非壞滅非空故，說一切眾生有佛性。 菩薩師子吼白言：世尊，如世尊所說，如乳中有酪，一切眾生皆有佛性，堅如金剛。佛性如凈醍醐。何故世尊說佛性非外非內？ 世尊告曰：善男子，我不說乳中有酪，而說從乳出酪，故說有酪。 白言：世尊，一切生法各有時耶？ 告曰：善男子，乳時無酪、生酥、熟酥、醍醐。眾生皆執為乳，故我說乳中無酪。若有，何不如金鐵工，立二名？是故酪時無乳、生酥、熟酥、醍醐。眾生亦執酪非乳，故無生酥、熟酥乃至醍醐。醍醐亦應如是廣知。 善男子，因有二種：實因與緣因。實因者，如從乳出酪。緣因者，因溫度、雜質等緣，從乳出酪，故說乳有酪性。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྟེ་འོ་མ་ལ་ ཞོའི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ན་རྭ་ལ་ཡང་མ་མཆིས་པར་འདྲ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་རྭ་ལས་ཞོ་མི་འབྱུང་།བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྭ་ལ་ཡང་ཞོ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངས་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་དང་དྲོད་དོ། །རྭའི་རང་བཞིན་ནི་དྲི་མའི་ ཕྱིར་ཞོར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ།།སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སྟེ་རྭ་ལས་ཞོ་འབྱུང་ན་ཞོ་ཚོལ་བ་དག་ཅིའི་སླད་དུ་འོ་མ་ནི་འདོད་ལ་རྭ་ནི་མི་འདོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ངས་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོའི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས་མ་མཆིས་ལ། ད་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ན་འོ་མའི་ནང་ནས་ཐོག་མ་ནས་ཨ་མྲའི་ཤིང་མ་མཆིས་པས་གཉིས་ཀ་མ་མཆིས་པར་མཚུངས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་། རིགས་ཀྱི་བུ་འོ་མ་ལས་ཀྱང་ཨ་མྲའི་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་མ་ཤིང་དྲུང་དུ་བླུགས་ན་ནུབ་གཅིག་ཏུ་ཁྲུ་ལྔ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་གཅིག་གིས སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འོ་མའི་ནང་ན་ཨ་མྲའི་ཤིང་མི་འབྱུང་ཞེས་བརྒལ་ཀྱང་རུང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་འཐུན་ཏེ་སོ་སོར་ཐ་དད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་མ་ལས་ཨ་ མྲའི་ཤིང་མི་སྐྱེའོ།།གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་གང་ལགས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་བདེན་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་མཆིས་པར་ འཚལ་ལོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་ན་ཞོ་ཚོལ་བའི་རྣམས་འོ་མ་ཚོལ་ཏེ། ནམས་ཀྱང་ཆབ་མི་ཚོལ་བས་དེ་བས་ན་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོའི་རང་བཞིན་མཆིས་པར་འཚལ་ལོ།

以下是完整的直譯： 菩薩師子吼白言：世尊，若乳中無酪性，角中亦應無，何故角不出酪？ 告曰：善男子，角中亦出酪。何以故？我說緣因有二：雜質與溫度。角性因雜質而成酪。 師子吼白言：世尊，若角出酪，求酪者何故欲乳不欲角？ 世尊告曰：善男子，是故我說實因與緣因。 師子吼白言：若乳中本無酪性，今有者，乳中本無庵羅樹，二者皆無，何故不生庵羅果？ 善男子，乳亦能生庵羅樹。若以乳澆樹下，一夜可長五肘。是故我說二種因。善男子，若一切法由一因生，可難言何故乳中不生庵羅樹。善男子，譬如四大雖為一切色因緣，而與色相不同各異。是故乳不生庵羅樹。 白言：世尊，如世尊所說實因緣因二種，眾生佛性何因？ 善男子，眾生佛性亦有二因：實因與緣因。實因者眾生，緣因者六波羅蜜。 菩薩師子吼白言：世尊，我知乳中定有酪性。何以故？我見世間求酪者求乳不求水，是故知乳中定有酪性。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲིས་པའི་ དོན་དེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་ངོའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རལ་གྲི་ལ་ལྟའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་བཞིན་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་རལ་གྲིའི་ནང་ན་ངོའི་གཟུགས་ བརྙན་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་རལ་གྲི་ལ་ལྟ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་རལ་གྲིའི་ནང་ན་ངེས་པར་ངོའི་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་ན་ཇི་སྟེ་བསྒྲེང་ན་ནི་ཆུ་རིང་བར་མཐོང་ལ་ཐད་ཀར་བསྙལ་ན་ཞེང་ཆེ་བར་མཐོང་། གལ་ཏེ་བདག་གི་ངོ་ ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རིང་པོར་མཐོང་།གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་གི་ངོ་ཡིན་ན་བདག་གི་ངོའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བརྗོད། གལ་ཏེ་བདག་གི་ངོའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་གྱི་ངོ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཇི་སྟེ་རྟའམ་བོང་བུའི་ངོའི་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་། སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་ པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མིག་གི་སྣང་བ་དེར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཆུ་རིང་པོར་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མིག་གི་སྣང་བ་ནི། ཡང་དག་པར་ན་དེར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ ཅར་མཐོང་ཡང་དེའི་བར་ན་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་མིག་གི་སྣང་བ་དེར་ཕྱིན་པས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་ན་ཇི་སྟེ་ཚིག་པར་མ་གྱུར། ཇི་སྟེ་གཅིག་གིས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་རྫས་དཀར་པོ་ ཞིག་མཐོང་ན་ངང་པའམ།བ་དན་ནམ། མིའམ། ཤིང་ཞེས་ཐེ་ཙོམ་ཟ་བའི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་སྣང་བ་དེར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་དང་། ཆུ་མིག་གི་ནང་གི་ཉ་དང་། རྡོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར། གལ་ཏེ་མ་ཕྱིན་ པས་མཐོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ནང་ན་དངོས་པོ་ནི་མཐོང་ལ་རྩིག་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བར་མ་གྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་གི་སྣང་བ་དེར་ཕྱིན་པས་རིང་པོར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 世尊告曰：善男子，你所問之義不然。何以故？譬如有人慾見面像，故視劍。 師子吼白言：世尊，是故乳中有酪性。若劍中無面像，何故視劍？ 世尊告曰：善男子，若劍中定有面像，豎則見長，橫則見闊。若是己面，何故見長？若是他面，何言己面像？若因己面見他面，何不見馬驢面像？ 師子吼白言：世尊，眼光至彼，故見面長。 世尊告曰：善男子，眼光實不至彼。何以故？遠近同時頓見，而中間物不見故。善男子，若眼光至彼而見，眾生不見時何不燒？若遠見白物，不應生疑是鵝、幡、人、樹。若眼光至彼，何故見水晶中物、井中魚石？若不至而見，何故見水晶中物，不見墻外色？是故眼光至彼而見長之義不然。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར་འོ་མ་ལ་ཞོ་ ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འོ་མ་འཚོང་བ་དག་འོ་མའི་རིན་འབའ་ཞིག་ལེན་ཏེ་ཞོའི་རིན་མི་ལེན།རྒོད་མ་འཚོང་བ་དེས་རྒོད་མའི་རིན་འབའ་ཞིག་ལེན་ཏེ། རྟེའུའི་རིན་མི་ལེན། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆུང་མ་ལེན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆུང་མ་སྦྲུམ་ན་བུ་མོ་ཞེས་མི་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བུ་མོ་ལ་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆུང་མ་ལེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཚ་བོ་ཡང་ཡོད་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚ་བོ་ཡོད་ན་དེ་སྤུན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟོ་གཅིག་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས བུ་མོ་ལ་བུའི་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཇི་སྟེ་དུས་གཅིག་ཏུ་རོ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར། གལ་ཏེ་ཤིང་གི་ས་བོན་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷ་འདོམ་ལྔར་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ཇི་སྟེ་དུས་གཅིག་ན་མྱུ་གུ་དང་། སྡོང་ བུ་དང་།ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་དང་གཟུགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་མ་གྱུར། རིགས་ཀྱི་བུ་འོ་མའི་གཟུགས་ཀྱི་ཚེ་ན་ཐ་དད་ལ་རོ་ཐ་དད་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནས་མར་གྱི་སྙིང་ཁུའི་བར་དུ་ཐ་དད་ན་ཇི་ལྟར་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་ བཞིན་ཡོད་པར་བཤད།རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་སང་ལྟ་བུར་མར་བཏུང་བར་བྱས་པ་ལས་དེང་ནས་མནམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་བར་གང་འོ་མ་ལ་ངེས་པར་ཞོའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་སྨྱུ་གུ་དང་། ཤོག་ཤོག་ དང་།སྣག་ཚ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེར་འགྱུར་ཏེ། ཤོག་ཤོག་ལས་ཀྱང་ཐོག་མ་ནས་ཡི་གེ་མེད་དོ། །ཐོག་མ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡང་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ཚོན་ སྔོན་པོ་དང་སེར་པོར་སྦྱར་ན་ཚོན་ལྗང་ཁུར་འགྱུར་ཏེ།ཚོན་དེ་གཉིས་ལ་ཡང་ཐོག་མ་ནས་ལྗང་ཁུའི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྦྱར་ཡང་ཅི་དགོས། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ནི་ཟས་ཀྱི་རྒྱུས་འཚོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་ཟས་ཀྱི་ ནང་ན་འཚོ་བ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འཚོ་བ་ཡོང་གིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཟས་མ་ཟོས་པའི་ཚེ་ཟས་ཉིད་འཚོ་བའི་རིགས་སོ།

以下是完整的直譯： 善男子，若如你所說乳中有酪，何故賣乳者但取乳價不取酪價？賣騍馬者但取騍馬價不取駒價？善男子，世人因無子故娶妻，若妻懷孕不稱女兒。若因女兒有子性故娶妻，此不應理。何以故？若有子性，應有孫性。若有孫性，彼應成兄弟。何以故？同腹所生故。是故我說女兒無子性。若乳中有酪性，何不同時具五味？若樹種中有尼拘陀樹五尋長相，何不同時現芽、莖、枝、葉、花、果等異形異色？善男子，乳色異、味異、果異，乃至醍醐亦異，云何說乳中有酪性？善男子，譬如有人說明日當飲酥，今已聞香，如說乳中定有酪性亦復如是。善男子，譬如有人以筆、紙、墨等成字，紙上本無字，本無故因緣而成。若本有者，不應須多因緣。譬如青黃和合成綠，彼二中本無綠性。若本有者，何須和合？善男子，譬如眾生因食而活，實食中無活。若本有活，未食時食應自活。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོང་གིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ལ་གཟིགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་ལ་ད་ ལྟར་ཡོད།།ཐོག་མ་ཡོད་ལ་ད་ལྟར་མེད། །དུས་གསུམ་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། །དེ་འདྲ་བ་ཡི་གནས་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འགོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཡོད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་ང་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པའི་རིགས་སོ།།སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་འཆག་།མི་འཇིག་།བཀྲིར་མི་རུང་། གཟུང་དུ་མི་རུང་། བཅིང་དུ་མི་རུང་། གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ནམ་ མཁའ་སྟོང་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ།།ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་མེད་ན་སོང་བ་དང་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། སྡོད་པ་དང་། འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་མེད་ལ། མི་སྐྱེ་མི་འཕེལ་ལོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ བས་ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་དུ་གླགས་ནས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་གྱུར་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བཅིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་ པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོའི་རང་བཞིན་མཆིས་པ་དང་མཚུངས་སོ།

以下是完整的直譯： 善男子，一切法本無自性，故觀此義而說此偈： 無始今有， 有始今無， 三世有法， 無如是處。 善男子，一切法因緣生，因緣滅。善男子，若眾生中有佛性，一切眾生應如我現在有佛身。眾生佛性不斷、不壞、不可轉、不可取、不可縛、不可說，如眾生有虛空。以無礙故，一切眾生雖有虛空，各不見自虛空。若眾生無虛空，無去來、行住坐臥，不生不長。是故我經中說一切眾生有虛空界。虛空界即虛空。眾生佛性亦如是，如如意寶，十地菩薩少分能見。善男子，眾生佛性是諸佛境界，非聲聞緣覺所知。一切眾生不見佛性故，常為煩惱所縛，輪迴生死。見佛性者不為煩惱所縛，解脫生死，得大涅槃。 菩薩師子吼白言：世尊，一切眾生有佛性，如乳中有酪性。

།གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་གསུངས། རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་དྲི་མ་དང་དྲོད་དེ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པས་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་འོ་མའི་ནང་ན་ངེས་པར་ མར་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཅི་དགོས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་བཞིན་མཆིས་པའི་སླད་དུ་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་འཚལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མངོན་པར་མཐོང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུའོ། །རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་གསལ་ བའི་རྒྱུ་ལགས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་མུན་པའི་ནང་ན་སྔར་རྫས་དག་མཆིས་པས་མཐོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བགྱིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་མ་མཆིས་ན་སྒྲོན་མས་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ས་ལ་རྫ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་མི་དང་། ཆབ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཐག་གུ་དང་། དབྱུག་གུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་ཡང་ས་དང་། ཆུ་དང་། སྨྲེད་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མའི་ཡང་དྲོད་དང་དྲི་མ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས་མཆིས ཀྱང་གསལ་བའི་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་ཏེ།དེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་མའི་ནང་ན་ཐོག་མ་ནས་ཞོ་མཆིས་པར་མངོན་ནོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་འོ་མའི་ནང་ན་ངེས་པར་ཞོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་གསལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་གདོད་གསལ་བར་བྱ་ཡང་ཅི་དགོས།རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་བདག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་གསལ་བར་མི་བྱེད་ན་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ལ་རང་ བཞིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།བདག་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ན་འོ་མ་ཡང་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 若乳中無酪性，何故世尊說二種因：真實因和緣因？緣因是垢和熱，虛空無自性故無緣因。世尊告曰：善男子，若乳中定有酥性，何須緣因？菩薩師子吼白言：世尊，有自性故求緣因。何以故？為顯現故。緣因是顯現因。世尊，譬如暗中先有物，欲見故點燈明之。若本無者，燈何所照？如地有瓶故，人、水、輪、繩、杖等為顯現因。尼拘陀樹果亦以地、水、肥為顯現因。如是乳以熱垢為顯現因。是故本有自性，依顯現因而見。是故顯然乳中本有酪。告曰：善男子，若乳中定有酪性，彼即為顯現因。若為顯現因，何須更顯？善男子，若顯現因自性明，應常自明。若不自明，不能明他。若謂顯現因有二性：自明與明他，此理不然。何以故？一顯現因云何成二？若成二者，乳亦應二。

།གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་གཉིས་སུ་འགྱུར།སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་བདག་དང་མི་བརྒྱད་ཅེས་མཆི་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གསལ་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་ན་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲངས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཟུགས་བགྲང་ནུས་པས་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། བདག་ལ་གསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ མེད་དོ།།གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་གིས་བདག་དང་གཞན་བགྲང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་རྒྱུས་བདག་གསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་ཡང་གསལ་བར་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཞོ་འཇིག་པར་གྱུར་པ་དང་འཐུན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ངེས་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་ བར་མི་འགྱུར་རོ།།ངས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་སྔན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་ལས་མཁན་པོ་ལས་མནོས་ནས་གདོད་ཁད་ཀྱིས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་གཟིགས་སོ། །གལ་ཏེ་མཁན་པོས་བསྟན་པ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱར་ནི་མཁན་པོས་བསྟན་པའི་ཚེ་མནོད་པ་ ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་མེད་དོ།

以下是完整的直譯： 若乳無二性，何故唯顯現因成二？師子吼白言：世尊，如世人言我與八人，顯現因亦然，能明自他。世尊告曰：善男子，若顯現因如此，不應名顯現因。何以故？數能數自他形，故言八，是形體性。自無顯現因相。無顯現相故，依智慧自性力數自他，是故顯現因不能自明，亦不能明他。若一切眾生有佛性，何須修無量福德資糧？若修為顯現因，則如酪壞。若因中定有果，戒定慧不應生長。我見世人先無戒定慧，從師受已漸生長。若謂師教為顯現因，受教時無戒定慧。

།གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་མེད་པའི་དུས་ན་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར། སེང་གེ་སྒྲས་ གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་འོ་མ་དང་ཞོ་ཞེས་མིང་གདགས་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་རྒོལ་བའི་ལན་བཏབ་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེ་ན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅང་མི་སྨྲ་བའི་ལན་བཏབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་འོངས་ནས་ང་ལ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས དྲིས་པ་ལས་ངས་དེའི་ཚེ་ཅང་མི་སྨྲ་བ་དང་།ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་གསུམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ད་འགྱུར་བའི་ལན་བཏབ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་པས་འདི་སྐད་དུ་འོ་མ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞོ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འོ་མ་དང་ཞོ་ཡོད་དོ།།ཞེས་བཏགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། ཕྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་ གེ་སྒྲས་གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདས་པ་ནི་འགགས། མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་ན་མཆིས་ཞེས་ཇི་སྐད་བགྱི། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པ་ལ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་ན་དོན་ དེ་ཡང་མི་རུང་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་བུ་མེད་པར་མཐོང་ནས། བུ་མེད་དོ་ཞེས་མཆི་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པར་ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྐྱུར་རྩི་རྨོ་བའི་མྱུ་གུ་སྐྱེས་ནས་འབྲས་བུ་འགོག་སྟེ། མྱུ་གུ་ཡང་མངར་བ་ནས། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་སྨིན་ནས་སྐྱུར་བར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的直譯： 若為顯現，無時應顯，何故顯已戒定慧生長？師子吼白言：世尊，若無顯現因，何故立乳酪之名？世尊告曰：善男子，世間答辯有三：一、轉答，如前說何為戒，從無悔至大涅槃皆得；二、默然答，如有遍行者來問我：“我是常耶？“我時默然；三、疑答，如此經中若顯現因成二，何故乳不二？善男子，我今轉答：如世人言有乳必有酪，故立乳酪名。佛性亦然，有眾生則有佛性，后當見故。師子吼白言：世尊，如世尊所說非是。何以故？過去已滅，未來未至，云何言有？若謂未來有，亦不應理。如世人見無子言無子，眾生無佛性，何故說一切眾生有佛性？世尊告曰：善男子，過去名有。譬如酢醋芽生滅果，從芽至果皆甜，熟已成酸。

།རིགས་ཀྱི་བུ་རོ་སྐྱུར་བ་ནི་ས་ བོན་དང་།མྱུ་གུ་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་མེད་དེ། སྨན་པའི་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་ལས་སྐྱུར་བའི་རོ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱུར་བའི་རོ་དེ་ནི་ཐོག་མ་ནས་མེད་ད་གཟོད་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ནས་མེད་ལ་ད་ཡོད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཐོག་མའི་ས་བོན་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་འདས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མིས་ཏིལ་རྨོས་པ་ལས་ཡང་མི་གཅིག་གིས་འདི་རྨོས་ཏེ་ཅི་དགོས་ ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེ་ལ་ལན་བཏབ་པ་མར་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཡང་དག་པར་མར་མེད་མོད་ཀྱི་ཏིལ་སྨིན་ནས་འབྲུ་བསྡུས་ཏེ་བརྔོ་ཞིང་བརྡུངས་ལ་བཙིར་ན་གདོད་མར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་དེ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་ འོངས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱའོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འདས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་གཅིག་གིས་ལྐོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁ་ཚས་བྱས་པ་ལས་ལོ་མང་ཞིག་ལོན་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ང་ལ་ཁ་ཟེར་ཞེས་དྲིས་པ་ དང་།དེས་ལན་བཏབ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་གིས་ཁ་ཚས་མ་བགྱིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཁ་ཚས་བགྱིས་པའང་འགགས་ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ང་དང་ཁ་ཚས་བྱས་པ་གཉིས་ཀ་འདུག་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འགགས་ཞེས་སྨྲ། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ ལུས་དང་སྲོག་ཡལ་བར་གྱུར་ཏོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་གཉིས་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདས་པ་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྫ་མཁན་གྱི་དེར་སོང་ནས་རྫ་མ་ཡོད་ དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།རྫ་མ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རྫ་མཁན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ད་ལྟར་རྫ་མ་མེད་དེ། འཇིམ་པ་ཡོད་པས་རྫ་མ་ཡོད་ཅེས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་དེ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འདོད་ན། དུས་དང་། ཚོད་དང་། དབྱིབས་དང་། གཟུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མི་ བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直譯： 善男子，酸味于種子、芽、果生時皆無，從藥形、色、相生酸味。如是酸味本無今有。雖本無今有，非無初因。如是初種雖過去，名為有。是故過去亦名有。云何未來名有？譬如人種胡麻，有人問：“種此何用？“答言：“有油。“實無油，待胡麻熟，收取碾壓榨出，方有油。是故彼言非虛。是故未來亦名有。云何過去名有？善男子，譬如有人私謗國王，經多年後，王聞問曰：“何故謗我？“彼答：“大王，我不謗也。何以故？謗已滅故。“王言：“我與謗俱在，云何言滅？“因此緣故，身命消亡。善男子，彼二實無，非無果報。是故過去名有。云何未來名有？譬如有人至陶師所問：“有瓶否？“答言：“有。“陶師實無現瓶，有泥故言有瓶，是故彼言非虛。是故乳中有酪，眾生有佛性亦復如是。欲見佛性，當觀時節、形色。是故我說一切眾生有佛性，亦非虛妄。

།སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་འགྱུར། བདེན་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ འཐོབ་པར་འགྱུར་ན་བདེན་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བཏགས་ལ། ཁ་ཏེ་རའི་འབྲས་བུ་ཞེས་མ་བཏགས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་དཔེར་ན་གཽ་ཏ་མའི་རིགས་ནི་ཨ་ཏེ་ཡའི་རིགས་ཞེས་གདགས་སུ་མི་རུང་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ཏེ་ཡའི་རིགས་ཀྱང་གཽ་ཏ་མའི་རིགས་ཞེས་གདགས་སུ་མི་རུང་། དེ་བཞིན་དུ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཁ་ཏེ་རའི་འབྲས་བུ་ཞེས་གདགས་སུ་མི་རུང་། ཁ་ཏེ་རའི་འབྲས་བུ་ཡང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་ བུ་ཞེས་བགྱིར་མི་རུང་སྟེ།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཽ་ཏ་མའི་རིགས་ལས་གཞན་མ་ལགས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་གང་འབྲས་བུ་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྫས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟར་མེད་དོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རིང་བས་མི་ མཐོང་བ་སྟེ།ནམ་མཁའི་བྱ་རྗེས་དང་། ཉེ་བས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། མིག་གིས་རྫི་མ་དང་། ཞིག་པས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། རྩ་བ་རུལ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་འཁྲུགས་པས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་བས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་མོ་ དང་།བསྒྲིབས་པས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། སྤྲིན་གྱིས་སྐར་མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། མང་བས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་ན་ཏིལ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བ་དང་། འདྲེས་པས་མི་མཐོང་བ་སྟེ་སྲན་མའི་ཕུང་པོར་སྲན་མ་བཞག་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་ པ་བརྒྱད་པོ་དང་མི་འདྲ་ན།གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་། གལ་ཏེ་ཕྲ་བ་དང་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་ཞེས་བྱར་ནི་དོན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིང་གི་མཚན་ཉིད་སྦོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的直譯： 師子吼白言：若眾生無佛性，云何能得阿耨多羅三藐三菩提？若以真因得無上正等正覺，真因即是佛性。世尊，若尼拘陀子中無尼拘陀樹，何故名為尼拘陀子，不名迦提羅子？世尊，譬如瞿曇種不可名阿提耶種，阿提耶種亦不可名瞿曇種。如是尼拘陀子不可名迦提羅子，迦提羅子亦不可名尼拘陀子。如世尊非瞿曇種外，眾生佛性亦復如是。是故當知一切眾生悉有佛性。世尊告曰：善男子，言子中有樹，是義不然。若有，何故不見？善男子，譬如世間物，因緣故不見。何等因緣？一、遠故不見，如空中鳥跡；二、近故不見，如眼中睫毛；三、壞故不見，如爛壞根；四、亂想故不見，如心不專一；五、微細故不見，如微塵；六、障故不見，如雲障星；七、多故不見，如谷聚中芥子；八、相雜故不見，如豆聚中置豆。尼拘陀樹不同此八因緣，若有，何故不見？若謂微細及障故不見，是義不然。何以故？樹相粗故。

།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྲ་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་མི་མཐོང་བའི་རིགས་ཏེ། སྔོན་སྦོམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ད་སྦོམ་པར་མཐོང་བས་ན། །སྦོམ་པ་དེ་ཐོག་མ་ནས་རང་བཞིན་མེད་དོ། །སྔོན་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་ད་མཐོང་བར་གྱུར་ན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཐོག་མའི་རང བཞིན་མེད་དེ།འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མ་ནས་ཤིང་མེད་དེ། ད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་གསལ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ས་དང་ཆུ་དང་། སྨྲེད་པ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་གསལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཕྲ་མོ་ལས་སྦོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། གསལ་བའི་རྒྱུ་ཅི་དགོས། གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་རང་བཞིན་མེད་ན་གསལ་བ་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱ། གལ་ཏེ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་ཐོག་མ་ནས་སྦོམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་ལ། གསལ་བའི་རྒྱུས་སྦོམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ལྟ། གཉི་ག་མེད་པར་འདྲ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཤིང་ཁ་ཏེ་ར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ཕྲ་བས་མི་མཐོང་ན་སྦོམ་པོ་མཐོང་བའི་རིགས་ཏེ་དཔེར་ན་རྡུལ་གཅིག་པུ་མི་མཐོང་ན་རྡུལ མང་པོ་འདུས་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་སྦོམ་པོ་ཡང་མཐོང་བའི་རིགས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་མྱུ་གུ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་ལ། འབྲས་བུ་རེ་རེའི་ནང་ན་ཡང་ས་བོན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དེ། ས་བོན་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཤིང་ཚད་མེད་ པ་ཡོད་པས་དེ་བས་ན་སྦོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྦོམ་པར་གྱུར་པས་ན་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ཤིང་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་མིག་གིས་ས་བོན་དེ་ཚིག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཚིག་པའི་རང་བཞིན་ ཡང་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པའི་རིགས་སོ།།ཇི་སྟེ་ཐོག་མ་ནས་ཚིག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྔར་སྐྱེས་ལ། ཕྱིས་འགོག་སྟེ་དུས་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རང་བཞིན་ མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： 若本性微細，云何能生長？若因遮障故不見，應常不可見。先無粗大性而今見粗大，故知粗大本無自性。先無可見性而今成可見，則可見亦無本性。果亦如是，本無樹，今有何過？ 師子吼白言：世尊說真因、顯因二種。其中土、水、熱為尼拘陀子顯因，使微細變粗大。 世尊告曰：善男子，若本有，何需顯因？若本無自性，何物可顯？若尼拘陀本無粗性，因顯因生粗，二者皆無，何故不生迦提羅樹？善男子，若因微細不見，應見粗大。譬如一塵不見，多塵聚則可見，果亦應可見。何以故？其有芽、莖、花、果，一果中有無量種子，一種子中有無量樹，故名粗大。既成粗大，應可得見。善男子，若尼拘陀種中有尼拘陀種性故生樹，眼見種子焦枯。如是焦性亦應本有。若本有焦性，則不應生樹。若一切法本有生滅，何故不同時生滅？是故當知無自性。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་ལ་ཐོག་མ་ནས་ཤིང་གི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པར་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལགས་ན་གཉིས་ཀ་མ་མཆིས་པར་འདྲ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་འབྲས་བུ་ དེ་ལས་མར་མི་འབྱུང་།རིགས་ཀྱི་བུ་འབྲས་བུ་དེ་ལས་མར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མའི་རང་བཞིན་མེད་མོད་ཀྱི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ཅིའི་སླད་དུ་ཏིལ་གྱི་མར་ཞེས་མི་བགྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེའི་རྐྱེན་གྱིས་མེ་འབྱུང་ལ། ཆུའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་ཀ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་མོད་ཀྱི་གཅིག་གིས་གཅིག་ཡོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་དང་ཏིལ་མར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཉིས་ཀ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་མོད་ཀྱི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པ མ་ཡིན་ནོ།།ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ནི་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་ཕན་པར་བྱེད། ཏིལ་མར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རླུང་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ཤ་ཁ་ར་དང་བུ་རམ་ནག་པོ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་གཅིག་མོད་ཀྱི། ཁ་ དོག་དང་དབང་པོ་སོ་སོ་སྟེ།ཤ་ཁ་ར་ནི་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །བུ་རམ་ནག་པོས་ནི་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ལ། ཏིལ་ ལ་མར་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་མཆིས།ནྱ་གྲོ་དྷའི་འབྲས་བུ་ལ་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ཡང་མ་མཆིས། འཇི་བ་ལ་རྫའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་མཆིས་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ན་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་མི་རུང་ངོ་།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་ལ་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ཏེ་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པས་ན་མི་ཡང་ལྷར་འགྱུར་ལ་ལྷ་ཡང་མིར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 菩薩獅子吼請問道:“世尊,如果尼俱陀樹果實從一開始就沒有樹的自性而能生長成樹,那麼兩者都不存在而相似,為什麼從那果實中不會產生酥油?” “善男子,從那果實中也會產生酥油。雖然最初沒有自性,但由因緣而存在。” 獅子吼請問道:“為什麼不稱為芝麻油呢?” “善男子,因為不是芝麻的緣故。善男子,譬如因火的緣故而生火,因水的緣故而生水。雖然兩者都從緣而生,但一個不能使另一個存在。尼俱陀樹果實和芝麻油也是如此,雖然兩者都從緣而生,但一個不能生另一個。尼俱陀樹果實的自性是有益於痰病,芝麻油的自性是有益於風病。善男子,譬如因甘蔗的因緣而生白糖和黑糖。雖然是同一個因,但顏色和特性各不相同。白糖有益於膽病,黑糖有益於痰病。” 菩薩獅子吼請問道:“世尊,如同牛奶中沒有酸奶的自性,芝麻中沒有油的自性,尼俱陀樹果實中沒有樹的自性,泥土中沒有陶器的自性一樣,如果所有眾生都沒有佛的自性,那麼世尊先前所說’因為所有眾生都有佛性,所以將證得無上正等正覺’這句話就不成立了。這是為什麼呢?因為天與人沒有自性,既然沒有自性,人就可以變成天,天也可以變成人。這也是由業的緣故而變化,而不是由自性而變化。菩薩摩訶薩也是由業的緣故而證得無上正等正覺。”

།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ མཆིས་ན་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བཅད་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལགས་ན་ལོག་སྲེད་ཅན་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅོད་དུ་རུང་བ་ཞིག་ལགས་ན་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་རང་བཞིན་རྟག་ཅེས་བགྱིར་མི་རུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་རྟག་པ་མ་ལགས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱི། གང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སེམས་གཅིག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འབབ་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྐྱེ་བ དང་།རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་བརྟགས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བགྱིའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་འདིའི་ཕ་རོལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ན་ཆོས་དེས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བགྱི་ཡང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་མ་ནི་རྐྱེན་མི་དགོས་པར་ཞོ་དང་མར་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་མ་མཆིས་ཏེ། རྒྱུ་ དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་འདི་ལྟར་མིས་ལས་སུ་བྱ་བ་དང་།ཆུ་དང་། རྫ་མ་དང་། སྲུབ་ཤིང་དང་ཐག་གུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་མི་རིགས་སོ། ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་མཆིས་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དག་ཅིའི་སླད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སེམས་སྐྱེ། གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་མི་འཚལ་བར་བླ་ན མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རིགས་ཏེ།འོ་མ་ཡང་རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་ཞོར་མི་འགྱུར་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རྒྱུ་མ་ལགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་སོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 如果眾生有佛的自性,那麼由什麼因什麼緣,邪見者斷除善根而墮入地獄?如果菩提心是佛的自性,那麼邪見者就不應該能夠斷除。如果能夠斷除,就不應該說佛性是常的。如果不是常的,就不應該稱為佛性。如果眾生都有佛性,為什麼要說初發心、退轉和不退轉呢?退轉者應該是沒有佛性的。 世尊,菩薩摩訶薩們一心趣向無上正等正覺,是由於大慈大悲,看到生老死煩惱的過患,而觀察大涅槃中無生老死煩惱的過患。因為信仰三寶和業果報應,所以持守戒律等法,這稱為佛性。如果除此之外還有佛性,那麼這些法為何還需要作為因緣呢? 世尊,牛奶不需要緣就能變成酸奶和酥油的法則是不存在的。它依賴的因緣是這樣的:人工操作、水、容器、攪拌棒和繩子。眾生的佛性也是如此,捨棄因緣而獲得無上正等正覺是不合理的。如果一定存在,為什麼瑜伽行者看到生老病死等三惡道的苦而生退轉心?此外,不修習六波羅蜜多就應該能獲得無上正等正覺,就像牛奶沒有緣也不會變成酸奶一樣,沒有六波羅蜜多的因就不會獲得無上正等正覺。

།དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་སོ།།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔར་གསུངས་པ་ལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་རྟག་གོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ལགས་ན་མི་རྟག་པ་མ་ལགས་སོ། །མི་རྟག་པ་མ་ལགས་ན་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་ འགྱུར།དགེ་འདུན་རྟག་པ་ལགས་ན་ཡང་ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་ཐོག་མ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མ་མཆིས་ལ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མ་མཆིས་ཏེ།།ཕྱིས་གདོད་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་མ་མཆིས་པ་ལས་ཕྱིས་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཤེས་ནས་རིང་ཞིག་ལོན་ཏེ། ད་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དྲིས་པ་ལེགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང བཞིན་ཡོད་དོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ལ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སེམས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སེམས་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ལ་སེམས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡོད་ན་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐོབ་པ་བུལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་སྲེད་ཅན་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་པས་སེམས་ཅན་ དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 因此,眾生是沒有佛性的。如世尊先前所說,僧寶是常的。如果是常的,就不是無常的。如果不是無常的,怎麼能獲得無上正等正覺呢?如果僧伽是常的,為什麼又說所有眾生都有佛性呢? 世尊,如果眾生最初既沒有菩提心,也沒有無上正等正覺心,而是後來才有的話,那麼眾生的佛性也應該是一樣的,從最初沒有而後來才有。因此,所有眾生都沒有佛性。 世尊說道:“善哉善哉。善男子,你已經很久以前就瞭解了佛性的含義,現在為眾生而如此提問很好。所有眾生確實都有真正的佛性。你說’如果眾生有佛性,就不應該有初發心’這一點,善男子,心不是佛性。為什麼呢?因為心是無常的,而佛性是常的。你說’為什麼會有退轉心’這一點,真正的心是沒有退轉的。如果心有退轉,就永遠不會獲得無上正等正覺。因為獲得緩慢,所以稱為不退轉。 那菩提心實際上不是佛性。為什麼呢?因為邪見者斷除善根而墮入地獄。如果菩提心是佛性,那麼邪見者就不應該稱為邪見者。菩提心也不應該稱為無常。因此,應該確定菩提心實際上不是佛性。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་འོ་མ་ལས་ཞོར་འགྱུར་བ་ལྟར་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ རྣམ་པ་ལྔས་མར་དུ་འགྱུར་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།དཔེར་ན་རྡོ་ལ་ནི་གསེར་ཡོད། དངུལ་ཡང་ཡོད། ཟངས་ཀྱང་ཡོད། ལྕགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་གནས་པར་འདྲ་ཡང་མིང་གཅིག་སྙིང་པོ་གཅིག་ལས་འབྱུང་བ་ སོ་སོ་སྟེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོ་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་། མིས་ལས་སུ་བྱས་པ་ལས་གདོད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོག་མ་ནས་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སངས་ རྒྱས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ།བསོད་ནམས་མང་པོའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་གྱུར་ན་གདོད་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐོབ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདེན་པའི་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྡོ་ལ་གསེར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་དགེ་འདུན་ནི་རྟག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུམ་པ་སྟེ།འདུམ་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདུམ་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་འདུམ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདུམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ལ་འདུམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ དགེ་འདུན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་པའོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དང་འདུམ་པའོ། །ཆོས་དང་འདུམ་པ་ ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་སོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 善男子,你說”如果有佛性,為什麼像牛奶變成酪那樣依賴於條件”,這也是不對的。為什麼呢?就像由五種原因變成酥油一樣,佛性也是如此。比如,在石頭中有金、銀、銅、鐵,雖然它們同樣存在於四大中,但名稱不同,本質不同,需要多種因緣。這也是從眾生的福德和人為的努力中才產生的,因此應當知道從一開始就沒有金的自性。 眾生的佛性不能稱為佛,只有當許多福德的因緣聚集而見到佛性時,才能獲得佛果。你說”眾生如果有佛性,為什麼不獲得”這一點也是不對的。為什麼呢?因為因緣未聚集。善男子,因此我說有兩種因:真實因和緣因。其中,真實因是佛性,緣因是發菩提心。通過這兩種因緣獲得無上正等正覺,就像從石頭中產生黃金一樣。 善男子,你說”僧伽是常的,所以所有眾生都沒有佛性”這一點,善男子,“僧伽”是指和合,和合有兩種:世俗諦的和合和勝義諦的和合。其中,世俗諦的和合是聲聞僧伽,勝義諦的和合是菩薩僧伽。世俗諦的僧伽是無常的,佛性是常的。就像佛性是常的一樣,勝義諦的僧伽也是如此。此外,僧伽還有與法和合。與法和合是指十二部經。

།མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་རྟག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ངས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་འདུན་ནི་འདུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་འདུམ་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་ འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟག་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།དེ་བས་ན་ངས་དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུམ་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་ངས་དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ལ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན། ཅི་སྟེ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་ཤིན་ ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ།རྟག་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་དད་པའི་སེམས་དང་། ནན་ཏན་མི་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་དང་། ལུས་དང་ཟང་ཟིང་ལ་ཆགས་ཤིང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་སྙམ་པ་དང་། བཟོད་པའི་སེམས་མེད་པ དང་།མ་དུལ་བའི་སེམས་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པའི་སེམས་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། བདག་གི་ལུས་ལ་བརྙས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གཞིག་མི་ནུས་པར་ལྟ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་མི་མོས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་རྣམ་པ་ བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེད་ པ་དང་།མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟེན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པ་དང་། བདག་སྟོད་ཅིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 十二部經是常的,因此我說法和僧伽是常的。善男子,僧伽稱為和合,所謂和合就是十二緣起。由於十二緣起中有佛性,所以就像十二緣起是常的一樣,佛性也是如此。因此我說僧伽中有佛性。又”僧伽”是指一切佛的和合,因此我說僧伽中有佛性。 善男子,你問”如果眾生有佛性,為什麼會有退轉和不退轉”,這個問題很好,你仔細聽,我會詳細解釋。善男子,菩薩摩訶薩由十三種法而退轉。哪十三種呢?即:不信之心、不精進之心、懷疑之心、貪著身體和財物而吝嗇、對大涅槃生大恐懼而想”如何度化眾生”、無忍辱心、不調伏心、憂愁苦惱心、不誠實、放逸、輕視自身、認為不能破除煩惱、不樂入菩提法。善男子,由這十三種法,諸菩薩從菩提退轉。 又有六種法能破壞菩提心。哪六種呢?即:對法吝嗇、對眾生生不善心、親近惡知識、不精進、自讚自大、從事世間事業。這六種法能破壞菩提心。

།རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་སྟོན་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ། བསྒྲུན་དུ་མེད་པ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལས་འཕགས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་རབ་ཏུ་གསལ་བས་ཆོས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཟིགས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་ མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའོ་ཞེས་ཐོས་ནས།སྨོན་ལམ་དང་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་ན་བདག་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡང་ ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ་ཞེས་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ ནི་དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་མི་ནུས་ན།ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བརྒྱད་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ལྔ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་དགའ་བ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་མི་སྒོམ་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་ཚོལ་བར་དགའ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་འཛིན་ པ་དང་།ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་པར་མི་མོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལྔའོ། །ཡང་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྟི་སྟང་དང་རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 善男子,有人聽說佛陀世尊是天人之師,是一切眾生中最尊貴的,是無與倫比的,超越聲聞和緣覺,法眼明凈無礙地觀察諸法,能度化一切眾生出離煩惱大海。聽到這些后,發起大愿和大誓,想:“如果世間有這樣的人,我也要成就。“因此發起無上正等正覺之心。或者由他人教導而發菩提心。或者聽說菩薩歷經無數劫苦行才能獲得無上正等正覺,聽后想:“我無法如此苦行,怎麼能獲得無上正等正覺呢?”因此而退轉。 第三十八品 善男子,此外還有五種法會使人從菩提心退轉。哪五種呢?即:喜歡在外道法中出家、不修大慈心、喜歡尋找說法者的過失、常樂輪迴、不喜歡受持、讀誦、書寫、解說十二部經。這是使人從菩提心退轉的五種法。 又有兩種法使人從菩提心退轉。哪兩種呢?即:貪著五欲、不恭敬供養三寶。由這些等眾多因緣,會從菩提心退轉。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལ་ལ་ཞིག་དེ བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་མཛད་དེ།གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པར་ནན་ཏན་བྱས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ་ཞེས་ཐོས་ནས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། བདག་ཀྱང་ཤིན་ ཏུ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས།དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བསོད་ནམས་མང་དུ་བྱས་ཀྱང་རུང་། ཉུང་ཡང་རུང་། ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ནས་ཡི་དམ་འདི་སྐད་ བཅས་ཏེ།བདག་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་གྱུར་ནས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ཤིང་དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་གདུངས་ཀྱང་སེམས་དེ་མ་སྟོར་བར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། ཡང་ སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བདག་ལ་དགོངས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་བདག་གི་ལུས་བཅད་དམ། རྐང་ལག་དང་། མགོ་དང་། མིག་དང་། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་གཏུབས་ཀྱང་དེ་ དག་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བདག་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་དེས་ནི་བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱས་སོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 又何謂不退轉心?有人聽說如來能度眾生脫離生老病死,通過精進不依賴他人而獲得無上正等正覺,聽后想:“如果能得到菩提道,我也要極其精進必定獲得。“因此發起菩提心,無論多少功德都回向無上正等正覺,併發誓願:“愿我常常親近供養佛陀和佛陀的侍者,常聽甚深法,具足五根,即使遭受極大痛苦也不失此心。“又愿佛陀和佛陀的侍者常常憶念我,具足五種善根,即使眾生割截我的身體、手腳、頭、眼和所有肢體,我也對他們生起大慈心,歡喜地想:“此人增長了我的菩提因。”

།གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་བདག་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་སྙམ་སྟེ་ སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་འདེབས་པ་དང་།ཡང་འདི་སྐད་དུ་བདག་མཚན་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སུ་མ་གྱུར་ཅིག་།གཞན་གྱིས་དབང་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།རྗེ་བོ་ངན་པ་དང་མ་ཕྲད་ཅིག་།རྒྱལ་པོ་ངན་པས་དབང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་།ཡུལ་ངན་ པར་མ་སྐྱེ་ཤིག་།གལ་ཏེ་ལུས་བྱད་བཟང་པོ་ཐོབ་ན་ཡང་ཆོ་རིགས་བཙུན་པ་དང་། ནོར་དང་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་བདོག་པ་དང་། བདོག་ནས་ཀྱང་དྲེགས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།བདག་གིས་རྟག་ཏུ་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཐོས་ནས་གཟུངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ དང་།ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་པར་གྱུར་ཅིག་།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་དགྲོལ་ཞིང་འཆད་ན་ཕ་རོལ་པོས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་། རབ་ཏུ་དང་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ངན་སེམས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་།ཉུང་ངུ་ཐོས་པ་ལ་མང་དུ་ ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་།མང་དུ་ཐོས་ལ་དོན་མི་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པར་གྱུར་ཏེ། མི་སྟོན་པའི་སེམས་སུ་མ་གྱུར་ཅིག་།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་དང་འདྲེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་བྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རི་དང་འདྲ་བར་མི་གཡོ་བར་གྱུར་ཅིག་།བླ་ན་མེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་དང་ཟང་ཟིང་ལ་འཇུངས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།མ་བརྟགས་པའི་རྫས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་མ གྱུར་ཅིག་།ཡང་དག་པའི་འཚོ་བས་གསོ་ཞིང་གཡོ་སྒྱུའི་སེམས་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་།རྟག་ཏུ་དྲིན་དྲན་ཞིང་དྲིན་ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེར་ལན་ལོན་པར་གྱུར་ཅིག་།འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་སྐད་ལ་མཁས་པར་གྱུར ཅིག་།མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། ཡི་གེར་འདྲི་ན་ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ཐོས་པར་མི་དགའ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོས་པར་དགའ་བར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་།སྨྲ་བ་མཉེན་ལ་དེས་ཤིང་མི་དགེ་བའི་ངག་བརྗོད་པར་མ གྱུར་ཅིག་།མི་འདུམ་པའི་སྡུམས་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་།མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་སྤོང་བར་གྱུར་ཅིག་།མུ་གེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཆོག་ཅིང་འགྲངས་པར་གྱུར་ཅིག་།

以下是完整的簡體中文直譯: 想:“若無這些,我因何緣故能證得無上正等正覺?”而發大愿。又愿:“愿我不成為無相、雙性或女身。不受他人控制。不遇惡主。不受惡王統治。不生惡處。若得好相貌,也不因貴族出身、擁有大量財寶而驕傲。愿我常聽受持、讀誦、書寫、解說十二部經。若為眾生解說,愿他們相信、領受、深信無疑,常不對我生惡念。愿少聞多解,多聞不誤解。願心愿說法,不生不說之心。愿身口意業不與惡不善相混。愿予一切眾生安樂。愿身戒心慧如山不動。為受持無上正法,愿不吝惜身命財物。愿不用非法之物行善。愿以正當生計養身,無欺詐之心。愿常念恩德,報答哪怕微小恩惠。愿善巧世間技藝。愿通曉一切眾生語言。讀誦書寫十二部經時,愿不懈怠懶惰。若有眾生不喜聞法,愿使他們都喜歡聽聞。愿言語柔和,不說不善語。愿調解不和。愿除去憂愁恐懼。饑荒時,愿得飽足。”

མུ་གེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཆོག་ཅིང་འགྲངས་པར་གྱུར་ཅིག་།ནད་དང་གོར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཏེ། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། ནོར དང་།རིན་པོ་ཆེ་ཅི་དང་ཅི་དགོས་པ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་གྱུར་ཏེ་ནད་རྣམས་བསལ་བར་གྱུར་ཅིག་།མཚོན་གྱི་བསྐལ་པའི་ཚེ་མཐུ་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། གནོད་པ་དང་། འཚེ་བ་ངེས་པར་ཆོད་པར་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཅོད་ པར་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།འཆི་བ་དང་། འཆིང་བའམ། རྡེག་པའམ། ཆུའམ། མེའམ། རྒྱལ་པོའམ། རྐུན་པོའམ། དབུལ་བའམ། ཁྲིམས་འཇིག་པའམ། མི་སྙན་པའམ། ངན་སོང་ངམ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་གྱུར་ ཅིག་།ཕ་མ་དང་མཁན་པོ་དང་བླ་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་།འཁོན་པ་དང་སྡང་བ་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་།རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དྲུག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ གཉིས་དང་།སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་བགྲང་བ་དང་། ལྷའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། འཕགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པར་གྱུར་ཅིག་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པའི་གནས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སེམས་ཐོབ་ཅིང་གལ་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་མྱོང་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོར་བར་མ་གྱུར་ཅིག་།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཆོག་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།དཀོན མཆོག་གསུམ་མེད་པའི་གནས་སུ་རྟག་ཏུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ངན་པར་ལྟ་བ་འཇིག་ཅིང་དེའི་ཆོས་ལ་གོམས་པར་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ཀྱི་དབང་དང་།སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་།འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་།ཇི་ལྟར་ སྲོག་ཕངས་པ་ལུས་གཏོང་བ་ལ་འཇིགས་པ་ལྟར་བདག་དང་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་འཇིགས་པར་གྱུར་ཅིག་།ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་བདེ་ལ་མོས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ངན་སོང་གསུམ་ལ་མོས་པར་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཅན གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་འགྱོད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་།

以下是完整的簡體中文直譯: 饑荒時,愿得飽足。疾病流行時,愿成為醫王,隨意施予藥物、財寶等所需,消除諸病。兵器劫時,愿有大力,必能止息損害和傷害。愿能斷除眾生各種恐懼,即:死亡、捆綁、毆打、水、火、國王、盜賊、貧窮、法律廢弛、惡名、惡道等一切恐懼。愿極其恭敬父母和親教師、上師。愿對怨敵生起大慈心。愿常修六念處、空性三昧種種法門、十二緣起、生滅等觀察、數出入息、天行、梵行、聖行、金剛三昧、勇進三昧等。愿在無三寶處自得寂靜心,即使身心遭受大苦,也不失無上菩提心。愿不以聲聞、緣覺心為足。愿在無三寶處,常出家于外道法中,破其邪見,不習其法,得法自在、心自在。愿明見有為法之過患。如惜生命畏捨身,愿畏我執和二乘道果。如眾生喜歡三十三天之樂,愿為眾生喜歡三惡道。愿為一眾生,雖于無量劫受地獄苦,心不生悔。

སེམས་ཅན གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་འགྱོད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་།གཞན་གྱིས་རྙེད་པ་མཐོང་ན་ཕྲག་དོག་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་བདག་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་།གལ་ཏེ་དཀོན མཆོག་གསུམ་དང་ཕྲད་ན་ན་བཟའ་དང་།བཤོས་དང་། གཟིམས་ཆ་དང་། གནས་ཁང་དང་། སྙུན་གྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། མར་མེ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། རོལ་མོ་དང་། གདུགས་དང་། བ་དན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མཆོད་པར་གྱུར་ཅིག་། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པར་བསྲུངས་ཏེ། ནམས་ཀྱང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་སྐྱེད་ཅིག་།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཐོས་ན་རབ་ཏུ་དགའ་མོས་ཏེ་འགྱོད་པའི་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་།བདག་གི་སྔོན་གནས་ཀྱི་དངོས པོ་དྲན་ཞིང་ནམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ལས་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལ་རེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་སོག་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།ད་ལྟར་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡི་དམ་འཆའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ གང་འདི་ལྟ་བུའི་ཡི་དམ་འཆའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་ལྡོག་མི་སྟོར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་པར་མཐོང་བ། སེམས་ཅན་གདུལ་མཁས་པ། འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་འཛིན་ཅིང་སྲུང་བ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ།དཔེར་ན་མི་གཉིས་ཤིག་འདི་སྐད་དུ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རི་ཡོད་དེ། རི་དེ་ལ་ཆུ་མིག་བཟང་པོ་རོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་གིས་དེར་ཕྱིན་ན་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ ལ།ཆུ་དེ་འཐུངས་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེན་དུ་ལམ་རིང་ཞིང་ཉམ་ང་བ་དང་བགེགས་མང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་ནས་མི་དེ་གཉིས་ཀ་འགྲོ་བར་གཟས་ནས་གཅིག་གིས་ནི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཤམས་ནས་ཆས་སོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 愿為一眾生,雖于無量劫受地獄苦,心不生悔。見他得利,不生嫉妒,常如自得安樂般歡喜。若遇三寶,愿以衣服、飲食、臥具、住處、藥品、燈明、花、香、音樂、傘蓋、幢幡、七寶等廣作供養。若受持佛戒,愿極堅固守護,永不生毀犯相。若聞菩薩難行,愿生歡喜,不生悔意。愿憶念前世,永不造貪嗔癡業。愿不為求果報而集因緣。愿不貪著現世安樂。發如是誓願。善男子,發如是誓願者,名為菩薩永不退失菩提心,亦名施主,名為現見如來佛性,名善調伏眾生,名超出輪迴,名善持護無上法,名具足六度。善男子,是故不退心非佛性。善男子,你因有不退心,不應說一切眾生無佛性。譬如兩人聞說:他方有七寶山,山有美泉具味。若至彼處,可除貧窮。飲其水者,長壽能活千歲。但路遠險阻,障礙甚多。聞已,二人慾往,一人備足路途所需而出發。

།གཅིག་ནི་ སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཆས་ཏེ།འགྲོགས་ཤིང་ལམ་དུ་སོང་སོང་བ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མང་པོ་ཐོགས་པའི་མི་ཞིག་དང་ཕྲད་དོ། །དེ་ནས་མི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དྲིས་པ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཡུལ་དེ་ན་ཡང་དག་པར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རི་ཡོད་དམ། དེས་སྨྲས་པ། ཡང་དག་ པར་ཡོད་དེ་མི་པས་ན་བདག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཐོབ་ལ་ཆུ་ཡང་འཐུངས་ཏེ།ཉེན་དུ་ལམ་ཉམ་ང་ཞིང་འདི་ལ་རྐུན་པོ་དང་ཆོམ་པོ་རྒོད་དེ། མྱ་ངན་དང་ཚེར་མ་ནི་མང་གི་ཆུ་དང་རྩཝ་ནི་མེད་པས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཙམ་སོང་ཡང་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ་། །དེས་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ ནས་གཅིག་ནི་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ལམ་རིང་ལ།བགེགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་སོང་བ་གྲངས་མེད་ཀྱང་ཕྱིན་པ་ནི་གཅིག་གམ་གཉིས་ལས་མེད་ན། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་དེར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་སྤྱོད་པ་ཙམ་ཆོག་ན། གལ་ཏེ་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ སོང་བ་ལས་མ་སྟེས་ན།ལུས་དང་སྲོག་ཡལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་སྲོག་མེད་པར་གྱུར་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་བདེ་བ་དེ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་གཞན་དག་ཕྱིན་པར་གྱུར། བདག་ཡོད་ན་བདག་ཀྱང་ཕྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ན་ཡིད་ བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་བླང་ཞིང་ཆུ་མིག་བཟང་པོ་ཡང་བཏུང་ངོ་།།ཇི་སྟེ་མ་ཐར་ན་སྲོག་གིས་འཇལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་མི་གཉིས་གཅིག་ནི་འགྱོད་དེ་ཕྱིར་ལོག་གོ། །གཅིག་ནི་ཆས་ཏེ་སོང་ངོ་། །ཆས་པ་དེ་རི་དེར་ཕྱིན་ནས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་བླངས་ཏེ་ཡིད་བཞིན་དུ་ཆུ་ཡང་འཐུངས་ ནས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་ཕྱིར་ལོག་ནས།ཕ་མ་ལ་དབུལ་ཞིང་གཉེན་བཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཆོག་པར་བྱིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འགྱོད་དེ་ཕྱིར་ལོག་པ་དེས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་ནས་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་སོང་བ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་ལོག་ན། བདག་ད་ཅིའི་ཕྱིར་ འདུག་ཅེས་སྨྲས་ནས་ཆས་ཏེ་སོང་ངོ་།།དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཆུ་ཞིམ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ། །མི་གཉིས་པོ་ནི་ཐོག་མ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །ལམ་ཉམ་ང་བ་ནི་འཁོར་ བ་ལྟ་བུའོ།།ལམ་དུ་ཕྲད་པའི་མི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་བུའོ། །ཆོམ་ཤོད་རྒོད་པ་ནི་བདུད་བཞི་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་དང་ཚེར་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 一人空手而行。二人同行,路上遇見一人攜帶大量七寶。二人問道:“大士,彼處真有七寶山乎?”彼答:“確實有。我已得寶飲水。但路途險惡,有盜賊強盜,憂愁荊棘甚多,無水無草,千人中能到者甚少。“聞言,一人生悔道:“路遠障礙多,無數人去而至者僅一二,我豈能到?我活命僅夠自用,若入路不遂,將喪身失命。無身命,何來長壽安樂?”一人則道:“他人能至,我在必往。若到彼岸,如願取寶飲泉。若不得,以命相抵。“於是一人悔而返回,一人出發前行。行者到達彼山,取得眾多珍寶,如願飲水,攜眾寶返回,施予父母親友。當時,悔返者見此情形,心生懊惱,說:“他去而歸,我何故留?”遂出發前往。其中,七寶山喻大涅槃,美水喻佛性,二人喻初發菩提心之二菩薩,險路喻輪迴,路遇之人喻佛世尊,盜賊強盜喻四魔,憂愁荊棘喻諸煩惱。

།ཆུ་དང་རྩཝ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མི་སྒོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ།།ཆས་ཏེ་སོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའི་དཔེར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ལམ་ཉམ་ང་བའི་ཕྱིར་འགྱོད་དེ་ཕྱིར་ལྡོག་པས་ལམ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ བྱར་མི་རུང་བ་ལྟར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་འགྱོད་པ་དེ། གྲོགས་པོས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་ཐོབ་པས་མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཅིང་ཕ་མ་གསོས་ཏེ་ གཉེན་བཤེས་ལ་ཆོག་པར་བྱིན་ཞིང་བདེ་བ་མང་པོ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་བས་སེམས་ལ་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ།ཆས་ནས་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ལུས་དང་སྲོག་མི་ཕངས་ཤིང་དཀའ་བ་དང་བགེགས་མང་པོ་ལ་བཟོད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རིར་ཕྱིན་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དོན་དེའི་ཕྱིར་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་། ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་བར་ དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ།།སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་ རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་མི་གཡོ་ཞིང་སྦྱིན་པའི་སེམས་བརྟན་པ་དང་། རི་རབ་ལྟར་བདེན་པའི་ཚིག་ལ་གནས་ན། ལས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་ རྐྱེན་གྱིས་རྐང་པའི་མཐིལ་མཉམ་པ་པོག་པོར་གྱི་སྒྲོམ་འདྲ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 無水無草喻不修菩提道。一人返回喻退轉菩薩。出發前行喻不退轉菩薩,應知此為比喻。善男子,眾生佛性常住不變,如險路令人悔返不能說路無常,佛性亦復如是。善男子,菩提道無退轉。善男子,如彼悔者,見同伴得眾寶,獲威力,養父母,施親友,享諸樂,心生懊惱,遂出發上路,不惜身命,忍受諸多艱難障礙,到達七寶山,不退轉菩薩亦復如是。善男子,一切眾生必定證得無上正等正覺,故我于諸經中說:乃至造五無間罪、破四重戒、邪見者,一切眾生皆有佛性。獅子吼問:“世尊,云何為菩薩退轉與不退轉?”佛言:“善男子,菩薩成就如來三十二相業因緣者,名不退轉,亦名大菩薩,名不動不變,名悲憫一切眾生,名超勝一切聲聞緣覺,名不退轉。善男子,大菩薩若於戒律不動,佈施心堅,如須彌山住于諦語,以此業因緣,得足下平如龜甲紋之相。”

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་དང་། ཆུང་ངུ་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ལ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་རྙེད་པའི་ཟང་ཟིང་གིས་མཆོད་ ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྐང་པའི་འོག་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་དང་། ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་ལ་རྟག་ཏུ་ དགའ་བ་སྐྱེད་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་སྟེ། ལག་པའི་སོར་མོ་ཕྲ་ཞིང་རིང་བ་དང་། རྐང་པའི་རྟིང་པ་རིང་བ་དང་། ལུས་དྲང་ཞིང་ཟུར་བཞི་པའི་མཚན་གསུམ་འཐོབ་སྟེ། མཚན་གསུམ་པོ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསྡུ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་སྡུད་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་པའི་སོར་མོའི་བར་འབྲེལ་པ་དང་། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་དག་ ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ལས་བདག་གིས་ལག་དར་ཏེ་བཀྲུས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཉེས་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་མཉེན་པའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལ་ མི་སྐྱོ་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚིགས་དང་ལོང་བུ་ཤས་མཉམ་ཞིང་གང་ལ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ཉལ་བའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤ་བའི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་པ་ལྟ་ བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་ལ་ཆོག་ཤེས་ཤིང་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་དགའ་བ་དང་། ནད་གཡོག་བྱེད་ཅིང་སྨན་བྱིན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་འདྲ་བ།འགྲེང་ན་ལག་པ་པུས་མོ་འདས་པ། ཤའི་གཙུག་ཏོར་དང་། གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་སྣང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་འཇིགས་པ་མཐོང་ན་མགོན་དང་སྐྱབས་བྱེད་ལ་གཅེར་བུ་མཐོང་ན་གོས་སྦྱིན་པར་ བྱེད་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕོ་མཚན་གསང་བའི་མཛོད་ཀྱི་མཚན་ཐོབ་བོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 大菩薩若以如法所得財物供養父母、和尚、阿阇黎、上師,乃至畜生,以此業緣得足下千輻輪相。大菩薩若不殺生、不偷盜,常生歡喜心於父母、和尚、上師,以此業緣得三相:手指纖長、足跟修長、身體端直四方。此三相業因為一。大菩薩若以四攝法攝眾生,以此業緣得手指網縵相及如鵝王相。大菩薩若親手為病苦的父母、和尚、上師擦洗按摩,以此業緣得手足柔軟相。大菩薩若持戒、聽法、佈施不厭,以此業緣得關節平齊、身毛上靠相。大菩薩若專心聽法並演說正法,以此業緣得如鹿王腿相。大菩薩若於一切眾生不生害心,知足於飲食,常樂佈施,看護病人並施藥,以此業緣得身相圓滿如尼拘陀樹、立時手過膝、肉髻及頂相不可見。大菩薩若見怖畏者為作救護,見裸露者施以衣服,以此業緣得陰藏相。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཅན་དང་བསྙེན་ཅིང་གཏི་མུག་ཅན་སྤོང་ལ་འདྲི་བ་དང་ལན་ལྡོན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་ལམ་འཆོས་ཤིང་ཕྱགས་ ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་པགས་པ་སྲབ་ཅིང་མཉེན་ལ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་རྟག་ཏུ་གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་དག་ སྦྱིན་པ་བྱིན་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྟག་ཏུ་ལྷམ་མེ་ལྷང་ངེ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ནོར་གྱི་དབྱིག་གཏོང་ནུས་ཤིང་ཕངས་པ་མེད་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་ པ་མི་རྟོག་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གནས་བདུན་གང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ ཆོས་བཞིན་དུ་ཚོལ་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲོག་རུས་གང་ཞིང་མཉམ་པ་དང་།སེང་གེའི་རོ་སྟོད་ལྟ་བུ་དང་། ལག་ངར་དང་གྲུ་མོ་ཤས་མཉམ་ཞིང་རིང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་ཐུན་ཚགས་དང་། ཞེ་ སྡང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་བཞི་བཅུ་དཀར་ཞིང་མཉམ་ལ་ཐགས་བཟང་པོའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཆེ་བ་གཉིས་དང་ ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་གང་སློང་ཞིང་འོང་བ་ལ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེང་གེའི་འགྲམ་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན།ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རོའི་ནང་ན་རོའི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བདག་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ལ་ཡང་སྟོན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་ གྱིས་ལྕེ་རིང་ཞིང་ཡངས་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ།

以下是完整的簡體中文直譯: 大菩薩若親近智者,遠離愚者,善於問答,修治道路,以此業緣得面板細薄柔軟、身毛右旋相。大菩薩若常施衣食、臥具、病藥、香花、燈明,以此業緣得身如黃金常光明耀眼相。大菩薩若佈施時能捨珍寶無吝惜,不分別福田非福田,以此業緣得七處充滿相。大菩薩若佈施時不生疑心,以此業緣得妙音聲相。大菩薩若如法求財佈施,以此業緣得腿骨圓滿、上身如獅子、臂肘修長相稱相。大菩薩若斷離間語、粗惡語、嗔恚心,以此業緣得四十齒白凈齊密相。大菩薩若於一切眾生生大慈悲心,以此業緣得具二牙相。大菩薩若常發願:“凡有乞者,當如意施與。“,以此業緣得獅子頰相。大菩薩若隨眾生所欲而施飲食,以此業緣得味中最上味相。大菩薩若自行十善並教他人,以此業緣得廣長舌相。