d1842五次第註釋明義拉克希米 曼札迦拉夏｜d1842五次第註釋明義拉克希米 曼札迦拉夏（續3）

以心為所緣的次第中，若執著不動三摩地之分，則將墮入斷見一方。世間順世外道是說斷見一方。數論等派由於承許有二十四諦實，故是說常見一方。因此，這一切退轉皆是在輪迴中。所以應當精進於此三摩地。 現在為說應當供養開示如幻三摩地的上師，故說： “捨棄一切供， 當行上師供， 令彼生歡喜， 得證遍智慧。” 一切供養即是對三寶等的供養，應當捨棄彼等，唯有上師供養最為殊勝。其原因是由於令上師歡喜而速得一切智智。《十萬頌》中亦說依止善知識能得佛菩提。 為說彼供養，故說： “無上菩提師， 金剛薩埵供， 彼何福未修， 何苦行未行？” 諸福德即是依止佈施等五波羅蜜多，苦行即是守護八種別解脫等所說的戒律，彼補特伽羅無有未作、未行者，唯有作與行。因為唯上師即是金剛薩埵，無上即是最勝，對彼作供養故。彼供養亦是以聞法為先導，恭敬上師並獻上外在資具。 為說彼義，故說： “為求彼不盡， 任何極喜悅， 極其殊勝者， 彼彼獻上師。” 首先，外在財物等是會耗盡的，若欲令其不盡，則應當供養上師，此說明通達一切波羅蜜多。

།དབུལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་གང་དང་གང་། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བདག་རང་གི་ལུས་པོ་སྟེ་དེ་ཡང་ དབུལ་བར་བྱའོ།།རྒྱུ་གང་གིས་དེ་དག་དབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་སྡིག་པ་འཕྲོག་།སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །རྒྱ་མཚོའི་འཇིགས་ལས་ཕ་རོལ་སྒྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སློབ་དཔོན་ཏེ།དེའི་རིག་པའི་དབང་བསྐུར་བས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡིག་པ་འཕྲོག་པ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་ནི་གཙང་བ་དང་མི་གཙང་བ་ ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བ་སྟེ།གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་འཇིགས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་བར་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ལས་ཕ་རོལ་ སྒྲོལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དང་།དེ་ཡང་དེ་བཞིན་བཞི་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འོད་གསལ་བ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའམ། དེ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ད་ནི་ ཆོས་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་བ་དང་།སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་སློབ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩེགས་ཤིང་། །ཡང་དག་རིམ་པ་སུན་འབྱིན་དང་། །དེ་ཉིད་ཆོས་ལ་བརྙས་བཅས་པ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་བསྟན་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།བདག་གིས་རྣམ་པ་མང་པོར་ཡང་དང་ཡང་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་རིམ་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཆོས་ནི་མན་ངག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྣམས་བདག་རང་གིས་རྟོགས་ ལ་བདག་ལ་བླ་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་ལོ་དང་ལྡན་པ་དང་།སློབ་མ་སྐྱོན་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བླ་མས་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།

若問應當供養何物？“任何極喜悅”即是指外在的象、馬、兒子、妻子等。同樣，“極其殊勝者”即是自己的身體，也應當供養。 為說明以何因緣應當供養彼等，故說： “上師能除罪， 上師能度脫， 苦海諸怖畏。” 上師是行持世間與出世間殊勝行為者。通過其灌頂加持能除遣阿賴耶識等性質的罪業，因為已成為不動佛等五如來的本性。同樣，能遣除清凈與不清凈等性質的分別念，因為賜予密灌頂故。如是，苦海怖畏即是貪著、離貪、中等貪著性質的一百六十種集聚，從彼度脫是通過慧灌頂，以及第四灌頂。由此等自性光明的真如得以顯現故。或者，是思維貪著等與光明互相違背，或者彼等即是光明的本性。 現在爲了觀察不應授法與應當授法的弟子的過失與功德，故說： “若人具慢心， 誹謗真實次， 輕蔑此正法， 不應示真實。” 若人具有”我已多次反覆獲得灌頂”的慢心，同樣誹謗真實次第即金剛唸誦等，如是對真實法即主要教授等認為”我自己已經了悟，絲毫不需要上師”而具有輕慢，對於具有過失的弟子，上師不應教示加持次第。這是按照字面意思解釋。

།ཡོན་ཏན་ཅན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བླ་མ་ལ་གུས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྣམ་པར་ མཁས་ཤིང་རྒྱུད་གཅིག་ལ།།དམ་ཚིག་སྤྱོད་པ་བསྲུང་བ་དག་།རིམ་པ་དེ་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སློབ་མ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་དད་ པ་ཅན་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཅིག་པ་ནི་ལན་ཅིག་བཤད་པའི་གཞལ་བྱ་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་སོ་སོར་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གི་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་སྲུང་བར་འཇུག་པ་དེ་ལ་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱའོ།།རིམ་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རིམ་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ད་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྩོམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ སྟོན་པ་པོ།།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བཞི་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི། །རིམ་འདི་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བདག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལ་སེམས་དཔའ་ནི་གནས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། །ལྔ་ནི་སྤང་དང་ཤེས་པ་ཉིད། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། བརྟན་དང་སྙིང་པོ་ཁོག་ སྟོང་མེད།།མི་ཆོད་མི་ཕྱེད་མཚན་ཉིད་ཅན། །མི་ཚིག་པ་དང་མི་འཇིག་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འོག་ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པའོ།།རིམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྤངས་ནས་གང་གི། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

爲了說明具功德者，故說： “恭敬上師說實語， 極為聰慧心專一， 守護誓言諸行為， 應當教示此次第。” 這是說應當對如是弟子教示次第的句義關聯。何為如是弟子？即是說實語者、對金剛上師具信心者，同樣”心專一”是指一經解說所知內容終身憶持，因為具有通達法性的智慧。如是對於守護應當守護的誓言行為者，應當教示加持次第。 這是《五次第註釋·顯明次第義》中的加持次第，即第三次第。 現在開始撰寫現證菩提，為禮敬世尊金剛持故說： “教示一切空性者， 禮敬金剛薩埵尊， 第四現證菩提之， 此次第我當宣說。” 禮敬金剛薩埵后我將宣說現證菩提次第，這是句義關聯。金剛即是斷除五識的五智本性的法界或空性，薩埵是安住于彼中者，即是金剛薩埵。如說：“五為所斷與能知，是為金剛之含義”，又說：“堅實精髓無虛空，不斷不壞為性相，不焚不毀之體性，空性即說為金剛。” 其為何等？“教示一切空性者”即是宣說前述及後面將說的性相之自性光明真如。世尊宣說一切次第，捨棄差別而說”教示一切空性者”，是爲了解說分別階段所說的真如。

།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་པས་འདི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དག་པ་ནི། རིམ་པ་བཞི་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་གསང་བ་ཤེས་རབ་དང་། བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མཐར་ཐུག་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །རིམ་པ་འདི་གང་གིས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་བླ་མ་དེའི་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པོ་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ལྷ། །མན་ངག་རྣམས་ནི་རབ་སྟེར་བས། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་བས་ལྷག་།ཅེས་བྱ་བ གསུངས་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་རྣམས་འཇོམས་པར་མཛད་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། །གཅིག་པོ་ནི་གཉིས་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྷ་ནི་གཙོ་བོའི་ལྷའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ལྷ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་། ལྷ་མོ་བཞི་དང་། མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དང་། ཁྲོ་བོ་བཅུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་སྟེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་འབྱུང་བས་ན་རང་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལྟོས་པ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྱུང་ བ་མ་བྱུང་ཞེས།དེ་ཉིད་རིག་མཆོག་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕེལ་འགྲིབ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་གཏན་དུ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་གསུངས་སོ།།རྡོ་རྗེ་འཆང་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མན་ངག་རྣམ་ནི་རབ་སྟེར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ ཆོས་བསྟན་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཕྱིར།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

什麼是現證菩提次第？所謂”第四”，是相對於次第和智慧而言，此為第四。如說：“清凈世俗諦，宣說為第四次第。“又如阿阇黎密智所說：“第四亦復如是。“這是究竟精要的如實義。 為顯示宣說此次第上師之殊勝故說： “此乃自生薄伽梵， 唯一廣大本尊天， 以能善授諸教授， 故勝金剛阿阇黎。” 由於摧毀貪等自性諸蘊習氣及如幻習氣，故稱薄伽梵，即大金剛持。“唯一”即無二，“廣大本尊天”是顯示為主尊本性。 此處”天”是指蘊界處和貪等自性的五如來、四天女、四供養天女、八菩薩、十忿怒尊之性相。“廣大”是超勝彼等，因為是法性自性故。 複次，何為”自生”？由於在無自性諸法中各自體性生起故稱自生，非依因緣而生，唯依于彼即是無自性。如說：“緣起即無生，是為勝了知。” 或者，由於法性無增無減故稱自生，因為無生滅故。如說：“遠離增減相，應當恒思維法性。” 宣說現證菩提的金剛上師勝過如是金剛持。為何如此？“以能善授諸教授”者，以報身為主的世尊金剛持所說法，為凡夫故，我等未能獲得。

།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཙམ་ཡང་རང་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མན་ངག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་ ཀྱང་ལྷག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།།བླ་མ་དེ་ཉིད་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཡང་དག་མཉེས་བྱས་ཏེ། །ལོའམ་ཡང་ན་ཟླ་བ་ལ། །བླ་མ་དེ་ནི་མཉེས་བྱས་ལ། །ཅི་ནུས་པས་ནི་མཆོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་མན་ངག་འདོད་པའི་སློབ་མས་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཁྱད་པར་དུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་བླ་མ་ཅི་ནུས་པས་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།།མཆོད་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅི་འབྱོར་པ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །ལེགས་པར་བསླབས་ལ་དབུལ་བྱ་ཞིང་། །ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ ནི།།ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་མཆོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་རིམ་པ་བཞི་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། རིམ་པ་གསུམ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བརླབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཅི་འབྱོར་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་མ་འདི་ལ་ཕུལ་ཏེ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མཆོད་ པར་བྱ།།ཞེས་པ་ནི་ཆོ་ག་ལས་མ་འདས་ཤིང་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་སློབ་མས་བླ་མ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དང་པོའི་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དག་པའི་སློབ་ མས་འཁོར་དང་བཅས་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྤྱན་དྲངས་ལ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་སྤྱན་དྲང་སྟེ། ལྷའི་ཁང་པ་སུམ་བརྩེགས་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རིམ་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་གདན་ལ་དེ་རྣམས་བཞུགས་ཏེ་ལས་ཀྱི་ རྡོ་རྗེ་དགུག་ཅིང་མཆོད་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ།

同樣地，連僅僅法義也無法自己如理觀察，更何況要了悟教授。因此，唯有金剛上師是獲得真實義的因，故而證成其勝過金剛持，這是究竟精要的如實義。 為令歡喜彼上師故說： “應當善作令歡喜， 或經年月時光中， 令彼上師生歡喜， 隨己所能作供養。” 欲求現證菩提教授的弟子，應當在年等特定時期，隨己所能供養令上師歡喜，此為如實義。 為說明彼供養故說： “隨其所得手印女， 善加調伏而獻供， 于彼會壇之中央， 如法而作諸供養。” 其後，作為第四次第之因及第三次第之因的手印，具足加持，隨其所得，依種姓差別，獻上十二歲等女，應當如法供養。“如法”即不違儀軌，弟子應當在會壇中央供養上師。 其中儀軌是：首先，具足初始聞法、持戒等功德圓滿及心清凈的弟子，迎請具眷屬的金剛上師，並迎請遠離聲聞種性的瑜伽士和瑜伽女眾，於三層天宮等之上，依壇城次第，令彼等安住于種種座墊上，召請事業金剛並開始供養。

།དེའི་རིམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་རེ་ཞིག་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནས་གནོད་མཛེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀུན་ལ་ཞབས་བསིལ་ཏེ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔས་དེ་རྣམས་མཆོད་ལ། མཐེ་བོང་གཡོན་པ་དང་མིང་མེད་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་རྩིས་ མདུན་དུ་བྲིས་པའི་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་པདྨའི་སྣོད་གསུམ་རྒུན་ཆང་དང་ཆང་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་རྣམ་པར་བཞག་ལ་རྒུན་ཆང་གིས་གང་བའི་སྣོད་དབུས་མ་ལ་བདུད་རྩིའི་ལྔའི་རིལ་བུ་བཅུག་སྟེ།ཆང་གིས་གང་བ་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་གནས་པའི་སྣོད་ལ་ཡང་དེའི་སྐལ་བ་བཅུག་ལ། སྣོད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་རྒུན་ཆང་གི་སྣོད་བཟུང་སྟེ། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནས་གནོད་མཛེས་ཀྱི་བར་དུ་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་དེ་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ལ་དབུལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དྲི་བཟངས་ཀྱིས་འབྲས་སཱ་ལུ་འམ། རྒྱལ་པོའི་སཱ་ལུ་རོ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཚོད་མ་དང བཅས་པ་དེ་རྣམས་ལ་རེ་རེ་མདུན་དུ་བཞག་སྟེ།ོཾ་དེ་ཝན་ནེ་ས་མཱ་དྷི་དྷྱཱན་པྲྀ་ཎ་ནེ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུམ་བྱས་ནས། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོད་དུ་འོས་པ་རྣམས་འདི་ལ་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་གསོལ་བ་གདབ་སྟེ། དེ་སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བྱའོ།།རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་དེ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཕྱེད་ཙམ་བཞེས་ནས་བཞེས་པའི་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། བཞེས་པ་དང་བཏུང་བའི་སྣོད་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རྡོ་རྗེའི་གླུ་ལེན་པ་ དང་།དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གར་མཛད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གླུ་དང་རོལ་མོ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ། །ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་ཆ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཆོད་ལ་སྒྲ་རྡོ་རྗེ་མའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བརྡུང་བར་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ངང་པ་དང་། བུང་བ་དང་། སྤྱང་ཀི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྟགས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྩོད་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྩ་བའི་ལྟུང་བས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

其次序如是：首先，從中央主尊直至妙臂，對一切方便智慧尊獻洗足水，以五種供養供養彼等。以左手拇指和無名指所生甘露，於前方所畫法源印上，安置三個蓮花器皿，分別盛滿葡萄酒和酒。在盛滿葡萄酒的中間器皿中放入五甘露丸，在兩側盛滿酒的器皿中也放入其份量。以持器手印持葡萄酒器，從中央主尊直至妙臂，以事業金剛供養彼等。供養彼等后自己也享用。 其後以香料調製的稻米或御稻，配以具六味的菜餚，于彼等面前各自擺放，以”嗡 德瓦內 薩瑪地 迪揚 布日納內 梭哈”咒語加持后，作三次頂禮，說”啊，世尊！愿諸應供者享用此供”而作祈請。顯現彼等享用的壇城輪應作。 瑜伽女眾應等持而享用。食用一半后將食器合為一處，飲食器皿亦當如是了知。瑜伽士們唱誦金剛歌，壇城主尊與瑜伽女眾跳舞。有些說一切人也作歌舞音樂等。應當供養三字琵琶、笛子等樂器，以金剛聲母慢而擊奏。 若於外聞鵝、蜂、豺等聲，是世尊加持之相。處於此會輪者亦不應爭論，因畏犯根本墮故。

།གལ་ཏེ་དེ་བྱེད་ན་དེ་ཙམ གྱིས་འཆད་པ་དབབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་མཐའ་རུ་ཕྱག་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དུ་བཅུག་ནས།འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་འདབ་མ་དང་བཅས་པའི་སོ་རྩི་དང་། འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པའི་སྐུ་ཡོན་ཕུལ་ལ། ཕྱག་འཚལ་ནས་བཟོད་པ་བཞེས་ཏེ་བསྐོར་བ་བྱས་ལ་དགེ་བ་འདིའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ལ།ལྷག་མ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཨོཾ་ཀུ་རུ་ཀུ་རུ་བ་ཏི་ལི་མ་ཧཱ་བ་ཏ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ལྷག་མའི་གཏོར་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་མཁའ་ འགྲོ་མ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཤིང་དྲུང་གཅིག་ལ་སོགས་པར་གཏོར་མ་བྱས་ཏེ།ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ནི། ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་མཆོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་གསང་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱག་རྒྱ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ནས་འདོད་ཡོན་ལྔ་སྤྱོད་པས། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་མཉེས་འགྱུར་ཏེ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཆོ་ག་ནི། །སྣང་བ་དག་ནི་སྐྱེད་འདུས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུལ་བས། དགྱེས་པའི་ རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་དུས་ནི།མཚན་མོ་རྩོམ་པའི་དུས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་འདུས་བྱས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། སྔགས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་དང་སྤྲོ་བ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེའི་རྗེས་ལ་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་འབད་ནས། །ཀ་ལ་ཤ་སོགས་དག་ཏུ་གཞག་།སློབ་མ་རང་ལ་བླ་མ་ཡིས། །བརྩེ་བས་ནམ་ཕྱེད་དུས་དབང་བསྐུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བླ་མས་རང་གི་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་ ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ།།རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། སྔོན་གཞན་ལས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若如是作，則于”應降下講說”之末尾，令作洗足等事。獻上三果及其葉的齒木，以及隨力所能的身供養。頂禮后請求寬恕，作繞行，併發愿：“以此善愿一切眾生獲得大手印。” 將剩餘的果實等放入一器，以”嗡 庫如庫如 巴帝利 瑪哈巴達利”等一百零八字加持余供，于外一樹下等處作供養給住于尸林的空行母。 此即”于會輪中央，如法作供養”之義。其中，為使上師首先授予弟子密法，應說明入等持手印。故說：“複次以五欲，令大瑜伽喜，等持之儀軌，生起諸顯相。” 于會輪中央獻上五欲妙欲之享用，喜金剛上師生起顯相之時，應于夜晚開始時入等持。其如何？所謂儀軌，即以金剛蓮花和合為先導，隨後貪慾、誦咒、一切如來入住放射等。 為說其後所作，故說：“精勤菩提心，置於寶瓶等，上師以慈愛，午夜灌弟子。“此句相連為：上師應灌頂自己的弟子。“自”是指由上師親自灌頂，而非先前由他人灌頂。同樣，是對大瑜伽續具信解者，而非對事續等。

།གང་གི་ཚེ་དང་ཅི་བྱས་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེ་ན། ནམ་ཕྱེད་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུ་བའི་དུས་འདི་ཡིན་ཏེ། དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་འོད་གསལ་བ་དང་མཐུན་པའོ། །ཀ་ལ་ཤ་སོགས་དག་ཏུ་བཞག པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཁོ་ནའོ།།རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོའི་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་གི་འབད་པས་འཛིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་མ་དེའི་ཁ་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཐོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་ཏེ་སློབ་མ་དེ་མྱོང་བར་བཅུག་ པར་བྱ་སྟེ་དགོངས་པས་བཤད་པའོ།།གསང་བའི་དབང་བསྟན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་ཐོབ་ནས་ནི། །ཐོ་རངས་ཀྱི་ནི་དུས་སུ་ཡང་། །སློབ་མས་ཐལ་སྦྱར་བླ་མ་ལ། །མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པས་མཉེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འོག་ ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་བསྟོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་ལ་སློབ་མས་མཉེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ།།ཅི་བྱས་ནས་ཤེ་ན། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་ཐོབ་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནིའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་གསང་བའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་ ཐོབ་ནས་སོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་གི་རིམ་པས་སོ་ཞེས་ངག་གི་ལྷག་མའོ། །གང་གི་ཚེ་དང་ཅི་བྱས་དབང་ཞེ་ན། ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་སུ་དང་། སླར་ཡང་བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པས་མཉེས་པར་བྱའོ། །བསྟོད་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ལས་ནི་རྣམ་ གྲོལ་ཞིང་།།ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་གྱུར་ལ། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བ་ཁྱོད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་མ་གོས་པ་དྲི་མ་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བས། །དམིགས་མེད་ ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཞེས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ།

於何時以何方式灌頂？所謂”午夜時分”，即氣息和努力同時執行之時，因為大力壇城顯現，方便與智慧無二故。其無二性與光明相順。 所謂”置於寶瓶等中的菩提心”，即如字面廣為人知的意思。以持菩提心支分之努力持至金剛頂端，以此為弟子灌頂于口。“等”字表示擴充套件為用頭蓋等令弟子體驗，此為密意解釋。 為說明智慧灌頂，故說：“獲得正灌頂，于黎明時分，弟子合掌向，供贊令師喜。“此句相連為：弟子應以下文所說讚詞令上師歡喜。 何時作何事？“獲得正灌頂”中的”正”字表示特殊，即在前述密灌之後獲得智慧灌頂。其如何？以一手印次第，此為語之餘義。於何時以何方式灌頂？于黎明時分，複次以供養讚頌令上師歡喜。 為說明彼讚詞，故說：“解脫三界中，等同虛空者，不染諸慾望，無緣敬禮汝。“即因解脫三界自性之蘊，故汝解脫三界。如是以自性清凈如鏡智慧瑜伽而等同虛空。如是不為色等慾望所染，無有垢染。正因如此，離色蘊所緣，故”無緣敬禮汝”，此從身金剛主尊門作贊。

།སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཁམས་རྣམས་དང་། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་ཞིང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་མི་བརྟེན་པ་སྟེ། ངག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲ་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཁྱོད་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་མེད་ནི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བཅུ་པོས་མ་བཅིངས་པ་ ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཇི་སྐད་དུ། དང་པོ་གཅིག་ནི་དགུ་དབུས་ན། །གང་ཞིག་བཅུ་ཡིས་མ་བཅིངས་པ། །དེ་ནི་བཅིང་མེད་ཞེས་བྱ་བ། །དེ་ཤེས་པ་ནི་མཆོག་གི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྔར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །མི་བསྐྱོད་ པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གནས་མེད་ཅིང་། །སྤྲོས་མེད་དགོས་པ་མེད་པ་ལྟར། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཐུགས་མངའ་བ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་འགྲོ་བ་གོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཏེ། དེ་དག་མེད་པས་སྤྲོས་མེད་གོས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ནམ་ མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཐུགས་མངའ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ནོ།།གོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །བསྟོད་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ རང་བཞིན་ཅན།།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བལྟ་བར་འཚལ། །སློབ་མས་ཐལ་སྦྱར་བླ་མ་ལ། །བསྟོད་ནས་སླར་ཡང་བསྐུལ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བལྟ་བར་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་རྣམས་ནི་དོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་བལྟ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་ འཇུག་གོ།

從無量光的角度來說明，故說：“不依諸蘊界，及諸處所依，解脫諸顛倒，無緣敬禮汝。” 即凡是語言所詮表的蘊界處等，汝皆不依止，因為語言分別的聲音本性是光明故。正因如此，說”解脫諸顛倒”。顛倒即是遍計諸法為實有等，由於以妙觀察智斷除彼等，故汝解脫顛倒。正因如此，“無緣”即不為母音與輔音自性的十種所束縛，敬禮汝。如前所說：“初一在九中，何者十不縛，彼稱無繫縛，知此為最勝。“此從語金剛門作贊，為如實義。 為說明從不動佛門作贊，故說：“如同虛空中，無住無戲論，無有所需求，等空具心者，無緣敬禮汝。“因為是法界自性故無住處。由識蘊清凈故如虛空。戲論即三種顯現等染污眾生，染污即自性之蘊，無彼等故無戲論染污。正因如此，等同虛空之心即法身自性。因離染污等故，“無緣敬禮汝”。此從意金剛門作贊，為如實義。 為作贊后祈請，故說：“一切空性者，愿見正等覺，弟子合掌已，贊已復勸請。“所謂”愿見”即欲親近表示，因為語根具多義，“見”字用於親近義。

།བླ་མ་སླར་ཡང་བསྐུལ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སླར་གྱི་སྒྲའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གསོལ་བ་གདབ་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་དང་སྐྱེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །སྣང་བ་གསུམ་པོ་སྤང་བ་ཡིས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཐོང་བ་ནི། །མགོན་པོ་ཆེན་པོ་ བདག་འཚལ་ལོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་མགོན་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བཤད་དུ་གསོལ་ལོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལས་དང་སྐྱེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གནས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔས་འཁོར་བ་ལ་འགྲོ་བ་དང་ འོང་བ་བྱས་ཤིང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་དང་དགའ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གང་གི་ཕྱིར་རིག་བྱ་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་འཁོར་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྣང་ བ་གསུམ་པོ་སྤངས་པ་ཡིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས། །རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བདག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་བཤད་དུ་གསོལ་ལོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེ་དང་དཔེ་ལས་འབྱུང་བ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་དེ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །ཞེས་བྱ བ་ལ།ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ།

“復勸請上師”中的”復”字是相對於讚頌而言。其餘易解，為如實義。 為說明彼祈請，故說：“解脫業與生，以斷三種現，愿見正等覺，我求大怙主。” 意為：“大怙主，請為我宣說現證菩提次第。“此為句義關聯。 其如何？關於”解脫業與生”，業與生為輪迴因果之實際存在，從彼等解脫。因為自性光明中無業與生之障礙故。依世俗諦，雖有彼等但非真實存在，因如幻故。因此，由於不了知彼等，五種眾生於輪迴中來去，凡夫們經歷憂喜苦樂等，因忘失自性故。因為所知與能知之事相輪是清凈的，了知其法性即是光明。 同樣，關於”以斷三種現”，即離三種顯現等，為如實義。 為進一步說明，故說：“諸佛大智慧，一切如來處，無上金剛智，我求大阿阇黎。” 意為：“請為我宣說金剛智慧。“此為句義關聯。 其中金剛智慧即不可分，因為能喻與所喻無別故。彼即金剛，又因無一切智慧故亦即智慧，故為金剛智慧。 同樣，關於”諸佛大智慧”，五智自性之五佛大智慧，以攝集彼等自性故為光明。

།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོག་མཐའ་མེད་ཅིང་ཞི་བ་ལ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྦྱངས་ཤིང་། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སྦྱོང་བ། །རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་བདག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་དྲུག་པའི་རང་བཞིན་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོང་ བ་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་།སེམས་ལ་དམིགས་པ་དང་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་ལས་གསུངས་པའི་བག་ཆགས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་འཚལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོག་མཐའ་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའམ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཕྲ་མོའི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་རྣམས་སྦྱངས་པ་ནི་སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱའི་དངོས་པོས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་མགོན་པོ་དང་།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བོད་པ་རྣམས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསོལ་བ་བཏབ་མ་ཐག་ཏུ་བླ་མའི་བྱ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ། །བརྗོད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་མཉེས་ བྱས།།སྙིང་རྗེ་སློབ་མ་ལ་བསྐྱེད་དེ། །དེ་ནས་རིམ་པ་འདི་ཉིད་བརྩམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་བླ་མས་འོག་ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་བརྩམ་པ་ནི་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །བླ་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ལྟར་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ པས་མཉེས་པར་བྱས་པ་སྟེ་ཟོལ་གྱིས་བསྟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་མཛད་ནས་སྟོན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་སློབ་མ་ལ་བསྐྱེད་དེ། །ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་རིགས་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།

為此，關於”一切如來處”，諸如來從此生起，因為是般若波羅蜜多的自性故。此為如實義。 為進一步說明，故說：“無始終寂靜，清凈諸煩惱，凈身語及心，我求大金剛。” 意為：“大金剛尊，請為我宣說凈化身等之第六自性的加持、緣心及金剛誦次第所說的盡除習氣之真實義。” 其如何？“無始終”即無生滅，或因無顯現等故無始無終。同樣，“寂靜”是因一切空故。“諸煩惱”即離貪等自性的細微習氣，“清凈彼等”即以所斷所取之事相清凈自性，為如實義。 在這三個偈頌中，“怙主”、“大阿阇黎”、“大金剛”等稱呼，應知為身語意金剛之自性。 為說明上師于祈請后立即所作，故說：“如是以真實，功德語悅瑜伽師，于弟子生悲，即開始此次第。” 意為：“瑜伽師即上師開始下文將說之次第”，此為句義關聯。 何等上師？“真實功德”即具有如是功德而讚歎令歡喜，非虛假讚美。 如何教授？關於”于弟子生悲”，以大悲為主的金剛阿阇黎宜說真實義，為如實義。

།རིམ་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་སྟེ་གསལ་ བ་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཡིན།།མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ལན་ཅིག་མིན་པར་འགྲོ་།མཚན་མིན་ཉིན་པར་མ་ཡིན་མཚམས་མིན་གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་ བཤད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཡུལ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཚངས་པའི་བུ་ག་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་སྣང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཚན་མོ་ནི་ཅུང་ཟད་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིགས་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིན་མོའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེའི་རྗེས་ལ་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་ འམ།དབུས་སུ་དེ་ཡིས་ཕྱིན་ན། སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་གང་བྱུང་བ་དེ་ནི་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ལས་འདས་པ་མུན་པའི་རང་བཞིན་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེ་རྣམས་གསུམ་པ་ཡང་རང་རང་གི་རང་བཞིན་ནི་བག་ལ་ ཉལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་རགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་རིམ་པ་གཉིས་པས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྒྱུ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དེ་རྣམས་བརྫུན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ཡང་། འོན་ཀྱང་དེ་མཐོང་བ་མདུན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ དེ་རྣམས་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་མ་གང་ཞིག་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ནང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་ཅིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་ནས་ཐོབ་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་ངག་གི་ལྷག་མའོ།།དེ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ།

為解說此次第，故說： “夜為明分現，如日光放射為增盛現， 際為得現自性諸非俱行， 非夜非晝非際離諸自性者， 即是菩提剎那，上師勝說瑜伽師境。” 意為：善男子，當你從梵穴處菩提心流泄時所體驗的樂受，即是”明現剎那”，應知其性質為微細光明。 當此菩提心遍及一切肢節關節之時，你所體驗的殊勝喜悅，即是”增盛現剎那”，應知此如日光般明顯，較前更為殊勝，具有白晝之性。 其後，當其到達金剛根本或中心時，所生起的名為”近得現”的殊勝喜悅，即所謂”際”，應知此超越晝夜，如勝義黑暗之性。 這三個剎那各自的自性與隨眠自性相關，為粗重自性，因為這些將被第二次第所斷除。 即便通過幻化三摩地了知其虛妄性，然而由於現見在前，故與隨眠俱行的諸法確實存在。 某一剎那中，遠離以”夜”等詞所說的明現等三種現象，即住于金剛寶珠內菩提心狀態的菩提自性剎那，將為瑜伽師智慧所證悟，此為從上師處所得當修之法，具光明自性，此為余語。這是究竟義。

།འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚན་མོའི་མུན་ནག་མ་ལུས་འདས་ཤིང་མཚམས་ཀྱི་སྣང་བ་གང་འདས་དང་། ། ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་སྐད་ཅིག་འདིར་ནི་དྲི་མེད་ཡང་དག་མཐའ་རུ་བཤད། །སློབ་དཔོན་མཆོག་ནི་རབ་རིབ་བྲལ་བས་སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་བྱང་ཆུབ་བསྟན། །ནང་གི་བདེ་བ་རྙོག་བྲལ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་བུ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག ནི་རང་བཞིན་དང་སྣང་བའི་དྲི་མ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེར་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་ཡང་དག་མཐར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གསལ་བར་བྱའོ།།སྐད་ཅིག་མ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་མོ་དང་། ཉིན་མོ་དང་། མཚམས་དང་། ཉིན་མོའི་སྣང་བ་རྣམས་གང་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་མཚན་མོ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉིན་མོ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དགོངས་ཀའི་དུས་ཀྱིའོ། །སྔ་དྲོའི་མཚམས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རིམ་པ་འདིས་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་མཐོང བས་ནང་གི་བདེ་བ་ནི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་ནི་འོད་གསལ་བའི་སྐད་ཅིག་མས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དག་གི་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་ པ།གཅིག་ནི་ཕྱིའི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དང་། གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པས་ཐོབ་བོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ནི་མཚན་མ་ལྔའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ། །གཉིས་པ་དུ་བ་འདྲ་བ་སྟེ། །གསུམ་པ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ། །བཞི་པ་མར་ མེ་བཞིན་དུ་འབར།།སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི། །ལྔ་པ་སྣང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་ལས་དང་མཐའ་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རིམ་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་ པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་འགྲོ།།ཆུ་ཡང་མེ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། །མེ་ཡང་རླུང་ལ་རྗེས་འགྲོ་བ། །རླུང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཞུགས། །རྣམ་ཤེས་འཛིན་པའི་དེ་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ།

為廣說此義，故說： “超越一切夜暗及際之光明， 乃至日未升起剎那中說為無垢真實邊， 最勝上師離迷亂為弟子示外菩提， 內樂離垢佛菩提剎那中當得。” 意為：善男子，在無垢剎那，即自性與現象皆無垢染的剎那中，金剛上師應為弟子明示真實邊即真如。 若問此剎那為何？即是夜、晝、際及日光等現象皆已消融之時。其中，夜為明現智慧，晝為增盛現智慧，際為近得現智慧，即黃昏時分。晨際為光明智慧，應以此次第了知外在證悟次第。 見此則可獲得內在之樂，即得內在證悟。佛菩提即是大金剛持地，名為普賢，應以光明剎那證得此地。 若問外內證悟之差別為何？答：一者以外印次第獲得，二者以智慧印次第獲得。大手印次第具有五相之次第性相。彼等即： “初如陽焰相， 二如煙相現， 三如螢火光， 四如燈焰燃， 五無現等同， 無雲晴空相。” 應知此等從業與邊際差別中，大種次第收攝之自性，即所謂地融入水等。如說： “最初地入水， 水亦趨入火， 火復隨風行， 風入于識中， 識入執持性。” 等，此為究竟義。

།དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མར་འབྱུང་དང་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་དང་། ། དབུས་མིན་འབྱུང་བ་དབུས་སུ་འབྱུང་བའམ། །མཐའ་མེད་འབྱུང་བ་མཐར་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་དམ་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་སྟོན པར་མཛད་པའོ།།ཞེས་སྟོན་ཏེ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་འདོད་ཆགས་བར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་བར་མ་ཐ་མའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ནི་མཐར་ཐུག་གོ།།སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་མེད་ཅིང་། །ཟད་དང་འཕེལ་མེད་དངོས་དང་དངོས་མེད་མིན། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ངོ་མཚར་མིན། །གནས་པར་འགྱུར་མིན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དམ་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ་གསུངས་ཀྱི་སྒྲ་འདིར་འཇུག་གོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲས་གནས་པ་ཡང་མེད་པའོ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་མིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཟད་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་ པ་དང་འཕེལ་བ་དང་ནི་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་འཆར་བ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཐིམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་མཚར་མིན་པ་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་གྱུར་པ་དང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ འཇིག་པ་སྟེ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར།གནས་པར་གྱུར་མིན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སྦས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ།

為顯示此特性，故說： “最後所生與最初所生， 非中所生與中間所生， 無邊所生與邊際所生， 聖者說彼一切皆空。” 意為：聖者即廣大心者們所說的一切皆空，是在顯示光明之第四真如。 若問其為何？即是不為最初、中間、最後的貪慾、離貪及中等貪慾所染。然而因遍行故，最初、中間、最後的自性亦即是彼真如之義。此為究竟。 複次，為特別顯示彼真如，故說： “無有去來處， 無盡增實非， 具妙相非妙， 非住非速行。” 意為：聖者們如是說此第四真如，此處用”說”字。 若問其如何？無去來即無進退，“ni”字表示亦無住。此顯示異於金剛唸誦之特性。盡即無自性，增即心光明顯現，彼等亦皆無所有，此顯示異於緣心次第之特性。如是，無實即無世俗分別，有實即如幻，彼等亦皆不可得。此顯示異於自加持次第之特性。具妙相即因具習氣自性蘊融故，非妙即因是寂靜自性故。住與速行即生滅，因無彼等故說”非住非速行”。此為具密意之究竟。

།གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་བྲལ། །བསོད་ནམས་གཟུགས་མིན་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །བསོད་ནམས་སྡིག་གི་ བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ།།དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཟོ་དགག་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་ དང་།འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་ བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མཆོག་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཐར་ཐུག་གོ། །ལྡང་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་དེ་ལྟའི་དེ་ཉིད་ཐོབ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་འགྲོ་གཉེན་གཅིག་།ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མི་ཡི་སེང་གེ་ གང་།།མི་ཟད་ལུས་ཐོབ་མ་ལུས་འགྲོ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་འདིས་མི་ཟད་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་སྟེ་འོད་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་གཉེན་གཅིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་མ་ལུས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱུ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ སྤྱོད་པ་སྟེ་དོན་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་བྱས་ཤེ་ན། དེ་ལྟའི་དེ་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བླ་མའི་ཞལ་ནས་ཐོབ་ནས་རྒྱུ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ན། ཡང་གཡོ་བ་དང་མི་ གཡོ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ནི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པའི་བསྟན་པ་ལ་སོ་སོར་བཤད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བའོ།།འདིས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མིའི་སེང་གེ་ནི་འདི་ཉིད་དེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།

又說： “復有離於有無諸戲論， 非為福德相非罪業相， 非為福罪之體成最勝， 諸佛說此即是一切空。” 所謂”諸佛說此即是一切空”，是為遮止妄作。 若問其如何？因無諸自性故，離有之戲論；因是光明法性之自性故，離無之戲論。如是，非為福德與罪業之相，因光明中無有一切煩惱與清凈故。三蘊即福德與罪業之體性，於此不存在，因相違故。是故最勝即是真實邊際，為究竟。 為說起身，故說： “瑜伽師得如是真如， 具行不行體性眾生友， 智慧自性人中獅子者， 獲得不盡身為眾生因。” 此瑜伽師獲得不盡身即獲得法身，唯光明即是法身。正因如此，眾生唯一友即此瑜伽師為利益一切眾生而行，非為他義。 若問作何？如是真如即如前所說自性光明真如，從上師處獲得而行。 若問此瑜伽師如何？所謂”具行不行體性”，若作利益眾生事業，即是動與不動事物之自性，因彼等依于光明故。是故智慧自性即無智之智，其自性離於同類與異類教法中各別所說增益等迷亂。此顯示入于正見。人中獅子即是此人，于諸勝士中最為殊勝，如字面義。

།སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཡོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་དྲང་པོ་ཡིན། །བསྟན་ལ་ གནས་མེད་གྱུར་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན།།དེ་ནི་མིག་བཙུམས་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་རྒྱས་མིག་།དེ་ནི་མཉམ་མ་གཞག་ཀྱང་མཉམ་གཞག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་དྲང་པོ་བྱས་ལ་བསྒོམ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡོན་པོ་དང་དྲང་པོའི་ལུས་པོ་ ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་སྟན་འཇམ་པོ་ལ་འདུག་ནས་བསྒོམ་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་སྟན་དང་སྟན་མེད་པ་ལ་གནས་ཀྱང་འདྲ་བ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གདན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མིག་བཙུམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ནི་མིག་ བཙུམས་པ་དང་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་འདྲ་བ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པས་དེ་དག་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་མཉམ་པར་མ་གཞག་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གནས་སྐབས་གཉིས་པོ་ལ་ཡང་འོད་གསལ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ པའོ།།གཞན་ཡང་འདི་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཚིག་དང་ལྡན་ཡང་བརྗོད་བྲལ་ཡིན། །དེ་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་ཡང་གཟུགས་བྲལ་ཡིན། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དགོན་ཡང་གཞན་བྲན་འགྱུར། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཉེས་ཀུན་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་ དེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་བཞི་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་ཀུན་ཟད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པ་གང་ལ་ཟད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ནི་ངག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་བརྗོད་བྲལ་ནི་ངག་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ ལྡན་པ་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་།གཟུགས་བྲལ་བ་ནི་ལུས་པོ་མེད་པ་སྟེ་དེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་མགོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཡང་གཞན་བྲན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ འབངས་དང་འདྲ་བ་སྟེ།དམིགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སྤྱོད་ན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།

為說明行為的清凈，故說： “彼雖身歪亦是直， 雖無住處亦是住， 彼雖閉眼亦廣目， 彼雖未入定亦等持。” 有些入三摩地者以正直身體而修，此瑜伽師于歪身與直身皆相同，因所修能成就故。有些人坐于柔軟座墊而修，此瑜伽師于有座無座皆相同，因安住于真如之座故。有些人閉眼而入三摩地，此瑜伽師于閉眼開眼皆相同，因已得真如故彼等無有必要。正因如此，此瑜伽師雖未入定亦即是等持，因於二種狀態中皆未舍離光明故。此如字面義。 又為說明此義，故說： “彼雖有言離言說， 彼雖有色離諸色， 彼雖世間怙主成他仆， 若人證悟真如諸過盡。” 如是瑜伽師證悟真如即說為獲得第四。以此因故諸過盡者，謂於何者自性習氣無餘盡除，即稱彼為此。又，雖有言說即能發語，然離言說因諸語言不可得故。如是雖有色即有身，然離色即無身，因彼不可得故。如是世間怙主即是佛陀，然成他仆，謂以往昔願力成為他人之仆，為調伏故如僕從，因以無緣加行而作利生事業入作意故。如是于身語意行以無緣加行而行，證悟真如即是彼瑜伽師，非為他者。此如字面義。

།ཕྱག་རྒྱའི་ རིམ་པ་བསྟན་ནས།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མན་ངག་ཐོབ་པའི་སློབ་མ་ཡིས། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་གཉིས་བསླབ། །རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རིམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་གཞིག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་མན་ངག་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་བརྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་མས་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་པའོ། །དེ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མགོ་བོ་ནས་ནི་རྐང་པའི་བར། །ཇི་སྲིད་སྙིང་གར་ཕྱིན་པའི་བར། ། རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་མཐའ་ལ་འཇུག་།རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིལ་པོར་འཛིན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་མགོ་བོ་ནས་རྐང་པའི་བར་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྙིང་གའི་བར་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་མན་ངག་འདི་ཡིན་ཏེ་རྩིབས བརྒྱད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་དབྱངས་ཀྱི་དང་པོ་བསྒོམས་ཤིང་དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྐང་པ་ནས་མགོ་བོའི་བར་དུ་བསྲེགས་པ་དང་།སླར་ཡང་ལྡོག་པ་ཇི་སྲིད་སྙིང་གའི་བར་དུ་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ མཐར་ཐུག་གོ།།རྗེས་སུ་གཞིག་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་བ། །དང་པོ་འོད་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། །ཕྱི་ནས་དེ་བཞིན་བདག་ཉིད་བྱེད། །རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་དབྱངས་དང་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འཁོར་ ལོས་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་དེའི་རྗེས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནི་མཐར་ཐུག་གོ། །རིལ་པོར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཔེ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབུགས་ཀྱི་རླུང་ནི་མེ་ལོང་ལ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་ ཐིམ་འགྱུར་བ།།དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་མཐར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་མཐིལ་ལ་འཇུག་པའི་ཁའི་རླངས་པ་ཐིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་དེ་གང་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ།

示現手印次第后，為說明三摩地次第，故說： “獲得口訣之弟子， 其後當學二瑜伽， 總持次第及如是， 隨後逐步而破除。” 獲得前說口訣后，為令彼得堅固故，弟子應當學習二種瑜伽。瑜伽即二種三摩地：總持與隨後破除。此為略說，如字面義。 為廣說故，又說： “從頭直至足底間， 乃至抵達心間時， 瑜伽趣入真實際， 此即名為總持法。” 此總持即是以三摩地從頭至足，乃至心間趣入真實際之相。其口訣為：於八輻法界輪觀修元音第一字，以其光明從足至頭間焚燒，複次返回乃至心間令不顯現，以無緣自性總持三摩地，此為究竟。 為說明隨後破除，故說： “動與不動諸法相， 首先令成光明性， 其後如是作自性， 此即隨後破除法。” 以前說元音第一字所生光明，以輪令動與不動於三界不顯，其後令自身亦不顯現，此說隨後破除三摩地。此為究竟。 為說明總持三摩地之譬喻，故說： “如同呼吸之氣息， 悉皆融入于明鏡， 如是瑜伽真實際， 反覆趣入而修習。” 如同口中氣息融入鏡面，不知去向何方，如是瑜伽師應當反覆趣入法性，自性諸蘊不知去向何方，此為究竟義。

།འདིར་ནི་ཀུན་དུ་སྒྲས་མ་བཤད་པ་ཡང་ཀུན་ལས་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་དཔེ་ཡང་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པའི་སྟོན་ཀའི་མཚོའམ། ཆུ་བོའི་ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པའི་འོད་གསལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་མཐར་ཐུག་ཁོ་ནའོ། །སླར་ཡང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འགྲོ་དང་འདུག་དང་ཉལ་དང་ཟ། །མིག་བཙུམས་འབྱེད་དང་དགོད་པ་ན། །བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །དེ་ཉིད་རིག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་འོད་གསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་པར་བྱ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།།འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་བཅས་འོད་ཟེར་དེ་ཉིད་དང་། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ དང་ལྡན་པ་ཡིས།།བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུའང་ལན་འགའ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་བདག་ལ་བྱིན་ གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་དང་། འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །གཅིག་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པ་ རྗོད་པར་བྱེད་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བ་འདིར་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཐ་མ་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་ནི་བདག་སྟེ་ཀུན་ རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ།།དེ་དག་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། །རླུང་འགག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་མཐར་ ཐུག་པའོ།

此處雖未以音聲詳說，然當攝集一切。亦當顯示隨後破除之譬喻。 譬如無垢秋季湖泊或河流之水中所現月輪，不可說是彼或異彼，如是應知安住于自他因中之光明不可言說，此即究竟。 複次，為說明行為清凈，故說： “行住臥及食， 開閉眼與笑， 以此禪定修， 實相智恒住。” 實相智即安住於一切空性境界之瑜伽師，於行走等行為中應以光明三摩地而住，此如字面義。 為說明入于光明如何利益眾生，故說： “具相光明彼自性， 及與識風相應者， 以加持自次第故， 為利眾生亦時現。” 入于光明之瑜伽師，若因往昔願力而作利益眾生事，爾時應以加持自身次第而作。 若問：幻化三摩地為第三，故此第四真實性如何現前？ 答：加持自身次第有二種：一者表第三次第，二者表雙運次第。此亦如下所說於此現前，無有相違。 若問：最後所說加持自身云何？ 答：自與自即是自，即世俗諦與勝義諦。了知彼等無別即是加持自身，此即示為雙運次第。 若問：于彼云何有風識相應？ 答：風息滅及無分別識之相應，此為究竟。

།ལྡང་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་དང་བའི་ཆུ་རླུང་ལས། །ཉ་དག་མྱུར་བར་ལྡང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་གསལ་ལས། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་འབྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྟོན་ཀའི་དུས་ཀྱི་གཙང་པོའི་ཆུའི་ནང་ནས། ཉ་གློ་ བུར་དུ་འཕར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་བས། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ནི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཚོགས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་རྫ་མཁན་ གྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ།།རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟོས་པའི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བརྟག་པ་མེད། །འོད་ཟེར་ལྔ་ནི་འབྱུང་བ་དག་།ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་དག་དང་ མཚུངས།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་འོད་གསལ་བ་ལས་སྐུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཧཱ་མུ་དྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ལ་མུ་དྲ་དགའ་བ་རཱ་ནི་སྟེར་བ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །འོ་ན་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་བདག་ལ་བྱིན་ གྱིས་བརླབ་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་གང་ཡང་ཡོད་ཅེ་ན།བརྟག་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་འོད་གསལ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མ་གཉིས་ནི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པའི་ དབང་གིས་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་པའོ།།དེ་གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དྲུག་གི་གཟུགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འོད་ཟེར་ལྔ་ནི་འབྱུང་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོད་ཟེར་ ལྔ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཡང་ན་འོད་ཟེར་ལྔ་ནི་རིམ་པ་ལས་འབྱུང་བའམ། གོ་བཟློག་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་དག་དང་མཚུངས། །ཞེས་པ་ནི་ དཔེར་བསྟན་པ་སྟེ།མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ།

為說明升起，故說： “如同清凈水流中， 魚兒迅速躍然起， 如是一切空明中， 幻化網路皆顯現。” 譬如秋季河流之水中，魚兒忽然躍起，如是一切煩惱及清凈之自性，離一百六十種自性聚之光明，幻化網路即是轉輪王及眷屬之聚，由往昔願力如陶輪般顯現，此為究竟義。 為以種性差別說明利益眾生，故說： “依於五部佛所攝， 大手印中無分別， 五色光明所生起， 猶如虛空彩虹現。” 為利益眾生故，從光明中所生起身即是大手印（摩訶母陀），于眾生大蘊中母陀歡喜（ra）給予，即是大手印。 若問：與生起次第及加持自身有何差別？ 答：無分別者，因為是光明之等流故。其餘二者為分別瑜伽及幻化分別所制伏。 云何？依眾生信解力而依於五部佛即是依賴於彼。因為以六轉輪王之形相而現佛之圓滿受用身故。 複次云何？關於”五色光明所生起”，凡有五色光明生起者即稱為彼。或者五色光明從次第生起，或從相反次第生起如陽焰等，從彼所生即是如是。“猶如虛空彩虹現”是譬喻說明，此為究竟義。

།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་བར་བྱེད་པའམ། །གལ་ཏེ་གསང་སྔགས་བཟླས་པའམ། །གང་གཞན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གཞི་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དང་། སྔགས་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གཞི་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་གནས་ཏེ། བྱེད་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ལ་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་རྒྱལ་པོ་ཆེ།།ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུལ་བར་བྱ། །དེ་ཉིད་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྒྱལ་པོ་རྟག་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཟ་ཞིང་ཀུན་ལ་ལྟ། །ཀུན་ ལ་ཕྱག་བྱེད་ཀུན་དུ་འགྲོ།།ཐམས་ཅད་བྱེད་པའང་མཚན་མ་ཀུན། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཟ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་རང་བཞིན་གཅིག་ ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ལ་ཕྱག་བྱེད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྒོ་ནས་སམ། །གཟུགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ལྷའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ནི་ འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བའམ་མི་འགལ་བའི་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མ་ཀུན་ནི་མགོ་བོ་འབྲེག་པའམ། རལ་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་གང་ཡང་རུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་ པའོ།།དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སློབ་མའི་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ། །སྐལ་བཟང་སློབ་མ་བཟང་པོས་མན་ངག་ཐོབ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མེ་ཏོག་འཛིན་པ་ཡིས། །སློབ་མ་ལས་ནི་སླར་ཡང་བླང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པས་མན་ངག་བཞི་པོ་ཐོབ་པའི་སློབ་མས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། མེ་ཏོག་གིས་བཀང་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བླ་མ་ལ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་བླང་བྱའོ། །སློབ་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །སྐལ་བཟང་ནི་རྒྱ་ཆེ་དང་། ཟབ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །བཟང་པོ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།

為說明眾生利益之真實義，故說： “結印或是持密咒， 或是所作諸事業， 一切皆住空性基。” 結手印及持咒等任何為利他而作之事，皆住于空性基即光明中。若如是而作，彼等即成清凈，若非如是則不然。如說： “金剛薩埵大王尊， 應當反覆作勸請， 彼乃一切密咒中， 最勝常恒之王者。” 此為如實語。 為說明一切時分事業之清凈，故說： “一切食用遍觀察， 普作禮敬遍遊行， 一切所作諸相狀， 一切皆成空性中。” 因清凈等無法以量成立故，一切可食。如是遍觀察者，因見三種色相為一性故。普作禮敬者，因見一切眾生如同如來故。遍遊行者，因以化身或變化身而享用天子等故。一切所作者，因以違順世間行為利益眾生故。諸相狀者，因持剃髮或持髮髻等任何相故。如是瑜伽士將得成就，此為如實語。 為攝持勝義菩提心，說明弟子所作： “勝義菩提心， 善緣弟子得教授， 合掌持花復當從， 弟子之處重獲取。” 如前所說次第獲得四種教授之弟子，為攝持勝義菩提心，應以盛滿鮮花之合掌，從上師處重新獲取。 云何是弟子？具廣大深邃心者為善緣，具信心等功德者為善者，此為如實語。

།དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་ཞིང་། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཆོས བདག་མེད་དང་མཉམ་པ་ཉིད།།རང་སེམས་གཟོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །བླ་མས་བརྗོད་དུ་བཅུག་པའི་སློབ་མས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ འདི་ལྟ་བུ་བདག་གིས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ཀུན་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཕུང་པོ་བདག་མིན་དེ་རྣམས་དེར། །དེ་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་པ་མིན། །མེ་དང་བུད་ ཤིང་ལྟར་འདྲེས་མིན།།དེས་ན་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །བདག་ཅེས་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །བྱེད་པ་པོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྨྲས། །ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །བསམ་པ་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཕུང་པོ་ དང་ཁམས་དང་།སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཁྱབ་པ་མི་དམིགས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ནི། །དེ་ཡིས་གདུལ་བའི་ སྐྱེ་བོ་ལ།།རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །དགོས་པའི་དབང་གིས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱིའི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་ མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་དེ་དང་དེས་ཕྱིའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའོ། །རྣམ་པ་རྣམས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མེད་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་མེད་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་མི་གནས་པས་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

為說明此真實義，故說： “遠離一切諸事物， 蘊界處及能所取， 法無我性及平等， 自心本來未生起， 即是空性之體性。” 此等偈頌是顯示勝義菩提心。由上師引導的弟子應說：“我當如是攝持菩提心。” 其中”一切事物”指我等，“遠離”是因為我等以量無法成立。如說： “蘊非我亦非， 彼等非住彼， 如火薪不雜， 是故我何有？ 我體實非有， 作者云何說？ 若有法之事， 世間思維轉。” 同樣，應斷除自部所許之蘊界處等，因為彼等以遍計所執不可得故不成立。此說蘊等亦是權說，非是了義。如說： “色等諸處有， 為所化有情， 如化生眾生， 隨應機而說。” “遠離能取所取”者，一切事物非為外色，因離一多或因緣起故。是故，唯識由習氣力現為彼彼外色相，如夢中般。故能取所取自性唯是識，此乃有相唯識論者之宗。 如前諸相無故無所取，故無能取，無相一分亦不應理。因為過去未來無，現在剎那亦不住故亦無。

།རང་གི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་བདག་མེད་དང་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ནི་གཉིས་ཀ་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡིས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ རྒྱུ་དེ་ཡིས་རང་གི་སེམས་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། བསྒོམ་པ་བསྒོམ་ བྱ་བསྒོམ་པའོ།།སྤངས་ཏེ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད། །འདི་དག་རྟོག་པ་ཉིད་ཙམ་དུ། །གང་གིས་ཤེས་ཏེ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་བླ་མའི་ཞབས་ལ་མེ་ཏོག་གི་སྙིམ་པ་ ཕུལ་ཏེ།ཡོན་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན། །བླ་མ་ལ་ནི་དབུལ་བྱ་སྟེ། །རིན་ཆེན་ཁྱིམ་དང་གླང་པོ་རྟ། །ཡུལ་དང་མལ་སྟན་རྣམས་དང་ནི། །བྲན་དང་བྲན་མོ་ཆུང་མ་སྡུག་།བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་དང་། །གང་གིས་བདག་ཀྱང་དབུལ་བྱ་ན། ། ལྷག་མ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་བླ་མ་ལ་དབུལ་བར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལ་ནི དྲིན་ཐོབ་དྲི་མེད་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་དངོས་ཀུན་བདག་།གསལ་དག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཞིའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁམས། །གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་བྱ། །བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མིན གྲོལ་རང་ཉིད་འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ལས་དྲིན་ཐོབ་པ་ནི་བླ་མ་ལས་མན་ངག་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དྲི་མེད་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་ཆོས་འཛིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །དངོས་ཀུན་བདག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བ་རྟོགས་པས་ ཁམས་གསུམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

為說明自宗見地，故說：“法無我性及平等”。一切法無我即二無我，由此平等性之因，自心本來未生，因為是緣起故。正因如此，所說”即是空性之體性”，是顯示心非如遍計所執等空。如說： “離修所修修， 見真諦舍離， 若知此等唯， 分別即解脫。” 此為自性光明之義，即究竟義。 此後，向上師獻花籃，為供養故說： “隨後應當獻上師， 相應供養諸財物， 寶宅象馬諸國土， 床座臥具及僕婢， 妻妾可愛諸女子， 連自身亦當供養， 其餘供品何須說？” 以此二偈說明應以佈施、大布施、極佈施之自性供養上師，此為如實語。 為說明總結，故說： “從師獲恩具無垢堅固慧，通達諸法自性者， 明凈極微最寂靜，佛陀涅槃界自性， 無二離念恒時樂，此性瑜伽師應修， 福非福解脫自身，於此成就金剛薩埵。” 從師獲恩，即從上師獲得教授的瑜伽師，他將成為世尊金剛薩埵，此為文句關聯。 若問其如何？“具無垢堅固慧”者，即具足極其明晰及持法之慧。同樣，因了知一切事物自性故，“諸法自性”即是彼瑜伽師，因通達光明而了知三界實相故。

།གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གསལ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ རང་བཞིན་དང་།དག་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དང་། མཆོག་ཞིའི་རང་བཞིན་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དང་། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་མེད་ནི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་བྲལ་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟ་བུས་བསྒོམ་པར་བྱ་ ཞེ་ན།བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མིན་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་འཁོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅིངས་ པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ། དོན་དམ་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཡང་། །མཁས་པས་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་རྣམས། །སྟོང་ཉིད་མཐའ་རུ་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་བསྲེགས་ ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་།རས་བལ་བསྲེགས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བའི་མེས། །དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་རབ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་བསྲེགས་ ན།དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མྱ་ངན་འདས་མེ་འཇིག་པ་ཆེ། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རམ།ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ཏེ། ཆོས་འབྱུང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་རྣམ་པར་ དཔྱད་པའོ།

若瑜伽師修習如是實相，則能了知一切事物自性，非為他者。 若問此實相為何？明即映象智慧之自性，凈即平等性之自性，極微即妙觀察之自性，最寂靜自性即成所作智之自性，佛陀涅槃界即極清凈法界之自性故。 同樣，無二是因為顯現無二故，離念是因為無所得故，恒時樂自性是光明之體性故。 若問何種瑜伽師應當修習？“福非福解脫”即離清凈與煩惱分別。因為煩惱如同清凈也只是輪迴，是束縛自性故。 如說：“勝義諸分別，智者勿執著。“又說：“一切諸見解，皆示空性際。” 譬如木材焚燒成灰，棉花焚燒成灰，如是以光明火焚燒下中上品、煩惱、清凈、無記等自性時，皆成其自性，彼等無有差別。如《密成就》中亦說：“涅槃大壞火，連灰亦不存。” 若問此瑜伽師如何？“世尊”是因以三摩地次第摧毀一切自性，或因依止法生印契瑜伽次第故為世尊。法生證悟亦是外證悟，如前已詳加分析。

།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི། བརྟན་དང་སྙིང་པོ་ཁོང་སྟོང་མེད། །མི་གཅོད་མི་ཕྱེད་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྲེག་བྱེད་འཇིག་པ་མེད་པ་གང་། །སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་རྡོ་རྗེར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ནི་བསམ་པ་གང་ ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པས་འོད་གསལ་བར་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་སྦས་པ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ་།རིམ་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ། རིམ་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ད་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་རྩོམ་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཕྱག་འཚལ་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མགོན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད། །གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་ཟུང འཇུག་པའི།།རིམ་པ་ཐ་མ་བྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མགོན་པོ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་བྲི་བར་བྱ་ཞེ་ན། དབུ་ མའི་ལམ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའོ།།རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་རིམ་པ་གཞན་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། མི་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཟུང་འཇུག་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པས། །སླར་ཡང་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་ བ་གསུངས་སོ།།མགོན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་བཞི་དང་། འབྲས་བུ་ནི་རིམ་པ་ལྔ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་ སོགས་པ་རིམ་པ་བཞི་པོ་ལ་ཡང་མ་ནིང་གི་བཟླས་པ་དང་།སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་རྣམས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་དང་། ཐ་མི་དད་པའི་འབྲས་བུས་ མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་སྟེ།སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ།

關於金剛薩埵，如《吉祥金剛頂經》所說： “堅固具心要，內部無虛空， 不斷不可分，具此等性相， 不焚不能壞，彼即是空性， 此即名金剛。” 如是金剛，心即意念所在，是為金剛薩埵。由獲得空性實相而安住光明，此為語之義。這是秘密心要之究竟。 此出自《五次第註釋·明顯次第義》之第四現證菩提次第品。 今當開始雙運次第，為解說大金剛持禮敬，故說： “怙主因果體性尊， 永斷一切二相已， 敬禮后當書寫此， 最後雙運之次第。” 為求解脫者所應尋求，怙主即第六，禮敬彼已當書寫雙運次第，此為文句關聯。 若問如何書寫？不捨離中道之道。 若問何種次第？言”最後”者，表明此後無有其他次第，因為是無學位故。如說：“安住雙運三摩地，更不復學任何法。” 若問怙主如何？關於”因果體性”，因即金剛唸誦等四次第，果即第五次第，具此等體性即具此等自性者即是如此。其中金剛唸誦等四次第中的中性唸誦、心之光明、幻身、本性光明等與彼無別，此為語義。因為二諦及無別之果遍及一切無有絲毫不及，如是安住故能遍及煩惱與清凈。 因此說：“永斷一切二相已”，即離開事物與非事物等下文將說的相互矛盾之法，此為如實語之心要究竟。

།དེ་ཉིད་རྣམ་པ་མང་པོས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤངས་པས་ན། །གང་དུ་དངོས་པོ་ གཅིག་གྱུར་པ།།ཟུང་དུ་འཇུག་ཅེས་དེ་ལ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་ཟུང་འཇུག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་མང་པོར་སྔར་བཤད་དོ། །གཞན་གྱི་སྡེ་པའི་དགོངས་ པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ནི་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱུ་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་འཁོར་བ་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཐར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་བྱ་བའི་ ཕྱོགས་འཁོར་བ་དང་།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐར་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀའི་ རྟོག་པ་གང་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བཤད་དོ།།དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་དང་། མེའི་ཚ་བའི་རེག་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཐ་མི་དད་པའོ།།དེ་ནི་སྤྱིའི་དོན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ། །ཉན་ཐོས་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང་། །དོན་དམ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ནི། །གང་གི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་པ། །དེ་ཡིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་གང་གིས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྱད་ན།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། སྤྱིའི་དོན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དངོས་པོར་རྣམ་བཅས་ཀུན་རྟོག་དང་། །དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པ་དག་།རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གཅིག་བྱ་སྤྱོད། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཤེས་པའོ།

爲了以多種方式解說此義，故說： “輪迴與涅槃， 斷除二分別， 何處成一法， 說彼為雙運。” 因果差別分雙運為二種。其中因位如前已說聲聞等諸多差別。 依其他部派意趣，因果差別如數論派以自性實相為因，二十三諦為果。其中補特伽羅實相顯現無別為輪迴，顯現差別為解脫。 同樣，梵天論者認為作業方面為輪迴，確定”此等一切皆是梵”即為解脫。如是寂天等外道對輪迴與涅槃亦當了知。 何處無有輪迴與涅槃二者分別，即說為雙運。因為世俗諦與勝義諦性無二，如糖之甜、火之熱觸。此亦是法性之理，即輪迴與涅槃無別。此為總義心要之究竟。 為說聲聞宗義，故說： “遍知煩惱及清凈， 皆為勝義性已后， 若人了知成一性， 彼即通達于雙運。” 煩惱即貪等，清凈即無漏道等。誰能了知彼等於勝義中為一，彼即了知雙運次第，此為密意。 因為觀察諸煩惱時，不見諸根等。清凈亦依煩惱分，故彼等如長短互相成立。此為總義心要之究竟。 為說瑜伽行派義，故說： “有事諸分別， 無事分別等， 瑜伽師合一， 此知為雙運。”

།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དང་གང་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། སྣང་བ་ལས་ མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལུས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུགས་སུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།རྣམ་པ་རྣམས་བརྫུན་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པས། དག་པའི་ཤེལ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་རིག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གི་སྤྱོད་པ་དེ་ཡིས་ ཟུང་འཇུག་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ཀ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ལྡོག་པར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །དེ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་ལྟ་བའི་སྤྱོད་པ་འདི་དག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ པ་ཁོ་ན་སྟེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གོ། །ཉན་ཐོས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དབུ་མ་པ་དག་གི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་ཞེས། །རྣམ་གཉིས་བློ་ནི་ཡོད་མིན་གྱི། །གང་དུ་མི་ཕྱེད་བློ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་གཟུང་བའི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་འགྲུབ་ པས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།མདོ་སྡེ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་སོ་སོར་ཡོད་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གྲུབ་པའི་ མཐའ་གཉིས་པོ་དེ་དག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བློ་ཡིས་གང་གིས་མི་ཟིན་པ་ཐ་མི་དད་པའི་བློ་འཇུག་ན་ཟུང་འཇུག་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གོ།

所說的是：凡是顯現的一切都是識的行相，因為不離顯現故。顯現是識的本體，因此這些是其行相。 內外諸色所取能取各別顯現如夢幻般虛妄，此為有相唯識論者的宗義。諸相虛妄故，彼等各別顯現亦無因，如凈水晶般無相唯識是唯識論者的宗義。 瑜伽師若能將彼等合一而行，即是了知雙運，因為二者本性無別故。因為不能轉變本性，由於不了知此義，故有無始以來的見解行為。諸法自性唯是無二，如前為究竟。 為說聲聞派與經部中觀派義，故說： “所取與能取， 二分別心無， 何處不分別， 說彼為雙運。” 因近取因及俱有因的聚合而生的非無情外境，由量成立為所取色而存在。如是內在眼等如前亦由能取色成立而存在，此為毗婆沙師的宗義。 經部中觀師認為，從因緣所生的十二處，所取能取色各別存在，然無自性。若以二分別心不執著此二宗義，而起無別之心，即名雙運。如前為究竟。

།རྣལ་འབྱོར་པའི་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟག་དང་ཆད་པའི་བློ་དག་ནི། །གང་ གིས་སྤངས་ན་རབ་གནས་པའི།།ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་འདི་ཡིས། །དེ་ཉིད་ཤེས་ཏེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་པ་ཁོ་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྟེ། འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་ རྣམ་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེ་ཕྱིའི་དོན་བཀག་པས་དེ་རྣམས་ལ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་དང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་འདོད་པས་རྟག་པའི་ཕྱོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་བློ་ གཉིས་སྤངས་ནས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་ཏེ།མཁས་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྙིང་ རྗེ་གཅིག་པར་ནི།།ཤེས་ནས་གང་དུ་འཇུག་འགྱུར་བ། །ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱར་བཤད་པ་སྟེ། །རིམ་འདི་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་ལྷག་པར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་པས་ཆད་པའི་ཕྱོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་དེ་དག་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་སའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་ པར་བཤད་པ་སྟེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གོ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པར། །ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལས་ཤེས་གྱུར་པ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་གང་དུ་གནས། །དེ་ནི་ཟུང་ དུ་འཇུག་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དང་། རིམ་པ་བཞི་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཤེས་ པ་ཡིན་ནོ།།རིམ་པ་གསུམ་པ་ལ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་བསྡུས་ནས་ཐ་མི་དད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ མཐར་ཐུག་ཁོ་ནའོ།

為說瑜伽中觀派義，故說： “若能斷除彼， 常斷二分別， 安住雙運道， 知實相成智。” 所說的是：唯識顯現為境相，因為此處外境不能由量成立故非有。然而識的行相也無自性，瑜伽行中觀師們破除外境故有斷邊，承許無自性的識相故有常邊。因此，斷除常斷二分別，誰能了知與彼無別的真實性，即為智者，此說的是無學道智。完全了知識與行相即是解脫。 為說自宗義，故說： “智慧悲心成一體， 了知后入何處者， 說彼即是為雙運， 此道乃是佛行境。” 有些聲聞以增上意樂行地，緣眾生起悲心而求菩提，彼等因無智慧而生斷邊。若知彼等無別而為利眾生而趣入，此即佛之行境，即遍光地之行境，說為雙運之次第，如前為究竟。 為說圓滿次第瑜伽師義，故說： “方便智慧入等引， 由攝一切而了知， 安住大瑜伽何處， 彼即成就為雙運。” 緣心印契次第與四次第中方便智慧入等引，由彼”一切”是指了知心的光明與自性光明。在第三次第中也了知如幻方便世俗，雖有彼亦墮二邊。從勝義門攝彼等而圓滿了知無別，即說為雙運，唯是究竟。

།ཉན་ཐོས་པའི་ཕྱོགས་སླར་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དུ་ལྷག་མར་བཅས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས། །འདི་ལྟའི་རྟོག་པ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་ལྷག་མར་བཅས་པ་དང་ ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་རིམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལམ་གྱི་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའོ།།མར་ཁུ་ཟད་པས་མར་མེ་ཟད་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་འཇིག་པས་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་དག་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །འདི་དག་གཉིས་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ། །ཉན་ཐོས་པ་དང་དབུ་མ་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གང་དུ་གང་ཟག་བདག་མེད་དང་། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བདག་ཉིད། །རྟོག་པ་གཉིས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་ཕ་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཀག་ནས་གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་དེ་རྣམས་བརྟེན་ པ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་རྫས་སུ་འདོད་པས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་དེ་རྣམས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཆོས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ལྟར་ གཉིས་ཀ་བདག་མེད་པ་གང་གིས་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཡིས་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གོ།

為再次說聲聞派義，故說： “何處有餘及， 如是無餘等， 無有此分別， 彼即為雙運。” 所說的是：於何處無有有餘及無餘二種涅槃的分別，彼即應知為雙運次第。彼由道的修習雖斷諸煩惱，然只要諸蘊存在則未解脫，此即有餘涅槃。如油盡則燈滅般，由諸蘊滅故說為無餘涅槃，此等無別即是雙運。因此，輪迴與涅槃二者無有任何差別，唯有由遍知與未遍知所作的差別而已。如說： “輪迴與涅槃， 此二者非有， 若能遍知輪， 說為即涅槃。” 所說的是總義引導的究竟。 為說聲聞派與中觀派義，故說： “何處人無我， 及法無我性， 解脫二分別， 即是雙運相。” 所說的是：由於不知外道們所遍計的常等人我分別，故聖聲聞們予以破除。破除后，彼等依止人無我見，因許諸法為實，故彼等不依止法無我見。中觀師們認為彼等所許之法離一多故非有，無二者即是彼等的宗義。如是誰於二無我不作分別，彼即了知雙運相，如前相連，如前為究竟。

།སླར་ཡང་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་རིམ་ཤེས་ནས། །བདག་ བྱིན་བརླབ་པའི་འོད་གསལ་བ།།དེ་ཉིད་ལ་ནི་འདུས་གང་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུ་མ་དང་། འོད་གསལ་བ་དག་འདུས་པ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ ཅེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན།སྦས་པའི་དོན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིལ་པོར་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་དག་།དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་འཇུག་པ་དང་། །དེ་ནས་གང་དུ་ལྡང་གྱུར་པ། །མཉམ་གྱུར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་པ་སྔར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གོ་འཕང་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལས་དུས་གཅིག་ཏུ་གང་ཞིག་ལྡང་བ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གང་དུ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བཤད་དོ།།དེ་གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། །དེ་ལས་ལྡང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞུགས་པ་བཞི་པོ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་ བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དུ་ཡང་བསྟན་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་གོ།སླར་ཡང་དབུ་མའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག་།སོ་སོའི་ཆར་ནི་ཤེས་གྱུར་པ། །གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ ཏེ།སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དེ་ལས་གཞན་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དང་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ ནི་དོན་དམ་པ་གཅིག་པུ་འདོད་པ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་རྫུན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདོད་པས་དོན་དམ་པ་མི་འདོད་དེ། དེ་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

為再次說圓滿次第義，故說： “了知彼性之次第， 加持光明得清凈， 于彼性中若圓融， 此即是為雙運次。” 所說的是：因與果性的幻化與光明二者圓融，即說為勝義諦與世俗諦無別之真實性雙運。此為隱義精要之究竟。 為說三摩地分，故說： “總執與隨滅， 如是住真實， 其後起何處， 平等成雙運。” 所說的是：總執與隨滅如前所說，其中何者入住真實性即是入一切空性之位，從彼同時何者能起，此二者何處成為平等，即說為雙運。因為金剛身無有等持與不等持之狀態，彼如虛空故。因此，緣真實性與從彼起，對於獲得果位的瑜伽師是相同的。如說：“諸佛世尊皆恒時，常住于等持之中。“因此，於行住坐臥四威儀中，諸世尊恒時等持，於他處亦如是宣說，此為究竟。 為再說中觀分，故說： “世俗與勝義， 各別分了知， 何處真融合， 說彼為雙運。” 所說的是：聲音與分別之自性是世俗，異於彼者是勝義。其中有些中觀師許勝義異於世俗，也有許世俗異於勝義，因為互相矛盾故。有些破除論者中觀師唯許勝義，因為世俗如幻人般虛妄存在故。有些唯許世俗如幻，不許勝義，因為彼無實際作用故。

།གང་ཞིག་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ།འོན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱང་དཔྱད་ན་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟུང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དེ་དག་འདྲེས་པར་གྱུར་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་ཁོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ཐ་མི་དད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་གསུངས་སོ། ། བསྐྱེད་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཉིད་མིན། །གང་དུ་ལྡང་བར་གྱུར་པ་མིན། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། །མི་ཟད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དང་པོ དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བསྒོམ་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་དེ་ལས་ ལྡང་བ་ཡིན་ནོ།།ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ནི་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་རྩང་པོའི་ཆུ་ལས་འཕར་བའི་ཉ་ལྟ་བུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། མི་ཟད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཞིག་ནས་ གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་མེད་མོད་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མི་ཟད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ནི་སྤྱིའི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ། །སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཉིད་ལོག་དང་ ནི་སད་པ་སྟེ།།གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ནི། །གཉིད་ལོག་སད་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །ཟུང་འཇུག་ཡིན་པར་སྟོན་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྟོན་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་ པའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་སད་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་ནི་རང་བཞིན་རྣམས་ཐིམ་པ་དང་འོད་གསལ་བ་འཆར་བ་སྟེ། དེ་དག་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའོ།

凡能作實際作用者即是世俗諦，然而如幻性若加以觀察亦成無所緣。此說明彼等一切墮於二邊故為迷亂。若能了知世俗與勝義二者融合者，彼等即能通達雙運。如佛母經中所說：“色即是空性，空性即是色，色不異於空性，空性不異於色”等。 為說生起分，故說： “非緣真實性， 亦非從彼起， 彼即是雙運， 瑜伽師住不盡。” 所說的是：生起次第瑜伽師，如”最初無實物，亦無所修習”等偈頌所說，修習一切動靜諸法皆空性已，入于真實性。其後從彼風輪等次第而起。雙運次第則無此二者，因為如激流中躍起之魚般頓得圓滿受用身故。因此說：“瑜伽師住不盡”，表明無有從一生他之作意，而是三身自性之不盡住處。此為總義引導之究竟。 為說緣心次第分，故說： “睡眠與清醒， 遠離彼二時， 離睡眠清醒， 導師說為雙運。” 所說的是：導師即大吉祥金剛持如是宣說雙運次第，此為文句關聯。云何為何？所謂”離睡眠清醒”者，睡眠與清醒即諸自性融入與光明顯現，遠離彼等。

།དེ་གང་གི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་རང་བཞིན་རྣམས་ མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།སད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་འཚེར་བར་བཤད་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དེ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཏེ་སྦས་པའི་དོན། །སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའོ། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པ་བྱ་བའི་ ཕྱིར།མཉམ་པར་གཞག་དང་མ་བཞག་པ། །གང་ལ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མིན་རྣམ་སྤངས་པ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་གི་ འབྲེལ་པའོ།།ཟུང་འཇུག་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རིམ་པ་གང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རིགས་བརྒྱའི་དབྱེ་བའི་བར་དུ་ཇི་སྲིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྒོམ་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བར་མཚམས་རྣམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཉིས་པོ་འདི་དག་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ དེ་ལྟ་བུ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དངོས་དང་དངོས་མིན་རྣམ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱི་སྡེ་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་ཕྱི་མ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ།དེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གོ། །སླར་ཡང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲན་དང་མི་དྲན་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདོད་བཞིན་སྤྱོད། །ཟུང་འཇུག་རིམ་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཏེ། དྲན་པ་དང་དྲན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་དང་། དྲན པ་མ་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པའོ།།གྲོལ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། རིམ་པས་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་དང་རིམ་པ་འདི་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

這是因為所謂”睡眠”表示諸自性成為無有，所謂”清醒”表示心的光明顯現，因遠離這兩種分別，故為雙運，此為隱義之精要究竟。 為說生起次第分，故說： “等持與不等持， 於何此等皆無， 遠離有與非有， 瑜伽師住雙運。” 此說瑜伽師住于雙運次第，此為文句關聯。何為彼雙運？即於何次第中無等持與不等持。其中等持是從初加行乃至百種分類之間所修三十八種三摩地。同樣，不等持是住于天慢之間隙，此二者于雙運次第中皆無，因為三摩地與散亂二者本性為一故。應知如是瑜伽師住于雙運次第。 又云何？所謂”遠離有與非有”者，“有”即自部與他部宣說後世實有，“非有”即順世外道宣說後世全無，遠離彼等，即離彼等，如前為究竟。 複次為說生起次第分，故說： “解脫憶與不憶， 具恒時生起相， 瑜伽師隨欲行， 安住雙運次第。” 生起次第有二種三摩地：憶念與非憶念。其中憶念三摩地即修習基壇等，非憶念三摩地即修習空性。解脫即從彼二者解脫，以次第修持彼等與此次第無關，因為相違故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་དང་། ། འདོད་བཞིན་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཅི་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱག་རྒྱའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆགས་དང་ཆགས་མེད་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་དང་ལྡན། །འཁོར་བ་སྲིད དུ་གནས་བྱེད་པ།།ཟུང་འཇུག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆགས་དང་ཆགས་མེད་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣང་བ་དང་། སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་འོད་གསལ་བ སྟེ།དེ་ལ་འབྱུང་བའི་ལུས་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། སྦས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ། །སྨྲ་བ་པོ་ཀུན་གྱིས་འདོད་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་དག་།མི་ཕྱེད་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །གནས་གང་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་ པ།།ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་རྒྱུ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འབྲས་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་རྒྱུ་དང་། །འགོག་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་འདོད་དོ། །རྣམ་རིག་རྒྱུ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་འབྲས་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྐྱེན་ བཞི་པོ་རྒྱུ་དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་བར་འབྲས་བུ་སྟེ། འདི་དག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་དབུ་མ་པ་དག་གིས་ཕྱོགས་སོ། །བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་རྒྱུ་དང་ལྷའི་སྐུ་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་ པ་རྒྱུ་དང་།རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་རྒྱུ་དང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་རིམ་ པ་གཉིས་རྒྱུ་དང་དྲུག་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུར་འདོད་དོ།

因此，具恒時生起相，自性恒常，隨欲而行即安住于任何所欲行為的瑜伽師，即是安住于雙運。 為說印契分，故說： “解脫貪與無貪， 具足勝喜之身， 住于輪迴之際， 修習于雙運。” 修習雙運次第的瑜伽師為利眾生應住于輪迴際，因為安住于無住涅槃故。其如何？所謂”解脫貪與無貪”者，即從顯現、增長顯現及彼等自性中解脫。又云何？所謂”具足勝喜之身”者，勝喜即光明，于彼所生之身即具有幻身，如是為以密意為先之究竟義。 為說諸論師共許分，故說： “因及如是果， 不可分之體， 瑜伽師所知， 說彼為雙運。” 集諦為因，苦諦為果。如是道為因，滅為果，此為毗婆沙師所許。識為因，諸相為果。如是四緣為因，緣起為果，此為瑜伽行中觀師之主張。住於事續者許種子字為因，天身為果。住於行續者許身等為因，獲得金剛持果位為果。住于瑜伽續者許十真實為因，現證大金剛界壇城等為果。住于大瑜伽續者許二次第為因，獲得第六果位為果。

།འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་འདོད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་ནས་གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་ རྣམས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་འབྲེལ་པའོ།།དེ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུ་ཉིད་མེད་ དང་འབྲས་བུ་མེད།།རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ལས་དག་མེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་མིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བའི་མཐར་ཐུག་གོ།།རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འདི་གཅིག་ཡིན། །གཞན་ཡང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དག་།གཉིས་པོ་གང་དུ་གཅིག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།གང་དུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རིགས་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐབས་དང་འབྲས་བུ་དང་།དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ལམ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། །རིམ་པ་དེ་དག་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་ཐ་མི་དད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། སྤྱི་དང་སྦས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ། །རིམ་པ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྷའི་སྐུ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་དང་ནི། །འདིར་ནི་མ་དག་པར་འགྱུར་ཞེས། །གང་ཞིག་ མི་ཕྱེད་པར་རྟོག་པ།།གང་ཡིན་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ན་ལྷའི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རིམ་པ་གསུམ་པ་དང་ལྔ་པ་ དག་གིས་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།

世間人許種子與苗芽等差別為因果之名言，此唯極為周知。瑜伽師了知此等一切無別而安住于無住涅槃，即說為雙運次第，此為文句關聯。因為因果二者為法性所遍故無別，了知為差別唯是分別而已。如說： “無因亦無果， 自性業亦無， 此等皆非有， 世間非世間。” 因此因果二者不入於他，唯是空性自性，此為以總義為先之究竟。 為說二次第分，故說： “生起次第此一也， 復有圓滿次第等， 二者何處成一者， 彼即說為雙運也。” 世尊如是說雙運次第，即生起次第與圓滿次第成為一處。其中從初加行乃至百部生起次第，及有情生起次第是為生起次第。金剛唸誦等具方便、果位、差別及攝二道者，是為圓滿次第。此二次第如何成一？答：因世俗與勝義自性彼等無別故。此無別亦由自性成就，為以總義及密意為先之究竟。 為說第二次第中二種天身，故說： “圓滿清凈天， 此成不清凈， 若知無可分， 彼即為雙運。” 此中天身有二種：圓滿清凈與圓滿不清凈。其中圓滿清凈從圓滿次第而生，以第三次第及第五次第所當成就。

།ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་སྒོ་ང་དང་། དྲོད་གཤེར་དང་། མངལ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོར་བྱས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །རྟོག་པ་འདི་གཉིས་པོ་གང་ ཞིག་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་དང་སྦས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ། །ཕྱོགས་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་དང་ནི་གཟུགས་མེད་ཅེས། །རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤངས་པས་ན། །གང་ཞིག་ཞི་རྟོགས་རྣལ་འབྱོར་ པ།།དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་མེད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར།ཞི་བ་ནི་རྟོག་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དུ་དག་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡིས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་ནི་སྔགས་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་རྣམས་སོ།།གཟུགས་མེད་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ། རྟོག་པ་འདི་གཉིས་པོ་གང་གིས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་དོན་དང་། སྦས་པ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་གང་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཟུང་འཇུག་རིམ་ལ་གནས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དེ་ཉིད་མཐོང་། །སྣ་ཚོགས་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དང་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་ནི་སྣ་ ཚོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཕྱིར།སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།

圓滿不清凈是從卵生、濕生、胎生、化生而生起的次第，此亦于略軌之修法中詳細宣說。了知此二分別無別者即是雙運次第，為以總義及密意為先之究竟。 為說其他分，故說： “有色與無色， 遠離二分別， 若證寂瑜伽， 彼即得雙運。” 無色即虛空與識。有色即外內自性之所緣等，此二分別于雙運次第中非有，因為世俗與勝義無別故。寂即離二分別故。瑜伽師以何證知自性清凈，以彼了知雙運次第，如是宣說。 如是有色即咒、智慧及金剛身等。無色即光明，若了知此二分別無別者，即得雙運次第，為總義及具密意心要之究竟。 為說證得真實之利益，故說： “如是諸瑜伽， 安住雙運次， 彼見一切智， 說名持種種。” 瑜伽師以使一切同類與異類分別無二之相而安住于雙運次第者，稱為一切智及見真實，因見真實故稱為一切智。 複次云何？持種種即以種種方便調伏種種所化眾生故，持種種即如字面意義。

།མི་སློབ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་སངས་རྒྱས། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན། །བྱ་བ་བྱས་པའི་ རྣལ་འབྱོར་ཆེ།།བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་ལམ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངག་གི་ལྷག་ མ་སྟེ།བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་མེད་པ་ཡང་མི་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་བ་ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་ཞེས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ་ དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།འཁོར་བ་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ལས་འབྱུང་བའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་སོན་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་ཆེ་ནི་རིམ་པ་བཞི་ལ་ལྟོས་པས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ། །མིང་ལ་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲངས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ ཤེས་ཏེ།མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་ཡིན། །རྫོགས་པའི་རིམ་གནས་དེ་ཉིད་དེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་པར་དེ་ བཤད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་རྣམ་གྲངས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཐ་མི་དད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སྲིད་མི་གནས། །སྙིང་རྗེས་མྱ་ངན་འདས་མི་ གནས།།ཐབས་མེད་པ་ཡིས་ཡུན་རིང་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་ཡུན་རིང་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

為說無學位，故說： “幻網現正覺， 度越輪迴海， 所作已辦成， 大瑜伽師住， 二諦之法中。” 住於二諦法者，即安住雙運道之瑜伽師，所作已辦即成辦自他二利，此為語之餘義，因為無有其他所作故。無有彼等是因為無學故。 若問由何因所作？幻網即種種自性之聚所幻化的輪迴即是幻化，現證正覺即了知其自性。正因如此，于輪迴中從自性之聚所生之善與不善業力所生之善趣與惡趣之相，以無二智慧了知其自性而度至彼岸，即獲得不住輪迴與涅槃之相。 正因如此，大瑜伽即相對四次第而言為大，是究竟義。為對執著名相者說異名，故說： “彼即無二智， 不住般涅槃， 即是佛陀金剛薩埵， 如是一切自在尊， 金剛喻定即是彼， 安住圓滿次第中， 如幻三昧及， 說為無二性。” 以此等異名說明雙運次第。其中無二智慧即世俗與勝義無別故為無二，彼即無智故為智慧，即無二智慧。因不住于輪迴與涅槃故，是不住涅槃。如說：“以慧不住有，以悲不住寂，無方便長久，有方便亦然。“等。

།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ།མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ནི་དགོངས་ པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་འདི་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ནི་སཏྭ་སྟེ། དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ ཏེ།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་སྐུའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའམ། ཡོན་ཏན་དྲུག་གི་སྦྱོར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར།རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་སའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཁོ་ན་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མིང་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ། འབྲས་བུའི་ཉེ་ བར་བཏགས་པ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་ནི། ཀུན་རྫོབ་བརྫུན་དུ་སྣང་བ་དང་། དོན་དམ་པ་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་ བ་དང་།ཡོངས་སུ་སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་སྔར་ བཤད་པའི་རིགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་གོ།

其中以般若波羅蜜多不住于如幻三昧，以佈施等諸波羅蜜多亦不住于本性光明，此即不住涅槃之相。如是由遍知一切法之自性，此即是佛。如是金剛即不可分之智慧，其中心即所證悟者，是為金剛薩埵，此即說明彼如是性。 如是因為無二故，金剛即不可分，心即薩埵，因為是殊勝故，是報身之自性。既是金剛又是心，金剛薩埵即法身與報身無別之自性，此為教示。 一切自在即身自在等瑜伽，或微塵等瑜伽，或以六種功德瑜伽。如是金剛喻定，因為不可分故如金剛，即遍光地之第一剎那。如是唯此三昧即是圓滿次第，因為無學故。金剛唸誦等彼名假立，亦是于因上假立果名，因為是彼之因故。 以此如幻三昧，世俗虛妄顯現與勝義無顯現性無別而顯現故。彼如幻三昧亦有二種：從論典所生與從圓滿宣說所生。其中從論典所生即虛妄各別顯現，從圓滿宣說所生即以第三次第所說。此處亦當取從論典所生。以前所說之理，說為無二即究竟。

།གཞན་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་གང་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པ། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་འདི་ཡི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། །དེར་ནི་གཞན་ དག་མེད་པར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེ་དང་། རྒྱུད་དང་། རྟོག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ལམ་དབུ་ མ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཚིག་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེར་ནི་གཞན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་པ་འདི་ཁོ་ན་བརྟེན་ནས་སྔ་མའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་གང་།།ཐུགས་ཆུད་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་སྤངས་པ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་བོ་གངྒཱ་དང་མཚུངས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་མེད་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བརྟན་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དང་། འབའ་ ཞིག་པ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་དེ་དག་བྲལ་བའོ།།འདི་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཀག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་དོན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ།

複次，為說明此之異門，故說： “所有無生等音聲， 顯示無二智慧者， 一切皆是此語言， 說彼中無有他法。” 在諸經續及觀想之王中所說無生等音聲，即無生、真實邊際、真如、空性、平等性、中道、般若波羅蜜多等音聲。因為顯示一切相無二智慧，此語唯表達雙運次第。于彼等經續中未說其他，因為未說超越彼之其他真實性故。 為說明唯依此次第，往昔諸佛獲得大手印成就，故說： “如恒河沙數諸佛， 證悟此一真實性， 遠離有無諸邊執， 成就大手印自性。” 即依此圓滿次第，如恒河沙數諸佛獲得大手印成就。 若問其為何等？遠離有無邊執者，即離所執能執等遍計所執之堅固實體，及剎那等所許為有邊，唯一斷見論者及順世外道等為無邊，遠離彼等。此即破除一切論師之宗派，為總義心要之究竟。

།སློབ་བཞིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཟུང་འཇུག་གོ་འཕང་ལ་གནས་པའི། །སློབ་བཞིན་པ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྒོམས་གྱུར་པས། །སྤྱོད་པའང་དེ་དང་ གཉིས་སུ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་ལྟར་ཟུང་འཇུག་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་སྤྱོད་པ་བསྒོམ་པ་དང་ སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ།སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང་། རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་དགྲ། །ཇི་ལྟར་ཆུང་མ་དེ་བཞིན་ཕ། །ཇི་ལྟར་སྨད་འཚོང་དེ་བཞིན་མ། །ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དེ་བཞིན་ གདོལ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་བདག་དགྲ་དག་གི་སྟེང་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདྲ་བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་གནས་དང་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཆུང་མ་དང་། ཕའི་སྟེང་ན་སེམས་ གཅིག་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བར་མི་བྱ་བའི་སྨད་འཚོང་མ་དང་མ་ལ་སེམས་གཅིག་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། །གདོལ་པ་ཅན་དང་། བྲམ་ཟེ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།།ཇི་ལྟར་པགས་པ་དེ་བཞིན་གོས། །ཇི་ལྟར་མར་དང་དེ་བཞིན་དུག་།ཇི་ལྟར་ཆང་དང་དེ་བཞིན་གཅི། །ཇི་ལྟར་འབྲས་དང་དེ་བཞིན་བཤང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གོས་གོན་པའི་དུས་སུ་པགས་པ་དང་། གོས་དག་ཐ་མི་ དད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མར་དང་། དུག་ནི་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་དུས་སུ་འབྲས་དང་། བཤང་བ་དང་། དགུན་ཆང་དང་། གཅི་བ་ཐ་མི་དད་པར་ ཤེས་པ་སྟེ།རྫས་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་། ཇི་ལྟར་དྲི་བཟང་ག་པུར་དག་།དེ་བཞིན་བཤང་བ་ལས་བྱུང་དྲི། །ཇི་ལྟར་སྟོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་།དེ་བཞིན་དུ་ནི་མི་སྡུག་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དྲི་བཟང་དང་། དྲི་ངན་གྱི་ག་ པུར་དང་།བཤང་བ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའོ།

為顯示學道瑜伽師應如修雙運次第般修習及行持，故說： “安住雙運果位中， 學道大瑜伽行者， 由修雙運之道故， 行持亦與彼無二。” 即安住雙運次第之瑜伽師，如何修習雙運，其行持亦應如是無二，如同獲得果位般離二分別而修習行持，此為如實義。 為從種姓、功德、事業、物質差別說明彼義，故說： “如何是自如是敵， 如何是妻如是父， 如何妓女如是母， 如何婆羅門如旃。” 于彼瑜伽師，于自己與敵人作意相同，因不見自他差別故。如是于安樂住處調伏之妻與父心一致，如是于應往不應往之妓女與母心一致，無物質差別。旃陀羅與婆羅門無別，即無種姓差別，此為如實義。 複次為說明故： “如何皮革如是衣， 如何酥油如是毒， 如何美酒如是尿， 如何大米如是糞。” 當著衣時，應知皮革與衣無別。如是酥油與毒，于動與不動等造害，應知彼等相同。如是于飲食時，大米與糞便、美酒與小便無別，無物質差別。此為如實義。 複次： “如何龍腦香氣味， 如是糞便所生香， 如何讚歎語言詞， 如是不悅語亦然。” 香與臭之龍腦香與糞便無差異，無功德差別。

།བསྟོད་པ་དང་སྨོད་པའི་ཚིག་དག་གིས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་། དྲག་པོ་རྡོ་རྗེ་ཅན་དེ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཉིན་མོ་དེ་བཞིན་ མཚན།།ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དེ་བཞིན་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དྲག་པོ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོའོ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ སྐད་དུ།ཕ་རོལ་སྨྲ་བ་གང་ཡང་རུང་། །རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གནས་པ་ཀུན། དེ་དག་སྨད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འོད་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ གཉིས་ཀ་ཁྱབ་པས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྨི་ལམ་དང་མཐོང་བ་ནི་སད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིའི་དོན་མེད་པས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དེ་དག་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་ནི་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ། །རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་འཇིག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འདི་དག་འཁྲུལ་པས་སོ་སོར་སྣང བ་སྟེ།དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། འདིར་ནི་གང་དག་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ཡང་འཆི་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་གནས་པར། །འཁོར་ བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་རིམ་པ་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དེ་བཞིན་སྡུག་།ཇི་ལྟར་སྡང་བ་དེ་བཞིན་བུ། །མནར་མེད་མཐོ་རིས་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ལ་ཐིམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལས འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

讚歎與誹謗語言所作二者無別，此為如實義。 複次： “大自在與金剛持， 如何白晝如是夜， 如何夢境如是見， 如何壞滅如是住。” 大自在即大天，金剛持即大金剛持，應知彼等無別，因從法身角度彼等相同故。如說：“任何他宗論師眾，依據標誌而安住，不應誹謗彼等眾，皆是金剛薩埵化。” 晝夜二者亦應知無別，因光明本性遍及二者故相同。夢境與所見即醒時，彼等亦應知無別，因無外境唯各自顯現故彼等無差別。如是壞滅與安住即壞滅與生起，彼等亦應知無差別。因此，于緣起諸法，暫時無生，因無彼故亦無滅。故於凡夫彼等因迷亂而各別顯現，勝義中既非生亦非滅，因一切法依止光明故。如三次第中說：“此中無有生，亦無有死亡，應知輪迴性，即心性安住。“此為如實義。 複次為說明故： “如何安樂如是苦， 如何怨敵如是子， 無間天界亦如是， 如是罪業與福德。” 于令喜與不喜之樂與苦，瑜伽師不知差別，因貪慾離貪等自性融入光明，復從彼中生起故。

།ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། །མདོག་དང་དབྱིབས་ནི་ཐ་དད་པ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བྱུང་ནས་ནི། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཐིམ་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ནི། །སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། །མ་ལུས་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ ནས་ནི།།འོད་གསལ་བར་ནི་ཞུགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡང་བ་དང་། བུ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་ཁྱད་མི་ཤེས་ཏེ། ཞེ་སྡང་བ་དང་དགའ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་དང་མནར་མེད་པ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་བ་དེ་དག་གིས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དོན་ དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས། །མི་ཤེས་མུན་པས་ཁེབས་པས་ནི། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་བྱས་ནས། །འགྲོ་བ་ལྔར་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་དང་དམྱལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ པའི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་བསྡུ་བས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཅན། །དོགས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་བྱེད། །སྦས་པའི་བརྟུལ་ ཞུགས་ཀུན་བསྒྲུབས་ན།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་ནས་དོགས་པ་མེད་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།།ཅི་བྱས་ནས་སྦས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་སྦས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཏེ། འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སམ། ཅང་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པར་ བྱའོ།།དེ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

如說： “譬如種種云， 色相各不同， 生於虛空界， 復于彼中融。 如是一切性， 三光為其因， 遍入諸境已， 融入于光明。” 如是于怨敵與子，瑜伽師亦不知差別，因彼等為嗔恨與歡喜之因者，如前攝入自性中故。如是善不善業果報天界與無間地獄之差別亦不知，因本初未生之光明如虛空不為彼等所染故。業及業果唯於世俗中領受，于勝義中則非。如說：“不知如是性，為無明暗覆，造作善惡業，輪迴於五趣。” 如是天界地獄之因福德與罪業，亦因攝入自性中故，如前應知無別，此為如實義。 為說攝要故： “如是了知具智者， 無有疑慮作諸事， 若成隱密諸律儀， 一切圓滿皆成就。” 以前說之次第了知互違諸法無別已，應無疑而行。故一切作即隨順一切所作。隱密律儀即隱密相之律儀，應持他人不知”此為何等”之世間所不知律儀，或持默然律儀。因此眾人不令散亂，如是作時，彼瑜伽師一切圓滿即與一切佛功德同時成就。

།རིམ་པའི་མཐའ་རུ་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ ཕྱིར།མཆོག་གྱུར་རིམ་པ་ལྔ་པོ་ནི། །བཤད་ནས་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །འདི་ཡིས་འཇིག་རྟེན་རོལ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིམ་པ་ལྔ་པོ་གསལ་པོར་བྱས་ནས། བདག་གི་བསོད་ནམས་ནི་དགེ་བ་ཐོབ་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ རྒྱུ་དེ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་ནི།འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟུང་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡིས་རོལ་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས། གྲངས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ།།རིམ་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རིམ་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ།

爲了在次第最後圓滿迴向功德，故說： “殊勝五次第， 宣說已獲福， 愿以雙運定， 世間得遊戲。” 即明顯闡述五次第后，以我所獲功德善根之因，愿一切輪迴世間以如所說相之雙運三摩地遊戲，獲得不住涅槃之果位，為無量眾生利益，具足精進圓滿，從佛剎至佛剎。 此為《五次第廣釋·明顯次第義》中身雙運次第第五。

། །།ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་གང་། །ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་བསྟན། །ཡོད་མེད་ ཕྱོགས་དག་བྲལ་བ་ཡི།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་གིས་གསུངས། །དབུ་མའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི། །སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ངག་རྣམས་ཀྱིས། །ལྟ་བ་ངན་སེལ་གང་གིས་གསུངས། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལས་བཏུས་པའི། །མན་ངག་ རྒྱ་ཆེ་དང་ལྡན་རྣམས།།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །གང་གིས་རིམ་པ་ལྔ་སོགས་གསུངས། །གང་གིས་གནོད་སྦྱིན་མོ་རྣམས་ཚད་མེད་གྲུབ། །དེ་བཞིན་ཀླུ་རྣམས་གང་ལ་དབང་དུ་གྱུར། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཡི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། །གང་གིས་བདུད་རྩི་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་མཛད། ། ཡོད་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས། །མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཡང་དག་བརྙེས་པ་ནི། །དཔལ་གྱི་རི་བོར་དངོས་གྲུབ་ཁྱད་གནས་ལ། །ཀླུ་ཡི་བྱང་ཆུབ་གང་གིས་སློབ་མར་གྱུར། །ས་ནི་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ཅིང་བློ་བཟང་པ། །ངག་རྣམས་སྤངས་ཤིང་དོན་ནི་བསྡུ་བར་བྱ། །གང་གིས་དགོངས་པ དེ་ཡིས་གནང་བ་ཡིས།།སློབ་མ་འཕགས་པ་ལྷ་ཡིས་གསལ་བར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་གང་གི་གྲགས་པ་གསལ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ཟབ་པ་དང་། །ཐུགས་རྗེ་དབའ་རླབས་འབྱུང་ཞིང་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་གང་གིས་འཛིན། །ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་དཔལ་མོ་ཐོབ་དང་སྐྱེ་བོའི་ཞི་འཕྲོག་པ་ ཡི་ཕྱིར།དཔལ་ལྡན་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལས་རིམ་ལྔ་བདག་ཉིད་འདི་དག་འབྱུང་། །རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྣམས་མ་ལུས་པའི། །རིམ་ལྔ་དེ་དོན་གསལ་བྱས་ནས། །བདག་གི་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པ། །དེ་ཡིས་སྐྱེ་བོ་རྡོར་ཅན་ཤོག་།མ་ལུས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཟབ་པའི། །རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་། ། དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་རིམ་གཉིས་དང་། །དོན་དྲུག་མཁས་ཤིང་སྒྲ་ཚད་མཁས། །ཁ་ཆེའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དཔལ་ལྡན་ལཀྵྨཱི་བདག་གིས་ནི། །རིམ་པ་ལྔ་ཡི་འགྲེལ་པ་འདི། །བྱས་ཏེ་དེ་ཡིས་རྒྱལ་བར་ཤོག་།ཁ་ཆེའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལཀྵྨཱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པའི་རིམ པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།ཡོན་གྱི་བདག་པོ་དགའ་རབ་གཟའ་ཡིས་ཞུས་ཏེ། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ། །ཏཱ་ར་ཀ་ལ་ཤའི་སྲས་མནྟྲ་ཀ་ལ་ཤ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

在《楞伽經》中，誰被佛陀授記？誰宣說了遠離有無二邊的大乘？誰以《中論根本頌》等諸多論著，以極為明晰的語言，破除惡見？誰從大瑜伽中攝取廣大教授，以大悲本性宣說五次第等法？ 誰使無量夜叉女獲得成就，如是諸龍亦歸其統御？為獲世間天位果故，誰使甘露圓滿成就？ 善巧通達離有無解脫方便，真實獲得最勝悉地，于吉祥山殊勝悉地處，誰成為龍樹菩薩之弟子？ 獲得第八地、具足善慧，捨棄言說而攝要義，依其密意而獲許可，弟子聖天為之作明釋。 誰於三界名聲顯赫廣大深邃，大悲波濤涌現持佛功德如意寶？為獲正等菩提吉祥及奪眾生寂靜故，從吉祥龍樹大海中生此五次第自性。 圓滿宣說金剛語之五次第義后，以我所獲功德，愿眾產生金剛持。 無餘密續甚深義海，誰到彼岸？于吉祥時輪二次第及六義善巧，通達聲明與量論，我即克什米爾大智者吉祥拉克希米，造此五次第釋，以此愿得勝利。 克什米爾大智者吉祥拉克希米所造《五次第廣釋·明顯次第義》圓滿。 施主喜樂札應請，印度大智者班智達，塔拉迦拉夏之子曼札迦拉夏親自譯定。