d3805八千頌般若波羅蜜多釋要義月光論無畏生藏c3.5s｜d3805八千頌般若波羅蜜多釋要義月光論無畏生藏c3.5s（續3）

以下是完整的中文直譯： 其中有梵眾天、梵輔天、大梵天、少光天、無量光天、光明天、少凈天、無量凈天、遍凈天、無雲天、福生天、廣果天、無煩天、無熱天、善現天、善見天、色究竟天。其中十二為凡夫地。無煩等五為凈居天，此等處轉生得地菩薩及住果位者。 色究竟天之上，與其緊密相連之處，即世尊及大菩薩十地自在者所住之處，為色界。此中無女人。此二十三天處，從下至上，其由旬量度皆依瞻部洲人之量。 離色或微細色之無色界，有不同所緣：空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處等四種。無有處所，因住于虛空故。如無顯現之有情眾皆如虛空而住，此等連菩薩亦不見，唯如來能見。 其中以車輪量度虛空高低之三千世界，僅有天人而已，此即三界。三界之外復有他界，三界無邊際，盡十方虛空之際皆為世界。色究竟天上亦有欲界，欲界之下亦有色究竟天。 其中欲界及初禪天，初禪天千倍為小千世界。其千倍為中千世界。其再千倍為大千世界，即稱為娑婆世界。億個四大部洲之世界同時生滅。

།དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་ལ། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྣོད་འཇིག་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་གང་ཞིག་སེམས་ ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་སྐྱེས་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་པའི་སྣོད་སྟོང་པ་ལ་ཉི་མ་བདུན་གྱི་མེས་ཇི་སྲིད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།ཆུས་ཇི་སྲིད་དུ་གཉིས་པའོ། །རླུང་གིས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་གསུམ་པོ་ རྣམས་ལ་རེ་རེས་འཇིག་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་ཉི་ཤུ་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཉི་ཤུ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་དང་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཉི་ཤུ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་ནི་བསྐལ་ པ་ཆེན་པོའོ།།དེ་ལ་བསྐལ་པ་དང་པོར་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐུང་ངུ་ནས་ལོ་བཅུའི་ཚེའི་བར་ཇི་སྲིད་དེ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་འཕེལ་ནས་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ནས་ཡང་ཐུང་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུའི་བར་ཇི་སྲིད་པ་དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང་ འགྲིབ་པ་གཞན་བཅུ་བདུན་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་ཅེས་པ་དང་ཉི་ཤུའི་བརྒྱད་ཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་མཉམ་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་དཔེ་སྐར་མ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་པའི་འགྲིབ་པ་ཡང་ འདི་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པའི་ཚད་ཀྱི་དུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའོ།།དེ་བཏང་ནས་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དེ་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་དྲུག་ཅུར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་གྲངས་མེད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་ནས་ གྲངས་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ་གྲངས་མེད་གསུམ་མོ།།དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གང་ཞིག་ཐབས་གོམས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གྲངས་མེད་དང་པོས་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ་གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གསུམ་པས་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ལས་བཤད་ལ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་དགེ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 從地獄眾生開始，有情滅盡，從水輪開始，器世間毀滅。其中，有情眾生轉生他界后，漸次斷絕，空無之器世間為七日之火所毀，直至初禪天。水滅至第二禪天。風滅至第三禪天。如是三種毀滅，每一毀滅歷經二十中劫。 此後二十劫住于虛空。再后二十劫成立。成住壞空二十劫，共八十中劫為一大劫。 其中第一劫時，人壽無量，漸次減少至十歲，此為一中劫。其後壽命增長至八萬歲，復減至十歲，此為第二劫。如是增減其餘十七次，直至八萬歲為最高限度的二十一次，二十次八十劫量度相等，如是八十劫為賢劫。 如是其他大劫多數，如星宿劫之減劫，亦如前所說中劫時量所限定之二萬劫。此後賢劫等大劫，其數增至六十位數，稱為無數。反之又有他數，即三無數劫。 如是於三無數劫中，由佈施等行為所生，以方便修習所成就者即是佛果。如是第一無數劫得初地，第二無數劫得離垢地等，第三無數劫得不動地等，如經中所說。此處世尊說：“菩薩以無邊億劫善業決定出離。”

།དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་སློབ་པར་བྱེད་པ་ན་ བསྐལ་པ་མང་པོ་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཉེ་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་པས་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྣམ་པར་ལོག་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཐབས་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ སྲིད་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་རྣམ་པར་ལོག་པར་གྱུར་པ་དང་།ཇི་སྲིད་དུས་གཅིག་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ཉུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ལས་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ན། དེ་བས་འདོད་པ་གཞན་མི་འཐད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་སོང་ནས་མར་འགྲིབ་པའི་ལོ་བརྒྱའི་བར་ལ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ།།དུས་གཅིག་ཏུ་གླིང་བཞི་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་མང་པོས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ ཅན་སྲིད་པ་ལ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ།ཚོགས་གཉིས་ལ་གོམས་པའི་རྒྱུའི་མཐུས་དུས་གཅིག་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆོས་དང་ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དག་ནི་མེད་ལ།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི། བདག་ཅག་ལེགས་སྤྱད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་མཐོང་སྟེ་ལོང་བ་ རྣམས་བཞིན་ནོ།།བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནི་འོག་མིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་གླིང་བཞི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྣམས་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཆར་གྱིས་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ཤི་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དགོངས་ པ་ཅན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་བསྟན་པ་མཛད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་གང་འདིར་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སྐྱེ་བོ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སུན་འབྱིན་པ་སྲིད་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གདམས་ངག་གོ། །དེའི་དོན་དེ་ཉིད་ལའོ། །གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 對於如此以大精進學習時，會超越許多劫。如同我等導師為菩薩時，依止燃燈佛而超越九十劫，如是以殊勝精進和大方便的差別，于多億劫中超越二無數劫，乃至於一時中以少數化身，乃至於無上方便中於此生證菩提，如是宣說。因此其他說法不應理。 贍部洲人壽八萬歲開始遞減至百歲期間，出現圓滿佛陀。同一時間於四大洲中唯一如來出現，是為令所化眾生生起恭敬心。若有眾生應由多佛調伏，則同時出生多位如來，以二資糧串習力，於一時中無邊三千世界中出生無量如來。 生已，雖無涅槃、法身、報身，然有化身形相差別。如於福德微薄者不出現，唯有積累福德者能見，如同我等未行善者不見，如盲人般。 我等導師於色究竟天成正等覺后，以化身於娑婆世界中百億四大洲中，次第或同時示現兜率天降生、死後生於贍部洲等，乃至示現入般涅槃。 若如燈盡般認為世尊完全涅槃，則有”此時眾生如何皈依佛”等諸多詰難，故聲聞乘所說涅槃不應理。如是廣大過失所致。 其後等，即于般若波羅蜜多中道智。開示即教授。其義即是彼義。所住即以聞所生慧。

།བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ལ་མཐུ་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཅིག་ཤོས་དག་གིས་བཤད་པའོ། །གཟི་ བརྗིད་ཀྱིས་ནི་སྤོབས་པར་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུས་སོ།།བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་དེ་གསུངས་པ་ནི་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པས་ནི་སྦྱོར་བར་ནུས་པས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ལམ་དམན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་དེས་ཐོབ་པས་སོ།།མཚམས་བཅད་པ་ནི་མཚམས་བཅད་པ་སྟེ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་ལ་བོར་བའི་སྐལ་ བ་མེད་དེ།ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བར་ནུས་པའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 所學即以思所生。瑜伽即以修所生。加持等是力的異名，其中了知力即教法。由他者所說。以威光即能生起勇悍力。加持即以通達。 如是對於能修行者的階段而說，即”何”等。由”應當生起”說明能修行。“彼等”等，即以下劣道所得涅槃真實決定，由彼獲得。 界限即是界限，即預流等於無上正等正覺之因，永無捨棄彼之機會。“乃至諸佛未加持之間”即能修行境界各別決定。

།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཆད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཕན་ཚུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ ཉིད་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་མི་འཐད་ཅེ་ན།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་གི་འཁོར་བ་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་མ་རིག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་དེའི་རྐྱེན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆོལ་བས་ཆོག་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་དུབ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་གྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ། སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ དང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་མ་འདུས་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་འཇུག་ལ།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་སྐྱེ་བོའི་རྐྱེན་བཞིན་དུ་རྒས་པ་དང་ཤི་བ་ལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཅན་གྱི་འཆི་འཕོ་བ་ཞེས་དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་ང་ རོའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་འདིས་འགྲོ་ཞེས་པ་དང་། དེར་འགྲོ་ཞེས་པའི་ལམ་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོའི་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་ དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲང་བའི་དོན་དུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བདག་གིས་ཐེག་གཅིག་བཤད་པ་ལས། །ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་ཡོད་མིན་ཏེ། །བྱིས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དྲང་དོན་དུ། །ཐེག་པ་ཐ་དད་བདག་གིས་ བཤད།།ཅེས་པ་དང་། འཕགས་པས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་པས། །ཐེག་པ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐེག་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་བཤད་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞུག་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་གྲུབ་ པའི་མཐའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་དེ། རྟོགས་ན་ནི་ཆེས་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་གང་ཟག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་མིན་ཞེས་པས་ན་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直譯： “然而”等是遍及，聲聞斷除隨眠后無生，以相互生而成就佛果，此說不應理。雖然斷除煩惱而斷除凡夫共同輪迴相續，但未斷無明煩惱隨眠，以其為緣及無漏善根為因，不以福德資糧滿足，以及於成熟眾生無有疲倦等。 其中如煩惱染污的無明習氣，如業染污的無漏業造作，如生煩惱的聲聞、緣覺及得自在菩薩等不攝於六道者，以意之自性身而趣入。以其為緣，如眾生緣，于老死則有不可思議轉變之死，如《吉祥鬘獅子吼經》中所說。 正因如此，宣說三乘是有密意的。如是以此般若波羅蜜多大乘自性而行，所行之道及果體之乘唯一，而安立為三乘是為引導愚者入大乘之權說。如《楞伽經》中說：“我說一乘法，無有乘安立，為度諸愚者，分別說諸乘。” 聖者亦云：“法界無差別，諸乘無差異，宣說於三乘，為令眾生入。” 法界即一切法之真如唯一，若以宗派差別而有異，則成無有究竟之過。片面智慧不能證悟真如，若證則成太過。是故以證悟補特伽羅法無我真如之智慧而得涅槃，非由正法之外而得，故乘唯一也。

།དེའི་ཕྱིར་ན་ལམ་གཞན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཐར་པ་མེད་ཅེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ བསྒོམས་པས་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་གི་།ལམ་གཞན་གྱིས་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དུ་ཡང་གསུངས་པ་འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ འདུལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་སྨྲས་པ།དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་ལྡང་ལ། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །གང་ཡང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་ མ་སྐྱེས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ལྡང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བ་ ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །གང་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ནི་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མཆེ་བ་དུག་ ཅན་གྱི་རིགས་བརྗོད་པས་དུག་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཡང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་གསུངས་སོ།།མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོར་ཡང་། འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། འདིར་ཡང་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་མ་ལུས་པའི་ འགྲོ་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་རུང་བར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ ཉིད་ཅེས་པ་དང་།རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་ཡོད་ཅེས་པའི་བརྟགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་སྟེ། སྤང་བར་བྱའོ།

以下是完整的中文直譯： 因此，證明其他道無真實解脫是：如《二諦經》中說：“於此，以修習一切法無自性，由此斷除煩惱，非由其他道。因為諸煩惱以執著事物為根本。” 又如所說：“文殊，如何遍知諸煩惱而調伏煩惱？“答曰：“于勝義中未生諸法之非有境上增益為有，由此顛倒自性見生起，由此諸煩惱轉起。天子，若於勝義中了知諸法無生而不作智慧加行，則無顛倒分別，不于非有增益，不生諸見。住于無生性中，應視為善調伏煩惱，以無見加行故。若於勝義中了知無生性已，而於了知無加行，則以無知諸煩惱加行而遍知。譬如說毒牙種類則毒得以平息。如是若知煩惱種類，則以極無所緣瑜伽而得平息。” 又如天子所說：“于勝義中以極無生事物遍計一切諸法，此即是諸煩惱之種類。” 《三摩地王經》中亦云：“此等一切眾生當成佛。“此中亦以垢染是客塵故，心性本明，一切眾生具法界相如來藏性，意指實有成就圓滿佛果之可能性。 此中宣說三乘是了義一乘之密意說，所謂無種性眾生亦有之觀點極不應理，應當斷除。

།སེམས་ཅན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱོར་མི་རུང་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་པས་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དབང་པོ་ཐ་མས་བདེན་པ་བསྒོམས་པས་ནི་བདག་ མེད་པར་མཉམ་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།འབྲིང་གིས་ནི་ཅུང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་འདོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ན་ཀུན་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྤངས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམས་དང་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་ནི་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཏེ། གསུམ་ཆར་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་ པ་ཙམ་ལས་གྲོལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ཀྱང་མར་མེ་ཟད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ན་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་བསྐུལ་བའམ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་ལ།དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱས་ནས་སེམས་ བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང་།སྟོབས་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བཞིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྟོགས་ པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་པའོ།།སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་དེ་སྦྱོར་བར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།རྒྱུ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་གྱུར་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བར་ཆད་མི་བྱ་ཞེས་ པ་ནི།སྒྲའི་དོན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མང་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མང་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའི་ དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直譯： 無有一個眾生不適合成就圓滿佛果。如是，下等根器者以修習真諦，平等證悟無我而離貪。中等根器者雖因稍許利他心而證得離貪，但在欲界正法衰敗時轉生，斷除所知障分中執取分別，現證獨覺果位，以神通及身示現諸法。上等根器者以慈悲本性而具引導一切眾生之發心。 三者雖都未得解脫三界煩惱障的涅槃，但如燈盡般住于無漏界中具涅槃想，或住于蓮花藏中，或隨住時長，由如來光明喚醒后發心，獲得自在轉生，如不動等自在菩薩般以諸生圓滿福慧資糧，經四無數劫證得圓滿佛果，此為普遍。 所謂”說”等是自性。善分即善資，因為一切善法皆攝於此發心中，故說善分即是適合修習之自性。“殊勝”是指由菩提心所攝，為第五因。殊勝法即是大乘所攝。應當殊勝緣于所成果，即所應獲得。因此”不應障礙”，“聲義”即是菩提心之業用。 如是為令發菩提心，此處為生起菩薩摩訶薩對道智之歡喜而說：“於此”等。“善哉”是為利他故。如昔日對佛子，世尊及其聲聞眾多所作，如是我等對世尊及其聲聞眾，應多行於世尊子諸菩薩，此為報恩之義。

།སྔོན་གྱི་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་རྣམས་སོ། །ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་ལ་ཕན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །གང་དག་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ནང་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཅན་དུ་མ་ལྟུང་བའི་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནོ། །མ་རྟོགས་ཞེས་པའི་གཞུང་ ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་གདམས་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཞེས་པ་དང་།སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་གདམས་པར་བྱ་བས་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཕྱི་མའི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ནི་དོན་ཡང་དག་པའོ། །བདག་ ཅག་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་རང་དང་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལེགས་པ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པས་ཉན་པ་ལའོ། །རབ་ཏུ་ནི་གཡེང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་བསྟན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ དག་གིས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལའོ། །གནས་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པ་ཉིད་ལས།བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །ནད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དེའི་ངེས་པར་ཟད་པའི་སྨན་ཚོལ་བ་བཞིན་གྱི་རིམ་པ་སྟེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་པ་ལ།གསུམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་པའི་གཉིས་པོ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་སྡེར། རྣམ་པར་བལྟ་དཀའ་བདེན་པ་འདིར་ནི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་གིས་ མཐོང་འགྱུར་གཞན་གྱིས་མཉེན་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་མིན།།ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་གང་ཡང་དེ་བཞིན་དོན་དམ་ལས། །བདེན་པ་གསུམ་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་གཞུག་པའི་ རྣམ་པ་བཞི་པོ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་འཁོར་བ་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ནི་འགོག་ པའོ།།དེ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལམ་སྟེ། གང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ།

以下是完整的中文直譯： “昔時”即是指過去諸者。“梵行”是指于涅槃中行利益之梵行。“何者”是指未落入分別中顛倒的如實義。 關於”未證”之論，有人說是教言之聲，由於語根義趣多種，應當攝受，應當教誡，應當隨轉，應當隨教示，后二語為真實聲即真實義。“我等聲聞眾”是因對同類者亦以自身稱謂故。“善”是指無動搖地聽聞。“極”是以散亂心。以不顛倒教示成就義而作意思維與修習。 “于般若波羅蜜多”是指于道智。“應住”即應行。其中就聲聞見道而言所說：“于空性”等。對聖者是真實及不顛倒，對凡夫則非，此為聖諦：苦、集、滅、道。如病苦者尋求其必定滅盡之藥的次第，於二者皆說無我時，勝義諦為斷二障相的滅諦，其餘三者為世俗諦，此二即二諦。 如《父子相見經》云：“此諦難見唯智者，自見非由他柔等，世俗以及勝義外，三諦少許亦非有。“對聲聞眾為令厭離輪迴而示現僅是人無我的四種行相。其中苦是苦苦、壞苦、行苦等所苦的輪迴諸蘊，苦因即集，苦盡即滅，證得彼之智即道，此等行相住于空性並見空性。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཞིག་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་གཞན་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མེད་པའི་རྟོག་པའི་རྒྱུ ཅན་དང་གཙོ་བོ་དང་སྒྲའི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་དང་།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཉེན་པོར་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་ནོ། །འགོག་པ་མེད་ཅིང་ཐར་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་ཐར་པ་མེད་ དོ།།བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཁོ་ན་ལས་གྱ་ནོམ་པ་མེད་པ་སྟེ། གྲོལ་ཀྱང་ཡང་འཁོར་བ་ན་ལྷུང་ཞེས་པའི་གཉེན་པོར་འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །ལམ་མེད་དེ། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་ལམ་ངན་པ་ལས་འདིར་གཞན་དུ་ མེད་པ་དང་ལས་ཡང་དག་པར་ལྡོག་པས་སོ་ཞེས་པའི་གཉེན་པོར་ལམ་རིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་འདིར་དེ་གཟུང་བར་མི་བྱ་ལ།གང་དུ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། རེ་བར་འགྱུར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོ་སོར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཞི་བ་ལ་བདག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གིས་སྟོང་པ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། རོ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་ནི་དབྱེ་བ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་དང་སྡིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ གཟེངས་བསྟོད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་།འདྲེན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདིའི་དང་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྡིག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 于般若波羅蜜多中，聲聞住于見道時以等持心，以見空性及無所緣。如論中說：“從道智方便，聖諦有四種，以無所緣門，當知聲聞道。” 在聲聞藏中說有十六行相，即：從常、他、我所增益中返轉而遍知苦、無常、苦、無我、空性。 對於集諦，為對治”諸法無因”、“無心之時等為因”、“大自在天及梵天等轉變諸事為因”、“大自在等具智者為因”等增益，故說因、集、生、緣。 對治”無滅無解脫、無從苦解脫”、“唯禪定之樂無勝過者”、“雖解脫復墮輪迴”等說滅為寂靜、殊勝、出離。 對治”無道，無我相之道自性常有之惡道外無他，業正還滅”等說道為如理、成就、出離。此處不取彼義，當取《般若經》所說，因若有希求，以彼等小功即得聲聞菩提故。 其中苦以四相作意如前。由無常故合於壞離，由苦故各別不順，由無我故離我相，由寂故空無我所，無我所即寂靜，如屍體。 集有十一分別，以四相斷故知阿羅漢，因是病、瘡、箭、罪過，因是苦因，因是讚歎因，因難引導，因是此世他世苦因故與罪過相順。

།ཡང་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕ་རོལ་དང་། རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་དང་། གཡོ་བ་དང་། རབ་ ཏུ་འཇོམས་པ་སྟེ།བདག་ནི་བཅོམ་པར་མི་ནུས་པས་འདིར་ཕ་རོལ་ལ་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ན་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཉིད་དོ། །གདུང་བར་ མི་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡང་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།འཇིག་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དེ། ཀུན་ཏུ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་པོ་དང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། མུ་གེ་དང་ཕས་ཀྱིས་དགྲ་བོ་ལ་ སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཞེས་པའོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་བཀག་པས་ འགག་ཅེས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ།འདིས་འགག་པ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་ མེད་པ་ཉིད་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།བདག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་བདག་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཞི་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མི་གཙང་བ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བས་དབེན་ པ་སྟེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པའོ། །འདུས་བྱས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ། །དེའི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པའི་སྨོན་པ་ཟད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ པའོ།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འགོག་པའི་ཐོབ་པ་པོ་ནི་ལམ་དེས་ན་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་དབེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་པོའི་ཕྱིར་ན་ལམ་ཡང་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུས་ནི་འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མྱུར་བར་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直譯： 又以四相遍知其力，即：他方、極壞法、動搖、極摧毀。因我不能被摧毀，此處他方于剎那壞滅故為極壞法。因能拔除阿羅漢根本故為動搖。因以自性道極摧毀故為極摧毀性。 為不令煩惱義故有三相：壞滅性、損害性、變異性。如聚集等是怖畏因故，與部多羅剎等相順，與饑饉怨敵等相順。 逆觀緣起即：無明滅故行滅，乃至如是唯苦蘊滅。 其中以遮止而滅即滅諦，由此而滅即道諦。其中滅諦有七相：無我性、寂靜性、遠離性、空性、無相性、無愿性、無造作性。 我即瑜伽師苦自性諸蘊，此中無苦故無我。煩惱寂滅故寂靜。苦及煩惱不凈寂滅故遠離。離我我所故空。無一切有為相故無相。三界欲愿盡故無愿。無造作未來業故無造作。 道諦亦以此七相：因滅諦所得是彼道故，因是無我、寂靜、遠離等之能得故，道亦無我、寂靜、遠離、空性、無相、無愿、無造作。以如是二十九相，於此速得聲聞道之菩提故。

།དེ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། གང་གིས་དམན་པའི་ལམ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་ མཁས་པ་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་ནུས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་འདི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་གོ་བགོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་ཅེས་ པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།སྙིང་རྗེ་རོ་གཅིག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་ པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་དྲོད་དོ།།དེ་ལྟར་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདིར་དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པས་ནི་ཨུ0f37རྩེ་མོའོ། །གཟུགས་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་པ ཨས་ནི་བཟོད་པའོ་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམིགས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་མཆོག་ སྟེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པར། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟག་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་ རྣམས།།ས་བཅུ་དག་ལ་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་དེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་བཀག་པས་ས་དང་པོའི་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུམ་ཆེན་མོར་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན་ཆོས་རྣམས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་གསུངས་པས་ས་བཅུ་རྣམས་ ལ་མི་གནས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 此等相的無所緣即是入道智。以何故劣道修習的菩薩因不善方便而能趨向小乘菩提，因此緣故，於此道智應披大鎧甲及大方便善巧以自護。 其中此大鎧甲即：五蘊與自性空無別之空性，以及與大悲一味之菩提心修習。此是聲聞見道。 所說順抉擇分：不應住於色等。其中於色等無住、無執著是暖位。如是說色等，於色等此中因無自相可得故是頂位。色常等，於色等無二所緣故是忍位。以空為所緣而近緣，如是所緣故說近緣空性二者，以及於預流果等差別無住故是勝法位。 此論中說：聖聲聞道中，色等諸蘊空，以空無差別，暖位無所緣，頂位如是許。于彼常等相，遮住故諸忍。依十地廣說，無住之宣說，說為勝法位。何以故？佛陀，證已不見法。 道智即如前所說道因中，色等諸蘊亦是空性故，空性與色等無別。于彼色等之色等以無常等諸加行遮止彼住近緣，以初地等般若大經中以廣大無所緣而說故。云何說？以不見諸法故等。世尊母此中說不住預流果等差別，以此表徵不住十地。

།མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པར་གྱུར་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་པོ་ལ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པ་པོའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རེག་བྱའི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བ་རེག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཉིད་དེ།འདི་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དེ་དང་། སྡུག་པ་ནི་ གཙང་བའོ།།མི་སྡུག་པ་ནི་མི་གཙང་བའོ། །འདུས་མ་བྱས་པས་དབང་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མ་རིག་པ་ཟད་པའི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལའོ། །འདི་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོའི་ས་ནི་མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ།།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གང་དུ་ལྷག་མ་དེ་ནི་འདི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གང་དུ་དེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་པོ་དག་གི་མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཞག་ལ།རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ཤིང་འགགས་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།འདིར་གཉིས་པ་བཤད་པ་ནི་གཞན་དུ་ན་གདུལ་བྱའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འགགས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པས་སོ། །འཛིན་ཞེས་པས་དབྱིངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་རྒྱུ་སྟེ།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ ལས་གཞན་དུ་འདི་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གསུངས་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མི་གནས་པ་དེས་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཟད་ནས།ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直譯： 眼觸和合等，即根、境、識和合而生樂等受，與隨順根變化的了別者相似，僅具樂等受的能生心所，觸所生變化相似的能觸。此根的分類為：從眼觸和合乃至意觸和合，其中可意即清凈，不可意即不清凈。以無為分別即煩惱和無明盡的無為故。此世間即欲界，即于彼具欲的世間。此即於此生。凡夫地即勝解行地。 無餘蘊者，蘊即五蘊，于彼余蘊中煩惱滅盡相的涅槃中彼亦滅盡，即無餘蘊。雖然聲聞與獨覺有所知障，但二者如燈火般以涅槃想而安立。諸佛化身本性則是斷盡一切所知障五種而滅的涅槃。此處說第二是爲了所化機的緣故。法身與受用身本性則是斷盡二障習氣位的五蘊后，與極清凈空性一味的世俗五蘊本性無餘涅槃。此中一切分別如是涅槃即究竟無住。 所謂執持即界，為利他之因，除有餘蘊外此等皆無。即彼所說：佛般涅槃者，于所執輪迴與涅槃皆不住故，依次斷盡一切染污法，以無漏五蘊盡虛空際利益眾生而住故。

།དེ་ལས་བཞེངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་ཉམས་པ་ལའོ། །གནས་པ་མ་ཡིན་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལངས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཡང་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བའི་སྦྱོར་བར་སྔོན་བཞིན་དུའོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མི་སྲིད་པས་གཉི་ག་ལ་མི་མཐུན་པར་མི་གནས་པའོ། །ལྷག མ་ནི་གོ་སླའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་རྣམས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི། དེ་ལ་འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསེ་རུའི་ལམ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡང་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི་དེས་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་ པ་སྟེ།སྒྲ་ནི་ངག་གོ། །ཚིག་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་སོ། སྨྲས་པ་ནི། ཚིག་གི་ངག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་གདམས་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །འདི་ཡང་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བློ་ལ་གནས་པའི་བསེ་རུའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་པར་བྱས་པའོ།།ཤེས་པར་མི་རུང་བ་ནི་གཞན་ལས་ཏེ། ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་མེད་དོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་གང་ ཡང་སྨོས་པར་མ་བྱས་པར་ནི་བསྟན་པར་རོ།།ཐོས་པ་མེད་པ་ནི་རྣ་བས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྟོན་པ་པོ་བསྟན་པ་དང་། འཁོར་སྲིད་པའོ། །གསལ་བ་ནི་ཟབ་མོའོ། ། གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་གཉིས་བརྗོད་པའོ། །འཕགས་པ་མིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རིང་བའོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའོ། །གཏིང་དཔོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཆེས་རིང་བ་དང་། ཆེས་ཕྲ་བ་དང་། ཆེས་ཟབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ འཇུག་པའི་སེམས་པས་སོ།།སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ནི་གཞུང་ངོ་། །འཆད་པ་ནི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་སྟོན་ཏོ།

以下是完整的中文直譯： 所謂”不從彼起”是指得與失。既不住亦不是不住，是因為意不住故，且非起故。既不住于不順，亦不住于無不順，是因為如前般行持。由於無境不可遮，故於二者皆不住于不順。 余易解者即是勝法。如何抉擇分隨順，此等聲聞之，於此為修習聖道加行故。欲說獨覺道而說：“複次”等。有些人說聲聞道也由須菩提宣說，此極甚深。“如諸夜叉”者是彼所說。如夜叉語等是因彼所說故。“如是”者是教法，餘者是解說。 聲即語，句即語聚。說即以語句，宣說即以語聚。說即教誡，說即隨教。此亦因得機會故，以住於心的獨覺智慧所最勝觀察。不可知即他者，以二語遍計故，此中無彼等他所近說義。此即蘊、界、處等。不說任何法即是教示。 無聞即耳，因一切法無自性故，如化佛對化眾說法之能說所說與眷屬存在。明瞭即甚深。讚歎即說二。以非聖者境故為遠。以無戲論故為細。以難測故為深。以較聲聞道更遠、更細、更深的智慧而入心故。宣說即教典，解說即義。因此”此中無”等，是因難測故，說甚深智慧。

།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །རང་འབྱུང་ རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།།བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་གཞན་དག་གིས་བསྟན་པའི་དོན་མེད་དེ་སྲིད་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རང་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་བསྒོམ་བྱ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སོ། །བསེ་ རུ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ལ་ཐོས་པ་ནི་ལེགས་པར་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། གང་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང་། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ ལྟར་སྣང་།།ཞེས་པ་སྟེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་གང་དང་གང་གི་དོན་གང་དང་གང་ལ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སམ། འཕགས་པའི་ལམ་ལའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདིར་མེད་ ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དེ།གཟུང་བ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཐོབ་བྱ་ཐོས་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུམ་ཀའི་འབྲས་བུ་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ གི་ཤེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བླང་བར་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའོ། །སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་སོ་སོར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་ རྫུ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་ནས་བསྟན་པ་དང་དེ་དང་འདྲ་བའོ།།སྒྱུ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་སེམས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དེ་དག་འདྲ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་དང་ གཞན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད་དེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། རིགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་། བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་ པའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 此論中說： “不需他人示， 因自生自悟， 獨覺之智慧， 宣說為甚深。” 即於何處無需他人所示之義，從有為修行中自然生起，由彼等自身趣向而修所證悟故。獨覺們利他事業如何？僅以意願成辦利益，如彼等之聞即善聞而已。如論中說： “何等義於何， 如是如是聞， 彼中無聲義， 如是如是現。” 即於何等所化眾生之何等義，即抉擇分隨順等或聖道。“複次長老”等，“不依此忍”者，即解說”此中無”等，無所取之智所得聞無聞之義。“如是配”者，即略說三果亦當與”不依此忍”相連之義。 此中聲聞以自智，如來亦于所取極速由獨覺證知，意趣即如是獨覺斷除所取分別。以咒等力各別顯現之幻化人與神變化現教示等相似。“幻化與無二”者，即思維世俗體性即是幻化。須菩提以世俗差別與幻化、夢境相似故唯是世俗。 是故幻化、眾生與非他事物亦無，因緣起故。勝義中無有無差別故，以理則眾生等亦與幻化同體性之意趣。正等正覺是色身，現證正等菩提自性法身即涅槃無戲論自性身而許說，非有異於涅槃者。

།སོ་སོར་འདོད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་རྣམས་མེད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་རང་གི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རང་གི་ བྱང་ཆུབ་ལ་སྟེ།འདིར་རང་གི་བྱང་ཆུབ་པོ། །འདོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མོས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་འབྲིང་པོས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་རང་གི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཆོད་ འོས་སོ།།སྨྲས་པ་སྟེ་སྣང་བར་མ་བྱས་པས་ནི་བསྟན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་རོ། །བརྟགས་པ་ནི་ཉན་པ་པོ་དང་སྟོན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའི་ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ།དེས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པ་པོའི་འདི་རྣམས་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ་བསེ་རུའི་ལམ་ལའོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ཚིག་གི་རྒྱན་ལ། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་མཆོད་པས་ཆོས་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སྟེ། འཆད་པར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། མེ་ཏོག་ཅེས་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མེ་ཏོག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ་བསེ་རུའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ།།ལྷ་རྣམས་སུ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་འཁོར་ལ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་གཟུང་བྱ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་ཡང་ སྟེ།འཛིན་པ་པོ་ལ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རིགས་མཐུན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直譯： “各別欲求”者，即于信解中彼等無者為能信解者，因眾生勝義中無故。不退轉者，即于自抉擇分隨順證悟之獨覺菩提。于彼現前自菩提，此中為自菩提。欲求者，即菩薩以身作眾生利益之信解為大士。以圓滿見即中等智慧。阿羅漢由斷除自見道障礙故堪為應供。 所說即未顯現故為教示。遍明即明顯。分別即能聞者與說者之言說。是故一切種勝義中無，眾生於世俗唯是內自性蘊等假立為眾生，依彼假立眾生而執著蘊等為能執者，此等有者是獨覺未斷執著分別。 “其後”等即說獨覺種性，此中法門即法分類為獨覺道。“復”字為文飾。“須菩提”者，以供養說法者故為供養法。“帝釋”者即帝釋，於此等宣說中分別。“花”者，以無垢性與花相順，即獨覺道所攝善根。 不見於諸天者，意趣為無漏性故出三界。明散即于眷屬顯現化花。“意生”者即攝略，意為意化現之義。無生即真實意生，因勝義中無生故。如於所取樹等，“非有”即非從彼等所生。如是于意亦即于能取亦無生，“任何生者皆非”意趣為非獨覺道所依，如是於他無差別而生即種類相同之義。

།འདིས་བསེ་རུས་གཟུང་བའི་ དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་རིགས་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་ལྟར་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་རིགས་ལ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པས་རིགས་མཐུན་པའི་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསུངས་པ། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ བརྗོད།།ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་འདི་གཉིས་ནི་སྤོང་བའི་རྟེན་གྱི་ ཁྱད་པར་དག་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །བཏགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ ཉིད་ལ།བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདིར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་དྲོད་དོ། །གང་ཞིག་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སློབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོའོ། །གང་ཞིག་གཟུགས་འཕེལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པར་རིགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་བཟོད་པའོ།།དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བློ་ལ་གནས་པ་གསལ་བས་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གང་ཞིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། འགག་པར་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་ གཟུང་བར་ཡང་མ་ཡིན།ནུབ་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བཏགས་པ་དང་ནི་མི་འགལ་བས། །ཆོས་ཉིད་སྟོན་པས་དྲོར་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡི། །གཟུགས་ སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ།།གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་ཏེ། རྩེ་མོར་སོན་པ་དང་རྩེ་མོར་སོན་པར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོར་རྟོག་པ་དང་། རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ཞེས་པའི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ མཆོག་བདེ་བར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ།

以下是完整的中文直譯： 由此獨覺斷除所取義之分別，故同類法界即如是獨覺道所依種性，從聲聞法界所生之同類獨覺道所依非是。如說：“依所依法之差別，宣說彼等分類。“此中論說：“由損所取分別故，及未斷能取故，所依獨覺道，當知為正攝。“即如所說聲聞道與此二者，以斷除所依差別故為獨覺道之義。 欲說順抉擇分而說”其後”等即名聚。假立即言說，如是色等唯是假立，此中將顯示唯假立法性，此為暖位。“于諸無量”等即如何不學，以無所緣故為頂位。“若色增”等，此中於色等應無執取，即如佛母般若波羅蜜多中從”內空性”乃至”執取無性自性空性”為忍位。 “其後復有具壽”等為勝法位。“如是”者即由住心明顯而最勝觀察。佛母般若波羅蜜多所說：“如是亦不見色生，亦非滅，亦非執取，亦非沒。“此中論說：“不違假立故，說法性為暖，頂位以色等，無減等分別，由不執色等，內空性等故，為忍位，色等，無生等諸相，即為勝法位。“頂位、得頂位、觀頂、頂位階段義無別。如是乃至”勝法安樂”所說即獨覺道。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལས། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ནི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལས་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་ བཤད་དོ།།ཞེས་ཏེ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་བཟོད་པ་གཉིས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ། འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བཤད་ལ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ བཟོད་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྔོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདུན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལམ་བསྒོམས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་སྔོན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ སྟེ།དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་དང་དེས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འདི་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་འགོག་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 關於菩薩道，論中說：“諦與諦忍及，智剎那四種，從道智本身，說此見道分，及其諸功德。“即于每一諦有兩忍兩智，此中以世間勝法無間三摩地加行道斷除煩惱，其後無所緣三摩地為見道，如大乘阿毗達磨集論中所說。 從解脫道與無間道自性之無生法忍體性中，有苦法智忍、苦法智、苦類智忍、苦類智。如是于集、滅、道亦然。現在五蘊由往昔煩惱俱五蘊自性之集力輪迴故為苦。由具修道所斷煩惱而成為后苦之因故為集。 從發起勝解心開始，由修道悟真實性已，前見道所斷煩惱，彼亦集及彼所作苦此將滅，是為滅。

།དེ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ། ཕྱིས་རྟོགས་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པས་ སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ལམ་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྒོམ་པ་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་བོ་བས་ན་ལམ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལྟར་དེའི་བདེན་པ་བཞི་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ཆ་ཤས་མེད་པས་དུས་གཅིག་ ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་འགྱུར་ལ།འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ་གང་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ནི་མ་འདྲེས་ལ། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ ན་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་བསྐྱོད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སྐྱེ་བོས་ཨུཏྤལ་མཐོང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་ལ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་རབ་ ཏུ་འཇུག་ཅིང་འཛིན་ནས་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཏེ།རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགོག་པ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་བཟློག་པར་ནུས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལོག་པའི་ཆེད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་ནི་ཚད་མ་ལས་གཞན་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་གཞན་པའི་ཞ་ཉེ་དཀར་པོ་ལ་དངུལ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུངས་འབྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ཞེས་པ་དང་།སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པས་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེས་ཞུགས་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ལ་གང་དུ་སེང་ གེ་བཟང་པོས་སའི་ཚོགས་སུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྔ་མ་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནས་བརྩམས་པའི་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཤད་དེ།དེ་ལ་ཡང་འདོད་ ཆགས་དང་།ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་སྤངས་པས་བཅུ་ཞེས་པ་སྟེ།

以下是完整的中文直譯： 此即是由修道所斷煩惱所作苦之真實性中，后得圓滿故，與空性一味而修故為道。由彼即是以識為主之修行者，故稱為道。如是彼四諦自性之緣起無自性相，於一切處真實中如是無分故，由一時斷盡，執取差別如是明顯故，現前一切相，於何處不與異類分別混雜，所欲分別亦不能同時故次第而生。 譬如於青色動搖等差別中眾生見青蓮，如是於他與非他剎那中，由經驗他與非他諸相而現前，分別則隨所欲而趣入執取后相續諸體性。雖是執取一切相之體性，然于識滅明顯等某一增益相能遣除，由彼即為遣除增益及斷除隨系障礙，除量外別無他法，如是從無生法忍體性之苦法智忍剎那外，如於白螺見銀般由迷亂因緣增益顛倒相而生煩惱之拔除者之苦法智等十五剎那，及第十六剎那見道歡喜地之事，由此立入見等安立，如獅賢于地品中說初剎那歡喜地為見道，余從前無間剎那始之第二等諸剎那乃至佛地為修道。 其中貪、嗔、慢、無明、薩迦耶見、邊執見等欲界所行六種，及色無色界所行如是離嗔故為十。

གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་སྤངས་པས་བཅུ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པར་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ལ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་ཡང་བཤད་དེ། དེ་ལ་འདིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགལ་བར་ཡང་མ་ཤེས་པ་ཉིད དོ།།དེ་ནས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ལ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་ པས་སོ་སོར་བསྒྲུབས་པས་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་པའི་ཚུལ་ངན་པ་མང་པོ་ལ་དོན་མེད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པ་སྟེ།དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གཞན་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་བཟོད་པར་བརྗོད་ལ། འདིར་ རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ནས་སྔོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ནས་དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སོ་སོར རིག་པར་འགྱུར་ལ།འདིར་དེ་དང་མཉམ་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་གྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པ་བརྒྱད་དོ། ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཡང་བརྒྱད་པོ་ནི་ངེས་པར་ཤེས་པས་ན་གཞན་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པར་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ། འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྣང་བ་དང་དམིགས་པ་དག་གི་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །འདིར་བཟོད་པའི་རྗེས་སུ་ཉོན མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直譯： 色界與無色界所行如是離嗔故為十。如是十六皆得斷除。于道智中說為見道，菩薩們見道第十六剎那之見道中安立為第八等亦已說明，於此未知前後相違。 其後第二等十五剎那亦具修習自性，故稱為修道，如是則于無垢等地之自性修道中，由非一次斷所斷習氣，各別修證故，於十五剎那中如理而行。雖于諸多惡行無義，然二十二心剎那之發心差別亦皆世俗，以時差別圓滿果相之所知中，于圓滿智中當知，如八無暇等剎那。 其中斷煩惱無間道自性之餘八者，見苦等稱為忍，此中隨順智忍於三界諸法證知不可說性，得第二剎那成為智慧后，先於欲界無智慧而墮彼者之諸法，證知無自性。此中與彼等同及彼相續隨後成忍者，稱為隨順智忍。以解脫道體性現證離煩惱者為隨順法智八種。 與彼俱行八者由決定了知故，於他處觀察后說為隨順法智，於此階段唯安立現前顯現與所緣之現證。此中於忍後由解脫煩惱而現證之智與俱行性，于觀察忍之智亦說為他處現證。

།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་ པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བཤད་དོ།།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པས་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་འདོད་ན་བཟོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཁམས་པ་ལ་སོ་སོར་བཅུ་ཞེས་པས་བཞི་བཅུ་ལ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིར་སོན་པའི་ལ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས ཞེས་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་ཞེན་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །ཡང་དག་པའམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ནང་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལ་མཆོག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི མདོ་སྡེ་ཚངས་པའི་དྲ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནང་དུ་འདུས་པ་ཅན་ཏེ།དེ་ཡང་འདིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མན་ངག་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རིང་མོ་ནས་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤོང་སྟེ།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་བདག་གིའོ་ཞེས་པའི་བློ་ནི་རིམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ ཡང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་མེད་དེ།གང་ཡང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདིར། །གློ་བུར་བ་ཡི་དྲི་མ་རྣམས། །དེ་ཡི་སྔ་ནས་ནུས་མེད་ན། །ཕྱིས་ནི་ནུབ་པ་གང་ནས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྨོད་མེད་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་ གྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ།རྒྱས་པར་དགོས་པ་མེད་དོ།

以下是完整的中文直譯： 由此近似表示故，于隨順智忍作觀察者，稱為苦隨順智，如《阿毗達磨集論》中所說。若謂由道隨順智無見未見故非見道者，則觀察忍之其餘諸智亦應成非見道。 其中四種法智忍斷除欲界貪慾、嗔恚、我慢、無明、疑惑、身見、邊執見、邪見、見取見、戒禁取見等各十，共四十。於四種隨順智忍中，于彼離嗔故，於四禪四無色定中成七十二。如是斷除一百一十二煩惱所斷。 其中貪慾為習氣執著，嗔恚為瞋怒，由正確或不正確差別而心生傲慢為我慢。于常等內增益而執著為最勝者為見取見。于彼執著為解脫道者為戒禁取見，餘者已說。 身見攝於《梵網經》所說六十二見中，此中身見為斷除依他宗派教授執我，俱生身見因長久相續故由修道斷除。俱生者由無始以來有情見習氣力所生，于諸法起我所想，漸次見一切法空性違背一切煩惱后不復生煩惱。 如雲：“心性光明中，客塵諸垢染，先時既無力，后滅從何來。“因此佛說：“我于爾時為無畏身鹿王”等，是由往昔願力所致，無需廣說。

།འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དག་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་མ་ རིག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པས་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་དེ་ལྟར་སྤང་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་དྲི་མ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གནས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པས་དེ་ལྟར་འདིར་ས་དང་པོར་འདོད་དོ་ཞེས་བཤད་ལ།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་ སྡེས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 此處雖說見道中顯現為世間抉擇分，然有執著世尊者分別所取能取為四種分別，因顛倒分別故，及於有無等執著之體性由顛倒所生故。彼亦攝於無明中，由斷無明而斷。 如《經莊嚴論》中說：異於抉擇分之見道位，從二解脫智離所取能取相應故，無分別故不相應所取能取分別故，已斷具垢見所斷煩惱故，有漏不入余處，故此處許為初地。 聖解脫軍亦說：所取能取四種分別之對治即是見道。

།དེའི་ཕྱིར་ན་སེང་གེ་བཟང་པོས་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་བཞི་པོའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་ཅི་རིགས་པར་མངོན་དུ་རྒྱུ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་སུ་ནི་བག་ཆགས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ་ཞེས་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་ལ་བརྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་གཉིས་ མེད་པ་དང་།།དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་པ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། ། མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་བརྩམས་པའི། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ བསྔོ་བ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བྱམས་པ་ ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཤད་དེ། འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅེས།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ། འདིར་ཕན་ཚུན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་ པོར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 因此，獅子賢先前所說的四種抉擇分中隨應顯現的所取能取分別，是由殊勝道頂現觀所攝的見修道自性所斷，此說不合理。應當以理由解釋：於此等中如是永斷習氣。 此等十六剎那的殊勝相有五偈： 如來藏與諸佛陀， 互為能依所依故， 不許諸多異名稱， 具足廣大無量性。 無量離於二邊際， 住彼色等諸法中， 決定執為佛體性， 無取無舍等諸相。 慈等空性得佛果， 普攝一切清凈相， 能除怖畏諸疾病， 涅槃執取寂靜性。 諸佛護持等功德， 不殺為始諸學處， 安住遍智之法中， 安立有情諸眾生。 佈施等行迴向于， 圓滿無上菩提果， 此即道智諸剎那。 其中”色等”是與前八剎那相連，即於色等為苦及集故，于第八剎那見為慈等色而緣之。色等即說為眾生，如《二萬五千頌》所說：“於色等如是性中亦無如來，如來亦無色等如是性。“此處眾生即是如來藏，如實唯是真如體性，於此互為能依所依之事實是不存在的。

།རྣམ་གྲངས་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅེས་རྣམ་གྲངས་ ཀྱིས་ཏེ།བྱེ་བྲག་གཞན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་པས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་སུ་མེད་པ་གསུངས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་དེར་ཡང་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་གསུངས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པའི་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ ནས་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལེའུ་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དང་།གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཡང་ཚོལ་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་བཅས་པས་རྗེས་སུ་རྩོམ་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཆེན་པོ་མེད་ཅེས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ ཕྱིར་རམ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ན་ཆེན་པོ་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པས་མངོན་ པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་པས་གང་ཡང་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་གཞལ་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 異名即不許差別的意思是不承認差異之義。色之真如外無如來，如來之外亦無色之真如，此為異名。不許其他差別且無差異，即說明無法觀察到差異與無差異。其後亦說：色等非般若波羅蜜多，色等之外亦無般若波羅蜜多，由此隨覺真如即是般若波羅蜜多。正因如此，宣說了差異與無差異的觀察。 此《般若經》中略說第一剎那的階段，即從”複次，天帝釋”等開始。從品的宣說中可知，般若波羅蜜多與色等在勝義中既非差異亦非無差異。如是，凡是般若波羅蜜多、凡是色等、凡是色等真如、以及凡是所求諸法，一切于勝義中皆無自性故。差異與無差異是事物之法故。苦與苦相的無所緣即是苦法忍。 帝釋所說大等是略說，而須菩提以讚歎隨啟是廣說。於此，因不遮遣色等無有大性，或因法界自性故為大，緣于彼故般若波羅蜜多亦是大性，此即苦法智。 此等波羅蜜多大等智與法界一味，由觀無執著而說無執著。色等如虛空般空性，故無有任何量可度量，故說無量，此即苦隨忍。於色等中無數量所限故說不可量，此即苦隨智。

།མཐའ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་མཐའ་མེད་དེ། རྩོམ་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་།མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དབུས་གནས་པ་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཡང་མཐའ་མེད་ཀྱི། ཅུང་ ཞིག་བགྲང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བས་མེད་པའི་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ།མི་བརྗོད་པ་ནི་གྲངས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་རྫས་ནི་མེད་པས་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མ་ཡིན་གྱིས། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གློ་བུར་བར་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ནི་བདག་དང་རྫས་ནི་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གིར་བྱེད་པ་གང་དེ་ཡང་མེད་པས་བདག་གི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་རྩོམ་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་མེད་པས་རྩོམ་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཚིག་ཐོབ་ནས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་སྟོན་ པར་བྱེད་པའོ།།ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་ནི་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གང་དུ་ཡང་བདག་མེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱངས་ཀྱིས་ནི་ཚིག་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་ པ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སོ།།སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དབྱངས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་མོའི་དབྱངས་ཏེ། རྔ་ཕྲན་གྱི་དབྱངས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །སྒྲ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །མ་ཞུགས་པ་ནི་ངལ་མ་བསོས་པས་ སོ།།ཟིན་ཀྱང་ནི་ཅུང་ཞིག་གོ། །གདོད་ནས་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་གདོད་ནས་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་འདིས་སོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་ པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ འཛིན་པས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 邊際即色等諸法無邊際，因地域無所限量，無有造作邊際，因一切造作諸法無有邊際而超越計數，且以無性故無生滅邊際。因此無有中住，于緣眾生二者的無我智中，彼亦無邊，因與少許計數相應而超越無性計數故非無，不可說即無數。 法之假名者，謂蘊等諸法無我無實故為假名。非是顯明法性自義的法之假名，而是愚者們所具有的戲論，因其偶然存在若觀察則動搖故。無實體者因無我無實故。于所假立我之境蘊等中，彼執我者亦無，故無我所，于造作境中無故無造作。 此中者，即于佛陀教法中，此說明得言后亦無所成就。如何眾生無邊者，因超越計數故，以及於何處亦以量成立無我，即是”其他”等。 音聲即言語無邊際即世間，了別即了知義的音聲。聲即如是說故。如是因音聲極大故為甚深音，如小鼓音聲般種種不同。以聲者即如是說。未入即未休息。雖得即少許。本來清凈故即本來如是無性，遍清凈即以一切無邊際故。以此異門者即以此差別。眾生無邊際者，因眾生離生滅邊際故。如是者即如是性。非超越計數即是集法忍。彼者，即於色等般若波羅蜜多中住而執取佛性故。

།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པ་སྟེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་རྣམས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་མགུ་ནས་འབད་པ་མེད་ པར་ཚིག་གིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ།།ཆོས་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གསོལ་བ་ནི་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ ཏུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ཚིག་ལས་ཐོག་མར་ཅུང་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པའོ།།དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གསལ་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་ནས་གསལ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པ་ལ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དང་། རབ་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རབ་ཏུ་ བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་གསོལ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནས་བརྩམས་ནས་སོ། །མ་བྲལ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་མ་ཉམས་པས་སོ། །གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བགྱི།།ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དེས་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ཐོབ་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ལ། དེ་ལས་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོ་ཉུང་བའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དེ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པར་རྟོག་པ་འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའོ།།མི་གསུངས་པ་མེད་པའམ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སམ། མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལ་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བ་པས་ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བ་ཅན་དུ་ནུས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 應視為佛性。此為第六剎那，其時所說即”其後”等。眾生主即四大天王，聞殊勝法后極為歡喜，無需勤勉而以言詞宣說故稱為宣說。 以說法故，於法中法即明顯顯示之法，即見道。彼等諸法之法性即自性，即如來出現。因此所請即”何”等。出現即說無漏智慧相之生，從其言詞最初稍生信解。其後漸次明顯、更加明顯后，于明顯及生信者處而成為教示、將成為詳說、將成為宣說。 如來等即彼六剎那之請求。其後即從彼開始。不離即未從所得退失。將住即因現前故。當執持為如來性者，即以所說如來性決定之殊勝而獲得故。以得彼故得授記，從彼所說即”於何我”等。稱少年清凈者為婆羅門童子。 如實了知諸法故為如來。敵即煩惱，具足降伏彼故為阿羅漢。以此正確無餘顛倒之覺知即為正等正覺，以彼即說圓滿空性。無不說或無顛倒而說故為導師，顛倒語即從煩惱力或從無明而生，此二者皆無故，依次因為阿羅漢故及正等正覺故。 若問輪迴者如何能如是？答：善逝即解脫輪迴。善字義為吉祥、不退轉及無餘，如妙色、病痊癒、瓶盈滿等，依次遮除外道有學、無學。

།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་པར གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཐར་པ་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་ལྡོག་ཅེས་བཤད་པ་ནི་སློབ་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་ སློབ་པ་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རིམས་ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་མེད་པས་ལུས་དང་། ངག་དང་། བློ་ལ་ལམ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྲིད་ཅིང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་ལུས་པ་ལ་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་གཅིག་པུ་གཅིག་གིས་དོན་གསུམ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ བདེ་བར་གཤེགས་པ་ན་གང་དུ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ།འདིར་རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཞབས་ཏེ། རིག་པ་དེ་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རིག་པའི་སྤྱན་གྱིས་བལྟས་ནས་ ཅིག་ཤོས་དག་གི་རྐང་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།དེ་ལ་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་དུས་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་མཁྱེན་པ་མེད་པས་འཇིག་ རྟེན་མཁྱེན་པའོ།།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་དུལ་བ་ཉིད་དེ། མཛེས་དགའ་དང་། སོར་ཕྲེང་དང་། ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་དང་། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པ་ ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་ཅི་ངན་སོང་དུ་སོང་བའམ་ཞེ་ན། མིན་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ ཆུབ་པས་ཤིན་ཏུ་བའི་བློ་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་སོ།།དྲང་སྲོང་གི་ཐོག་མའི་ཕྱིར་དང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་རྒྱལ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སྨོས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།ངོ་མཚར་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལའོ།

以下是完整的中文直譯： 由以出世間道而行故，以吉祥而行故為善逝。外道則不然，因其解脫具有時限故非真解脫。又說不退轉者，彼等有學尚有生起過患，而世尊無有學處，故以不退轉而行故為善逝。因無餘煩惱病之殘餘，于身、語、意所說道之一切功德無不明顯故。 其中有學乘之小乘，非如阿羅漢之所有，世尊則趣向無餘故為善逝。善字以一詞釋三義之方式而說。如何為善逝，即具足明與足，此中明即增上慧學，增上戒學與增上心學為足，因彼等為明之前導故。此中以明眼觀察，如他者之二足，如來善逝。 此二語即說示導師之圓滿因。于調伏世間，無不遍知時與非時故為世間解。調伏士夫即為調伏所化而調伏故。彼等之調御師即善調伏，如美音、指鬘、優樓頻螺迦葉、迦毗羅等。無上即無勝過，調伏士夫與調御師此二語即說示圓滿導師之業。 如是業之境是否趣向惡趣耶？答非，即天人師。以自證菩提故有此殊勝智慧即為佛。為遮除仙人之始及與彼相似之獨覺故說世尊，具足六種及降伏故，彼等則不具足故，即于集諦之法智。希有即于生起。

།མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མཐའ་ཐུག་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ནི་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ།།རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཞེས་པའི་རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་ཆེད་དུའི་དོན་ལ། ཆེད་དུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མ་བཏང་བ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བླང་བ་མེད་ཅིང་དོར་བ་ མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བླང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་སོ། །བླང་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བླང་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མི་དོར་བ་སྟེ། འདིར་ནི་མི་གཏོང་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་ ལེན་པ་ནི་ཐོག་མ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ།མི་འཇིག་པ་དང་མི་གཏོང་བ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་ནས་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འདོར་བདག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བླང་དུ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གོ་ སྐབས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །། བྱམས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直譯： 最為稀有即于攝受，所謂”乃至”之詞義為究竟，即從佈施波羅蜜多乃至一切種智之義。生起即攝引。“隨遍攝受”中”隨”字義為爲了，具有目的者即合理。遍攝受與不捨棄作為成就之因而遍攝持，如無所取亦無所舍般攝受之義。如論中說：“無取無舍等”。無所取即無分別，此為無取之義。無所舍即不捨，此為不捨之義。 遍取即從始遍攝，不壞不捨即從始如是，如是不取不捨於我即菩薩無所取之義，此為于集諦之隨順忍。因帝釋開啟機會故，譬喻品即帝釋品。 《八千頌般若波羅蜜多釋·月光精要》由大班智達無畏生藏造，此為第二品。 所謂慈等即慈、悲、喜、舍四無量，具此本性見道第八剎那之義。

།དེ་སྟོན་པའི་གླེང་གཞི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོས་སྨྲས་པ་སྟེ། དཔང་དུ བྱས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། གང་ལ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་ ནི་ཤེས་རབ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྟུང་བའི་ས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་འདིར་གང་ཞིག་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཐོབ་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས། དེས་སྐྱོབ་པ་ དང་།ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདིར་དེ་གང་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དེས་འཛིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འཆང་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། རབ་ཏུ་འདོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། གླགས་ཚོལ་བ་ནི་ འཇུག་པ་ལ་སྐབས་ནི་སྐྱོན་ཏེ།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གླགས་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ནི་གླགས་ཚོལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་ལ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཤེས་རབ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོང་ལས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་གྱི་གནས་ནི་དགོན་པའོ། །ཐོག་མ་ཕུབ་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི བླ་གབ་མེད་པའོ།།དགོན་པ་ལས་གྲོང་དུ་འབྲོག་དགོན་པ་སྟེ། དེ་ཉལ་བ་ནི་ཉལ་བའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྦ་བའོ། །དེ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྲུང་བའོ། །སྲུང་བ་པོ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །རང་ཉིད་ ཉེ་བར་སོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྦེད་པའོ།།ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྲུང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བཟློག་པ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །ནང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྦེད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 此說緣起。“爾時”等是結集者所說。作為見證是爲了在第八剎那生起對治小乘墮落的極大恭敬，即於該剎那世尊所說：“若有”等。所謂般若波羅蜜多即分別見道剎那，以般若本身從小乘墮落之地到達彼岸，即於此處以四無量為自性而見，如是彼菩薩獲得。 觀察一切眾生與自己平等，以救護與利益之本性，以某些利益於此彼不墮小乘，因此慈等之見即般若波羅蜜多，即第八剎那。彼等從”若有”至”令圓滿”，為現證故。宣說即為向他人顯示故，從彼等執持乃至受持故。“其”等為功德，直至”當宣說”。尋求過失即入處之過失，具此即尋求過失之意樂為尋隙，此為于集諦之隨順智。 論中說滅諦有十六，以十六空性獲得即見道第九剎那，所說即”複次”等。此中見道剎那即般若，波羅蜜多即因遍見十六空性故。 離聚落五百弓之處即曠野。無覆蓋之處即無遮蔽處。從曠野至聚落為荒野，彼臥即臥。將生即相續趣入，具守護、救護即隱藏。其中咒語等為守護。守護者決定加持為救護。自身親近加持為隱藏。或者成辦身體安樂為守護，遣除外在損害為救護，遣除內在疾病等為隱藏。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་བགྱི་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ངག་དང་ཡིད་དོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་ སོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྦེད་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ་མཚན་དང་འོད་དང་དབྱངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་པ་ལའོ། །དེ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །བཤད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ སོགས་པའོ།།དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། །དེ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ནི་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཀླན་ཀ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་། འགལ་བ་ དེ་རྣམས་ཞི་ལ།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཞི་ནས་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། འཁོར་བར་བསྒྲགས་པའི་ནད་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱིས་སོ། །རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཐབ་མོས་སོ། །འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལ་ཞེ་སྡང་བས་སོ། །དེས་རྩོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་བསམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ།ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །སྨན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་ནི་དེའི་འདིར་མཆེ་བ་དུག་ཅན་པས་སྦྲུལ་གདུག་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་ཅན་ལ། སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ནི་མཐུས་སོ། །སྟོབས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཐུས་ནི་གནོད་པར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་ནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 彼等所作即真實加行，即語與意親近加持為隱藏。佛之體性即于佛陀性中，執持能生起佛陀者，以相好、光明、音聲、三昧、陀羅尼等圓滿，于無佛剎土中自身顯現佛身。 其所說即：“爾時帝釋”等。“于般若波羅蜜多”即第十見道剎那。于彼即殊勝故。現法即生得。以彼所生功德獲得相好圓滿等即為顯示。解說即”當執持”，為滅諦之法智。由清凈作故為清凈，即佈施等波羅蜜多等。彼攝一切。 其所說即：“複次”等。“母”即滅諦隨順忍。與誹謗損害之外道共諍論、爭辯、違逆彼等寂滅。如是寂滅已，如何彼等后聞此三乘具聞者，煩惱、惡趣、輪迴所說病將盡，故息滅一切損害病即第十二見道剎那。 其所說即：“複次”等。于說法作諍論即以嘲笑。作爭辯即以鬥爭。作違逆即以互相嗔恨。由此于諍論等意樂如是即是彼，即於此法之義。於此十二剎那之相。藥即具力。毒蛇即此中具毒牙故為毒蛇。眾生即有身，成為生類即旁生之別。以威光即以力。力即以能損害性，以力即成無可損害性。生力即于彼生起作用力已，即為滅諦隨順智。

།འཛིན་པ ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གསུམ་ཤེས་པ་སྟེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་བཞིས་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་བཞི་པ་སྟེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ནི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་དེ་ཐོག་མར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་དགོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་དག་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་སྟེ། དེ ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པའོ།།འདིའི་ཚིག་འཇམ་ཞིང་སྙན་པས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་འཇམ་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ངན་པ་ནི་གསུང་དེ་ཉིད་དོ། །ཚིག་འཆལ་པ་ མེད་པ་ནི།དེས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་ནི། ཁྲོ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་ ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་དགྲ་བོར་རོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ། བག་ལ་ཉལ་ནི་མདུད་པར་རོ། །དྲན་པ་གསུངས་པ་ནི། དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ བས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྡང་བར་བྱེད་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤང་བར་བྱས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལམ་ཤེས་པའི་སྐད་ ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པར་བཤད་པའི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ། སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་འདིར་ཞེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直譯： 對執持的執著，其所說即：“何故”等。般若波羅蜜多即第十三剎那智，為道法智忍。諸佛與諸天守護，其所說即：“四大王”等。般若波羅蜜多即第十四剎那，為道法智。 斷除殺生即不殺生，以此為始，乃至六波羅蜜多等，直至住於一切種智，並令他人安住其中，即第十五剎那。其所說即：“複次”等。般若波羅蜜多即第十五剎那，應持波羅蜜多等示於他人之語，以自身亦住彼等故，應持此語。 此中”語柔悅”即柔語，以說住于佈施等六者故。惡語即彼語。無雜語即不說雜以無益之語，即道隨順忍。 第十六剎那所說即：“以忿怒”等。調伏即為息滅忿怒故。轉變即為盡除慢相我慢故。怨恨即敵對。害心即嗔恚，隨眠即結縛。所說念即：“彼”等。“彼”即以害心，遍分別即變異。如是舍離具眷屬嗔恚者，以自身佈施等迴向令有情獲得正等菩提故，顯示迴向即道隨順智。 此等道智剎那即見道之分。於此見道中，應知說為一切種智之順抉擇分，以及說為解脫分甲冑加行之將說相之歡喜地等。其中”有情於此”即隨順見等道而應知。

།མཐོང་བའི་ལམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ། བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་རྟིང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ནས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་དྲོད་ནས་བརྩམས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་འདོད་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། ཀུན་ནས་དུལ་དང ཐམས་ཅད་ནས།།ཉོན་མོངས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ལ། བདག་དང་བདག་གི་དག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་དུལ་བ་ལ། བདག་གི་ རྗེས་སུ་ཡིད་དགའ་བར་མི་བྱེད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་ཁེངས་པ་མེད་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་གཉིས་དང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ནི། བྱེད་པ་སྡུག་པ་འདི་རྣམས་ ལའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པས་སོ། །གཞན་ གྱི་གནོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རི་དགས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སོང་ཡང་ངོ་།།གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེས་ན་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་འདི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་དང་དངོས་པོ་ཞེས་པས་ནི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ལུས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གང་དུ་མི་འཕོག་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་ དང་།ཚད་མེད་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་མེད་པས་ནི་མི་མཉམ་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རྣམ་པར་གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་སྟེ། དེའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གཞན་གྱི་ཉེ་བར་འོངས་པས་དེ་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པའི་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་ པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直譯： 見道即是出世間，修道則有二種：世間與出世間。這些將在後面闡述。其作用從大勝法的差別開始積集，從暖開始生起，以及為求果而趣入，這是首先要說明的。對此論中說： “遍調及一切， 勝過諸煩惱， 無有所損害， 菩提及供處。” “遍”即”普”之義，於我與我所無執著是調伏，不隨喜於我即是遍調伏，無有遍慢，依次是因為完全斷盡嗔恚和我慢故。所說”二”與”帝釋”等請問，是對這些善行。般若波羅蜜多即是修道。“如何”即是”若”之義，這是遍調伏與遍轉變。 “世尊”等所說”成為命難”即是被武器所傷害。“他人損害”即是進入虎狼等處。“他人加害”即是被他人，因此自性煩惱即是”世尊母”，因此勝過業，這”此”即是同類因和事，即是勝過一切煩惱。 “若”等，其中即是對身。為何如此？于彼何處不奪取，於一切時、一切處對一切違品無有障礙，依次是廣大、無量、不可量。因無有超過故為無上。因無等故為無等。與無等等即是與無等等。損害即是摧毀，即是那些危害生命者。他人接近亦不能得其便，即是不被彼等所摧，這些即是不被業損害摧毀之作用。“於此”等即是一切智智。“遍觀”即是不捨棄所化眾生。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེས་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་འདི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ལ་དབྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་ལས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེད་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིས་ལན་གྲངས་ཀྱིས་ མྱོང་བར་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལྷག་མའི་འབྲས་བུའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་དཔེ་སྟེ་སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་སྙིང་པོ་ལ། དེ་ལ་འདུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་ པར་གནས་པའི་བསྐལ་པའི་ཐོག་མ་ལ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་བ་ཀུན་ཏུ་འདུས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་གདན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཁོར་ཡུག་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །ནང་ནི་དབུས་སུའོ། །བྱང་ཆུབ་པའི་ཤིང་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་ཤིང་སྟེ། དེའི་དྲུང་ན་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྩ་བ་སྟེ་མངོན པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ས་ཕྱོགས་སོ།།རྣམ་པར་འཚེ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྡང་བར་འདོད་པའོ། །གནོད་པར་འདོད་པ་ནི་བཅོམ་པར་འདོད་པའོ། །འབེབས་པར་འདོད་པ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འཇིགས་ པ་མེད་པའོ།།ཁོ་ན་མེད་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཚད་མེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་མཛད་པ་ནི་རྫོགས་པར་མཛད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་བདུད་སྡེ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགེགས་བྱེད་ཀྱང་བཟོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་པའི་རྟེན་ལ། དེར་གྱུར་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉེ་བར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 為何如此？因為以一切智智于任何處對一切佛法，無有絲毫未證得者，若不能證得所應證得，則不成為一切智。此處應當理解為：已達般若究竟而現證所應證得及其他一切智慧的智。因此，此處一切智智即是正等正覺，其差別僅是名言分別的差別，實際並無差異，這是圓滿菩提的作用。 又如所說，“極小”即最微細。“未了知”即置於外，是從前世後來必定感受的不善業異熟之餘果。“譬如”是比喻，心要即是心要，菩薩義之心要即是菩提心要，住于其中即是證悟菩提。如是，在住劫初時，金性大地之殊勝心要瞻部洲中心普集，因其金剛自性及是菩提座故，稱為金剛座。 于彼菩提心要所得之周邊即是環繞。遍周邊即是普遍環繞。內即是中央。菩提樹即是菩提樹，因於其下坐而證悟菩提故。其根即是顯然劃定的地方。欲害即是欲惱害。欲損即是欲摧毀。欲降伏即是因鬼魅食肉者等入故。無畏等是對治怖畏等。 無有恐懼、不驚怖是由大慈等名稱的無量故。善修即是圓滿。善說即是雖有魔軍等作障亦能忍受故。塔廟即是供養處，成為彼即是與彼相似。承事等已如前說。救護即是以救護而至近前。

།མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་ཕྱིན་པའི་འཇིགས་པ་ལ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་དེར་ གནས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་གནས་སོ།།མཆོག་ཏུ་དཔུང་དུ་གྱུར་པས་དཔུང་གཉེན་ལ་དེས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་ སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་མོས་པ་དང་། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ དང་།ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དོ། །གང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བཤད་དེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་གོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ ན།འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གང་ལ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཀྱི། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མོས་པ་རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རང་གི་དོན་དང་རང་གཞན་དོན། །གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་དེ་དག་ནི། །སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་ དུ་འདོད།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟ་བུར། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་དང་། རང་གཞན་དག་དང་། གཞན་ཉིད་དེ། དོན་གཙོ་བོར་སེམས་པ་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཏེ། འདི་དག་ནི་ རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། དགུ་ནི་དྲོད་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གཞན་དོན་གྱི་དགུ་ནི་རྩེ་མོ་ལའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དགུ་ནི་བཟོད་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། མོས་པ་དང་། དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 為救護現前所遇之怖畏故為救護。由”令住于無畏處”故為住處。因成為最勝助伴故為助伴，由此趣向彼岸即是供養所依。 世間修道有漏分三種：勝解作意、迴向作意及隨喜作意。如是，由緣世間禪定及無色故為世間，以有漏修道之勝解、迴向及隨喜作意。無漏即是修習及極清凈，如聖解脫部所說。 如大乘阿毗達磨集論中說：修道即見道之後的出世間與世間。何為世間道？即世間禪定及八無色定。其中，于出世間修道中，為利他而緣初禪等者，雖名為世間，但非是假立的世間有漏，不依靠自證，此為其義。 關於勝解，論中說：“當知勝解有三種，自利及自他利，他利即彼等，各分為三種。小中大三種，復以小小等分，如是亦成三，共二十七種。“即依次為自身、自他二者及他者，以此為主要所思，此等於自利等小等各別分為小等。 如自利勝解之小小、小中、小大，中小、中中、中大，大小、大中、大大九種是暖位。如是自他利九種是頂位。他利九種是忍位。以勝解、信心、欲求、確信及希求為相。

།གང་ལ་མོས་ན་མདོ་དང་མདོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲིས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །ལྷའི་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མའོ། །ཕྲེང་བ་ནི་བརྒྱུས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱུག་པ་ནི་མཉམ་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱེ་མ་ནི་གཞན་ཨ་ཀ་རུ་དང་། ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་གོས་ནི་གོས་ལ། མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཟའ་བཅའ་དང་། བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ། མཆོད་པ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །བླ་མར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པས་སོ། །རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་ནི་དད་པར་བྱེད་པ་ལ། མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཐལ མོ་སྦྱར་བ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཡས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྐུ་གདུང་ནི་གདུང་སྟེ་མཆོད་རྟེན་རྣམས་སུ་གཞག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་བྱས་ནས་སོ།།འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་ཁྱེར་བ་སྟེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་འདིའི་ཡང་དོན་གསུངས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །འདིར་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་འདིར་བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ལ། ལུས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པས་སོ། །འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང ལ་མཆོད་པས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། གསུམ་པོས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གདམས་པར་འགྱུར་བ་ ལ།ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཞུང་ངོ་། །ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཏོན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའོ། །ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་སྒྲ་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 所勝解者為經及經義之本體世尊母。其中初者即”如是宣說”及”帝釋”等。書寫即自己所為，裝訂成函即他人所為。“天”即殊勝者所為。花即散花。花鬘即串成者。涂香即均勻塗抹。香粉即由其他沉香、檀香等所成。法衣即衣，供品即食物等。種種即食品、薰香等差別供品，與恭敬相關，即是供養之義。 尊重即恭敬。承事即生信。供養即禮拜、合掌、讚頌等。供奉即右繞。祈請即捨棄精要等。舍利即遺骨，置於塔中。受持即置於寶盒等中。執持即攜帶寶盒等，彼等塔中寶盒等即是一切智者之身。 何為一切智？即無上正等正覺之一切智性。所說圓滿義即”現證圓滿佛”之義，所說義即各別獲得。此中即於此。我之體性即此假立為我，身即色身。般若波羅蜜多與方便善巧即由彼等得以出離。“於世間”即以信解修習。 此供養世尊母及如來舍利即是自勝解小小。“如是宣說”及”帝釋”等，“當顯示”即開示，三者即解說，是為”當顯示”之義。當顯示即當教誡，近顯示即教典。當誦持即善習誦持。大義即大果。未知即未聞其聲。

།རིག་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་གླེགས་བམ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཞེས་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་ པོ་ནི་མོས་པར་སྤྱོད་པ་ལའོ།།འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་རིག་པར་བྱེད་པས་རིག་པ་སྟེ། དོན་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་རིག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་བདེན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་དད་པའོ།།གང་གིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྙོག་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་སོ་སོའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ།ཉེ་བའི་སྒྲས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ངན་པའི་ལས་ལ་ཞེན་པ་ནི་ལེ་ལོ་ ལ།སེམས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་མོས་པ་ནི་དད་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ཅན་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱུར་དུ་ནི་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞུག་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་ན་ནང་དུ་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻཌཱུརྱ་དང་། སྤུག་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང་། ཀརྐེ་ཏ་ན་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནོ། །དེའི་གཞི་ནི་དེའི་རྒྱུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དད་པ་དང་མོས་པ་དང་དང་ བ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་གཞག་པའི་དཔྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ལ་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པ་ནི་གཞུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫ་རྔ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་འཛམ་བུའི་ཤིང་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་སྟེ། འདི་ལས་བརྩམས་ནས་གང་དུ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་མིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 未知即未得到經函。大利益即于勝解行。大果即初地歡喜等。大異熟即佛地。未知即由了知而知，意為未知其義。不知即對出世間智慧之真實了知，於心內所顯法性不信。 由何令心極無濁之相續，即是彼果。獨覺各別菩提即自菩提。近損即違品，近字非表近義，如極施等。由利不退轉者故為不退轉。難得即難獲。精進即于善業歡喜。耽著惡業即懈怠。 思即開示。心即三摩地。想即念。勝解即信。真實遍別即智慧。知難得性而具理趣之餘行，應知福德殊勝，此為小中。 “是故”等，速即聞等。遍問即為斷疑。此中所入即由彼等具理趣之智，于內余行應知福德殊勝，此為小大。 “是故”等，金、銀、琉璃、珊瑚、瑪瑙、赤珠、硨磲即七寶。彼基即彼因。於世尊母生信解清凈者，以增上意樂及聞等、義別、意隨尋思、以觀察安立諸理之殊勝觀察，殊勝福德如文所說，此為中小。 “置”等，有陶鼓果之閻浮樹以表故為閻浮提，由此開始宣說功德，非殊勝行。

།དེ་ལ་གང་དང་གང་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བླ་ལྷག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པ་འདིར་ཞེས་པ་ནི། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པ་བྱེད་པས་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླིང་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ བསྒྲེས་པ་སྟོང་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤྱི་ཕུད་དང་འདྲ་བས་སྤྱི་ཕུད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་སྟོང་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་གཉིས་པའི་སྟོང་གི་སྟོང་ཞེས་ པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་བར་མའི་སྟོང་སྟེ་སྟོང་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྟོང་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་པའི་སྟོང་གསུམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རང་ གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་སོ། །ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ནི་མཆོད་རྟེན་ ལ་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདིར་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བླ་ལྷག་པར་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བླ་ལྷག་ཅེས་པ་ནི་རང་གཞན་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་འདྲ་ བ་ཉིད་ཅེས་བསམ་པ་ལས་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།འདྲ་བ་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་ཆ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །མི་ཕོད་ཅེས་པ་ནི་མི་རུང་མི་ཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ཅེས་པ་ནི། བསྙམས་ན་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་བགྲངས་ཀྱང་གྲངས་བླ་ལྷག་པས་མི་མཉམ་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་དང་བསྙམས་ན་མི་བཟོད་ལ། ཡང་དུས་ཕྲ་མོར་གྱུར་པས་གྲངས་སུ་བགྲངས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ ལྟར་ཡང་མི་ཕོད་པའོ།།དེ་ལས་བླ་ལྷག་པས་ནི་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱེ་བའི་འགྱུར་གྱིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་ལ་བསྡུར་ཡང་མི་བཟོད་པའོ། །ཐ་མི་དད་པའི་དཔེ་མེད་པས་ཟླ་མེད་པའོ། །གྲངས་ཀྱི་དཔེ་མེད་པས་དཔེ་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 于彼處所宣說之功德生信等行及殊勝，此為中中。“置”等，此四大洲即由四大洲持世間故稱為界，此為自利勝解中大。 “置”等，由四洲遍滿千即由如是遍滿故，如精華般故稱精華，此為自利勝解大小。“置”等，此轉為二千即二千之千千義。彼為中千，因在小千大千之間，此為自利勝解大中。 “置”等，即由如是二千遍滿之三千義。如是稱為大千，此為自利勝解大大。“置”等，一切眾生無先後得人身即無先後同時義。遍察即由遍察。 乃至壽盡以一切供養塔廟，於此以劫或過劫供養世尊母之福德業，殊勝生起智之行及殊勝，此為自他利勝解小小。“置”等，如是即超越思維故不可思議。無等故不等。 福德所作福德業之分即分位。不及即不應不得義。分亦不及即比較義。如何計數亦以殊勝數不等，即前福德縱以百千俱胝億計，比較後福德亦不及，又因時極微細，以數計算現在等彼等如何亦不及。由彼殊勝故不等。前福德縱以百倍計，比較後福德亦不及。無差別喻故無等。無數喻故無喻。

།བགྲང་བའི་དཔེའི་རྒྱུ་མེད་ པས་རྒྱུར་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་འདིས་བསྡུར་བར་མི་བཟོད་པའོ། །དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཉམ་པ་མེད་པས་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། མཉམ་པའི་དོན་གྱི་གང་ཞིག་དཔེའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བར་འདུག་ནས་དྲུང་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ལ། ཀྱེ་མ་ཞེས་པ་ ནི་བོད་པ་སྟེ།འཕགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །བརྟགས་པ་ནི་དྲན་པས་སོ། །ཁ་དོན་དུ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་བྱས་པ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། འདིར་འདི་ལས་ལྷག་པའི་རིག་སྔགས་མེད་པས་གོང་ན་མེད་པའོ། ། འདིར་འདི་ལས་ལྷག་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པའི་རིག་སྔགས་གཞན་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །མི་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བགྱི་ཞིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་པའོ། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེའི་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཇི་སྲིད་དུ་གཞུང་གིས ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གིས་བྱུང་བས་རང་བྱུང་བའོ། །བསམ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །སྔོན་དུ་ཐོས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །སྨན་དང་སྐར་མ་ནི་ སྨན་དང་སྐར་མ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཡ་ང་བ་ནི་འཆི་བའི་ རྒྱུ་ལ།དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། ཆད་པས་ཞེས་པ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་འོངས་པའི་ཚིག་གོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་ལ། སོ་སོར་དགའ་མགུ་བ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོབས་པས་སོ། །བྱམས་ པའི་སེམས་ཀྱིས་དང་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྟེ། འདིར་སྙིང་རྗེ་བ་དེས་སོ་སོར་གདོད་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་སེམས་པས་སོ། །གདུག་པ་ནི་རི་དགས་གཏུམ་པོའོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་ལོ། །མ་ གཏོགས་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པའོ།།ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 因無計數喻之因故無因，于彼不能比較。“喻與因亦”者，如是極無等故說”因亦”，等同義中任何喻因親近而住者亦不應理之義。“嗚呼”者即嘆詞，即聖者義。“遍行”者即思維。“觀察”者即憶念。 “誦持”即意誦此等三種分別宣說：此中無有勝過此咒故無上。此中無有勝過此善法故無上。無有等同咒故不等。與不等如來等同故不等中等。當廣分別宣說。 具七覺支者，因是彼所依故，為彼等所攝持而住。“八萬四千”即八萬四千法蘊，即貪等行者各各行之對治，乃至教法圓滿即法蘊，為一法蘊。諸佛智慧因自生故為自生。極超思維故不可思議。“先聞已”即由先聞而生。 藥與星宿亦當明顯。法即涅槃，因超勝一切法故。彼之等同即因息滅煩惱苦故。彼之行即善妙行。可畏即死因，未斷彼即未斷可畏。此之廣說即余，“斷”即退等。說即來語。宣說即言語相續。各自歡喜即以衣等佈施。 以慈心與利益心，即非幻等。悲即于果，此中悲者本為除苦故。兇惡即猛獸。毒蛇即蛇。“除”即出於趣入。遍觀即作意。

།ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་སྡང་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །མིག་གིས་མི་རྩོལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ལ། དེ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། གླང་ པོ་དང་།རྟ་དང་། བདག་པོའི་ཤིང་རྟ་དང་། བཀོད་པ་འདུས་པའོ། །སླར་ལོག་པ་ནི་མ་ཞུགས་པའོ། །བར་སྣང་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ནས་ནམ་མཁར་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡུན་རིང་མོ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ཡང་བརྗོད་པའོ། །ངན་ངོན་ནི་ཉུང་ངུའོ། །ཇི་ ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་འདྲེན་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ལས་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ།།བསྔགས་པ་ནི་བསྟོད་པའམ་ཡོན་ཏན་ནོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མདུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདྲེན་པ་ནི་སྡུད་པ་པོ་ལ། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཅིག་ཤོས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་པས་འདིར་ སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་སྟེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་མངལ་གཅིག་ནས་སྐྱེས་པའོ། །ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ ནི་འདྲི་བ་སྟེ།འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །གང་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོངས་པ་ནི་དད་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ གང་ཞིག་འོངས་ནས་མཆོད་པ་ཤེས་པར་རབ་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་པར་འགྱུར་ཞེས་དད་པའི་མཐུ་ལ་དད་པ་བླ་ལྷག་པ་དང་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ།།ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ནི་ཀུན་ཏུ་མཚོན་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་ངེས་པའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལའོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་ཞེས་པ་ནི་མིའི་ལུས་ནི་མི་ལ། དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མ་ཡིན་ནོ།།མི་གཙང་བ་མེད་པ་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཙང་མའོ། །བྱོལ་བ་ནི་འཕོས་ནས་སོ། །ངལ་བ་ནི་གནོད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 尋過失之心即懷嗔恨心。眼不觀察即以意。軍隊即軍隊，其有四支：象、馬、主車、部署集合。返回即未入。“空中”即由空至空者。久遠即從久遠。宣說即反覆宣說。微少即少許。 如於般若波羅蜜多，如是于無性。般若波羅蜜多大海即小品中品。“其後復”等，以六波羅蜜多引導等，應知具理之殊勝行，知殊勝福德。讚歎即讚揚或功德。前行即前導。引導即攝受，遍引即普遍增長。 般若波羅蜜多因自身殊勝故為波羅蜜多，其餘彼等亦迴向一切智性，此為小品大品。“其後”等，結整合冊即為令正法久住故供養功德，此中殊勝行即中品小品。“如是宣說”等即殊勝行，如經所說即中品之中品。 “複次”等，血親即同胎所生。互相隨順即詢問，為中品大品。“若有”等，諸天近來即以信故。于彼等施予法界之殊勝佈施行即大品小品。“如是宣說”等，天等何者來供養，知而稱揚即信力之殊勝信與殊勝行。 遍知即普遍表示。究竟即決定。所行即於事。非人香即人身為人，非如是即非人。無不凈即具花等清凈。移動即遷移。疲勞即損害。

།རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ། སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །བརྐམ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་ དྲན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གླེགས་བམ་གང་གིས་བཅངས་ནས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ། དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ཞེས་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་བ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ། པཎྜི་ཏ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ གསུམ་པའོ།། །།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱའི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དད་པའི་སྟོབས ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཚོད་བླ་ལྷག་པ་སྟེ།དེ་ནི་འདིར་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གདུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་ནས་འདམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་རྗོད་པར་བྱེད་ནའོ། །རི་མོར་བགྱི་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བླ་མར་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མའོ།།འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་བྲིས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་དོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་ལ་གཙོ་བོའི་སྐུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྐུ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་བཤད་དེ། ཆོས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི དོན་དམ་པ་ལ།སྐུ་ནི་གང་དག་ལ་དེའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་སྐུ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་འབར་བའི་སྐུ་ཡོད་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པར་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དམ་པ་པའི་སྐུ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག་།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直譯： 廣大即大。各別領受即將了悟。貪著即欲求。想即念，此為大品中品。“憍尸迦複次”等至品終為大品大品。無量功德即持有經卷等所說，彼亦波羅蜜多與塔廟二者，于彼等承事即花等供養，此為所說品。 《八千頌般若波羅蜜多釋·要義月光論》，由班智達阿毗耶迦羅笈多所造，第三品。 “複次”等，般若波羅蜜多與法身同一味故應極供養，於色身則不然，因是有身見，此義中若以信與信力為依，即為殊勝量，此即此中殊勝行。彼即如來身為舍利，彼等充滿而選擇即說”取一”。繪畫即極為恭敬，彼等中最勝即世尊母。 “此”即于所書般若波羅蜜多法。真實即此中即是諸法無自性之真如，所求為義即真實義。勝義即法身，彼之能詮如是配合于求者，主尊身顯說假立為如來身。“彼”即於何真實義之體性身，于大般若所說此處解說，法即無自性之勝義，身即於何者彼。 若問如是于余身豈非有耶？說”非”，具相好莊嚴身若有，此莫思為自性常有之勝義身。報身與化身是世俗故。

།ཡང་ན་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་འདིར་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་བཞིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེས་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་ཞེས་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྐུར་མ་སེམས་ཤིག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་རྫོགས་པ་སྟེ།དེའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ལྟོས་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ ལྟར་ཡང་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས།ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་འདི་ཤེས་ན། །དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་དོན་དམ་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་ པ།འདི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། དེས་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེའི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབར་བ་དག་སྐྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་རྟོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ཡིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བརྗོད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གུས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གུས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཆོས་སྟོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཟངས་ལྷའི་འདུན་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུན་ས་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡངས་པ་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་བདེན་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་སུའོ། །འདོད་ཅེས་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དེས་ཀུན་དུ་བསྒྲགས་པ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 或者，所緣亦如此處動盪水中之月，剎那剎那壞滅之身即有身見，于彼色身莫作勝義身想。法身圓滿即斷盡習氣及障礙而圓滿證悟，于彼真實義無顛倒圓滿證悟稱為法身，彼即勝義佛。 “觀”即無見之修習，如是《三百頌》中說：“若知為法性，彼即不能知。“法性不能知者，此處意為以不見一切諸法之勝義而見諸佛世尊。 此處所說，“此”即法身，真實邊際即如是性之最勝，由彼于因位善修而證悟遍分別，普生已如是遍分別。由彼自性生起清凈熾然色身。 彼即法身般若波羅蜜多勝義，因彼證悟即彼自性故，境即般若波羅蜜多，雖是世俗體性然由世俗體性亦決定勝義故，二色身及體性最勝故，菩提分等法蘊亦是世俗，為般若波羅蜜多自性。是故說彼為法身所攝。 如是真如及真如證悟之能詮故，般若波羅蜜多是極恭敬境，帝釋了知此義為他利解小之小。 “然而”等，“然而”聲顯差別義，于彼等亦恭敬，即”雖然如是”之義。因是說法處故為法堂，因是天眾會處故為天眾會處，即極廣大天城妙見之離貪方。“欲”即帝釋，大士彼普宣說欲見。

།ཤིན་ཏུ་དབང ཆེ་བར་གྲགས་པས་འདིར་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་སྟེ།བསམ་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་བཞིན་ཏེ། སྔོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །འདིར་ནི་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྐུའི་གདན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དང་བས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་བཤད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ། སྐྱེད་པ་པོ་དེ་བས་ན་གདུང་བས་དེ་མཆོད་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་དད་པ་ལ་སོགས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའོ་ ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམན་པར་བྱས་ནས་མི་འཕེལ་བར་བྱས་ཤིང་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱུང་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཟ་མ་ཏོག་དེ་ལ་སྙིང་དུ་ སྡུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཐུས་རིང་བསྲེལ་ཡང་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱོད པ་བླ་ལྷག་པའི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ།

以下是完整的中文直譯： 極具威力聞名故此處稱威力聞名，即大心之義。此處即圓滿正覺，彼智慧身之因體性及緣體性。此中所說，“如來”等，其中一切智智于帝釋，如來種非此處因緣，如帝釋座，因先為法身所依故，色身亦說為身。此處即威力聞名智慧身之座位，於此義具信心清凈而修上勝行者是小中。 “且”等，於此所說世尊大士，誰以信心清凈而修上勝行者是小大。“然而”等，一切智智應供養如來，彼生起故，何況以敬意供養，此即以信等修上勝行是中小。 “然而”等及”不可取”即如其次第貶低而不增長並明顯根本之義。如取出亦于彼寶之匣生起愛惜。如是雖以佛陀眾多功德般涐槃，亦應供養世尊舍利，於此義修上勝行者是中中。 “如世尊”等，如由般若波羅蜜多所生故，余教法亦成為應供養，如是由般若波羅蜜多所生故，以彼力舍利亦成為應供養，具信等者修上勝行是中大。 “然而”等，供養世尊即供養三世如來，具信等者修上勝行是大小。

།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་དོན་འདི་ཉིད་ལ་བླ་ལྷག་པའི་དད་པས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆོས་ སྐུ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་ ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་།།དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྡུས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ཏུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་ལྷག་པར་ སྤྱོད་པ་སྟེ།ཐབས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའི་ཤིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་མཉམ་དུ་རོ་གཅིག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ལ།ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་གྲངས་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་མོས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།།རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གང་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ ལྟར་མོས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པར་མཛད་དེ།བསྟོད་པས་ན་བསྟོད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： “複次”等，三世如來亦說此法之世尊母，於此義以上勝信心修上勝行，法性即法身，彼即般若波羅蜜多等。 于明顯世尊母為法身時，帝釋亦請問”大般若波羅蜜多”等，即正遍知及無戲論智所知。正遍見即一切種正遍見是大中。 “爾時複次帝釋”等，一切大乘皆由諸波羅蜜多所攝，世尊母為彼等之主及先導故，及遍攝故，於此以信等修上勝行。“方便”等，于教法中迴向般若波羅蜜多及一切智性諸等是解說。 其中諸波羅蜜多之喻樹，彼等陰影平等一味是方便善巧未攝諸之喻。具大功德多種利益是為圓滿自利之勝解故。具無量功德即無數無量是境，為修習自他勝解故。具無邊功德是為無邊有情界之他利勝解生起故，是大大。 因是自性故宣說般若波羅蜜多彼諸功德，是第四品。如是二十七勝解修習者諸菩薩生起精進故，諸佛等如其次第于彼說二十七讚歎等，因讚歎故名讚歎。

།བཀུར་བས་ན་བཀུར་བ་ལ། བསྔགས་པས་ན་བསྔགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གང་ཞིག་མོས་པ་སྔོན་དུ བཤད་པའི་མོས་པ་གསུམ་དགུར་བྱས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་སྙེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་པོ་ལ་དགུར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པར་འདོད་དེ།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ལྷག་པར་མོས་ཞེས་པས་འབྲེལ་ ཏེ།ཇི་ལྟར་ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །མངོན་པར་དད་པས་ཞེས་པས་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་ལ་ལ་དེའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་བསམ་པས་བསམ་པ་སྟེ། ཆུ་ཡི་ ཟམ་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཡང་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་སྟེ། ལྷག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེས་སོ། །ཉན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དང་གཞུང་དག་གོ། །གཟུང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཀློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོན་ པར་བྱེད་པའོ།།ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ། རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་[(]བྱེ་[,]བྱེད་[)]པ་ནི་གཞུང་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ནོ། ། ལུང་འབོགས་པར་ནི་དོན་སྨྲ་བའོ། །ཁ་ཏོན་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཁ་ཏོན་བྱེད་པས་སོ། །རྒྱ་ཆེར་བཅས་པ་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་བྱ་བ་རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཏེ་གཞུང་གིས་སོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་རྒྱ ཆེན་པོས་སོ།།ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱས་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྤྱོད་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལས་མེད་པས་ན་ ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པའོ།།འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ལ། འཇོག་པ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་ཏེ། བསྟོད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ། དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་ཐུན་མོང་གིའོ།

以下是完整的中文直譯： 恭敬故為恭敬，讚歎故為讚歎之義。如論中說：“于般若波羅蜜多，諸勝解階位中，以三九數讚頌，及恭敬與讚歎。“即于般若波羅蜜多，前說勝解三種成九，彼功德生起數量差別中之三種成九者，依次第為讚頌、恭敬、讚歎。 其中所說：“爾時”等，以”若於增上勝解”相連，乃至”如是不離法”。“深信”者，此解說為”善解”，即唯於此當生信之義。 意樂中，彼善法於此思維故為意樂，如水之橋樑。彼亦即信心與欲樂二者，以殊勝超越意樂之增上意樂。 聽聞即義理與文句。受持即誦說。執持即置於心中。讀誦即唸誦。通達即遍知一切。宣說即向他人廣傳。此詳細解說：教示他人即以文句宣說故，開示即義理。授予即說義。誦持即為極為熟習故而反覆誦持。廣說即向眾多者遍示。正說即恒常宣說事業，以文句故。解釋即以廣大故。 意隨觀即以心觀察后修習而觀看，即生止。遍觀即以諸觀察生觀故。此說行持，因此外無他故說”乃至”。 執持即令不壞，安置即于自家等處。以三種讚頌等，乃至”不離法”。聖者正道法即正法，令彼長久住世，此為共同。

།དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་དང་པོའི་བསྟོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་ འདི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བསྟོད་པ་གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བར་ཞེས་པ་འདི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་གསུམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདིར་དོན་ཆེན་པོ་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་འདིས་ཏེ། འདི་ནི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་ནི་བཤད་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་གཏང་བར་མི་བྱ་བའོ། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བྱི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །སྦ་བར་བྱ་བ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་ནི་མོས་པ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དུ་གཉེར་བས་དོན་ཏེ་མཆོད་པ་འདོད་པས་དེར་གཉེར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དེར་སྦྱོར་བས་ན་འདུན་པའོ། །སྦྱིན པར་བྱེད་པ་ནི་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ།།གཏོད་པ་ནི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ལ། འབུལ་བ་ལ་ནི་ལེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་སྟེ་བློ་ནི་འདོད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ ལ།ཡང་དག་པར་འབྱེད་པ་ནི་དྲན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ། དེས་སྤྱོད་ཅེས་པས་ན་ཡངས་པ་ཅན་ནོ། །སོ་སོ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། །རབ་ཏུ་གཞོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིམ་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སོ། །མངོན་པར་དད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་ལའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱིན་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། ། མངོན་པར་དད་པ་ལས་གཞན་དུ་ན་ནི་རྟག་པར་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

以下是完整的中文直譯： “正法”是第一種讚頌，是就一切乘而言。諸佛之法即證悟，是具大部分的般若波羅蜜多。於此，愿佛法不斷絕，此”當安立”是第二種讚頌，是就佛而言。“不離法”此”當安立”是第三種讚頌，是就菩薩而言。 此中”大義”與”大果”是求法者，此是教法，其他是解說。大利益即以如前所說諸利益。大果即從預流果等乃至正等正覺。大異熟即為聖者一切圓滿故。 如是”眾多”等是總結。不應捨棄即應受持而不捨。應守護即對火與鼠等。應隱藏即對盜賊等。為何？因極難得故。 增上勝解即如是如是作意。于非真實趣入則勝解不堅固。求義即以欲供養而求彼，極為修習故為欲樂。 施予即承諾。授與即親近，奉獻即令受取。遍舍即心無執著，意即欲樂。正說即于功德與體性。佈施即為供養。正分別即以念故品味彼等殊勝。 廣大即寬廣，以彼行持故為具廣。“以各自本性”是小贊中之小。“複次”等是小贊中之中。“複次”等，正令受持即正令執持。善安立即不違次第。深信即於世尊母功德。若非如此則不成真實施予者。若離深信則不成恒時正受之器。

།སྙོམ་ལས་ནི་ངན་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། སྙོམ་ལས་མེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ པའི་ཐབས་ཉིད་པས་སོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཀློག་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱེད་ལ། རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ན་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ རྩོམ་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་དེ་ཡིས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གིས་མཚོན་པ་ནི་དད་པ་ཅན་ལ་དེས་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མཚོན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ ངན་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཏང་སྙོམས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཚོན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་བྱས་པ་ལ་དོན་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སློབས་ཤིག་པ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསམ་པས་སྤྱད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །འབད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ས་ལ་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ།།ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ལ། ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལྷག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །བསྟོད་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞོག་ཅེས་པ་ལ སོགས་པ་ནི་སྔ་མའི་ཆ་ལ།དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་མའི་ཆ་སྟེ། འདི་རྣམས་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལས་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་བསྟན་ནས་བླ་ལྷག་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 懈怠即執著惡劣，無懈怠即精進。此中令菩薩受持世尊母，是因為是成就菩提之方便故。 正說即以諸理。令正受持即令趣入讀誦、供養等，趣入后讚歎即令歡喜。對於諸精進修行者，以諸讚頌令正歡喜。 所說”以世間顛倒故彼不能”，以言詞表示，是因對具信者已成為具力之自性故。對背離者表示，即以諸理破除惡見故。對捨棄者隨順表示，即為令生愛樂故說彼世尊母功德故。如是令成法器即是”義”。 清凈即為破除諸惡見故。如是令諸疑惑者無疑，即以其他諸理。“當學”即以三學而學，以意樂行即以止，精進即在觀地。 有情界即有情蘊。為究竟故是無上，蘊即五取蘊，是有漏。令彼等無餘盡即因彼因緣所生執著之諸障盡故。 真實邊際差別即以法界極清凈性及一味性，唯余無漏五蘊。“彼如是”即安立於十善等，是小中大。 “五種讚頌之安立”等是前分，“於此作何想”等是後分，此等從經中說，顯示福德殊勝及信等力后，以殊勝緣分而行殊勝行故。

།རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་ མོས་པས་གནས།།ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདི་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བསྟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཞོག་ཅེས་པ་དགུ་མདོ་ལས་བཤད་པས་བསོད་ནམས་ བླ་ལྷག་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་མ་ཚང་བ་ཡོད་ན་ཡང་བསྣན་པར་བྱ་བའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་པོ་ནི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་།འདོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདོད་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བས་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་སྟེ།ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་གིས་སེམས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱོན་ མཐོང་བས་དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་གི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་ནོ།།གསུམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྷན་ཅིག་པས་དགའ་བའི་གོ་སྐབས་མི་ཕྱེད་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་ཡིད་དག་གིས་བདེ་བ་མྱ་ངན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་དང་བཅས་པའོ།། བཞི་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་ཀྱང་སྔ་ནས་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པས་བདེ་བ་ཡང་བཏང་སྙོམས་པར་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་ནས་དེ་དག་གིས་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ ཐོབ་པས་སོ།།དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ནི་ ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ།

以下是完整的中文直譯： 以差別數，即以三事之勝解而住的意思。這些依次是中等的小、中等的中、中等的大、大的小、大的中的讚頌。 另外等五種，以及”安立”等九種從經中說明，是殊勝福德等殊勝行為。前後諸論若有不全者亦當增補。 所說”安立於四禪”，其中四禪即不與欲界煩惱相應，因為于欲界諸事無所緣故，遠離諸欲。遠離煩惱及欲因之身語意惡行不善故，具有尋伺。 以尋伺相應對治欲界而成就所欲，以身心極善修故，若入定於喜樂俱時則能各別領受。 第二即見尋伺令心動搖之過患，心從彼等轉離而等持，從一切處斷除一切后，以無尋無伺性而相應于內在自性極凈。 第三即以應舍性，如尋伺般舍離喜故，與正念正知俱，不開喜之機會，以彼二者多作智慧，以色身與意清凈相應於樂，故具樂。 第四即無樂亦無苦，樂苦之悅意不悅意亦先已斷除，以第四禪樂亦舍，正念清凈后，由彼等於此獲得極清凈。 其中初禪有五支：尋伺是對治支，以彼二者斷除欲、害心、損惱及有尋故。喜樂是功德支。

།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་མཐུས་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། །ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། ལྷག་མའི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ།།གསུམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ།སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་མེད་པས་མྱོང་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒོམས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ དང་།ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་རྣམས་དང་ངོ་། །གསུམ་པས་ནི་དགེ་ཆུང་དང་། དགེ་ཆེན་དང་། ཚད་མེད་དགེ་རྣམས་སོ། །བཞི་པས་ནི་སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་འཕེལ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་ རྣམས་དང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་དགོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་གོང་དུ་ནི་གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་འཕགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་བསྣན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ལ། ཚད་མེད་ པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཉིད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ཅིང་ཐོགས་པ་ན། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་བདེ་བར་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པས་དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཀུན་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་ནས་གནས་སོ།།དེ་ཤེས་པ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ལས་རྣམ་པར་ལོག་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ།།རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉེ་བར་བསྐྱོད་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

以下是完整的中文直譯： 心一境性是彼二者的所依支，因以等持力而趣入善分別等故。 第二有四：內極凈是對治支，余支如前。 第三有五：舍、正念、正知是對治支，樂是功德支。所依支如前。 第四有四支：清凈舍、清凈念是對治支，無苦無樂受是功德支。所依支如上。 其中修習初禪小、中、大之法，依次得生梵眾、梵輔、大梵同等。 以第二得生少光、無量光、光明諸天。 以第三得生少凈、大凈、無量凈諸天。 以第四得生無雲、福生、廣果諸天。 如是安立於彼四禪。其上有五凈居天，唯聖者得生其中，此為大恭敬中之大。 另外等，增上如前，無量已詳說。 四無色即于無色界中，當爲青黃等色所障礙時，于種種想樂著者，遍修虛空想后彼等一切不現，即是無邊虛空，此緣于空無邊處，如是從空無邊處生起而住。 以彼了知空無邊處具勝解者，以無邊勝解，遍離虛空想后，緣于識無邊處。 從識無邊處遷移后，以緣無所有處而觀察，緣于”少許亦無”即是無所有處。

།ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་ལས་ཡང་རྣམ་པར་ལོག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སྔ་ནས་ནུབ་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཕྲ་མོའི་འདུ་ཤེས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ། གང་འདུ་ཤེས་ མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་སུ་ རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བཀུར་བ་དང་པོའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རེ་རེ་བཞིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ ཆེན་པོ་བཀུར་བའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རང་གིས་ཀྱང་ཀློག་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་བྲིས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་སྔ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ལས་མ་དད་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དད་པར་བྱེད་པར་འདོད་ལ། འདིར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དོན་ལ་མཁས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཀློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་དེའི་དོན་མདོས་ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བླ་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདིར་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་ནི་མགོ་སྨད་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ་འདྲི་བའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་མི་བྱ་ ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་བློ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེས་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་གཞན་གྱི་ཚིག་དེ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་གཡོ་བའོ། །བཅོས་མ་ནི་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་དེའི་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 遠離無所有處想的執著，從彼復轉，由先前已滅少許想，而於無想處細微想極為趣入，從彼無想，即非想非非想處等持，是為非想非非想處，各別領受有頂定。 支分建立者，除此等外無餘支分建立，因為止中一味故，此為第一恭敬。 “住”等，以及”各各波羅蜜多，於此作何想”等，依次為小中、小大、中小、中中、中大恭敬。 “另外”等，此中自讀及書寫施予他人之殊勝行為，是為大小恭敬。 “另外”等，“當分別此義”等已如前說。 彼等波羅蜜多等，欲令不信廣大體性者生起凈信，此中三輪無所得等，是依勝義而宣說，即”通達義”等。 因為通達義已而讀誦故。具文字者以彼等文字詮表其義即為諸字。開示者為以經決定其義故。遍明顯者為以諸理，此稱為殊勝行。 此中即住于第八，“爾時”為住于第七故。“此亦當開示耶”即從下問訊或詢問。“不當開示”意為不明顯故。 未證悟即愚癡心，由彼以教理善取他語而不動故。“彼”即所動。造作即不相順現為彼，以彼三種生起分別而說故。“于彼”即如是故。

།ཆུད་ཟོས་ན་མི་རུང་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ཕྱིར་ལུས རྣམས་སོ།།དེ་མ་བསྒོམས་པའི་ནི་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་བསྡུས་པའི་མི་གང་དག་དེ་རྣམས་སོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་མ་བསྒོམས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ལས་ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་སྟེ། མཉམ་ པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པའོ། །དེས་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅེས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི་དོན་ཞེས་པ་ སྟེ།དོན་དམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི་གཡང་ས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་ ཡང་དག་པའི་གསུང་རབ་མ་རྟོགས་ནས་དེའི་སྒྲ་དོན་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ཅེས་པས་རང་ཉིད་ ཆུད་གསན་ཞིང་གཞན་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་དགུ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བསྔགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ་རང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སངས་རྒྱས་ལ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་སོ་སོར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།

以下是完整的中文直譯： 若虛耗則不應理，即未退失圓滿菩提道。五色根因為身所攝，或因積聚微塵故為諸身。未修習者即為未熟習所攝之諸人。因未調伏諸根即是未修持戒律。于彼未修心即未熟習等持。由彼未修慧即未以等持心如實了知。 于彼慧邪亂即惡見。由此如啞羊相似，因為不聽他人善說，且自己不說善語故。慧遍損即退失正見故。 “色無常”為譬喻，于苦等亦當觀察。大乘無常即無常性，此中所說為”義”，勝義即五蘊以空性無自性為相。 另外，大乘唯識論師等顛倒解釋空性之語，如同險崖般當遍捨棄。彼未通達正教，以增上慢執著其聲義，以顛倒執實有自性，如同般若波羅蜜多顯示真實而開示。 如是世尊所說，自身虛耗且令他滅。說一切法無自性者，即開示無顛倒般若波羅蜜多，此為大中恭敬。 “另外”等五與”住”等九，即分別預流果，謂圓滿，此為大大恭敬。“另外”等五與”住”等五為小小讚歎。“另外”等五與”住”等五為小中。“另外”等五與”住”等五為小大。 “另外”即自現等覺為佛，獨一各別證悟為獨覺，此為中小。

།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ལའོ། །གཞན་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཁ་ཅིག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །ནང་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ཞིག་རིག་ཅེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་པ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །བརྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །ཡངས་པ་ནི་ ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལའོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལའོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དང་པོ་ནས་དང་གསུམ་པ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ ངུའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་སྔ་མའི་བསོད་ནམས་ལས་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བགྲང་བ་ནི་བཅུ་འགྱུར་བརྒྱ་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུར་ནི་ བཅུར་འགྱུར་ཏེ་གང་གཱའི་ཀླུང་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚད་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་དོན་དུ་གང་ཞིག་དཔེའམ། རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་ན་མི་འདུག་པས་དེ་ཡང་བྱེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་ པོའི་བསྔགས་པའོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ ཡིན་དང་།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་བསྔོ་བ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆེར་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་པས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་ས་ཞེས་པ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་བཤད་དེ། ཁྱད་པར་དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དཔའ་འམ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའིའོ།

以下是完整的中文直譯： “住”等五者為中中。“另外”等，某些即是第一。“內”即是第二。“何所知”即是第三。“此等”即是增長等所成，增長是見道。堅固是修道。廣大是殊勝道。圓滿成就是如來地。“此中”即是第三。“何以故”即是從初與從第三即是中大。“住”等五者是大小。 “另外”等，即前數之福德較后數之福德百倍千倍等，計數即十倍百倍等。譬如恒河沙數倍等，因即成十，如恒河百條之沙數等。 因為量極不可得故，為此若無譬喻或因緣相近，則彼亦非易作，此為大中。“住”等即是大大讚嘆。 福德之差別即差異，彼明顯即是其第五品。 法勝小分即迴向作意，依彼所說論中：殊勝迴向，彼之作為最勝。彼為無緣行相，無顛倒相。遠離與佛福德資糧，自性憶念境界。方便無相與，隨喜諸佛與，不屬三界與，小中大。如是他之迴向，福德廣生自性。 即一切有情之佈施、持戒、修習所生福德，此殊勝故為殊勝，彼亦此中與一切有情共同，迴向無上正等正覺，彼亦如《大般若經》所說無緣加行地，以彼殊勝迴向即殊勝迴向。彼所說即”複次”等，勇即發菩提心者。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་བྱུང་ བ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་འདིར་ཐོག་མར་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དེ། དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མཆོག་སྟེ། མཆོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་གང་དུ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ས་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་སྟེ།རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཕྱིས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་དག་ཇི་ ལྟར་མཉམ་སྟེ།མི་མཉམ་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ ཁྱད་པར་དུ་བསྔོ་བའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཕྱོགས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ནི་དེས་ཁྱབ་པ་སྟེ་ ལྷུག་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་དོན་ལའོ། །མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཡང་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་གཞལ་དུ་མེད་ པ་རྣམས་སོ།།གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པས་གྲངས་མེད་པའོ། །ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དང་དཔངས་ལ་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །རེ་རེ་ཞིང་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ སོན་པ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ སྟོང་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་པའོ།།འོ་ན་སྟོང་གསུམ་པོ་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཉིད་དམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 如所說成為殊勝故為大菩薩，此中緣于迴向故，由此大菩薩隨喜所生即是對善隨喜。彼亦此中首先以無緣廣說迴向，其迴向與彼同時即為最勝，因為是最勝等果之因故。彼亦如其次第從極喜等至第十一地所攝，因為是自他利圓滿之因故。 不等即與諸佛，彼等不共且殊勝。后等與不等即普光地與法雲地如何相等，因為不等法相順故。十地自在菩薩應視為佛性，非是正等正覺佛，因為如是宣說故。如是則以最勝等詞說明殊勝迴向之作用。 如是所說等，此中十方即十方。虛空界最勝即器世間，一切即遍及彼等一切方位，即是遍滿，即”廣大”之義。不可量等即遍滿方位一一明顯相連之義。無邊無際即無邊之又無邊等。其中極遠且相續不斷故為不可量。數量無有窮盡故為無數。方位廣度高度無量故為無量。一一不能思議故為不可思議。彼等自身不可思議且自身無有究竟故為無邊。 如是一一方位無邊三千大千，即世界一一方位三千之如來等相連。此亦一一與三千相連之義故為遍滿。若問三千中唯一如來耶？說道”過去時”等，其中一時一如來，非一切時。

།འདས་པའི་ ཡང་དུས་མེད་དེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་གི་ཡང་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྲིད་དུ་དེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མཆོད་པའི་གྲངས་མེད་ པའོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཆུ་དང་རྒྱར་ཡངས་པས་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །གཅིག་ཅིག་བསམས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །གཅིག་ཅིག་སེམས་པ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་བས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་ དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །སྲིད་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་ལམ་སྟེ་ངར་འཛིན་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་ པ་ལ་སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བའོ།།དེ་དག་ཏུ་འདྲེན་པ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ་དེ་དག་ཟད་པས་ནི་ཆད་པའོ། །འཆིང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡང་འཆིང་བའི་མྱ་ངན་མེད་པས་འཆིང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེས་འཆིང་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་ པའོ།།ཚེར་མ་དང་འདྲ་བས་ཚེར་མ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་དེ་རྣམས་དཀྲུགས་པས་ན་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གླེང་གཞིའི་ནང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནས་བརྩམས་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་གོ་ རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གཟུང་ངོ་།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་བདེ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ།སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དཔེ་མེད་པ་ནི་དེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 過去亦無時，因為無始故不可量。其一世界中過去時不可量如來等，因為長時相續不斷故。彼等以種種圓滿供養故無數。意之廣度深度廣大無有邊際故不可量。思維一者即不可思議等。思維一者成無邊故為無邊等。 因斷煩惱怨敵故為阿羅漢等。無顛倒知一切法故為正等正覺佛等。輪迴道故為道即我執。趣入即為有與有處故。戲論即于有無等分別中有即輪迴。于彼等引導即為導師，依次為法見與補特伽羅見，彼等盡故為斷。 繫縛即無後有，又無繫縛憂故無繫縛，由此係縛盡。如刺故為刺，因攪動彼等邪見故為破刺。餘者已於緣起中說訖。初發心如地，從此開始無漏戒、定、慧，如其次第為戒蘊、定蘊、慧蘊、斷一切障解脫蘊與現證解脫智見解脫智見蘊。 菩薩雖有力等，非到彼岸故，為遮遣彼故稱波羅蜜多。遍知即無漏道，正等正覺即為樂，因為寂滅樂故。於一切法自在作主即神通所作無礙，因清凈故。無著即無所待故。無礙即於一切種所知悉能趣入。無喻即彼比喻中無殊勝喻故。因無遍計故不可量。

།ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་གཞན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ། དེས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟོབས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་ཚད་མེད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལའོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་གཟིགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞིས་ལེགས་པར་གང་བ་ནི་རྟོགས པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཤིང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ བསྐོར་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་རོ།།འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཡན་ལག་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔའོ། །དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བརྡུང་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་ ཐོས་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ལ་དེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབུད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དུང་དེའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའོ།།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲིས་འདེབས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་དེས་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། །དེ་ཉིད་སྒོ་ གླེགས་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ནོ།།ཆོས་དེའི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྟོབས་པའོ། །བཏུལ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་དབེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ། མོས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ། །ངེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེས་ནི་ཕན་པ་སྟེ་དང་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་ལུས་པར གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།གཅིག་ཏུ་ནི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུའོ། །གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྡོམ་ཞེས་པའོ། །གཞལ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 執持離一切差別他性之體性即為現量，彼於此不可量度。唯正確智慧即為力，因為勝伏一切故。佛智力即無量能力相續不斷於一切種利生事業。諸力中即是諸佛智慧與見，因為現證所聞故。 以四無畏善滿即一切所證諸法。勝義即圓滿正智。三轉十二相即出世間智慧法，此即法輪，因為轉于天人故。其轉即於十方。此廣說即以九分，其法顯明語即法燈。彼等執持即安置意中，彼二語即法鼓。彼等正擊即令所化眾生得聞。 彼語即法螺，彼由所化等即吹奏。緣于彼法螺宣說，以希求彼義相作意思維與修習圓滿。由修力所生彼即以出世間智慧法劍擊破，即摧毀諸煩惱。以彼于眾多眾生趣入之法雨而降下。彼即無門閂供施故為供施。 以彼法施令一切眾生滿足即正引導並遍施。調伏即為令入諸念住與遠離故。學習即于正斷與神足地。勝解即根力一向決定。決定即于涅槃。意修即于決定，彼即利益即令生信之義。無餘攝一即與隨喜無餘相連。一即蘊一。一向攝即總集之解釋為總攝。度量即等持心所證。

།མཆོག་ནི་རབ་ཏུ་ འཕགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་བཅུ་གཅིག་ཅེ་ན། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་ལ། དེ་རྣམས་ནི་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་དུ་ན་དབུས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ ལའོ།།དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདྲི་བ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། དམིགས་པ་གང་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་གོ། །རྣམ་པ་གང་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་དེའི་སེམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་རམ་མོ།།མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ མར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ ཆགས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ།རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་སྒོ་བཏགས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པར་དགོངས་པའོ། །འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གི་ཙམ་གཟུང་བས་ ནི་རྗེས་སུ་གནས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་མོས་པའོ། །དང་བ་ནི་ཡིད་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གུས་པ་ནི་འདུད་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱས་པའོ། །འགོང་བ་ནི་ཞུམ་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སོ། །བག་ཚ་བ་ནི་ དུབ་པའོ།།འཁུམས་པར་གྱུར་པ་ནི་དུབ་པར་གྱུར་པས་སོ། །སྐྲག་པར་རྩོམ་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །ཚོགས་པའི་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པའོ། །དེའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་པོའི་སེམས་ལ་ཟད་ ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 殊勝即最為超勝。若問如何為十一句？即於十一所緣，彼等即為最勝故。彼於何處即于中央與十方如來及眷屬處所供養之善根，緣于彼故即于彼等。 “于彼”等即須菩提之問，何等事即十方如來等，何等所緣即彼善根。何等行相即戒定蘊等之隨喜心所緣，彼成為所緣耶。 作為相即分別，否則不修隨喜迴向故。顛倒想即于無所有中執為有相故。心顛倒即于無所有中執為所緣故。見顛倒即于有我顛倒非真實境趣入故。為成就此等以貪慾為喻。 遍計即增益。周遍計即相續中反覆緣取。如是思維即迴向心。一切法即此廣說。一切界即與事等隨喜心相連者。心即迴向心，彼亦無自性故。“於何”即意為於何處不成迴向。“成”即以隨喜迴向等而成，僅取即為遮余住故。 信即確信。喜即勝解。凈即離心濁。恭敬即禮敬。近堅即已堅固。怯即退縮。周遍退縮即以疑惑。畏懼即疲憊。萎縮即以疲憊故。開始恐懼即驚恐。眾恐懼即普遍恐懼。彼相續即具普遍恐懼。如是即無怯等。若即示于隨喜者心盡。

།ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། འགགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་མེད་པ་ནི་དུས་མཉམ་དུའོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། མི་ནུས་ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ཚིག་མ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བ་ལ་ནི་ ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩམས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཞིར་བྱས་པ་ནི་འདྲི་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ལན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཉི་ག་འདིའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་ནི་ལེགས་ པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལ།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ལེགས་སུ་བསྔོ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། འདི་ལྟར་སེམས་ཞེས་པ་བཤད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡིད་ལ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟད་པ་ནི་འདས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཟད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།མི་ནུས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དད་པ་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ ལའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འདི་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ལ། མ་འོངས་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པས་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་བསྟན་པས།དེ་དག་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་ནི་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་ལ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ བར་བྱེད་པས་བཞུགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གཉིས་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 餘者即解說，滅即因毀壞故。離即因不住故。變異即不再生。“何”即彼非任何，因無自性故。無相遇即同時。 若問心之法性非常？答曰：不能，彼等勝義中無自性相之無為故，于迴向無所修故。善攝持即非不善語之攝持，于善迴向無所修故。 所作即所依。所依即問答時分。聖彌勒答曰：“若”等，此即二者。“如是”即為善攝故。迴向即善迴向。“如是正知”即教示，“如是心”即解說，以無顛倒作意之義。盡即因已過，“盡”等即以異門作意。 不能即因無故如兔角。“彼法性”即于無自性，“法”即以心所。信即以心等。于諸法即于佛法。“若”等即攝義。“如是”即無所緣，謂於一切空性一味作意之義。 此中聖彌勒依過去佛說，依未來說即”複次”等。依現在說即”複次”等，謂於十方世界中，佛世尊無所化故示現涅槃，彼等他不見即名”過去”。已成正等覺義成就者速當成正等覺即名”未來”。有所化者見住即”現在”，此即第二無所緣迴向。

།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་མདོར་བསྡུ་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དགོངས་ཞེས་པ་ནི་ ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ།ཆོས་དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའོ། །ཆོས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་ པའོ།།ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་པ་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་དེས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ།།གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དྲན་པ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྟག་པ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་བྱུང་ བའིའོ།།གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ནི་དེ་གཉི་གའོ། །དེའི་རིགས་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཏེ། གང་ཞིག་གི་སྤྱིའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དེའི་ཚོགས་ཅན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དོ།།གལ་ཏེ་གང་འདིས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་འདས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ།མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །གནས་པ་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་མེད་པས་ནའོ།

以下是完整的中文直譯： “複次”等，此中略說，以三世諸佛等之福德隨喜。“思”即正作意，“彼法”即所迴向。法即無盡無上正等正覺極清凈法性證悟相非迴向，因無顛倒故之意。 “法不以法迴向”即一切法無自性故。“如是復”及”如是亦”說異相，“若復”等及”此”等即攝義，此即無顛倒回向第三。 “若復”等，福德造作即福德業，想即無執著。遠離寂靜即如其次第以自相共相空故。 復以”若”等說彼，知遠離寂靜故，若彼於事執著則不成正迴向。“如是”等即攝義，此即遠離迴向即正迴向第四。 “複次”等即自性念境之念，“云何”等即觀察，云何即法界自性，善根即從隨喜所生。能迴向即以心，彼復即彼二。彼種類即彼之種，即某類。彼相即彼共相。屬彼類即彼聚。彼自性即彼體性。 若以此亦然。執著如是等非真實時則非正迴向。以”何過去”等說余非真實分別，未得即未生。“住不可得”即自性壞故，及勝義無自性空故。是故三者皆無。

།དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ ནི་ཡུལ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པའི་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པས་སོ། །མཚན་མ་ཅན་དུ་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ནི་མིན་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་ ན་ཡང་ངོ་།།དེ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པའོ། །སེམས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ལ་གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་འདིར་དྲན་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཆུ་བོའི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ བསྔོ་བ་ལྔ་པའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་མདོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ལའོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ཉིད་ བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཏིང་དཔོག་པར་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དེ་ཡི་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་གང་དེ་ལའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ལུས་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་དེ་དག་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་དང་། འདི་དང་བྲལ་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་རྣམས་སུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ། ། འགགས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་དམིགས པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདིར་དམིགས་པ་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直譯： 其中無相即無因故。相即無境。如是”盡”等即真實故。若作有相即執著，如是則非正作意。于彼即非。如是複次，如是若不作無相亦然。 “彼即”者，即如是等無相性及無境性。相即以正知所緣。思即正作意。不作相即不執著，如是”此中”等即攝義。如是于佛福德之流，由誰以自性憶念此法性，以隨喜等者，即佛福德之流自性念境之迴向第五。 “如是”即于彼二作真實作意而不作相。“此”即于經體性。不具聞即于般若波羅蜜多。“般若波羅蜜多”即所迴向彼即入福德事業，“測量”即方便具足迴向第六。 “何以故”等，“此彼”即前所說彼。自體即諸身。彼諸行即善根，此中亦彼等遠離寂靜無自性之義，及離此近得諸中不可得之義。然則即若不可得亦然。如實即無顛倒故。滅即身等。作相即執取。分別即執著。非如實即于分別顯現，如實即于滅等想執著自性，此中無所緣而回向無上正等正覺。“彼即彼”即極義。以彼極作相故無加行故。

།དེ་ཡང་དུག་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྱིན་དཀའ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བདུན་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟང་པོ་ནི་ཁ་དོག་ལ་ སོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །བསམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་སོ། །རོ་མྱངས་པ་ནི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཞུ་བ་ནི་ཐ་མར་རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ལའོ།།ལོག་པར་གཟུང་བ་ནི་ལོག་པར་ཐོས་ནས་སོ། །ལོག་པར་རིག་པ་ནི་ལོག་པར་བརྟགས་པས་སོ། །ལོག་པར་ཁ་ཏོན་བྱས་པ་ནི་ལོག་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་སོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །དུག་དང་བཅས་པ་ནི་དོན་ མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེན་པས་འདིར་དུག་ཉིད་ལ།འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྐུར་པ་ནི་སྨོད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེས་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ དང་རྗེས་དག་གི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ།དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར བྱེད་པའོ།།ཆོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །ཆུད་མ་ཟོས་པ་ནི་མ་ཉམས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་འདིར་ཞེས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ལ། འདིས་ཞེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་སྟེ། མ་གཏོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ་ཞེས་ པ་ནི་མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དགུ་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 其中有毒即以失於法性了悟之相而為死因故。有刺即難拔除，為輪迴苦因故，此即無相迴向第七。 “譬如”等，善即色等究竟。如是”若”、“然”、“如是”、“複次”等為文飾。思即於色等貪著。嘗味即品味，即受用。消化即最後異熟果。邪執即邪聞已。邪解即邪分別故。邪誦即邪習故。善說即佛所說。有毒即執著無義，此中即毒性，“此”等即答。誹謗即呵責，以非如實語故呵責故。 以佛智所知及佛眼所見，即于圓滿加行及后得位廣大故圓滿，于正行位正趣入故，此即佛隨許迴向第八。 “複次”等，“戒”等即不攝於如來戒等蘊者成無量，戒等諸蘊即一味空性之密意。迴向即能迴向。法即正等覺佛之。不失即不壞，不攝即佛隨許迴向。 為顯法界迴向性及平等性而說：“于彼”等，“若”與”正迴向”相連，“以此”即前說，以不攝迴向及佛隨許迴向故。“如是”即攝義，此即不攝迴向第九。

།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞེས་པ་ནི་མ་གཏོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཤད་ལ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་དག་གིས་སོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་རབ་ཏུ་མཐར་འགྲོ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ལ་གང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་ཁྱད པར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆུང་ངུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདིར་བཤད་པའི་བླ་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་འབྲིང་གི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ། ལྷག་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བཤད་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ན་བ་ནི་ནད་པ་ལ། དེའི་རྐྱེན་ནི་ཆེད་དུ་སྨན་ནོ། ། ཡོ་བྱད་ནི་ཡོངས་སུ་གདིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་རྒྱུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་དེ་རྣམས་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པ་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་གང་གནས་པ་སྟེ་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་རེས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བཟུང་བ་སྟེ། རིམ་གྲོ་བྱ་བ ཉིད་དུ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱས་ལ།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་པོའི་རེ་རེར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་བྱས་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ། །རིམ་གྲོར་གནས་པ་གང་ལ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །སྦྱིན་པར་ བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ།།དེ་ནི་འདིར་དུས་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །དེའི་གཞི་ལ་ནི་དུས་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྡུད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ།

以下是完整的中文直譯： “其後復”等，“何”即普遍說明不攝，從”此”至”當迴向”說明佛隨許迴向之廣釋。“此”即以此等法界迴向。殊勝等即歡喜等十一地究竟之因故。 於此所說生大福德中，以信等為先者即殊勝因，此即生大福德小回向第十。 “且置”等，於此所說殊勝福德中，以信等為先者即殊勝因，此即生大福德中迴向第十一。 “且置”等，以”複次須菩提”等為顯示，余至”佈施”為解說。“以此等”即將說故。病即病人，其緣即為藥。資具即臥具等。安樂加持即以彼等力為安樂因。觸樂即以彼所受用安樂而住，即經行等。“一一”即觀察執取，即各別安住于承事。 于彼等亦菩薩作承事者一一觀察而各別安住。於何安住承事？以是自性故於一切眾生。佈施即為彼等眾生。彼即此中長時所積。其基即長時所積。如是廣大攝集，爾時當生廣大。

།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིམ་གྲོ་པ་སོ་སོར་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྲོ་བྱེད་ལ།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྲོར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོའི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ གིས།།དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་ཏེ་དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལུས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་བྱས་པའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་བཞི་ནི་མཆོག་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་ བཅུ་དང་།དབུས་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དབུས་ཀྱི་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ། ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་བྱེད་པའི་དད་པ་ཤིན་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བྱེད་པས་སོ། །མི་འཛིན་པ་ནི་ གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ། མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལ། མི་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་རྣམ་པར་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ མ་གྲུབ་པའོ།།འོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་མེད་པ་ལ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འགག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直譯： “且置”等，即前際如恒河沙數世界中菩薩承事者，各別于如恒河沙數世界中眾生，于彼爾時承事，眾生於彼爾時所承事之菩薩，各別于如恒河沙數世界中。此差別即如是生大福德大回向第十二。 依勝法中品差別隨喜作意，論中說：“以方便無所得，于善根隨喜，隨喜作意者，此說為修習。” 其所說：“複次長老”等，無餘即無餘盡。殊勝等十四即殊勝，緣十方、中央及三時善，即十四種。有十三句者，以十方三時分別即十三種。其中依中央微細而建立方位，以於世界一方亦說為世界故。 隨喜即以勝解信極為讚歎，自身亦極作成辦一切之意樂故。不執即無所取現故。不作念即不緣事物，以自性不現故。不分別即總相。不遍分別即別相。不見即于見無執著故。不如實隨見即無有實執著故，以非如實了知遍計所生諸法而見故。 未生即無種子故，決定未生即未成就。無來即無未來時，無去即過去時。如是乃至”亦不滅”，即以無自性故之因，即法性自性空性。

།རྗེས་སུ་ཡི་རང་ བའི་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་དང་པོའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་བཞིན་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ནི་མ་བཅིངས་པ་ལ། དེ་ལ་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་འཕོ་བའི་སྟེ། གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། སྔ་མ་འཇིག་པས་སམ་གཞན་སྐྱེས་པས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པས་སོ། །ཡང་དག་ པར་ལེན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བླ་མ་ལ་སྟེ།དུས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་སྨོད་པ་དོར་བ་ལ་རྡེག་པ་ནི་གདུང་བའོ། །སྤྱོས་པ་ནི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡོད་པ་ལས། ཐབས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ དང་འདྲ་བ་སྟེ།དེས་འདི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། གཉིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་རྣམས་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཅུང་ཞིག་འདིར་རབ་དང་བཅས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པར་འདོད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་།བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་འདི་དག་གི་རིམ་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མཐར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། དེའི་ དེ་དག་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 于隨喜時亦如是說”應如是隨喜，如是迴向”，即為定當迴向故。從隨喜相生起之隨喜者心，即稱為具隨喜福德事，此為無所緣隨喜，即第一。 “複次”等，解脫即涅槃，彼亦即法界離一切障清凈之勝義，如彼勝義自性清凈無戲論之佈施等一切，此為其義。貪即有，無彼即無貪。無有愛為因之生即無縛，于彼未解脫者。 以無迴向方式者，即彼亦無所緣故。云何如是？即不遷移，無遷往他處之迴向，非由前際壞滅或他生，以於法界無遷他處及壞滅故。正受即于真實上師，具時限正受。忿即舍誹謗，打即損惱。輕蔑即由成過失與未成過失。具慢即由有。方便即如解脫，由此無所緣隨喜，即方便隨喜，為第二。 此等迴向與隨喜雖于欲等中有，然此處稍具勝解故。世尊於他處雖說隨喜為先導，然有一些為欲令自善不盡而回向，以後心令廣大，令福德廣大，以無慳等心故於他佈施等隨喜。於一些處說”應如是隨喜，如是迴向”，故此等次第即無定。 是故最後隨喜或迴向，其所說品即隨喜迴向品第六。

། །།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང རྒྱལ་དང་།མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དྲུག་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བཅུ་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བག་ ལ་ཉལ་ལས་མངོན་དུ་རྒྱུ་བའི་གནོད་པ་ཅན་ནི་མེད་དེ།སྔོན་ཉིད་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་དང་། བག་ཆགས་སོ། །འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པའི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་བཤད་དེ། འདི་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཅིག་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་དང་།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོས་སྐྱོན་མེད་པར་རྩོམ་པར་བཅོམ་ཞིང་སྐྱོན་དང་འགལ་བ་ཅན་ནི་བསྒོམ་ པའི་ལམ་སྟེ།བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པས་ལམ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐའ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རྣམས་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བས་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ། འདིར་ དང་པོའི་བརྒྱད་ཅུ་ནི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཏེ།འདིར་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་སྐད་ ཅིག་ལ་ནུས་པ་མེད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ།སྔོན་དུ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་ཞེས་པས་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན། གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直譯： 宣說出世間修道之修行與極清凈二種。其中俱生貪、嗔、慢、無明、薩迦耶見、邪見六種，欲界諸有情中除嗔故，色界無色界中有十，即十六煩惱將得斷除。從隨眠中生起之害已無，因先前已斷故。 隨眠亦有二種：住處與習氣。此中於緣起所生蘊等增益有自性之邪見，非謂無因果之誹謗。《阿毗達磨集論》中說邊執見，此亦是邪見差別故。 其中一煩惱以小、中、大差別，及大中之大分類為九種，于欲界、四禪及無色界所攝共八十一種。以煩惱對治無過失而作，與過失相違者即修道，以修習修道而成道故。 極修道之末即具二種發心自性，于小中大諸品復分小等差別為八十一種。此中前八十為對治差別各別無間道與解脫道自性。此中以無間即成道故，說為道因即無間道。由彼令煩惱不生，于自剎那無力不生，從不生而得解脫即解脫，先由道悟故名為道，于解脫道得解脫故，由對治令煩惱不復生起之自性而斷故。

།དེ་ལྟར་ ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་སྐྱེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཤིང་།བག་ཆགས་སུ་བསྒྲགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་བ་སྐྱེས་པས་མུན་པ་འགག་པ་བཞིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་འགགས་པས་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྤངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེའི་དང་པོ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་ལའོ། །དེ་ནས་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདུན་ཅུ་རྩ་ གཉིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལམ་ཤེས་པར་མ་བཤད་དེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ ལས།དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་ཏེ།མཆོག་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ལ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པ་ལ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཏེ།སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直譯： 如是，《阿毗達磨集論》中說，由對治差別生起令煩惱不能生起，如同隨眠所說的隨惑差別滅時，同時如光生而暗滅。如是由滅故，未來煩惱不生之法性中安住，於此亦說為斷。 其初欲界之因由，即修行修道體性諸發心第六等自性，于無垢等九地。其後色界、無色界差別七十一種，即殊勝道差別清凈修道體性極清凈修道自性。相對修行而言極為清凈故，是第七十二之因故。 第七十二差別即修道果極清凈體性，于道智中未說，因將成佛之清凈故。其中依修行而論，論中說：“彼之體性最勝性，於一切不作造作，無緣諸法而趣入，作大義利。” 修行支分有五種，彼修道般若波羅蜜多殊勝體性，即從圓滿一切智智等乃至轉法輪，最勝性即以六波羅蜜多現前成就諸法，於一切法不作造作，由無所緣於一切法不作趣入即趣入，於一切法無所緣如是獲得證悟故為大義。 此中所說即”其後復”等。此中修道即色等無顛倒見體性自性般若波羅蜜多。云何？於何處圓滿一切智智即說彼。一切智性即斷除一切障礙及習氣相續之智，與斷德圓滿俱故，即智慧圓滿之義。

།འདིར་དེར་བསྐྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ། དེ་ལ་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་དེས་བགྱིད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པའི་རྗེས་ལ་ནི་བསྐོར་བ་ཡང་ངོ་། །འདི་ནི་སྤངས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། གོས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་སྣང་བ་སྟེ་དེ་བྱེད་པའོ། །རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ་རབ་རིབ་དེ་དང བྲལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་དུ་དེས་དོན་དམ་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་གསུངས་པ་ནི།བརྟེན་པར་བགྱི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ནི་གནས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ། དེ་རྣམས་ ཀྱི་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ནི་བགེགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྔ་ནས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ དམན་པ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་དེས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། ལྔ་ནི་ཤ་དང་། ལྷ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ སྤྱན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ།།དབྱེར་མེད་པས་སྤྱན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་འཆིང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་མུན་པ་ནི་མུན་གནག་གོ། །རབ་རིབ་ནི་མུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ གཏི་མུག་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། མདོར་བསྡུ་ན་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་རིབ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།