d3807十萬般若波羅蜜多廣釋c3.5s｜d3807十萬般若波羅蜜多廣釋c3.5s（續9）

憍尸迦，複次，由於所緣法無邊際的緣故，諸菩薩摩訶薩的波羅蜜多是無邊際的。如是，所謂般若波羅蜜多等，是說由於法界所緣無邊際的緣故，般若波羅蜜多無邊際。諸菩薩所緣境界法界無分別，其勝義無實體性，于彼無生滅邊際，如是般若波羅蜜多亦與彼無別，故說無邊際。 憍尸迦，複次，由於真如所緣無邊際的緣故，諸菩薩摩訶薩的波羅蜜多是無邊際的。如是，所謂般若波羅蜜多等，是說由於真如所緣無邊際的緣故，般若波羅蜜多無邊際。諸菩薩所緣境界所謂真如，其勝義無實體性，于彼無生邊際與滅邊際，如是般若波羅蜜多亦與彼無別，故說無邊際。 憍尸迦，複次，由於有情無邊際的緣故，諸菩薩摩訶薩的般若波羅蜜多是無邊際的等，是說由於有情無邊際的緣故，般若波羅蜜多無邊際。諸菩薩為利益何等有情而修行般若波羅蜜多，彼等一切有情勝義無實，于彼無前際或后際而無邊際，如是般若波羅蜜多亦勝義無實體性，故說無邊際。 爾時，須菩提言：‘憍尸迦，于意云何？所謂有情有情者，是何法之假名？‘此是為令說明勝義中有情無實之因而問帝釋。 帝釋言：‘尊者須菩提，此非法之假名，亦非非法之假名。如是，所謂有情有情者，唯是暫時假立名稱，無實假立名稱，無所緣假立名稱。‘此是說明勝義中有情無實故無邊際之因。若有某法之實體，則可說是彼法之假名，然勝義中無有所謂法之實體，故不應說此等有情是彼法之假名。如是，法既不成立，則由對立亦無非法，故亦不應說是非法之假名。是故，所謂有情者，勝義中無實無所緣，世俗中唯是暫時假立名稱而已，如是顯示。

།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་སེམས་ཅན་དུ་བཤད་པ་གང་ཡང་ཡོད་དམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་མ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཤད་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་བཤད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བཞུགས་ཏེ། སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ ཞེས་གསུང་དུ་བརྗོད་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་བྱིན་ལ་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ དེ་ནི་མེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་བཤད་པ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་།ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་འཆད་པའི་འཁོར་ན་འཁོད་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་རྟོགས་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ཤིང་ངམ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་ བཤད་པ་དེ་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ།ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་ཆེས་ནས་ངམ་སྟེ། སུས་ཀྱང་སྨྲར་མ་བཅུག་པར་དགའ་ཞིང་མགུ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་ མོ་ཐོས་ཤིང་རྟོགས་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཤད་ཅིང་བརྗོད་དེ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་པ་ནི་མདོར་བཤད་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་འབྲིང་དུ་བཤད་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཀྱེ་མ་ལེགས་པར་བཤད་དོ། །ཀྱེ་མ་ཆོས་འདི་ནི་ ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འདི་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་མགུ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལན་གཉིས་སུ་བཟླས་ཏེ་སྨྲས་པའོ།།ཀྱེ་མ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ ཉིད་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

善現說道：‘憍尸迦，你怎麼想？在這般若波羅蜜多中，是否有說到有情存在？‘等等，意思是在這般若波羅蜜多中也未說有情在勝義中存在。 善現說道：‘憍尸迦，在沒有說到有情存在的地方，卻說有無量有情’，這是表明在般若波羅蜜多中未說有情實有，正因為是無實體，所以是無量的。 憍尸迦，假如如來應供正等覺住世恒河沙劫，說’有情有情’，憍尸迦，你怎麼想？其中是否有任何有情生起或滅去？這是爲了顯示’有情’僅是世俗言說，並非真實存在之義，而向帝釋天提問。 回答說：‘尊者善現，沒有。為什麼呢？因為有情從本初即清凈的緣故。‘這是說明在勝義中有情本性空，凡是本性空者，因從本初即清凈，故無生無滅。 善現說道：‘憍尸迦，如是以此理趣，因有情無量故，應知般若波羅蜜多亦無量。‘這是說如是有情無實體故無生滅二邊，如是因有情無量故，般若波羅蜜多亦因無實體而無量，這是總結般若波羅蜜多無量之義。 其後，與帝釋天等諸天及與梵天等諸天等等，是說般若波羅蜜多甚深義理，帝釋天、梵天等在法會中的天人眾，理解了義理和文句後生起信心，由如來威神力加持，善現所說甚深法善說，而發出稱讚。‘稱讚’是指心生歡喜，無人勸請而由歡喜心力自然說出的話語。 ‘為如來出世之義’是指由聽聞並了悟般若波羅蜜多甚深義理而成就如來果位。 ‘說、述、顯示’中，‘說’是略說，‘述’是中等詳細地說，‘顯示’是廣說。 ‘啊！此法善說！啊！此法善說！‘是對此般若波羅蜜多經典文句自性之法善說，由歡喜心力重複兩次而說。 ‘啊！法之法性善說！‘是說般若波羅蜜多之真如義理善說之意。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ མཉན་པ་དང་།བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མ་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་དང་མི་ རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ།།ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཟུགས་སམ་ཚོར་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་འདི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དུ་ལྡན་པས་ལེགས་པར་བཤད་ པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་། ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐེག་པ་གསུམ་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་ དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་རྣམས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་དེ་དག་ཉིད་བཟླས་ཏེ།དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི་བདག་ཅག་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ དོན་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་དེ་ཉིད་བཟླས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་མ་བྲལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ དུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

世尊，我認為不離此般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩，應當視為如來’這句話的意思是，對於通過聞思修慧而瞭解如此甚深廣大的般若波羅蜜多之義理，從而不離般若的那些菩薩，因為必定會獲得如來果位，所以帝釋等天人說應當視為如來。 ‘任何法都無所緣，無論是色或受’乃至’安立三乘’這段話，是須菩提以方便智慧善說般若波羅蜜多法的理由，即以智慧通達色等乃至一切種智之間的一切法勝義無所緣，但以方便隨順眾生根機宣說三乘，這是帝釋等天人所說的善說。 其後，世尊對帝釋等天子們說道：‘諸天子，確實如此。如你們所說’乃至’雖然無有所緣之法，但也安立三乘’這段話，是爲了讓大眾相信帝釋等天人所說的話，世尊重複了這些話並說’確實如此’。 ‘諸天子，以無所緣的方式不離此般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩，應當視為如來’這句話，是因為前文天人說’我等應當視不離此般若波羅蜜多的菩薩摩訶薩為如來’，爲了讓大眾相信這個意思，世尊重複了這句話。 為什麼這樣說呢？‘因為此般若波羅蜜多廣說三乘’這句話，是說明為何應當視不離般若波羅蜜多的菩薩為如來的理由，即因為不離如此廣說三乘的般若波羅蜜多，必定會成為如來，所以應當視這些菩薩為如來。

།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མིང་གིས་སྨོས་པ་དེ་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་དེ།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ བསྟན་པའོ།།ལྷའི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷའི་བུ་དག་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་མི་འབྲལ་ བར་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གོང་དུ་ བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མིང་གིས་སྨོས་པ་རྣམས་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་དེ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ་ཐ་མི་དད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ལྷའི་བུ་དག་གང་གི་ཚེ་ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་ཞ་འབྲིང་བྱེད་ཅིང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་པད་མོ་ཡོད་པའི་ནང་གི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་དབུས་ན་འདུག་པའི་ཚེ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གསར་དུ་སློབ་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས།སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྔོན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་མཛད་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་གཟིགས་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་དཔེ་བཤད་པ་ སྟེ།ང་སྔོན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་མ་བྲལ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་གཟིགས་ནས། ང་ལ་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ན་ཤཱཀྱ་ ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྐལ་པ་ བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་བྱའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་ལ་བྱའོ།

從’佈施波羅蜜多之外不見如來’這句話開始，直到’一切相智性之外不見如來’這句話為止，是說那些應當被視為如來的菩薩們，從究竟義的角度來看，從六波羅蜜多等直至一切相智性為止，所說的這些以佛法之名稱呼的法，與如來無有差別，因為在真如中是一味的緣故，所以不應在這些佛法之外尋求如來。 從’天子們啊！菩薩摩訶薩於此等一切法中學習，于佈施波羅蜜多中學習’這句話開始，直到’天子們啊！因此，若有菩薩摩訶薩不離此般若波羅蜜多而行，即名為如來’這句話為止，是說那些不離般若波羅蜜多的菩薩們應當被視為如來，而且那如來也不離於諸佛法而可見，如上所說的理由即是：因為那些菩薩們學習從佈施波羅蜜多等直至一切相智性為止以佛法之名所說的諸法，所以是不離般若波羅蜜多的，而從究竟義來說，那些佛法與學習它們的諸菩薩在真如中是一味無別的，所以應當了知即是法身自性的如來。 從’天子們啊！當我于燃燈如來、應供、正等覺前作侍者時，在王舍城蓮華市集中央時，不曾離佈施波羅蜜多’等這段話，是說菩薩新學佛法且不離般若波羅蜜多者必定會成佛，以燃燈佛見釋迦牟尼佛往昔為婆羅門童子時不離佈施波羅蜜多等佛法而授記的比喻來說明。我往昔為婆羅門童子時，通過聽聞、思維、修習等方式不離佈施波羅蜜多等佛法，燃燈如來見此而對我授記說：‘童子，你將於未來無數劫后成為名為釋迦牟尼的如來。‘由此類比，若有菩薩不離此般若波羅蜜多，也必定會成為如來，因此應當了知應視為如來。 ‘賢劫’是指釋迦牟尼佛現證圓滿菩提時的這個賢劫。‘於此世界’是指此娑婆世界。

།ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་བྱུང་ཞིང་མི་རིགས་པ་མི་བྱེད་པར་ཐུབ་པ་ ལ་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་ཤིང་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་ མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉིད་ལས་སངས་ཏེ། བློ་རྒྱས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་བྱའོ། །མཁྱེན་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁྱེན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་མཁྱེན་པ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ།།རྐང་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྐང་པས་བླ་ན་ མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་བདེ་བར་ཞུགས་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་གཟིགས་ཤིང་སྐལ་བ་ཡོད་པ་དང་།སྐལ་བ་མེད་པ་དང་། འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་མ་བབ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པར་མཁྱེན་པ་ལ་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང་།ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་རྟ་རྒོད་དང་འདྲ་བ་གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་ཐབས་བཟང་ཞིང་སླ་བས་སོ་སོའི་ཐབས་ཐབས་བཞིན་དུ་བཏུལ་ནས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ གནས་པར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ཞིང་འཇོག་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོན་པའམ་མཁན་པོར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་ཞིང་ གཟུགས་དང་གྲགས་པ་དང་།དབང་ཕྱུག་དང་། དཔལ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། ལེགས་པ་འདི་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་ཤིང་འདས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ གིས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

‘釋迦牟尼’是指從釋迦族出生並且能夠制止不如理行為的聖者。 ‘如來’是指如同過去諸佛如實通達一切法之本性真如，前往併到達無上菩提，如是而來故稱如來。 ‘阿羅漢’是指摧毀煩惱怨敵故稱阿羅漢。 ‘正等正覺’是指從無明睡眠中覺醒，智慧廣大通達一切諸法無餘。 ‘明行足’中，‘明’是指如實通達一切諸法，具足殊勝智慧。‘行’是指具足增上戒律和三摩地本性的增上心，以智慧眼如實見到一切諸法，以戒律和三摩地之足到達無上菩提，故稱明行足。 ‘善逝’是指善入無上菩提之道，以不退轉方式而去，故稱善逝。 ‘世間解’是指觀察世間眾生，了知有緣無緣、調伏時機成熟與否，通達眾生利益事業之時機。 ‘無上士調御丈夫’是指對貪慾重、嗔恨重、愚癡重如野馬般難調伏的眾生，以善巧方便各隨其類調伏后，安置於殊勝涅槃之果位，是為轉導安置的最勝者。 ‘天人師’是指為天人宣說正法，併爲天人所尊奉為導師或阿阇黎。 ‘世尊’是指降伏四魔，具足色相、名聲、自在、吉祥、智慧、精進等六種功德，超越世間一切導師的功德，故稱世尊。 爾時，諸天子對世尊如是啟白。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དེ་ལྟར་གཟུགས་མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཚུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་ལེན་མི་འདོར་ བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་དོན་རྟོགས་ན་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བླང་དོར་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་ ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉན་ཅིང་བསྒོམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བདུད་ལ་སོགས་པས་བར་ཆད་བྱ་མི་ནུས་པ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་གཞན་ལས་མཉན་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་འཛིན་པའོ། །འཆང་བ་ནི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་མཆོད་ཅིང་འཆང་བའོ། །ཀློག་པ་ནི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་ལ་ཀློག་པའོ། ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མི་ནུབ་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཚིག ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའོ།།ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་པ་ངན་པ་དང་མ་འདྲེས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཉན་པ་དང་བསམས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་།ཐེག་པ་དམན་པར་མི་བསྔོ་བར། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བདུད་ ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།གླགས་བཙལ་བར་བྱ་བ་དང་། གླགས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གུད་ན་མེད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤིན་དུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གླགས་བཙལ་བ་དང་། གླགས་ཚོལ་བ་གཉིས་ཀ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གླགས་མི་རྙེད། མཚན་མ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གླགས་མི་རྙེད། སྨོན་པ་མེད་པས་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླགས་བཙལ་བ་དང་། གླགས་ཚོལ་བ་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གླགས་བཙལ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ ཐུག་གི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

世尊，菩薩摩訶薩們的般若波羅蜜多，如是不取不捨色等的方式，乃至不取不捨一切相智的方式，菩薩摩訶薩們相應地圓滿攝受一切相智，這是非常稀有的。這是說明不離般若波羅蜜多，而被授記于無上正等正覺。 天子們聽聞此後，讚歎般若波羅蜜多說：如果了悟此般若波羅蜜多的意義，則能了知勝義中色等一切法無取無舍，而在世俗中能圓滿攝受並獲得一切相智，這真是稀有。 然後世尊對比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷四眾等說：此般若波羅蜜多的聽聞、修習等功德，魔等不能障礙。其中，‘受持’是從他處聽聞后不忘失義理和文句而受持。‘執持’是書寫成經卷供養執持。‘讀誦’是對所書寫的經卷進行讀誦。‘通達’是以思所成慧瞭解其義理。‘修習’是以修所成慧反覆串習。‘廣為他說’是為使正法不衰且長久住世並廣大增長，而詳細解說義理和文句。 ‘如理作意’是不與違品惡念相混，而隨順聖道作意。‘不離一切相智心’是將如是聽聞、思維等的果不迴向世間受用和小乘，而是迴向無上菩提。 為什麼呢？如是善男子善女人等將通達色空性極為加持等，這是說明魔不能得其便的理由。所要尋找機會和能尋找機會的兩者都不離五蘊，由於對這五蘊極為串習空性，故尋找機會和能尋找機會二者都不可得。 為什麼呢？如是空性于空性不能得其便，無相於無相不能得其便，無愿于無愿不能得其便。這是說明所尋找機會和能尋找機會二者都與空性、無相、無愿性成為一味的緣故，因此不能尋得機會。 如同對五蘊所說的那樣，從眼等內六處乃至一切相智都應當如是配釋。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་གིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་དུ་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལ་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླགས་བཙལ་བ་དང་གླགས་ཚོལ་བ་དང་། གླགས་བཙལ་བའི་གནས་ གསུམ་ཆར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ།གང་གིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་། བདུད་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །གང་དུ་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ཡུལ་ལམ་མི་ཡུལ་གྱི་གནས་གང་ དུ་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བའི་གནས་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།གང་ལ་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གླགས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་བུ་དང་རིགས་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་ནི་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་གླགས་ལྟ་ཞིང་གླགས་ཚོལ་བ་དག་གིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཤིན་དུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གླགས་མི་རྙེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་གནོད་པར་བྱ་བའི་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ དེ་དག་ནི་ཉམ་ང་བ་མ་སྤངས་པར་དུས་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་དུས་མ་ཡིན་པར་ཚེ་འཕོ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ ཀྱི་བུ་མོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སྤང་བས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་།དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་ པ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལེགས་པར་སྤངས་ཤིང་།གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཉམ་ང་བ་མ་སྤངས་པར་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

為什麼這樣說呢？就是說，能夠尋找機會的、在何處尋找機會的、對誰尋找機會的，這些本性都是不存在的。這是說明尋找機會者、尋找機會和尋找機會的處所這三者在勝義中都是無實的。‘能夠尋找機會的’是指魔能尋找機會的業和魔本身都是無實的。‘在何處尋找機會’是指在天界或人間何處魔能尋找機會的處所也是無實的。‘對誰尋找機會’是指修行般若波羅蜜多的善男子或善女人，在勝義中也是無實的，所以找不到機會，這是其義。 憍尸迦，對那些善男子、善女人，人或非人尋找機會、探尋機會的人都不能找到機會。這是說明修行般若波羅蜜多的人不會受到人和非人的傷害這一功德。 為什麼這樣說呢？因為那些善男子、善女人以無所緣的方式，對一切眾生修習慈、悲、喜、舍。這是說明修行般若波羅蜜多的人不會被人和非人找到機會的理由。即通過聽聞、思維等方式修行般若波羅蜜多的人必定具足四無量心，因此人和非人都不能找到傷害他們的機會。 那些善男子、善女人也不會非時而死。這是說明修行般若波羅蜜多的人不會因毒藥、兵器等傷害而非時死亡的功德。 為什麼這樣說呢？因為那些修行佈施波羅蜜多的善男子、善女人，以正確的遠離方式供養一切眾生。這是說明修行般若波羅蜜多的人必定以佈施使一切眾生滿足，並且善加遠離毒藥、兵器等傷害眾生的事物，因為沒有造作傷害，所以不會非時而死。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་ཡང་མ་བྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཉན་ཅིང་བསམས་ན་བདུད་དང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་གླགས་མི་རྙེད་ཅིང་།ཉམ་ང་བ་མ་སྤངས་པར་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ པའི་ཁམས་དང་།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔོན་མཉན་ཞིང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་རུང་ཡང་མཉན་ཅིང་བསམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ལྷའི་བུ་གང་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་སྔོན་མ་ཐོས་མ་བསམས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ།མཉན་ཅིང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་། ཁྱིམ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པའི་གནས་ངན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་དེ་ དག་གིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་འཇིགས་པའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདྲེ་གདོན་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱང་བ་དང་བསྐྱབ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་ཅིང་སེམས་ པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ན་དེའི་ཕན་ཡོན་འཇིག་རྟེན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་།ལྷ་དང་མིའི་ནང་ན་མི་བདེ་བ་དང་ནད་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་ བར་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།རྒྱལ་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་ཡ་རབས་དང་ལྷ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་དང་།འཕགས་པའི་མཐུ་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་བར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་ཅིང་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱང་ བ་དང་བསྐྱབ་པར་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་སྲུང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བར་བསྲུང་བའོ། །བསྐྱང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའོ། །བསྐྱབ་པ་ནི་ནང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་ དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བས་ན་ལྷ་དང་མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱའོ།

憍尸迦，凡是三千大千世界中四大天王天等，乃至不離一切相智之心為止，如是若聽聞並思維此般若波羅蜜多，魔、人、非人等將不能得其便，在未斷除怖畏之前不會死亡，具有此等功德，故欲界天與色界天入于無上菩提，以前曾聽聞思維般若波羅蜜多等者，現在仍應聽聞思維等。 天子們若以前未聽聞未思維此般若波羅蜜多者，亦應具足一切相智之心，應當聽聞思維等。 憍尸迦，複次，若善男子或善女人受持此般若波羅蜜多等，乃至以無所得方式修習無實體性空性為止，即受持此般若波羅蜜多，雖處空宅等恐怖惡處，由以無所得方式善修內空性等十八空性，遠離恐怖相故，不為鬼魅等所驚怖，顯示此等功德。 爾時，三千大千世界中四大天王天等，乃至’世尊，以是因緣，天人阿修羅等世間當護持、養育、救護菩薩摩訶薩’為止，若有聽聞思維般若波羅蜜多等菩薩，其功德能使世間三惡道斷絕，天人中一切痛苦疾病等害皆得斷絕，十善等乃至一切相智之間一切白法於世間生起，高貴剎帝利等欲界人天賢善者及色界諸天生起，從預流果等乃至佛世尊之間出世間聖者及聖者威力功德生起，諸天了知此等后，承諾常時護持、養育、救護聽聞思維般若波羅蜜多之菩薩。 其中護持即護持不生外在損害，養育即成辦一切身體安樂，救護即救護遠離內在疾病等。 如是啟白已，世尊告天帝釋如是言，乃至是故天人阿修羅等世間應當恭敬供養菩薩摩訶薩。

།ཕུ་དུད་དུ་བྱའོ། །མཆོད་པར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་དེ་ལ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱང་བ་དང་བསྐྱབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པའི་ཚིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཟླས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་ཕན་ ཡོན་དེ་དག་འབྱུང་བ་བདེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ཞིང་བསྲུང་བ་བྱ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ།དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་། བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པས་རིམ་གྲོར་བྱ་བའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉན་ཅིང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ གཡོག་བྱ་བས་བཀུར་སྟིར་བྱ་བའོ།།ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་ནི་སྟན་ལས་ལྡང་ཞིང་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཆོད་པར་བྱ་བ་ནི་དྲི་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང་། ཕུ་དུད་ དུ་བྱ་བ་དང་།མཆོད་པར་བྱ་བར་སེམས་པ་དེ་ནི་ང་ལ་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང་། ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་མཉན་ཅིང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཉམས་ སུ་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འདམ་ བུའི་ཚལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉན་པ་དང་།སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ཚེ་འདི་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འཁོར་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ནུས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་ནུས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ནུས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ། རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་བྱ་ནུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་ཡང་མངོན་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུམ་མཆོག་དམ་པའི་ལྷུམས་ནས་སྐྱེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཡུམ་སྒྱུ་མའི་ལྷ་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚེ་རིང་ཞིང་གློ་བུར་དུ་ཚེ་མི་འཕོ་བའོ།

應當恭敬，應當供養，應當常時不斷地對其守護、養育、救護’為止，是諸天所說的話，世尊重複宣說后。若有聽聞般若波羅蜜多、思維等菩薩，世間會生起這些利益是真實的，對此菩薩應當承事等並守護，這是應理的。其中承事是以佈施飲食、衣服等來承事。恭敬是聽從言語並在一切事上服侍來恭敬。禮敬是從座位起身頂禮等。供養是以香、花等來供養。 ‘憍尸迦，若有人想對菩薩摩訶薩承事、恭敬、禮敬、供養，即是想對我承事、恭敬、禮敬、供養’等，是說對此般若波羅蜜多聽聞、思維等門中精進修習的菩薩，必定會成為如來，因此對其承事等如同對如來承事一樣。 ‘憍尸迦，此三千大千世界，譬如蘆葦林’等，是說以聽聞、思維等門修習此般若波羅蜜多的菩薩，功德殊勝超過聲聞、緣覺。般若波羅蜜多十萬頌廣釋第十七品。 爾時，天帝釋對世尊如是說道：‘世尊，如是菩薩摩訶薩受持、執持’等，是說聽聞、思維此般若波羅蜜多等功德與利益於現世可得，帝釋為令眷屬生起歡喜而宣說。即于現世能夠成熟有情，能夠清凈佛土，爲了親近供養諸佛世尊能從一佛土往詣另一佛土，能對諸佛世尊承事恭敬的善根圓滿，從諸佛世尊所聞法乃至未現前成佛之間不會忘失，具足種姓圓滿等。其中種姓圓滿是生於高貴剎帝利等種姓。出生圓滿是從殊勝菩薩之母胎中出生，如世尊釋迦牟尼佛之母摩耶夫人。壽命圓滿是長壽且不會突然死亡。

།འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི འཁོར་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་ཞི་བ་དང་དུལ་བ་ཤ་སྟག་སྟེ།དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འཁོར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། འོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། དཔེར་ན་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འོད་འདོམ་གང་བ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུའོ།།མིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །དབྱངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།གཟུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དོན་དང་ཚིག་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཟུངས་དང་ལྡན་པའོ། །ཐབས་མཁས་པས་བདག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མཆི་བ་དང་།གང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་དང་། དེ་དག་ཏུ་མཆིས་ཤིང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འདུལ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཐབས་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སོང་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་ནུས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཉན་ཅིང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནན་ཏན་བྱས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཤིང་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པའི་འཁོར་རྣམས་བརྟན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཟླས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉན་པ་དང་།སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཚེ་འདི་ལ་བར་ཆད་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །བརྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམག་འགྱེད་ཅིང་འཐབ་མོར་རྒོལ་བའོ། །བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་དུ་མི་སྟེར་ཅིང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ།།རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤགས་སུ་རྒོལ་བའོ། །བརྒལ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གལ་དང་སྐྱོན་འཛིན་ཅིང་སུན་འབྱིན་པའོ།

圓滿眷屬是指那些菩薩的眷屬傾向於正法，全都寂靜調柔，例如像世尊釋迦牟尼的眷屬聖者阿難等。圓滿相好是指具足三十二大士相。圓滿光明是指例如像世尊釋迦牟尼具有一尋光等。圓滿眼是指將具足如來五眼。圓滿音聲是指具足如來六十支妙音。圓滿禪定是指具足勇進等三昧。圓滿總持是指具足不忘失義句的念慧總持。 以善巧方便自己也顯現佛身，從世界到世界前往，在諸佛世尊未曾出生和出現的世界中前往宣說佈施波羅蜜功德等，乃至以善巧方便為眾生說法，眾生以聲聞乘、獨覺乘、佛乘三乘調伏，這是稀有，這些是說明以善巧方便前往無佛世界，能為眾生宣說六波羅蜜等一切清凈法的利益。 爾時，天帝釋白世尊言：‘世尊，如是受持般若波羅蜜多時，將能受持一切六波羅蜜多’等乃至’受持一切種智亦是稀有’，這是說明若對般若波羅蜜多聽聞思維等精進，則將精進並受持一切清凈法的利益。 作是語已，世尊告天帝釋言等乃至’受持一切種智’，這是爲了使會眾堅信帝釋所贊般若波羅蜜多的功德，而如是重複宣說。憍尸迦，複次，受持、攝持此般若波羅蜜多等，是說明對此般若波羅蜜多以聽聞、思維等門而精進時，魔、外道等於現世不能作障礙的利益。 ‘戰’是指發動軍隊交戰攻擊。‘離’是指不讓修習此般若波羅蜜多而令分離。‘諍’是指依據外道典籍而激烈攻擊。‘欲戰’是指對般若波羅蜜多尋找過失並加以破斥。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པས་བར་ཆད་བྱ་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཡུན རིང་པོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཐབ་པ་དང་། རྩོད་པ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། ཤགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་གི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་གྱུར་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོས་རྣམ་པར་བཅིལ་ཏེ།སེམས་ཅན་དེ་དག་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ལ།བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པས་བར་ཆད་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་ལྡང་བར་ བཅིལ་ཏེ།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་བདུད་ལ་སོགས་པས་བར་ཆད་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བག་ལ་ཉལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པའོ།།ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་མངོན་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདུད་ལ་སོགས་པས་བར་ཆད་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕན་ཡོན་ཚེ་འདི་ལ་འབྱུང་བ་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་དག་ལ་འབྱུང་བ་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་སའི་ཕྱོགས་གང་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་ ཕན་ཡོན་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་ཡང་ཉེ་བར་འོང་མི་ནུས་པ་དང་།ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བྱུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་རྩིའི་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའོ།

為什麼這樣說呢？憍尸迦，這是這樣的：菩薩摩訶薩長時以來行持佈施波羅蜜等，這是說明魔眾和外道等無法造成障礙的原因。即當行持般若波羅蜜多的菩薩長時行持六波羅蜜時，爲了眾生利益而捨棄佈施等六波羅蜜的違品——爭鬥、爭論、紛爭、敵對的內外諸法，為令一切眾生安住于波羅蜜多，因此說明不會出現這樣的障礙。 憍尸迦，爲了使那些眾生，也就是說，以隨眠和現行而輪迴的眾生，菩薩摩訶薩調伏其隨眠和現行，爲了令這些眾生趣入四禪定，乃至爲了令其趣入無上正等正覺。對於行持此般若波羅蜜多的菩薩，魔眾和外道等無法造成障礙，這是說明其功德利益的原因。即行持般若波羅蜜多的菩薩調伏眾生爭鬥爭論的因——貪慾等煩惱不令生起，令一切眾生趣入四禪等一切清凈法，因此魔眾等不能造成障礙。其中’隨眠’是指貪慾等煩惱以習氣形式存在，‘現行’是指這些煩惱顯現生起。 憍尸迦，如是菩薩摩訶薩行菩薩行時，此中有這些功德生起，這是總結上述魔眾等無法造成障礙的現世功德利益。‘于其他生世中證得無上正等正覺’等，是說明行持此般若波羅蜜多在後世生中所生起的功德利益。 憍尸迦，複次，於何處有善男子或善女人受持此般若波羅蜜多等，這是以藥的比喻說明行持此般若波羅蜜多的功德利益——魔眾和外道等連靠近都不能，以及於其他生世中以三乘出離而盡苦的功德利益。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་སྟེ།སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་བགྲང་ངོ་།།ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི།ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པར་འགྱུར་བ་དང་།མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དར་བར་འགྱུར་གྱི་ནམས་ཀྱང་རྒུད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེའི་ཚིག་བླང་བར་འོས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་ པར་བསྐུལ་བར་འགྱུར།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་དག་གི་ལེགས་པ་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།བདག་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་སྤངས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་འཛུད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞིང་།གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་དུ་འཛུད་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

為什麼這樣說呢？憍尸迦，這是因為般若波羅蜜多能息滅一切罪惡不善法。這樣說等等是爲了顯示具有如此大利益的因般若波羅蜜多具有息滅一切罪惡不善法的力量。 所謂罪惡不善法，是指貪慾等煩惱分類的諸法，以及對六波羅蜜多等乃至一切種智和涅槃之間的諸法執著實有、執取相好，因為這些會障礙證得無上菩提，所以也被計入罪惡不善法之中。 憍尸迦，三千大千世界中的四大天王和帝釋天等，乃至以無所緣的方式一切種智增長而不減少為止，是說修行此般若波羅蜜多的菩薩，將受到四大天王等世間諸天的經常守護庇佑，也將受到十方諸佛世尊的經常守護庇佑。 他們將完全斷除不善法，具足六波羅蜜多等乃至一切種智之間的善法，並且菩薩將因這些善法而興盛，永不衰退，顯示了這些功德利益。 從’其言語將值得采納’乃至’自己也將證得一切種智，也將正確勸導他人證得一切種智，將讚歎一切種智的功德，當他人證得一切種智時也將讚歎隨喜他們的功德’為止，是顯示修行此般若波羅蜜多的菩薩將遠離語言和意念的過失。 自己也將斷除十不善業，具足十善業，也能令他人斷除十不善業而趣入十善業，自己也將修行六波羅蜜多等乃至一切種智之間的諸法，也能令他人趣入這些法，顯示了這些功德利益。

།དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཡང་དེ་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཤིང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་། ཀློག་ཅིང་ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་དེ་དག་གིས་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་ཅིང་།དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་ན་ཉེས་ དམིགས་གང་དང་གང་དུ་འགྱུར་བ་ཤེས་ཤིང་།དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་།ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་འདི་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རྟོགས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་།ཡོན་ཏན་དེ་དག་གིས་དྲེགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པར་ འགྱུར་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་གསོལ་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་ བར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དྲིས་པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བདག་ཏུ་བགྱི་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྤྱོད་པ་ནི།ཡོངས་སུ་མ་དུལ་ཞིང་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་འདི་རྟོགས་ན་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པས་ཡོངས་ སུ་འདུལ་བ་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

當修行六波羅蜜多時，雖然佈施，也要與一切眾生共同，以無所緣執的方式迴向無上正等正覺， 乃至’憍尸迦，如是善男子或善女人，受持、執持、讀誦、通達此般若波羅蜜多，如理作意而不離一切種智之心，彼等於此生及他世將獲得此等功德’為止，是說明修行此般若波羅蜜多的菩薩圓滿修行六波羅蜜多， 並將其功德與一切眾生共同，以無所緣執的方式迴向無上正等正覺，若不圓滿六波羅蜜多則知將有何等過患，生起如是念，於此生及他世將獲得利益的開示。 帝釋白言：‘世尊，此般若波羅蜜多如是調伏諸菩薩摩訶薩，為無我慢而住，甚為稀有’，是帝釋了知修行此般若波羅蜜多的菩薩於此生及他世將獲得的利益后， 雖獲得如是功德，但不因此等功德而傲慢生起我慢，為詳細說明此義而作引言，故說’此般若波羅蜜多如是調伏諸菩薩摩訶薩，為無我慢而住，甚為稀有’。 世尊告曰：‘憍尸迦，云何此般若波羅蜜多為調伏諸菩薩摩訶薩及無我慢義而住？‘是為令帝釋自己解說而問。 帝釋白言：‘世尊，此中菩薩摩訶薩行世間佈施波羅蜜多時’乃至’世尊，菩薩摩訶薩如是行世間諸法時，因執著我而生我慢，於此般若波羅蜜多為調伏及無我慢故而住’為止， 是說明從六波羅蜜多等乃至一切種智之間的諸法，若以三輪不清凈而行，則未調伏且具我慢，若於此通達般若波羅蜜多甚深義，則以三輪清凈而行，故能調伏及無我慢。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒོམ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་སླད་དུ་དམིགས་པ་མ་མཆིས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་ པ་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་མཚན་མ་ཅན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་ པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་རྣམ་གྲངས་དེས ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་གཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་ལུས་ལ་མཚོན་ཏམ་མདས་ཕོག་ཅིང་ཟུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་།གཡུལ་ངོར་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྐབས་གང་ ཡང་རུང་བ་ནས་ཅི་ལོབས་པ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ཏེ་སོང་ན་དེ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཞིང་མཚོན་གྱིས་མི་ཕོག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རིག་སྔགས་འདི་ཉིད་ལ་བསླབས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ།སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དམིགས་ཤིང་བརྟེན་ཏེ་བཅངས་ན་གཞན་གྱིས་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་གནོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བར་མ་བྱས། ཁ་ཏོན་མ་བྱས་ ཀླག་པ་དང་ཀུན་ཆུབ་པར་མ་བྱས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མ་བྱས་ཀྱང་གང་ན་བྲིས་ཤིང་འཆང་བའི་ཁྱིམ་མམ།གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། གྲོང་ཁྱེར་དེར། མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་གླགས་ལྟ་བས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་གང་ལ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ་བཅངས་ ན་དེ་ལ་ཡང་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཀླག་ཅིང་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནན་ཏན་མ་བྱས་པར་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་བཅངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་གནོད་པ་བྱ་བར་གླགས་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

世尊，當菩薩大菩薩修行出世間佈施波羅蜜時，乃至他雖修習一切種智，爲了深修般若波羅蜜故而無所緣。世尊，如是般若波羅蜜為調伏菩薩大菩薩，為無我慢故而住。這段經文說明了世間波羅蜜等有相且三輪不清凈行的對治，即六波羅蜜等三輪清凈行，是為調伏有相行並令無我慢。 這是《十萬般若波羅蜜多廣釋》第十八品。 爾時，世尊對天帝釋說道：‘憍尸迦，若有善男子或善女人受持此甚深般若波羅蜜’乃至’憍尸迦，由此因緣，若善男子或善女人上戰場時，刀箭不能傷害其身’。這段經文說明了若精進受持般若波羅蜜等，並在上戰場時從任何處誦持所能記誦的般若波羅蜜，則能戰勝敵人且不被兵器所傷的功德。 ‘憍尸迦，複次，若善男子或善女人受持此甚深般若波羅蜜’乃至’現在十方無量無數如來應正等覺，亦由學此咒語而現證無上正等菩提’。這段經文說明了若以受持般若波羅蜜等方式修習，並以咒語方式緣念依止受持，則縱使他人以毒藥、兵器等種種方式加害，也不能為其所害的功德。 ‘憍尸迦，複次，即使未受持、未誦讀、未讀誦、未通達、未如理作意此般若波羅蜜，若有寫持之處所，無論是家宅、村落、城邑或城市，人非人尋求過失者皆不能得其便’乃至’憍尸迦，如是若有人書寫受持此般若波羅蜜，亦將獲得今生如是功德利益’。這段經文說明了即使未讀誦聽聞等精進修習，僅僅書寫受持般若波羅蜜成典籍，也能使尋求過失的人非人不得其便的功德。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་པའམ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འཁོར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་སའི་ཕྱོགས་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་བྱས་པས་མེ་ཏོག་དང་ཕྲེང་བ་དང་སྤོས་ དང་བྱུག་པ་དང་ཕྱེ་མ་དང་།ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་མང་པོས་ཕྱག་བྱ་བ་དང་འདུད་པ་དང་ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གླགས་མི་རྙེད་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་དུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་པར་གྱུར་པའི་ས་ཕྱོགས་དེའམ། དེའི་ཉན་ཀོར་ན་འཁོད་པའི་སེམས་ཅན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཡང་། མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱ་མི་ནུས་པ་ དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་བཞག་པའི་ཁྱིམ་མམ།གྲོང་དེར་ཡང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ བྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བགྱིས་ཏེ།བཅངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་བཅུག་གམ།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་སྟེ། མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་བས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་། བཅངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་བྱས་པ་ལྷག་པར་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་རིམ་གྲོར་མི་བགྱིད། བཀུར་སྟིར་མི་བགྱིད། ཕུ་དུད་དུ་མི་བགྱིད། མཆོད་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་པ་དེ་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བར་མ་འཚལ་ ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆེས་ཉུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་ཆེ་བ་དང་། ནེམ་ནུར་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྟོན་པའི་སེམས་ཅན་དགེ་བ་ནི་ཉུང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོར་མི་བྱེད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མ་དད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། མི་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་དམན་པ་མང་བ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་གསུམ་ལ་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་འཁོར་བར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་ནི་འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་རྣམས་སོ།

憍尸迦，譬如菩提道場或菩提道場周圍，乃至憍尸迦，為何如此？因為此般若波羅蜜多使該地方成為一切眾生的塔廟，應以眾多花鬘、香、涂香、香粉、衣服、傘蓋、幢幡來禮拜、頂禮、恭敬、供養、尊重。直至說明人與非人不能找到機會加害的比喻。即在三世如來現前圓滿成佛並作種種利益眾生事業的菩提道場或其周圍所住的眾生，乃至畜生道眾生，人或非人等都無法加害。同樣，若將此般若波羅蜜多書寫成經卷所安置的房舍或村落，人與非人也不能找到機會加害，如是顯示。 帝釋天問道：世尊，若有善男子或善女人書寫此般若波羅蜜多成經卷並受持，乃至如來應供正等正覺諸佛的一切種智亦從此生。直至說明如來涅槃后，將舍利裝入七寶塔或七寶容器中供養恭敬，不如書寫、受持此般若波羅蜜多等方式精進修持功德更大的利益。 帝釋天問道：世尊，閻浮提中不恭敬、不尊重、不頂禮、不供養此般若波羅蜜多的人們，難道不知般若波羅蜜多供養如此大威力嗎？乃至欲證無上正等正覺者極少。直至說明在此閻浮提中，供養尊重此般若波羅蜜多，對佛法僧深具信心，無疑惑且深信的善良眾生甚少；不供養恭敬般若波羅蜜多，對三寶不信且懷疑，不依止的下劣眾生眾多，並說明其理由。其中三種結使即身見、戒禁取見和疑，因為這三種煩惱使眾生不得解脫而繫縛輪迴，故稱結使。五種非善分結使是身見、戒禁取見、疑、貪慾和害心。

།བླ་མའི་ཆ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། རྒོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་སོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ངས་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དང མི་ལྡན་པས་དེ་ལས་གཅིག་གམ་གཉིས་ཤིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལས་ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་ངས་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་དེ་ལས་གཅིག་གམ་གཉིས་ཤིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་ཕལ་ཆེར་ཉན་ ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ། བསམ་པ་ཞན་པ། མོས་པར་དཀའ་བ། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མང་གི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་དང་ལྡན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉུང་ཞིང་དཀོན་པ་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་མྱུར་ཞིང་བདེ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་ན།ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་།གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་གང་ཇི་སྙེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཅང་བར་བྱའོ། །བཀླག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཉན་པ་དང་གཟུང་བ་དང་།བཅང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱུན་དུ་ ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ།

上師的五種遍行煩惱是色界貪慾、無色界貪慾、掉舉、我慢和無明。憍尸迦，我以佛眼無礙見到東方世界如恒河沙數世界中，無量無數眾生雖行無上正等正覺，但因不具足般若波羅蜜多方便善巧，其中僅一二人能住于不退轉地，其餘大多住于聲聞、緣覺地。 憍尸迦，我以佛眼無礙見到上方世界如恒河沙數世界中，無量無數眾生雖行無上正等正覺，但因不具足般若波羅蜜多方便善巧，其中僅一二人能住于不退轉地，其餘大多住于聲聞、緣覺地。 為何如此？憍尸迦，無上正等正覺對於懈怠、無精進、志向低劣、難以信解、智慧散亂者難以成就。十方世界中行小乘者眾多，而具足般若波羅蜜多方便而行大乘者稀少罕見。 憍尸迦，因此若有善男子、善女人已趣入無上正等正覺，欲速疾安樂地現證無上正等正覺，應當反覆聽聞此般若波羅蜜多。乃至十八不共法，以及其他無量佛法，凡是包含在此般若波羅蜜多中的，都應受持、護持、讀誦、通達、如理作意。 如是宣說因此般若波羅蜜多具大利益，故應反覆聽聞、受持、護持等。為何如此？憍尸迦，如是善男子、善女人當如是了知，乃至預流果者亦已到達彼岸，已度至彼岸。

།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་འདིའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ དང་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཀྱང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་དགུའི་བར་གྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་འདི་དག་ལ་སློབ་སློབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་འཕང་ དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་ལ་རྒྱར་དཔག་ཚད་ཕྱེད་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལ་བསླབས་ཤིང་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཕྱིན་ཏོ།

從’將成為到達彼岸’乃至’將成爲了知’這段話是說明應當聽聞等修學般若波羅蜜多的理由，即三世諸佛世尊以及聲聞、獨覺等，由於修學此般若波羅蜜多及其所含攝的佛法，而了知將成就一切佛法的究竟。因此，應當聽聞等修學此般若波羅蜜多及其所含攝的一切佛法。 憍尸迦，因此，無論如來住世與否，那些善男子、善女人都應當依止此般若波羅蜜多，乃至他們應當依止一切相智。為什麼呢？憍尸迦，此一切相智是一切聲聞、獨覺、菩薩摩訶薩的依止處，乃至是天、人、阿修羅等眾生的依止處。這段經文是按照前述次第說明：此般若波羅蜜多和一切佛法是如來、聲聞、獨覺等所宣說，是修學正法者的導師。由於修學這些法而成就一切法的究竟，因此應當依止般若波羅蜜多等乃至一切相智的這些法。這是以理由說明其為聲聞、獨覺、菩薩以及天、人、阿修羅等世間的依止處。 憍尸迦，若有善男子、善女人，于如來般涅槃后，為供養而建造七寶寶塔，高一由旬、寬半由旬，乃至這是諸佛世尊所宣說，於此修學，過去、未來、現在的聲聞、獨覺、諸佛世尊的一切法都得以到達彼岸。已到達。

།ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་ལ། རྒྱར་དཔག་ཚད་ཕྱེད་པ་གཅིག་བྱས་ཏེ། མཆོད་པ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དེ་ལྟ་བུས་འཛམ་བུའི་གླིང་བཀང་སྟེ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་། སྟོང་གཅིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀང སྟེ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་།སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀང་སྟེ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀང་སྟེ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་རེ་རེས་མཆོད་རྟེན་དེ་སྙེད་བྱས་ ཏེ་མཆོད་པ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་བྱས་ཏེ། བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་བས་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་བས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་འཛིན་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་།མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་འདི་ལ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་སྔ་མས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང་། བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང་། བྱེ་བའི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱའི ཆ་དང་།བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང་། གྲངས་དང་། ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། དཔེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། །རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་བྱུང་བ་སྨོས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་མང་པོ་བྱས་ཤིང་།མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་སྔ་མ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་འདི་ཇི་སྲིད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྲིས་ཤིང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ ནམས་ཆེ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཤིང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་།རྒྱལ་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་ཡ་རབས་རྣམས་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་འཕགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

從’將成就’這句話為止，是說用七寶造塔，高一由旬，寬半由旬，以此種七寶塔供養遍滿瞻部洲，以及遍滿小千世界供養，遍滿中千世界供養，遍滿大千世界供養，以及三千大千世界中所有眾生各自造如是多塔供養，以及十方世界如恒河沙數世界中所有眾生各自造如是多塔，經一劫或更長時間作種種供養，比起書寫受持等此般若波羅蜜多並作種種供養，後者功德更大。這是《十萬般若廣釋》第十九品。 其時，世尊對天帝釋如是宣說：‘憍尸迦，是這樣的，確實如此。善男子善女人等的福德增長許多’，從此句至’此福德之聚，於前福德之聚，百分不及一，千分不及一，百千分不及一，俱胝分不及一，百俱胝分不及一，千俱胝分不及一，百千俱胝分不及一，數分、算分、喻分皆不能及，亦不能為比’為止，是總結上文所說福德殊勝的道理，即說此般若波羅蜜多出生一切佛法，造諸多七寶寶塔並供養的福德，不如書寫受持等此般若波羅蜜多的福德殊勝的意義。 為什麼這樣呢？‘憍尸迦，此般若波羅蜜多隻要住于瞻部洲，佛寶就不會隱沒’，從此句至’有眾生得以成熟，有佛土得以清凈’為止，是顯示上文所說書寫受持般若波羅蜜多等福德殊勝的另一理由，即書寫受持此般若波羅蜜多等並作供養，只要住世間，三寶也會住世間而不隱沒，十善等一切佛法會在世間生起，剎帝利等世間貴族，以及四大天王等欲界諸天、色界諸天，以及預流等出世間聖者都會在世間生起並安住，顯示了這些利益。

།དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བ་དང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བསྐུལ་མ་བཏབ་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟུང་ཤིག་ཆོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ནང་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ཞིང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན།ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དགྲ་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷའི་བུ་དང་ལྷའི་བུ་མོ་དག་ཚེ་འཕོ་བའི་ཚེ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ལྟས་བྱུང་ན་ཡང་། ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བར་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་ དགེ་བའི་རྩ་བས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབས་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ ཡོན་རྣམས་སྨོས་ནས།ཕན་ཡོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་དང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་གཏད་པ་བསྟན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ རིག་སྔགས་ཆེན་མོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་། དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་ མཐུས་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་།དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་རིག་སྔགས་ཡིན་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །བླ་ན་མེད་ པའི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་སྔགས་དེའི་གོང་ན་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་མཉམ་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅི་དང་ཡང་མི་མཉམ་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དང་མཉམ་པར་ འགྱུར་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

其後，此三千大千世界的四大天王天眾等，乃至’無上正等正覺將出現於世間’之間，是說帝釋天王勸請四大天王天等說，若受持、護持等此般若波羅蜜多，佛陀教法將長久住世，佛陀一切法將出現於世間，你們也應當受持等此般若波羅蜜多。 其後，世尊對帝釋天王宣說：‘憍尸迦，你當受持、護持此般若波羅蜜多’等，乃至’為何如此？憍尸迦，如是此般若波羅蜜多中，無論聲聞法、獨覺法、菩薩法，還是佛法，一切菩提分法皆彙集於此’之間，是說若受持、護持等此般若波羅蜜多，非天敵眾將退卻，天子天女命終時若現惡趣受生之相，亦不生惡趣而生善趣，僅以聽聞此般若波羅蜜多的善根，也將漸次成為無上正等正覺之因，三世如來及其眷屬亦皆依學此般若波羅蜜多而般涅槃等功德。宣說此等功德后，因具有如是功德，故告誡帝釋你也應當受持、護持等此般若波羅蜜多。 帝釋稟白：‘世尊，此即是大明咒’等，乃至’一切種智存在於世間’之間，是說如同以咒力而不受毒、兵刃等損害，戰勝怨敵，如是以受持等此般若波羅蜜多之力，亦不受毒、兵刃等損害，戰勝怨敵，故此般若波羅蜜多即是明咒，宣說具大威力之功德。其中，大明咒是指能獲得今生來世一切悉地利益。無上明咒是指此明咒之上再無其他與之相似者。不等等明咒中，不等是指無上菩提，因能獲得與任何皆不相等的無上菩提，具有與之等同之力，故稱不等等。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ན་གདགས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ན་གདགས་ སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དེ་ན་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཅིང་ དར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་ན་རྩི་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་སྐར་མ་ཐམས་ཅད་གདགས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བར་ རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱིས་རྩི་ དང་སྨན་རྣམས་ཀྱང་མཐུ་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་།གཟའ་དང་སྐར་མ་རྣམས་ཀྱང་མཐུ་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་ན་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཤིང་ དར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་ གྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཚེ་འདི་ལ་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་།རྒྱལ་པོའི་ཆད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་། རྒྱལ་པོའི་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ བ་དང་།ཚེ་རབས་གཞན་ལ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བ་དང་། ཡན་ལག་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མི་དབུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་དམན་པ་རྣམས་སུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་དང་།རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའོ།

從’憍尸迦，若有菩薩，世間便有十善業道可得建立’這句話開始，直到’如來應供正等正覺在世間可得建立’這句話為止，是顯示修行般若波羅蜜多的菩薩的威力和功德殊勝。意思是說，當修行般若波羅蜜多時，菩薩所住的地方，十善等一切佛法都會興盛流行。 從’憍尸迦，譬如有月輪時，一切草藥、星宿、眾星皆可建立’這句話開始，直到’應知那獲得一切種智的善巧方便也是從般若波羅蜜多中生起’這句話為止，是以月輪為喻顯示菩薩的威力和功德殊勝。月輪具有甘露的本性，也是諸星宿的王者，因月輪的威力和加持，草藥也變得威力強大，諸星宿也變得威力和光明殊勝。同樣地，若有具足般若波羅蜜多方便善巧的菩薩，一切白法在世間便會住持興盛。 從’憍尸迦，複次，若善男子、善女人受持、執持、讀誦、通達、如理作意此般若波羅蜜多，則具足今生這些功德和來世這些功德’這句話開始，直到’乃至證得無上正等正覺之間，他們都將具足今生的功德和來世的功德’這句話為止，是顯示精進受持、執持般若波羅蜜多等的利益：今生不會被毒藥、兵器等傷害而死亡，不懼怕王法的懲罰，國王眷屬歡喜等利益；來世不離十善等一切白法，不墮惡趣，不失肢體，不生貧窮等低賤種姓，具足大丈夫相，化生，從一佛土到另一佛土，能成熟眾生，能清凈佛土等功德利益。 這是《十萬般若波羅蜜多廣釋》第二十品。

། །།དེ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་དང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། གླགས་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཅན་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་དོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ ཡིན་དང་།ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་དུ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ཞིང་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པར་གླགས་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཕན་ཡོན་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷའི་དབང་པོ་ བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གསལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དེ་དག་ལམ་དེ་ཉིད་དང་སྒོ་དེ་ཉིད་ནས་ཕྱིར་ལོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལེགས་པར་བསམས་ཏེ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ན་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་འཁོར་དེར་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་དང་། འོག་མིན་གྱི་ལྷའི་བར་དུ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཁོད་པ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱོགས་དེ་ནི་མགོན་དང་བཅས་ཤིང་མུན་པ་དང་བྲལ་བར་ངས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛམ་ བུའི་གླིང་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་གང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ། འཆང་བའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དེ་བཀྲ་ ཤིས་ཤིང་བྱིན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ལྷ་རྫས་ཀྱི་མེ་ཏོག་མང་པོ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་མངོན་པར་གཏོར་ཏེ་འདི་སྐད་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནི་སྟོན་པའམ་སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཙམ་དུ་བདག་ཅག་སེམས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་མི་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ།རྟག་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པར་ཁས་འཆེས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

然後，大約一百名外道、遊方者和尋找過失之人前往世尊所在之處。從此處開始，上方世界中如恒河沙數世界中所住的諸佛世尊及聲聞僧眾，以及獨覺、菩薩摩訶薩、天、龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩睺羅伽等所有眾生，他們全都受持此般若波羅蜜多。為什麼呢？因為他們全都是從般若波羅蜜多中產生的。直到此處，說明了受持並誦讀此般若波羅蜜多，外道尋找過失者將無法造成法的障礙的利益及其理由。 然後，惡魔波旬心中這樣想著，從此處開始，直到帝釋天王如何宣說此般若波羅蜜多，那些惡魔波旬就從同樣的道路和門戶退回。直到此處，說明了善加思維並誦讀此般若波羅蜜多，魔將無法造成障礙的利益。 然後，在此眾會中所有四大天王天子乃至色究竟天所住的天眾，從此處開始，直到我知道彼方有依怙且無黑暗。直到此處，說明了只要此般若波羅蜜多在瞻部洲流傳，三寶就不會隱沒，殊勝的菩薩行持將會興盛，以及在任何地方若書寫並受持般若波羅蜜多經典，該處將成為吉祥具德之地的利益。 然後，那些天子化現許多天界妙花，向世尊所在之處散撒，並說此語。從此處開始，直到我等視其如同導師或與導師等同。直到此處，說明了諸天對受持、執持等此般若波羅蜜多的人生起導師想，並承諾常時守護庇佑的利益。

།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་མི་དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་།སྔོན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ འདི་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཙལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཙལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་གཞན་ ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ཅིང་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཟླས་ནས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་མཛད་པ།དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་མ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མིང་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་མ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་དགའ་བོས་ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་དུ་མི་ བསྔགས་ཞེས་ཞུས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དག་གི་ཐོག་མར་འགྲོ་བའོ།

然後帝釋天對世尊如是說等，是說持有、受持等此般若波羅蜜多的人，不是以少許善根就能持有、受持等，而是對往昔諸佛種下善根，供養眾多佛陀，往昔為善知識所攝受者，才能持有、受持等此般若波羅蜜多的功德開示。世尊，為何如此呢？即是說，‘應從此般若波羅蜜多中尋求一切種智’，意思是世俗諦中，由修習此般若波羅蜜多而獲得一切種智的智慧。 世尊，即是說，‘應從一切種智中尋求般若波羅蜜多’，是因為緣于無分別的一切種智，智慧得以清凈。為何如此呢？世尊，即是說’般若波羅蜜多是一，一切種智是另一，實非如此’等，是說勝義諦中般若波羅蜜多與一切種智的自性是一味而不可分離的緣故。 世尊說道：‘憍尸迦，確實如此。確實如此’等，是上文帝釋天說世俗諦中般若波羅蜜多與一切種智互為因果，以及勝義諦中二者不可分離的話語，世尊重複后說’確實如此’。 此為《十萬般若波羅蜜多廣釋》第二十一品。 然後具壽阿難對世尊如是說道：‘世尊如何宣說般若波羅蜜多之名，卻未如是宣說佈施波羅蜜多之名’，乃至’未如是宣說十八不共佛法之名’等，是為顯示此般若波羅蜜多是一切佛法中最殊勝的引言，阿難向世尊請問為何世尊只讚歎般若波羅蜜多的功德，而不同等讚歎其他佛法的功德。 世尊說道：‘阿難，般若波羅蜜多即是五波羅蜜多和一切空性’等，乃至’十八不共佛法等之首’。

།ཀུན་དུ་ འདྲེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་དུ་མ་བསྔགས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱིན་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ པའོ།།དགའ་བོ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་ལྡན་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཀྱང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ན་གདོད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་གཉིས་ སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་དམིགས་སུ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ།གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཏོང་བ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་དང་གསུམ་ཆར་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པར་བྱས་ནས། ཀུན་རྫོབ་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་དང་། ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་དང་། ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དོན་དམ་ པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་དམིགས་སུ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཐབས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་འགྱུར་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགའ་བོས་ཞུས་པའོ།

從’普遍引導’這句話到此處，是這樣讚歎般若波羅蜜多的功德，而對其他佛法的功德沒有如此讚歎，這是爲了顯示般若波羅蜜多是一切佛法中最殊勝的緣故。 從’慶喜，你認為沒有迴向一切相智的佈施是佈施波羅蜜多嗎’這句話，直到’沒有迴向一切相智的智慧是般若波羅蜜多嗎’這句話，是說明如果不具備般若波羅蜜多，即使行佈施等，也不能清凈三輪，且因為沒有迴向一切相智，就不能成為波羅蜜多；如果具備般若波羅蜜多，那麼佈施等才能成為波羅蜜多，因此般若波羅蜜多是佈施波羅蜜多等一切的根本，這樣顯示。 從’白言：世尊，不是這樣。世尊，如何迴向一切相智的佈施才是佈施波羅蜜多’這句話，直到’如何迴向一切相智的智慧才是般若波羅蜜多’這句話，是請問佈施等如何清凈三輪併成為波羅蜜多的方法。 從’世尊告曰：慶喜，以無二的方式迴向一切相智的佈施是佈施波羅蜜多’這句話，直到’以不生的方式和無所緣的方式迴向一切相智的智慧是般若波羅蜜多’這句話，是說明在行佈施等時，要通達勝義中一切法無生且無所緣而空性一味，以證悟無二，不執著施者、受者和佈施物三者的相，在世俗中迴向一切相智，就能成為波羅蜜多。 從’白言：世尊，如何以無二的方式、不生的方式和無所緣的方式迴向一切相智的佈施才是佈施波羅蜜多’這句話，直到’如何以無二的方式、不生的方式和無所緣的方式迴向一切相智的智慧才是般若波羅蜜多’這句話，是慶喜向世尊請問：如何通達勝義中一切法無生且無所緣而無二，清凈三輪而行佈施等，才能成為波羅蜜多的方法。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཀའ་སྩལ་པ།གཟུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྟོང་ པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ།གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་གཟུགས་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཆོས་གང་དང་གང་དག་སྟོང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགའ་བོས་ ཞུས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལགས་ཞེས་དགའ་བོས་ཞུས་པའི་ ལན་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ།དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རོ་གཅིག་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་ ཞིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་།འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་དོན་མཇུག་ བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ས་ཆེན་པོ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ས་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་གི་གནས་ཏེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་ས་བོན་དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

世尊說道：從’無二相的色’到’以無二相的無上正等正覺’這段話，是說明從色等乃至無上正等正覺之間的一切法，在勝義中都是空性，是一味的，如果能了悟其無二，在世俗中將佈施等波羅蜜多回向一切相智，就能成為波羅蜜多。 稟白：從’世尊，如何是無二相的色’到’如何是以無二相的無上正等正覺’這段話，是喜子爲了詳細瞭解無二相的含義，以及哪些法是空性的，如何是無二的意義而向世尊請問。 世尊說道：從’如是色以色空，何以故？如是色與波羅蜜多這些無二無別’到’無上正等正覺以無上正等正覺空，何以故？如是無上正等正覺與波羅蜜多這些無二無別’這段話，是對喜子所問’如何是無二相’的回答。在勝義中，從色等乃至無上菩提之間的一切法，都以其自性空，諸波羅蜜多也以自性空，因為在自性空一味中無法分別為二，所以對這些法不執著相，以三輪清凈修行佈施等，就能成為波羅蜜多。 從’喜子，因此這五波羅蜜多的先導即是般若波羅蜜多’到’一切相智的先導即是般若波羅蜜多’這段話，是說如此了悟一切法勝義中自性空且無二，以三輪清凈修行佈施等，這就是般若波羅蜜多，因此般若波羅蜜多是五波羅蜜多等一切佛法的先導。這是總結前文所說，特別讚歎般若波羅蜜多的功德。 喜子，譬如在大地上播種，因緣具足時就會生長，大地是它們的所依，依靠這大地，那些種子就會生長。

།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ས་ཆེན་པོ་ལས་བླངས་ཏེ་བསྟན་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སངས རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དགའ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བརྟེན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ།།དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ བཤད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལས་ཐོས་ཏེ།རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བདག་ གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བཟུང་སྟེ།བཅངས་པ་དང་། བཀླགས་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིས་པ་དང་། སྤེལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཀའ་མ་སྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕན་ཡོན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གྲངས་མང་བ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་ པ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་འདིར་ཡང་མ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བཀའ་མ་སྩལ་ཏེ། དེ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གླེངས་ཤིང་བསྐུལ་བའོ།

同樣地，依止於般若波羅蜜多，此等五波羅蜜多增長，乃至一切相智增長為止，是以大地為喻說明般若波羅蜜多能生長增益一切佛法，顯示此般若波羅蜜多是一切佛法的主要因。 喜者，依止於一切相智而五波羅蜜多增長，乃至依止於一切相智而一切相智增長為止，是說明若以所緣境的方式依止於般若波羅蜜多所成就的果一切相智，則一切佛法將得以增長。 喜者，因此般若波羅蜜多即是成就此等五波羅蜜多，乃至成就一切相智為止，是總結前說此般若波羅蜜多是一切佛法的先導、引導者及成就者之義。 爾時，天帝釋白世尊言：‘世尊、如來、應供、正等正覺所說般若波羅蜜多的功德，我從世尊所聞：若善男子、善女人受持、執持、讀誦、通達、如理作意此般若波羅蜜多的諸多功德，以及我從世尊所受持、執持、讀誦、通達、弘揚此般若波羅蜜多的諸多功德，這一切尚未宣說’，這是為開顯較前所說般若波羅蜜多的功德與利益更為廣大、數量更多且無量的機會，帝釋向世尊提出並請求：‘此般若波羅蜜多的功德於此亦未盡，世尊未向我宣說那一切功德，應當詳細宣說。’

།བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་དང་།བཅངས་པ་དང་། བཀླགས་པ་དང་། སྤེལ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིས་པས་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་དང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།རྒྱལ་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་ལ་ སོགས་པ་མི་དང་ལྷའི་རིགས་ཆེན་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་མགོ་ཙམ་ཞིག་གླེངས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བ་དང་།བཅངས་པ་དང་། བཀླགས་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་དེར་ཟད་པར་ཡང་མ་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གོང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བཀའ་མ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་གསོལ་བའི་ལན་དུ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་གོང་དུ་བཤད་པར་ཡང་མ་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ གཞན་ཡང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་སྟེ།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དོན་དུ་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་[(]གཞིན་[,]བཞིན་[)]གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་ པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཔེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། །རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ།

世尊說，持有、受持、讀誦、流通、如理作意此般若波羅蜜多，能使十善業道出現於世間，乃至如來應供正等正覺也將出現於世間。這段經文說明了受持、讀誦等般若波羅蜜多的功德與利益，能使十善業道等一切佛法出現於世間，使高貴的王族等人天種姓存在於世間，使預流果等聖者住世，帝釋天僅略述其要。 世尊告訴帝釋說：‘憍尸迦，若善男子、善女人受持、讀誦、通達、如理作意此般若波羅蜜多，其功德不僅限於此。‘這是對帝釋天先前向世尊請問般若波羅蜜多功德未盡的回答。不僅有前面所說的般若波羅蜜多的功德與利益，還將獲得如來無漏五蘊等無量無數的其他功德與利益。 憍尸迦，為什麼呢？若善男子、善女人受持、讀誦、通達、如理作意此般若波羅蜜多，並且不離一切種智之心，他們將獲得無量戒蘊乃至應知他們已趣入如來之道。這段經文說明受持、讀誦等般若波羅蜜多，即是趣入如來之行，因此將獲得如來的戒蘊、定蘊、慧蘊、解脫蘊、解脫知見蘊等無量功德，其中戒蘊等的特徵已如前所述。 憍尸迦，一切聲聞、緣覺的戒蘊等，乃至不能作為譬喻，也不能作為因緣。這段經文說明由於受持、讀誦等般若波羅蜜多而獲得如來無漏五蘊，與聲聞、緣覺的無漏五蘊相比，即使百分之一、千分之一也無法相比，說明其殊勝性極大。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཡང་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཆེ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་དམན་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ། དོན་དམ་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཡང་ མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་མི་དེ་དག་ལ། མཆོད་ཅིང་ བཀུར་སྟིར་བྱེད་པའི་མི་དེ་དག་ཀྱང་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་མི་དེ་དག་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་ཡི་དམ་བཅས་པ་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཁ་དོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་འདི་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་དག་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་མཐུ་གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་འདི་སྨྲ་ཞིང་སྟོན་ནུས་པ་རྣམས་སྙོམ་ལས་ བྱེད་ཅིང་འཆད་མི་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ལྷའི་བུ་མང་པོ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་དེ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེད་ཅིང་ཆོས་འཆད་པར་སྤྲོ་བའི་མཐུ་སྟོན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་འཁོར་བཞི་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལ་སུས་ཀྱང་གླགས་ལྟ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྟོན་པའི་མཁན་པོ་ལ་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པས་གླགས་མི་རྙེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་འདིའི་ནང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་དང་།ཆོས་བསྟན་པའི་མི་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་གླགས་ཚོལ་བ་དང་། གླགས་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དང་། གླགས་ལྟ་བར་བྱ་བའི་མི་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གླགས་ལྟ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བར་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དག་གིས་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་།གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཞུམ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

為什麼這樣說呢？這是因為，那些善男子或善女人雖然從聲聞和獨覺的地位上心得解脫，但並未完全了知任何法，這是說明極大差別的理由。他們在世俗諦中從聲聞和獨覺的低劣見解中得到心的解脫，在勝義諦中對大乘法也不執著相，因此顯示如此大的差別。 憍尸迦，善男子或善女人若書寫並受持般若波羅蜜多等，是說明供養並恭敬行持般若波羅蜜多的人們，也將獲得通過受持等而得到的那些功德。 帝釋天啟問：世尊，善男子或善女人若受持、執持般若波羅蜜多等，是顯示帝釋天對受持執持般若波羅蜜多等的那些人發誓常常守護等。 世尊告曰：憍尸迦，善男子或善女人誦持此般若波羅蜜多時，乃至’將獲得此生功德’為止，是說明誦持此般若波羅蜜多時，眾多百千天子生起勇氣加持，當說法者懈怠不願宣說此般若波羅蜜多法時，眾多天子也會令法師生起勇氣，歡喜說法的利益。 憍尸迦，複次，當善男子善女人於四眾中宣說般若波羅蜜多時，乃至’無人能尋其過失’為止，是說明宣說般若波羅蜜多的法師不會被魔羅和外道等尋得過失的利益。這是因為被此般若波羅蜜多加持，以及一切法都包含在此般若波羅蜜多中，說法者也通達一切法空性，所以不會對尋找過失、觀察過失的過患，以及尋找過失的人本身也不能真實見到而生起怯懦之心。 憍尸迦，複次，善男子或善女人受持、執持、讀誦般若波羅蜜多等，乃至’他們將獲得此生這些功德’為止，是說明受持、執持等般若波羅蜜多，以及書寫成經卷而供養恭敬等，不會生起趣入聲聞、獨覺小乘的怯懦心的利益。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ རིགས་ཀྱི་བུའམ།རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེས་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཕ་མ་ དང་གཉེན་བཤེས་དང་།རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་རས་ཀྱིས་བཙའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱིས་བར་ཆད་བྱ་མི་ནུས་པ་དང་། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཐུབ་པར་འགྱུར་བའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་ཏེ། འཆང་བ་དེར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གང་ན་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་ཏེ་འཆང་བ་དེར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལྷགས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཀླག་པ་དང་།བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སླར་འདོང་བར་སེམས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ་འཇོག་པའི་མི་དེས་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱ་བའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་འཆང་བའི་མི་དེ་ལ་ལྷ་དེ་དག་བསྲུང་བ་བྱ་བར་སེམས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་མི་ཐོད་པའི་ཕན་ཡོན་ཚེ་འདི་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ།

憍尸迦，複次，若有善男子或善女人，受持般若波羅蜜多乃至’於今世獲得如是功德’等文，即是說明受持般若波羅蜜多等人，將獲得父母、親友、國王、大臣等人的慈愛，十方聖者以慈眼觀照，一切世間天人、非天等眾生前來親近，獲得圓滿辯才，於六波羅蜜多等一切佛法不為他人所障礙，具足降伏魔眾、外道等一切論敵的殊勝威力等功德利益。 憍尸迦，複次，若有善男子或善女人，書寫此般若波羅蜜多並製成經卷受持，于彼處三千大千世界四大天王天子，為求無上正等正覺而來乃至’何以故？憍尸迦，是諸善男子、善女人已趣入無上正等菩提，為救護一切有情，為成熟一切有情，為利樂一切有情而安住’等文，即是說明此般若波羅蜜多所在之處若有人書寫成經並受持，三千大千世界諸天及十方世界諸天前來聽聞、受持等后欲返回時的功德，以及書寫般若波羅蜜多之人發起對諸天佈施法的意樂，諸天亦發心護持受持般若波羅蜜多之人，使諸作害者不得其便等現世功德利益。

།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་འདིར་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཀླག་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། འདུད་པ་དང་། རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང་། ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འོངས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་འདིར་ནི་ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཀླག་པ་དང་། བཅང་བ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། འདུད་ པ་བྱ་བ་དང་།རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པའི་ཕྱིར་ལྷགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་ཏེ་གཞག་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཕྱོགས་བཅུའི་ལྷ་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀློག་ ཅིང་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་འོང་བའི་ལྟས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གཙང་སྦྲའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ན་དེའི་གཙང་སྦྲའི་སྤྱོད་པ་དེས་ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་འོངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་ནི་སེམས་བདེ་བ་དང་། སེམས་ཡང་བ་ དང་སེམས་གསལ་བ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཀློག་པའི་མི་དེ་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་བྱས་ཏེ་བཀླགས་ན་ལྷ་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམས་འོང་ཞིང་འགོ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ལྷ་ཕྲ་མོ་གནོད་པར་སེམས་པ་རྣམས་གུད་དུ་འདོང་བར་ འགྱུར་བ་དང་།ལྷ་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལྷགས་ནི་དེར་མ་ཀློག་པར་མི་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཀློག་པའི་ས་ཕྱོགས་གཙང་སྦྲ་ཆེར་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་དང་། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་བྲི་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་ལྷགས་ཤིང་གཙང་སྦྲ་དང་། མཆོད་ པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཀློག་པའི་མི་དེ་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསྟན་པའོ།

帝釋天啟問道：‘世尊，善男子或善女人在此十方一切世界中，爲了讀誦、受持、通達、禮敬、頂禮、承事、尊重、恭敬、供養此般若波羅蜜多，四大天王天眾已經來臨’， 乃至’善男子或善女人應當確知，大威神力、神通廣大、威德熾盛的天眾已經來臨此處，爲了讀誦、受持、通達、禮敬、頂禮、承事、尊重、恭敬、供養此般若波羅蜜多’這段經文，是顯示在書寫此般若波羅蜜多並製成經卷所在之處，十方具大威力的天眾將前來讀誦供養的徵兆。 憍尸迦，複次，若善男子或善女人具足清凈行，以其清凈行故，彼等天眾亦來臨’，乃至’善男子或善女人將體驗到心安樂、心輕安及心明凈’這段經文，是說明讀誦此般若波羅蜜多的人若沐浴清凈而讀誦，則大威力天眾將來往，具惡意的小天眾將遠離，大威力天眾來臨之處若不讀誦則會生起廣大不悅，若於讀誦般若波羅蜜多之處嚴加清凈、供養、繪製各種莊嚴，天眾來臨並如是行清凈供養，則讀誦之人將獲得身心調柔的功德等利益。

།དེ་ནས་ནུབ་མོ་ཉལ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསམ་པས་མོས་པར་བྱས་ན་སྡིག་ཏོའི་རྨི་ལམ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་རྨི་ལམ་བཟང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གཙང་སྦྲ་དང་མཆོད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ཆེར་བྱས་ཏེ། བསམ་པ་དག་པས་བཀླགས་ན་རྨི་ལམ་ངན་པ་མི་རྨི་ཞིང་། རྨི་ལམ་བཟང་པོ་མཐོང་བར འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ།རྨི་ལམ་བཟང་པོ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་མདོར་བཤད་པ་དང་།རྒྱས་པར་བཤད་པ་བདག་གིས་ཐོས་པ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བགྲོ་བ་མཛད་པ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས འདའ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་བདེ་བར་ཉལ་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཀློག་ཅིང་འཆང་བའི་མི་ལུས་ཀྱི་ཉམས་བདེ་ བ་མང་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཆགས་པའི་ཤས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ནས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་མཐུ་གཏོང་ཞིང་གཟི་མདངས་ སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ནན་ཏན་དུ་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཕན་ཡོན་ ཆེ་བས་བཀླག་པ་དང་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ངག་ཏུ་བསྟན་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།

從此，晚上睡覺時也應當對這般若波羅蜜多生起信解之心，則不會見到惡夢。從’憍尸迦，如是善男子或善女人將見到如是等善夢’為止，是說明對此般若波羅蜜多以清凈心恭敬供養、尊重，以清凈心誦讀則不會做惡夢，而會見到善夢的功德。 善夢即是夢見佛世尊以大丈夫相好莊嚴說正法，以及從彼如來處聽聞六波羅蜜多等乃至十八不共法的略說和廣說， 又夢見菩提樹及菩薩往詣菩提樹下，彼等菩薩現前成佛，成佛後轉法輪，宣說種種法， 又夢中聽聞十方諸佛世尊說法音聲，又夢見十方諸多佛陀入般涅槃及供養般涅槃后的佛塔。 ‘彼等安樂而眠，安樂而起’等，是說明誦持此般若波羅蜜多的人身體將感受諸多安樂，對飲食衣服等資具的貪著將減少， 從東方乃至上方十方諸佛、菩薩、天龍等將賜予威力並生起光明的功德。 ‘憍尸迦，善男子或善女人若欲於此生中獲得此等功德，應當勤勉聽聞此般若波羅蜜多’等，是教誡說此般若波羅蜜多功德廣大，應當勤勉讀誦聽聞等。 此為《十萬般若波羅蜜多廣釋》第二十二品。

། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ ཁྱོད་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུས་གང་བ་ཞིག་ཀྱང་རྙེད།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་ཀྱང་ལ་ལས་བྱིན་ན། དེ་ལས་གང་བླང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་འདི་དག་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་པས་ན།ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རིམ་གྲོར་བགྱི་བ་ལགས། བཀུར་སྟིར་བགྱི་བ་ལགས། ཕུ་དུད་དུ་བགྱི་བ་ལགས། མཆོད་པར་བགྱི་བ་ལགས། བསྲུང་ཞིང་རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཕུ་དུད་དང་། མཆོད་ པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་གང་བ་རྙེད་དེ།དེ་ལ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་བསོད་ ནམས་ཆེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐུ་གདུང་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གདམས་པ་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་གང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གླེགས་བམ་གདམས་ལ།དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ལ། བཟང་ངན་དུ་འབྱེད་ཅིང་བླང་དོར་མེད་པ་ལས། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བླང་དོར་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་བྱས་པ་མི་རིགས་པར་གལ་བཟུང་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བླང་དོར་ཅན་དུ་སེམས་ཞེས་དྲིས་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་གཉིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་ཤཱ་རིའི་བུས་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བཟང་ངན་མི་ཕྱེད་ཅིང་། བླང་དོར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཚིག་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཟླས་ ཏེ།དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་བཟང་ངན་དབྱེ་ཞིང་བླང་དོར་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

其後，世尊對天帝釋說道：‘憍尸迦，如果你得到了遍滿閻浮提如來舍利的機會，又有人賜予書寫成冊的般若波羅蜜多，應當取其中何者？‘乃至’因為這些如來舍利是從般若波羅蜜多中所生，故為天人阿修羅等世間所應恭敬，所應尊重，所應頂禮，所應供養，應當守護並恭敬尊重頂禮供養’等文。這是說明即使得到遍滿閻浮提如來舍利並對其作供養恭敬等所得的福德，也不如對此般若波羅蜜多經典作供養恭敬等所得的福德大。這是因為如來舍利並非成就一切佛法之因，而般若波羅蜜多是成就一切佛法之主要因，由於如來舍利也是從此般若波羅蜜多中所生，故帝釋選擇般若波羅蜜多而非舍利。 其後，具壽舍利子對天帝釋如是說，乃至’非是現前成就一切種智’等文。這是因為上文帝釋在閻浮提遍滿如來舍利與般若波羅蜜多經典之間作出選擇時，就勝義諦而言，般若波羅蜜多的自性中並無善惡分別與取捨，而帝釋卻將其視為有取捨的法，認為這是不合理的，因此問道：‘為何如此作取捨之想？’ 帝釋說：‘尊者舍利子，確實如此。確實如此’乃至’佈施波羅蜜多不應知為二，佈施波羅蜜多是無二’等文。這是上文舍利子宣說就勝義諦而言般若波羅蜜多於一切法中不分善惡、無有取捨的功德之語被帝釋重複，說’確實如此’后，宣說就勝義諦而言般若波羅蜜多等六波羅蜜多皆同爲空性一味，無有二相，不應知為有善惡分別與取捨。

།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གནང་སྟེ།ཀཽ་ཤི་ཀ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་ གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཟང་ངན་དུ་དབྱེར་མེད་པ་དང་།བླང་དོར་མེད་པའི་དོན་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཤད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟོད་ནས་དེའི་དོན་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་བླང་དོར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བརྣན་ཏེ་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་ པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རིམ་པས་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བླང་དོར་དང་བཟང་ངན་དུ་འབྱེད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་གསུམ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་ལ་ལྷ་རྣམས་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དུ་འོང་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གང་ན་བྲིས་ཤིང་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཕྱོགས་བཅུའི་ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་བྱུང་ལ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་ནས་མཆོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་ མཆོད་པར་འོས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པར་གྱུར་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསླབས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་།མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆ་དེ་གཉིས་ལས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་ཞིག་ཀྱང་རྙེད་ལ།ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་བྱིན་ན་དེ་གཉིས་ལས་གང་བླང་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

其後，世尊對天帝釋授予’善哉’之稱讚說道：‘憍尸迦，善哉善哉，如是如是，如所說般。‘從’為何如此？憍尸迦，此乃如是佈施波羅蜜多與不可思議界中，無二無別’等文句，是對帝釋所說般若波羅蜜多中無善惡差別、無取捨之義的讚許。世尊為使眷屬了知其義，進一步宣說法界、真如、實際、不可思議界等皆無二無別，同爲空性一味，如是六波羅蜜多亦皆無二故無取捨之理。 其後，天帝釋對世尊如是稟白：‘世尊，此般若波羅蜜多應受天人阿修羅等世間禮敬。‘等文句，是說雖然勝義中般若波羅蜜多無取捨善惡之分別，但世俗中若修學般若波羅蜜多，菩薩們將於三世中現前正等覺。以帝釋座位受諸天供養恭敬為喻，說明般若波羅蜜多所在之處，無論是書寫、講說等處，十方天龍等眾，以及如來、聲聞、緣覺等皆從此般若波羅蜜多而出，一切眾生安樂資具亦從此般若波羅蜜多而生，故應供養禮拜。 如來舍利應當供養，亦因從般若波羅蜜多而出故應受供養。菩薩獲得一切智智，亦因修學此般若波羅蜜多而得，故應書寫受持般若波羅蜜多並作供養恭敬等。世尊，是故於此二者之中，我取此般若波羅蜜多。此是對前文所說’若得遍滿閻浮提如來舍利，或有人以般若波羅蜜多經冊相贈，二者何取’之問的總結答覆，表明於世俗中取此般若波羅蜜多，宣說書寫受持等獲得殊勝福德利益。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བླངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁ་ཏོན་བགྱིད་པ་དེའི་ཚེ་ འཇིགས་པའམ་བག་ཚ་བའི་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བླངས་ཏེ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་བསམ་པས་བཀླགས་ཤིང་ཁ་ཏོན་བྱས་ན་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའམ་མཚན་ མ་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་བ་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་མཚན་མ་དང་། རྟགས་དང་། བརྗོད་པ་དང་། སྨོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟགས་མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོས་སུ་མེད་པ་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཚན་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ཏེ་མཚན་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་མཚན་མ་མེད་ པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་པས་འདི་འཛིན་ཅིང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ།འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་བའི་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་འོས་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་མཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དང་། གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱས་ན་ངན་སོང་རྒྱུད་གསུམ་དུ་མི་ལྟུང་བ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ མཆོད་པ་དང་།བཀུར་སྟི་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

世尊，當我受持此般若波羅蜜多，以法性相應之心誦持時，連恐懼或畏懼的相狀也完全不見。此說明若以信解甚深法之心受持此般若波羅蜜多並讀誦，則不會生起任何恐懼畏懼之因或相狀的功德。如是連恐懼畏懼也不生起，是因為此般若波羅蜜多究竟無相、無標誌、不可言說、不可表述。其中無相是因遠離一切分別戲論，無標誌是因遠離事物自性之相，不可言說是因非言語行境，不可表述是因非聲音自性。如是也應配合禪定波羅蜜多等乃至一切種智。 世尊，若般若波羅蜜多是無相，既然是無相等等，此說明般若波羅蜜多等一切法無相的理由。如來現證無上正等菩提也是通達一切法無相而成佛，對眾生也宣說無相法，由此可知此般若波羅蜜多確實無相。 世尊，因此此般若波羅蜜多為天人阿修羅等世間所等等，說明如上所述般若波羅蜜多是無相，故受持讀誦等時不生絲毫恐懼畏懼，因此具足應受天人阿修羅等世間供養恭敬等功德。 世尊，若有人受持此般若波羅蜜多乃至從佛土至佛土，說明受持般若波羅蜜多等及書寫供養恭敬，則不墮三惡道，不成小乘見解，得見如來現前，具足成熟眾生之力，能供養恭敬諸如來，具足從佛土至佛土之力等功德。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་བལྟམས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྩལ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་བྲིས་ཏེ་སྩལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀོན་མཆོག་དེ་གཉིས་ལས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་སྟེ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་འདི་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་བགྱིར་ མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་མཆོད་པར་འོས་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པར་གྱུར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་ བུ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ཞིང་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་ན།དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕན་ ཡོན་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ཏེ། གཞན་ལ་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིད་ལ་ཅི་སེམས་པ་མཁྱེན་ནས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བདེན་པ་གཉིས ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་དབབ་པར་བཀྲོལ་ཏེ་གདམས་པ་དང་ཚར་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་པ་ལ་གཟུད་པ་དང་གནོད་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ།རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་མང་པོ་དད་ཅིང་འདུན་པར་མཛད་པས་ན་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་གཞན་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་ལ་གནས་ཏེ།གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་དང་། རིགས་ ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བཟུང་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ཏེ།གཞན་ལ་བསྟན་པ་གཉིས་བསོད་ནམས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།

世尊，再者，假如三千大千世界中遍滿如來舍利，又賜予書寫的般若波羅蜜多，世尊，在這兩種珍寶中，我寧可選擇般若波羅蜜多。這是說明以般若波羅蜜多供養的功德勝過以如來舍利遍滿三千大千世界供養的功德。 世尊，為什麼呢？因為從此般若波羅蜜多中出生諸如來及如來舍利等，乃至般若波羅蜜多與如來無二無別。諸如來及如來舍利之所以值得供養，是因為皆從般若波羅蜜多中出生，所以值得供養。供養如來及如來舍利的善男子、善女人不墮惡趣，享受天界福報后，以三乘而般涅槃。既然這些果報的因是供養般若波羅蜜多並恭敬承事，何況見到般若波羅蜜多如同見到如來，這是說明其功德利益。 世尊，再者，如來應供正等正覺入於三種神變，是說明如來宣說十二分教法，與受持、通達併爲他人宣說般若波羅蜜多的福德功德相等的利益。其中三種神變是：了知他人心意后隨順而說法；以種種神通令眾生生信而說法；以二諦門分析解說一切法，以教誡和折服的方式引導利益和遮止損害而說法。這三種方式殊勝稀有，使眾多眾生生信好樂，故稱為三種神變。 世尊，再者，東方如來應供正等正覺等，是說明十方恒河沙數諸佛世尊住於三種神變，宣說十二分教法，與善男子、善女人受持、通達併爲他人宣說般若波羅蜜多二者功德相等的利益。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་གཉིས་བསོད་ནམས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་།ཀློག་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བགྱིད་ཅིང་གཞན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དེས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོགས་པ་མ་མཆིས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སེལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་མི་ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་གྱི།སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ངན་སོང་རྒྱུད་གསུམ་དང་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་ཞིང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཕན་ཡོན་ བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ འདི་བྲིས་ཤིང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་མི་ཕྱུག་པོ་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྟན་པ་ལས་བླངས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ བྱུང་བར་མཆོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གང་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་ བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་ན་བྲིས་ཏེ་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དེར་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་།འཛིན་ཅིང་འཆང་བའི་མི་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་ འགྱུར་བ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གང་ན་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསྟན་པའོ།

世尊，複次，於十方每一方如恒河沙數世界中的如來、應供、正等正覺佛陀等，從’乃至’，為何如此？因為此中所生即是如來、應供、正等正覺諸佛’為止，是說在十方每一方對如恒河沙數如來作種種供養，與將此般若波羅蜜多書寫成冊並作種種供養二者功德相等的利益。 世尊，複次，若有善男子或善女人，受持此般若波羅蜜多，讀誦通達，如理作意並廣為他人宣說，則必不墮地獄道’乃至’能盡除一切疾病’為止，是說受持此般若波羅蜜多等的人非為凡夫，應知是由往昔積累善根而住于不退轉地者，說明其不墮三惡趣及小乘，並能消除一切怖畏和疾病的利益。 世尊，複次，若有善男子或善女人書寫受持此般若波羅蜜多’乃至’此中所生即是如來一切種智’為止，是以富人對王無所畏懼的比喻說明書寫受持此般若波羅蜜多等將無所畏懼的利益，並說明如來舍利及如來一切種智等皆從般若波羅蜜多中生起，因是應供養處，故較彼等更為殊勝的利益。 世尊，于村落或城市或城鎮’乃至’應視彼世界如有佛出世’為止，是說此般若波羅蜜多所在之處，人非人等不能為害，受持之人必定以三乘而般涅槃，此般若波羅蜜多為諸有情成辦佛事，並說明般若波羅蜜多所住世界如佛親臨的利益。

། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་མི་དཔོགས་རིན་ཆེན་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྡིག པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བླངས་ཏེ བསྟན་པ་སྟེ།ལྷ་རྫས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་གང་དུ་བཞག་པའི་ས་ཕྱོགས་དེར་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་མཐོང་ན་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་གང་དུ་བཞག་པར་མུན་པ་ལས་ སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཚ་བ་ལས་བསིལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གྲང་བ་ལས་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གདུག་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ན་ཡང་ཆུའི་རྙོག་མ་ཐམས་ཅད་དངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་གོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཏེ་ཆུར་ བཅུག་ན་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱིས་ཆུ་དེ་གོས་དེ་དང་ཁ་དོག་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གིས་ནི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་གྲངས་སམ་ཆའམ། བགྲང་བར་རམ། དཔེའམ་རྒྱུར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔེ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བླངས་པ་མི་ཡུལ་གྱི་ ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕལ་མ་ཡིན་གྱི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ།ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཕལ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་སྣོད་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་སྩལ་བ་ལས། སྣོད་དེ་ནས་བྱུང་ཡང་སྣོད་དེ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡིད་དུ་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ཡང་སྣོད་དེ་ལ་མོས་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ནི་མཆོད་པ་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་དང་།མི་ཉལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་ཅིང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བས་ཆོས་དེ་དག་གི་གཞི་དང་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཡང་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ ཞེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ལས་དཔེ་བླངས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ།

世尊啊，譬如有一顆稱為’不可估量珍寶’的大寶珠，乃至世尊，此般若波羅蜜多如同天界的大寶珠一般，是一切功德之源，能除一切罪業。這段經文是以上述次第說明此般若波羅蜜多如同佛陀出現於世間一般，能圓滿成就眾生種種利益，以天界寶珠為喻而說。 天界寶珠所在之處，一切非人的危害都無法侵犯；見到此寶珠，能消除種種疾病和各種不善；此寶珠所在之處能使黑暗轉為光明，炎熱轉為清涼，寒冷轉為溫暖，能使惡毒眾生消失；若將此寶珠放入水中，能使一切渾濁之水變得清澈；若以各色布包裹此寶珠投入水中，以寶珠的威力和加持，水的顏色會變得與布的顏色相同。同樣，此般若波羅蜜多也能消除一切眾生的一切障礙。 其後，具壽阿難對帝釋天主如是說，乃至閻浮提的那些寶珠，無法與天界寶珠相比，無法計數，無法成為其分數，無法成為其譬喻或因。這段經文是以寶珠為喻說明般若波羅蜜多功德圓滿，不是以人間普通寶珠為喻，而是以天界寶珠為喻。通過說明此寶珠超勝於普通寶珠，表明此般若波羅蜜多超勝於佈施波羅蜜多等一切佛法，能成辦一切眾生的利益。 其後，帝釋天主對世尊如是說道：‘世尊，若將寶珠置於某一容器中，即使寶珠已從容器中取出，因寶珠的功德，該容器仍令人喜愛，他人也會對此容器生起信心’，乃至’世尊，如來舍利是般若波羅蜜多珍寶的容器，因此如來舍利應受供養’。這段經文是以寶珠容器為喻，說明般若波羅蜜多等始終安住于舍心，乃至不眠的法性為止的佛法功德無量無邊，難以言表，作為這些法的基礎和容器的如來舍利尚且應當供養，更何況這些法本身？由此以寶珠容器為喻說明般若波羅蜜多的殊勝功德。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་པའི་སྣོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བས་ ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ནི་མཆོད་པ་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་། བླང་ བ་དང་དོར་བ་མེད་པ་དང་།དབྲི་བ་དང་བསྣན་པ་མེད་པ་དང་། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཟབ་མོ་དེ་ལྟ་བུའི་སྣོད་དང་གཞི་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཟབ་མོ་དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ལ་མཆོད་པའི་གནས་སུ་ གྱུར་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ།།གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་ཡོངས་སུ་བལྟམས་པ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་ཡང་ རིམ་གྲོ་དང་།བཀུར་སྟི་དང་ཕུ་དུད་དང་མཆོད་པ་བགྱིས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གིས་བྱུར་བུར་བཀང་སྟེ། མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་བས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ཞིང་བཅངས་པ་ལ་ སོགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱས་པས་ནི། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་ནས།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ཞིང་བཅང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་ནས།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་ཡང་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཟུང་ཞིང་བཅངས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཕན་ཡོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་ནི་བདག་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

世尊如來的舍利，是波羅蜜多無有煩惱及清凈的容器。因此，如來雖已涅槃，如來舍利仍應受供養。這些如來舍利是般若波羅蜜多無有煩惱及清凈、無生無滅、無取無舍、無減無增、無來無去，成為如是甚深法性自性的容器和基礎，由於具有如是甚深法的習氣，所以雖然如來已入涅槃，但其舍利仍然是供養之處。從這個角度顯示般若波羅蜜多甚深而無二的功德。 再者，且不說三千大千世界充滿如來舍利，乃至對如來舍利作承事、恭敬、禮拜和供養。十方世界如恒河沙數世界中充滿如來舍利並作供養恭敬，不如受持此般若波羅蜜多等所獲福德和利益更大，並附帶說明其理由。如來舍利也是從般若波羅蜜多中產生，供養恭敬如來舍利，只能感受人天圓滿安樂，在善根未圓滿時入涅槃而已。 而受持般若波羅蜜多等的利益則是六波羅蜜多等一切佛法圓滿，感受人天圓滿安樂后，成熟眾生，超越聲聞緣覺地，趣入菩薩地，圓滿菩薩行證悟等，從一佛土到另一佛土，積集一切佛法因，具足一切人天圓滿，並且也會供養恭敬如來舍利。如是受持般若波羅蜜多等的利益能圓滿一切佛法，成就自他圓滿利益，而供養恭敬如來舍利僅成就自身利益，故不應如此。

།བཅོམ་ལྡན་ འདས་གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་དང་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ཞིང་བཅང་བ་ ལ་སོགས་པ་བྱས་ན།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྐུ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་མཐོང་བར་འཚལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་ སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ལགས་ཤེ་ན། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་།ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ལགས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་ཅེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ།དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།

世尊，另外在十方無量無數世界中，從’如是說’到’因此善男子或善女人行般若波羅蜜多者，應當修習法性中的佛隨念’這段經文，是說明如果受持、讀誦等此般若波羅蜜多，將獲得見到並供養十方無量無數世界中諸如來身的功德。其中，法身是法界無分別的自性；色身是圓滿報身和化身；智慧身是如鏡智、平等性智、妙觀察智和成所作智的自性。‘應當修習法性中的佛隨念’是說，修習此甚深般若波羅蜜多，即是修習佛的法身和智慧身。 世尊，另外善男子或善女人慾見如來應正等覺，從’如是說’到’無為法之法性’這段經文，是帝釋因上文說’應當修習法性中的佛隨念’，為詳細解釋何為法性而發問。 ‘世尊，此二者是法性，何為二？有為法之法性與無為法之法性’，這是簡要說明所謂法性，即是智慧自性的有為相，以及一切法無生無滅自性空性的法性相。 世尊，其中何為有為法之法性？從’內空性智’到’出世間一切法之智，此即名為有為法之法性’這段經文，是說明智慧自性的有為法性，即是緣十八空性等一切佛法、善法、不善法、有漏法、無漏法、世間法、出世間法的有分別智慧，稱為有為法性。 何為無為法之法性？從’如是說’到’此即名為無為法之法性’這段經文，是說明無為法性，即是說在勝義中一切法無生無滅等，稱為無為法性。 世尊告曰：‘憍尸迦，如是如是。’

།དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་བྱང་ཆུབ་ ཐོབ་པོ་འཐོབ་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་ཞིང་བཅངས་ན་ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བདེན་ཏེ།དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་གྱི་དོན་དམ་པར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་དོན་མཚན་མ་མེད་པ་དང་།དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་ནས་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ བསྟན་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རིང་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དམ་པར་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་ པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་ཤེས་ལ།དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། གང་ཟག་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉི་ག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་། མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉི་ གའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་གིས་དམིགས་པར་བགྱི་བ་དང་། གང་ལ་དམིགས་པར་བགྱི་བ་དང་། གང་དུ་དམིགས་པར་བགྱི་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ ཆོས་གཉི་ག་ལ་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ།

從’如是’乃至’將獲得自覺悟’這段話是說，如果這樣受持、護持般若波羅蜜多，必定能如法憶念佛陀，這是真實的。三世諸佛世尊以及聲聞、獨覺們獲得各自果位，也都是依靠此般若波羅蜜多而獲得的。 為什麼呢？從’如是，此般若波羅蜜多廣泛宣說三乘’乃至’這也是依世間言說而說，並非勝義’這段話是說，三世諸佛世尊等依靠此般若波羅蜜多獲得各自果位，也是通過了悟此般若波羅蜜多的無相、無所緣等義而獲得各自果位。 為什麼呢？從’此般若波羅蜜多非遠離’乃至’不捨凡夫法’這段話是說，此般若波羅蜜多勝義中遠離一切彼岸、此岸等相。 帝釋啟白：‘世尊，此般若波羅蜜多是大波羅蜜多’乃至’般若波羅蜜多非住于所緣相’這段話是說，行持此般若波羅蜜多者，世俗中能知一切眾生的心行，勝義中於眾生及眾生假名等也無所緣。如是通達外道所計我、眾生等補特伽羅無我，不緣補特伽羅；通達色等諸法無我，不緣諸法。如是通達補特伽羅、法二者無我而無所緣，又是世俗中能知一切眾生心行的因。由於具足世俗、勝義二者功德，此般若波羅蜜多是大波羅蜜多。 何以故？‘如是，能緣者、所緣境及緣處如是體性皆不存在’這是說明補特伽羅、法二者無所緣的理由：執相緣境的菩薩、所緣的般若波羅蜜多、所緣處的世界，勝義中這樣的事物都不存在，所以般若波羅蜜多非住于所緣相。 世尊告曰：‘憍尸迦，如是如是。’

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་ པས་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་དམིགས་ན།སངས་རྒྱས་ལྟ་ཅི་སྨོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་དོན་བཤད་པ་དེ་བདེན་ནོ་ཞེས་བསྟོད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ དོན་ཡུན་རིང་དུ་བཤད་པས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མཆོག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་དམིགས་ན། དེ་ལས་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མི་དམིགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི། དེ་མ་ལགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ལ་མི་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེར་བཤད་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཐོས་ནས། འཁོར་རྣམས་ ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱད་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་ཤེས་རབ་ཀྱང་མི་དམིགས།ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མི་དམིགས། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་ལན་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཤིང་རྣམས་ལོ་ མ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཁྱད་པར་རམ་བྱེ་བྲག་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་དཔེ་ཤིང་དང་གྲིབ་མ་ལས་བླངས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། ཤིང་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་ནི། ཤིང་གི་མིང་དང་། རིགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེར་ རུང་གི་།ཤིང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བའི་གྲིབ་མ་རྣམས་ལ་ནི། ཤིང་གི་རིགས་དང་མིང་གི་བྱེ་བྲག་དབྱེར་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིང་དང་འདྲ་སྟེ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ནི་གྲིབ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

那位大菩薩以無所緣的方式長期修習般若波羅蜜多，連菩提都不可得，更何況佛陀，更何況佛法。這是在上文中帝釋天解說一切法無所緣的道理是真實的之後讚歎說，菩薩修行般若波羅蜜多的人在前世也長期宣說無所緣的道理，連菩薩們所追求的無上正等菩提都不可得，更何況其他的佛陀和佛法等，何須再說不可得呢？這是總結宣說一切法無所緣的道理。 帝釋天問道：‘世尊，菩薩大士是否只修行般若波羅蜜多，而不修行其他波羅蜜多呢？‘這是因為帝釋天聽聞上文廣說般若波羅蜜多的功德后，爲了消除眾會的疑惑，並引出六波羅蜜多都要以三輪清凈而修行的話題而提問。 世尊回答說：‘憍尸迦，菩薩大士是以無所緣的方式修行一切六波羅蜜多’乃至’智慧不可得，具有智慧也不可得，缺乏智慧也不可得’。這是世尊回答帝釋天的提問，說明不是隻修行般若波羅蜜多，而是以三輪清凈修行所有六波羅蜜多。 ‘憍尸迦，然而般若波羅蜜多是以色不可得的方式’乃至’般若波羅蜜多是菩薩大士觀察諸法的智慧波羅蜜多圓滿的先導’。這是說明雖然六波羅蜜多都要以三輪清凈圓滿，但由於是以般若了悟一切法不可得，所以般若波羅蜜多是一切波羅蜜多中最殊勝的。 ‘憍尸迦，譬如閻浮提的樹木有各種葉子’乃至’差別或分類不可得’。這是用樹木和影子的比喻來說明般若波羅蜜多比其他波羅蜜多殊勝。就像從樹木的顏色、形狀等各種特徵可以區分樹木的名稱和種類，但依樹產生的影子卻無法區分樹的種類和名稱一樣。般若波羅蜜多如同樹木是最殊勝的，其他波羅蜜多如同影子，是從般若波羅蜜多而生的。

། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པའི་སླད་དུ། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོན་ཏན་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི གཙོ་བོ་ཡིན་པས།ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བགྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་ལ་ལས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་དགའ་བས་གཞན་ལ་བྱིན་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའི་བསོད་ནམས་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་ཏེ། བདག་གིས་བཅངས་ཤིང་སྤྱད་པ་བས་ཀྱང་། གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་ གཞན་ལ་བྱིན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་བདག་གིས་མཆོད་པ་བྱས་པ་བས།གཞན་ལ་བྱིན་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་ན། བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ལས་དཔེ་བླངས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་ལ་བྱིན་ཏེ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ།བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་ མཚན་དང་།བ་དན་དང་། སིལ་སྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱའོ། །ཕུ་དུད་དུ་བྱའོ། །མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དང་། གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ། གཞན་ལ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཕན་ཡོན་སྔ་མ་བས་ ཀྱང་དོན་དང་ཚིག་གཞན་ལ་བསྟན་ཅིང་བཀྲོལ་ཏེ་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསོད་ནམས་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་ པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པ་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབས་པས། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ལས་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཤད་པ་བསོད་ནམས་ཆེར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

帝釋天啟問道：‘世尊，般若波羅蜜多具足圓滿一切功德，故稱具大功德’，乃至’具無邊際功德’等，是說明般若波羅蜜多是一切波羅蜜多中最為殊勝，故具大功德、具無量功德、具無邊際功德。 ‘世尊，若有善男子或善女人書寫此般若波羅蜜多並製成經卷’，乃至’若有人書寫此般若波羅蜜多，以法喜心施予他人，則此善男子或善女人的福德將大為增長’等，是說明書寫般若波羅蜜多並製成經卷，相比自己受持修習，不如書寫后施予他人福德更大，就如同自己供養如來舍利，不如施予他人令其供養福德更大，以此為例說明將此般若波羅蜜多施予他人令其修習福德更大。 憍尸迦，複次，若有善男子或善女人依所說般若波羅蜜多，前往他人處為其解說開示，乃至’書寫此般若波羅蜜多，以花鬘、香、涂香、香粉、衣服、傘蓋、幢幡、各種樂器恭敬供養、尊重、頂禮’等，是說明受持此般若波羅蜜多等，以及書寫施予他人的福德利益，相比之下為他人開示解釋文義使其明瞭的福德利益更大。 如是開示福德利益大的原因，即是如此開示的菩薩與佛世尊無異地行持教化事業，並說明了究竟所應開示的般若波羅蜜多與能開示的菩薩二者無別，以及通過修學此般若波羅蜜多，三世諸佛、菩薩、聲聞、緣覺皆獲各自果位，也是從開示解說此般若波羅蜜多而獲得，因此如是解說則福德增長廣大。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་ངས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཡང་དག་པར་མཐོང་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་མེ་ཏོག་དང་།ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། སིལ་སྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང་། ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་ སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པས་ཆོས་གང་ལ་མཆོད་ཅིང་བརྟེན་པར་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་ན་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ། བདག་གིས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པས། འདི་ཉིད་ལ་ངས་རིམ་གྲོ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནང་དང་འདྲ་བའམ། ང་ལས་ལྷག་པ་སུ་ཡང་མེད་དེ། ང་ལྟ་བུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་རིམ་གྲོ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱ་བར་སེམས་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད པ་དང་།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཆེན་པོ་གཟིགས་ནས། དོན་དེ་ཉིད་དབང་དུ་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ། མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་ པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་འཐོབ་བོ། །འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི།རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཆེའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།། །། @##། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས། གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་ལ་བསླབས་ཤིང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་སོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ འདི་གླེགས་བམ་ཀླག་པའམ།དཔེ་འདྲི་བའམ། ཁ་ཏོན་དུ་བྱེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བྱིན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་དུས་ གསུམ་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཐུག་གི་ བར་ལ་བསླབས་ནས་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

憍尸迦，我已真實見到此義，在現證無上正等正覺之後，聲聞乘種姓子或種姓女，以及獨覺乘種姓子或種姓女等，對此般若波羅蜜多以花鬘、香、涂香、香粉、衣服、傘蓋、勝幢、幡幢及各種音樂作承事、恭敬、禮拜、供養更何況說，如來現證菩提時思維應當供養依止何法時，即依止此般若波羅蜜多，我已現證菩提，故應對此作承事、恭敬等，思維世間中無人如我或勝過我，如我尚且對此般若波羅蜜多作承事恭敬，何況其他欲求無上菩提及趣入聲聞、獨覺乘者對此作供養恭敬等，更何須說。見到如此大義，為此義故，顯示應當對此般若波羅蜜多作殊勝供養承事等。 為何如此？從般若波羅蜜多中出生菩薩摩訶薩等乃至獨覺乘者獲得、正獲得、將獲得獨覺菩提。此般若波羅蜜多是三乘一切之主要因，因此顯示若對此作供養恭敬等則福德特別廣大。此為般若波羅蜜多十萬頌廣釋第二十三品。 其後，世尊對天帝釋說道：‘憍尸迦，若有善男子或善女人，若能安立閻浮提眾生於十善業道中’乃至’教導彼等，且彼等善男子善女人亦現證無上正等正覺，將現證圓滿菩提’等，顯示較之安立閻浮提眾生於十善業道，以讀誦、書寫或為他人傳授此般若波羅蜜多經典的功德更大。如是功德廣大者，是因為從此般若波羅蜜多中，三世聲聞、獨覺及菩薩修學四念住等無漏法乃至佛十八不共法，而獲得各自果位，為廣說此義故。

།དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ པ་ལ་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཞག་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ་ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་གྱི།འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང་། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུས་མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། སིལ་སྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང་། ཕུ་དུད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་བས།སེམས་ཅན་གཅིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཞག་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུན་ དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་བཀོད་པ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཅིག་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཞག་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་།འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་བས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གཅིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ བཞག་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏེ།དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཅིག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཞག་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་གྱིས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་ པར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་དང་།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།

所謂’入于正確無過’是指爲了獲得聲聞預流果而入于修行。 所謂’菩薩入于無過’是指爲了獲得菩薩初地而入于修行。 憍尸迦，若安立一個眾生於預流果，善男子或善女人的福德將更多增長，而非將閻浮提眾生安立於十善業道。 憍尸迦，由此理趣，如是應知菩薩們也應受供養恭敬，應為具天、魔、梵天的世間以及具沙門、婆羅門的眾生以種種花鬘、涂香、粉末、衣服、傘蓋、幢幡、各種樂器作恭敬、尊重、禮拜。 較之將閻浮提眾生安立於十善業道，將一眾生安立於預流果、一來果、不還果及阿羅漢果的福德更大。 較之將閻浮提眾生安立於四果，將一眾生安立於獨覺菩提的福德更大。 較之將閻浮提一切眾生安立於獨覺菩提，將一眾生安立於無上正等正覺的福德更大，並說明其理由。 其理由是：安立一眾生於無上菩提能使佛法之流不斷，而安立聲聞、獨覺于各自果位則不能如是。 因為聲聞、獨覺以及如來都從菩薩而生。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པར་གྱུར་ན།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་དང་།གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྟོང་གཅིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་པས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་ཀླག་པ་འམ། དཔེ་བྲི བའམ།ཁ་ཏོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པས་རྒྱལ་ རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་ཡ་རབས་རྣམས་དང་།རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མན་ཆད་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལས་ བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་དེ།ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའི་བསོད་ནམས་དེའི་རྒྱུས་མང་དུ་འཕེལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་དང་། གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྟོང་གཅིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་།སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་ བཞི་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་པས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གླེགས་བམ་ལ་ཀླག་པ་དང་། དཔེ་བྲི་བ་དང་། ཁ་ཏོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བྱིན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་གཏན་ ཚིགས་སྔར་བཤད་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའོ།

貴族種姓的男子或女子任何一人，若是能夠讓贍部洲的一切眾生安住於十善業道，喬答摩，你認為如何？從此句開始，直至’如來、應供、正等正覺佛陀確實存在’為止，是說明讓贍部洲的一切眾生、四大部洲的眾生、小千世界的眾生、中千世界的眾生、三千大千世界的眾生，以及十方每一方如恒河沙數世界中所有眾生安住於十善業道所獲福德， 比不上將此般若波羅蜜多經典讀誦、書寫或為他人傳授以便誦讀所獲福德更大的道理。其中的道理是：此般若波羅蜜多經中廣泛宣說一切無漏法，由於這些無漏法的存在，使得剎帝利等高貴種姓等欲界的貴族以及四大天王天等乃至無色界天的三界諸天得以存在於世間， 並且從佈施波羅蜜多等直至如來、應供、正等正覺佛陀，一切清凈法得以存在於世間。喬答摩，此外，若有善男子或善女子能令贍部洲所有人安住於四禪定、四無量心、四無色定和五神通，喬答摩，你認為如何？此善男子或善女子的福德因此會增長很多嗎？ 從此句直至’如來、應供、正等正覺佛陀確實存在’為止，是說明讓贍部洲所有人、四大部洲的眾生、小千世界的眾生、中千世界的眾生、三千大千世界的眾生，以及十方如恒河沙數世界中所有眾生安住於四禪定、四無量心、四無色定和五神通所獲福德， 比不上將此般若波羅蜜多經典讀誦、書寫或為他人傳授以便誦讀所獲福德更大，其道理如前所述。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་ འཕེལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ ལ་བཀོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་བྱ་སྟེ་འཛིན་པ་དང་།འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཐུག་གི་ བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་པས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གཉིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བློས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང་།ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་ བསྟན་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ཡང་མི་འཛིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལ་ཞིག་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ཅིང་ སྟོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་ཞིང་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་པས་ཀྱང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་ཡང་མི་ལྟ། གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་འཆད་ཅིང་འགྲེལ་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་དེའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པར་སྟོན་པ་བྱེད་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་གཞན་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འཆད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་མ་ཡིན། གཉིས་སུ་མེད་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རྟོག་ན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་ལྟ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

憍尸迦，複次，若有善男子、善女人，受持、執持、讀誦、通達、如理作意此般若波羅蜜多，其福德更多增長。從’乃至三千大千世界一切眾生安立於十善業道，及安立於四禪、四無量、四無色定、五神通’為止，此說明若如理作意為主而受持、執持、讀誦、通達此般若波羅蜜多，其福德勝過將從閻浮提乃至三千大千世界所有眾生安立於十善等的福德。 其中如理作意即是：以不二亦不是不二之心受持、通達、執持、讀誦、如理作意般若波羅蜜多，乃至如理作意一切種智。此說明如理作意之義，即是行般若波羅蜜多時，由通達勝義中一切法空性，既不執著有無等二邊，亦不執著離二邊，如是行持般若波羅蜜多乃至一切種智即是如理作意。 憍尸迦，複次，若有善男子、善女人，以種種方便廣說開示此般若波羅蜜多等，此說明較之自己受持、執持等般若波羅蜜多，以不二亦不是不二等義廣為他人開示宣說，其福德更多增長之功德。其中以種種方便廣說開示、解釋、分別、顯明、正確宣說、抉擇其義，此應知是以種種方式細緻開示宣說般若波羅蜜多不二之義。 所謂’般若波羅蜜多非是二見，非是不二見’，其義為：勝義中般若波羅蜜多之自性於一切法無分別故，連不二之體性亦不分別，更何況分別二之體性。因此般若波羅蜜多既不見為二相，亦不見為不二相，此為其義。

།མཚན་མར་མ་ཡིན་མཚན་མ་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའོ ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བླང་བར་མ་ཡིན་དོར་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལེགས་ཉེས་བྱེད་པའི་ཚེ་སྲིད་པའི་ཕྱི་མ་བླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྲི་ བར་མ་ཡིན་བསྣན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཚེ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་དབྲི་བར་མི་བྱེད་པ་དང་།མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་བསྣན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ མ་ཡིན་རྣམ་པར་བྱང་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ། འཕགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱེ་བར་མ་ཡིན་འགག་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་མ་ཡིན་མི་བཟུང་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ཅིང་བསྒོམ་པའི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་པར་གཟུང་བ་དང་མི་བཟུང་བ་གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལེན་པར་མ་ཡིན་ལ་འདོར་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འོག་མ་ནས་ས་གོང་མར་འཕར་བའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ས་གོང་མའི་ཡོན་ ཏན་བླང་བ་དང་།ས་འོག་མའི་སྐྱོན་དོར་བར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་མ་ཡིན་མི་གནས་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ས་འོག་མ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་ལོག་པར་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་བསྒྲུབ་པའོ།།འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པར་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་སྒྲུབ་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལ་བྱེད་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེ་བར་མ་ཡིན་མི་འདྲེ་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ སྒྲིབ་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་མཐར་གྱིས་སྤོང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་སྐྱོན་རྣམས་དང་འདྲེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་དུ་མ་ཡིན་རྐྱེན་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་དོན་དམ་ པའི་རང་བཞིན་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལས་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་འཇུག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་དང་།དབྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སུ་མ་ཡིན་ཆོས་སུ་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

‘不是有相也不是無相’是說當緣眼等境時，對於色等遍計所執諸法不執為有相，也不作無相想，因為無分別故。 ‘不是取也不是舍’是說造作善惡業時無有取後有之分別，以及在感受業報時無有捨棄痛苦等之分別故。 ‘不是減也不是增’是說在分別諸所知法時，對於實有之法不誹謗為無而減損，對於無有之法不增益為有故。 ‘不是雜染也不是清凈’是說一切眾生皆是如來藏，以自性本來清凈故，凡夫位時亦無雜染，成聖位時亦無清凈故。 ‘不是生也不是滅’是說在觀察所知真如時，通達法性于勝義中無生無滅故。 ‘不是所取也不是非所取’是說在專注修習法性時，無二取故，無有所取與非所取二者之分別故。 ‘不是攝受也不是捨棄’是說從下地升至上地時，于勝義中不作攝受上地功德及捨棄下地過失之分別故。 ‘不是住也不是不住’是說無有從上地至上地應住及下地不應住之分別故。 ‘不是正也不是邪’是說在修習止觀雙運時，無有’此是正確修行，此是不正確修行’之分別故。 ‘不是相應也不是不相應’是說在修習止觀雙運作意時，無有’此作意是相應正理，此作意不相應正理’之分別故。 ‘不是雜合也不是不雜合’是說在漸次斷除煩惱障和所知障細微時，無有與煩惱障和所知障過失雜合與不雜合之分別故。 ‘不是緣也不是無緣’是說在通達真如時，雖然勝義自性真如以業等理趣而入，但不生起因緣自性可分與不可分之分別故。 ‘不是法也不是非法’是說在現證法性時，不生起法與非法之實體分別故。

།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པའི་མཐའ་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་མཐའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་མཐའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རིམ་པས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བདག་འབའ་ཞིག་གིས་བཟུང་ཞིང་བཅངས་ པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་བས་ཀྱང་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཅིང་ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱང་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་ལ། གཞན་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་ བཤད་ན་བསོད་ནམས་སྔ་མ་བས་ཀྱང་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལྟར་དོན་དང་ལྡན་ལ། ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་བགྱི་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར།ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་ལ་ངེས་པར་བསྟན་འཚལ་ལམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལྟར་དོན་དང་ལྡན་པ། ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ན་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱིས།ངེས་པར་བསྟན་དགོས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་གསལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་གསལ་བ་དང་ལྡན་པར་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབས་ཏེ།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་པའོ།

所謂’不是真如也不是非真如’，是指在修習真如時，沒有’這是真如’、‘這不是真如’這樣的分別念。 所謂’不是非勝義’，是指在涅槃時，沒有’這是勝義之邊際’或’這不是勝義之邊際’這樣的分別念。 關於’若有善男子或善女人，廣為他人宣說此般若波羅蜜多’等內容，是如前所述次第，相比自己獨自持有、受持等如此甚深、離二邊的般若波羅蜜多義理，向他人廣泛解說教導會獲得更多福德利益，這是總結宣說的。 憍尸迦，另外若有善男子或善女人，自己也受持般若波羅蜜多並通達，乃至’該善男子或善女人的福德極其增長’為止的內容，是說明自己也受持、保持等般若波羅蜜多並精進修習，同時也為他人廣說不二之義，則所獲福德比前述更多的利益。 帝釋天問道：‘世尊，善男子或善女人應當如是具足義理和文字地宣說般若波羅蜜多嗎？‘這是爲了引出向他人廣說般若波羅蜜多甚深義理能獲得更大福德等其他教法而發問，是在詢問是否應當確實向他人宣說如此般若波羅蜜多義理。 世尊回答道：‘憍尸迦，善男子或善女人應當如是具足義理和文字地宣說般若波羅蜜多。憍尸迦，如是宣說的善男子或善女人將獲得無量無數福德蘊。‘這是說明如此向他人廣說般若波羅蜜多甚深義理將獲得無量無數福德，應當確實宣說。其中，‘具足義理’是指具足離二邊的甚深義理，‘具足文字’是指具足明晰的詞句。 從’憍尸迦，假使有善男子或善女人對東方如來、應供、正等覺’乃至’將現前圓滿成佛’的內容，是以理由說明：比起以各種供養之具終生供養、恭敬十方如來，向他人廣說具足義理和明晰文句的般若波羅蜜多功德更大，因為三世諸佛世尊皆依此般若波羅蜜多修學而現前圓滿成佛。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པར་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་བས་ཀྱང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དང་ཚིག་ཏུ་ལྡན་པར་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་བཞིན་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ནི་སྦྱིན་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཉེས་དམིགས བསྟན་པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ དུ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྟན་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དང་ལྡན་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དང་ལྡན།ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་དོན་མཇུག་ བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། དམིགས་པ་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་གཞན་ལ་ཡང་དོན་དང་ཚིག་ཏུ་ལྡན་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

憍尸迦，複次，若有善男子或善女人，以有所緣的方式于無量無數劫中修行佈施波羅蜜多等，乃至’如是宣說者，其福德更多增長’為止，這是說明相比于有所緣相地于無量無數劫中修行六波羅蜜多，以無所緣的方式、三輪清凈地為他人廣說具足義理文句的般若波羅蜜多，其福德更大。 從’其所緣即是’乃至’即是智慧而非般若波羅蜜多’為止，是說明修行佈施等六波羅蜜多時，三輪不清凈的修行即是有所緣相。 憍尸迦，善男子或善女人如是以有所緣而修行，則不能圓滿佈施波羅蜜多，乃至不能圓滿般若波羅蜜多為止，是說明以有所緣相修行六波羅蜜多的過患，即不能圓滿六波羅蜜多。 帝釋問言：‘世尊，菩薩摩訶薩應如何修行，才能圓滿佈施波羅蜜多’乃至’圓滿般若波羅蜜多’為止，是說明以無所緣的方式、三輪清凈地修行六波羅蜜多的本質。 憍尸迦，應當如是以無所證解的方式宣說具足義理文句的般若波羅蜜多，乃至如是以無所證解的方式宣說具足義理文句的佈施波羅蜜多為止，這是總結上述以無所緣的方式、三輪清凈地圓滿六波羅蜜多的教授。‘無所證解’即是于任何事物都不執著實有和相狀，應當無所緣地圓滿六波羅蜜多，並且也應當為他人宣說具足義理文句的教法，此為其義。

།དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ཀཽ་ཤི་ཀ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་འབྱུང་སྟེ། དེར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཐོས་ནས་ལམ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དང་ལྡན། ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བསྟན་ན། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་པ་ཁ་ཅིག་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་དོན་ལྟར་བཅོས་ཤིང་སྟོན་པ་དེ་དག་ཐོས་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལྟ་བ་ལོག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ བསྟན་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡིན་པ་ལྟར་བཅོས་ཏེ་སྟོན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་དོ་སྙམ་ཞིང་།དེ་དག་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་པ་དག་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སྟོན་པ་ ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཐབས་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེས་ཞུས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའོ།

為什麼這樣說呢？憍尸迦，在未來時，將會出現一些向菩薩乘者顯示般若波羅蜜多影像的善男子或善女人。那時，已入無上正等正覺的善男子或善女人們聽聞這些影像后也會示現道路。應當以義理和文字向他們宣說這般若波羅蜜多，這是如前所述以無所緣的方式宣說般若波羅蜜多的必要性。 如果不以無所緣的方式宣說，在未來時將會出現一些小乘者以有所緣的方式宣說般若波羅蜜多。他們將非般若波羅蜜多之義偽裝成般若波羅蜜多之義來宣說。新入菩薩乘者聽聞這些后，將產生邪見並從菩薩道中退失。因此，必須宣說如是無所緣的般若波羅蜜多之義。 ‘般若波羅蜜多影像’是指將非般若波羅蜜多之義偽裝成般若波羅蜜多之義來宣說。帝釋天問道：‘世尊，何為般若波羅蜜多影像？‘這是爲了向眾眷屬詳細解釋般若波羅蜜多影像的性質而請問的。 世尊回答道：‘憍尸迦，此處有善男子或善女人認為自己在宣說般若波羅蜜多，而他們實際上是在顯示影像。‘這是說明小乘者以有所緣的心認為自己在宣說般若波羅蜜多，而他們所宣說的正是般若波羅蜜多的影像。 帝釋天問道：‘善男子或善女人們如何顯示般若波羅蜜多影像？‘這是詢問如何顯示般若波羅蜜多影像的方法。 世尊回答道：‘憍尸迦，此處善男子或善女人在宣說般若波羅蜜多時，顯示般若波羅蜜多影像。關於這一點，這就是般若波羅蜜多影像’等等，這是詳細解釋什麼是般若波羅蜜多影像。

།འདི་ལྟར་གཟུགས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན། གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན། གཟུགས་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བར་སྟོན།གཟུགས་མི་སྡུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་དུ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་སྟོན་པ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ཚུལ་ཡིན་ཡང་། གང་དེ་ལྟར་སྟོན་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ཡང་མཚན་མའི་ཚུལ་དང་།དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམས་ན།ཚེ་རབས་སམ་བསྐལ་པའི་དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་ པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་སྟོན་ན་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཤད་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ། ཚུར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ཤིག་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས ཤིང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ན།དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ན་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོན་པས་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱིས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའོ།

如是說’色是無常’，說’色是苦’，說’色是無我’，說’色是不凈’等，是對色等一切法乃至一切相智為止的所有法，以有所緣的方式，修習無常、苦、無我、不凈的自性，雖是小乘的方式，但解說’如是宣說及修行即是行持般若波羅蜜多’，是在說明這是般若波羅蜜多的影像。 憍尸迦，複次，善男子或善女人如是宣說般若波羅蜜多，從’如是宣說’乃至’憍尸迦，此是般若波羅蜜多影像’，是說以有相及有所緣的方式修習六波羅蜜多，認為在某些世代或劫的時間內將獲得菩薩十地，以具有時間的想法修習六波羅蜜多。雖作此說，但因是以有相及有所緣的方式宣說般若波羅蜜多，故非宣說般若波羅蜜多的真實義，而是宣說般若波羅蜜多的影像。 憍尸迦，複次，彼等善男子或善女人對菩薩乘的善男子或善女人如是宣說般若波羅蜜多：‘來，善男子，汝當修習般若波羅蜜多。善男子，汝修習般若波羅蜜多，則將超越聲聞地，將超越獨覺地’如是宣說。憍尸迦，此是般若波羅蜜多影像。以有相及有所緣的方式修習般若波羅蜜多，說在某時間內將超越聲聞地和獨覺地，因是以有相及有所緣的方式宣說，故此亦是般若波羅蜜多的影像，非般若波羅蜜多的真實義。

།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ སྟོན་ན་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་སྟོན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་། རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་སྟོན་ལ་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ན།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ན་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱིས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་དེ་ལྟར་སྟོན་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་ དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ལ།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་ན་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་ ཤིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱིས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྟོན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པའི་གཉེན་པོར་མཚན་མར་མི་འཛིན ཅིང་མི་དམིགས་པར་སྟོན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་བཤད་པ་སྟེ།གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་ལྟ་ཤིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མར་མི་བཟུང་ཞིང་དམིགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།