d3931中觀教授注般若解脫 持戒勝c3.5s

D3931

དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་མཛད་ཅིང་། །དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །དབུ་མའི་མན་ངག་གསལ་བར་བྱ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་རྟོག་གིས། །འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་རྣམས། །མན་ངག་ལམ་ལ རབ་བརྟེན་ནས།།ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མན་ངག་དོན་ཙམ་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ། གང་གི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡུལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སློབ་དཔོན་དེ་དག་ཉིད་ཡ་རབས་དམ་པ་ ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ།བར་ཆད་ཀྱི་བགེགས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་གཉིས་བསྟན་ཏེ། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བས་མཆོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡང་གཞན་གྱི་ དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།རང་གི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལ། གང་གི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་སོགས་རྨོངས་པ་མ་ལུས་པའི། །སྙིང་གི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་རང་གི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མའོ། །འདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིག་གོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད པ་པོའི་ཚིག་གམ།སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་གཞན་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་རྟེན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་གསལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བས་མཆོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། ཁྲ་མོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྱི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་འོ་མ་ དགོས་པའི་སྐབས་སུ་བ་ཁྲ་མོ་ལ་འཇུག་གོ།།གསུང་གི་འོད་ཟེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཡང་བསྟན་ནོ། །དཀར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། ཉི་ཟླའི་འོད་དང་འདྲ་སྟེ། ཉི་མ་ཤར་བས་འོད་ཀྱིས་མུན་ནག་ཆེན་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མེ་ཏོག་ ལ་སོགས་པ་ཁ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།སྨན་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བ་མོ་ལ་སོགས་པ་གྲང་བའི་རིག་པའི་གདུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་བའི་རག་པས་སེམས་ཅན་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་མི་ གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་འོད་གཞན་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཐར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་ བར་བྱེད་པ་དང་།བློའི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་ཀུན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་ སེལ་བར་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་།ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཡང་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་ཞེས་པས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འབྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་སྟོན་ པར་བྱེད་དོ།།བདག་སོགས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་བདག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་དོན་མཛད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

比丘戒勝譯校並審定。

印度語：中觀教授注。藏語：中觀教授注。頂禮聖觀世音。 消除眾生諸苦痛，增長清凈諸善因，頂禮菩提心之後，明說中觀之教授。 為令顛倒分別心，沉溺輪迴泥淖者，善依教授之道路，成就真實菩提故，當說教授之義要。 其中，‘彼之語言光明等’等文，是對具德境而作禮讚開端。此乃為令知彼等上師為賢聖正士，或為息滅違緣障礙，或為立說誓言而作。 此偈頌顯示二種攝義：以贊德供養及以禮敬供養。功德亦應知有利他圓滿及自利。 利他中又有因果。其中’彼之語言光明’等顯示因圓滿。‘開啟我等諸愚者，心中蓮花令綻放’等顯示果圓滿。‘聖者勝士’等顯示自利究竟。 ‘諸’字表示多數。‘敬禮’是禮拜之語。 當說支分義。‘彼之’是作者詞或通稱詞，雖為通稱但捨棄其他境，明顯唯趣入所依佛陀，因為是以贊佛功德供養及禮敬供養之處，如說’花斑牛’，雖為通稱，但在需要牛奶時則專指花斑母牛。 說’語光’亦顯示身語意之光明。白色、紅色、藍色，如日月光明，如日出時以光明除大黑暗，令花等開放，令藥物及果實等成熟，令牛等寒冷之苦平息，以暖觸令眾生安樂，顯示道與非道，令不明物體明顯，勝伏星等他光。 如是世尊以身語意門所說不可思議解脫法之光明，能除眾生無明黑暗，令慧蓮開放，令未成熟相續成熟，令魔等損害平息，令一切眾生苦惱止息，安置於無上安樂，除遣惡見，勝伏天等異熟光明。此亦以’令闇昧’等顯示。 ‘以光明’表示作者之作業。‘令開啟’表示所作業。 說’我等’即指導師我等，易解。‘愚癡’是因未現證真實義故。‘無餘’表示世尊大悲非區域性，遍及一切，趣入成辦一切利益故。

།སྙིང་གི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་སྟེ། རྟེན་གྱི་མིང་བརྟན་པ་ལ་བརྟགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་པདྨ་དང་འདྲ་སྟེ། པདྨ་ནི་མཐོང་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ དྲི་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་དང་།སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་དང་། འདམ་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱིས་མ་གོས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དགའ་གདུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་ པ་དང་།བྱང་ཆུབ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བཅས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་ བ་དང་།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཁ་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་བློ་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་། གང་ཞིག་འཛིན་དང་འདོན་དང་སྤྱོད་པ་དང་། ། གཞན་ལ་འདྲི་ཞིང་ཐོས་པ་འཛིན་བྱེད་དང་། །དེ་ཡི་བློ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །པདྨ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཁ་འབྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་མཁས་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་ཅིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གཞན དག་ཚར་གཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་ཕྱིར་རམ།།བདག་ཉིད་གོམས་པར་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་དགེ་བའོ།།ད་ནི་མན་ངག་དངོས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་པས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐེག་ པ་ནི་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་སྟེ།རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་འདི་ནས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་སྟེ། གཞན་ནས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ།བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་། གཏོང་བ་ཆེ་དང་བློ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་བ། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ཤིང་ཅི་ ལ་ཡང་མ་ཆགས་པའོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཐབས་མེད་ཤེས་ རབ་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ལྟུང་།།ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ལྟུང་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་དོར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་མཐར་ལྟུང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མཐའ་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་ ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྟོང་པ་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། །རྒྱུད་གང་ལ་ནི་རབ་བརྟེན་པ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཏེ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བས་གསུངས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ནོ།

‘開啟心蓮’這句話是指作為心識所依的心臟，是以所依的名稱來表示能依，因此說’開啟心識之蓮’。這也如同蓮花一般，蓮花能令人見之生喜，具有各種香氣和色彩，是蜂蜜等的來源，雖生於淤泥卻不為泥垢所染，特別殊勝。同樣，心識也是各種喜樂痛苦的所依，能品嚐俱生甘露之味，是菩提珍寶的來源，雖有暫時的污垢，但自性光明清凈。正如所說：‘如水界、黃金及虛空，認為清凈如彼等清凈。‘又說：‘心的自性即是佛，蓮花不要他處尋。’ ‘開啟’一詞如同蓮花開放，是指於五明處廣大智慧。如說：‘若人受持、誦讀、修習，向他請教並持聞法，其智慧如同日光照射，猶如蓮花般開放。‘又說：‘若不精通五明處，聖者決不能成就一切智。爲了調伏攝受他人，或為自己熟習，應當精進於此。’ ‘殊勝聖者’是指具足斷證功德的本體，即三身的本性。‘頂禮’是指以身語意三業作禮敬。 現在開始直接宣說教授。‘此乃大乘中觀教授’等，是以聞思修三種智慧簡要宣說。其中’乘’有因乘和果乘。因是菩薩道，因為從此處前行。這又有密乘方式的解說和波羅蜜多乘方式的解說，如他處所說。果乘是指三身的本體，因為是所趨之處。 ‘大’是以智慧和慈悲等而為大，如說：‘大舍、大智及大力。‘其中大智慧是了知一切法如幻而於何處都無執著。大悲是不間斷利益眾生，稱為方便智慧相應，是菩薩道。智慧慈悲等小者稱為小乘，如說：‘無方便離智慧，墮于聲聞地。’ 因此聲聞墮于涅槃邊際，現證有餘依和無餘依涅槃后，捨棄利益眾生。凡夫墮于輪迴邊際，感受各種痛苦。菩薩則遠離這些邊際，以大智慧不住輪迴邊，以大悲不住涅槃邊，這稱為不住兩邊的涅槃。這也稱為無住涅槃，如說：‘空性大悲無二，任何相續若依止，此是世間怙主修行法，這是一切佛所說。‘因此，大乘即是智慧與慈悲。

།དབུ་མ་ནི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་དབུ་མ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲ་དང་དོན་ཏོ། །དོན་གྱི་དབུ་མ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཏེ་འོག་ནས་བཤད་དོ། །སྒྲའི་དབུ་མ་ནི་དབུ་མ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་སྟེ། མཐའ་ གཉིས་སྤོང་བའི་ཚིག་གདགས་པ་ཙམ་མོ།དེའི་མན་ངག་ནི་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱ་བ་སྟེ། ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་རྟོགས་པས་ན་མན་ངག་སྟེ། དེ་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པའོ། །དངོས་པོར་ ཞེན་པ་ནི་བདེན་པར་ཞེན་པའོ།།གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པར་རོ། །བདེན་པ་གཉིས་སུ་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་ཏེ། གཅིག་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྤོང་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་སྤོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ པ་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་ན་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ལམ་སྒོམ་ པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །རྒྱས་པར་ནི་གཞན་ནས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་ གང་རྟོག་པ།།དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ལོག་ཞུགས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དུང་ལ་སོགས་པའི་དཀར་པོ་ཉིད་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ལས་གྲོལ་བར་བསྟན་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ ཏེ་གོ་སླའོ།།ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །ངོར་བྱས་པ་ནི་ཞེན་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱར་བའོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་སྟེ། སྣང་ལ་རང་ བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཏེ།དེ་ཡང་། གང་དག་རྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པ། །འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོགས། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། བདེན་པ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་དང་། སྣང་བ་ཙམ་དུ་བདེན་ པ་སྟེ།བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་། རིགས་པས་བརྟགས་ན་བདེན་མ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བདེན་པ་སྟེ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ། །བདེན་དང་མི་བདེན་ཇི་ལྟར་འགལ། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ།ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བས་སམ་འབྲས་བུ་དམ་པ་འབྱིན་པས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱས་པས་དམ་པ་སྟེ། དེས་བརྟགས་ན་འགའ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་སླུ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་ཏེ།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མ་ལས་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་དོན་གྱིས་གོ་།ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཆེན་པོ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་དང་། དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པའི་གདོན་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆེན་པོའོ། །དེ་བས་ན། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྟོང་ ཉིད་ནི།།ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་གསུངས་སོ།

中觀即遠離一切邊際，是勝義中觀，這又分為名相和意義。意義中觀即二諦，下文將解說。名相中觀即詮釋中觀的語言，僅是遣除二邊的假名安立而已。 其教授是當珍惜之處，以小功用而了悟大義故為教授，與’修習’相連，下文將解說。 所謂’無始以來’即輪迴無始無終。執著實有即執著為真實，即對能取所取等。 所謂’安立為二諦’，是說真實中是一體不二，若是一體，則如同捨棄世俗諦一樣也將捨棄勝義諦，若世俗諦差別，則勝義諦也將成為差別。 若如世俗諦有垢染，則勝義諦也將有垢染。若是差別，則不成為事相與法性，也不能降伏有為之相，修道也將成為無義。 因此不可說是一體或他體。詳細內容如他處所說。若問如何說，即：‘有為界與勝義相，解脫於一與異性，若執一性與異性，即非如理入邪道。‘如是所說。 又如白螺等一樣，顯示解脫於一體與他體，這是略義。 廣說支分即’世俗中一切法’等，是說以聞思所生智慧學習一切法二諦之理。 其中世俗是迷亂識，遮蔽真實義如他處所說。一切法即無餘之義，易解。 此岸見即未見真諦者。隨順即隨順執著之心。因果等即蘊界處等。如所顯現即未經觀察時悅意，即顯而無自性之義。 又說：‘諸法依緣起，如水中月影，非實亦非妄，如是見不奪。‘也是如此顯示。真實即能作用之真實，及僅顯現之真實，即經觀察抉擇則不成立為真實之義。 又說：‘以理觀察非真實，離此則為真實性，是故於一事物上，真與不真何相違？‘也是如此顯示。 所謂’勝義’即正確智慧，由於對真實義不欺或出生殊勝果故為勝義，以其所求故為殊勝，經其觀察則無任何成立。世俗中如所顯現即內外諸事物。 所謂’大因相’，因相即于所立不欺故為因相，由名言量有自性關聯則義理可知，也是如此顯示。大即相對煙等名言因相而言為大，彼等於名言義不欺。 此中於真實義不欺，及摧毀一切事物差別，及息滅一切惡見魔障，及遮止一切戲論邊際故為大。因此也說：‘諸佛空性即，決定遣諸見。’

།རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་། གང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན།།དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་བྱེད་པ་ཡང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་ དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག་།ཡང་དག་ཏུ་ནི་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ཆ་གཅིག་ཙམ་མོ། །རྒྱས་པར་ནི་གཞན་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཤེགས་ཤིང་བསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆའི དབྱེ་བས་ཏེ།ཆ་བཅུ་དྲུག་གམ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པས་སོ། །སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཚད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཕྲ་བའི་ཚད་དོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་སློབ་པའི་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ།ཐོས་བསམ་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་ནི། དེ་ཡང་། མང་དུ་ཐོས་པ་ནགས་ཀྱི་ནང་དག་ཏུ། །ལང་ཚོ་ཡོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་བདེ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བས་ ཀྱང་བསྟན་པའོ།།ད་ནི་མན་ངག་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མན་ངག་ནི་གོང་དུ་བཤད་ལ། བསྒོམ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྗེས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྟན་བདེ་བ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སྤོང་བའི་བསམ་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་སེམས་པའོ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྟག་པའོ། །གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་ བ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་སྟེ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་ནམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆ་དུ་མར་དམིགས་པས་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་ པུ་མི་འགྲུབ་བོ།།གཅིག་པུ་མ་གྲུབ་ན་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དུ་མ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་གཞན་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པར། །རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡི། ། དངོས་པོ་མི་རུང་འདི་གཉིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་། དེ་ལྟར་རྩོམ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། ། རྫས་ལ་སོགས་པ་གསལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྣང་བ་ནི་མཚན་མ་སྟེ། འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་མ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་གཟུགས་ཅན མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞིག་པས་མེད་དོ། །ཡོད་ན་ནི་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་འོངས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པས་མེད་དོ། །ཡོད་ན་ནི་ད་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་ པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་བའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བརྟག་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྟག་དཀའ་བ་ནི་བརྩལ་ན་དམིགས་སུ་མེད་པས་སོ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མས་བརྟག་མི་བཟོད་དེ་གཞན་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པས་སོ།

諸者有四種，即：‘緣起無滅無生’等，‘非自非他生，非共非無因，諸法於何時，其生終非有’等，‘多不作一法，多不能作多，一不作多法，一亦不作一’等，‘此等所說法，若就真實義，離一與多性，無性如影像’等，這是僅僅一個修習部分。詳細內容如在他處所說。 分析推理即是從方分差別，以十六分或十分等觀察。發端百分之一的量度是極其微細的量度。通達是以聞思智慧學習一切法二諦之理而說。 其中修學的前行是聞思智慧，聞思后修習，即：‘多聞者安住林間中，年老者安住則安樂’等，以及’先求正知已’等所說。 現在要說修習教授的次第，教授如上所說，修習有加行、正行、後行三種。‘于舒適座上結跏趺坐’是說示禪定的加行，即不捨一切眾生的心意，以無量精進成就大菩提之心。 ‘暫且諸法有二’是觀察。有色與無色是相互對立而住的相違特徵，遍及一切法，排除第三品類。 其中’有色否’是顯示色法不成立，這也是因果所許。其中因是四大極微，由於觀察到有多分，故無分之一不成立。一不成立則多亦不成立，因為多是一等之體性。如是除一與多外，其他蘊亦不成立，如所說：‘除一及多外，具有餘異相，諸法不應理，此二互違故’。 如是極微不成立則果色亦不成立，如無種子則芽滅一般。即由’如是無能造，故說明顯等’所說。‘極為顯現亦無’等，顯現即相，由是繫縛因故說相不生。 今顯示心相無所緣故說’無色’。其中有作用即是剎那，應分析剎那分，其中過去已滅故無。若有則成現在。未來未生故無。若有則如現在般不成未來。 因此說’現在心極難觀察’。難觀察是尋求則無所得故。離色相形狀是離青黃等及長短等故。離一多是一多觀察不能成立，如他處所說。無生是有無皆不生故。

།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་རང་ལ་མི་རྟོག་པ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །སྩོགས པ་སྨོས་པ་ནི་མུ་བཞི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་སམ།རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་པའི་མཚོན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་མཚོན་དང་འདྲ་སྟེ་གཅོད་ པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་པས་སོ།།ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ནི། །གཏན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དག་།སེམས་མ་རྙེད་ཅིང་ཆོས་མཁྱེན་པ། །དམིགས་མི་མངའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཅེས་གསུངས་ སོ།།མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་པོ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པོ་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྟོག་པ་ བཀག་པའོ།།སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ནི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཤིང་མ་གྲུབ་ན་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡང་བསྲེག་བྱ་ཚིག་པའི་མེ། །བསྲེག་བྱ་ཚིག་ནས་མི་གནས་ལྟར། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་གོང་དུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་མ་གྲུབ་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་བཞིན་ནོ། །སེམས་ནི་དེ་ལྟར་བཀག་པའི ཕྱིར།།སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་བསལ། །ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས། མེ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མེ་དང་འདྲ་ལ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བུད་ཤིང་དང་ འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །མེ་ཡི་བུད་ཤིང་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་དག་ཇི་བཞིན་རྣམ་འབྱེད་པའི། །མེ་ཡིས་བསྲེགས་ན་ཉེ་ཞིར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་མེ་དག་ཏུ། །མི་དགེའི་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེག་པས། །ཞེས་གསུངས་ སོ།།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དགའ་བ་དང་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་མེད་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ ཡང་།གང་ཚེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དག་།བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས། །དེ་ཚེ་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ཕྱིར། །གནས་པ་བརྟེན་ཕྱིར་མི་བཞེངས་སོ། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །འོད་གསལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྟག་ཆད་ལ་ སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ།།ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ནི་གཅིག་པ་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་སོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱིང་བ་ནི་ནང་དུ་རྨུགས་པའོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །སྩོགས་པས་ ནི་མཚན་མ་གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་།།གནས་སྐབས་དེར་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་དེར་རོ། །ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྟོག་པ་སྤངས་ པའོ།གཟུགས་སྡུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དགྲའམ་ཆོམ་རྐུན་གྱི་དགྲའམ་ཆོམ་རྐུན་དང་འདྲ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནོར་འཕྲོགས་པས་དགྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བཞིན་གྱི་བྱ་ར་བས་དེ་དག་སྤང་བའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ལོག་འགྲོ་བ། ། དམིགས་པའི་ཀ་བ་བརྟན་པོ་ལ། །དྲན་པའི་ཐག་པས་ངེས་བཅིངས་ནས། །ཤེས་རབ་ལྕགས་ཀྱུས་རིམ་དབང་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་མ་ཆེན་པོ་དམིགས་ན་སྤུ་ལངས་པའི་བྱེ་བྲག་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བསྐྱེད པར་མི་རིགས་སོ།

自性光明是對自身無分別，以及遠離垢染故為自性光明。所說’等’是遠離四句生，或者遠離自生、他生、共生以及無因生等，究竟超越有無二邊如幻化。‘以理智劍’是說理智如同劍一般能夠斬斷和摧毀。 如《智慧光明莊嚴》中說：‘諸佛於一切時，永遠於諸法中，未得心而知法，無所緣故禮讚。’ 通過了悟無成立是以加行智。所謂’如是二者于任何體性都不成立’是以三摩地來顯示。二者即有色與無色。不成立即勝義諦中不成立，是遮遣他人分別。 ‘即彼觀察慧亦不成立’是遮遣自身分別。慧是事物的差別，若事物不成立則慧亦不成立，如同樹不成立則娑羅等亦遮除一樣。 如說：‘如所燒之火，燒盡所燒已不住。‘又如上述總攝方式，若心不成立則心所亦不成立，如同日光與光芒。‘心既如是遮，心所亦皆除。’ 如說’譬如兩木相摩擦，因緣生火’等是從經教方面解釋。觀察慧如火，一切分別如薪，如說：‘眾生諸法皆，是識火之薪，如實分別彼，火燒則寂滅。‘又說：‘于觀察火中，燒盡諸不善分別。’ 所謂’自相與共相’，共相即空性、無我等，自相即喜、苦等。彼慧即是等持之智。無顯現即遠離自他分別。 如說：‘當智與所知，不見隨逐自性時，彼時無相故，依止住不起。’ 光明是自性清凈故。遠離邊際即離常斷等。任何體性皆不成立即於一多等任何方面都不成立。 昏沉掉舉等一切是三摩地過患，其中昏沉是內心昏暗，掉舉是心散亂。‘等’字包含其他相。 彼等位即等持位。不執著任何即遠離能取所取分別。斷除一切念與作意即斷除緣過去未來之分別。 斷除色聲等。分別如敵或如盜賊，因奪走三摩地財富故為敵，因此應以正知守護斷除彼等。 如說：‘心之象背馳，于堅固所緣樁，以念繩繫緊，慧鉤漸調伏。’ 世俗中如見大母則遮除毛豎等差別。因此以積累二資不應生起二現。

།གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ཅིང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་བདག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་ དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་།སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་རང་རིག་ལ་དོན་དམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མི་གནས་ཏེ། ཚད་མས་གནོད་ཅིང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་ན་སྒྲོ་ བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི།སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་བྱ་ལ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མ་མཁྱེན་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་བས་མངོན སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྫུན་པ་མི་རིགས་ཏེ། བརྫུན་པ་སྣང་ན་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡུལ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་པ་གང་ ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་མ་ག་ལ་འབྱུང་། གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་མཚན་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་མིང་ཙམ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་མེད་དོ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་མཚན་ མའོ།།སྒྲ་ནི་མཚན་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་། སངས་རྒྱས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །མཚན་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་པར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་དོགས་པའི་ འཇིགས་པས་སྐྲག་ནས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་རྫོབ་མི་སྣང་ན་སྣང་བ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མི་སྣང་བ་ལ་གསལ་བས་མ་ཁྱབ་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་པ་དང་། རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་སྟེ། ཤེས་པ་དེས་དེ་ དག་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ན་ནི་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཆོས་གང་ཡང་གནས་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་ མི་གནས་པ།།དེ་དག་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་ཐོས་བསམ་གྱི་རིམ་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ཡིན་པས་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐུ་གསུམ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་ནི། །ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ དུ་བྱང་ཆུབ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་སྟེ།གངྒཱ་དང་། སིནྡྷུ་དང་། པཀྵུ་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། ། ཞེས་པ་སྟེ། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །རྗེས་ཐོབ་མི་མངའ་བ་ནི་མཚན་མ་མི་འབྱུང་བས་སོ། །དུས་ནི་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པས་སོ།

如果有人說：‘世尊如同幻術師一般了知幻術即是幻術，不會執著為真實，因此他是不迷亂的。‘對此，那麼主張有我者也可以說知道我是常住的，聲聞也可以說知道事物即是事物，唯識宗也可以說知道自證即是勝義，這些都是不迷亂的，對此該如何回答？ 如果說：‘我等事物在所知中並不存在，因為被量所破且未被量所成立，僅是增益而已，因此執著它是迷亂的。而幻術則是被量所成立且不被量所破，如實了知它並不迷亂。‘這是不合理的，因為在無顛倒智慧的所知中，並未成立有如幻般存在，就像在不迷亂知的所知中不存在眼翳等一樣。 如果說：‘若不了知世俗如其顯現，則不成為一切智智。‘那麼，無過根識的現量因為不顯現幻馬和眼翳等，就會成為非現量了。因此，離迷亂的智慧中不應有虛妄，若顯現虛妄，則該智慧本身也會成為迷亂，如同將陽焰執為水一樣。若不如此，則該境也會成為實有，任何知也不會成為迷亂。 因此，究竟智慧中怎會有二相顯現？二相顯現和迷亂相僅是名稱不同，意義無別。如經中說：‘須菩提，色是相，聲是相’等，又說：‘佛大仙及佛子，三昧離諸相，世間具諸相。‘等。 如果說：‘因為害怕世俗不存在而恐懼，若智慧中不顯現世俗，則會成為明顯顯現。‘這是不合理的，因為不顯現不一定是明顯，所以是不確定的。就像無過根識中不顯現第二月和眼翳等，該知並不明顯它們一樣。 以智慧觀察時，真假、有無等任何法都無所住，故稱為不住中觀。如說：‘其慧超越有無，無所住，彼等於甚深無緣義，當修習。‘這也說明了聞思的次第。 除此之外，在名言量的境界中一切世俗都是存在的，並未遮破。三摩地是心專注于所緣，它是立即成就不可思議三身的無礙力因。 ‘現證之後’是指獲得圓滿佛地之後，由於平等性覺悟，雖有智慧的差別，但在法界自性中是一，如恒河、信度河、博叉等雖有不同的水的差別，但在大海的自性中是一。如說：‘法界無差別，故種性不異。‘即’依所依法差別，而說彼差別。’ 無有後得是因為不生相。時間是指前後等。等持是因為未離法界。

།ཇི་སྐད་དུ། གླང་ཆེན་བཞུགས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞུགས། །གླང་ཆེན་བཞེངས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞེངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་མ་འབྱུང་ནའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་སློབ་མའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། གཟུང བ་དང་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་རྟོག་མ་སྤངས་པ་སྟེ།མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་རབ་ འབྱོར་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡུལ་མེད་དོ།།ཡེ་ཤེས་ལ་ཡུལ་ཡོད་ན་ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་མཚན་མ་ག་ལ་འབྱུང་། གལ་ཏེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མི་འབྱུང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་དོན་ མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ།གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་ཞིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་པར་གསུངས་སོ། །རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། ། རྒྱ་མཚོ་ལས་རླབས་འབྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ལས་འོད་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་ལས་ཀྱང་མཆོད་སྡོང་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། །རིགས་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། ། ལུང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའོ། །མི་བརྗོད་པ་ནི་མངས་ཀྱིས་དོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ནོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནི་གྲངས་ལས་འདས་པའོ། །ཚོགས་ནི་རྒྱུའི་དོན་དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྨོན་ལམ་བཏབ པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུའོ།།གདུལ་བྱ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུད་དག་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་སྟེ། རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཇི་སྐད་ དུ།མོས་པ་དུ་མའི་སེམས་ཅན་ལ། །སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། །གལ་ཏེ་མོས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །སྨད་པ་དག་ཏུ་མི་བྱ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་བསམ་མི་ཁྱབ་ལྡན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་སུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དང་།གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་མ་མི་མངའ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་། །མི་རྟོག་ངང་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཐའ་དང་དབུས་དང་ཁ་དོག་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་དང་དབུས་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་ཐ་དད་དུ་མར་རྟོག་གོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་མི་མངའ་ན་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།དེའི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉི་མ་ལ་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཡང་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་མ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་ཡིན་ན་ཁང་པའི་ནང་ལ་ སོགས་པ་དང་།ཡུལ་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་ཟེར་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འབྱུང་ཞིང་དངོས་པོ་ཀུན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ།

如同所說：‘大象坐時也安然而坐，大象起時也安然而起。‘如果不是這樣的話，就是說如果出現二元相的話。無差別是指住于聲聞道，無差別，以及未斷除所取能取的迷亂分別，就不能證悟平等性，所以不應該出現二元相的標誌。如同所說：‘菩提具虛空性相，因斷除一切相故。‘又說：‘複次須菩提，智慧無境。若智慧有境，則智慧成為無知。‘既然如此，怎麼會出現相呢？ 如果認為若不出現二元顯現則智慧之顯現會斷絕，發願和積累資糧也將無意義，對此說到’為利他’等。這表明從無分別的狀態中顯現兩種色身，並且能做不可思議的利益眾生之事。雖無分別但能利益眾生並不矛盾。如同大海生起波浪，太陽放射光明，如意寶珠生出所需所欲一樣。其他經典中也用塔廟等比喻說明雖無分別但能利益眾生。 理是能破除的量。教是佛陀的言教。不說是擔心太多。利他是世間和出世間的利益。無數劫是超越數量。資糧是因的意思，即福德和智慧資糧。發願是爲了利他。所化眾生是指眼等，是清凈相續者的。隨所欲是隨著何者調伏而顯現其本性，如同各種種姓隨著信解而轉變。 如同所說：‘對於具多種信解的眾生，示現種種行為。縱然對甚深法性的教導，若未能生起信解，也不應輕視，應具不可思議法性。‘實際上，世尊無有佛身等二元顯現的標誌。如說：‘不離法界而，安住無分別性中。‘又如所說：‘若人以色見我。‘因此法身如虛空，雖然虛空中沒有邊際、中心和各種顏色等差別，但眾生們卻分別為有邊際、中心、藍色、黃色等諸多差別。 如果說色身等無分別，那麼做這些利益眾生的事就不合理，對此的意義在前面已經說明。如同太陽雖無分別卻放射各種光芒並照亮事物。太陽本身並非光芒。如果太陽本身就是光芒，那麼就會存在於房屋內等處所，而且日輪本身也會成為差別。光芒本身也不是太陽，如果是的話就會停留在虛空中，也不能照亮一切事物。 因此，雖然它本身不是光芒，但從它發出光芒並照亮一切事物。正因為如此，經中說佛如虛空，眾生如山，故不可思議。

།མར་མེ་མཛད་ཀྱི་དགོངས་པ་དཔག དཀའ་ཞིང་།།དབུ་མའི་དོན་ཆེན་བློ་ཡི་ཡུལ་མིན་ཡང་། །མི་ཤེས་བཤད་འདོད་སྟོན་པའི་དོན་ཆེད་དུ། །མན་ངག་གསལ་པོར་པྲཛྙཱ་མོ་ཀྵས་བྱས། །དགེ་བ་འདི་ཡི་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་དེས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་འཇིག་རྟེན་གནས་ གྱུར་ནས།།འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་།དབུ་མའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་པཎྜི་ཏ་ཤེས་རབ་ཐར་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤེས་རབ་ཐར་པ་དེ་ཉིད་དང་། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

雖然難以測度燃燈佛的密意，中觀大義也非心智所能及， 但爲了教導那些無知而欲說法的人， 般若解脫明晰地作了教授。 以此善業所獲福德， 愿從地水火風直至虛空所在， 寶貴的教法住世間， 眾生獲得菩提果位。 《中觀教授註釋》由班智達般若解脫所作圓滿。 由印度堪布般若解脫本人與比丘持戒勝譯校潤定。