d3864六十正理論釋月稱 吉那彌札 達那西拉 戒賢菩提 耶喜德c3.5s

D3864

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ།ཡུཀྟི་ཥཥྛི་ཀ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྒྱལ་བའི་རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བ། །མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ། །གང་གིས་མཛད་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བདག་གིས་དབུ་མའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྣམས དབྱེ།།དེ་ལ་སློབ་དཔོན་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པས་དགྱེས་པའི་ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པ་ནི་དད་པ་མཆོག་གི་ གནས་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་འབྱུང་བ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་མ ལུས་པར་འབྱུང་བ་དང་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ གཟིགས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐར།རྟོག་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འཆད་པར་བཞེད་དེ།དེ་སྟོན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པ་ལ། གུས་ པ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་མོ།།གང་དག་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དག་།འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་རབ་སྤངས་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཕྱག་འཚལ་བ་ བརྩམ་མོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དང་། རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟོད་པ་མ་བརྗོད་པ་དབུ་མ་འདི་ལས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དང་རྩོད་པ་བཟློག་པ་གཉིས་དབུ་མ་ལས་ འཕྲོས་པ་སྟེ།རང་གི་རྒྱུད་གུད་ན་མེད་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟོད་པ་མ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་རྩོད་པ་བཟློག་པ་ནི། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །རང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ་། ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་རེ་སྐན། །རྩོད་པ་བཟློག་པ་ནི་དེ་ལ་བརྒལ་བ་དང་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པར བཤད།།སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ནི་དེ་ལ་བརྒལ་བ་དང་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་འདི་ནི་དབུ་མ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཙོ་བོར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དཔྱད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་དབུ་ མ་ལས་འཕྲོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་དང་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དང་དུས་དང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་པ་དག་ཐམས་ཅད་བཏང་ བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལས་ཉམས་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡུན་རིང་མོར་ཡང་འགྲོ་མི་ནུས་སོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་བསྟན་པ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་དང་པོ་ཟླ་མེད་པ།འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ ཁྱེར་དུ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཆེན་པོའོ།

梵語：Yuktiṣaṣṭikāvṛtti 藏語：理六十論釋。敬禮文殊智慧菩薩。 隨行勝者理路者，遣除二邊理六十，敬禮彼等造論者，我以中觀理分別。 其中此論師如實通達緣起性，獲得殊勝歡喜。了知信解此為最勝之處，從見緣起而生起世間與出世間一切善聚及一切聖者，並且諸佛世尊具無智障者，於一切種現證圓滿菩提。 見緣起自性無生故，不為生滅有無邊執垢所染，緣起自性本空，以其殊勝而說。欲說緣起，于說此之如來與緣起本性無別者生起恭敬而作禮敬。 ‘于彼生滅二者，以此方便善斷除，宣說緣起道理者，敬禮彼等能仁王。‘而作禮敬。 為何在《空性七十論》與《回諍論》中論師未作禮讚而於此中觀中作禮呢？答：《空性七十論》與《回諍論》二者是從中觀引申，無別自續故不另作禮讚。如此《回諍論》：‘諸法之自性，非緣等所生，自性非有故，他性豈得有。‘《回諍論》是對此問答故顯為引申。 ‘如幻如夢境，猶如乾闥婆城，如是生如是住，如是而說滅。‘《空性七十論》是對此問答故顯為引申。 此《理六十論》如同《中論》，主要從觀察緣起而造，故非如從中觀引申。 其中，說自性、大自在等者，承許諸眾生之生滅等從自性、大自在、本性、神我、時間、無慾子等而生。彼等雖欲趣向涅槃城，然因顛倒見二諦而退失，如同背離，長久亦不能趣向斷除輪迴相之涅槃城。 此唯緣性說示緣起，因為是正見二諦之因，是一切聖者所行、隨行、無與倫比之初始，是斷除一切有為，趣向涅槃城之殊勝。

།དེ་བས་ན་དེ་སྟོན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གསུང་བ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་པ་ནི་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའོ།།ཐུབ་པའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གཞན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འཆད་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འཆད་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པ་གཞན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་འདོད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུང་བ་ན་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དེས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མཐོང་ནས། ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་གང་གིས་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུང་བ་ན།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་དོ། །རིམ་པ་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བཀག་པས་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡང་ན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་སྟེ་། གང་གི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེས་དངོས་ པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟོན་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བཀག་པས་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཐུབ་པའི་དབང་ པོའི་གསུང་རབ་ལ་བརྟེན་ཏེ།རང་གི་སེམས་ལ་བཀོད་པ་གྲུབ་པར་མཐོང་ནས། གང་དག་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དང་། །འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་རབ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡི་། །དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ སྨྲས་པ།ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་གི་ལུགས་འདི་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་མི་རུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ།

因此，彼佛陀以福德和智慧圓滿無餘的自在功德，作為無上導師，並非因為是聲聞和獨覺諸聖者的主尊而成為牟尼王，而是因為宣說緣起法故而成為牟尼王。了知此理后，說道：‘我禮敬宣說緣起的牟尼王。‘緣起法非是無自在而生。宣說緣起是成為牟尼王的因。成為牟尼王也是宣說緣起的因，因為其他人無法解說緣起。聲聞、獨覺和菩薩們也是因為牟尼王的教導才能解說。 若問：由於互相依存，二者皆不成立？答：所謂互相依存即是不生不滅的自性，這就是緣起，這也是空性論者所承許的。不僅僅因為宣說緣起而成為牟尼王，而是因為在宣說諸法互相依存的道理時遮遣了諸法的生滅。‘由彼’是指因，也因為顯示不二故是無上導師牟尼王，見此而說：‘禮敬彼牟尼王。’ 或者，當牟尼王宣說緣起時，即是此緣起之理。以此次第遮遣諸法生滅故，禮敬彼牟尼王。或者’由彼’僅指因，因為彼牟尼王在宣說諸法緣起時遮遣了諸法自性的生滅，故禮敬彼牟尼王。此是極為利益世間的意思。或者，依據下文所說的牟尼王教法，于自心安立成就后見到：‘遠離生滅者，以此理遠離。‘故說：‘因為緣起故，禮敬彼牟尼王。’ 於此有人說：你的這種說法前所未有，說緣起卻說無生無滅是不合理的，就像說’你的兒子出生了’就不能說成’你的兒子沒有出生’一樣，這樣說是不合理的。

།བཤད་ པ་གལ་ཏེ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགག་པའི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་བརྟག་ན་ནི་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་རྟོགས་ཤིག་།བྱིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་ གཟུགས་བརྙན་ལ་བྱིས་པ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཀྱི།མཁས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མཁས་པ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། །དེ་དག་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་དག་འདས་པའི་སྲིད་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྟོགས་ཤིང་སྟོང་པ ཉིད་མཐོང་བའི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་སྐྱེས་པའི་གོམས་པ་མཚར་པོ་ཆེ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐར་རྟོག་པས་རྙོག་པའི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་འཕགས་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དམིགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྒྱུར་བྱས་བྱེད་རྒྱུ་ལྡན་འབྱུང་བ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལྡོག་རྒྱུ་དེ་ཡང་འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་གསུངས། །གང་ན་སྐྱེ་དང་རྒ་དང་རྒུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ངེས་པར་མི་གནས་པ། །ཐར་ པ་མཆོག་དེ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ཡིས་རང་གིས་མཁྱེན་དེ་གསུངས།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཤིང་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་སྔོན་གོམས་པའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་བློ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་འདས་སོ། ། མཐའ་གཉིས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པས་མི་གནས་སོ། །སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བས་ཡོད་པ་དང་མེད པའི་མཐའ་དང་དབུས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཡུལ་དུ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་དོ།།འཕགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་སྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ གིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དེ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ། འཐད་ པ་གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དམིགས་ཤིང་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པར་བརྟག་ནུས་པ་གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་འདས་པའི་བློས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ཇི་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་དག མེད་པར་མི་རུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འདིར་འོངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་སྟེ་འཁོར་བའི་རྒྱུད་མི་འཆད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚེ་རབས་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ ཅད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ་ཡོད་ན་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ཡོད་པའོ།

所說，如果以無明翳障損害智慧之眼，觀察緣起之聲不成為自性不生不滅之詞，則毫無過失，應當了知。如同愚童對影像一般，執著于自性的愚者們雖然諸法無自性本來存在，卻不能了知；如同智者對影像一般，諸智者能夠明瞭通達諸法無自性。為顯示此義，故說：‘超越有無，不住二邊，彼等深觀，緣起無相。’ 凡是於過去世間熟習空性者，了知緣起並見空性之種子存在故力量廣大。即使現在沒有殊勝的修習，超越凡夫心行境界，不為有無邊執分別垢染所污，舍利子等聖者能夠通達甚深緣起，如同’世間以業惑為因，具因緣而生，業惑滅盡之因，導師亦已宣說。于彼生老衰敗苦，決定不住之處，解脫最勝說法中，牛王自知而宣說。’ 舍利子僅僅聽聞此偈頌，即能證悟真實而生起。因此，以往昔串習力，彼等之智超越有無見。因無勝過二邊之中道，于彼亦不住故不住。對凡夫造成恐懼，彼等不能趣入故甚深。以自性不生故，不能成為有無邊及中間遍計所緣境故無所緣。 聖者們于緣起義中修觀，即是現前智慧之意。非聖者極其顛倒者，不能如是了知緣起義，以緣起之聲執著自性生起，故於空性說者反駁，勤求破斥此理，於此說道：以何正理能緣見緣起，並能觀察有亦是無？以何因緣聖者以超越有無見之智，于甚深緣起中修觀？若諸法有所緣，則不應成無。若成無者，則如兔角般不應成所緣。 從他世來此世，從此世往他世，顯示業果相續，宣說輪迴相續不斷，故不應說十二緣起支於三世。阿毗達磨中所說諸蘊處界自相共相亦不應理。若如所說一切安住存在則應理，故此緣起是有。

།བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་གྱིས། །དེ་དག་དགག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁོ་བོའི་ཉོན་ མོངས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀག་པས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་ཏེ་བསྟངས་སོ་།།ཡང་བདག་གིས་། རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་པ་ཡང་། །བཟློག་པར་བྱ་བ་མཉན་པར་གྱིས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡིན་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ཡང་ན་མེད་པ་ཅན་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་མེད་པར་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ལུས་པ་སུན་འབྱིན་པར་གྱུར་པས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྩོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཚེ་རབས་གསུམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞོག་པ་ན། དེའི ཆོས་མངོན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་གོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་དག་ལ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མི་བཤད་དོ། །ཡོད་པ་བཟློག་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ། །འདུ་བྱེད་ ཐམས་ཅད་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཕྱིར་ཞིང་བཏུད་དེ་གཞུང་གཅིག་ཏུ་མ་གསུངས་ལ། བྱིས་པ་དག་ཡུན་རིང་པོ་ ནས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ལས་བཏུས་ཏེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིར་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས། །རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་པ་ཡང་། །བཟློག་པར་བྱ་བ་མཉན་པར་གྱིས། །རིགས་པ་དེ་དག་ གང་ཞེ་ན།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །དངོས་པོ་དེ་སྟེ་བདེན་གྱུར་ན། །དེ་དག་དངོས་མེད་རྣམ་ཐར་དུ། །གང་ཕྱིར་མི་འདོད་རྒྱུ་དེ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དེ་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་ དག་པར་རིག་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་བདེ་བ་ལས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཐོང་ན་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བྱུང་ན་མི་ཆགས པར་འགྱུར་རོ།།མ་ཆགས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་མ་རྟོགས་པ་དག་གིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རང་གི་ངོ་ བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་བཞིན་དུ་དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བས་ལེན་པ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་གང་ན་ ལུས་ཀྱང་ཞིག་པ་དང་།འདུ་ཤེས་འགགས་ཤིང་ཚོར་བྲལ་བ། །འདུ་བྱེད་སྦྱོར་བ་ཀུན་སུན་འབྱིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། མ་ཞུམ་པ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར། །མྱ་ངན་འདས་ པ་མར་མེ་བཞིན།།ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།

解說：如果你已經完全遮止了一切過失生起之處的無，那麼你也遮止了我為遮遏它們而生起的煩惱，因此這是你所作所為。 再者，我說：‘以何等正理也要遮遣有，請聽我說。‘應當了知這是緣起的場合，即是緣起。 或者，對於持無見者否認因果關係，這將成為摧毀一切世間和出世間善根的原因，因此成為一切過失生起之因，也成為一切不善法積聚之因，所以是一切過失的來源。當遮遣三世緣起和一切有情共業所生的種種器世間時，即從其阿毗達磨中遮遣。 因此，爲了讓他方明瞭這一點，也不解說這個道理。遮遣有，就如同比丘們所說：‘不欺誑性的涅槃，是唯一的最高真諦。一切有為法、器世間都是虛妄欺誑性的。‘如說：‘嗚呼，諸行無常’等，這是世尊所說。 雖然如此，但並未反覆在一部論中宣說。因為凡夫們長期習慣於有見，所以從能仁王的這些經典中摘取教言，在此論中彙集：‘以何等正理也要遮遣有，請聽我說。’ 這些道理是什麼呢？爲了說明這點，說道：‘若諸事物如同愚者所分別的那樣是真實的，為何不承許它們以無實體而得解脫呢？’ 從世尊的義理中獲得各別正確認知和法之各別正確認知后，生起最勝歡喜。從極喜生起樂。從意樂生起身輕安。從身輕安獲得樂受。從樂生起心一境性。 從心一境性如實了知。如實觀見。如實了知、如實觀見時生起厭離。厭離則不執著。不執著則解脫。如是，如實觀見后，安立心得解脫。 如果未證悟勝義的人們以青等境的自性來決定，若是無顛倒的，那麼此時由於見到如所顯現的事物自性的真實性，就像阿羅漢一樣，他們將以無生、無取的般涅槃而獲得解脫。 如說：‘身已毀壞，想已滅盡遠離受，諸行造作皆破壞，識已隱沒。‘同樣，又說：‘以無怯弱身，領受諸感受，其心得解脫，如燈熄涅槃。’

།དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག་།འོན་ཏེ་དེ་དག་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ མི་འདོད་ན།བྱིས་པ་མ་རིག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་གང་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན་། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་སེམས་ ཀྱང་ཚད་མ་མིན་།།གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་མིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བེམས་པོ་ལུང་མ་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་འདོད་གང་། །དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ བྱོས།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་འདི་དག་འདུ་བྱེད་ལོག་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། །ཡང་དག་མིན་ལ་ཡང་དག་ཡོད་ལ་མེད། །མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཡང་དག་ཉིད་དང་འབྱུང་བ་ལོག་པར་བརྟགས། །ཤེའོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་དང་། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད། །བརྟན་པ་བུད་མེད་ཅེས་མི་སྤྱོད། །སྐྱེས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །ཆོས་སོ་ཅོག་ནི་མ་སྐྱེས་ ཕྱིར།།བཙལ་བར་བྱས་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བའང་མེད། །རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་བྱེད་མེད་གནས། །འདི་ནི་མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་ཁོ་ན་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པར་མི་གཞག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། ངན་པར་འགྲོ་བའི་འབྲས་བུ་དང་མི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ལྟར། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཡང་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ དང་འདྲིས་པ་བདེ་འགྲོའི་འབྲས་བུ་དང་།ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་གཉིས་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །གང་གི་ཕྱིར་མི་གཙང་བས་མི་གཙང་བ་ བཀྲུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མི་གཙང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལྟ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལས་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ལྟ་བ་གང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྲུབ། དངོས པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པར་གནས་སོ།།དེ་གཉིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

如是，爲了讓凡夫也能見到真實，應當像阿羅漢那樣希求涅槃而捨棄一切。若不願如阿羅漢那樣以無一切而解脫，則無明顛倒的凡夫對任何所執著的都不會如實確定。因此，他們的實有見不會成為見真實。為此，世尊說道：‘眼耳鼻非量，舌身意亦非，若此諸根是量，聖道于誰為何用？如是此諸根非量，自性鈍性無記別，是故欲求涅槃道，應當修行聖道業。’ 如是說道：‘此等諸行妄分別，非真實中有無實，未生未起諸法中，妄執真實及生起。‘云何非如實見？複次彼經中說：‘若於有為無為法，真實非真實，上中下諸法，一切無所行。不行女人相，亦不思男相，一切法無生，求亦不可得。一切法皆空，無生亦無起，恒時空無作，此是智者境。’ 如是見為見真實，然凡夫無此見。是故非見真實故，不立彼等為解脫。由於如是無見乃一切過失之源，感惡趣果及苦受果，有見亦與凡夫相應，感善趣果及一切生世樂受果。是故二見是輪迴果，與理相違。以有不得解脫，以無不離此有。由於不凈不能洗不凈，是故不能以此二種能生輪迴不凈之因見而得越度輪迴相之解脫。 若如是有見無見不能從蘊界處解脫，瑜伽師以何見得解脫？答曰：‘遍知有無故，大士得解脫。‘謂不依有則無不成，有無二者皆無自性而住。于彼二者無自性遍知，即不分別有無自性等，此即如是無顛倒遍知有無，如是遍知者即諸大士所安立。 是故彼等超越凡夫，住于無緣智慧，由彼等即是大故稱為大士，即所謂聖者。

།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་མ་ལ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འཆིང་བ་སྟེ། དེས་བྱིས་པ་དག་འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔར་འཁོར་བ་ ན་འཁོར་རོ།།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་མཚན་མ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བས་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་དག་རྒྱུན་ཆད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན་། འདི་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་རིགས་། །འདིར་ སྨྲས་པ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པས་འཕངས་ནས།འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐར་པ་ནི་འཁོར་བ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ།།དེ་བས་ན་འཁོར་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྲིད་དེ་ཡོད་དོ། །བཤད་པ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་གཉིས་ ནི་མེད་དོ།།འོ་ན་དེ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་སམ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། །བཤད་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་བཤད། སྨྲས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ ལའོ།།གལ་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། གལ་ཏེ་འཕགས་པར་གྱུར་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཤད་པར་སེམས་ན་ནི་དེ་དག་དེ་བཤད་པ་གང་གིས་འཕགས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཐོས་པ་དང་སེམས་ པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འཕགས་པར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གྱུར་ཏོ།།འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་དེའི་གཉེན་པོར་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་བསྟན་ན།དངོས་པོར་ཆགས་པ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་ན་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་ནུས་ན། རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་མཐོང་འཇིག་རྟེན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་རློམ་སེམས་ཏེ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བ་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ། འཇིག་རྟེན དང་དེ་ལྡོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་གཉིས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གནས་ཤིང་གཅིག་ནི་བླང་གཅིག་ནི་དོར་བར་སེམས།དེ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྡོག་པ་ལ་ མོས་པ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བདེ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་སོ།

從對有和無的相狀執著而生起的貪慾等煩惱，是不超出三界的因，所以凡夫被束縛，被其束縛的凡夫們失去自主，在五道中輪迴。由於不執著有和無，故不生起其相狀的執著，因此必定斷除貪慾等相續。由於斷除彼等相續而獲得解脫，所以這就是解脫的方法。 在此有人說：有和無是存在的。如果它們不存在的話，那麼你所說的輪迴和涅槃也將不存在。輪迴是五取蘊的自性，是有的自性；由於那五取蘊被煩惱所牽引，從一道趣向另一道，所以稱為輪迴，因此它是存在的。由於它存在，所以有是存在的。涅槃解脫是輪迴滅盡的自性，由於痛苦不再生起，所以是無。因此，無輪迴的涅槃也是存在的。 解答：如果輪迴和涅槃二者存在，那麼有和無二者也應當存在，但是這二者是不存在的。那麼，世尊不是說過這二者存在嗎？如此，爲了斷盡輪迴和獲得涅槃而說法。如果它們不存在，那麼諸佛世尊的說法就成為無義，但並非無義。因此，由於輪迴和涅槃存在，有和無二者也成立。 解答：輪迴和涅槃是為誰說的？答：為聖者們說的。如果認為是為已成為聖者的人說的，那麼他們因何說法而成為聖者？如此，是爲了成為聖者而說法。如果這樣，則通過聽聞、思維等次第而成為聖者，所以這是為非聖者而說的。 那些非聖者由於在無始輪迴中習慣於執著實有，如果不為對治它而宣說具有輪迴還滅相的殊勝法——涅槃，就無法遮止對實有的執著。世間希求廣大安樂，向他們宣說這個，就能夠使他們遠離安樂，更何況說痛苦等。因此宣說涅槃，爲了顯示這是為愚凡夫而說的，所以說：‘未見真實的世間，執著涅槃。’ 未見真如的人們，對所謂的輪迴即世間，和所謂的還滅即涅槃這二者，認為是對立面和對治的實有，認為應取一舍一。因此，對於背離輪迴而對還滅生起信解的人們，通過宣說緣起，能夠了知無生即是安樂。

།དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྟག་ཅེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་ པར་ཆགས་པ་ཡང་བདེ་བར་སྤོང་ནུས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ལ་ཞུགས་ནས་འཕགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་རློམ་སེམས་མེད། །འཕགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་ དེ་གཉི་ག་མི་དམིགས་ཤིང་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་བས་ན་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྟོག་པའི་དབང་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་འཕགས་པ་ལ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ན།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འདི་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱར་རུང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་དེ་དག་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དེ་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིན ནོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་གང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་བསྒྱུར་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་ངོ་། །ཡང་ན་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་སོ། ། གང་ལ་དམིགས་ པ་ཡོད་པ་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་ཞིག་དང་སྦྱར་ནས་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་ ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།ཅི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲའམ། ཤཱ་རིའི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁོ་བོ་སྨྲའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་དེ་འཁོར་བར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད། དེའི་བདག་ཉིད དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།སླུ་བ་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་གསུམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ བདེན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

如果了悟諸法無生，則于無實法中何者是涅槃的無實法呢？這樣就能輕易地斷除對涅槃的執著。如是，進入見真實性而成為聖者的人， 由於正見世間和涅槃，無有增上慢心。意思是說，諸聖者通達無自性法而獲得殊勝分別的人，于彼二者皆不執著、不分別。 因此，依凡夫分別而說有輪迴和涅槃二者，所說有實法和無實法二者是不合理的。 如果不對聖者宣說輪迴和涅槃二者，那麼宣說四聖諦又如何合理？如果這些對聖者是真實的，那麼稱為’聖諦’是合理的。 如果這些與非聖者相關，那麼稱為’聖諦’就不合理。如果這樣，八聖道分又如何合理？這些並非聖者本身的，這些名言是有漏的世間法。 因此，對於世間諸法，如實安住而不改變自性的安立，也可以稱為’聖’。或者，能使人成為聖者的諸諦是聖諦。 凡有所緣者，其所緣有二種：即顛倒和不顛倒。其中顛倒是執著為樂等，因為即使在世俗中事物的自性也不是如此安住的。不顛倒是苦等，因為事物在世俗中以彼自性而有。 僅與此相關而稱為’聖者名言’，同樣稱為’聖諦’。 涅槃是否也是世俗諦？是的，當有輪迴的遍計時就有涅槃的遍計，因為二者都是世間名言。 因此，在《般若經》中說：‘具壽羅睺羅，涅槃如幻如夢否？舍利子，即使有比涅槃更殊勝的法，我也說如幻。’ 如果不是依于輪迴的分別，則不會成為如幻。因此，涅槃也是遍計為世俗諦。 如果這樣，為何說涅槃是勝義諦？因為以彼自性對世間不欺誑，故以世間名言說為勝義諦。 凡是欺誑的有為法，都不是勝義諦。三諦是有為相，因為對凡夫顯現為有自性而欺誑，故安立為世俗諦。

།འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལོག་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།འཕགས་པ་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་དམིགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རློམ་སེམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པ་ལ་གནས་པ་དག་འཁོར་བའམ་དོན་དམ་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། སྲིད་པ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །དེ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའོ།།དེ་དག་མེད་ན་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཟིགས་པས་མི་འོས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། འཕགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་ པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲིད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཐ་ སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་སྦྱར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་ གཞག་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དང་པོ་སྐྱེས་པ་ཞིག་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་འགོག་པ་བརྟག་པ་བཞིན། ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟར། །མཁས་པ་དག་གིས་འགོག་པར་དགོངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་སྐྱེས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་གཞག་པས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ བོ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཡང་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། སྒྱུ་མ་བྱས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

那麼，世尊說’比丘們，這是這樣的：涅槃是不欺誑法性，這是唯一的真實至上’，這是什麼意思？就像有為法以虛妄相顯現而欺誑凡夫們一樣，涅槃並非如此。因為恒常安住于無生的自性中，所以它對凡夫們永遠不會顯現為如同有為法那樣的生起自性。因此，涅槃恒常安住于涅槃性中，以世間言說稱之為勝義諦。 安住于見勝義的聖者們不執著輪迴或涅槃，因此成立’正見者無有世間和涅槃的執著’這一說法。為什麼安住于見勝義的聖者們不會執著輪迴或勝義呢？如是： 輪迴以及涅槃，此二者皆非有。輪迴是五取蘊，由於它們是緣起的緣故，如同影像一般無有自性。當它們不存在時，它們的無也極不存在，因此說’此二者皆非有’。 見無並非見真實，因為若是如此，則患眼翳等者也應成為見真實。聖者們是見真實者，以見無的自性而不應理。如果涅槃是完全無有，那麼’聖者們證得涅槃’這種安立是什麼意思呢？ 遍知輪迴即是所謂的涅槃。以不了知的方式遍知輪迴自性無生，這本身就是一切相寂滅的自性，因此結合世俗諦而稱為涅槃，應知並無任何以自性成立者。 如同無常性本身是無實體的自性，無有自性成就，離開事物就無法安立其以自性成就。同樣，智者也不能離開如幻化事物而推測有任何自性成立的所謂涅槃。爲了顯示這一點： ‘如同觀察最初生起后滅的滅盡，智者們也如是觀察如幻化物的滅盡。‘如同已生事物的無常性因成為無而安立，無有自性成就。若是有，則應不依事物而見其自性。 同樣，聖者也不見有任何自性成就的所謂滅盡。以智慧觀察時，如同幻化大象一般無自性、本來不生者，即是涅槃。依止於如幻化這一點而安立涅槃時，以世間言說安立無常性。 因此成立輪迴和涅槃無有自性。如是，應當確知遍知事物自性后的無所緣取即是涅槃。

།དེ་བཞིན་དུ་ན། རྣམ་པར་འཇིག་པས་འགོག་འགྱུར་གྱི་། །འདུས་བྱས་ཤེས་པས་མ་ཡིན་ནོ་། །དེ་ནི་སུ་ལ་མངོན་སུམ་འགྱུར། །ཞིག་ཅེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། ། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཞིག་ནས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏེ།འདུས་བྱས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་ མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་དགོས་ན་འགོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་མ་འགགས་པའི་ཚེ་ནི་མེད་པ། འགགས་ནས་ནི་སུ་ཡང་མེད་ན་འགོག་པ་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། ཕུང་པོའི་ རྒྱུན་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་དུས་གང་ཟག་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་འགོག་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་དེས་ཅི་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། བཤད་པ། མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་ པས་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་གདགས་སོ།།གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡོད་པས་དེ་མངོན་སུམ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགལ་བ་མེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་རིག་པར་མི་རུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ དུ་མི་འདོད་ན་འགོག་པ་ཤེས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ།སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཙམ་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མི་རུང་ངོ་། །གང་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཙམ་འགོག་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འགོག་པ་རང་ གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ།།འགོག་པ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་ན། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་འགོག་པ་ཡང་འགགས་ པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་ན་ཀོ་བུམ་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འདོད་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ གཅིག་ཏུ་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དོན་ཙམ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འགག་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱས་ན་ནི་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་གྲགས་ཏེ་། རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ།

同樣地，由於毀滅而成為滅，並非由於認知有為法。彼滅對誰成為現量？彼滅是何等性？如果像幻化一樣，在一切法不可得時無生，那並非是涅槃；而是色等自性相、事物自性、因緣業及煩惱不相應故，后不生起，彼即是涅槃。若作是念，若如是，則以事物自性相滅盡斷絕的方式成為涅槃，而非由遍知有為法。若說正是所欲故無過失，然此亦不應理。如是，應當由見真實而現證滅，然如是之滅，在蘊未滅時則無，滅后則無有任何人，此滅于誰成為現量？在蘊相續存在之時，由於有見真實時的聖者舍利子等補特伽羅，故說彼滅為現量是合理的。 若問彼時見何？彼時何者于彼成為現量？答：縱然未見，由識了知其相而假立為現量。其他論師亦說，由與境自相之相相應，顯現為青等之其他識亦是現量。於此亦有與彼相應，故說彼為現量不相違。若說苦滅成為現量，由於承許事物自相是現量境，則不應以現量識了知無事，苦滅非是現量所欲，則由滅智如何現證滅諦？苦不生僅是亦不應成為事物體性。 雖不承許僅是苦不生為滅，然不能說明異於僅是苦不生之外的自性成立的滅。若承許無漏滅智為現量，彼亦如是故彼非成現量。若滅智成為現量，則爾時所遍知之滅亦滅故，依汝宗義，如不承許瓶智為現量則瓶不應如青等成為現量，如是滅亦不成。瑜伽師由上師教授所生、不雜分別、專一、無增益境、見唯義者，于滅亦不可得。 凡是自相實有者，若由共相修習，則漸次修習所生智慧生起，如是所說。彼無分別智所取事物，由無增益體性故唯是自相。如是通達無常性時，通達以始終邊際空性之唯事。

།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འོན་ཀྱང་དཔྱོད་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ འཐད་དེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་འགོག་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོའི་བག་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འགོག་པ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསུང་རབ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་ཤེས་པས་སྐྱེས་པར་བྱེད་མི་སྲིད་དེ།གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་པས་ཞུགས་པར་རུང་ངོ་།།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་མངོན་སུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་མགྲོན་པོ་ཞིག་གིས་རང་གི་མདུན་ལོགས་ན་ཡུལ་ཆུ་རབ་ཏུ་དྭངས་པ་ཆེན་པོས་གང་བ་འདྲ་བ་ཞིག་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་དང་། དེ་རྒལ་བར་འདོད་ལ་ཉམས་ཀྱིས་མི་ ནུས་ཤིང་སྐྲག་པས་ཡུལ་ནས་འོངས་པའི་ཞིང་པ་ཞིག་ལ་ཆུ་འདི་ཇི་ཙམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།དེས་དེ་ལ་འདི་ན་ཆུ་ག་ལ་ཡོད་ཆུ་འདྲ་འདི་ནི་སྨིག་རྒྱུའོ། །དེ་སྟེ་ངའི་ཚིག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ན་དེར་སོང་ལ་ལྟོས་ཤིག་དང་ངའི་ཚིག་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། དེ་ཆུ་མེད་པར་ བསྟན་པས་རང་གི་ཚིག་ཀྱང་མགྲོན་པོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་མངོན སུམ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཤེས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་དེའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ལུང་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་གང་ཡང་མེད་ན་འགོག་པ་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ འགྱུར་རོ།།གང་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་ན་དངོས་པོ་ཟད་དོ་ཞིག་གོ། །ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་ན།ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན་དེ་ཟད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་དྲངས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བས་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ་ཞེ་ན།ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་དེའི་དུས་ན་དེའི་། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་འགགས་ན། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱུར། །མདོ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་འགགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རབ་ཏུ་བཏང་བ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཞི་བ།དེ་ཉིད་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཏུང་བ་སྲིད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ།

因此，這也是境的自相，所以如同緣取僅僅是藍色等的識一樣是現量。然而，經過觀察，既然承許自相和共相是不同的，以共相的行相修習瑜伽所成就的本體之境不應是自相，因為會有太過遍的過失，所以他的這些話是沒有關聯的。 雖然如此，在滅中連苦的止息本體的事物的一點也沒有，所以了知滅怎麼會成為現量呢？因此，經典中說’了知苦不生是現量’，對於無生的本體，以識來產生是不可能的，必定會成為無生的方式。 如此，如果所緣如同識也是無生的本體，則此識可以如實趣入所緣。世間上也以這種方式稱為現量。 比如，一個旅人從遠處看到自己前方似乎有清澈的大水充滿的境，他想要渡過卻因為害怕而無法渡過，於是向一個從那地方來的農夫詢問’這水有多深’，農夫對他說’這裡哪有水，這個像水的是陽焰。如果你不相信我的話，你去那裡看看，我的話就會成為現量’。 通過顯示無水，自己的話對旅人也成為現量。同樣，無和不可得在世間上也安立為現量的名言，因此以世間的世俗諦，對不可得的了知稱為現量並不相違。 由於能了知的識對某事物如實地決定其義，稱為彼之現量，所以此教證是合理的。 其中，對於蘊的相續斷絕的本體，若什麼都沒有，則此滅對誰成為現量呢？ ‘生已盡，梵行已立，所作已辦，不受後有’，對此，了知生盡也不應理。若某事物無生，則事物已盡，也將成為不再生。只要由其因緣所引發的蘊的相續生起，則彼有生，所以不能通達其已盡。 從’不受後有’這句話推知，如果說是因為未見到未來的生而如此說的話，即便如此，在那個時候，其若蘊未滅，煩惱雖盡也不會成為涅槃。 經中說蘊滅則為涅槃：‘此苦已完全斷除、已捨棄、已消失、已盡、已離貪、已滅、已寂滅、已沒入，不與其他苦相連，之後不再生起，即是寂靜，即是殊勝，也就是捨棄一切蘊、盡有、離貪、滅、涅槃。’ 其中，經典中以’此苦’這個詞是就現在的苦而言，從’完全斷除’到’已沒入’都是這樣說的。

།མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ།།འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་བར་ངེས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཡང་དེའི་ ཕུང་པོ་དེ་དགག་པ་མེད་ན་ནི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་མཐོང་།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བ་དེ་མི་དམིགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། གཞན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པས་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་སྤངས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འདོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས་རྗེས་བཟླས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་འདི་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིས་མྱ་ངན་འདས། །མངོན་སུམ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་བཤད། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པར་ངེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་གང སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བཏང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བཤད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་བསྡུས་པར་མངོན་ཏེ།འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཞག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱིར་སྨོས་པའི་སྒྲ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བྱ་བའང་ ཡོད་དེ།འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་ཅིའི་དོན་དང་སྦྱར་དུ་རུང་བ་མེད་ན་ནི་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ནམ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་སྲིད་པ་དེ་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ཕྱོགས་ གཅིག་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།དེ་སྟེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་གཏོང་ལ་དོན་འདི་ཁས་མི་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བཅིང་བ་བཅད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ཚེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་དང་།དེ་ལ་དམིགས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་དེའི་དུས་ན་གྲོལ་པར་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་རྣམས། གང་ཚེ་དེ་ཡི་དེ་འགགས་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་དམིགས་པས་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འགག་པ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཡང་ཡོད་ན། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པ་མི་སྲིད་དོ།

就未來的痛苦而言，從’其他痛苦不相連’這句話到’涅槃已盡’這句話，是說明現在不生。‘不知有其他輪迴’這句話，確定是與未來的痛苦相連。在現在時，如果他的蘊不被遮止，則不見其涅槃。如果見到痛苦的本性無生時，由於不見彼生，則成為痛苦滅盡，然而其他人不如是承許，故彼時不成為涅槃。 如果認為世尊說涅槃有二種，即有餘依涅槃和無餘依涅槃，其中有餘依涅槃僅是蘊而已，從煩惱束縛中解脫。無餘依涅槃是蘊相續斷絕的特徵，因此雖然在有蘊的涅槃中斷除了貪等束縛，但不承認為涅槃。那麼經中所說’隨誦’經云：‘舍利子已證得涅槃，現前作如是說。‘如何解釋？ 如果說這是就現前無煩惱而說的，而非離蘊，那麼若是如此，就不應說’此痛苦已全部斷除並捨棄’等這些話，而應該說’彼等煩惱已全部斷除乃至滅盡’。‘痛苦’一詞顯然包含了五取蘊，此處痛苦、集、世間等是五取蘊的異名。 即使有此說法，一般所說的聲音也可用於一部分，如說煩惱本身稱為痛苦。然而，如果沒有任何可以相應的義，雖然可能如此，但當見到五取蘊的本性無生時，一般的聲音不應用於一部分。即使不放棄對蘊的執著，不接受此義，如是則其煩惱無生的特徵也不成為涅槃。 如果不承認彼時痛苦無生的本性為涅槃，則彼時雖然斷除貪等束縛而成無煩惱，但由於見到有身見等因存在，緣于彼而生起貪等，因此也不能獲得解脫，所以不應承認彼時解脫。諸蘊’何時彼之彼滅，彼時即得解脫’是不應理的。 由於緣蘊而從彼因所生的煩惱相續不斷，故其諸蘊的滅也不可能。煩惱存在，由彼因所生的業所引也存在，由煩惱和業之因所生的生相續無有窮盡，因此以諸蘊斷絕為相的解脫是不可能的。

།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཞིག་ཅེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་རིགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་མི་ སྲིད་པར་བསྟན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ལ། །ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་བརྟགས་ན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པའང་རུང་། །གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མ་རིག་པ་ཡི་ རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་མངོན་སུམ་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་པ་མུན་པ་མེད་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་དམིགས་སོ། །རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པ་ནི་ ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་བྱང་བའི་མིག་ཅན་དག་ལ་ནི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་གཞག་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འདི་ དག་ཀྱང་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཕགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞིག་ཏུ་མི་རུང་བ་གཟིགས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས ཤིང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བས་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་གཞག་མི་ནུས་སོ།།ནམ་ཞིག་འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཅན་རྣམས་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ན་དེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་འགག་པ་གང་ཡང་ངེས་པར་མི་དམིགས་སོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །བྱ་བ་བྱས་པའང་དེ་ཉིད་དོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ལུང་དག་ལས་དགེ་སློང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ ཏེ།མདོ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་བྱ་བ་བྱས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ།

因此說’生已盡’這句話，是說與未來的蘊相關的認知也不可能存在，那麼’滅’是什麼意思呢？因此，如此所說的道理，對於主張自性存在者來說，解脫完全不可能。爲了說明在空性見中解脫是可能的，所以說： ‘由無明緣所生，以正確智慧觀察時，生與滅都不可得。’ 關於’由無明緣所生’，無明是行、識等的直接和間接的緣。由無明緣所生的行等義，如果是以自相成立的話，由於是以自相成立，就不依賴於無明。以自相成立的瓶子等，在沒有遮蔽自性的黑暗時是非常明顯可見的。具有特殊緣的眼翳者所遍計的發等事物的認知，越來越顯現為無自性，因為在具有清凈眼者前是不顯現的。如此觀察，以自相成立就如同正確的聲音等一樣是不能成立的。 同樣，這些行等如果是以自相成立的話，那麼從抉擇真理而生的聖者正智者們也應該見到不可破壞的自相，如同見到有顯現的瓶子等一樣成為所緣境，但’無明滅則行滅’這樣的說法就不應該成立。 因此，當正智生起時，如同眼翳者所見的發等這些一樣，自相不顯現，所以不能建立有自相。某時如此，對於由無明緣所生的行等，如同無眼翳者一樣以正智觀察時，則如同眼翳者所見的發等一樣，在正智時任何行等的生滅都決定不可得。 當緣起的生滅不可得的智慧生起時，‘現法涅槃，所作已辦’。在此生中，瑜伽行者一切法不可得的智慧生起時，即是現法涅槃。所作已辦即是所作已辦。 應當了知，生滅不可得的智慧生起時即是現法涅槃和所作已辦。如經中所說’比丘現法涅槃’，以及聖者舍利子現證涅槃后宣說此經，應視為他的現法涅槃。 所說的’生已盡，梵行已立，所作已辦，不受後有’，也應了知即是此所作已辦，這是緣起無生。

།ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བོར་ཏེ། དམིགས་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ངེས་པར་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་གཞན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་སེར་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་མི་ནུས་ པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་།ཆོས་ཤེས་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ནི། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་དབྱེ་ཡོད་ན། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གིས་སྐྱེ་བར་རྣམ་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ལ་བྱའོ།།དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་མི་དད་ པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།ཆོས་ཤེས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་དང་གང་དག་རྟེན་འབྱུང་བ། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བ་དང་། ། སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། ། གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ནི་མྱ་ངན་འདས། །བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །མྱ་ངན་འདས་ལས་འཁོར་བ་ཡང་། །བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །མྱ་ངན་འདས་ཀྱི མཐའ་འདི་ནི།།འཁོར་བའི་མཐའ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའོ། །མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་ནི་གཉི་ག་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་གཅིག་གོ།།དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐ་མི་དད་པས་ན་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པས་རྟེན་བདེན་པ་གསུམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ལ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ ཆོས་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ།།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པའོ།

如果捨棄緣起生滅不可得的特徵之真實性，而遍計有所緣之事物自相本性的存在，由於諸事物是互異的自性，則必須由此差別而遍斷，因爲了知其他本性不能遍斷事物的其他本性。如同了知藍色的本性不能遍斷黃色， 同樣在此，法智之後，若於此有差別分，乃至於極微細事物，由何而觀察生起，彼等不善巧者，未見緣起義。此中’法’之聲詞是指涅槃。彼亦不異於緣起自性，如經中所說：‘若見緣起，彼即見法。’ 緣起與涅槃無別自性，遍斷的智慧即是法智。以法智通達緣起義，如論中說：‘若法從緣起，彼等自性寂，是故生及已，生性皆寂滅。’ 此中已生及生，自性無生，說為緣起義。苦亦是緣起，故自性無生。凡是自性無生者即是涅槃，二者皆無生故。如是說：‘輪迴異涅槃，無有少差別，涅槃異輪迴，亦無少差別。涅槃之邊際，即輪迴邊際，彼二者之間，無有細微別。’ ‘邊際’之聲詞是指最勝。‘最勝’即是究竟，因為凡夫行境之邊際自性，二者皆無生故，自性無生，故輪迴與涅槃二者為一。 因此，由於與涅槃無別，故緣起亦稱為法。由見彼故亦見涅槃，故誰見緣起即見法。由法性與佛世尊無別，故見即是見佛。 如是，緣起無生所緣之法智，見三諦緣起自性無生，涅槃亦是彼之自性，由見故現證唯一。其中緣起所緣之法智，遍斷苦之無生無滅性者即是遍知苦。 遍斷業與煩惱之生滅無性者即是知集。非遍斷緣起生滅無性者即是知滅。

།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཞན་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་ཇི་ལྟར་གཞག་།སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་ བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་མི་འདོད་ཀྱི།མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་འདོད་དོ། །དེ་དག་གི་འདོད་པ་དང་བཤད་པ་འདི་མི་འགལ་ལོ། །གང་དག་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ཡང་དེ་ལྟ་བུས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་བསྟན་པས་ཕན་ གདགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆར་ཕྱེ་སྟེ།ཆ་བཅོ་ལྔར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ལམ་སྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུར་ཐར་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལམ་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཁོ་ན་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པུར་ཟད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་གཞན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ ཤེས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེའི་དམིགས་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་པས་དེས་དེའི་ངོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དགོས་པས་མི་མཁས་པ་སུས་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཀྱང་རྟེན ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་པའི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་ནས་མ་རིག་པ་མ་ལུས་པར་འགགས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་ན། ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་།འཁོར བ་གལ་ཏེ་རྣམ་བཟློག་ན།།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ཡི་རྩོམ་མི་བཟད་། །གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཟློག་ན་ལས་ལྡོག་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་གཅིག་ནས་ གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ལྡོག་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་རྩོམ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྩོམ་པ་མ་གསུངས་སོ།།ཞེས་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕུང་ པོའི་རྒྱུན་དེའི་རྩོམ་པ་ཐ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།མི་མཁྱེན་ཏེ་མ་གསུངས་སམ་གཞན་ཞིག་གི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེས་བྱ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་མི་མཁྱེན་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཞིག་གི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེས་བྱར་ ནི་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ།།ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེས་བྱར་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཐ་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པས་ཐ་མ་ཡོད་པ་སྐད་བྱ་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་མཁྱེན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་མཁྱེན་མི་སྲིད་པས་རྩོམ་པ་ཡང་བསྟན་དགོས་སོ།

由於道諦也是緣起，所以無自性生滅，完全決定這一點就是道智。如此，由於法智在一剎那中見到緣起，故而不可能有其他未見過的所觀。 如果這樣的話，見道十五剎那如何安立？有些部派不承認見道有十五剎那，而是主張僅有一個證悟。他們的主張與此解釋並不相違。 對於那些承認十五剎那的人來說，爲了利益如是所化眾生，將一個本質的智慧分為多分，安立為十五分。 如果這樣的話，第十六種修道是什麼樣的呢？爲了使希求解脫者以其他道相修習悟入真實，這也是經過觀察而安立的，真實僅是一個本質而已。 如果有以其他智所取的差別分類實體，那麼此時就需要完全決定未決定的行相。如果在法智之後有需要特別決定的差別分類，那麼由於觀察其他所緣而需要特別決定其本質，所以即使是愚者以觀察極細事物自性生起，也不知緣起義無自性生且一味之義，更何況粗大的地等。 如是見到緣起義一相，次第修習后，無明完全滅盡，安住于緣緣起自性所緣的智慧，安立為現法涅槃和所作已辦，而非其他。 如果按照你的論典：‘若滅盡煩惱比丘的輪迴得以遮除，為何諸圓滿佛陀不說其生起？‘如果以智慧遮除煩惱則業得遮除，由於不具因緣，無始以來輪迴中的流轉、生死相續，以自相成立的色等自性相續若得遮除，那麼諸圓滿佛陀未說其生起，以這樣的理由，世尊未說生起。對此，你應該像說最後蘊相續那樣說其生起。 是不知而未說還是因為其他原因未說？對此，由於承許世尊是一切智者，不可能不知。說是因為其他原因未說也不合理。 說是因為如水磨相續的機輪無始而未說的話，如果這樣，如同水磨相續的機輪無始一樣，其終際也應無有，對於輪等譬喻也應如是說。若說由於說’將滅盡’而有終際的話，則由此因世尊佛陀應有不知，由於不可能不知，所以也應該宣說生起。

།མ་བསྟན་ན་ཡང་རིགས་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་མེད་དུ་མི་རུང་སྟེ་ དེ་བས་ན།རྩོམ་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་ཡོང་། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན། །རྩོམ་པ་ཡོད་པར་བརྟགས་ན་ནི། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ། །སུ་དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ཐོག་མའམ་ཐ་མ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་སྔོན་དང་ཐ་མ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་མ་ཟད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་རྟག་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་པར བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྔོན་སྐྱེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར། །ཕྱི་ནས་རབ་ཏུ་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྱུར་བས་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་ན་ནི། རྩོམ་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་ཡང་། །ལྟ་བར་ གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན།།མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་མི་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་འབྲེལ་ན་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཞིག་འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་སྔོན་ དང་ཐ་མ་ཅི།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྤངས་པས། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མ་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་ ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ན་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་སྟེ།དེ་དག་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྔོན་དང་ཐ་མའི་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་བརྟག་པ་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན།སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྤངས་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འགྲོ་བས་འགྲོ་བར་བྱའོ། །སླུ་བའི་བདག་ཉིད་པས་སྒྱུ་མ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྨོངས་ པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྣང་བས་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སླུ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཚེ་སྒྱུ་མ་བྱུང་ཞེ་འམ། །གང་གི་ཚེ་ན་འཇིག་འགྱུར་ཞེས། །སྒྱུ་མ་ཤེས་པ་དེར་མི་རྨོངས། །སྒྱུ་མ་མི་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྐོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

即使未說明，若與此理結合也是不可或缺的。因此： 若有造作必定會來，觀見者完全執取，若觀察有造作，則輪迴成有始。若成為有始，則承認無因論，即成邪見。 在緣起論中則無此過失。誰主張諸法緣起，則承許彼等無自性而生，故說彼等無始無終不可觀察，為此說道：‘緣起所生法，何有始與終？‘此理必須承許。 否則不僅輪迴成有始，且由自性生時不可能轉變為他性，故必成常見，為此說道：‘先前所生者，如何后能滅？‘意為自性不變故常。 若承許諸法從無自性中生起，則’若有造作必定會，觀見者完全執取’，諸法將從無因生起。因此無因見亦如是而有，若相續則成斷見過失。 何時於此緣起所生法，何有始與終？因無自性生故。如是由緣起故此無自性生。因此無疑： ‘遠離前後邊際故，眾生如幻而顯現。‘如同幻師以咒術變化而生大象、馬、人等，雖無自性而顯現為大象等。 如彼等不生真實大象等的前後分別，如是認為是真實大象等者，由緣起故不應觀察前後邊際。如是： ‘遠離前後邊際，眾生如幻而顯現。‘生已剎那不住而去故名眾生。具欺誑性故為幻，于其自性愚癡者顯現顛倒故為欺誑。 為顯示其欺誑性故說：‘幻化何時生？何時當壞滅？知幻者不迷，不知則遍惑。’

།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྐྱེན་ ལས་བྱུང་བའི་བུད་མེད་ན་ཆུང་སྒྱུ་ཐབས་རྣམས་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ལྟ་བུ་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་གཞོགས་སྟེགས་ལ་མཁས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ན་ཆུང་ཡང་དག པ་བཞིན་དུ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མི་མཁས་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པ་སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་རྨོངས་པའི་སེམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ དུ་འདིར་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས།སྲིད་པ་སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་འདྲ་བར། །བློ་ཡིས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ནི། །སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ་ཕྱི་མའི་མཐར་། །ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་བསླད་མི་འགྱུར། །རྣལ་འབྱོར་པས་སྲིད་པ་འདུས་བྱས་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་ རྒྱུ་བ་ལྟ་བུར་བློ་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ན་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ།ཕྱི་མའི་མཐར་ཡོངས་སུ་བསླད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོར་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་འདི་བོར་ནས་བདག་ནི་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ་མི་མཁས་པ་དག་བཞིན་དུ། གང་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་ལ། །སྐྱེ་དང་འགག་པར་རྣམ་བརྟག་པ། །དེ་དག་རྟེན་འབྱུང་ འཁོར་ལོ་ཡི།།འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འགག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གང་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དག་གིས་ནི་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་།ཐ་མ་དང་བྲལ་བ་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ་། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་ཡོད་པ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་མི་སྲིད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོག་པས་དེ་དག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ འཁོར་ལོ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་བྱུང་བ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གང་མ་སྐྱེས། །དེ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དང་དེ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དེ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་བསྙག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་འདིས་ནང་གི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱིའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དག་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གནས་པར་གྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེ་བ་དེ་གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡོད་པར་གྱུར་པས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་དུས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དེ་སྔོན་རང་གི་ ངོ་བོ་མེད་ན་ནི་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པས།དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་བྱུང་བ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་སྐྱེས་སོ། །ཚོར་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེ་བ་ ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་ཀྱེ་མ་ལམ་ལོག་པར་སོང་དུ་གདོན་མི་ཟའོ།

就像幻術師以咒語為緣所化現的少女，善於學習幻術，形態舉止極為美麗，容貌極為美麗，善於調情，具足圓滿，令人心醉，對於不瞭解其本質而貪著慾望的人們來說，就如同真實的少女一樣成為極其喜愛的對象。 對此，如同不瞭解的人們所分別的那樣，並無自性，對其本質瞭解的幻術師因為通達幻術並非真實顯現，因此也不會生起迷惑之心。 同樣，在此，如同幻術師般的瑜伽行者智者們，‘見到輪迴如海市蜃樓幻化般，以智慧觀察時，不為前際或后際見所染污。’ 瑜伽行者若以正確思維的智慧、各自自己的智慧見到一切有為法的輪迴如幻術和海市蜃樓般，因為在勝義中不見任何本質，對於諸法的自性是什麼，不會被前際或后際見所染污，即不會產生顛倒分別。 因此，一切聖者都已經和將要走上這條無自性的道路，捨棄此道，我如同不瞭解幻化女子的人們一樣。‘若有人于有為法，分別生滅性，彼等於緣起輪，流轉極不解。’ 若有人認為’以自相生，以自相滅’，如此以自相生滅的方式分別有為法的生滅者，對於緣起輪無始無中無終、如旋火輪般的輪轉極不瞭解。因為他們對於有為法有自性而生滅是不可能的，卻分別有生滅，所以說他們不能通達緣起輪。 若問為何承認自相生就不能通達緣起義，對此說道：‘依此及彼所生法，自性中彼不得生，自性中若不得生，云何可說彼為生？’ ‘依此及彼’即是依賴於此及彼的意思。‘此及彼’是爲了總攝一切所說，以此詞包含內在的無明等和外在的風輪等一切，作為行等和水輪等生起的因。 依靠彼此因緣所生之法，如果是以自性成立，則因為已經存在，如同已成立的本質時一樣，將不依賴生起的因。如果生起之前無自性，則所生也如同影像一般顯然無自性，故說’依此及彼所生法，自性中彼不得生。’ 雖然生無自性也罷，但世俗中說’色生起了’、‘受生起了’等，若認為有生起，則必定是走上了邪道。

།མཁས་པས་ནི་གཟུ་བོ་ལྟ་བུའི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་སྙམ། རང་བཞིན་དུ་ནི་གང་མ་སྐྱེས། །དེ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། །སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ མ་སྐྱེས་པར་སེམས་ན་དེ་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ས་ཞེས་བརྟག་ཏུ་ནི་མི་རུང་ན།དེ་གཞན་གང་ཅི་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བརྟག་།དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་ཅི་བསྟན་ནས་། ད་ནི་འགག་ པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པར་བཞེད་ནས།རྒྱུ་ཟད་པ་ཡིས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གང་མ་ཟད། །དེ་ལ་ཟད་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འཇིག་ལ་དངོས་པོའི་གནས་པ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་ཏེ་ གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་ཟད་ནས་ཞི་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་ཏེ།གང་ཡང་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་རག་ལས་པས་རང་གི་ངོ་བོར་ གྲུབ་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གང་མ་ཟད། །དེ་ལ་ཟད་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་། །དེ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་འབད་མི་དགོས་པར་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །མར་དང་རས་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་པར་མར་མེ་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་འགག་པ་ མེད་དོ།།ཅི་སྟེ་མར་དང་རས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་མར་མེའི་འཆི་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མར་དང་རས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགགས་ལ་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དེའི་རིགས་ཀྱི་མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་འོངས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་གི་དངོས་ པོར་མ་གྱུར་པ་མ་འགགས་སོ།།མ་འོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མེད་པས་མ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་འོངས་པའི་རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་རྐྱེན་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི་གལ་ཏེ་རྐྱེན་མེད་པར་མ་གྱུར་ ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་རྒྱུ་ཟད་ནས་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པར་ འཛིན་པ་དེ་དག་གི་འགག་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དེ་བས་ན་དེ་དག་ གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་།འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གྲགས་པས་དེ་དག་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ཀྱང་འགག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལས་ཡང་རྒྱུ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་ བྱ།ས་བོན་ཡོད་པའི་དུས་ཉིད་ན། །མྱུ་གུའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་སྟེ། མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

智者以公正之心如是思維： 本性中未生之法，怎能說其已生？地之自相為堅硬，若思維其自相未生，則不應觀察其生為濕性之相。既然如此，又怎能觀察其生為其他任何法？因此，既不從自生亦不從他生，故成立無生。 如是已說緣起中不存在生，今欲說不存在滅，故說：‘因盡而寂滅，顯現為盡滅，本性中未盡，云何說為盡？’ 若有生法則有滅，法之住亦依緣而住，無住緣則成壞滅。如是世間因盡而寂滅，涅槃即是寂滅。若無住緣則成壞滅，此依住緣而有，故無自性成立。因此說：‘本性中未盡，云何說為盡？’ 若有自性之滅，則不應依緣，亦不應從因盡而有。是故，即使業惑之法未滅，亦可成就涅槃，如是則不需精進即可解脫。 如同燈油與燈芯未盡而燈滅不合理，故無自性之滅。若謂燈油與燈芯窮盡非為燈滅之因，何以故？燈油與燈芯同時滅盡，最後剎那之燈，因無未來同類燈剎那之俱有因，故未成為生支之法而未滅。 未來亦因無生緣故未生，是故因無未來緣，說此無生。若作是念，如是無未來緣為不生之因，則若無緣，必定當生。如是則承許不生亦為因。若如是承許，則承許因盡而寂滅即是盡滅。 若執諸法之滅無因，則彼滅不應依法，如同虛空花等，以無因故。若謂無法故，瓶等亦非緣起，彼等亦依法，故彼等非一向決定。 然世間現見有因，故非如是。或彼等亦如滅，成無依法之過。若問云何說無法有因？有法亦云何說有因？種子存在之時，不應知為芽之因事，將滅時方成為因。 如同將滅之識被承許為他識之等無間緣，彼識存在時不能說為他識之因，以二識不同時生故。

།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ལ་ལ་རྒྱུ་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད།དེ་བས་ན་མེད་པ་ཡང་རྒྱུར་སྲིད་པས་མེད་པ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྒྱུར་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་ཁས་བླང་བར་ མི་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཆུ་མེད་པས་འབྲུ་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་། །ཟན་མེད་པས་ངའི་བུ་ཤིའོ། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཆུ་དང་ཟན་མེད་པས་འབྲུ་དང་བུ་མ་རུང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཇིག་ རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་འཐད་པ་མེད་པས།འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། འཐད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན། རྒྱུ་ཟད་པ་ཡིས་ཞི་བ་ནི་ ཟེད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་པ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། །རྒྱུ་ཟད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཟད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཟད་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་ན་མི་སྲིད་ལ་ཟད་ནས་ཡོད་པས་རང་གིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །གང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་ཟད་དེ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཟད་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་།ཟད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ནི་ཟད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ཟད་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་འདི་རང་གི་དངོས་པོས ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་དངོས་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། དེ་ལྟར་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་ པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་མི་སྲིད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་མེད། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། གལ་ཏེ་ སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ལམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་མན་ངག་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།བསྟན་པས་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས་མོད་ཀྱི། དེ་ གཉིས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་སྦྱོར་བ་མཛད་དེ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པའི་ལམ། །དགོས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །དེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དགོས་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་ པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས། །འཇིག་པ་ཤེས་པས་མི་རྟག་ཤེས། །མི་རྟག་ ཉིད་ལ་འཇུག་ཤེས་པས།།དེས་ནི་ཆོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་བསྒྲིབས་ཤིང་འདུག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་གཉེན་པོར་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ ལམ་བཤད་དོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་འཇིག་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།

不可能有另外一個了知有和無二者之存在的意識。有人說’剛剛滅盡的因是產生果的緣’這種說法是不合理的。因此，由於無也可以成為因，所以說’無不能作為因’是不合理的。如果說依理觀察則不可能成為因的話，這也不是如此。世間諸事物不應該觀察分析而承許，應該如世間所見那樣。在世間中也有說無為因的，比如說’因為沒有水，莊稼就毀壞了’，‘因為沒有食物，我的孩子死了’，這樣說沒有水和食物使莊稼和孩子毀壞了。由於一切世間言說都無法成立，所以世間所知的諸義也應該依世間共識而安立，而不是依正理。沒有水等是稱為毀壞的因，因此’因滅盡而寂滅，稱為滅’這一點得以成立。執取因滅盡本身而安立為滅盡，這滅盡在因滅盡之前是不可能的，滅盡后才有，所以沒有自性成立的本體。凡是非由自性滅盡、不依賴因而由本性滅盡的那些法，以何種他性而安立為滅盡呢？非滅盡本性的法由於與滅盡本性相違，無法安立為滅盡本性。由於如此生滅既不能由自體成立，也不能由他體成立，因此瑜伽師如實見到緣起，若依正理觀察，如是任何生起都不存在，任何滅盡也不會發生。 第二品 如果這樣生滅二者不存在的話，世尊所說:‘嗚呼，諸行無常，是生滅法，生已歸滅，寂滅為樂。‘這又作何解釋？如果生滅二者不存在的話，就不應該宣說生滅道趣入涅槃的教授，但是已經宣說了，因此生滅二者是存在的。雖然世尊如是宣說，但並非是依據二者自性成立而說的。雖然沒有這些，但世尊依世間緣起而作安立，爲了所化眾生的利益而宣說生滅之道。由於僅需要通過宣說來成辦利益，所以世尊宣說了生滅之道。宣說生滅之道有何利益呢？爲了說明這一點而說:‘由知生知滅，由知滅知無常，由趣入無常性，由此亦能證法。‘對諸行的貪著遮蔽了趣向涅槃城的道路，所以世尊作為對治首先宣說了生滅之道。怎樣呢？如是’由知生知滅’，因為生是滅的根本。了知滅就是通達滅和無常二者是一義。

།ས་གསུམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ ནང་དུ་འདུག་པ་ཁྱིམ་རབ་ཏུ་འབར་བར་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པར་འབྱིན་པ་འགྱུར་བ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེས་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཁོང དུ་ཆུད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། །ལྟ་གྱུར་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ། །སྐྱེ་བ་མེད་ པས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་མེད།།འཇིག་པ་མེད་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་རྟག་པར་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མི་དམིགས་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ རྒལ་བ་ཡིན་ནོ།།ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོའོ། །ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ཉིད་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་གྲུ་ཆེན་པོས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་ འཇིག་པ་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བ་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་བདག་ཅན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཉེས་པས་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པ། ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་པར་འགྱུར། །ལས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྐྱེ་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །གང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པར་འཛིན་པ་དེ་དག་དངོས་བདག་གམ་། དངོས་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ དག་དངོས་བདག་ཅན་ཏེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དངོས་བདག་ཅན་ཏེ། དེ་དག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཉེས་པ་རང་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པས་ ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར། དེ་མེད་པ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཇུག་སྟེ། གང་དགེ་བ་དང་ མི་དགེ་བའི་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་འཁོར་བས་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་སོ།།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ་བསྒྲིབས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་ཏེ་བྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སུ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་མི་སེམས་ཤིང་། འདི་ནི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ།འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སླུ་བའི་སེམས་ལ་སླུ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཡིད་མི་རྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་འཕགས་པར་གྱུར་པར་བལྟ་སྟེ། དངོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ དངོས་པོ་མི་རྟག་སླུ་བའི་ཆོས།།གསོག་དང་སྟོང་པ་བདག་མེད་པ། །རྣམ་པར་དབེན་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་། །བྱུང་བས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདུས་པ་ལ་བྱའོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ ཡིན་པས་མི་རྟག་པའོ།

如同處在三界無常之火猛烈燃燒之中，猶如置身於正在燃燒的房屋中一般，如果必定想要從中超越，就要通達緣起法性，了知其無生無滅。如此便能通達最為甚深的涅槃之法。 因此，具有殊勝智慧者如是循序漸進地隨順生滅，‘若人了知緣起法，遠離生滅諸相者，彼等已成智者故，能度有海諸見執。’ 因無生故無實有見，因無滅故無斷滅見。若無生滅則無自相，故不生常見。如是不見緣起之生滅，即是超越見執之有海。 見執本身即是有海。見之暴流即是見執之有海。精進于空性者，必定能乘坐見空性之大船而渡越彼岸。 若執著空性見而毀滅者，則不能通達遠離生滅二邊的緣起。彼等必定’凡夫執實有，顛倒于有無，煩惱力所轉，為自心所欺。’ 隨順業力與煩惱而各自出生，故稱凡夫。執著諸法實有自性者即是實執，或執諸法為我者即是實執，因為以我執緣取彼故。或者說因執著實有而成實執。 彼等由於對有無顛倒過失之自我分別而生起，故為煩惱所轉。對可意之事生貪著，對無有之事生嗔恨等。為煩惱所轉而趣入，有善不善業取時即輪迴。如是凡夫執著實有者為自心所欺。 因執著實有是自心遍計，諸法實有自性本性不成立故，遮蔽見諸法真如，由顛倒增益而為自心所欺惑。 若有人不認為善知識所說空性如同險崖，而了知此乃諸法勝義，此為趣向涅槃城之道，通達欺惑心即是欺惑性，剎那亦不信任者，當視為必定成為聖者。 因為諸善巧者’見諸法無常，虛幻空無我，及見極寂靜。‘所生即名為法，法之名詞是指和合。彼法亦是剎那剎那壞滅之自性故無常。

།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སླུ་བས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སླུ་བའི་ཆོས་སོ། །རིང་དུ་གནས་པའི་མཐུ་མེད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་བས་ གསོག་གོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །བདག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྙད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་འདི་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་དབེན་པར་མཐོང་ངོ་། །དབེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྟོང་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དབེན་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དགོན་པ་རྣམས་ལ་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་པོ་དབེན་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པར་མཐོང་བའི་བར་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་དངོས་པོ་ཉིད་སྐུར་ཏེ་དབེན་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་སྟོང་པར་གྱུར་པ་ལ་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་རྣམས་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་དབེན་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རང་གི རྟོག་པའི་དྲི་མས་སྦགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པར་དབེན་པར་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་སོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ནའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བཞེངས་ནས་དངོས་པོ་ལ་ གཟིགས་ན་དབེན་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཕགས་པ་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉི་ཚེས་འདི་ལྟར་གཟིགས་པར་ཡང་མ་ཟད་དེ། སློབ་དཔོན་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ལ་གཅེས་ པར་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཏེ།རང་གིས་རིགས་པ་སྟོན་པ་ན། །གནས་མེད་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད། །མ་རིག་རྒྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ འདྲ་བ་སྟེ།།རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པས་གནས་ཏེ་། ལོ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་གཞི་བྱེད་པའོ། །འདིའི་གནས་མེད་པས་གནས་མེད་པའོ། །བརྟེན་པར་བྱ་བས་དམིགས་ པ་སྟེ།ལྡང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལྡང་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་བ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་ནི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་སྟེ་དེ་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འདས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུའོ། །གནས་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པས་གནས་པ་མེད་པའོ།།གནས་པ་དང་དམིགས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་གནས་པ་མེད་པ་འདིས་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཀྱང་འགྲོ་བ་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ནི་ལོག་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ།།དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །རྩ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ། །འདིས་གནས་པར་བྱེད་པས་གནས་པ་སྟེ། དེས་སྐྱེས་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་དེ།དེ་དང་དེ་བརྟེན་གང་བྱུང་བ། །རང་གི་དངོས་པོར་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

諸事物的自性是無自性的，因此愚者們見到有自性顯現，所以如同幻化等一樣具有欺誑性，故此事物即是欺誑法。無有長久安住的力量，本性脆弱故積聚。因無自性故空。因無我故無我，以無常等說明事物的自性。因此，智者們如是見到此事物時，見到其離。所謂離即是空。如是，因離相順故，稱無生的寂靜處為離，如是此處瑜伽師見事物離，即是見空的意思。他們並非否定事物而見離，而是見到事物成空而見空。為顯示空性故說無常等差別。 或者，離即是無垢，如是凡夫顛倒，以自己分別的垢染污染本性清凈的事物，故顛倒理解，而諸聖者則不如是，他們不增益無有之事，見到離即無垢。或者，諸聖者從真實智慧中起，觀察事物時見到離，此為語義。不僅圓滿事業的聖者如是見到， 上師也依靠自己的智慧，以通達具有正理的法性而對法性生起真實珍惜，說自己的正理時說：‘無住無所緣，無根亦無住，從無明因中極生起，遠離始中終，如同芭蕉無實質，如同乾闥婆城市，愚癡城市不可忍，眾生如幻而顯現。‘依此而住，如同作為莊稼因的大地般作為基礎。因其無住處故無住。所緣即是所依，如同令不能起者得以起立的輪子。此無所緣。根即是主要因，即是從彼所生諸法的生、滅、增長之因，如同諸樹之根。 因無有安住故無住。以此無住、無所緣、無生因及無住說明眾生非成立。彼等是諸事物成立之因，而彼等亦無有，故眾生是虛妄的。其中住即是六處。所緣即是一切法，隨應配合。根即是以種子法則作為因緣。此能令安住故為住，因彼所生得以安住故。彼等一切因緣起故無自性，如前所說：‘依此彼而生起者，于自體性中未生。’

།དེའི་ཕྱིར་གནས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་འགྲོ་བ་ནི་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་ ཞེ་ན་།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ནི་མ་སད་དེ་རྨི་ལམ་རྨི་ བ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མ་རིག་རྒྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་ཡོད་པས་འགྲོ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པ་ ངེས་སོ།།ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་ པོ་མེད་པའོ།།གལ་ཏེ་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་འདུས་བྱས་ནི་བརྟགས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །གང་སྙིང་པོ་མེད་ཀྱང་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་གཏི་མུག་གི་མཐུ་ལས་བྱུང་ བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མ་རིག་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་དག་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་བརྟགས་ན་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་དག་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་མ་རིག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པར་རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །གནོད་པར་བྱེད་པ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་དང་། མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་རུངས་པ་དང་དབུགས་འབྱིན་པ་མེད་པའི་གནས་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཟིགས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པའི་ གྲོང་ཁྱེར་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ།མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་དེ་དངོས་པོ་མེད་དེ་འདི་ལྟར། ཚངས་པ་ལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་འདི། །བདེན་པར་རབ་ཏུ་གང་བརྗོད་པ། །འཕགས་ལ་ དེ་ཡང་བརྫུན་ཞེས་གསུངས།།དེ་ལས་གཞན་ན་ཅི་ཞིག་ལུས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དབང་པོ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚངས་པ་ནི་ཚད་མའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྫུན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་བདེན་པ་གཅིག་པུའོ།།ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གསུངས་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་གཞན་དག་ལ་ སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྫུན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།གང་ལ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་།འཕགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ལྟ་བ་མཚུངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

因此，離開處所等的眾生是不合理存在的。如果這樣眾生不存在，那麼為何能見到其自性種種差別呢？聖者們不見眾生有種種差別，因為對他們而言眾生空性一味，空性中沒有種種差別。因此，爲了顯示愚者為無明睡眠所迷而顛倒，如同做夢般見到種種差別，故說’從無明因極生’。以自性不成立，且由於無明存在，眾生自性不成立，確定是從無明種子因所生。 爲了顯示如何自性不成立，故說’遠離始中終’，意思是離開生住滅。因此也是從無明種子所生，如同芭蕉樹般無實質。若非從無明種子所生，那麼觀察時應當見到實質，但諸行如同芭蕉樹聚般觀察時無實質。雖無實質卻顯現有實質者，是從愚癡力所生，如是眾生是從無明種子所生。 因此也是從無明種子所生，因為如同乾闥婆城，如同乾闥婆城雖顯現真實，但觀察時並非如此，故非真實城市。因為如是觀察時從無明種子因所生的眾生自性不成立，所以此乃必然迷亂之城，‘眾生如幻顯’，難以遮止損害，且為黑暗所障故難以了知自性，故說眾生難忍，意思是兇惡、無法喘息之處及令人恐懼。 因此，這對於未顛倒者如幻般顯現。凡夫的迷亂之城，聖者們見如幻術，因為遠離無明黑暗。因此也如是眾生無實，如此：‘梵天等世間，所說為諦實，于聖者亦說，彼即是虛妄，除此復何余？‘補充語義為：‘有何非如幻？’ 在世間中，梵天是超越根境之義的決定者，是量。如是，對於作為量的彼等而言，諸法自性顯現為真實，但對聖者們而言是虛妄，世尊說唯涅槃是真實，顯示說：諸行是虛妄欺誑法，對其他人顯現者為何不成虛妄？對於確定是虛妄者之外還有什麼剩餘？意思是無有任何非如幻者。 這是必須承許的。否則，若梵天等和聖者們對此世間見解相同，那麼聖者與非聖者就成為相同了。

།དེ་དག་མཚུངས་པར་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་ལྡོངས་གྱུར་པ། །སྲིད་པའི་ རྒྱུན་གྱི་རྗེས་འབྲང་དང་།།མཁས་པ་སྲེད་དང་བྲལ་བ་ཡི། །དགེ་བ་རྣམས་ལྟ་ག་ལ་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་ཁེབས་ནས། བློའི་མིག་ལྡོངས་པར་གྱུར་པ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར།རང་དབང་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བས་འཁོར་བར་འཕངས་པས་གྲུབ་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ལྦུ་བ་འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རླུང་གིས་དཀྲུགས་ཏེ། འཁྲུགས་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་ཆག་པ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ལྟོང་ཅན་སྲེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་།མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པ་བློའི་མིང་ཅན་དམ་པའི་ཆོས་བདུད་རྩིའི་ཁུ་བའི་རྒྱུན་གྱི་བཏུང་བས་ངོམས་པ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། གོང་དུ་སྨོས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་མཚུངས་པར་བརྟག་ཏུ་ག་ལ་རུང་སྟེ། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚུངས་པར་བརྟག་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྲོ་བ་འདི་ནི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། །རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཞེས་སྨོས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་དོགས་པ་སྤངས་ཏེ་མོས་པར་བྱའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་བསྟན་པར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།བཤད་པ། བདེན་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་གྱི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་འོངས། འཇིག་རྟེན་བདེན་ཡང་མི་དགོས་ན་ནི་ཁ་ཅིག་མི་བསྟན་ཏོ། །བརྫུན་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་ན་ནི་ལ་ལ་བསྟན་དགོས་ཏེ་འདི་ལ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་ འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་དགོས་པ་ཡོད་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡོད་དོ།།ཞེས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་བསྟན་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ གཉིས་ཀྱི་གཡང་ས་མེད་པའི་ཆོས་འདི་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་མ་བྱང་བ་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་མི་བཟོད་དེ།དེ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཐབས་ལ་ཁོང་བཟོ་བས། དེ་ཉིད་ཚུལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ ཆགས་པ་ནས།།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དབེན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་མ་བྱང་བ་དག་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ་བཙུད་ན་ཤིན་ཏུ་མགོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མི་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པས་བདག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྤྱིའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ ཅན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།དངོས་པོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ངོ་བོའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ ན་དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བའོ།

爲了說明這些不可能相等，故說：‘世間無明盲昧者，隨順輪迴相續流，智者遠離貪著者，諸善業豈能相等。‘說此偈頌是因為被無明翳障所覆蓋，慧眼盲昧的梵天等一切眾生遠離正見， 無自主地流轉，被無始輪迴所牽引而形成，如同水泡般旋轉的輪迴之輪被顛倒大風攪動于大河中，善業之船破損，善業異熟果報究竟圓滿的具眼者隨順貪愛之流的凡夫，與智者以智慧清凈的慧名者，飽飲正法甘露精華之流，一味法性諸善業， 與前述世間怎能相等？如同光明與黑暗、輪迴與涅槃不可能相等一樣。因此，梵天等世間隨順輪迴而行，對他們為真實者，對聖者必定是虛妄的。 因此聖者們如是說：‘愚癡城邑不堪忍，眾生如幻而顯現。‘對此智者應斷疑而生信解。 此處有人說：如果眾生如幻而自性空，那麼世尊為何不宣說真實義，而說有蘊界處等不真實法有何用？ 答曰：說是真實非虛妄，這從何而來？世間真實尚且不需，有些不說。虛妄若有必要，某些則需宣說。此中為入勝義之方便故有必要， 雖然蘊界等非真實，但說’有’是就最初宣說而言，並非真實義空性，因為最初宣說則成無義。 離二邊深淵之法，最初不堪對未成熟智慧者宣說。因此善巧成辦眾生利益的智者以方便善巧：‘最初宣說諸法有，了知諸義及貪后，其後宣說離戲論。’ 若最初即引導智慧未成熟者趣入空性見，則會極為迷惑。因此聖者們不會最初即宣說空性。對於貪著事物、喜好分別事物自性者， 為使其珍愛自身，如實宣說所欲之義，最初應說一切皆有。其事物即是真實義。所欲宣說的總義相關的’其’字與此相連。 事物即自性，某法的自性即是其事物，即是真實義、自性、本性、如是性、非他性等詞的異名。由於具有尋求真實義的本性，故為尋求真實義者。

།དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་བླ་མ་ཕན་པར་འདོད་པས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེའི་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འདི་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དེ་དང་འདིའི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་བཞིན་དུའམ། མར་མེའི་འོད་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བཟུང་བའམ་བརྟེན་པར་ཟད་དོ། །དོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་རེ་རེའི་རྐྱེན་ཀྱང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་ རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མཐའ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྩོམ་པ་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཅིག་བརྒྱུད་པས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བ་གྲུབ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་རྟོགས་ཤིང་།སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ལ།ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབས་པ་འཇིག་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་རྟོགས་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ། བྱིས་པ་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་བསྟོད་པ། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ། འཇིག་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ། འཁོར་ བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་འདོར་བར་འདོད་པ།འཁོར་བ་སྤོང་བར་འདོད་པ། བདག་ལ་ཆགས་པ་ལྷོད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་དབེན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ བསྟན་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར།སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པས་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ པས་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་དགེ་བ་སྤང་མི་ནུས་སོ། །མི་མཁས་པའི་བློ་ཅན་དག་འགྲོ་བ་འདིའི་སྟོང་པའོ། །སྙམ་དུ་འཛིན་ཞིང་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་མི་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ འདི་ཡང་སྒྲོ་གཤོག་མ་སྐྱེས་པའི་བྱ་རང་གི་ཚང་བོར་ནས་འཕུར་བ་བཞིན་དུ་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ལ། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །གང་རྣམས་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་ བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཆོས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི།དགེ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲོ་གཤོག་རྫོགས་པའི་བྱའི་ཚུལ་བྱིའུ་ཕྲུག་སྒྲོ་གཤོག་ མ་སྐྱེས་པས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།།ཆུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐོམ་པ་མི་ཕྱེད་ལ། ཟས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བཀྲེས་པ་མི་ཕྱེད་དེ། དེ་བསྟན་ན་དེ་དག་ཕྱེད་པ་བཞིན་དུ་འདི་རྟོགས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་གོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བ་ ལ་འཇུག་པས་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་ལོ།

對於想要尋求真實義的人，善意的上師應當如何開示呢？應當說’一切都存在’。‘一切’指的是五蘊、十二處、十八界等。 應當結合其認知來說明這些蘊等的存在。對於這些蘊等，也要把握住，把握住這些存在，就像長短或燈光一樣來顯示，除此之外別無他法。如此則僅僅是把握或依靠而已。 什麼是通達義理呢？因為諸果無邊際，每一果又有眾多緣，每一緣若觀察則如無始輪迴般因緣聚集相續無有邊際可見，以壞滅見觀待果的生起，了知由因緣聚集相續所成就的果從眾多緣中生起后即刻壞滅。 生起是需要極為努力才能成就的，而極為努力所成就的壞滅卻無需努力就會發生。了知此理后，對有為法性生厭，不讚嘆凡夫行為，不喜歡生起，不願接受壞滅，想要捨棄對輪迴的貪著，想要斷除輪迴，對我執鬆懈。如此通達義理之後才適合修習遠離，之前則不適合。 這樣做的話，上師宣說空性也不會無果，弟子們也不會因為斷除和顛倒執著而墮入邪見。若不如此做，就會與世俗諦和勝義諦二諦相違背，因此宣說空性會導致墮入邪見。 如此一來就無法斷除不善。愚者們執著’這個世間是空的’，認為’既然是空性，還做什麼’，因此對必須成就的善業不生歡喜。 因此，這就像翅膀未生的鳥離開自己的巢穴飛行一樣會毀滅，因為缺乏自證。不了知遠離之義，僅僅依靠聞法而行，不行持福德的那些下等人將會毀滅。 安住於世間的勝義，不顛倒、清凈圓滿，以及通過自證悟空性實相時，不行持福德與非福德是合理的。 那些沒有空性自證卻僅僅聽聞空性之名而效仿證悟者行為的人，是趣入不善業而非善業，他們必定如同學習成熟鳥類行為的未生翅膀雛鳥一樣會落入煩惱。 僅僅聽聞水不能止渴，僅僅聽聞食物不能止飢，同樣，在開示此理后，這些下等人會因為未能證悟而毀滅。因為一味趣入不善，所以他們是下等人。

།དེ་ལྟར་དེའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བཞེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་དོན་རེ་ཞིག་ཐོག་མ་ཉིད་དུ། ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ ཤིན་ཏུ་བརྗོད།།སེམས་ཅན་རྣམས་གང་ལ་གནས་ནས་ལས་རྣམས་བྱེད་ཅིང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཟ་བའི་འགྲོ་བ་ལྔ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་འདི་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་འདིའི་གཉེན་པོར། དེ་ཡི་རང་ བཞིན་ཡོངས་ཤེས་དང་།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྟན། །འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལམ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་ བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལ་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དཔྱད་ན་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་རུང་སྟེ། དགོས་པའི་དབང་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་ གསུངས་ལྟར།།ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྤངས་པ་ཡིན། ཡང་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་ང་དང་ ངའི་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་གསུངས་ཏེ།དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དགོས་པའི་དབང་དུ་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་བཤད་ ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པར་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་པ་འདི་ནི་འཐད་པ་དང་ལུང་གིས་ངེས་པར་རུང་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཐད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་ བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པ་གང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་ཅིང་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་རང་གི་དངོས་པོ་ཐོབ་ནས་དངོས་པོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འགའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་མི་ནུས་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་ བ་ལས་གྱུར་པ་དང་།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་བཤད་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་དག་ པར་འདུ་ཞིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་དོ།།གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡོད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚངས་པ་དེ་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་དེ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ སེམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པས་དེས་བསྐྱེད་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དག་ཀྱང་གཟུགས་འགགས་ན་གཟུགས་བརྙན་འགགས་པ་བཞིན་དུ་འབྲལ་བར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་ན་ཡོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བསྟན་པར་ངེས་སོ།

如是爲了完全斷除其過失，世尊對聽眾們首先從世俗諦不失壞的意義上宣說了身體有果報，並且詳細宣說了諸趣。世尊宣說了眾生所依止而造業並享受其果報的五趣。其後，為對治執著認為’這是真實’的見解、執著為最勝的身體系縛，宣說了了知其自性以及無生。諸趣等是緣起所生，故無自性生。宣說了了知其自性的道以及諸趣等無生的道智之獲得。 因此，如是宣說二諦自性安立，為何目的而宣說？對此若加以觀察則可確定：如同諸佛依需要而說’我’與’我所’，同樣依需要而說蘊界處等。諸佛世尊已斷除我執與我所執，然爲了表達所欲說義而為世間說’我’與’我所’，同樣依需要而說諸蘊處界，因為若不宣說彼等差別，世間無有趣入真實之方便。 如何得知是依需要而說諸蘊處界，而非爲了真實義？此可由正理與教證而確定。首先就正理而言：‘所說大種等，悉攝入識中，若知彼即離，豈非妄分別？‘識所緣取相而生起的所緣，于識中現起相后獲得自體，而遍計為大種等事物的自性。若於識中未立某相，則世間不能安立為有，否則應成孤子等亦有之過。 因此，諸大種及所造色、心心所法及心不相應行，皆以識相為因，故所說一切大種等，皆攝入識中。當瑜伽師見到增益有無的識蘊是虛妄欺誑性，見到無自性生時，必定了知：如實了知心無自性生時，由彼所生的一切大種等，如同影像隨色滅而滅一樣消失，如是豈非如影像般是妄分別？ 是故如是諸蘊等是由識之因而有，無因則有，故無自性成就，唯是為執我與我所的增上慢者而宣說，應當確定。

།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ རིགས་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པའི་དབང་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས།ད་ནི་ལུང་གིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམས་ གསུངས་པ།།དེའི་ཚེ་ལྷག་མ་ལོག་པ་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་རྟོགས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་ཏུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ལུང་འདིས་དོན་གྱིས་ན་ ཤེས་རབ་ཅན་སུ་ཞིག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དེ་དག་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་། ལུང་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར། ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་ གཡོ་བ།།དེ་སྲིད་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པས་བདུད་དེ་དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱིས་ཆེན་པོ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་འཁོར་གྱིས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ། འཕགས་པ་མ་ ཡིན་པ་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གིས་སྨ་མ་ཕབ་པ།སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། འཁོར་བ་པའི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ན་མ་རིག་པའི་ཡུལ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་ དུ་མངོན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ཡིད་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཡང་། །ཉེས་པ་མེད་པར་ཅིས་མི་འཐད། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཉེ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚིག་འདིས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ལ་མེད་ན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཞེས། །འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུང་། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀྱང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིས་མི་འཐད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་རྐྱེན་མ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ འདིའི་རྐྱེན་ནི་མ་རིག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར།རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད། །རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་རྫས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ནི་མུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཐད་དེ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཙམ་དུ་འཐད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད་པས་མུན་ཁུང་ན་མིའི་ཚུལ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ འབྱུང་བ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

暫時如此以理證對蘊等的必要性已經了知后，現在爲了以經證顯示蘊等是虛妄而說明其必要性，故說：‘涅槃唯一諦，諸佛如是說，爾時余虛妄，智者誰不知？‘世尊說：‘諸比丘，如是不欺誑法性涅槃是唯一真實第一義。‘由此經義，何等智者不能通達蘊等虛妄義？因為蘊、處、界等如是以理證和經證觀察時無自性成立，所以必定’乃至意動搖，爾時是魔境。’ 聖慧根命被障礙故為魔，彼魔具有三界大自在、四顛倒大臣、貪等煩惱眷屬常隨，非聖凡夫一切所不能降伏，隨行非善行，令輪迴有情無餘增長，名為無明。以非如理分別諸法時不離無明境界。 當其為魔境時，若無生則意不生起，故無魔境，如是’於此亦，何不許無過？‘此即是顯示通達彼無自性生，依此故近現前詞說’於此’。為此亦通達無自性生時非通達自性，因為有其顛倒則有，無則無。 如是顯示故說：‘無明緣世間，如是正覺說，是故此世間，何不許分別？‘以無明為緣者即從無明緣所生即世間。世間即五取蘊。其中無明緣行，行緣識等，以此如是世尊說此世間以無明為緣，故無自性成立。自性成立者非以暗等為緣。是故以無明為緣故，世間何不許唯是分別，即許世間唯是分別而已。 分別即是分別。僅是分別而已故為分別，即是說唯是分別的意思。由無自性成立，如同暗處分別人形一樣，世間也唯是分別安立。

།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པར་ཅི་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །གང་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས། ། དེ་དག་མི་ཤེས་ཀུན་བརྟགས་པར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་གསལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྣང་བ་བྱུང་ན་མུན་ཁུང་ན་མེའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པ་བྱུང་ན། གང་ལོག་པ་དེ་ངེས་པར་མི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ མེད་པར་གནས་སོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དངོས་པོ་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་གང་བྱུང་ཞིང་། །རྐྱེན་མེད་པར་ནི་གནས་པ་མེད། །རྐྱེན་མེད་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་འགྱུར་བ། ། དེ་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་མེད་པའི ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་ཡང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྐྱེན་བཙལ་བ་ནི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གནས་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་དེ་གཟུགས་ བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡང་རིགས་སོ།།གང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགྱུར་བས་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་མི་རིགས་སོ། །གང་གནས་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་ལྡོག་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་འོས་ སོ།།གང་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བས།གལ་ཏེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས། །དངོས་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ་ནི། །ལམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་མེད། །གྲངས་ཅན་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ ཡོན་ཏན་སྙིང་སྟོབས་དང་།རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་ལ། བྱེ་བྲག་པས་ཀྱང་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ས་དང་། ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡན་ལག་ཅན་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོ་རྩོམ་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལོབས་ནས་རྟག་པའི་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བཟུང་ནས་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དག་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་ཡ་མཚན་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ ན་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་སྟོན་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ནི་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་མེད་པས་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རིགས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ སྨྲ་བ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་གྲུབ་པས་མཐའ་ལས་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ནི་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་། སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས། །རྩོད་པ་ཡིས་ནི་དངོས་པོ་ལ། །ཆགས་གནས་གང་ཡིན་དེ་སྨད་དོ།

如此，若有顛倒，如何顯示世間存在？現在爲了顯示若無顛倒則不存在，故說：‘若無明滅盡，諸法皆滅盡，彼等不知妄分別，為何不明顯？’ 如同黑暗中出現光明時，火的形相不可得，同樣，當覺知生起時，顛倒之法必定是由無知所遍計，故無自性而住。 由此因緣，世間諸法亦無實體，如同影像，從因緣而生故。為顯示此義，故說：‘從有因所生，無緣不能住，無緣故壞滅，彼云何知有？’ 若世間有自性成就，則彼時以自性而有體性成就，不應依賴因緣而生，亦不應從有因而生，因為自性是無作故。住亦不應依賴緣。 若有自性成就，則不可能轉變為他性，如是為遮止轉變為他性而尋求住緣是合理的。若依賴住緣，則如影像般無自性成就亦是合理。 若有自性成就，則以自性不變故，即使無住緣亦不應消失。若無住緣則消失者，如同影像般應無自性成就。 如是無自性成就者，他人如何能了知其存在之因？故不應有存在性。 外道不說緣起者，于諸法執著有自性，此乃從自宗見解而生，無有相違，故說：‘若諸說有者，住著于諸法，即住于彼道，于彼無奇特。’ 數論派從自宗見解執著三德：勇德、塵德、暗德常住；勝論派亦從自宗見解執著地、水、火、風微塵及有分之一切法體性常住，故說常有實法。 若於諸法住著執取自性，具最勝智者于彼毫無驚奇，全無稀有。何以故？因為依止不可能之事物是世間驚奇之因，依止可能之事物則不然，因為合理故。 從自宗見解宣說、了知有者，無有驚奇之因，故理應毫無奇特。 毗婆沙師、經部師及唯識宗從宗義顯示無有不可能，于具最勝智者極為稀有。 于彼等：‘依止佛道者，說一切無常，以諍論住著，諸法為可訶。’

།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ཞེས་དེ་སྐད ཁས་ལེན་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བས་དེ་རྨད་དུ་གྱུར་པའོ།།ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཁས་ལེན་པར་གྱུར་ཀྱང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་རློམ་པར་གནས་པ་ནི་རྟ་དམུ་རྒོད་བོང་བུའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞིན་དུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲ་བསྟོད་པའི་ཚིག་འདི་ཡང་བསྟིང་བ་ཡིན་ནོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་དག་།དེ་ནི་འདི་ཞེས་གང་དག་ལ། །བརྟགས་ན་རབ་ཏུ་མི་དམིགས་ན། ། བདེན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས། །རྩོད་པས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུས་བྱས་གཞན་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་མཚན མ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ནི་འདིའོ།།ཚོར་བ་དེ་ནི་འདིའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདིའོ། །འདུས་བྱས་གཞན་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བློ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་གིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཞན་ལ་བསྟན་ པར་མི་ནུས་སོ།།གང་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་རྩོད་པ་སྨྲ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བདག་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གཞིག་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དངོས་པོ་བདེན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་རང་བཞིན་ གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གིས།མ་བརྟན་པར་ནི་གང་དག་གིས། །བདག་གམ་འཇིག་རྟེན་མངོན་ཆགས་པ། །རྟག་དང་མི་རྟག་སོགས་ལྟ་བས། །ཀྱེ་མ་དེ་དག་འཕྲོགས་པ་ཡིན། །གང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་ བུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་མི་འདོགས་ཀྱི།སེམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་དེད་ཅིང་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ཡང་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར།ཡང་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་རྟག་ན་དེའི་ཚེ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱེ་མ་ལྟ་བས་ འཕྲོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའམ་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ཡང་མཐུན་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་སྦྱར་རོ།

緣起是佛教之道，依此諸行皆因緣起故無常。雖然如此承認，但是想要顯示諸法自性成立者，對空性論者進行諍論，而依止於不可能之事，這是極為稀有奇特的。 這種稀有也是世間所稱奇特，故稱為稀有。如是一切雖說無常，承認緣起之道，但仍顯示法性並執著，如同馴服野馬驢子般的行為，對智者來說極為稀有。 如同’向不應禮敬者禮敬’這樣的話語一樣，這個稀有的讚歎詞也是諷刺。承認緣起的佛教徒們，若觀察’此是何物’，則完全不可得。對於’此是真理’，有智者會以諍論來說嗎？ 如是色、受、識及其他一切有為法，因為是緣起，故自性不生。凡是自性不生者，因其相不可得，故色非此、受非此、識非此、其他有為法非此，於心中一切相都不顯現。 如是任何特相都不顯現者，不能向他人指示’此是某物’。對於不能指示的事物，智者爭論是不合理的。所謂爭論，即是成立自方觀點和破除他方觀點。 如是任何事物都不可得時，自己所承認的真實事物，怎麼可能有所謂’此是某物’可指示呢？他人所承認的虛妄事物，也怎麼可能有所謂’此是某物’可指示呢？ 如是不瞭解緣起義為自性無生義的極為顛倒者們，‘不堅固的某些人，執著我或世間，以常與無常等見，哀哉彼等被奪走。’ 有些人不依五蘊如幻無自性而安立為我，而是在心有自相成立上安立為我，他們必定會被見解的大河沖離涅槃道而漂走。 怎麼說呢？若認為心有自性成立，則或成為常，或成為無常。若成為常，則成為常見論者。若成為無常，則成為斷見論者，因為生已成無即是斷見。 如是彼等哀哉被見解奪走。‘哀哉’一詞表示嘆息或應當了知。如是，若認為世間即五蘊以自相成立，也同樣會有過失。

།ཡང་ན་འདི་ནི་དོན་གཞན་ཏེ། གངས་ཅན་ལ་ སོགས་པ་གང་དག་མ་བརྟེན་པར་བདག་རྟག་པ་དང་།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་ལ་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ནི་ ལྡོག་པར་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འདོད། ཀྱེ་མ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བདག་བརྟེན་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང་གང་དག་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་དག་བརྟེན་ནས་ དངོས་པོ་རྣམས།།ཡང་དག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་འདོད་པ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟག་སྩོགས་ཀྱི། །སྐྱོན་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། ཆད་པའི་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ལྟ་བ་དག་བསལ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ ལྟས་མི་འཕྲོགས།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ནི་ཕྱིས་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ཡང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་དང་ རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ པར་འགྱུར་རོ་།།བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། རིགས་དང་། རུས་དང་། ཆོ་རིགས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་དང་། སྟོབས་དང་། བློ་དང་། དབང་པོ་སོ་སོ་ཐ་དད་ པའི་འགྲོ་བ་དང་།འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་རྟེན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཨནྡ་རྙིལ་དང་། ཤེལ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀུ་མུ་ད་དང་། པདྨ་དང་། ཤིང་དང་། རི་དང་། སྨན་དང་། བུམ་པ་དང་། ཤིང་རྟ་ ལ་སོགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དམིགས་སུ་ཡོད་བཞིན་དུ་མེད་པར་ཁས་བླང་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་གང་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། རྐྱེན་འདི་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་དེ་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ལྷས། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གང་འདོད་དང་། །འབྲས་བུ་མེད་པར་གང་འདོད་ལ། །ཀ་བ་ལ་སོགས་ཁྱིམ་དོན་དུ། །བརྒྱན་པའི་དོན་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ།

或者這是另一個意思。數論派等某些人不依靠而執著于永恒的自我、自性成立、非緣起、世間也是自性本質、自性也因為無變化而自性成立，而認為變化的集合是轉變的。其他人則有其他見解。唉，他們必定會被常見、無常見等見解所奪取。 雖然自部某些人承認五蘊和自我是依靠的，但卻認為是實有性，以及某些人雖然說無明、行等是從因緣和合而生，但說識等是實有性的那些人，也同樣是入于邪見，爲了顯示這一點，說道：‘某些人慾求，諸事物依靠，真實性成立，彼等常等過，如何能不生。’ 如同承認自我和法的自性義存在與不存在會有常見和斷見的過失一樣。消除如前所說的見解后，如果了知緣起的真實義，‘某些人諸事物，如水中月亮般，非真實非虛妄，許此不奪見。’ 如果色等自性本無，則因為它們自性本無，不可能轉變為其他自性，因為自性本無者後來不可能存在。即使有因緣，也不可能有任何生起，因緣等也是如此性質，所以不可能，因此與緣起相違。 如果爲了完全斷除這個過失而承認自性存在，那麼此時也不會如實由因緣而生，因為因緣也因無需要而不存在。如此也與緣起相違。如果與緣起相違，則一切安立都將崩潰。 如同驢角等一樣，眾生也將不可得。因此，界、趣、生處、種姓、血統、種族、膚色、形態、力量、智慧、根的各別差異的眾生，以及一切眾生所依的外在風輪等，金、銀、青金石、水晶、紅寶石等，以及睡蓮、蓮花、樹木、山嶽、藥物、瓶子、車等所見的種種也將成為無。 對於現見存在的事物承認為無是不合理的。因此，應當捨棄依靠而生的自性有和無，僅由此緣而成就，如同影像一般，應當承認無自性成就。 如聖天所說：‘于有果欲求，及無果欲求，柱等為房屋，莊嚴義亦無。’

།དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་སྤངས་ ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི་འདོད་པ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་བརྫུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ།འདི་ལྟར་བསམ་པ་འདི་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་ མི་སྲིད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བས་ལོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལ་ལ་ལ་བསྟན་པ་དང་དགོས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པར་སྨྲ་བའམ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པའི་རླུང་གིས་ དཀྲུགས་ཏེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་རྦ་རླབས་ཆེན་པོ་བརྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་གྲུས་བརྒལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ཐད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་ཤིང་གི་ཚལ་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས པ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཡོད་པ། སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པས་དྲི་མ་མེད་པ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་དབེན་པར་བདེ་བར་ཕྱིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏམ་གསང་བསྟོད་དེ་ སྟོན་པས་བསྒོ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་འདུག་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་རྨོངས་པ་དེ་དག་ངེས་པར་སྒྲོལ་ལོ།།གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྟ་བ་མི་བཟད་མ་རུངས་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེ་སྡང་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གང་ལས་འབྱུང་བ་དེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་མི་བཟོད་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།འདའ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་མ་རུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཡང་དངོས་པོར་ལེན་པ་ལས་སྐྱེའོ།

這樣，捨棄常見和斷見之後，緣起如同影像，雖然是顛倒心識的對境，但並不相違，因此如前所說的各種眾生並非不可能存在。聖者們也捨棄顛倒，不作虛妄增益，因此解脫也並非不可能。 由於這樣的緣起本性無生，因此依此理趣，對於諸事物，有些人認為諸事物依緣而起如水中月，他們認為無自性成立，如同影像，既非以自性為真，也非虛妄。 如是思維：這是依於事物而起，緣起非是實有，如同影像，因此非真實。若是真實存在，則應成不可能變異。在世間顯現如同真實，故非虛妄。說為非真實，是爲了對某些人開示及成辦利益。 由於非真實，故非常見論。由於也非非真實，故非斷見論或邪見論。如是通達緣起如同影像無自性，則必定能乘緣起智慧之船，渡越被非理分別風所攪動的常斷等見解大波濤之水流， 到達涅槃遊園，其中莊嚴有佛不共法樹林，具有種種奪人心魄的菩提分寶，具足十力清凈，以盡智、無生智而得寂靜安樂。對他人也宣說隨順此道的緣起秘密言教，精進修習此教誡者，必定能度脫輪迴大海中為常見等見解之水流所迷惑者。 若有人不通達此緣起法性，而遍計諸法自相，他們必定執著實有。若有執著，則生貪嗔，執持可怕惡劣見解，由此產生諍論。其中貪著是對自宗深生執著為相，嗔是對他宗背棄為相。能生貪嗔者即是貪嗔之生起。由於異熟極為不悅且難以忍受故稱不可忍，因為能對心相續造成損害且難以超越故稱為惡劣，這指的就是見解的執持。如此住于見解也是從實有執著中產生。

།ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་བསྟན་པར་འདོད་ པ་དང་།གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞིག་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ། དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱང་། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བ་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བར་གྱུར་པ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་དང་། དེས་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་གཏི་མུག་འབྱུང་བས་ལྟ་བར་ གྱུར་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དམིགས་པ་མེད་པས་ལྟ་བ་རྣམས་ལྡོག་ གོ།།དེ་ལོག་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ། གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་སྟེ། །རྟེན་ཅིང་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་ཤེས་། །ཡང་དག་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་དངོས་པོ་ རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར།གང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། དེ་ལ་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་ཇི་སྐད་དུ་གདགས། གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ནི་དེ་ བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ།དེ་བས་ན་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་རྣ་བ་དང་སྙིང་མེད་པས་ཀྱང་བདག་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་མ་རུངས་པ་ཞེས་བབ་བོ། །གང་བརྟེན་ ནས་སྐྱེས་པ་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོས་གང་གི་ཚེ་སྨྲས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད།བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་གང་གི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པ་དེའི་བརྫུན་པར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་ཁོ་བོ་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་ སྨྲའི།བདག་ཉིད་གང་གིས་དེའི་བྱུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །བདག་ཉིད་གང་གིས་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཡང་དག་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཀྱི། བརྫུན་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་དེས་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་གཉིས་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་མི་སྟོན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ པ་ཞེས་སྟོན་ན་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར།ཁོ་བོ་ནི་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏེ། ངེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ཆེད་ཆེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདྲོན་པོ་ཕྱོགས་བསླད་པ་ལྟ་བུ་དག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ།

如果有執持見解，爲了顯示自己所承許的義理，以及爲了反對他人所承許的見解而執持見解，從此會產生其他源於實執根本的諍論。 因為如此的緣故，這是一切見的因。沒有這個則煩惱不生。因此若能遍知這個，則見和煩惱都將清凈。 若有執著實有，則會由於遍計前際、后際和中際而墮入緣于彼的諸見中，因此執著實有是一切見的因。 若有見，則從此因會生起煩惱，因為會對自己的見生起貪著，由此會生起我慢，對他人的見生起嗔恨，以及一切處生起愚癡，所以從見會生起諸煩惱。 因為如是一切見和煩惱都從緣實有的因而生，所以若能遍知彼實有，如實了知實有的自性，則因無所緣而諸見將會退除。見退除時煩惱將斷。 若想：由何能知此？見緣起即是。了知緣生即無生，此乃正遍知者所說。 見到緣起后就不會執著諸法有自性。因為凡是依緣而生的，如同影像一樣本性無生。 凡是緣起的必定是已生的，對此怎能說是未生？若說是未生，則不應說是依緣而生，因此由於相違故不應理。 若如是說，嗚呼！連無耳無心者也對我尋過，此實在是我的不幸。 當我說凡是依緣而生的如同影像一樣非本性生時，何來尋過的機會？ 我說緣起相中所見影像的虛妄性是無生，以何自性安立其無生，即以此說其無生。 若問以何自性安立其無生？是以真實所許的自性，而非以虛妄的自性，因為以彼自性承許緣起故。 因此如是生與不生二者非境，故怎能成為一者之境？ 若不是說所見緣起無生，而是說自性無生，則你所說此義有何前所未聞？ 我不說任何前所未聞之事，因為我們的論典是以顯示如實法性為主要目的，然而對此如實法性，隨順顛倒的迷亂者們如同醉漢般作其他遍計。

།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ སྐྱེས་ཤེའོ།།སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་ཡང་དག་པ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ན་ཆུང་ཡང་དག་པ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུངས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཟིལ་གནོན་པ། །བདེན་པ་མིན་ལ་བདེན་འཛིན་པའི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་དང་རྩོད་སོགས་ཀྱི། ། རིམ་པ་ཆགས་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སླུ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར རྟོགས་ན་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ལྡོག་གོ།།དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ལོག་ན་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྡོག་གོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ལྡོག་གོ། །དེ་ལོག་ལ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་རྩོད་ པ་ཡང་ལྡོག་གོ།།རྩོད་པ་ལོག་ན་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡོག་གོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར། རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་དོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་གཟུགས་ པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་དང་རྩོད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་པས་དེ་བས་ན་རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གཞིག་པ་མེད་མི་སྲིད་དེ། དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཡོད་དང་། །བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་ མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་།།ཕྱོགས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་བདག་གི་ཕྱོགས་སམ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་ཡེ་མེད་དེའི་ཚེ། གང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པས་བདག་དང་ གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ངེས་པར་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་དག་འདི་ལྟར། གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྙེད་ནས། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གདུག་གཡོན་ཅན་གྱིས། ། ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་གང་གི་སེམས། །གནས་མེད་དེ་དག་ཟིན་མི་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནགས་ཐིབས་པོ་ན་རྒྱུ་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་དབང་པོའི་ཕུག་ཏུ་གནས་བཅས་པ ཡུལ་གྱི་རླུང་ལ་ཡིད་ཆགས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ།།གཡོན་ཅན་ནི་གྱ་གྱུ་ལྟར་འགྲོ་བ་སྟེ། །འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་དེ་དག་ནི་སྦྲུལ་ལོ། །གནས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་རྙེད་ནས་འགའ་ཞིག་ལ་འཛིན་ཏོ།

緣起性空無自性而生，若非顛倒之本性，則凡夫於此執著自性生，於此貪著而生煩惱。為斷除此煩惱，聲聞、緣覺及菩薩等正覺者之最勝佛世尊說：‘依緣而生即是無生。‘如幻師于幻化少女不執著為真實而不生煩惱，若執著少女為真實者則生顛倒慢心而生煩惱。如是於此，世尊說’緣起無自性生’，以遮遣諸法實有之執著。如是： 為邪知所勝，于非真執真，執著及諍等，次第極生起。 是故為遮遣非真實法執為真實之想，世尊宣說緣起。緣起乃虛妄故非真實。若了知非真實，則離法執。若離法執，則離執著。執著即是我所執，如是得離。離此則離貪慾執著及見執之諍論。若離諍論則離斗諍等。是故若不見依緣而成之諸法，則必定： 無諍大性者，于彼無諸方。若有自方執，則與他諍論，彼等無如是，故為無諍大性者。 縱使彼等無自方，亦不能無破他方，故他方若有，自方亦不應無。若有一方，則應有自方或他方，然當無方時： 諸無有方者，彼有他方否？當如是無實法故，無自他方時，如是見者之煩惱必定息滅。云何？彼等如是： 若得任何處，毒蛇煩惱邪，則能執所緣，無處不能執。 貪等煩惱本性于諸行密林中游行，能斷善品命根，住于見等眼根洞中，長久隨逐境風所繫。邪者謂如蛇行，精勤執取故名為蛇。依止處所因緣，得已而執著。

།གང་དག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་དབང་པོའི་ཕུག་རྣམས་བཀག་པ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར་བའི་གནས་མེད་པར་བྱས་པས་གང་དག་གི་སེམས་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ནི་ཟིན་པར འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་ན་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གང་དག་གིས་སེམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་གཡོན་ཅན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཤིང་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་དུ་རུང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གནས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོད་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཆེན་ཅིས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།དངོས་པོར་དམིགས་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ཟློག་སྟེ་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ཡིད་དང་མཐུན་པར་གནས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཅི་སྟེ་མི་མཐུན་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ཚིག་པ་ཟ་བ་བཟློག་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀ་བསྩལ་ཀྱང་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་བཟློག་དཀའ་བར འགྱུར་རོ།།ཐ་མལ་པར་འདུག་པའི་གནས་ན་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་འབྱུང་བར་དམིགས་ནས། གང་ཚེ་ཐ་མལ་འདུག་པ་ཡང་། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་གཏི་མུག་དེ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་བསྒྲིབས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གཏི་མུག་གི་མཐུས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར། བྱིས་པ་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་པས། ། གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་ཆགས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། །ཡུལ་གྱི་གཟེབ་ལ་ཐོགས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བླུན་པ་དག་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པ་ན་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད པར་འཛིན་ཞིང་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཅི་ཡང་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་རྩེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་གཏི་མུག་གི་མཐུས་སྐྱེས་པ་ལ།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་དག་པར་རྩོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལུས་དང་ངག་ཡིད་ཀྱིས་འཇུག་པས། དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས། རྗེས་ སུ་ཆགས་པ་དང་།ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པ་བྱིས་པ་བཞིན་དུ་ཅི་དང་ཅི་ཡང་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བའི་གཟེབ་ལ་ཐོགས་པ་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དག་མི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲག་པའི་སྤྱན་ དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པས།དངོས་པོ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ནི། །ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་རབ་མཐོང་ན། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི། །ཡུལ་གྱི་འདམ་ལ་མི་ཆགས་སོ། །ཆགས་པ་མེད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཆགས་ཤིང་འཇུག་པ་མེད་པས་ཡུལ་གྱི་འདམ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བློ་བྱང་བ་དང་འདྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

凡是對一切事物都不執著的人，已經完全燒盡了煩惱毒蛇所依之因，並且以正念和正知堵塞了諸根門，他們已經使煩惱毒蛇無處可依，因此對於心無所住的人是不會被煩惱所染的。因為若無所緣之事物，則不會執著心的任何方面。 因此，如是心無所緣的人們，即使是邪惡狡詐的煩惱毒蛇也無法傷害和染著。 對於那些雖然執著色等自性，卻認為可以斷除煩惱的人們，他們是不可能斷除煩惱的。爲了說明這一點，經中說道：‘有所住的心，大毒煩惱怎能不生起？’ 若執著事物，則貪等煩惱的生起必定無法阻止而會生起。怎麼說呢？如果那個事物與意相順，那時就很難阻止對它的貪著。如果不相順，那時就很難阻止對它的嗔恨和惱怒。即使能夠超越這兩種分別，那時也很難阻止由執著自性而生起的對境上的無明隨眠。 觀察到處於平常狀態時普遍生起的無明隨眠會引生輪迴痛苦，是具有危害性的煩惱毒蛇，因此經中說道：‘何時處於平常狀態，也會被煩惱毒蛇所染。’ 當愚癡經常生起時，那些被遍愚所障蔽真實見解的凡夫們，必定會因愚癡的力量而執著事物的自相，就像’如同愚童執實想，而於影像生貪著，如是世間因愚癡，執著境網所繫縛。’ 就像不懂世間言說的愚童，天性愚鈍的意識，當見到影像時執著其為實有併產生貪著，做種種事情與之嬉戲。同樣地，具有無明的愚者因愚癡力而生起，對實有事物執著爭論，以身語意趣入，由於對此等的執著，無自主地隨順貪慾、嗔恨、我慢等，如同愚童般做種種事情，被輪迴之網所繫縛，不了知輪迴的本性，這些非聖者顯現為悲憫的對象。 具有殊勝智慧眼的聖者們如實照見真實本性，因此經中說道：‘若以智慧眼，明見諸法如影像，彼等大士眾，不著境界泥。’ 無有貪著則不會以彼自性而趣入諸法，故不會執著于境界之泥，意思是說聖者們如同通達影像的智者。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག་ནི་གཟུགས་ བརྙན་ལ་བྱིས་པ་བཞིན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས། །བར་མ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་བྲལ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡི་། །བློ་མཆོག་དག་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ལ་བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉེས་པར་སེམས་ པ་སེམས་པ་དང་།།ཉེས་པར་སྨྲ་བ་སྨྲ་བ་དང་། །ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་སེམས་པ་སེམས་པ་ནི་གང་དག་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་སྐད་ཅིག་ཅིང་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ལ་གཙང་བ་དང་། མི་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དུ་སེམས་པའོ། །ཉེས་པར་སྨྲ་བ་སྨྲ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་རྟག་ཏུ་ཕན་གདགས་དགོས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ།།ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་ དུ་འགྱུར་བའི་ལས་རྩོམ་པའོ།།དེ་ལྟར་བྱིས་པ་དེ་དག་མི་གཙང་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་ཆགས་སོ། །བར་མ་ནི་གང་དག་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྨོད་ཅིང་གཟུགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བསྩགས་པར་མཐོང་སྟེ། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བར་གྱུར་ནས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འཐོབ་སྟེ།འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་དག་ནི་བར་མའོ། །གང་དག་གཟུགས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར།གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། །བློ་མཆོག་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་ཆེས་པ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་། །དེ་ལས་ལྡོག་པས་འདོད་ ཆགས་བྲལ།།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་དབེན་པར། །མཐོང་བས་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དབེན་ཞིང་སྟོང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་ནས་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་བློའི་མཆོག་དང་ལྡན་ པ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་མ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དབེན་ པར་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལོག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་གདུང་བའི། །ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་གང་ཡིན་ཏེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་རྟོག་པ། །དོན་ཤེས་གྱུར་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གིས་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་ པ་དེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོར་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ།དེ་གཉིས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དོན་ཤེས་པ་ དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་གདུང་བ་རྣམས་ལ་འབྱུང་ངོ་། །མངོན་དུ་གདུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་མངོན་པར་གདུང་བ་ཅན་ནོ། །ལོག་ པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་གདུང་བས་ལོག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་གདུང་བའོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །དོན་རྟོགས་པ་ལ་ནི་དེ་དག་མེད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །བྱིས་པ་ རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འཐད་དོ།

因此，如此具有極其愚昧心智的人們，必定如同孩童對鏡中影像一般。 愚者執著於色相，中等者離諸貪慾，通達色相本性者，上等智者得解脫。 其中具有愚者特徵者為愚者，即是邪思而思，邪語而語，邪行而行。 其中邪思而思是指對不凈且剎那生滅本性的身體，認為是清凈和不壞的本性而思維。 所謂邪語而語是指對不應讚歎的、經常需要照料的、具有痛苦本性的身體，用各種名詞、語句和文字來讚歎稱頌。 所謂邪行而行是指開始造作不善業，其異熟果報將成為痛苦。 如是愚者們對不凈之身生起貪著。中等者是指如實了知不凈，呵斥色身，見到色身積聚百般痛苦， 遠離對色身的貪慾，獲得禪定和無色定，徹底超越欲界者，這些是中等者。 若有人通達色身以自性而空，如同影像般理解，他們必定從色等分別中， 以了知色之本性，上等智者得解脫。 為顯示此義差別故說：‘于極悅意生貪著，與此相反離貪慾，如幻化人見空性，由此證得涅槃果。’ 如同幻化人一般見眾生空寂，見到涅槃后而得涅槃者，即是具有上等智慧者， 應知他們是聲聞、獨覺和世尊。中等者是世間人，即離欲界貪者。應知愚者是貪著慾望者。 如何能見眾生如幻化人般空寂而得涅槃呢？故說：‘邪見所逼迫，煩惱過患等，有無諸分別，知義者不生。’ 若人見眾生如幻，則不執著有無自相為實有，遍知有無二者， 因不分別彼二者故成無分別。對通達破除諸有無之義者， 貪等煩惱必定不會成為輪迴之因。 彼等煩惱生於為邪見所逼惱者。具有逼惱性質者為逼惱者。為邪見所逼惱即是邪見所逼惱。 顛倒見得境后為諸煩惱所逼惱。通達義理者則無彼等，故必定得涅槃。 愚者因顛倒故不能證得涅槃。

།དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་། མི་ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། འཕགས་པ་དག་ནི་འཁོར་བ་འདི་ལ། གནས་ཡོད་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དམིགས་འགྱུར་ན། །གནས་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་བྲལ་མིན། །གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་ལ་གང་ལ་མི་ཆགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་ན་ནི ཆགས་པ་དང་མི་ཆགས་པ་གཉིས་སུ་རུང་ངོ་།།དངོས་པོ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་སྒྲོ་མི་འདོགས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་མི་འབྱུང་ངོ་། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པས་དེ་བས་ན་དེ་དག་གནས་མེད་དེ། དམིགས་པ་མེད་པས་ངེས་པར་མྱ་ངན་ ལས་འདའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། གང་དག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ། །གཡོ་བའི་ཡིད་ཀྱང་མི་གཡོ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གྱིས་དཀྲུགས་པ་ཡི། །མི་བཟད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་། །རང་བཞིན་གྱིས་རྒོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་དབེན་ པ་འགྲོ་བ་སྟོང་པ་ཞེས་དམིགས་པ་འདི་ལ་གང་དག་བསྟན་པར་གནས་པ་དག་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་གང་བ་དམིགས་པ་རྒལ་བའོ།།ད་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ།།བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཤེས་རབ་མ་གཏོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པ་དགེ་བ་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ་།ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚོགས་དེ་གཉིས་བསགས་ཏེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ ནས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་ཤོག་ཤིག་།བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དགེ་བ་ འདིས་དེ་གཉིས་ཐོབ་པར་ཤོག་ཤིག་།ཀླུ་ཡི་རྐྱེན་ཡིན་འཇིགས་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སྤངས་པ། །རིགས་པའི་ཀུ་མུ་ད་འདི་ཁ་འབྱེད་ཟླ་བ་ནི། །ཉེས་པའི་འབྱུང་གནས་རབ་རིབ་རྣམ་པ་རབ་བཅོམ་ནས། །བློ་གྲོས་མི་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གྲགས་པས་མཛེས། ། ཆོས་ཉིད་དང་ནི་མི་འགལ་གང་འཇུག་པ། །དོན་དེ་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཉེས་ཞེས་སངས་རྒྱས་མི་གསུང་ཕྱིར། །བདག་གིས་ཡང་དག་རྟོགས་ལ་དོགས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་འཛེམ་སྤངས་གུས་བྱས་ཏེ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་འདི རྣམ་པར་ཕྱེ།།རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་འདིས། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཐུབ་དབང་མྱུར་གྱུར་ཅིག་།རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་ཡུལ་ས་མ་ཏ་ནས་སྐྱེས་པ། མུ་སྟེགས་ ཅན་རྟོག་གེ་ངན་པར་སྨྲ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མུན་པ་མང་པོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཀའ་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་གྱུར་ན། གནས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚ་བས་གདུངས་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་བསིལ་བར་མཛད་པའི་ཟླ་བ་འོད་ཟེར་དྲི་མ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་མཛད་པའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

這些是由於對貪慾和離貪的境界完全思維，如何能對所緣境有貪著和不貪著。聖者們對此輪迴：‘若有住處則能見，貪慾及離貪，無住大士們，無貪亦非離。‘若能見到所貪著的對象，也能見到所不貪著的對象，則貪著和不貪著二者是可能的。若不對事物增益自性，則不會產生離貪。聖者們不見事物的自性，因此他們無住，由於無所緣而必定涅槃。 因此如是觀察時：‘于彼離欲者，動心亦不動，煩惱蛇攪動，難忍輪迴海。‘由於自性躁動，心如猴子般，對於空性所緣境，若有安住于教法者，則能超越煩惱之蛇充滿的輪迴大海。 現在爲了迴向此論的善根：‘以此善根愿眾生，積集福德智慧資，從福德智慧所生，愿得殊勝二種果。’ 除智慧及智慧因以外，爲了遍知一切眾生界所修集的無量善根，即是所說的福德資糧。智慧及智慧因迴向成佛的一切，即是智慧資糧。愿一切眾生積集此二資糧，成就后獲得從福德智慧所生的無上殊勝果。‘所生’即是’產生’。從福德智慧所生的那些，即是從福德智慧所生，那二者是什麼呢？即色身和法身。愿以此善根獲得這二者。 ‘龍之因緣具怖畏故遠離之，理性蓮花此開放月亮者，過失根源迷亂諸相盡摧已，于無智慧諸眾生中以名聞莊嚴。’ ‘若隨順法性而趣入，彼義無論如何宣說，於此佛陀不說過失故，我于正理解無疑。是故我舍畏敬造，分別六十正理論，以此分別諸福德，愿諸眾生速成佛。’ 此《六十正理論釋》是由阿阇黎月稱，即大乘中觀阿阇黎，生於薩瑪塔地方，摧毀一切外道惡說論師群的重重黑暗，如來遠離二邊的虛空界中，以聞思所生智慧成為光明，對於為種種顛倒非真實住處的熱惱所苦的一切眾生作清涼的月亮，以無量無垢光芒聞名於世。由他所造的《六十正理論釋》圓滿。

D3865

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཡོ་ག་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཤཏ ཀ་ཊཱི་ཀཱ་།བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་ བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འདོད་པས་དེའི་སྤྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གང་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རིམ་ གྱིས་དོན་དམ་སྟོན་གྱུར་པ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བཞིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པའོ། ། གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཙང་བའོ། །གང་དག་མི་གཙང་བ་དེ་དག་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་དང་ངའི་འབྱུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དྲུག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དཔྱད་དོ།།བདུན་པས་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡུལ་དཔྱད་དོ། །ཡུལ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ཤིང་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉན་པར་འདོད་པའི་སློབ་མའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བརྒྱད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་ པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རྣམ་གཉིས་བྱས། །བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་སྙན་ དངགས་མཁན་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ།གཅིག་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །གཞན་ནི་རྩོད་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །ད་ནི་བདག་གིས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་དབྱེ་བར་བྱ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་གཅིག་ ཏུ་བྱས་ནས་བདག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་དང་བཀོད་པ་སྔ་མ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མཐའ་དག་བླངས་པས་ རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

印度堪布吉那彌札、達那西拉、戒賢菩提，以及藏地大譯師班智達耶喜德翻譯、校對並審定。