d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s｜d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s（續16）

原子第二者也以如是所說的方式與原子相遇而成為第二原子之原子的物質，如是等次第構成能見的物質，由於與火性相關故為火，如是所燒物也由於與柴薪相關故為柴薪，此二者由於是因與有因故互相觀待。 勝論派說火與柴薪既是他性又具有互相觀待，因此前述無觀待等過失於我方無有。此為其論典，其論典中說世界毀壞時，地等大種毀壞而住于微塵，在形成時，與我方相遇的微塵，于彼具有不可見的法與非法所生的共業微塵，與我方相遇后與其他微塵相遇。 所謂相遇的詞義，即是使微塵離開其方位而與他者相遇，使二者處於同一處所。具相遇的二微塵構成所謂第二原子的物質。第二原子又構成第二原子之原子即第三原子的物質等，如是次第構成能見的物質，即構成火的因的微塵，彼等與火性相關而成為火即是火。 第二原子以次第構成第三原子的物質等，所謂所燒物質即構成柴薪的因的微塵，彼等與柴薪性相關而成為柴薪即是柴薪。火與柴薪二者，柴薪是因，火是有因，故互相觀待。 因此彼等說，火與柴薪雖是他性，由於具有互相觀待故，中觀師前說火與柴薪若是他性，則由於無觀待故，將有恒時燃燒、無能燒、作用無義、無業等過失，如是所說諸過於我勝論派無有。 對此所說，此中論釋者即以’若火異於薪，離薪應可得’等廣說諸理而作破斥。等字包含’應成常燃燒，無作用而生，作用成無義，如是業亦無’等偈，以此等說明火與柴薪為他性的過失，當作破斥他性。

།དོན་དམ་པར་སྣང་བྱེད་ནི་མེ་མ་ཡིན པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྱུང་བ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྣང་བྱེད་ལས་གཞན་པའི་འབྱུང་བ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་མ་ ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བྱེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་དག་ན་རེ་རིམ་གྱིས་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རྫས་བརྩམས་པ་མེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཡིན་ལ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མི་རུང་སྟེ། སྣང་བྱེད་མེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མེའི་རྫས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་མེ་ནི་བུད་ཤིང་ སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །རྩོམ་པ་དགག་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལས་གཞན་པ་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་མེའི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས། མེའི་རྫས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་མེ་ནི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་དམ་བཅས་ པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན་ཅི་གཞན་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ།རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔ་མས་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེས་ཅི་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྩོམ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཞན་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཅི་ཡང་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གལ་ཏེ་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུར་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ་གལ་ཏེ་བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ ན་སྔར་དབུ་མ་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ལ།ད་འདིར་གཞན་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སོ། །ཅི་སྟེ་བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ནི་དཔེ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདིར་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པར་སྒྲུབ་ པས་སྔར།དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་དཔེ་བསྟན་པ་བསལ་བས་དེས་ན་དཔེ་སྔ་མ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་ པའི་ཕྱིར་དང་བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་མེ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དཔེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གཞན་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ མེ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་དག་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་དཔེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

勝義中應當了知光明並非是火，因為是大種的緣故，如同其他大種一樣。這些是有法、所立法、能立法和譬喻，應當依次配合。譬如除光明以外的大種，如水等，因為是大種的緣故，應當了知非是火，同樣地，光明也因為是大種的緣故，應當了知非是火。 勺論師等說：‘漸次由光明的事物開始，與火性相關的緣故是火’，這是不合理的。因為光明非是火的本性，所以火的事物不成立，如前所說’火不能燒薪，因為是大種的緣故，如同水等’，這已經成立。 破除組成也是，勝義中火的極微並非組成所謂火的事物，因為是極微的緣故，如同其他極微一樣。這些也是有法、所立法、能立法和譬喻，應當依次配合。譬如除火以外的水的極微，因為是極微的緣故，不能組成所謂火的事物，同樣地，火的極微也因為是極微的緣故，不能組成所謂火的事物。 因此，火的極微不能組成火的事物，所以火的事物不成立，如前所說’火不能燒薪，因為是大種的緣故，如同水等’，這已經成立。 如果說，此立宗的意義是什麼？是組成其他的還是不組成？這是對方詢問：中觀派前面的推理已經顯示火的極微不能組成所謂火的事物，以此因的意義，如果火的極微不能組成所謂火的事物，那麼它們是組成水等其他事物呢？還是什麼都不組成？如果這樣二者擇一。 ‘那會如何？‘是反問。對此回答：如果按照第一種觀察，則違背立宗。這樣的話，先前中觀派立宗一切極微都不能組成各自決定的事物，而現在承認組成其他，則違背立宗。如果按照后一種觀察，則無有譬喻。 如果這樣，此處成立不組成，則前面所說’如同其他極微一樣’的譬喻被遮破，因此前面的譬喻缺乏所立而不合理。對此說法，此處註釋者說：‘這是不好的，因為未承認如第一種觀察，對於第二種觀察，也因為已成立的地等不能組成火的任何一個可以作為譬喻的緣故。’ 因為未承認組成其他，所以不違背立宗，而且地等已成立不能組成火，安立為譬喻，所以也不是無有譬喻。

།ཡང་ན་དོན་དམ་པར་མེ་ནི་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ ཉིད་དང་ཆུད་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔ་མའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་འདི་དག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དོན་དམ་པར་མེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་ཆུད་ཟ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐྱེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་མེ་ནི་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པས་མེའི་རྫས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་མེ་ནི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ།།གྲངས་ཅན་དག་གིས་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་ཤས་ཆེ་བའི་སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་གཟུགས་དག་ནི་མེ་ཡིན་ལ། མུན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་བུད་ཤིང་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་དེས་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་འདོད་པས་བུད་ཤིང་གི་རྒྱུས་མེ་འབྱུང་བས་བུད་ཤིང་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ནི་བུད་ ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་པས།ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་རང་བཞིན་གཅིག་པས་གཞན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ལས་མེ་དང་བུད་ཤིང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་གཞུང་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ནི་ཡང་བ་དང་། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། རྡུལ་ནི་གཡོ་བ་དང་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རེག་པ་དེ་ཙམ་གང་ལ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་མེ་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། །མུན་པ་ནི་ལྕི་བ་དང་གནས་པའི་བདག ཉིད་ཡིན་པས་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་པ་དེ་ཙམ་གང་ལ་མུན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་བུད་ཤིང་ཡིན་ཏེ།ས་ནི་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་མེ་དེས་བུད་ཤིང་དེ་ཁྱབ་ཅིང་སྲེག་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་དག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་པས་གཞན་ཉིད་ཀྱང་མ་ ཡིན་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ།དེས་ན་དབུ་མ་པས་སྔར་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་རྟག་ཏུ་འབར་བ་དང་འབར་བྱེད་མེད་པ་དང་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་དང་ལས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་དག་ གྲངས་ཅན་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

或者，勝義中火併非由火的極微所構成，應當了知，因為是果，如水一般。這些也應當依次配合法、所立法、能立法和喻，即如水因為是果，應當了知非由火的極微所構成，如是火亦因為是果，應當了知非由火的極微所構成。如是所作性和消耗性亦是有生性，應當說此等因相。這是前面比量能立法，也應當配合這些，即勝義中火非由極微所構成，應當了知，因為是所作性故，是消耗性故，是有生性故，如水一般。由此說明，火非由火的極微所構成，因火的實體不成立故，前面所說’火不能燒薪，因為是大種故，如水等’不成立。 數論師說：以薩埵（純質）和剌阇（激質）為主的聲、觸、色是火，以答摩（暗質）為主的是薪，認為彼遍於彼，由薪的因生火，因為薪是因故，火是依于薪故，已遠離相違過失。此是數論師認為火和薪同一自性故非是他性，由薩埵、剌阇、答摩的多少而稱為火和薪，且互相觀待，故他性主張所說過失於我等主張中不存在。 依彼等論典，地等一切大種皆有薩埵、剌阇、答摩三德。其中薩埵性輕且明，剌阇性動且能趣入，故色、聲、觸唯量中薩埵、剌阇較多者是火，認為火具有色、聲、觸處。答摩性重且住，色、味、香、觸唯量中答摩較多者是薪，認為地具有色、味、香、觸處。因此，彼火遍及並燒彼薪，由三德同一自性故非他性，且認為以作者和業的方式互相觀待。故中觀師前說他性主張有恒時燃燒、無能燃、造作無義、無業等過失，數論師說彼等過失於我等主張中不存在。

།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེ་ནི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གྲངས་ཅན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མེ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སྲེག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་དམ་བཅས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ གནོད་པ་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་རྒོལ་བར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔ་མ་མེ་ནི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན།མེ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་གཤེར་བ་ལ་སོགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན།དེས་ཅིར་འགྱུར་གལ་ཏེ་བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སོ། །ཅི་སྟེ་བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ནི་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་རྒོལ་བར་བྱེད་ནའོ། །དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་འདིར་དགག་པ་དེ་ནི་སྲེག་པ་ཉིད་དགག་པ་ཁོ་ནས་མཐུ་ ཟད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྲེག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པ་ཡང་མེད་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་དག་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མེ་ནི་སྲེག་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པ་དེ་ནི་དཔེ་མེད་པར་དགག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་མེ་དེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།ས་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ གྲུབ་པ་དག་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་དཔེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དཔྱད་པ་རྒྱས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མ་དག་གི་དོན་དཔྱད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ཆོག་གིས། ད་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འོག་མ་དག་གི་སྐབས་ཉིད་བཤད་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་འདི་དག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན། །སྲེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སྲེག་ན། །འཆི་བར་ མི་འགྱུར་མི་འཆི་ན།།རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེ་གཞན་ཡིན་ན་བུད་ཤིང་དང་མི་ཕྲད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ཉིད་བུད་ཤིང་དང་མ་ཕྲད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཆོས་དང་།བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་དེ་ཉིད་བུད་ཤིང་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པ་དང་མ་ཕྲད་པ་ནི་བུད་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་དེ་དང་མི་ཕྲད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བུད་ཤིང་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བུད་ཤིང་དང་མི་ཕྲད་དོ།

對於這樣說的回答，此處解釋者說道：‘那些在勝義中，火併非是燒柴的，因為是大種的緣故，如水等’，應如前面那樣予以破斥。這是說明：數論派所遍計的火，因為是大種的緣故，在勝義中並非是燃燒的自性，如水等。 如果對所立宗義進行觀察后，認為是其他自性或無自性，而反駁說’對前宗無害且無喻’的話。這是說對方對中觀派前面的推理’火不能燒柴’所示的因，對其所立宗義是什麼？火非燃燒自性，是否為濕性等其他自性？還是都不是任何自性？由此會如何？如果按第一種觀察，則違背所立。如果按后一種觀察，則無喻。 對此，解釋者回答說：‘此處該破斥僅以破除燃燒性而窮盡其力，且非燃燒自性的詞義應由其他詞來表示，因此對前宗無害，而且以土等非燃燒自性成立者為喻，故也非無喻。‘這是說：‘火非燃燒自性’這個破斥是單純否定的意思，而非別遮的意思，因此並未承認火是水等其他的自性，所以不違背所立，而且以土等非燃燒自性成立者為喻，所以也不是無喻。 ‘廣大觀察已足’這句話的意思是：前面已廣說了火與柴非異性的偈頌義理的廣大觀察已足，現在應解釋後面偈頌的內容。 ‘複次’等也是顯示在承認火與柴為異性的立場中有過失的這些文句中也會如此。爲了顯示這一點，說道：‘若異則不觸，若不觸不燃，若不燃不滅，若不滅自相住。’ 爲了說明’若異則不觸’，說道：‘若火是異，則不與柴接觸，因為是異故，如彼自身未與柴接觸那樣。‘這些是依次配合能立、所立法、能立法和喻。如同那火自身遠離柴木而住時，因為異於彼柴故不與彼柴接觸，同樣，異性的火也因為異於柴故不與柴接觸。

།ཕྲད་པ་མེད་ན་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་མེད་ན་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་ཅིང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅི་ལྟར་མེ་བུད་ཤིང་དང་མ་ཕྲད་པ་ལ་བྱེད་པ་ པོ་ཉིད་མེད་ཅིང་བུད་ཤིང་མེ་དང་མ་ཕྲད་པ་ལ་ཡང་ལས་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མེ་དང་བུད་ཤིང་ཕྲད་པ་མེད་པ་ལ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཕྲད་པ་མེད་ན་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཕྲད་པ་མེད་ཀྱང་སྲེག་པར་འགྱུར་ན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་འདུག་ པས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྲེག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་དེ་མི་འཐད་པས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྲེག་བཞིན་པ་ན་བུད་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ།།མི་སྲེག་ན་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སྲེག་ན་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདི་ལྟར་མེས་བུད་ཤིང་སྲེག་ན་ནི་བུད་ཤིང་ཟད་པས་འཆི་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མི་སྲེག་པ་ལ་འཆི་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་གྲུབ་ན་བུད་ཤིང་མི་སྲེག་ཀྱང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་འཆི་ན་རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་འཆི་ན་རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་མེད་པར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མི་འཆི་ན་མེའི་རང་གི་རྒྱུ་བུད་ཤིང་མེད་པར་རང་གི་རྟགས་འབར་བ་དང་སྣང་བ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐེག་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་ རོ།།ཅི་སྟེ་མེ་དེ་བུད་ཤིང་ལས་གཞན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་དམ་འཆའ་བ་ལ་ནི་ཅི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་བསྟན་ནས་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ཏམ་མི་ལེན་ཅེས་བརྣན་ཏེ་དྲི་བ་དང་།གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་མི་ཕྲད་པ་དང་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་མདོ་མཛད་པས་དགོངས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པས་དེའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གོང་མའི་སྐབས་འདིར་གཞན་ཡིན་ན་མི་ཕྲད་དོ།།ཕྲད་པ་མེད་ན་སྲེག་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།མི་སྲེག་ན་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་འཆི་ན་རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའི་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཕྲད་པ་དང་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཕྲད་པ་དང་སྲེག་པར་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་སྒྲུབ་ནུས་པས་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་དེའི་དབང་གིས་གཞན་ཡིན་པ་དང་མི་ཕྲད་པ་དང་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་རང་གི་རྟགས དང་ལྡན་པར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱའི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

爲了說明’若無接觸則不能燃燒’這一道理，所說’若無接觸則不能燃燒’是因為在此火與柴薪二者也是以作者與業的性質相關聯並接觸的緣故。如同火未與柴薪接觸時沒有作者性，柴薪未與火接觸時也無業性一樣，在此若火與柴薪無接觸則無法建立能燒與所燒的性質關係，因此若無接觸則不能燃燒。 若說雖無接觸也能燃燒，則處於一處也能燒盡一切，因此接觸不合理，所以所說’雖是他性，正在燃燒時是柴薪’這種說法不合理。 爲了說明’若不燃燒則不會滅’，所說’若不燃燒則不會滅，因為無柴薪也能成立’。如此，若火燒柴薪，則因柴薪耗盡而滅，若不燃燒則滅無因而不會發生。若無柴薪火也能成立，則不燒柴薪也不會滅。 爲了說明’若不滅則具自相而住’，所說’若不滅則具自相而住，無自因而永恒安住’。若不滅則火無自因柴薪而具有燃燒、光明、燒灼等自相併永恒安住。 若火是異於柴薪或非異於柴薪，執著異性則有如上所說過失。這是說明如此執著異性的立場有可詰難的言詞，此處詢問對方是否承認異性。若承認異性則有不接觸、不能燃燒、不會滅、具自相而住等過失，這是經典作者的意趣。 由於此處是可詰難的言詞，因此能成立不接觸等法的所詮義，由此不應說比量。這是說對於主張異性的立場，在此前頌文中’若是他則不接觸，若無接觸則不能燃燒，若不燃燒則不會滅，若不滅則具自相而住’等可詰難言詞，能成立接觸、能燃燒、會滅、不具自相而住等義，因此不應依此可詰難言詞而說異性、不接觸、不能燃燒、不會滅、具自相而住等比量。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཕྲད་པར་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ངེད་དབུ་མ་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་།ངེད་དབུ་མ་པས་མི་ཕྲད་པ་དང་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་ཡང་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་ པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མི་ཕྲད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྲེག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་སྒྲ་ཅི་ བཞིན་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།སྒྲ་ཅི་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གཞན་ཉིད་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གླགས་ཡོད་ པའི་ཚིག་དེ་དག་ནི་སྒྲ་ཅི་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་གཞན་ཉིད་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཉིད་དགག་པ་དེ་ཡང་བསྡིགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གི་གཞན་ཉིད་དགག་པ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ ཤིང་དག་གི་གཞན་ཉིད་དགག་པ་དེ་ཡང་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བསྡིགས་པས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་ཀྱི།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་དགོས་པས་འདིར་དེ་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ། བྱེད་པ་པོ་ ལ་བརྟེན་བྱས་ཤིང་།།ལས་ཀྱང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར། །འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན། གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་པ། །གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་ བས་འདིར་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འོག་ནས་ཕྲད་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་ད་འདིར་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如果問為什麼不這樣說推理，為此說’因為他性對自身不成立，以及不應說不相遇’這句話。因為火與柴薪的他性對我們中觀派自身不成立，所以不應說他性的推理， 而且因為我們中觀派不應說不相遇、不燃燒、不死亡和具有自相而住，所以不應說不相遇等的推理。 如果有人說這樣的話：‘頌文的意思是他性、不相遇、不燃燒、不死亡和具有自相而住這些，難道不應該如字面意思理解嗎？‘作為對這個前主張的回答，在此註釋者說’也非如言說’。 那麼是什麼樣呢？為此說’如是他性遮遣所說義’這句話。那些有機會的話語並非如言說，而是通過與它們相反來顯示火與柴薪的他性遮遣的語義。 他性遮遣也不應該僅僅通過威脅來顯示，而是如同作者與業的他性遮遣一樣為眾所知。這是說，火與柴薪的他性遮遣也不是僅僅通過有機會的話語威脅就能成立為非他性， 而是需要以比量成立，因此在此成立它們非他性的比量，如同前面在觀察作者與業的場合中所說’作者依止已作業，業亦依止彼作者，除此生起之因由，更不見有成就者’那樣為眾所知，所以應當如理類推。 或者，因為下文將說’若法與法共，不應成他性’，所以此處不應說，這是說，或者他性遮遣的比量將在下文觀察接觸品中這樣說，所以現在此處不應說。

།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕྲད་པ་ཁས་ མི་ལེན་ན་ནི་དེས་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཀྱང་ཕྲད་པ་མེད་པས་འདི་ལྟ་སྟེ།གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན། །སྲེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སྲེག་ན། །འཆི་བར་མི་འགྱུར་མི་འཆི་ན། །རང་གི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཏུ་འང་འགྱུར་གྲང་ན། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་ པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕྲད་པར་གྲགས་པ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཡང་། །ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་ བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཡིན་པ་ལའང་ཕྲད་པ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པས། གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན། །སྲེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སྲེག་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དེ་སྐྱོན་དག་ཏུའང་འགྱུར་ གྲང་ན།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕྲད་པར་གྲགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ། དེས་ན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ ཕྲད་པར་རུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས།གཞན་ནི་མི་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མ་གསུངས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་དཔག་ན་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །སྐྱེས་པའང་ བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མདོ་མཛད་པས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་། ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་དཔག་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཟླ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་པས་འདིར་ཡང་དེ་ཡོད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་བསྡེབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།ཕྱེད་གོང་མ་ཤོས་བསྣོར་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་མདོ་མཛད་པས་ནི། གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཡང་། །ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་བུད་ མེད་སྐྱེས་པ་དང་།།སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །ཞེས་གོ་རིམས་དེ་ལྟར་གསུངས་མོད་ཀྱི་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཕྱེད་གོང་མ་དང་འོག་མ་བསྣོར་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྣོར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་དོན་བསྟན་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེ་སྔར་སྨོས་ན་ དངོས་ཀྱི་དོན་བསྟན་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདིར་ཚིག་གི་དོན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་དོན་ནི། ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་གཞན་ཉིད་མ་ ཡིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཕྲད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔར་དབུ་མ་པས།གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

於此說道：如果你認為男人和女人雖然是他性也不承認相遇，那麼火和柴薪也就不會相遇，如此：‘若是他性則不遇，若不遇則不能燒，若不燒則不會死，則具有自性而住。‘等過失也將產生。然而世間衆所周知男人和女人雖是他性也能相遇，這是無法否認的，因此’如同女人與男人，男人與女人相遇般，即使柴火為他性，也應能與柴相遇。‘能如是說。 對此，對方的想法是這樣的：如果男人和女人雖是他性也不能相遇，那麼由此火和柴薪是他性也不能相遇，‘若是他性則不遇，若不遇則不能燒’等過失也將產生。然而世間衆所周知男人和女人雖是他性也能相遇，你無法否認這點，因此’如同女人與男人，男人與女人相遇般’等能夠這樣說。因此雖是他性也能相遇，你所說的’他性不相遇’等過失不成立。 雖然未說’般’字，但根據’如同’一詞推斷，因為是對應詞，應當視為存在。即在’如同女人與男人，男人與女人相遇般’這一偈頌中，雖然造論者未直接說出’般’字，但根據’如同’一詞推斷，‘如同’的對應詞是’那般’，而’那般’與’如是’意思相同，所以這裡也應當視為存在，這是修辭用語。 調換上半頌來解釋是指：這個偈頌經中說為’即使柴火為他性，也應能與柴相遇，如同女人與男人，男人與女人相遇般’，雖然順序如此，但在此註釋中將上下半頌調換來解釋。為什麼要調換呢？爲了更容易說明所要表達的意思，因為先說比喻更容易說明實際意義。 在此，詞義是爲了顯示相違品也具有能立法而說明不定性，即這個偈頌的含義是：以’如同女人與男人，男人與女人相遇般’說明非他性的相違品他性也具有能立法即相遇的特徵，因此之前中觀師所說的’他性不相遇’是不定的。

།མ་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་སྒྲ་ རྟག་སྟེ་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ།ལ་ལ་ན་རེ་ཅི་ལྟར་ལས་གཟུགས་ཅན་མི་རྟག་པ་ལྟར་སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ལ། རིགས་ པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་དེ་སྐད་སྨྲས་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བའི་ཚིག་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཁྱེད་དབུ་མ་པས།གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་མི་ཕྲད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ། འདིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས། ཅི་ལྟར་ བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་།།སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་སྨྲས་པས་ཁྱེད་དབུ་མ་པའི་ཚིག་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་[(]ལེན་[,]ལན་[)]དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ འདིར་བཤད་པ།གལ་ཏེ་མེ་དང་ཤིང་དག་ནི། །གཅིག་གིས་གཅིག་ནི་བསལ་གྱུར་ན། །ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་ ཏེ།ཕན་ཚུན་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཟེར་བ་ལྟར་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཅི་ལྟར་བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་དག་ཕྲད་པ་བཞིན་དུ་ཕྲད་པར་ཡང་འདོད་ལ་རག་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་ཡོད་ཅིང་དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཕྲད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པས་དབུ་མ་པས་སྔར་གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུའང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དབུ་མ་པས་སྔར་རྐྱེན་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་མན་ཆད་དུ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་ཉིད་བཀག་ཟིན་པས་དེས་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་ཞིང་ གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་ཞིང་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས།མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་ལ་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་གཞན་གཉིས་ཡུལ་ཐ་མི་ དད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་པས་དབུ་མ་པའི་སྒྲུབ་པ་སྔ་མ་གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་མེ་དང་ཤིང་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

爲了說明不確定性的比喻，例如當某人說’聲音是常住的，因為是有形的’時，有人說’就像業是有形而無常一樣，聲音也是如此’，由此可知他所說的話是不確定的。 例如當某位語法學家說出前述觀點時，有如理論家等人說出後述觀點，由此可知前者所說的話是不確定的。同樣在此，你們中觀派說’若是他者則不相遇’，意即火與柴薪若是他者則不相遇。 對此，我們說：‘如同女人與男人，男人與女人相遇一般’，表明雖然男人與女人是他者，但仍可相遇，由此應知你們中觀派的話語是不確定的。 對於這種說法，註釋者作如下回答：‘若火與柴薪，互相排斥時，雖柴火為他性，須許與柴遇’。 此偈頌的簡要含義是：若火與柴薪互相排斥，成為相互他性，那麼如對方所說，雖然火與柴薪是他性，但如同男女相遇一樣也應承許其相遇。 如此，既有一性的相違品他性，又有能立法相遇的特徵，則中觀派先前所說’若是他者則不相遇’似乎成為不確定。 然而，中觀派在先前考察緣等章節中已經否定了諸法的勝義生起與他性，因此如同火與柴薪互不排斥且未成立為他性一樣，男人與女人也互不排斥且未成立為他性。 既然火與柴薪未成立為他性的相違品——男人與女人的他性也不成立，而當他性不成立時，兩者在同一處所生起的特徵即相遇也不存在，因此中觀派先前的論證’若是他者則不相遇’並非不確定。 ‘若火與柴薪互相排斥’意即’若無作者與業的關係特徵’的意思。也就是說，若火與柴薪是他性且無作者與業關係特徵的相遇，這就是其含義。

།ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་འདོད་པ་དག་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་ པ་དག་བཞིན་དུ་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་ན་ཞེས་གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་ན་ལན་འདེབས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི།གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་ཕྲད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་གླགས་ཡོད་པའི་ སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཟེར་བ་ལྟར་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དག་བཞིན་དུ།མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཀྱང་ཕྲད་པར་དབུ་མ་པས་ཁས་བླངས་ནས་ཕྲད་པ་མེད་པར་ལན་འདེབས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། །གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ དག་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲད་པ་བསལ་བར་གྱུར་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་དམ་བཅས་པའི་དོན་དེ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དབུ་མ་པས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཕྲད་པ་མེད་པར་བསལ་བ་དེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་ཅིང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲད་པ་མེད་པར་བསལ་བར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་དམ་བཅས་པའི་དོན།ཅི་ལྟར་ བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་།།སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲད་པ་མེད་པར་ལན་གདབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་། བུད་ཤིང་དག་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ་དེ་དག་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲད་པ་གཞན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་དབུ་མ་པ་མི་འདོད་དེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཏེ གདགས་པ་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ།དེ་ལྟར་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དེ་དག་ལ་ཕྲད་པ་མེད་དོ། །ཕྲད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲད་པ་གཞན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ ཉིད་ནི་ཕྲད་པ་ཡིན་ལ།ཕྲད་པ་དེ་ནི་གཞན་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་གཞན་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲད་པ་དེ་དག་ལ་མེད་དེ་དེ་དག་གཞན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

雖然火與木是不同的，但是要依賴於與木的接觸。這是說，如果你們承認，就像男女那樣需要接觸一樣，我想從有機可乘的角度來回答。這就是說，在中觀宗的觀點中，火和柴薪在勝義諦中並非是他性，所以也沒有接觸。雖然如此，如果他性不成立，接觸也不成立，從這個機會的角度來說，如對方所說的那樣，就像男女一樣，中觀宗承認火和柴薪的接觸，然後想要回答沒有接觸。 爲了說明從機會的角度來承認，我這樣說：‘如果由於互不依賴而是他性，因此遮遣在同一處所生起為相的接觸，那麼因就成為不定因，而且所立的義也將成立。‘這就是說，中觀宗遮遣火和柴薪的接觸，如果是以’彼此互不依賴且是他性’為因，來遮遣在同一處所生起為相的接觸，那麼中觀宗的因’是他則不接觸’就成為不定因，而且對方所立’如同女人與男人，男人與女人相接觸’的義也將成立，這是從機會的角度來承認的。 從機會的角度承認后，與此相反，爲了說明以當時的義來回答沒有接觸，所以說：‘火和柴薪並不如此承認，因為它們沒有作者和業的關係為相的接觸，不存在無他則不生。‘這就是說，火和柴薪並不如’互不依賴’和’是他性’這樣的方式被中觀宗所承認，因為它們是互相依賴而安立的，並非他性。如此非他性故，火和柴薪沒有接觸。爲了說明接觸的定義，說’作者和業的關係為相的接觸，無他則不生’，作者和業的關係為相就是接觸，這接觸是無他則不生，有他則生。這樣的接觸它們是沒有的，因為它們並未成立為他性的緣故。

།དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལས། ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ། ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་།ཅེས་གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་བཅས་པ་ལ་གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་རྗེས་སུ དཔག་པ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་།ཅེས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི་གང་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་སྣང་བ་དང་མུན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ འདོད་པ་དེ་དག་གི་དམ་བཅས་པ་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་མི་ཕྲད་པའི་གླགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས།དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་རང་དབང་དུ་ཕྲད་པ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཕྲད་པ་མེད་པར་ལན་གདབ་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དག་ཕྲད་པ་ཅི་སྐད་སྨྲས་པ་དག་མི་སྲིད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་སྟེ་རང་གི་བློ་གྲོས་ ཡངས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས། ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་གྲུབ་ན་ནི་དེས་ན་དབུ་མ་པས་གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་ པས་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞིག་ན།སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གཞན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕྲད་པ་ཡང་འདོད་པ་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཕྲད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་།ཅི་ལྟར་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་། །སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཡང་། །ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁམས་འཁྲུགས པའམ།གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་འཁྲུལ་པའི་ཚིག་དང་འདྲ་སྟེ། དོན་འགྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པས་རང་གི་བློ་གྲོས་ཡངས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བྱུང་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་ཕྲད་པ་མེད་ དེ།འདི་ལྟར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣང་བ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ།

如此，由於火和柴薪並非成立為他性，所以無有接觸。對於’雖然火與柴薪是他性，但需要承認與柴薪接觸’這種有漏洞的承許，其目的為何？為此，是爲了顯示諸說他性者的承許中，從有漏洞的角度而言，確實存在遮除法之差別的過失，而並非顯示獨立的比量。 所說’雖然火與柴薪是他性，但需要承認與柴薪接觸’的目的是：凡是有他性者即無接觸，如同明與暗一樣。因此，對方承許火與柴薪是他性，在他們的承許中，從他性則不能接觸這一漏洞來看，顯示了勝義中有能立法’接觸’這一差別被遮除的過失，而’需要承認接觸’這一語句並非顯示獨立的接觸存在的比量。 爲了顯示以處所義而無接觸的回答之結論，因此所說’如何說男人與女人及男人的接觸’是不可能的，由於無有相違品故非不定，所以對方之語僅是迷亂，是在顯示自己智慧廣大而已。 如前對方所說’如同女人與男人，以及男人與女人接觸一樣’，若此成立，則由此中觀宗所說’若是他性則不接觸’的因之相違品存在，中觀宗的因就成為不定。然而男人與女人雖是他性且承許接觸，這與火和柴薪非他性故無接觸之所立相類似，屬於所立之範疇，由於無有相違品故，中觀宗的因非不定。 因此對方所說’如同女人與男人，以及男人與女人接觸一樣。若火異於柴薪，亦應能與柴薪接觸’這些話，如同心神錯亂或為魔所附般的迷亂之語，因為無有成就義利之果，只是在顯示自己智慧廣大而已。 此中顯示：如對方所許，對於彼此無有相待、于不同處所生起的他性事物，是無有接觸的。如是，於他性中無有接觸，因為相違故，如同明與暗一樣。

།གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཅི་ལྟར་ཕྲད་ཅི་སྟེ་ཕྲད་ན་ནི། ཅི་ལྟར་གཞན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྲད་ན་ནི་གཞན་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་ བྱར་མི་རུང་ངོ་།།གང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་ཕྲད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་དེས་ན་དབུ་མ་པས། གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཕྲད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་པའང་བུད་མེད་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། བུད་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེས་ན་ ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་དཔྱད་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དཔེར་ན་ཆུ་དང་འོ་མ་དག་གམ་གདོན་དང་རིམས་ནད་ལུས་ལ་ཞེན་པ་ལྟར་ ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཕྲད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ།།སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གི་པགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཕྲད་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྲད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ ཕྲད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྲད་པ་དེ་ལ་ཕྲད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྲད་པ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་ པ་མེད་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དཔེ་མ་གྲུབ་ཀྱང་།ཅི་ལྟར་ཁྱོད་ཟེར་བ་ལྟར་དཔེར་ན་ཆུ་དང་འོ་མ་དག་གམ་གདོན་དང་རིམས་ནད་ལུས་ལ་ཞེན་པ་དག་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་པ་བཞིན་དུ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་པར་འགྱུར་བས། དེས་ ན་ཁོ་བོ་ཅིག་གི་དཔེ་འགྲུབ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ན་མི་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་བཀག་ཟིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གཞན་ཉིད་མེད་དོ། ། གཞན་ཉིད་མེད་པས་ཁོ་བོ་གང་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཕྲད་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཕྲད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ཆུ་དང་འོ་མ་དག་དང་གདོན་དང་རིམས་ནད་དང་ལུས་དག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་གཞན ཉིད་མེད་པས་དེ་དག་ལ་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ།ཁྱེད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ཉིད་མི་འཐད་པ་ཉིད་ སོ་ན་གནས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་མ་ཚང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་གཉི་གའི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་ འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་དང་པོར་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ སྒྲུབ་པ་དེའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ།།འདིར་སྨྲས་པ། །དོན་དམ་པར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果是他性和相互差別性的話，怎麼會相遇？如果相遇的話，怎麼會是他性和相互差別性呢？如果同時相遇的話，也就不能說是他性了。對於那些未成立他性的事物，相遇也不能成立，因此中觀派所說’若是他性則不相遇’這一論點是成立的。 如果對方說：即使相遇，男人也不會變成女人，女人也不會變成男人，因此你的因不相符，這個論點不成立。這是不對的。在勝義諦的觀察中，應當把握本性、真實性和實在性，而不應把男人和女人的微塵，如水和奶的混合，或如鬼魅和疾病附著于身體那樣，認為是以一切支分和具支分的自性相遇的本性、真實性和實在性。 男人和女人的面板外部微塵的相遇只是一部分的相遇，而不是以一切自性相遇。如果說這種一部分的相遇可以稱為相遇的話，那麼這種相遇只是世俗言說，而非實在，因為其中沒有以一切自性的相遇。 如果對方又說：即使由於男人和女人不存在以一切自性的相遇而使我們的比喻不成立，但是正如你所說的水和奶的混合或鬼魅和疾病附著于身體那樣以一切支分和具支分的自性相遇，火與柴薪也應該以一切自性相遇，因此我們的比喻成立，由於存在與你所要證成的相違的情況，所以你的因’若是他性則不相遇’是不定的。 這也是不對的。因為我已經否定了生性和他性，所以諸法中沒有他性。由於沒有他性，我不是因為’是他性所以沒有相遇’而否定相遇，而是因為’他性不成立所以沒有相遇’而否定相遇。因此，對於水和奶、鬼魅和疾病與身體等，在勝義中也沒有他性，所以它們也沒有相遇。因此，你們的這些比喻也屬於所要證成的同類，由於沒有相違的情況，所以我的因不是不定，而你們的主張仍然是不合理的。 因此，如此火與柴薪既不成立一性也不成立他性，所以在《中論》第一品中所說的能成立的比喻是不完備的。這是對於火與柴薪是一性和他性這兩種觀察的總結以及量果。由於如此火與柴薪既不成立一性也不成立他性，所以對方在本品開始時所說’在勝義中取者和所取確實存在，因為互相觀待，如同火與柴薪’這個論證的比喻是不成立的。 此處有人說：在勝義中火與柴薪確實存在，因為互相觀待的緣故。

།འདི་ན་གང་དག་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དག་བཞིན་ནོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ལ་ནི་མེ་འདིའི་བུད་ཤིང་ནི་འདིའོ། །བུད་ ཤིང་འདིའི་སྲེག་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་ཀྱི་དོན་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཆོས་དང་།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱི། མེ་དང་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པས་འདོད་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ན།།གལ་ཏེ་མེ་ལྟོས་ཤིང་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་ལྟོས་པའི་མེ་དང་ཤིང་། །དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕྱེད་གོང་མས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་བསྣན་པ་བསྟན་ལ་ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ཚུ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་བུད་ཤིང་གང་ ལ་ལྟོས་ནས་མེ་གྲུབ་པ་འམ།འོན་ཏེ་མེ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་བུད་ཤིང་འགྲུབ་པའི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ལས་དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དང་པོར་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དཔེའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་བུད་ཤིང་དང་པོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དགུན་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་དུ་བུད་ཤིང་སྡུད་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་བུད་ཤིང་སྔར་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིས་མེ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་ པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པས་དཔེ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ན། །མེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་དང་པོར་གྲུབ་ལ་དེ་ལ་ ལྟོས་ནས་མེ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་མེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

在此，凡是不存在的事物，它們之間就沒有相互依賴性，比如兔角一樣。而火與柴薪之間則有’這是這個火的柴薪’、‘這是這個柴薪的燃燒’這樣的相互依賴關係，因此火與柴薪是確實存在的。因為它們存在，所以事物的意義得以成立。 對方爲了證明這個比喻而提出另一個推理：這些是有法、所立法、能立法、異品喻例、關聯運用和總結，按順序來說就是：在此，像兔角等不存在的事物之間沒有相互依賴，而火和柴薪等存在的事物之間有相互依賴，因此它們在勝義中確實存在。 就像火和柴薪那樣，因為它們存在，所以能取者和所取在勝義中確實存在。因此，由此可證，在勝義中蘊等確實存在，因為世尊依據它們宣說了能取者和所取。這樣，因為能立已成立，所以所欲證得以成立。 對此說法，論釋者回答說：‘若火依柴成，若柴依火成，若是相依的火與柴，何者先得成就？‘上半頌顯示對方的主張，下半頌顯示此方的立場。 爲了說明這個道理：到底是依賴什麼柴薪而成立火，還是依賴什麼火而成立柴薪，在火和柴薪中何者先成立？也就是說，它們之中沒有任何一個是首先成立的，以便其他東西依賴它而成立。 爲了總結這個道理並顯示量果，說道：如此，由於在勝義中依賴關係不成立，因此能立義不成立，而且比喻也有過失。如果認為是世俗的能立，則有相違過失和能立喻例不完備的過失。 如果認為因為柴薪先成立所以沒有過失的話，這是對方說：因為世間所有人在冬天來臨之前都會收集柴薪，所以是先有柴薪，后依此而有火，因此由於有依賴關係，能立成立，比喻也就成立。 對此說法，論釋者回答說：‘若火依柴成，則應成立已成。‘意思是說，如果柴薪先成立，而火依賴它而存在，那麼就會導致對已經成立的事物再次成立的過失。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མེ་གྲུབ་ན་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་འཐད་ཀྱི་མེ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་རང་གི་གྲུབ་པར་ལྟོས་པར་ནུས་པ་ལ་ཁྱོད་ཡང་བུད་ ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་མི་རུང་ངོ་།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེ་གྲུབ་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྙད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་མེ་སྔར་མ་གྲུབ་ན་བུད་ཤིང་ལ་ ལྟོས་པར་མི་ནུས་པས་མེ་སྔར་གྲུབ་ཟིན་པ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས།ཚིག་དེ་ནི་མེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་མེ་འདིའི་བུད་ཤིང་ནི་འདིའོ། །བུད་ཤིང་འདིའི་སྲེག་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྙད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་མེ་སྔར་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དེས་མེ་སྔ་ན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མདོ་མཛད་པས་དགོངས་སོ།།དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ལ་སྐྱོན་དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཡང་མ་ཟད་དེ། སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བུད་ པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་ཡང་།།མེ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བུད་ཤིང་ལའང་མེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བུད་ཤིང་ཡང་གྲུབ་ན་མེ་ལ་ལྟོས་པར་འཐད་ཀྱི་བུད་ཤིང་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་ན་ཅི་ལྟར་མེ་ལ་ལྟོས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་ ཤིང་དེ་ཉིད་ཀྱང་མེ་མེད་པར་རང་གིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བུད་ཤིང་དེ་སྔར་མེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མི་སྲེག་པའི་ཚེ་མེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ མི་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱང་མི་འདོད་པས་སོ།།འདིར་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུད་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་ཡང་། །མེ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་ཤིང་དེ་སྔར་མེ་ལ་མ་ ལྟོས་པར་ཡང་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་བུད་ཤིང་ནི་མེའི་སྔ་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེའི་རང་ གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་གི་སྔ་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་ ཤིང་ཡང་མེ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མེའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་དོ།

為什麼這樣說呢？如此，如果火已成立，則依賴柴薪是合理的，但如果火尚未成立且不存在，怎麼能依賴柴薪呢？因此，若說火不需要柴薪就能自行成立，而你又說需要依賴柴薪來成立，這就成了過失，所以這是不合理的。 爲了說明這一點，所說的’因為這是對已成立的火作特殊描述，所以是依賴柴薪’這樣的意思是：如果認為火是依賴柴薪而存在，那麼火若先前未成立就無法依賴柴薪，因此若火先前已經成立能夠依賴柴薪的本性已經存在，這就成了成立的過失。 這句話是對已成立的火說’這是這個火的柴薪，這是這個柴薪的燃燒’這樣的特殊描述，因此是依賴柴薪的緣故，是對已經成立的火建立這樣的特徵而已，不能由此證明火先前不存在，所以這是不合理的，這是經典作者的意思。 如此觀點不僅有這樣的過失，爲了說明其他過失，說道：‘對於作為燃料的柴薪，也將成為無火。‘這樣說的意思是，如此則柴薪也將成為無火。 為什麼這樣說呢？如此，如果柴薪已成立，則依賴火是合理的，但如果柴薪未成立且不存在，怎麼能依賴火呢？因此，那柴薪本身也將成為不需要火就能自行成立。 爲了說明這一點，說道：‘因為柴薪在先前不依賴火就已經成立為柴薪的緣故’，這是因為在未燃燒時也承認它是不依賴火的柴薪。 ‘這是不可接受的’是指你們也不接受柴薪在先前不依賴火就成立為柴薪。 這裡因為是有破綻的言論，所以推理顯現，即’對於作為燃料的柴薪，也將成為無火’這句話是說柴薪在先前不依賴火就能成立為柴薪的破綻之言，因此從相反的角度可以推知目前的意思。 因此，從勝義諦來說，柴薪在火之前是不成立的，因為具有依賴性，就像火的自性一樣。這些分別是所依、所立法、能立法和比喻的次第。就像火的自性因為依賴柴薪而在柴薪之前不成立一樣，柴薪也因為依賴火而在火之前不存在。

།རྒྱས་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྫ་མཁན་དང་ཐ་ག་པ་དག་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་ རྫ་མཁན་གྱི་སྔ་རོལ་ན་ཐ་ག་པ་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་མཐོང་བས།དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་བུད་ཤིང་མེའི་སྔ་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྫ་མཁན་དང་ཐ་ག་པ་བཞིན་དུ་བུད་ཤིང་མེའི་སྔ་རོལ་ན་གྲུབ་པ་ཡོད་ པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པས་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེའི་ལན་དུ་རྫ་མཁན་དང་ཐ་ག་པ་དག་ཀྱང་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་བུད་ཤིང་མེའི་སྔ་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་ གཏོགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པར་མི་འཐད་པས་ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་སོ་ན་གནས་སོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་བདུན་པ། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་དུས མཉམ་དུ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དཔེ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ནི་དུས་མཉམ་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྭ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་གཡས་པ་དང་གཡོན་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་པ་དང་གཡོན་པ་དག་ནི་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཀྱང་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས མཉམ་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི། །ལྟོས་བྱ་གང་ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན། །གང་ ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ།།ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བུད་ཤིང་གི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་ཅིང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྟོས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བུད་ཤིང་གང་ཡིན་པ་དེ་འགྲུབ་ན།གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ་སྟེ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དང་པོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་བཞི་པའི་མཇུག་ནས་གང་ཞིག་ འགྲུབ་ཅེས་འབྱུང་བ་ནི་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་དུས་མཉམ་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པར་བརྟགས་ན། གལ་ཏེ་མེ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུད་ཤིང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའམ། བུད་ཤིང་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ ནས་མེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན།དེ་ལྟ་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དང་པོར་གང་ཞིག་འགྲུབ་ཅེས་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ།

所謂’廣說如前’是說，如果對方說：‘中觀派的因是有所依待的’這個因不確定。如此，雖然陶師和織工是有所依待的，但是見到在陶師之前織工已經成立，因此，是否僅僅因為有所依待的緣故，如同火的自性一樣，薪柴在火之前是不成立的呢？還是因為有所依待的緣故，如同陶師和織工一樣，薪柴在火之前是成立的呢？因為不確定，所以中觀派的因是不合理的。 對此回答說：陶師和織工也如同勝義中火和薪柴二者非他性不成立，所以薪柴在火之前不成立的所立法，以類同性而攝入所立法中，因為無有相違品的緣故，中觀派的因不是不確定性，如前回答。如是火和薪柴互相觀待而成立不合理，所以對方的因義不成立，這一點仍然成立。 卷四十七。此處有人說：‘雖然它們任何一個都不是首先成立的，但是’等等，是說對方爲了成立因和喻，雖然火和薪柴任何一個都不是首先成立的，但是它們同時互相觀待而成立，所以因喻成立，這是宣說前主張。 因此，火和薪柴是同時成立的，因為是有所依待的緣故，譬如牛角同時生起者，成立為左右。這些是有法、所立法、能立法和譬喻，依次配合。譬如牛的左右角因為是有所依待的緣故而同時成立，如是火和薪柴也因為是有所依待的緣故而同時成立。因此，我們的因和喻成立。 對此所說，論釋者回答說：‘若諸事物依待成，彼復更待所待成，誰復待誰而得成？‘意思是說，如果如你所許，所立事物火的性相是依待其他薪柴事物而成立，而且依待所立事物火的性相本身，爲了成立所立事物火的性相，所依待的事物薪柴成立的話，那麼誰依待誰而成立呢？什麼也不成立。 ‘首先’等詞的余詞是說，從根本頌第四句末尾出現的’誰成’是’首先’的余詞。如果如你所許，觀察同時互相觀待而成立，如果火以自性成立，則依此而薪柴成立，或者薪柴以自性成立，則依此而火成立，那麼觀察首先依誰而誰成立。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་མེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་ཅིང་། མེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་མེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ བུད་ཤིང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ཡང་རུང་བ་མེ་ཉིད་དམ་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅི་མེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུད་ཤིང་འགྲུབ་པར་བརྟག་གམ་འོན་ཏེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་འགྲུབ་པར་བརྟག་སྟེ་གཉི་ག་མི་འགྲུབ་ པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མེའི་མེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བུད་ཤིང་ཡིན་ལ་བུད་ཤིང་གི་བུད་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མེ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་ནི་སྔ་ལ་འབྲས་བུ་ནི་འཕྱི་བའི་ ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་དུས་མཉམ་པར་གྱུར་ན།ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པས་དེས་ན་དེ་དག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མེ་ཡང་བུད་ཤིང་མེད་ན་མི་འགྲུབ་ལ། བུད་ཤིང་ཡང་མེ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དེ་དག་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དང་པོར་གང་ཞིག་འགྲུབ་ སྟེ།གཉི་ག་མི་འགྲུབ་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་བ་ལང་རྭའི་དཔེ་ཉིད་ལ་ཡང་གཏམ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་ཡང་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་གཡས་པའམ། གཡོན་པར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་མེ་ དང་བུད་ཤིང་དག་དུས་མཉམ་དུ་ལྟོས་ཏེ་མི་འགྲུབ་པ་དེས་ན་ཕ་རོལ་པོའི་དཔེ་བ་ལང་གི་རྭ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་གཡས་པ་དང་གཡོན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ལྟོས་འགྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཅི་ ལྟར་ལྟོས།།མ་གྲུབ་པ་ནི་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མ། གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་དུས་མཉམ་དུ་ལྟོས་ཏེ། འགྲུབ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉི་ག་མི་ འགྲུབ་པར་བསྟན་ནས་འདིར་དངོས་པོ་གང་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ལྟོས་པར་བྱེད་དེ།མ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ མེ་མ་གྲུབ་པ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དེ་མེ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལྷས་བྱིན་ མ་གྲུབ་པ་ནི་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དོ།།ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་གི་ཚུལ་ལ་གནོད་པ་བཅབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་འདོད་པའི་ ཕྱོགས་ལ་དབུ་མ་པས།དངོས་པོ་ལྟོས་འགྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་ལྟོས། །ཞེས་བྱ་བས་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ད་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་གི་ཚུལ་ལ་གནོད་པ་དེ་བཅབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་ཀྱི་མ་གྲུབ་ན་ནི་མི་ལྟོས་ལ། གྲུབ་པ་ ལ་ཡང་གཞན་དག་ལྟོས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།

爲了說明這個道理，如果按照你所說，火的自性之物是依賴柴薪而成立，而火本身也要依賴柴薪才能成立，那麼當依賴的柴薪自性之物成立時，究竟是什麼依賴什麼而成立呢？無論是火或柴薪都不能成立。 是依賴火而柴薪成立，還是依賴柴薪而火成立，兩者都不能成立。 因此，從自因而生，若無相互依賴則不能成立。 火之為火的因是柴薪，柴薪之為柴薪的因是火，事物從自因而生是因在先果在後的方式，因依賴而果成立，如果如你所說同時存在，則無相互依賴，因此它們為何火無柴薪不成立，柴薪無火不成立，所以火和柴薪它們究竟依賴什麼而首先成立呢？兩者都不成立，因此你的主張不能成立。 因此對於牛角的比喻也是同樣的道理，對於這兩者也是，依賴什麼而其他任何一個成立的左或右所謂的。 如此火和柴薪同時相依不成立，因此對方以牛角同時生起的左右成立為喻，這也同樣不成立。 複次，事物依賴成立者，若未成立怎能依賴？未成立者不能依賴。 這是立宗。前面偈頌’依賴何者何者成’說明火和柴薪同時相依成立的觀點兩者都不成立后，此處說明任何事物說是依賴他物而成立的那個事物若未成立而不存在，怎麼能依賴呢？未成立者無有依賴，這是立宗。 為說明其推理，此處推理是：勝義中未成立的火不依賴柴薪，因為未成立為火的緣故，如同彼之他者。 這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻，如同未成立的火之他者未成立的天授因為自身未成立故不依賴柴薪，同樣未成立的火也因為自身未成立故不依賴柴薪。 對方為掩蓋自宗過失而說’若是已成立者依賴’，是對方對於未成立事物依賴的主張，中觀師以’事物依賴成立者，若未成立怎能依賴’破斥未成立依賴不應理，現在對方為掩蓋自宗過失而說若是已成立的事物依賴他者，未成立則不依賴，已成立者也依賴他者。

།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཁྱེད་ནི་མེའི་དངོས་པོ་ད་དུང་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་ལ། མེ་གྲུབ་པ་ དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་བུད་ཤིང་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པས།དེ་ལྟར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པས། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་བསལ་ཏེ། དཔེར་ན་བྱིས་པ་ནུ་མ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་བསལ་ བ་བཞིན་དུ་མེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས།ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཁྱེད་མེའི་དངོས་པོ་ད་དུང་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲུབ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མེའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས།མེའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དངོས་པོ་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པ་ཡང་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མདོ་མཛད་པས་དགོངས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་སྒྲ་དང་དོན་འདི་ལྟར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་གི་ཚུལ་ལ་གནོད་པ་བཅབ་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ལྟོས་ཤེ་ན། །ཞེས་ཟེར་བར་སྦྱར་ཏེ། དཔེ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པར་འདོད་པའི ཕྱོགས་ལ་དབུ་མ་པས།དངོས་པོ་ལྟོས་འགྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་ལྟོས། །ཞེས་བྱ་བས་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ད་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་གི་ཚུལ་ལ་གནོད་པ་དེ་བཅབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་སྤོགས་ཏེ། དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པ་ ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་ཟེར་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ལན་ནི་དེ་སྐད་ཟེར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་ཤེ་ན། དེའི་འཐད་པ་ཡང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ བསལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་པོ་དག་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་འདོད་ན་མ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ། ལྟོས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན།ཕ་རོལ་པོ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མེའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མེའི་དངོས་ པོ་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པར་གྱུར་ན།དེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མདོ་མཛད་པས་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྦྱར་དུ་རུང་ཞེས་སོ། །ཡང་ན། དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་སྟེ་གྲུབ་པར་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།

對於這樣說的回答，在此解釋說：‘如果這樣說的話，那麼這也是不應該依賴的。‘為什麼已成立的不應該依賴呢？因為通過推理是具有依賴性的緣故，以存在性遮除了不存在性，所以對於說無的人們的立宗中有違背所依法自性的過失，這是其意趣。 你說火的事物尚未成立且不存在而依賴於柴火而成立，又依賴於已成立的火來成立柴火的存在，如此推理為具有依賴性，而具有依賴性即是存在，以存在性遮除了不存在性。 譬如嬰兒因為具有對乳房的依賴性故是存在的，以存在性遮除了不存在性。同樣，火對柴火的依賴也因為具有依賴性故是存在的，以存在性遮除了不存在性。 因此，你們說火的事物尚未成立且不存在而依賴柴火成立的立宗中，有違背所依法’火的事物未成立且不存在’這一自性是具有依賴性的推理的過失。 如果火的事物已成立且存在，那麼事物既然已成立且存在，爲了成立而依賴他者是無意義的，所以不應理。這是經典作者的意趣。 有些人說，前說偈頌的文字和意義也可以這樣解釋：對方爲了掩蓋對自宗的破斥而說’如果未成立則依賴什麼？‘來配合。 例如這樣顯示：對方承許未成立的事物有依賴的主張，中觀師以’事物依賴而成立者，若未成立怎能依賴？‘說明未成立不應有依賴而破斥。現在對方爲了掩蓋對自宗的這個破斥，僅僅用語言詭辯說未成立的事物依賴於他。 對此的回答就是’如果這樣說的話，那麼這也是不應該依賴的。‘為什麼未成立不應該有依賴呢？其理由也就是’通過推理是具有依賴性的緣故，以存在性遮除了不存在性，所以對於說無的人們的立宗中有違背所依法自性的過失’，這是其意趣。 如果對方承許未成立有依賴，未成立即是不存在，而依賴是存在，所以通過推理是具有依賴性的緣故，以存在性遮除了不存在性。 因此，對方說事物未成立且不存在的立宗中，有違背所依法’火的事物未成立且不存在’這一自性是具有依賴性的推理所遮破的過失。如果火的事物已成立且存在，那就不是未成立，所以對方說未成立有依賴是不應理的，這是經典作者的意趣。這樣也可以解釋。 或者，‘這不應該依賴，因為不存在，如同虛空之花’這句話是對’如果已成立則依賴什麼？這不應該依賴’的解釋。

།ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ ལྟོས་པར་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་མེའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།།འདིར་ཡང་། ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་སྦྱར་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་མེའི་དངོས་ པོ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་མ་གྲུབ་པ་དེ་དང་སྦྱར་རོ།།ཡང་ན། དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །བུད་ཤིང་དེ་ནི་མེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་ཏེ་མེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ སྐབས་དེས་བུད་ཤིང་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་བུམ་པ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་མེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།།འདིར་ཡང་། ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་སྦྱར་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་ པའི་བུད་ཤིང་གི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་མ་གྲུབ་པ་དེ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མེའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དེས་མེ་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་ མི་རིགས་ཏེ།བུད་ཤིང་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་མེ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་བུམ་པ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བུད་ཤིང་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་ དུ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་མེ་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་བུད་ཤིང་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།།འདིར་ཡང་། ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་སྦྱར་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་མེའི་དངོས་པོ་ གྲུབ་པ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་མ་གྲུབ་པ་དེ་དང་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏེ། ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་མེད་དེ། །སྔར་བསྟན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་བུད་ཤིང་མེ་ལ་མི་ལྟོས་པ་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དག་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་མེ་ཡང་མེད། །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་འབར་བྱེད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྟག་ཏུ་འབར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ། མེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤིང་མེད་དེ། །མེ་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་ཡང་མེད། །ལྟོས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དང་ མ་གྲུབ་པ་དག་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།མེ་མེད་ཅིང་སྲེག་བཞིན་མ་ཡིན་ན་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མེ་གཞན་ལས་ཀྱང་མི་འོང་ལ། བུད་ཤིང་ལ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།

這是所說的情況，這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。例如，虛空之花由於不存在，所以不應依賴柴薪，同樣，他方所承許的火的實體成立，也由於勝義中不存在，所以不應依賴柴薪。 在此，若問’若未成立則如何依賴’，則答’彼不應依賴’。如是配合時，有法是他方所承許的火的實體成立，與之相反的未成立相配合。 或者，‘彼不應依賴’，柴薪不應依賴火，因為如同火一樣不存在，譬如除彼之外的其他。這是’若已成立則如何依賴，彼不應依賴’的情況，是以柴薪為主題。 這些也依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。例如，他方所承許的柴薪成立之外的瓶子成立，由於勝義中如同火一樣不存在，所以不應依賴火，同樣，他方所承許的柴薪成立，也由於勝義中如同火一樣不存在，所以不應依賴火。 在此，若問’若未成立則如何依賴’，則答’彼不應依賴’。如是配合時，有法是他方所承許的柴薪的實體成立，與之相反的未成立相配合。 同樣也應說火的方面，即’若已成立則如何依賴，彼不應依賴’的情況，是以火為主題。火不應依賴柴薪，因為如同柴薪一樣不存在，譬如除彼之外的其他。 如是配合為：例如，他方所承許的火成立之外的瓶子成立，由於勝義中如同柴薪一樣不存在，所以不應依賴柴薪，同樣，他方所承許的火成立，也由於勝義中如同柴薪一樣不存在，所以不應依賴柴薪。 因此，‘如是觀察’等，是總結火與柴薪成立與未成立不應依賴的情況，並顯示量果。‘依賴柴薪的火不存在’，以前所說的方式，柴薪不依賴火，因為柴薪本身未成立。這是因為火與柴薪成立與未成立皆不應依賴。 ‘不依賴柴薪的火也不存在’，因為相續差別不成立為他性，且遮遣他性。這是因為無所依賴，無能燃因所生，且將成為恒時燃燒之過。 同樣，‘依賴火的柴薪不存在，不依賴火的柴薪也不存在’，因為遮遣依賴，且遮遣他性。這是因為火與柴薪成立與未成立皆不應依賴，且無火非正在燃燒則不應成立為柴薪。 ‘複次’等，是顯示火不從他來，于柴薪中亦無。

།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཞན་ལས་མི་འོང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེ་ ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ།།གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །བུད་ཤིང་དང་བཅས་པར་རམ་བུད་ཤིང་མེད་པར་འོང་བར་བརྟགས་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་འོང་བ་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་མེ་དེ་གཞན་ལས་འོང་བར་བརྟགས་ན་དེ་ བུད་ཤིང་དང་བཅས་པར་འོང་ངམ་བུད་ཤིང་མེད་པར་འོང་གྲང་ན།གཉི་ག་ལ་ཡང་འོང་བ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྟོས་པ་མེད་ན་བུད་ཤིང་མེད་པས་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་གྲུབ་པ་དང་མ་ གྲུབ་པ་དག་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་མེད་པས་བུད་ཤིང་དང་བཅས་པར་འོང་བར་མི་འགྲུབ་པོ།།གང་གི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ལྟོས་པ་མེད་ན་བུད་ཤིང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མེའི་གཞི་མེད་པས་བུད་ཤིང་མེའི་གཞི་འོང་བ་མི་འགྲུབ་པོ། །ད་ནི་མེ་བུད་ཤིང་ལ་ཡང་མེད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལས་གཞན་པའི་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་བུད་ཤིང་ དེ་ལ་མེ་གཞག་པ་ཡོད་པར་བརྟག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།ཡང་ན་བུད་ཤིང་མེ་མེད་པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབར་བ་དང་བཅས་པ་ནི་མེ་ཞེས་བྱ་ལ། འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ཚ་བ་མེད་པའི་ཤིང་ནི་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་ བ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར། ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་ པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མེ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་དབུ་མ་པའི་དཔེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ན་རེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་རྟག་པ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ནི་ཡོན་ཏན་ གསུམ་ལས་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མེ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་ བསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་འབར་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མེའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་མེ་བསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དཔེར་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འབར་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

爲了說明火不從他處而來，故說’火不從他處而來，因為否定了他性，也否定了實體性’等。 若觀察有薪或無薪而來，二者皆不成立。即是說，若觀察火從他處而來，是與薪一起來還是無薪而來？二者皆不成立。 為什麼呢？因為有所依待者不成立，若無所依待則無薪故無基礎。因為火與薪成立與不成立二者相待不合理，所以火與薪皆無，故不成立與薪一起而來。因為火與薪無所依待則無薪，所以無火之基礎，故不成立火之基礎而來。 現在爲了說明火也不在薪中，故說’薪中也無火，因為否定了他性’。‘薪中也無火’是立宗，‘因為否定了他性’是能立，因為無異於火之薪，故不應認為基礎薪中有火安立。 或者以無火之薪本身作為論題而解釋，即是說，在世俗諦中，有燃燒者稱為火，無燃燒等熱性之薪稱為薪，以此為論題，顯示對該偈頌的另一種解釋。 因此，‘薪中也有火，因為是所生法，如同識’是其意趣。這些依次配合為有法、所立法、能立法和喻例。 如同識是所生法故其中無火，同樣薪也是所生法故其中也無火。 對於那些說火是薩埵、剌阇、答摩性故喻例中也有火的人們，即數論派人認為中觀派以識為喻例不合理，因為所立法為空。他們說，三德是常住且遍一切，因為火是三德中薩埵、剌阇分多者，所以你們的喻例識中也有此火，因此識不能作為薪中無火的喻例。 對此說法，註釋者回答說：‘因為彼中無遮別相之事物，故非無喻’。因為在識中無燃燒和熱性等遮別相之火的事物，故與薪中無遮別相之火的事物相符，識可為喻例。即是說，因為在識中不可得具有燃燒和熱性等相之火。

།གལ་ཏེ་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མེ་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ ཉིད་དུ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མེ་དེའི་ནུས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེར་མི་རུང་བས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་ན་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ལན་དེ་ནི་རྟོག་གེ་པ་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ལ་ དེ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་སོ་ཞེས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞད་གད་དུ་འགྱུར་བའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་འདི་སྨྲས་ཏེ།རྟོག་གེ་པ་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་ལ་ཞིག་ལ། སྨྲ་བ་པོ་འགའ་ ཞིག་གིས་ཁྱོད་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ན་རེ་ཁོ་བོ་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་དེ་ནི།ཀུན་གྱི་བཞད་གད་དུ་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཁོ་བོས་བུད་ཤིང་མེ་མེད་ པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ།དེའི་དཔེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མེའི་བསལ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ན་དེ་ལ་ཁྱོད་ན་རེ་མེའི་བསལ་བ་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་ཡོད་པས་དཔེར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ཀུན་གྱི་བཞད་གད་དུ་འགྱུར་བས་ལན་དེ་ནི་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། གཞན་དག་ནི། ཤིང་ ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དེ། བུད་ ཤིང་ལ་ཡང་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་བུད་ཤིང་གཞུག་པ་དང་སྦར་བ་དང་བསྒུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ།།གཞན་མ་ཡིན་པ་ན་རེ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ པའི་ཕྱིར་དང་།རྩོམ་པ་དོན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་ཉིད་དེ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ སུན་འབྱིན་པ་སྟོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲེག་བཞིན་པ་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་མེ་ཉིད་དམིགས་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པས་རྩོམ་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་དེ་ལས་བཟློག་ན་སྐབས་ཀྱི་དོན་རྩོམ་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།

如果說由於有其功能故無過失的話，這是說如果數論派說：‘雖然識中沒有火的本性，但是由於識中有火的功能，所以你們的比喻不成立，因此我們的論證無過失’這樣說的話。 對此回答，此處註釋者說：這個回答就像對於不懂聲音定義的論理學家，向他指出他不懂聲音定義時，他反駁說：‘我通曉論理學論著，怎麼會不懂聲音定義呢？‘這樣令人發笑的比喻。 就像有人對一個不通曉聲音定義的論理學家說：‘你不通曉聲音定義’，他回答說：‘我通曉論理學論著，怎麼會不通曉聲音定義呢？‘這成為眾人的笑柄一樣。在此，我以柴火無火為宗，以識中無火的遮遣為喻，你說雖無火的遮遣但有功能故不成為喻，這也成為眾人的笑柄，所以這個回答不能成為回答。這是其意思。 其他人對’柴中亦無火’這句話解釋說：因為不可得，以及努力將成無義故。這是說對此根本偈頌，長老佛護論師如此解釋：柴中也無火，為什麼呢？因為不可得，以及努力將成無義故。 如果柴中有火，應當可以見到，因為不可見到，所以柴中無火。而且，如果柴中有火，投柴、點燃、攪動等努力將成無義，因此柴中無火，如此解釋。 非他者說這不合理，因為不可得不能成為因，以及與說明努力有義的因的意義有作用的宗義相違故。這裡’非他者’是指自己，即註釋者自己駁斥長老佛護的解釋不合理。 為什麼這不合理呢？因為不可得不能成為因，因為正在燃燒的稱為柴，所以在其中也正在見到火性故。而且說’努力將成無義故’這句話有漏洞，因為努力不是無義，而是有義。 因此，從’努力將成無義’這有漏洞的話反過來，可見此處的意思是’努力有義’這個因。

། རྩོམ་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་པས། དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་མདོ་མཛད་པའི་ལུང་ལས་བུད་ཤིང་ལས་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཁས་བླངས་ལ། ད་འདིར་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་པས་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཅི་སྐད་བསྟན་པའི་དགག་པ་དག་འབའ་ཞིག་གིས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་མ་བསམས་ཀྱི། འདི ལྟར་དགག་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་དགག་པ་ལྷག་མ་དག་ཀྱང་འདྲ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་དགག་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་ལྟོས་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་གཞན་ལས་མི་འོང་བ་དང་བུད་ཤིང་ལ་མེད་པར་དགག་ པའི་རྣམ་པ་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་གིས་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།དགག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འདྲ་བར་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དགག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་ཤིང་ལ་ལྷག་མ་ བསྟན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་བུད་ཤིང་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་ལྷག་མ་དག་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། །སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སོང་བ་ དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་དང་སྲེག་བཞིན་པ་ལ་ཡང་སྲེག་པ་མེད་དེ།བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྲེགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཅི་ལྟར་དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པའི་ལམ་དག་ནི་འགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་དང་སྲེག་ བཞིན་པའི་ལས་དག་ཀྱང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྲེགས་ཟིན་པའི་ལས་ལ་ཡང་སྲེག་པའི་བྱ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྲེག་པའི་བྱ་བ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如果’創作有意義’是理由，那麼所要證成的也不是’柴火中沒有火’的相反命題，而是’柴火中有火’這一命題得以成立。如此，你先前承認經典作者所說’柴火中沒有火’的教言，而現在又在此處證成’柴火中有火’，這就與經典作者的宗旨相違背，因此上座部佛陀波利多的解釋是不合理的。 不應認為僅僅通過對火與柴火所說的那些否定來否定，而是應該這樣：通過其他的否定方式也可以否定。因此，也應該說明其餘的否定方式是相同的。這是說，對火與柴火的否定，不僅僅是通過已經說明的一性、異性、相待、不相待、不從他來以及在柴火中無火等否定方式來否定，也應該用其他否定方式同樣地進行否定。 那麼，其他的否定方式是什麼呢？為此說道：‘已去、未去與正去，同樣適用於柴火的其餘論述。‘應當理解，用這些方式同樣也可以對柴火作出其餘的論述。用什麼方式呢？就是用已去、未去和正去這些方式。 爲了說明這一點，就像通過推理可知已去、未去和正去中沒有去的行為那樣，在已燒、未燒和正在燃燒中也沒有燃燒，因為是所燒之物，如同已燒之物等等，應當這樣論述。這些也應當依次配合論題、所立法、能立法和譬喻來理解。 就像在勝義諦中，已去、未去和正去的道路是所行進的對象，所以在這些中沒有行進的動作；同樣地，在勝義諦中，已燒、未燒和正在燃燒的業也是所燒之物，所以正如在已燒完的業中沒有燃燒的動作一樣，在這些中也沒有燃燒的動作，應當這樣論述。

།ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པར་ བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་སྲེག་པ་པོ་དང་སྲེག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ཡང་སྲེག་པར་མི་བྱེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།བྱ་བ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་སྲེག་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉི་གའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བོང་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཅི་ལྟར་དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་བོང་པ་ནི་བྱ་བ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་པོ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་ བར་མི་བྱེད་པ་དང་།བོང་པ་ནི་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། བོང་པ་ནི་གཉི་གའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཉི་གའི་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་བོང་པ་ནི་བྱ་བ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྲེག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེག་པ་པོ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྲེག་པར་མི་བྱེད་ལ།བོང་པ་ནི་སྲེག་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲེག་པར་ མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེག་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྲེག་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲེག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་།བོང་པ་ནི་གཉི་གའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྲེག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེག་པ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གཉི་གའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྲེག་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩོམ་པ་དགག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དྲང་བར་བྱའོ། །ད་ནི་བུད་ཤིང་ཉིད་མེ་མ་ཡིན་པ་དང་། བུད་ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་མེད་པ་དང་། མེ་དང་བུད་ཤིང་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མེ་ལ་བུད་ཤིང་མེད་པ་དང་། བུད་ཤིང་ལ་མེ་མེད་པར་དགག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟོན་ཏེ། དེ ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དགག་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད། །གཞན་ཉིད་དགག་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཅི་ལྟར་ཙཻ་ཏྲ་བ་ལང་དང་ལྡན་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་ལ་ཤིང་མེད། ཅི་ལྟར་རྫ་བོ་ན་རྒྱ་ཤུག་དག་ལྟར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེར་དེ་མེད། ཅི་ལྟར་ཆུ་ན་པདྨ་དག་ལྟར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་གཞན་ཉིད་དགག་པ་སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སྐབས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་དཔེ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལན་གདབ་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།

正如通過推理證明行走者、非行走者以及除此之外的其他者都不能行走一樣，同樣也應當證明，在勝義諦中，燃燒者、非燃燒者以及除此之外的其他者也不能燃燒。 應當說明：由於不具有兩種作用、由於不是燃燒者、由於有兩者的過失，就像驢子一樣。這些分別是有法、所立法、能立法和譬喻，應當按順序配合。 就像在勝義諦中，驢子因為不具有兩種作用而不能行走，同樣行走者也因為不具有兩種作用而不能行走；驢子因為不是行走者而不能行走，同樣非行走者也因為不是行走者而不能行走；驢子因為有兩者的過失而不能行走，同樣行走者與非行走者也因為有兩者的過失而不能行走。 同樣在此處也應當說明：就像在勝義諦中，驢子因為不具有兩種作用而不能燃燒，同樣燃燒者也因為不具有兩種作用而不能燃燒；驢子因為不是燃燒者而不能燃燒，同樣非燃燒者也因為不是燃燒者而不能燃燒；驢子因為有兩者的過失而不能燃燒，同樣燃燒者與非燃燒者也因為有兩者的過失而不能燃燒。 同樣，對於作者的否定等其餘部分也應當類推。現在說明五種否定：薪不是火、除薪之外無火、火與薪不相應、火中無薪、薪中無火。 其中’一性的否定已經說明’是指作者與業成為一性會有過失。‘除薪之外無火，異性的否定已經說明’是指會有不相依等過失。‘火與薪相應，如同遮特拉與牛相應’、‘火中無薪，如同瓶中無棗’、‘薪中無火，如同水中蓮花’這三者的能立法是’異性的否定已經說明’，即會有不相依等過失，這是通過前文的語境說明的。 因此，由於火與薪都不成立，所以沒有譬喻。因此對於在《觀本際品》中所說的’在勝義諦中，取者與所取確實存在，因為互相依待，如同火與薪’這一說法，其譬喻不完整的過失是難以回答的。這是對此處的總結。

།དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་ བླང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།སྔར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་། ཉེ་བར་བླང་བ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་ཕ་རོལ་པོས་དེ་སྐད་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པས། དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་གྲུབ་པའོ།།ད་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཅི་ལྟར་བཀག་པའི་རིམ་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་དགག་པ་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་ ར་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་བཀག་པ་དེ་བཞིན་དུ། མེ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། །ཉེ་བར་བླང་བའི་རིམ་པ་ཀུན། །བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་ བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དང་། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱ་སྟེ།བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་དགག་པའི་རིམ་པ་གང་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་དག་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་དང་བུམ་པ་ དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མེ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། །ཉེ་བར་བླང་བའི་རིམ་པ་ཀུན། །མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དགག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་བདག་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་ པོ་དང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཅོད་པ་པོ་དང་གཅད་པ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་གཅོད་པ་པོ་དང་གཅད་པ་དག་ནི་བྱེད་ པོ་དང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

因此，勝義中蘊等確實存在。世尊依于彼等宣說取者與所取，這一能立因不成立，這是總的量果。如前在觀察取者與所取品第一中，對方說此語的能立因不成立，故中觀者主張勝義中蘊等無自性已成立。 現在，如同遮破火與薪的一性與異性等的次第那樣，應當了知以同樣的次第完整地說明遮破我與所取等一切次第與瓶、毯等一起。為顯示一切相同故說： ‘如同遮破火與薪的一性與異性那樣，以火與薪說明我與所取一切次第，與瓶毯等一起完整地說明。’ 以火與薪說明我與所取的一性、異性及互相觀待不合理的一切次第，應當了知與瓶、毯等一起完整地說明。 ‘與瓶毯等一起’是說，以火與薪遮破我與所取的諸次第所說明的，也與瓶、毯等一起說明。即是說完整地說明我與所取及瓶、毯等的一切遮破次第。 其中，首先為顯示應當了知以火與薪完整地說明我與所取的一切遮破次第，說’次第’即是遮破的方式的意思，說’完整地說明’等。‘以火與薪說明我與所取一切次第完整地說明’中，‘次第’即是遮破的方式，應當配合’彼等一切完整地說明’來理解。 其中，首先為顯示以我為一方而遮破我與所取一性的次第故說：勝義中我非與所取一性，因為是作者與業的緣故，如同砍者與所砍。 這些依次是有法、所立法、能立法及譬喻。如同砍者與所砍因為是作者與業的緣故勝義中非一性那樣，我與所取也因為是作者與業的緣故勝義中非一性。

།ད་ནི་བདག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་བདག་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཉེ་བར་བླང་བའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་ཉེ་བར་བླང་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་བླང་བ་ལས་ གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་བླང་བ་ནི་བདག་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཅད་པ་དང་གཅོད་པ་པོ་དག་བཞིན་ནོ། ། དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་བླང་བ་ནི་བདག་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བདག་གི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་ལ་དམ་བཅས་པའི་ཁྱད པར་ཡོད་པར་ཟད་ཀྱི།སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་བདག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་ནི། ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ལས་གཞན་པ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་ བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ད་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་བླང་བ་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གི་ཉེ་བར་བླང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་ གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡང་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

現在，爲了說明以我為主而否定我與取者為異的次第，說道：‘勝義中，我非異於取者，因為有待故，及是事物故，如取者之自性。‘這些應當依次配合為有法、所立法、能立法及譬喻。 譬如取者自性因為有待及是事物故，勝義中非異於自性；同樣，我也因為有待及是事物故，勝義中非異於取者。 現在，爲了說明以取者為主而否定一性與異性的次第，說道：‘同樣，勝義中取者非與我一，因為是業與作者故，如所斷與能斷者。勝義中取者非異於我，因為有待故及非事物故，如我之自性。‘這些是以取者為主否定一性次第的立宗差別而已，其餘支分如前。 現在，爲了說明以我為主而否定能取者的次第，說道：‘同樣，勝義中天授我不取天授之取者，因為有待故，如彼之他者。‘這些也應當依次配合為有法、所立法、能立法及譬喻。 譬如異於天授的祭授我因為有待故，勝義中不取天授之取者；同樣，天授我也因為有待故，勝義中不取天授之取者。 現在，爲了說明以取者為主而否定取者的次第，說道：‘勝義中天授之取者非天授我之取者，因為是取者故，如祭授之取者。‘這些也應當依次配合為有法、所立法、能立法及譬喻。 譬如祭授之取者因為是取者故，勝義中非天授之取者；同樣，天授之取者也因為是取者故，勝義中非天授之取者。

།ད་ནི་བདག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དེ།བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཡང་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ལ་ལྟོས་པར་མི་ བྱེད་དོ།།ད་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ ཆོས་ཅན་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡང་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་གང་ཡིན། ཅི་ གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཅི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔ་མས། དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན། ཅི་ལྷས་ བྱིན་གྱི་བདག་ལྷས་བྱིན་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་ན་དེས་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཅི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གལ་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་ གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ལྟ་ན་སྔར་དབུ་མ་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་དགག་པར་དམ་བཅས་ལ། ད་འདིར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོས་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པས་སྔར་རང་གི་ དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཅི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དཔེ་མེད་དོ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོས་ཅི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པའི་དཔེ་སྔར་མཆོད་ སྦྱིན་ལས་བླངས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ།མཆོད་སྦྱིན་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་ཀྱང་རང་གི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པས་ཅི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

現在爲了說明以自我為方面否定依待的次第，所以說：‘如是，勝授我的成立與不成立在勝義中不依待于勝授的近取，因為是我的緣故，如同祭祀的我一樣。‘這些也是有法、所立法、能立法和譬喻，應當依次配合。譬如祭祀的我成立與不成立因為是我的緣故，在勝義中不依待于勝授的近取，如是勝授的我成立與不成立也因為是我的緣故，在勝義中不依待于勝授的近取。 現在爲了說明以近取為方面否定依待的次第，所以說：‘勝授的近取在勝義中不是勝授我成立與不成立的所依待，因為是近取的緣故，如同祭祀的近取一樣。‘這些也是有法、所立法、能立法和譬喻，應當依次配合。譬如祭祀的近取因為是近取的緣故，在勝義中不是勝授我成立與不成立的所依待，如是勝授的近取也因為是近取的緣故，在勝義中不是勝授我成立與不成立的所依待。 此處有人問道：‘勝授的我不執取勝授的近取’這句話是什麼意思？是執取其他的呢？還是什麼都不執取呢？這是對方針對中觀派前面的推理，即’在勝義中勝授的我成立與不成立不執取勝授的近取’這句話的意思，是在問：如果勝授的我不執取勝授自身的近取，那是執取他人的近取呢？還是什麼都不執取呢？這是設定兩種選擇的思考。‘這將如何’是在詢問方式。 對此回答說：‘如果是執取其他的話，則違背前宗。‘這是說，如果這樣的話，先前中觀派否定執取者和所取的承諾，而現在此處承認勝授的執取者執取他人的近取，這就違背了先前自己承諾的前宗。如果是什麼都不執取的話，則無有譬喻。因為祭祀的我是執取自己的近取的緣故。這是說，如果是這樣，則執取者什麼都不執取的譬喻，先前從祭祀處所取的那個是不合理的，因為祭祀雖然不執取他人的近取，但執取自己的近取，所以不是什麼都不執取的緣故。

།དེས་ན་དབུ་མ་པའི་དཔེ་སྔ་མ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ ཟེར་བ་ཡིན་ན།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པ་མེད་ལ་བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བདག་མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་གཅིག་པ་ ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་བརྒལ་བའི་ལན་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་སྐབས་སུ། མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ། །ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་ཤིང་ལ་ལྷག་མ་བསྟན། །ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།།ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད། །མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད། །ཅེས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དགག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ནི། །མེ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། ། ཉེ་བར་བླང་བའི་རིམ་པ་ཀུན། །མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི། བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། མ་ལུས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་དང་སྦྱར་ཏེ་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དེ་དག་གིས་བདག་དང ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་རིམ་པ་གང་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་དག་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་རིམ་པ་གང་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་དག་ བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ།བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་དང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་ སོགས་པ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དང་།ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་སྨྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པ་དག་ལས།ཁ་ཅིག་ནི་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྨྲ། ཁ་ཅིག་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྨྲ། ཁ་ཅིག་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྨྲ། ཁ་ཅིག་ནི་མཚན་ ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དེ་དག་ལ་ཡང་ལ་ལ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་ཟེར།ལ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་ཅེས་ཟེར། ལ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་སོ་ཞེས་ཟེར་བས། ད་འདི་མན་ཆད་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་དེ་དག་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་ བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་བྱའོ།

因此，如果說中觀派前面的比喻因為是空性而不成立的話，對於這種說法，此處註釋者說道：‘這是不合理的，因為已經作了回答。‘因為沒有如前面的觀察那樣承許，所以對前面的觀點沒有損害，對於後面的觀察，也已經確立了’我’和’祭祀’即天授相續的取和能取不成立，作為比喻而安立，所以並非沒有比喻，因為已經作了回答，所以這種詰難是不合理的。 如是，以上已經說明了火與柴薪對我與取的一性、異性和相待的遮遣次第及其答辯。如同在火與柴薪的章節中所說：‘火不從他來，柴中亦無火，以去未去中，如是余亦說。柴體非是火，離柴亦無火，火不具有柴，火中無柴彼中無。‘這些在此處對我與取的遮遣時也應當相應地運用。 首先，這些是’以火與柴薪，我與近取蘊，一切諸次第，已經全宣說’的道理。現在，‘瓶毯等俱時，一切皆宣說’的詞義相應，爲了顯示遮遣次第，火與柴薪對我與取的那些次第，也與瓶子、毛毯等一起宣說。 以火與柴薪對我與取的那些次第，也與瓶子、毛毯等一起宣說，即對我與取以及瓶子、毛毯等的一切遮遣次第都已完全宣說。其中瓶子、毛毯等是指作為因果關係的、作為部分與整體的、作為屬性與有屬性的、作為相與所相的諸如此類。 關於瓶子、毛毯等事物，世間有三百六十三種說法，有些說它們是因果關係，有些說是部分與整體的關係，有些說是屬性與有屬性的關係，有些說是相與所相的關係。對於這些，有人說是一性，有人說是異性，有人說是相互依待。因此，從這裡開始將要說明以火與柴薪來遮遣這一切次第的方法。

།དེ་ལ་དང་པོར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དགག་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅད་པ་དང་གཅོད་པ་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་གཅད་པ་དང་། གཅོད་པ་པོ་དག་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་དང་འཇིམ་པ་དག་ཀྱང་། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འབྲས་བུ་ཕྱོགས་སུ་ བྱས་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དོན་དམ་པར་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར དང་།འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཡང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རྣམ་པས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དོན་དམ་པར་འཇིམ་པ་ནི་བུམ་པ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཅོད་པ་པོ་དང་གཅད་པ་དག་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་འཇིམ་པ་ནི་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དམ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཟད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

現在首先應當說明以火和柴薪為因果關係的所有無餘遮破次第的解說方法。其中，首先爲了顯示以果為方面的一性遮破之相， 首先，勝義中瓶與泥並非是一，因為是業與作者的緣故，如所斷與能斷者。這些依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。 譬如所斷與能斷者因為是業與作者的緣故，勝義中並非是一，同樣地，瓶與泥也因為從果與因的角度是業與作者的緣故，勝義中並非是一。 現在爲了顯示以果為方面的異性遮破次第， 勝義中瓶並非異於泥，因為具有觀待性以及是果等的因相之故，如泥的自性。這些也依次配合為有法、所立法、能立法和譬喻。 譬如泥的自性因為具有不觀待性、是果、是色法、具有障礙性、是大種所生、是色蘊所攝等的緣故，勝義中並非異於自性，同樣地，瓶也因為具有觀待性、是色法、是果、具有障礙性、是大種所生、是色蘊所攝等的緣故，勝義中並非異於泥。 同樣地，對於泥的方面等也應當如是說。這是說以因為方面的一性與異性遮破之相說兩種能立語，即： 勝義中泥並非與瓶是一，因為是作者與業的緣故，如能斷者與所斷。勝義中泥並非異於瓶，因為具有觀待性以及是果等的因相之故，如瓶的自性。 這些也僅有立宗的差別，其餘能立支分如前。

།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ ནི་རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་རྒྱུ་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ནི་རྒྱུ་འཇིམ་པས་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་བུམ་པ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་དང་།རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅི་སྟེ་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན། ཅི་རྒྱུ་འཇིམ་པས་ འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཅི་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་གལ་ཏེ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཅི་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། དེའི་ལན་དུ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པ་མེད་ལ།བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལ་ནི་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གང་དག་འབྲས་བུ་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་དག་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ལན་གདབ་པ་དག་བསྡུ་བར་བྱའོ། །གྲངས་ཅན་དག་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་ འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་དབུ་མ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་ ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཀག་པ་དེ་ལ།འདིར་གྲངས་ཅན་དག་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ དང་།དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིམ་པའི་རྫས་སྤྱི་དང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་།ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཡང་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིམ་པའི་རྫས་སྤྱི་དང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

所謂’等’這個詞，是從因的角度否定因的次第，勝義中因泥土並非能生果瓶，因為有所依故，如同其他一樣；從果的角度否定果的次第，勝義中果瓶並非由因泥土所生，因為是果故，如同毛毯一樣；從果的角度否定依待的次第，勝義中果瓶的成與不成並不依待因泥土，因為是果故，如同毛毯一樣；從因的角度否定依待的次第，勝義中因泥土並非是果瓶成與不成所依待，因為是因故，如同因線一樣。 若問所立宗義為何？是說因泥土能生其他果，還是說完全不生？若說能生其他，則違背前宗。若說完全不生，則無有譬喻。對此質難，其答覆為：此非正理，因為未如前檢擇而承許，故無違前宗。對后檢擇，則以因線等諸因不生果瓶已成立者為喻，故非無喻。應當如是總攝答覆。 數論派以能立方式主張：瓶非異於泥，因為與泥具有同一自性、同一有性、同一因果性、同一總別相屬性、同一處所等性故，如同泥之自性。此說明先前中觀派否定因果是一性時，此處數論派以一切法同一自性的能立方式，證成因果非異且為同一自性的論述。 這些也應依次配合事例、所立法、能立法及譬喻。譬如泥之自性因為是泥之自性故、是有性故、是因果性故、具有泥之實體總相及色形等別相故、具有處所時間自性一性故，非異於自性。如是瓶亦因為是泥之自性故、是有性故、是因果性故、具有泥之實體總相及色形等別相故、具有處所時間自性一性故，非異於泥。

།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་དག་གི་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་དང་བུམ་པའི་བདག་ཉིད་རང་གི་བདག་ ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དབུ་མ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གྲངས་ཅན་དེ་དག་གི་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་ལ། འཇིམ་པ་དང་བུམ་པ་དག་གཉི་ག་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ ཅན་ཡང་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གཅིག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་མ་གྲུབ་པོ།།དམ་བཅས་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དུས་གཅིག་ནའོ་ཞེ་ན་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་གྲངས་ཅན་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དེ་དུས་གཅིག་ན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ།གལ་ཏེ་གང་ཁོ་ནའི་དུས་ན་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པར་དམ་འཆའ་ན་ནི་དེས་ ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུའི་གསལ་བ་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ནི་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞོ་ལ་འོ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་གྲངས་ཅན་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དེ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ལ་འདྲ་བར་ཁྱབ་པས།རྒྱུའི་བསལ་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེས་ན་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ན་ཞོ་ལ་འོ་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཞོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དྲུག་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་།གྲགས་པའི་གནོད་པ་དང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ན་རེ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཞོའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུགས་ དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དེ་ཙམ་དག་གི་སྤྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ལ།རྒྱུ་འོ་མ་ལ་ཡང་དེ་དག་ཡོད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེའི་སྒྲ་དང་རྔའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལས་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྣ་གྲངས་དྲུག་ལྡན་དང་། དྲང་སྲོང་བ་དང་། ས་འཛིན་པ་དང་། བར་མ་པ་དང་། ལྔ་བ་དང་། བློ་གསལ་དང་། འཁོར་ཉན་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཞོའི་གནས་སྐབས་ན་སྒྲའི་སྤྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་དང་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པའི་སྤྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྒྲ་དེ་ཙམ་དང་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དེ་ཙམ་དག་ཡོད ལ།རྒྱུ་འོ་མ་ལ་ཡང་དེ་དག་ཡོད་པར་འདྲ་བས་དེས་ན་ཞོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་འོ་མའི་དེ་ཙམ་དག་ཡོད་ལ། འོ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཞོའི་དེ་ཙམ་དག་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཞོའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ན་འོ་མའི་བསལ་བ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པར་མི་སྨྲ་བས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

對於這樣說的回答，在此解釋說：對於中觀論者來說，泥土的本性和瓶子的本性並非是同一本性，因此沒有比喻。數論師所說的泥土的本性與自性並非是異體，對中觀論者來說是不成立的，因此沒有比喻。泥土和瓶子二者在勝義諦中都不成立，所以有法也不成立，因此不能成立因果是同一自性。 關於所立宗義也應當觀察等等，是說對於先前數論師所立因果是一性的宗義，其含義是什麼而進行觀察。如果說因果一性是指同一時間的話，則違背前宗。即是說，如果數論師所立的因果一性是指同一時間，如果承許正是因的時候也正是果的時候，則違背前宗。因為按照你們的宗義，因果是在不同時間中存在的。 如果說因的顯現存在於果中，則違背世間共識，因為酪中沒有乳的緣故。即是說，如果數論師所立的因果一性，是由於勇識等自性遍及因果，因的顯現也存在於果中，所以承許因果一性的話，則違背世間共識。因為在世間中，衆所周知酪中沒有乳。 如果說，在酪的階段中也有離六和合等差別的聲等，所以既不違背世間共識，也不違背自宗的話。這是數論師證成因果雖然是同一自性，但不犯違背世間共識和違背自宗過失的理由。他們說，因的自性也存在於果中，即在果酪的階段中有離開特殊性的色、香、味、觸等總相，因乳中也同樣有這些的緣故。 這是什麼意思呢？火的聲音和鼓的聲音是聲音的總相，而聲音的六和合、仙人、持地、中等、第五、利慧、眷屬等是聲音的差別。因此在果酪的階段中有離開差別的聲音總相，以及離開差別的色、香、味、觸的總相，在因乳中也同樣有這些，所以在酪的階段中也有乳的諸總相，在乳的階段中也有酪的諸總相。 因此既不違背世間共識，又因為在酪的階段中沒有乳的顯現，所以不說因果同時存在，因此也不違背自宗前說。

།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་དག་ལ་འོ་མ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྒྲ་དེ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ ལ་འོ་མ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱེད་ཀྱི་ཞོ་དང་འོ་མ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པས་ཞོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་ཙམ་དེ་དག་ལ་འོ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞོ་ལ་སྒྲ་དེ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འོ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྒྲ་དེ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་།འོ་མའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་གནོད་པ་དང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་དག་སོ་ན་གནས་སོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར།དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གྲངས་ཅན་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཅི་ལྟར་ཞོ་ཉིད་ཞོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞོ་ཉིད་ཞོའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཞོ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ བསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ཡང་ཞོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འོ་མ་ཞིང་ཀྱང་ཞོའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་འོ་མ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་དག་གི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་འོ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་འོ་མའི་ཁྱད་པར་བསལ་ བའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ།འོ་མའི་ཁྱད་པར་ནི་སླ་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ན་དེ་དག་ཀྱང་འོ་མ་ཞོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞི་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལ་མེད་པས་དེ་ལྟར་འོ་མའི་ཁྱད་པར་སླ་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་འོ་མའི་ཁྱད་པར་ བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་ཅན་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོས་ཅན་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་བསྡུ་སྟེ། ཞོ་ཡང་འོ་མའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལས་ གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཞོ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞོ་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞོའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཅན་ཞོའི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ་ཞོའི་ཁྱད་པར་ནི་སྐ་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ན་དེ་དག་ ཀྱང་ཞོ་འོ་མའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞོ་ལ་མེད་པས་དེ་ལྟར་ཞོའི་ཁྱད་པར་སྐ་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞོའི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

對於如此所說，在此作為回答而解釋說：‘由於對於彼等而言，牛奶性本身不合理，所以這不是答案。‘因為對於聲音等性質而言，牛奶性是不合理的，所以這不是答案。由於你們說酸奶和牛奶是同一性，而在酸奶狀態時的那些性質中沒有牛奶的緣故。 如果認為由於酸奶中有聲音等性質，所以其中有牛奶性的話，那麼瓶子和毛毯等物中也有聲音等性質，那麼瓶子和毛毯等物也應當能夠發揮牛奶的作用，但是它們並不能發揮作用，因此共識的過失和承許的過失仍然存在。 以非他性推理，由於非因性等而遮遣彼等因性等的緣故，所立命題中有遮遣所依有法的本性和差別的過失。這是說，數論派以因果非他性推理，由於非因果性而遮遣彼等因果性的緣故，他們的所立命題中有遮遣所依有法因果的本性和差別的過失。 這樣顯示：以非他性推理，如同酸奶性由於不異於酸奶，所以酸奶性非為酸奶之因而遮遣酸奶是因性一樣，牛奶也由於不異於酸奶，所以牛奶也非為酸奶之因而遮遣牛奶是因性，因此數論派的非他性主張中有遮遣所依有法牛奶本性的過失。 同樣也有遮遣所依有法牛奶差別的過失。牛奶的差別是稀薄性和甜性等，而這些如同牛奶是酸奶的自性一樣不異於酸奶，所以牛奶中沒有這些，因此遮遣了牛奶的差別稀薄性和甜性等，所以有遮遣所依有法牛奶差別的過失。 ‘等’字不僅表示有遮遣所依有法因的本性和差別的過失，也包括有遮遣所依有法果的本性和差別的過失。酸奶也如同牛奶的自性一樣不異於牛奶，所以酸奶非為果性而遮遣酸奶是果性，因此有遮遣所依有法酸奶本性的過失。 同樣也有遮遣所依有法酸奶差別的過失。酸奶的差別是稠厚性和酸性等，而這些如同酸奶是牛奶的自性一樣不異於牛奶，所以酸奶中沒有這些，因此遮遣了酸奶的差別稠厚性和酸性等，所以也有遮遣所依有法酸奶差別的過失。

།ད་ལྟར་དང་འདས་པའི་རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་ཡང་སྐྱོན་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེའི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ།སྔར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། བུམ་པ་ལས་འཇིམ་པ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ པར་དམ་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པས་ད་འདིར་གལ་ཏེ་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ཅིང་།འཇིམ་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དམ་འཆའ་སྟེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་རྒྱུ་མ་འདས་པ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ཅིང་འདི་སྐད་ཅེས་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ལས་གཞན་ ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་ཅི་ལྟར་སྔར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་ནི་དཔེ་མེད་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པའི་སྐྱོན་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་རྒྱུ་མ་འདས་པ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ།ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པའི་དུས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་ པ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རུང་ངོ་།།ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་འདས་པ་ཡིན་པས་འདས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ཅིང་འདི་སྐད་ཅེས། རྒྱུ་འཇིམ་པ་འདས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་།ཅི་ལྟར་སྔར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། འདིར་ཡང་འདས་པའི་རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སྐྱོན་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྒྱུ་འདས་པ་ཡིན་པས་འདས་པའི་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། རྒྱུ་འདས་པ་ནི་ཞིག་ནས་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་འབྲས་བུ་ལས གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་།དཔེར་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རུང་ངོ་། །རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞིག་པ་དག་གིས་ མ་ངེས་པ་དང་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི།སྔར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང་ གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བར་སྟོན་ཏེ།རིགས་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིམ་པ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རིགས་མཐུན་པའོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རིགས་མི་མཐུན་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའོ།

如果將現在和過去的因作為主張，則有如前過失。這句話是說，如前數論派以立論方式主張瓶不異於泥時，對此主張的過失進行破斥。如前數論派以果瓶為主張，主張瓶與泥不異，因為未成立，現在此處如果以因泥為主張，主張泥與瓶不異，在果未生時，以現在未過去的因為主張，說現在的因泥與果瓶不異，因為是泥的本性，如同果的本性。如此立論時，如前作者與業觀察品中所說，如果以現在因為主張，則無有喻例，因為彼之果未成立的過失，即是前述過失。 如果以果未生時現在未過去的因與果不異為主張，則有喻例不成立的過失。因為在現在因存在時，彼之果未成立，故你所說以果的本性為喻來證明彼不異的喻例有不成立的過失，因此不應理。 如果說因果生后而假立為因，果生時因已成過去，故以過去因為主張而說：過去因泥與果瓶不異，因為是泥的本性，如同果的本性。如此立論時，如前作者與業觀察品中所說，此處若以過去因為主張，則有所依不成等過失，即是前述過失。 此中因果生后而假立為因，果生時因已成過去，故以過去因與果不異為主張時，有因的所依不成立的過失。因為過去因已滅無有，故你所說以泥的本性為因來證明彼不異的因的所依不成立，以及如果的本性為喻等也有不成立的過失，因此不應理。 同類、異類、未生、已滅等皆成不定及違教量。這句話是說，前述數論派以立論方式主張瓶不異於泥，因為是因果的本性，如同泥的自性。對此因有不定性及違教量的過失。同類是指如泥與瓶等因果同類。異類是指如泥與毛毯等因果異類。未生是指任何因的果未生。

། ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གང་གིས་རྒྱུ་ཞིག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱེད་གྲངས་ཅན་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལས་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན པར་འདོད་པས་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་བུམ་པ་དང་འཇིམ་པ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དག་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ ངེས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་ངོ་།།གྲངས་ཅན་དག་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལས་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རང་བཞིན་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནང་གི་བྱེད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གྲངས་ཅན་དག་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལས་རང་བཞིན་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་སྐྱེས་བུ་ནི་ཟ་བ་པོ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་ཡིན། སྐྱེས་ བུ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།ལོང་བ་དང་གྲུམ་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ལོང་བའི་ཁུར་དུ་གྲུམ་པོ་ཁྱེར་ན་འགྲོ་བའི་ལས་ནི་ལོང་བས་བྱེད་ལ་མཐོང་བའི་ལས་ནི་གྲུམ་པོས་བྱེད་པས་བགྲོད་པ་དང་མཐོང་བར་བྱ་བ་གཉི་ག་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཡོད་ པ་དེ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པའི་ཚེ་ན།རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་དེས་ནང་གི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བློ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་ལྔ་པོ་དག་དམིགས་པ་ན་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་ ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནང་གི་བྱེད་པ་དག་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་ཡུལ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་ལྔ་པོ་དག་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཕན་གདགས་ཤིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟ་བ་པོ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྟེ་གྲུམ་པོ་དང་འདྲའོ།། རང་བཞིན་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནང་གི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དེ་ལོང་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པས་བུམ་པ་དང་འཇིམ པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།

所謂’破壞’是指由某果破壞因。如果你們數論派要證明’這樣的因果不是相異的，因為是因果的緣故’，那麼在你們自己的論典中承許自性和神我雖是因果卻是相異的，因此，是否瓶子和泥土由於是因果的緣故，就如同泥土的自體一樣成為非相異？還是由於是因果的緣故，就如同自性和神我一樣成為相異？這是不確定的，所以你們的因’由於是因果的緣故’是不成立的。 爲了說明在數論派自己的論典中自性和神我如何是因果，說道：‘神我在認知聲等時是所利益的緣故，自性是具有意識性的內在作用顯現的因，是能利益的緣故。‘在數論派自己的論典中，從自性是作者、神我是受者的角度，自性是因，神我是果，如同盲人和跛人。 譬如跛人乘在盲人肩上時，行走的作用由盲人做，見的作用由跛人做，因此行走和見兩者都得以成就。同樣，當神我即具有意識性者想要享受境時，自性即三德平衡者，使內在作用即諸識與外在作用即諸根相遇，當諸根認知色等五唯時，神我的自性即具有意識性者由內在作用的相生起而體驗諸境，因此神我在認知聲等五唯時是被自性所利益和產生的緣故而為受者，是果，如同跛人。 自性是具有意識性的內在作用相顯現生起的因，是能利益的緣故而為作者，是因，如同盲人。如是，由於自性和神我是因果的緣故而承許是相異的，而承許瓶子和泥土由於是因果的緣故而非相異，這其中的因是不確定的。

།གཞན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དམ་འཆའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་གནོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །སྐྱེས་བུ་དག་ སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་ སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ལ་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་བུམ་པ་དང་འཇིམ་པ་དག་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་ གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དག་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དག་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ ཡིན་ལ།ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལྷས་བྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་བུམ་པ་དང་འཇིམ་པ་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་།།འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་སྟོན་ཏོ།།འཇིམ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ དོན་གལ་ཏེ་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་བྱའི་འཇིམ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་དཔེ་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཇིམ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་དང་མི་ལྡན་པས་དཔེ་མེད་དེ་འདི་ལྟར་དཔེ་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ དེ་ནི་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི།འཇིམ་པ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་གལ་ཏེ་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་ དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ། འཇིམ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་གང་ཡིན། ཅི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སམ་འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྲངས་ཅན་ དག་གིས་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན། ཅི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་རང་གི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཞན་སྣམ་བུའི་ རྒྱུ་རྒྱུ་སྤུན་དག་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་གལ་གཉིས་སུ་བརྟག་པ་སྟོན་ཏོ།།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའི་ཚིག་གོ།

此外，主張因果本身是一個而非他者的說法，與世間共識相違背而成為過失，因此這是不合理的。由於諸補特伽羅具有共相和別相的緣故，彼等是不確定的，這是說：先前數論派以證成的方式說’瓶不異於泥，因為具有共相和別相的緣故，如泥的自性’這一能立因是不確定的，這是因為在諸補特伽羅上也見到具有共相和別相而是他者的緣故。因此，是否瓶和泥由於具有共相和別相的緣故，如泥的自性般非他者？還是由於具有共相和別相的緣故，如諸補特伽羅般是他者？這是不確定的。 爲了說明諸補特伽羅由於具有共相和別相的緣故是他者的根據，說’補特伽羅’是共相，‘天授的我’和’祭授的我’是別相的緣故。由於天授和祭授具有共相和別相的緣故，見到是他者，因此’瓶和泥非他者，因為具有共相和別相的緣故’這一能立因是不確定的，所以不合理。 關於’泥的自性’這一能立因的含義等，是說先前數論派以證成的方式說’瓶不異於泥，因為是泥的自性的緣故，如泥的自體般’這一能立因的含義是什麼，這是在進行考察。如果認為是從泥所生，則喻例不具有所立法，這是說如果’因為是泥的自性’這一能立因的含義不是指泥的本性，而是認為是從泥所生，那麼’如泥的自體般’這一喻例就不具有’從泥所生’這一所立法，因為喻例泥的自體是泥的本性而非從泥所生的緣故。 如果認為是泥的本性，則能立因的含義不成立，這是說如果’因為是泥的自性’這一能立因的含義認為是泥的本性，那麼這能立因的含義就不成立，因為瓶上沒有泥的本性，而是從泥所生的緣故。 ‘果不異於因’這含義是什麼？是指不異於自因還是不異於他因？這是說先前數論派以證成的方式說’瓶不異於泥，如泥的自體般’這一主張的含義是什麼？是說果瓶不異於自因泥？還是說其他果毛毯不異於其因棉花？這是在進行二種選擇的考察。‘由此將如何’是疑問詞。

།དེའི་ལན་དུ་གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ན་ནི་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ། དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་བུམ་པ་འཇིམ་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་ དེས་ན་དཔེ་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་བུམ་པ་ཡིན་པས་འཇིམ་པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པས་དེ་ལ་འཇིམ་པ་ཉིད་དཔེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ན་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པ་དང་ གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་བུམ་པ་རྒྱུ་སྤུན་དག་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གྲུབ་ པའི་མཐའ་ལས་གཞན་ཉིད་མེད་པར་དམ་བཅས་ལ་ད་འདིར་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་།བུམ་པ་རྒྱུ་སྤུན་དག་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ནུས་པས་མི་སྟོང་པའོ་ཞེ་ན་ཡང་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དམ་ བཅས་པ་དེའི་དོན་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ལ་རྒྱུ་འཇིམ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་བུམ་པ་དང་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དཔེར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ལ་རྒྱུ་འཇིམ་པའི་ནུས་པ་ ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་ཡང་འཇིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བའི་དུས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བུམ་པ་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དཔེར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་འཇིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་གཅིག པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དང་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་འགལ་བའི་ལན་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་སྐབས་སུ། མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ། །ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་ཤིང་ལས་ལྷག་མ་བསྟན། ། ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད། །མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད། །ཅེས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དགག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། གཞན་པ་ཉིད་དང་། ལྟོས་པར་མི་འཐད་པར་དགག་པའི་རིམ་པ་མེད་ཅིང་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེས་དགག་ པའི་རིམ་པ་གཞན་གང་དག་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་འདིས་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐད་མ་ཉིད་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲས་པ་རྣམས་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཆོས་ གཟུགས་ཅན་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྣམས་སོ།།གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ།

對此回答說，如果是從自因，則無有譬喻。這是說，如果所立宗的含義是瓶子不異於泥土自性，那麼’如同泥土的自性一樣’這個譬喻就不成立。因為泥土的自性即是瓶子，以泥土性作為主題，對此以泥土性作為譬喻是不合理的。 如果是從他因，則成為前宗過失和世間共識的過失。這是說，如果所立宗的含義是瓶子不異於線等因，那麼就會違背自己承許的前宗，也會違背世間共識。因為你的宗義中承許無有異性，而現在又說他因；又因為世間共識認為瓶子異於線等因。 如果說不異性是指不離其功能，也無有譬喻。這是說，如果所立宗的含義是果瓶具有泥土因的功能，故瓶子與泥土不異，那麼’如同泥土的自性一樣’這個譬喻也不成立。因為不能說如同果瓶具有泥土因的功能一樣，因也具有泥土性的功能。 對於因作為主題的情況也是如此。這是說，如果所立宗的含義是因泥具有果瓶的功能，故瓶子不異於泥土，那麼’如同泥土的自性一樣’這個譬喻也不成立。因為不能說如同因泥具有果瓶的功能一樣，因泥也具有泥土性的功能。 如是，以上已說明了以火與薪為例的因果一性、異性和相待的破斥次第及其答辯。如同在火與薪的章節中所說：‘火不從他來，薪中亦無火，以去未去等，如是說余薪。薪非即是火，離薪亦無火，火具有于薪，火中無薪彼中無。‘這些內容在此因果破斥的章節中也應當相應運用。 這些僅是略說。這是說，如是瓶子、毛毯等是因果關係，對它們的一性、異性和相待不合理的破斥次第已經略說。 如果問以此方式能了知其他未盡的破斥次第，為此說：由此方式應當說明破斥數論師所說的有關有色法和無色法的推理。有色法是指境和根。無色法是指心和心所。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གང་དག་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླང་བ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་དག་དང་མཐུན་པ་གཞན་གང་དག་སྨྲས་པ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱོགས་འདིས་འདྲ་བར་དགག་ཅིང་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པ། ད་ ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡན་ལག་ཅན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་ནི་ཡན་ལག་སེང་ལྡེང་གི་རྩ་བ་དང་སྡོང་པོ་དང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆད་ཀྱང་དེ་མི་ཆད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱ་ཤུག་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་ནི་ ཡན་ལག་སེང་ལྡེང་གི་རྩ་བ་དང་སྡོང་པོ་དང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་དག་གིས་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་བ་གཉིས་སྨྲས་ཏེ།ཡན་ལག་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་ ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་དག་ནི་ཡན་ལག་ཅན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆད་ཀྱང་དེ་དག་མི་ཆད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་ཡན་ལག་དག་ བཞིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་དག་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་གི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་གཉིས་སྨྲས་ཏེ། ཡན་ལག་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་ཡན་ལག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཡན་ལག་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་ནི་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཡན་ལག་དགག་པའི་རིམ་པ། དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་ནི་སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་གིས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱ་ཤུག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དེ།ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡན་ལག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་སེང་ལྡེང་གི་ཡན་ལག་ནི་ཡན་ལག་ཅན་སེང་ལྡེང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བརྒལ་བ་དང་ལན་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཅན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་སྣམ་བུ་ནི་རྒྱུ་སྤུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དག་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ སབ་མ་བཞིན་ནོ།

對於那些剎那，爲了破斥佛教徒所承許的觀點，數論派所說的推理以及與之相應的其他所說的一切，都應當以此方式同樣予以破斥和駁倒。如是，這些就是以火與柴薪作為因果關係的所有破斥次第的無餘宣說方式。 第四十八品。現在應當宣說以火與柴薪作為支分與有支分關係的所有破斥次第的無餘宣說方式。首先，以有支分為主而說明破斥一性與異性的次第，為此，如是，胡桐樹作為有支分，在勝義中與作為支分的胡桐樹根、樹幹、枝條、樹葉等並非一性，因為當它們的一部分斷時它不斷的緣故，如同玫瑰。勝義中，胡桐樹作為有支分，與作為支分的胡桐樹根、樹幹、枝條、樹葉等並非異性，因為具有相待的緣故，如同胡桐樹支分的自性。如是說二種關係。支分如前。 現在爲了說明以支分為主而破斥一性與異性的次第，如是，勝義中，胡桐樹的諸支分與有支分並非一性，因為當它斷一部分時它們不斷的緣故，如同玫瑰的諸支分。勝義中，胡桐樹的諸支分與有支分並非異性，因為具有相待的緣故，如同有支分胡桐樹的自性。如是說二種關係。支分如前。 所謂’余如前’是指以支分為主而破斥支分的次第：勝義中，胡桐樹的支分不能構成有支分胡桐樹，因為具有相待的緣故，如同彼之他者。以有支分為主而破斥支分的次第：勝義中，有支分胡桐樹不能由胡桐樹支分所構成，因為是有支分的緣故，如同玫瑰。 以有支分為主而破斥相待的次第：勝義中，有支分胡桐樹的成立與不成立不待于胡桐樹的支分，因為是有支分的緣故，如同毛毯。以支分為主而破斥相待的次第：勝義中，胡桐樹的支分不是有支分胡桐樹成立與不成立所待，因為是支分的緣故，如同經線。其餘諸如問難與回答等餘事應當宣說。 現在應當宣說以火與柴薪作為德性與具德性關係的所有破斥次第的無餘宣說方式。首先，以具德性為主而說明破斥一性與異性的次第，為此，如是，勝義中，毛毯與經線本性的色等並非一性，因為具有相待的緣故，因為是實物的緣故，如同草蓆。

།དོན་དམ་པར་སྣམ་བུ་ནི་རྒྱུ་སྤུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དག་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཞིག་ན་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་དག་གི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་གཉིས་སྨྲས་ཏེ། ཡན་ལག་དག་ནི་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ།།ད་ནི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་སྤུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དག་ནི་སྣམ་བུ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྩི་རྐྱང་བཞིན་ནོ། ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་སྤུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དག་ནི་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཞིག་ན་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣམ་བུའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་གཉིས་སྨྲས་ཏེ། ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་དགག་པའི་རིམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་སྤུན་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་སྣམ་བུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་དགག་པའི་ རིམ་པ།དོན་དམ་པར་ཡོན་ཏན་ཅན་སྣམ་བུ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་རྒྱུ་སྤུན་གྱིས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ། དོན་དམ་པར་ཡོན་ཏན་ཅན་སྣམ་བུ་གྲུབ་པ་དང་ མ་གྲུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དེ།ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སབ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ། དོན་དམ་པར་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་སྤུན་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་སྣམ་བུ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྩི་རྐྱང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བརྒལ་བ་དང་ལན་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་མཚན་ཉིད་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་ རིམ་པ།དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་ནི་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྟའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་ནི་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་། མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རིམ་པ། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྩི་རྐྱང་བཞིན་ནོ།

勝義中，毛毯並非異於作為線的自性之色，因為具有依待性，且當彼壞滅時彼等亦壞滅，如同線的自性。這是說明兩個論式，支分如前。 現在，從屬性方面說明破除一性與異性的次第。勝義中，作為線的自性之色與毛毯非一，因為具有依待性及是實物故，如同單獨的染料。 勝義中，作為線的自性之色非異於毛毯，因為具有依待性，且當彼壞滅時彼等亦壞滅，如同毛毯的自性。這是說明兩個論式，支分如前。 余如前者，是指從屬性方面說明破除屬性的次第：勝義中，線的屬性不能構成具屬性的毛毯，因為具有依待性，如同彼之他者。 從具屬性方面說明破除具屬性的次第：勝義中，具屬性的毛毯非由具屬性的線所構成，因為是具屬性故，如同瓶子。 從具屬性方面說明破除依待的次第：勝義中，具屬性毛毯的成立與不成立不依待于線的屬性，因為是具屬性故，如同皮革。 從屬性方面說明破除依待的次第：勝義中，線的屬性不是具屬性毛毯成立與不成立所依待，因為是屬性故，如同單獨的染料。 應當說明餘下的詰難與答覆等。 現在，為說明火與薪的相與有相破除次第的一切無餘分別方式，故說’對相與有相亦當如是說’。 此中，相謂垂胡等，有相謂牛等。對彼等，從有相方面說明破除一性與異性的次第：勝義中，有相之牛與相垂胡等非一，因為具有依待性，如同馬的相。 勝義中，有相之牛非異於相垂胡等，因為具有依待性，如同相的自性。 從相方面說明破除一性與異性的次第：勝義中，相垂胡等與有相之牛非一，因為具有依待性及是實物故，如同單獨的染料。

།དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཞིག་ན་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ དཔེར་ན་སྣམ་བུའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་།མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དགག་པའི་རིམ་པ། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དགག་པའི་རིམ་པ།དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་ནི་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ།དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སབ་མ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལྟོས་པ་དགག་པའི་རིམ་པ། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བ་ལང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྩི་རྐྱང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བརྒལ་བ་དང་ལན་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གི་དགག་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག པ་ཉིད་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་ལ།གཞན་ཉིད་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དགག་པས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པའི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་བས་གཉི་ག་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གཉི་ག་བཀག་པས་འདོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་དབུ་མ་པ་ནི་ཕྱོགས་དེ་ དག་གཉི་ག་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་ན་སྨྲ་བ་པོ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་མི་མཁས་ པ་བཞིན་དུ་མཁས་པར་རློམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གང་དག་བདག་ཀྱང་ཉེ་བར་བླང་བ་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེའམ།ཉེ་བར་བླང་བ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གང་གིས་དགག་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

勝義中，特徵垂肉等並非與特徵所依牛不同，因為是有所依待的緣故，以及當它壞滅時彼等也隨之壞滅的緣故，如同毛毯的自性一樣。這些是以特徵為主而否定特徵所依的次第。 勝義中，特徵垂肉等不能表徵特徵所依牛，因為是有所依待的緣故，如同其他法一樣。這是以特徵所依為主而否定特徵所依的次第。 勝義中，特徵所依牛不是由特徵垂肉等所表徵的，因為是特徵所依的緣故，如同瓶子一樣。這是以特徵所依為主而否定依待的次第。 勝義中，特徵所依牛的成立與不成立不依待于特徵垂肉等，因為是特徵所依的緣故，如同草墊一樣。這是以特徵為主而否定依待的次第。 勝義中，特徵垂肉等不是特徵所依牛成立與不成立所依待的，因為是特徵的緣故，如同單獨的草一樣。 其餘諸如問答等也應當宣說。如是，以火與柴薪的自性和所取為例，所有否定的次第都已與瓶子、毛毯等一起完整地解說了。 若有人說：‘由於一性否定的比量會損害他性否定的比量，他性否定的比量也會遮破一性否定的比量，所以二者都不能成立’。這是外道說：‘中觀派的這兩種比量相互遮破，所以二者都不成立’的話語。 對此說法，論釋者回答說：‘由於二者都遮破而成立所欲，故無過失。‘這是因為中觀派欲求遮破這兩個方面。 如今，如是火與柴薪的自性和所取，以及瓶子、毛毯等諸事物，以多種方式既不能成立為一性也不能成立為他性時，有些說者雖非具有思維的本性，卻如同無知者一樣自詡為智者，懷著傲慢認為：‘我與所取是一體的即是我’，或說’與所取彼是相異的’，或說’諸事物也是與彼能破因相俱的’。

དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ ཉིད་དོ་ཞེས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མི་དགོངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མི་འཐད་དེ། མི་འཐད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དག་གིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པའོ་སྙམ་དུ་ རིག་ནས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་ཀྱང་སྤྲོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགོངས་པ་ན།གང་དག་བདག་དང་དངོས་པོ་རྣམས། །དེ་བཅས་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར། །སྟོན་པ་དེ་དག་བསྟན་དོན་ལ། །མཁས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གིས་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མི་འཐད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་དགོས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཇིག་ རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་བརྗོད་པ་དག་གིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སུས་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏེ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་སོ། །གང་གི་དབང་གིས་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་གིས་སོ། ། དགོས་པའི་དོན་ཅིའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་།སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་ སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དེ་དག་གོ།།བརྗོད་པ་གང་དག་གིས་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དག་གིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པའོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་དོན་ དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་ཀྱང་སྤྲོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

說’是事物’或’與此相異’來表示一性與異性的那些人，依據上師的觀點，他們並非通達善逝教法之義。爲了說明這一點，如此觀察時，勝義中一性與異性不合理。雖然不合理，但世尊爲了調伏眾生，依世俗權巧，為令其圓滿戒定慧等功德資糧，以世間共許而宣說。有些人認為這些是勝義諦，雖諸法無戲論卻起戲論，上師認為這是不合理的。 ‘諸執我與諸事物，一性及與異性者，彼等於此教法義，不思其為善巧者。’ 因此，如此以火與薪為例觀察時，勝義中我與所取以及瓶、毛毯等事物的一性與異性是不合理的。雖然勝義中不合理，但依世俗權巧，爲了所化眾生的利益，以世間共許的言說而宣說。 誰宣說的呢？是世尊，即具大悲的導師宣說的。依何而宣說？依世俗，即依世俗諦的安立而宣說。為何目的而宣說？爲了令所調伏眾生圓滿戒定慧等功德資糧。即依增上戒生增上心，依增上心生增上慧等次第，為圓滿資糧道、加行道、清凈道所攝的一切功德資糧。 宣說了什麼？宣說我與所取以及瓶、毛毯等事物的一性與異性等世俗施設。以何言說而宣說？以世間共許而宣說。對於如此宣說，有些人認為這些是勝義諦，雖諸法勝義中無有一性異性等戲論，卻起戲論，龍樹上師認為這是不合理的，故說此偈頌。

།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྨྲ་བ་ པོ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་མི་མཁས་བཞིན་དུ་མཁས་པར་རློམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གང་དག་།བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་བདག་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་བདག་ལས་ཉེ་བར་བླང་བ་ཐ་དད་དོ ཞེས་བདག་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་།མེ་དང་བུད་ཤིང་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་བུད་ཤིང་གང་གིས་མེར་གདགས་ པའི་བུད་ཤིང་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་མེ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་།མེ་ལས་བུད་ཤིང་དག་ཐ་དད་དོ་ཞེས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུར་གདགས་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་།འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་ཐ་དད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡན་ལག་གང་གིས་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གདགས་པའི་ཡན་ལག་ དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་གྱི།འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་ལས་ཡན་ལག་ཐ་དད་དོ་ཞེས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གང་གིས་ཡོན་ ཏན་ཅན་དུ་གདགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་གདོན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡོན་ཏན་ཅན་ལས་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་དོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཚན་ ཉིད་གང་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིར་གདགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་གྱི།འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་དང་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་གཞན་དག་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་དོན་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོའི་ལིང་ཏོག་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་གང་དག་དབུ་མ་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། གཞན་ ཉིད་མ་ཡིན་པར་འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དགོངས་སོ།

此偈頌的略義是說，有些說法者雖不具有思維的本性，卻傲慢自大，不通而自詡為通達。他們宣說： 若有我及我所執，則為我，單獨則非我，如此宣說我與我所執為一體； 又說我與我所執相異，如此宣說我與我所執為他體； 又如火與薪、因與果、支分與有支分、德性與有德性、相與所相等諸事物， 說若有薪可施設為火之薪，則為火，單獨則非火，如此宣說火與薪為一體； 又說火異於薪，如此宣說火與薪為他體； 說若有因可施設為果之因，則為果，單獨則非果，如此宣說因與果為一體； 又說果異於因，如此宣說因與果為他體； 說若有支分可施設為有支分之支分，則為有支分，單獨則非有支分，如此宣說支分與有支分為一體； 又說有支分異於支分，如此宣說支分與有支分為他體； 說若有德性可施設為有德性之德性，則為有德性，單獨則非有德性，如此宣說德性與有德性為一體； 又說有德性異於德性，如此宣說德性與有德性為他體； 說若有相可施設為所相之相，則為所相，單獨則非所相，如此宣說相與所相為一體； 又說所相異於相，如此宣說相與所相為他體。 對於這些人，我不認為他們通達如來教法之義。 為何如此？因為他們接受與正量相違之法。 如來教法之義，是遠離眾多分別一異等戲論，具無生等殊勝，無所緣執。然而，有些自宗他宗論師，接受中觀師以正理成立非一非異的量所違背的一體、他體之法，因此他們不具智慧。這是大師的意趣。

།དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོས་རབ་ཏུ་བྱེད་ པའི་དང་པོར་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་།དཔེ་མེད་པར་བསྟན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ བཅུ་པའི་སྐབས་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་བལྟ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་སྔར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་དང་ བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་།དཔེ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་བསྟན་ པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་དང་།དེ་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་རྟོག་གེ་སྐམ་པོའི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ཉི་ཚེས་བསྒྲུབས་སོ། ཞེས་ཟེར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལུས་ལས་ གཞན་པའི་ཆོས་མི་མཐོང་ལ་ཆོས་ལས་གཞན་པའི་ལུས་མི་མཐོང་སྟེ།ཅི་ལྟར་གཉིས་མ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ནི་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་ཁུངས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་ནི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། གཉིས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་པ་ན། ཚངས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་ལྟར་མཐོང་བས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་ དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དེ་དག་གྲུབ་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཁུངས་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་རང་གི་བསམ་པས་རྟོག་གེ་སྐོམ་པོ་ཙམ་ གྱིས་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལུང་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་བསྟན་བཅོས་འདིས་རྣམ་པར་ བཤད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་འགྲེལ་པ་བྱེད་པའི་མཁྱེན་རླབས་དང་མཁས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་ བྱེད་པ་བཅུ་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་འཁོར་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ གཅིག་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྐབས་འདིར་ཡང་དམ་བཅས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་དོན་དང་གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་ལྟ་སྟེ་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

此處所說的論述內容是：對方在論述之初所說的論證和無喻的顯示，通過這些來說明緣起既非一義也非異義的特性。這是總結和量果。 在這第十品《觀火與薪》中，論述內容作為量果來看，是因為對方先前建立蘊、界、處等在勝義中存在的前宗，認為勝義中蘊等確實存在，因為有相互依待的緣故，如同火與薪一樣，對於這樣的論證和無喻的顯示，說明了般若波羅蜜多中所說的緣起既非一義也非異義的特性。 爲了說明顯示這緣起有何功德，以及爲了遣除他人所說’僅以乾枯的論理論典而建立’的說法，在此也應以可信聖教為依據來建立。因此，《聖梵天所問經》中說：‘不見離身之外的法，不見離法之外的身，如同非二亦非不二般而見。如是見者，也不見現量所見。‘這些成立即是此論的功德和依據。 見非二即是非異性，見非不二即是非一性。當如是宣說時，梵天問世尊：‘菩薩如是見時現量見何物？‘世尊答道：‘如是見時，現量所見也不可見。‘這些即是成立。 如是等無量大乘經典中所說的緣起既非一義也非異義的特性，這些即是成立。由於如是可信聖教的成立是顯示此緣起的功德和依據，因此我不是僅以乾枯論理而建立，也有這些聖教。 由於如是在無量大乘經典中顯示緣起既非一義也非異義的特性，將這些作為此論所應詳釋的對象而顯示，也是論師的解釋智慧和善巧。 此為阿阇黎清辨所造《中觀根本論釋·慧燈論》中《觀火與薪品》第十的廣釋，由阿阇黎觀自在行造。 現在，爲了通過否定無自性事物的相違品差別而顯示輪迴本身即是無，依此義故而開始第十一品。此處’依故’一詞，表示承前啓後的因由之義，與下文相連，詞義如前。

།དེ་ལ་དམ་བཅས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ད་ནི་ དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་རྐྱེན་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བརྩམ་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་མེད་པར་དམ་བཅས་པ་མཛད་པས་འདིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ ཅི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་སྨྲས་ཏེ།དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་གཞག་པ་འོག་ནས་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་འཁོར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་དགག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དགག་པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་ གཅིག་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཁོར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཁོར་བ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་ གཅིག་པའི་གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་འཁོར་བ་པོ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ།།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན་རྣམ་པ་གང་གིས་ནི་འབྲས་བུ་དེ་འཐོབ་ཅེ་ན། འཁོར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ དུ་བསྟན་པ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ།དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པའི་རྣམ་པས་ནི་འབྲས་བུ་དེ་འཐོབ་པས་དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐབས་འདིར་ཐབས་དང་། ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ།།དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རང་གི་སྡེ་པ་དག་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་དཔེ་སུན་དབྱུང་བའི་ཞར་ལ་མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ།མེ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། །ཉེ་བར་བླང་བའི་རིམ་པ་ཀུན། །བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་ སྨྲས་པས།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་དེ་མི་བཟོད་པས་ཡང་དེ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་ མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་།དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མགོ་གཉིས་པའི་མིག་གི་ནད་མེད་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ།

關於進入所立宗的因義，現在說’以破除無自性事物的相違品差別’這句話。論師在造《觀緣品第一》時，立宗說一切事物無作用，此處論師也如是立宗，為闡明進入此宗的因義而如是說。無自性事物是自宗，其相違品是對方宗，即說蘊、界、處等是有自性的。 ‘其差別’是指對方立蘊、界、處等為有的前宗，下文說’勝義中蘊等確實存在，因為世尊說其名稱差別併爲斷除彼等而說教授故’等，這些是成立蘊等存在的因，是說輪迴有自性者的觀點。 ‘破除彼’是指為破除彼義而造第十一品，這是與下文相連的意思。爲了與下文相連的意義，說’為顯示輪迴無自性義而造第十一品’。下文所說《觀本際品第十一》的內容是顯示輪迴和輪迴者無自性，故而如是說。 若問此品的果為何？以何方式獲得彼果？顯示輪迴無自性是此品的果，以破除無自性事物的相違品差別的方式獲得彼果，因此註釋者在此品的科判處首先說明了方便和方便所生之果。 為顯示所說’無自性事物的相違品差別’，此處說’此中有說’等。自部論師說’勝義中蘊等確實存在，因為互相觀待故，如火與薪’，為破除此立宗和喻，在觀察火與薪品中說’以火與薪的我與取的一切次第，已完全說明了瓶、毯等’。 雖已破除蘊等一切事物，但因自部論師對彼等的執著難以忍受，故又如是說。因此說’勝義中蘊等確實存在，因為世尊說其名稱差別併爲斷除彼等而說教授故’等。 這些依次配為有法、所立法、能立法和喻，因為對於不存在者，不應說其名稱差別，也不應為斷除彼而說教授，如雙頭人的眼病之治療，這是異品喻。

།དེ་དག་ལ་ནི་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་ བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།དགེ་སློང་དག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དེ། དམ་ཆོས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའི། །བྱིས་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་རིང་། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་པ་དེ་དག་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ།འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མིང་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་ དང་ཐ་མ་མེད་དེ།དམ་ཆོས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའི། །བྱིས་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་རིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཆོས་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་ པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་རིང་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ།འཁོར་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཅི་སྐད་སྨོས་པའི་མཐུས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།འདི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མགོ་གཉིས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་དག་གི་མིང་དང་། ཁྱད་པར་དང་། དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་གང་དག་གི་མིང་དང་ཁྱད་པར་དང་།དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་གཟིགས་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་རིང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་།སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མའི་གླེང་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་ བཞེད་པ་ནི་དེ་སྐད་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་དག་གི་མིང་དང་། ཁྱད་པར་དང་། དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་དག་སུས་བསྟན་ ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་གི་མིང་ཅི་སྐད་བསྟན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་ ཏེ།དེས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་མཐའ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་ གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ།།ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏོ།

對於這些，在說明名稱和特徵之後，爲了使其終止而說明教誡，如是：‘比丘們，輪迴無始無終。對於不了知正法的愚者，輪迴漫長。‘同樣，‘比丘們，因此你們應當爲了終止輪迴而精進’，應當如是學習。這些說法存在，這是相關的論述。‘輪迴’一詞說明了蘊等的名稱，因為輪迴是五蘊的本性和五道的本性，具有業和煩惱。‘無始無終，對於不了知正法的愚者，輪迴漫長’，這是說明特徵，因為輪迴具有無始無終的特徵，對於不了知聖者所見法即聖道的愚者們來說，輪迴具有漫長的特徵。 如是說明名稱和特徵之後，‘比丘們，因此你們應當爲了終止輪迴而精進，應當如是學習’這些話是爲了終止而說明的教誡，因為爲了終止輪迴而在資糧道上精進，應當學習加行道和清凈道，這是作為教誡和隨後教示的緣故。因此，以所說的理由的力量，蘊等確實是存在的，這是總結和量果。 在此，世尊對於不存在的雙頭眼等，未說其名稱、特徵和為終止它而說的教誡，這些在勝義中是不存在的。而對於蘊等，說明了其名稱、特徵和為終止它而說的教誡，這些在勝義中確實是存在的。對於這樣的說法，註釋者自己在此解釋說：世間怙主觀見到由業和煩惱所生的相續，如幻如陽焰，未生起生的對治，相續未斷，因此說愚者們的輪迴漫長。 生是諸多痛苦的緣起，因此爲了終止輪迴而應當恭敬修行，僅僅是這樣說而已。在世俗言說中僅僅說明了它們的名稱、特徵和為終止它而說的教誡，並非在勝義中說明。在世俗言說中，是誰說明了這些呢？是世間怙主即佛世尊說明的。說明了什麼名稱呢？說明了生的相續，這說明了生的煩惱性的特徵。 爲了詳細解釋這點，說明了’由業和煩惱所生’，這說明了從業的煩惱和煩惱的煩惱的因而生起。爲了說明其本性，說明了’如幻如陽焰’，這說明了未經觀察時僅是悅意而已。爲了說明其邊際，說明了’未生起生的對治’，這說明了未獲得聖道。

།དེ་ནི་རྒྱུན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་མ་སྤངས་པ་བསྟན་ཏེ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅི་སྐད་བསྟན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བ་ རིང་།།ཞེས་གསུངས་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་ཅི་སྐད་བསྟན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མའི་གླེང་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བཞེད་པ་ན་དེ་སྐད་གསུངས་པར་ ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།སྐྱེ་འདིའི་དོན་མེད་གང་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་དང་། །ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་བསད་དང་བཅིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ཡོད། །གལ་ཏེ་འཇིགས་མང་སྐྱེ་བ་མེད་ན་དོན་མེད་དེ་མི་འབྱུང་། །ཤིང་སྐྱེས་མེད་ན་ནགས་མེད་རླུང་གིས་སྒྱེལ་བར་མི་འགྱུར་བཞིན། །ཞེས་ བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མའི་གླེང་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཟད་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྦྱར་བར་བཞེད་པ་ན་དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱའོ་ ཞེས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པ་དེ་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་རྟོག་ ན་ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དང་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲུབ་ན་ནི་ཁྱེད་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་དང་འགལ་ཞིང་ཕུང་ པོས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པས་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ།

爲了顯示相續，故說’不斷’，這是表明未斷煩惱的獲得。 若問’彼等差別如何宣說’，即說’凡夫之輪迴長遠’，是指未得聖道者。 若問’為斷除此而說何等教誡’，由於生是諸多痛苦之緣起，為斷除輪迴而欲令專注于恭敬，故說’僅此而已’。 如說：‘此生無義因有生則有老死，病苦殺縛等聲皆有。若無多怖畏之生則無義不生，如無樹生則無林不為風所動搖。’ 以此方式，生是諸多痛苦之緣起，其滅盡即是寂滅之樂，為令其滅盡而欲令聲聞專注于恭敬，故說：‘比丘們，是故汝等應當為斷輪迴而精進’，應如是學。 若問’為何非就勝義而說’，為此若由分別自性者觀察，勝義中輪迴與涅槃二者之差別皆不可得，故說’世尊非就勝義而說’。 是故，若許說名與差別后為令其滅盡而說教誡是勝義，則因義不成。 若許是世俗因，則有義相違及無喻過失，此是結語及量果。 由於世尊非就勝義而說，故因義不成。若於世俗中成立，則與汝許為勝義相違，且由蘊所攝一切作為同品，故有無同法喻之過。

།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་གསུངས་པ་ མ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པས་བཤད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་འདི་ན་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་རབ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཀའ་ སྩལ་པ་དེ་སུན་དབྱུང་བར་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཅི་ལྟར་འཁོར་བའི་སྔོན་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་ཚེ།ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མིན་ཞེས་གསུངས། འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །དེ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་རབ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཀའ་སྩལ་པ་དེས།རྒྱུ་གཅིག་ནས་ གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དག་ལ་རྩོམ་པའི་དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ།སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་མ་ཤར་བ་དག་ལ་ཐ་མ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐ་མ་མེད་པར་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ མེད་པར་གློ་བུར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་།བྱེད་པ་པོ་དང་། འབྱིན་པ་པོ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མེད་པར་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་སུན་དབྱུང་བར་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུབ་ པ་ཆེན་པོས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དེ།དེ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་རྟོག་ཁང་དུ་འཁོད་ཅིང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ ཏེ།བདག་ཅག་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། གྲོང་རྡལ་གྱི་མི་རྣམས་དང་། ལྡོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱིས་མཆོད་པར་གྱུར་ཅིང་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་གྱུར་ན་གང་ཚུན་ཆད་ནས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདི་བྱུང་བ་དེ་ཚུན་ཆད་ནས་བདག་ ཅག་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་མི་རྣམས་དང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱིས་མཆོད་པར་མ་གྱུར་ཅིང་ཆོས་གོས་དང་།བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་གྱིས། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་དོང་ལ་དེ་འདི་ལྟར་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་ གཽ་ཏ་མ་ཅི་འཁོར་བ་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ།།དེ་སྐད་དྲིས་པ་ན་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མངོན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལྟ་ན་འཁོར་བ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྱིན་པ་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་གྱུར་པས་དེས་ན་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འཁོར་བ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ དང་འབྱིན་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་གསུམ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་སུན་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་བསམས་ཏེ་དོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ལྟར་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་པའི་ཚེ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ།

現在，關於世尊所說’輪迴無始無終’這一教言是為何而說，以及這是在世俗言說中所說而非勝義諦中所說，論師以偈頌解釋如下： 關於所說’輪迴無始無終’，是爲了遮除無因論者，世尊在經典中宣說諸法從因而生的一面時，外道爲了破斥這一教法而問世尊’輪迴的最初邊際是否可見’時，大聖者說’不’。 ‘輪迴無始亦無終，彼無前際與后際’等如是宣說。世尊所說’輪迴無始無終’，是爲了遮除世間無因論者，世尊在經典中宣說諸法從因而生的世俗諦方面。由於因果相續之中無有確定的開始時間，故輪迴無始；由於未生起對治生死的聖道者無有終點，故輪迴無終。 以此顯示三界不會無有業和煩惱等過失而突然產生，也說明無有梵天等造作者和產生者。當外道爲了破斥這一教法而問世尊’輪迴的前際是否可見’時，世尊大聖者說’前際不可見’，因此說’輪迴無始無終，彼無前際與后際’。 此中所說：當如吠陀等外道坐在議事堂中達成共識時，心想：‘我等以前受到諸王、城邑之人、地方之人等供養，獲得法衣、飲食等。自從這沙門喬達摩出現以來，我等不再受到諸王、城邑之人、地方之人等供養，也不再獲得法衣、飲食等。因此我等當去破斥他，我等當如是問他：‘喂，喬達摩，輪迴的前際是否可見？’ 如是詢問時，若說前際可見，則輪迴將有造作者和產生者，三界也將成為無因而生，如此則破斥了沙門喬達摩所說輪迴無有造作者和產生者，以及三界從因緣而生的說法。若說前際不可見，則可以用他非一切智者來破斥他。’ 他們如是思維后前去，當向世尊問道：‘喂，喬達摩，輪迴的前際是否可見？‘時，大聖者說’不可見’，因此說輪迴無始無終。

།དེ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། གཞན་གྱིས་ཐོག མ་དང་ལྡན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་གཞན་དག་འཁོར་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་ལྟུང་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། འབྱིན་པ་པོ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་གཉི་ག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ མངོན་པར་བཀའ་སྩལ་པས་བསལ་བའི་ཕྱིར་སུན་དབྱུང་བའི་སྐབས་མི་རྙེད་དེ་གང་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་པ་དེ་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་མངོན་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དེ་ལ་འཁོར་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའི་དཔྱང་ཐག་ གི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི།འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་ཏོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་པས་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་ཐོག་མ་ དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་གསུངས་ཤེ་ན། རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དག་ལས་རྩོམ་པའི་དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉེན་པོ་མ་ཤར་བ་དག་ལ་ཐ་མ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལན་གདབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དེ།དེ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པ་ལ་ལན་གདབ་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ ལོག་པ་མི་གསུང་བ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་གྱི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་དག་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ལ།ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་རབ་འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་ དེའི་ཕྱིར་དོན་འདི་གཞན་ལ་བསྟན་པར་ནུས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མིང་དང་།ཁྱད་པར་དང་། དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ལོག་པ་མི་གསུང་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་གསུང་བའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་ལ་ནི ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མས་བསྒྲུབས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་དགོས་སོ།

對此宣說無前際和后際，其義是對於無始的，遮除他人所遍計的有始，如是其他論者認為輪迴是無因驟然墮落，以及有作者、生出者如梵天等，世尊以前際不可得的教言遮除了這兩者，因此不得誹謗的機會，凡是前際不可得者，其後際也不可得，故說輪迴無始無終。 其中輪迴是周遍趣入，即生與老死之繩索相續不斷，此句顯示’輪迴’一詞的含義。無始無終，始終即是始和終，由於其無始無終故說無前際和后際，此句顯示’始終’一詞和’無始終’一詞的含義。 若問為何世尊說輪迴無始無終？答：因為從一因至一因相續中無確定的開始時間，以及對未生起對治者無終際成立，此說依次第。 如是所說輪迴之名稱和特徵，僅是世俗諦而非勝義諦，因此對方的因義不成立。故此是回答之語，即’輪迴無始無終，其無前際和后際’此語是對梵施等人提問的回答，而非顯示蘊等實有的語言。 因此，對於對世尊生起不說妄語的正信者，他們會信受此語，而為似是而非的量所迷惑心顛倒的其他人則不會信受。牟尼王的此等教法也離於師承，因此應當說能向他人顯示此義的比量。 以此說明世尊所說輪迴的名稱、特徵及為斷除它而說的教授，僅是世俗諦非勝義諦，故對方因義不成立等，聽聞此等的眾生若對世尊生起’不說妄語而說真實’的正信，他們會信受世尊此教言，對他們而言以信許教量成立即可，不需以比量成立。

།ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་དག་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་དང་། སེར་སྐྱ་དང་། གཟེགས་ཟན་དང་། རྐང་མིག་དང་། འཕེལ་བ་ ལ་སོགས་པས་སྨྲས་པ།ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་དག་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་བསྒྲུབ་དགོས་ལ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་ལ་དོན་འདི་བསྟན་པ་ལ་དབྲི་བཀོལ་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མིང་དང་།ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་ པ་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འདི་གཞན་ལ་བསྟན་པར་ནུས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེའི་བསྐལ་པ་དང་པོའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། བློའི་ཚོགས་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེང་སང་གི་ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། བློའི་ ཚོགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་དེང་སང་གི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། བློའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ དང་།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་རབས་སྔ་མ་གཞན་དག་ཏུ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་དང་པོའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་། བློའི་ཚོགས་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་རབས་སྔ་མ་གཞན་དག་ཏུ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དག་ལ་ རྩོམ་པའི་དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་།གཉེན་པོ་མ་ཤར་བ་དག་ལ་ཐ་མ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་དང་། དམ་བཅས་པ་དང་། དཔེ་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་སྒྲུབ པའི་གཏན་ཚིགས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་ཚུལ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དམ་བཅས་པ་དང་། དཔེ་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འདི་དག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་དང་དཔེ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་འཁོར་བ་ལ་ཐ་མ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཡང་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ལྟག་ཆོད་ཅུང་ཞིག སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་ཡོད་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཐ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཐ་མ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཐོག་མ་ཡང་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།

聽眾中有些人相信大自在天、遍入天、財藏、迦毗羅、食米粒、足目、增長等所說的非正理而似正理的言論，心生顛倒。其他人對世尊的教法不生信心，因此對他們需要用比量來證成。而世尊佛陀的這些教法也是離開了師長的束縛，註釋時也不對此義理增減，因此世尊宣說輪迴的名稱、差別及為斷除輪迴而宣說的教誡，這些都是世俗諦而非勝義諦。爲了向他人顯示對方因義不成等道理，應當闡述能夠向他人顯示的比量。 劫初有情的身體、根、識聚，應當了知是由其他生世所積累的善惡業所引生，因為是樂、苦、善、不善等生起的因。如同現在的身體、根、識聚一樣。這些是有法、所立法、能立法和譬喻，應當依次配合。如同現在有情的身體、根、識聚是樂苦、善不善等生起的因，所以了知是由前世所積累的善惡業所引生。同樣，劫初有情的身體、根、識聚也是樂苦、善不善等生起的因，所以應當了知是由前世所積累的善惡業所引生。 由此可知，輪迴因果相續無有確定開始之時，故無始；對未生起對治者無有終盡之時，故無終。同樣，以不共所緣因性、所益性、能益性、喜憂因性、壞滅法性等因，以及前述的宗和喻，應當廣說比量。所說’因為是樂苦、善不善等生起的因’這一能立輪迴無始無終的因相，僅是為顯示相的言詞之理而作為示例，前述的宗和喻中的因也是如此配合。 其餘如前所說是指宗和喻如前配合。此處外道所說等，是略說對方以輪迴有終為因而成立也有始的詭辯。因此他們主張輪迴應當有始，因為有終的緣故。凡是有終者必定有始，如同瓶子一樣。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་འཁོར་བ་ལ་ཡང་ཐ་མ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཅི་སྐད་སྨྲོས་ པའི་མཐུས་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་ཡོད་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ ན་བུམ་པ་གང་ལ་ཐ་མ་གྱོ་མོ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐོག་མ་འཇིམ་པ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་འཁོར་བ་གང་ལ་ཐ་མ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་རྩོམ་པ་ཡོད་པར་གཟུང་བར་བྱའི་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་འདིར།འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གྱི་མཐའ། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་ མེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་།ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་དེ་ནི་ལྷག་ཆོད་པ་ཡིན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བག་ཚ་བ་མེད་པར་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །འདི་ སྐད་བསྟན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་ནས།འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གྱི་མཐའ། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ནས་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི།དངོས་པོར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ ལས་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་། བུམ་པ་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་ཡིན་ན། །རྒྱུ་ཡང་གཞན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །གང་ལ་རང་ལས་གྲུབ་མེད་པ། །དེ་ཡིས་གཞན་ནི་ཅི་ལྟར་སྐྱེད། །ཅེས་ཅི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་འཁོར་བ་ ཐོག་མ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ།

同樣地，由於已生起正確認知的輪迴也有終點，因此依靠所說的理由的力量，應當認為輪迴是有開始的。這些是有法、所立法、能立法、同品喻例、近所引的引申以及結論，應當按照順序配合。 譬如瓦罐有終點即破碎，也有開始即泥土，同樣地，瑜伽師已生起正確認知的輪迴有終點即解脫和涅槃，也應當認為有開始即造作。 對於這樣的說法，作為回答，此處註釋者說：此處’不僅是輪迴沒有前際，一切諸法也都沒有前際’，如下文將要說明，因為瓦罐等無始以來從一因到一因相續而生的事物，也未能成立有開始，所以能立的喻例不完整這一過失。 對方的這些言論是多餘的，不是破斥，應當毫不畏懼地作出回答。 如此宣說，在此品的末尾：‘不僅是輪迴沒有前際，一切諸法也都沒有前際’。因此，如是如實觀察后，一切事物的前後和同時的次第都不合理，所以不僅僅是輪迴沒有前際，一切承認為事物的也都沒有前際。 因此瓦罐等無始以來從一因到一因相續而來的事物未能成立有開始。如聖天論師所說：‘若瓦罐從因成，因亦從他成，若無自性成，如何能生他？’ 因此對方以瓦罐為喻來證明輪迴有開始，這個喻例不具備所立法，故有喻不完整的過失。

།ཐ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། འཁོར་བ་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་བཀའ་སྩལ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད པ་དང་།མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཤི་ནས་ཡོད་པ་དང་། བདག་ཤི་ནས་མེད་པ་དང་། བདག་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། བདག་ཤི་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་དེ་ལུས་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཞེས་ལུང་དུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བ་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་སྒྲ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ དག་ན་རེ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པར་འདོད་ན་འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི།ཕ་རོལ་པོ་དག་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ན་ཐ་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཟད་པའི་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའམ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཟད་པའི་མཐའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པའི་མཐའ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། སྐྱེས་བུའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ནམ མཁའ་རྫས་སུ་འདོད་པ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་སྐྱེས་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་སྐྱེས་བུའམ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དག་ལ་གཉེན་པོ་བྱུང་བས་མཐའ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་དེ་ལ་ཟད་པའི་མཐའ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན ཏེ།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དག་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་བྱུང་བས་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའམ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་འབྲུ་ལ་སོགས་ པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དག་ལ་གཉེན་པོ་བྱུང་བས་མཐའ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པས་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ།

所謂’由有終故’這一能立的意義也是不成立的。輪迴是以有邊際等差別而為不可記說的緣故。這是說明對方以’輪迴有始’為所立，以’有終故’為能立的意義不成立。 為什麼不成立呢？世尊宣說十四種不可記說之事：世間是常、世間是無常、世間亦常亦無常、世間非常非無常；世間有邊、世間無邊、世間亦有邊亦無邊、世間非有邊非無邊；我死後有、我死後無、我死後亦有亦無、我死後非有非無；命即是身、命異身異。由於這些都是不可記說的，所以輪迴也是不可記說的。因此，對方的能立之義就如同’聲有眼所取故’一樣是不成立的。 其他人說：‘如果承認輪迴無始，那麼’等等，是說明對方認為如果輪迴無始，則應無終，如此一來，即使對於生起真實智慧的瑜伽行者來說，輪迴的盡邊也應不存在。 因此應知彼無盡邊，因為具無始故，如人或虛空。這些分別是有法、所立法、能立法和譬喻。如人和虛空因具無始故而無盡邊，同樣，輪迴也因具無始故，應知其無盡邊。 對此說法的回答是，此處論釋者說：‘無論是人或其他，未生者即使在世俗諦中也不承認，故有所立不成的過失。‘對方所計的實體性的補特伽羅和虛空，對我們中觀派來說即使在世俗諦中也不承認其為實有未生，更何況勝義諦中。因此，你們以人或虛空為喻，有法不成立的過失。 即使在世俗諦方面，種子等無始法由對治生起而見其終邊，故有相違過失。這是說明對方主張輪迴無始則應無盡邊的立宗，即使在世俗諦方面也有相違過失。因為見到種子等無始法由火等對治生起而有燒盡等終邊，所以到底是輪迴因具無始故如人或虛空而無盡邊呢？還是如種子等無始法由對治生起而見其終邊一樣有盡邊呢？不決定故有相違過失。

།མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཉེ་བར་འཁྲུལ་པ་གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བསྙེམས་ པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ཉེ་བར་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བའི་ སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་རང་ཉིད་མི་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མི་ཕལ་པ་སྲོག་ཆགས་ཤི་བ་གར་སོང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་ པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་མི་ཕལ་པ་བླུན་པོ་དག་ན་རེ་སྲོག་ཆགས་ཤི་བ་གར་སོང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བས་རང་ཉིད་མི་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་བས།རང་ཉིད་མི་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མཁྱེན་པས་དེས་ན་འཁོར་བ་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་ དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་པས་མི་མངོན་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་།འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་བརྟགས་པར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ལས་མི་མཁྱེན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ གྱི་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་མི་མཁྱེན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་ མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མེད་པ་དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མ་བརྟགས་པར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཚིག་ཡིན་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ལ། འཁོར་བ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དམ་བཅས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་པས་དངོས་པོར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟག་པའི་སྐབས ནས་སྟོན་ཏོ།།དཔྱད་པ་འཕྲོས་པས་ཆོག་གིས་སྐབས་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་པོའི་སྐབས་འདིའོ།