d3856中觀心要思擇焰論 清辯 勝慧光明 燃燈吉祥智 戒勝c3.5s｜d3856中觀心要思擇焰論 清辯 勝慧光明 燃燈吉祥智 戒勝c3.5s（續5）

།རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཐོབ་པ་ན་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་། སྭ་ཀ་དང་། ཕག་གསོད་པ་དང་། མྱ་ངན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་། མ་གསོད་པ་དག་ལ་དགེ་བའི་སེམས་པ་གཞན་སྐྱེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་ཟད་པར་མ་ གྱུར་ནས་མནར་མེད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེས་ཤེ་ན།དེའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ལས་རྣམས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མ་ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དར་གྱི་ཕོ་ལོང་བརྡབས་པ་ལས་འཕར་བ་བཞིན་དུ་དེར་སྐྱེས་ཤིང་ཐར་ པ་ཡིན་ལ།དམྱལ་བའི་མེའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རེག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་ཡང་གྲུབ་ལ། ལས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རིག་པ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གཉེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ནི་ལས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ རྩ་བ་ནས་འབྱིན་གྱི་།གཉེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་མ་མནན་པ་ནི་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ནི་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་སྟེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསགས་སུ་ཟིན་ན་ ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པས་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞལ་ཏ་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ། །དེས་ནི་སྔོན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་དང་པོར་བྱས་པ་ལས་ཕྱིས་འདོད་པ་མི་བཟད་ པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ།ཚོགས་ཀྱི་དཀོར་བརྐུས་ཤིང་སྡང་བར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁྲོས་པའི་ཚིག་དག་གིས་ཀྱང་གཤེས་ཏེ། དེ་ལས་དེས་མི་གཙང་བ་ཟ་བའི་སྲིན་བུ་ཤིན་ཏུ་གདོན་པར་དཀའ་བའི་གནས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་གྱུར་ཏེ་། རྟོགས་པ་ བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཆུ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ཏུ་ལན་ཚྭ་སྲང་གཅིག་བླུགས་ན་དེ་ནི་བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་གཞན་ཞིག་གིས་ཆུ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ལན་ཚྭ་སྲང་གཅིག་བླུགས་ན་དེ་ནི་ཤེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།དགེ་སློང་དག་ཆུ་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་གང་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་གནས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

由於成為因的思維所造作的，是在獲得其他特殊思維時完全滅盡的，就像依靠手指串珠、未生怨、娑迦、屠夫、無憂等一樣。如果未生怨和屠夫生起其他善心的同時，為何業未盡而生於無間地獄呢？爲了生起對業果的信心而示現投生無間等處，並非諸業無有餘盡，如同投擲絲綢球而彈起一般，雖生於彼處而得解脫，也未被地獄火焰等觸及，如是既證明極其根除罪業，業果也非無有。 大乘知識者們如是思維：若獲得對治，則諸業極其根除；若未被對治所勝伏，則不會衰減。如同見到不具善巧方便者即使小罪也會成熟，如大目犍連等。即使積累大善根，也會因意業過失而如灰塵般，如同在能勝伏一切如來教法的僧團中擔任執事的比丘一樣。 他先前承事大阿羅漢們，後來被難忍的貪慾所勝，偷盜僧團財物，並以嗔恨心用惡語謾罵。因此，他轉生於食不凈穢蟲極難解脫之處，善根也一絲不剩。解說中也說：具有善巧方便力的菩薩等能令大不善蘊極盡，所得小善根也不會衰減。 經中也說：‘諸比丘，譬如有人在少量水中投入一兩鹽，則變得不堪飲用。若另有人在極大量水中投入一兩鹽，則不覺其味，更何況不堪飲用？為什麼呢？諸比丘，因為水量極多的緣故。諸比丘，如是造作惡業的某些補特伽羅，即住於此二處。’

།དེ་བཞིན་དུ། རྫིང་ཆེན་ནང་དུ་ཚྭ་ནི་སྲང་གཅིག་བླུགས། །ཇི་ལྟར་ཆུ་དེ་བཏུང་དུ་མི་ འདོད་མིན།།ཁྱོར་གང་ཆུ་ལ་ཚྭ་ནི་སྲང་གཅིག་བླུགས། །ཁྱོར་གང་ཆུ་དེ་བཏུང་དུ་འདོད་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གང་གིས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་བསགས། །མི་དེ་སྡིག་པའི་དུག་ནི་ཆུང་གྱུར་པས། །གང་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་འཁྲིད་མི་ནུས། །སྒོ་དེ་ནས་ནི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ཡིན། །གང་དག་ བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་མ་བསགས་ཤིང་།།མི་དགེ་མང་དུ་ཡང་ཡང་བསགས་པའི་མི། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་ཀྱང་། །ཉོན་མོངས་དེ་ནི་འོག་ཏུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཟོས་པ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་བྱའོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པས་ཟུག་པ་དང་། མཛེས་མ་བསད་པ་དང་། དྲེགས་མས་སྐུར་པ་བཏབ་པ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཇི་ལྟར་བཀྲུས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་གཤེགས་པ་དང་ ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ནས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་མཛད་པ་དང་།བར་དྭ་ཛ་ཁྲོས་པས་ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བསྙུང་བར་གྱུར་པ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རྡོའི་སྒྱོགས་འཕངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆ་མངའ་བར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ ཅན་གདུལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཅུ་བསྟན་ པ་འདི་དག་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་དེ། ཇི་སྲིད་སྐྲའི་རྩེ་མོས་གཟུགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ དྲུང་དུ་འདུག་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ།དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་གྱུར་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་སྐྱོན་ལྟ་འབྱུང་ བར་ག་ལ་འགྱུར།འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་གསོན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ ང་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་ན།ཁྱེད་རྣམས་ལ་ལྟ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་མངའ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་སྨན་པ་བདག་ཉིད་ལ་ནད་མེད་བཞིན་དུ་ ཡང་ན་བ་ལྟར་བསྟན་ནས་སྨན་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དག་བསྟེན་པར་བྱས་པས་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་ནད་པ་དག་ཡོངས་སུ་སོས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་མཛད་པས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་ན་ཡང་ངའི་ལས་འདིའི རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ཕྲིན་ལས་སྟོན་པར་མཛད་དེ།ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་གྱུར་ན། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བ་ གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་རོ།

同樣地，在大池塘中投入一兩鹽，水就不會變得不能飲用。在一碗水中投入一兩鹽，這碗水就變得不能飲用。同樣地，如果有人積累了廣大的福德，那麼即使有小的罪業之毒，也不會因此而導向惡趣，這就是其中的一些果報。那些沒有積累小小福德，而反覆積累眾多不善業的人，毫無疑問，即使是很小的煩惱也會將其導向下處。 如同食用少許不適合的食物一樣。如果僅僅以發起最初菩提心就能消盡一切業，那麼為什麼圓滿正等覺的世尊會有被檀香木刺傷、殺害美女、被傲慢女誹謗、如洗缽般返回、用三個月講授大麥法、被婆羅豆婆遮惡語相向、示現病苦、被提婆達多投石等業報呢？ 這一切都是以善巧方便為調伏眾生而示現的，世尊實際上連最細微的業力都沒有。如《善巧方便經》和《出世間品》中所說：‘善男子，如來所示現的這十種業報，應當了知是善巧方便和密意教言。這是不應理且無有機會的，就如同即便是頭髮尖端觸及的程度，具有不善根的菩薩也不可能安住在菩提樹下，更何況具足一切善法、斷除一切不善、連隨眠相續都已斷除的如來，怎麼可能有業障過患呢？’ 然而，爲了那些大多數輕視業報、不信業報的眾生，如來示現業報，說道：‘我這個法王尚且有業報現前，你們為何不會有業報呢？‘這樣顯示，如來實際上沒有絲毫業障。就像善於醫術的醫生雖然自己無病，卻示現生病，服用苦味和熱性藥物，以此引導病人痊癒。同樣地，如來這位醫王雖然息滅一切損害、無有障礙，卻示現’這是我的業報’。 如經中所說：‘如果眾生因業而生起恐懼畏懼，就會使身語意完全清凈。‘《善巧方便經》等並非如解脫輪迴般，因為是由無癡等心所引發的緣故。

།གང་གཞན་དག་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་མཐོང་ནས་དེ་ནི་ལས་དེས་ཡུན་རིང་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་དེ་གསོད་ པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་ངེས་པར་ཤེས་ཀྱང་དེ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའམ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་གསོད་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ཀྱི། འདི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་དང་ཡུན་རིང་དུ་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་སྨད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གཤེ་བ་དང་། མཛའ་བ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཆར་ཀ་དང་ཀིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གཤེ་བ་མ་བཀག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྨོངས་པ་ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཚིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་བར་ནུས་སོ། །རིན་ཆེན་ཏོག་དང་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མང་པོ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བསྟན་ལ།སྡེ་པ་གཞན་དག་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་དུས་ན་དགེ་སློང་རྣམས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།།འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གྱུར་པའོ། །འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅིང་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་བར་མ་དོར་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཁུར་ ལྕི་བ་བོར་བ་བཞིན་དུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མཚམས་མེད་པ་བྱས་པ་ཡང་བསལ་ཞིང་བོར་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་འདུལ་བ་ལས་ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བར་བསྟན་པ་དག་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། དེ་ལས་ནི་ གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པར་དུས་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ལྟུང་བ་ཡེ་མི་འབྱིན་པ་དང་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རིགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གང་དང་གང་ཅུང་ཟད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ཟད་པར་ འགྱུར་བ་མཐོང་སྟེ།སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཐབས་རྙེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་དུ་བཞག་པའི་ལན་ཚྭ་བཞིན་དུའམ། མེའི་ནང་དུ་བཞག་པའི་མར་སར་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཐབས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེས་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོང་དུ་བསགས་ པར་གྱུར་པའི་སྡིག་པ་ཡང་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་བྱེད་དེ།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་འབར་བའི་མར་མེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་ཀྱི་མུན་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཐབས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ པའི་དགེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ།མཚན་མོ་ཉི་མའི་སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གང་དང་གང་ཉིན་རེ་ཞིང་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྦྲང་རྩི་བྱེད་པའི་སྦྲང་མའི་སྦྲང་རྩི་བཞིན་དུའམ། ཡར་གྱི་ ངོའི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ཏེ།ལས་ཀྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་བྱས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྱོད་ཅིང་དམོད་པ་ དང་།བཤགས་ཤིང་བསྒྲགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅད་བསྡམས་པ་བྱས་པས་བསྲབས་པར་འགྱུར་ཞིང་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

見到他人將要造作無間罪時，想到’此人將因這些業而長期受苦’，出於慈悲而殺害他，雖然明知自己必定會墮入地獄，但爲了救護他人，住于善心或無記心而殺害。寧願自己墮入地獄，也不願此人長期具有大苦。如此以善心所發起的行為即是善業，因為與無貪等心相應的緣故。 假如說由無貪等所發起的殺生也是應當呵責的話，那麼誹謗、離間等也應當被禁止，然而並非如此。例如，世尊在《阿阇世王經》等經中並未禁止誹謗，如說’愚癡提婆達多’、‘惡魔波旬’等。 又可以說，菩薩出於慈悲而殺生不應受到呵責，因為不是由嗔恨心所生，如來所說的話即是如此。 在《寶髻經》、《月燈經》等許多大乘經典中也說明即使極大的罪業也能從根本清凈，在其他部派的經典中也說，在末法時期，比丘們以何等心念’此處如來降生，此處如來成正覺，此處如來轉法輪，此處如來入涅槃’而禮拜行走于諸塔廟，即使他們中途命終，也會如卸重擔般生於善趣天界諸天之中，除了最後有者外，即使造作無間罪者也能清凈無餘。 而且這也與你們所承認的律典中關於從墮罪中恢復的教法相違背。因為在律典中說：‘兩種補特伽羅無罪而命終：從不犯戒者和如法懺悔所犯之罪者。’ 也有道理，凡是能夠稍微減少的，若得到有力的方便，必定能完全滅盡，如置於水中的鹽或置於火中的酥油一樣。 此外，若通達方便，即使積累千劫無量的罪業也能無餘滅盡，因為對治力強大的緣故。如同明亮的燈火一生起，即能驅除極其黑暗處的黑暗遮蔽一樣。 若離開方便，善業也會完全滅盡，如同夜晚無有日光一樣。 又，凡是日日增長的，必定會增長而不會衰減，如同蜜蜂釀蜜或上弦月的形狀一樣。業的衰減與不衰減也是依賴因緣，而非本性成就。 因此，即使造作極其深重的罪業，通過自己追悔、詛咒、懺悔、發露、從此防護等方式，也能減輕並從根本清凈，這是已經成立的。

།གང་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་མིང་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྷག་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གཞན་ཞིག་འདོད་ན་ནི་མིང་ཙམ་དུ་འདོད་ལ་རག་གོ། །བདག་ཅག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ནི་གཞུང་དང་དོན་ ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའོ། །འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ནི་མི་མངའ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ཡིད་རབ་ཏུ་སྡང་བར་གྱུར་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཀྲྀ་ཀཱིས་རྨི་ལམ་གསོལ་པ་ན། བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དབྱེ་བར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ངེས་པར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ ལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཙུག་ལག་གི་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ན་ཚོད་དང་། མདོག་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཐེག་པ་དང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ལོག་པར་དད་སེལ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འོད་སྲུངས་ ཀྱིས་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་གསུངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞེན་ཅིང་། དེ་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་སྡུད་པ་པོས་ཇི་ལྟར་ དབང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་ནི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་སུ་ཡང་མེད་པས་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡུས་ཏེ།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ནས་ཀླུའི་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པར་བཞུགས་སུ་ གསོལ་བ་ལས་དེའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དེ་དག་ནས་བསྡུས་ནས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ནི་བདུད་ ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རིང་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བློས་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་ཡོད་ན་རིགས་པ་དང་རིགས་པས་དེ་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་།ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།

另外，有人說’極廣’是表示其他的意思，這是隨順意義的名稱，極廣的本性即是’極廣’，大乘是特別極廣的，聲聞乘則不是這樣。如果你想要另外一種極廣的解釋，那就只是名稱而已。我們認為大乘經典全部都是因為文句和意義極為廣大而稱為’極廣’。世尊也未曾明確區分’這是極廣，這不是極廣’，因此當說’大乘是佛說’時，你們心生嗔恨所說的話，對我們來說不是正確的量，所以這個大乘確實是極廣的。 如果說當迦葉尊者向克基王解釋夢境時，說道：‘當人壽百歲時，將出現如來釋迦牟尼，在他的教法中將分為十八部’，在這教法分類中未提及大乘。對此回答：大乘是爲了隨順那些對甚深廣大法有信解的眾生的意樂和增上意樂，而共同顯示在十八部中。就像在經典中所說的，沒有出生、年齡、膚色、地域、時間的差別一樣。 或者，在一切佛陀的教法中都確實有聲聞乘、獨覺乘和大乘的區分，而教法不同的區分只在釋迦牟尼佛這裡有，其他佛則沒有。如破邪見等如來也有乘的差別分類，所以迦葉未說明這點。因此，大乘並非不是佛說。 世尊圓寂后不久，聲聞等執著于對自己所說的教法，結集者依據各自的能力如實結集時，因為沒有任何人堪為大乘經典的法器，所以沒有人結集。喜愛善逝的龍族等結集后，安置於龍界和天界等處。之後，被授記為法器的聖者龍樹從那裡取出，在人間廣為弘揚。 因為能獲得一切種智相應的大乘教法不是魔的境界，所以遠離和誹謗大乘是不合理的。如果有智慧能夠觀察，就應當以理智來觀察。這裡說得太詳細了，就到此為止。

།སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ལམ།།ཡང་དག་ལྟ་བ་སྔོན་འགྲོ་བ། །གང་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་ལས་གསུངས་པ། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཉིད། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་དང་། གཟུངས་ ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་དང་།གཙུག་ན་རིན་ཆེན་དང་། རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཕལ་ཆེ་བ་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་འདི་དག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་གྱི། ལམ་གཞན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལམ་ གཞན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདིར་གང་གཱ་ལ་སོགས་པའི་འབབ་སྟེགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་། སྨྱུང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པའམ། གཞན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་གང་གཱ་དང་། སིནྡྷུ་དང་། པཀྵུ་དང་། ཤཱི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཆུ་བོ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་ལ་བཀྲུས་པ་དང་། འཐུངས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཆུ་ལ་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མ་དྲོས་པའི་མདོ་ལས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། པ་ན་ས་ཞེས་བྱ་བའི་མཚེའུ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་སྨོན་ལམ་ནི་གང་སྲོག་ཆགས་གང་དང་གང་དག་གིས་བདག་གི་མཚེའུ་འདི་ ལས་འབབ་པར་གྱུར་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྣམས་ལ་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་།འཐུངས་པ་དང་། ཞུགས་ནས་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ལ། དེ་དག་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འགོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ པས།དེ་དག་ཉིད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིག་སྔགས་སྤྱོད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས། རིག་སྔགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་གྲོལ་བར་ འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་དེ་ལམ་གཞན་ཡིན། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་བདེན་ན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ལམ་དེ་དག་ཉིད་བསྟན་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ བས།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དང་པོར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་པའི་བཀའ་འདི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ པའོ།།ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དཔྱད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་བཀག་བསྟན་པས། །མ་སྐྱེས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་མི་འདོད། །སྐྱེས་པ་སྡུག་ བསྔལ་ངོ་བོ་ན།།དེ་སྟོང་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་ལེན། །བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོའི་རྣམ་པ་འདི་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ནི། འདུས་བྱས་ཡིན་ཕྱིར་སྒྱུ་མའམ། །ཟག་མེད་ཕུང་པོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ།

就當前所論而言，一切智性獲得之道，以正見為先導，因為大乘中如是宣說，因此因相不成。般若波羅蜜多、菩薩藏、無盡慧、海慧、虛空藏、陀羅尼自在王、頂髻寶、海問等大乘經典中大多宣說正見等此等道為圓滿菩提之因，並未宣說其他道，因此’為顯示其他道’這一因相之義不成立。 此處，難道不是也宣說了在恒河等渡口沐浴、持齋等其他修行嗎？誠然，關於在恒河、信度河、博叉河、尸多河等四河之水中沐浴、飲用、浸入、停留等，是依菩薩願力而說，並非水有滅除罪業等功能。 如無熱惱經中說：龍王無熱惱獲得業與生的自在後，投生於般那娑大湖中。他的愿是：但凡有眾生在從我此湖流出的諸河中沐浴、飲用、浸入停留者，愿此即成為他們獲得菩提之因，愿我最終能令他們所有眾生都成就佛果。 因此，他們由善知識攝受而成佛並無矛盾。持齋等也是爲了清凈持咒之身而宣說，並非爲了解脫。如何說那是其他道？因此難以避免因相義不成立之過。 雖然如此，但在大乘中雖說此等道，卻無果報，因為僅知苦並不能出離，與見苦等諦相違等。對此，首先應當觀察你所說的佛語：所謂四聖諦平等性即是清凈。 何為平等性？一切法皆空，因為無實性而味一。對苦等的空性觀察是這樣的：以遮遣苦生而說，未生則不許為苦，若已生為苦之本性，為何不許其為空？由於已遮破從自、從他、從二者及無因而生，如何能執未生為苦諦？既見五蘊從因緣而生，為何不應決定執其本性為空？這是立宗。 又，因與喻為：因為是有為法，如幻或無漏蘊。生等諸苦本性空，這是余詞。

།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས།ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་འདོད་པ། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་བློས་འདོད་པ། །བསླུ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ ཞེས་ཡང་དག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་ལྟ་བའི་བློ་ཡིན་ན་།དེ་གང་གི་ཕྱིར་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པར་འདོད། གཞན་ཡང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །སྐྱེ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཅི་ལྟར། །གང་སྐྱེས་པ་ན་བྲལ་བར་འདུན་པ་འབྱུང་བའི་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་།རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། མི་རྟག་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ན། །རྒྱུ་དང་ལམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད། །གང་དང་གང་མི་རྟག་པ་དེ་དང་དེ་ སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ལམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཀུན་འབྱུང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན།གང་དང་གང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་ པ་དང་ལས་རྣམས་ལ་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགག་པ་དང་། ལམ་ཞེས་བྱ་བ་བདེན་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ་། །གཞན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་ཚིག་ཙམ་ ཕྱིར་།།དེ་ཤེས་ཅི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས། །བཏགས་པ་དང་ཚིག་ཙམ་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚིག་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ནི་ཚིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཡང་། ཚིག་ཙམ་དུ་ཐ་ སྙད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ནི་གང་དང་གང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་གྱི།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཚད་མས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེ། །དེ་ཉིད་དུ་ན་བདེན་པ་མིན། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་དེ་ཤེས་ཕྱིར། །ཕུག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བློ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམྱལ་བ་པའམ་། གང་གཡུལ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་མདའ་དང་། མདུང་དང་། རལ་གྲི་རྣོན་པོས་ཕུག་ཅིང་བཅད་པ་དང་། བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པས་གསྣད་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་ བའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བློ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཀག་ནས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དགག་པ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །མི་རིགས་ཀུན་འབྱུང་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །རལ་གྲིས་གཤགས་སོགས་བཞིན་ དུའམ།།སེམས་འབྱུང་ཡིན་ཕྱིར་ལམ་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལས་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་འདི་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རལ་ གྲིས་གཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ཀུན་འབྱུང་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

因此，這些以自性而言，你所認為的苦諦，以正見智慧所認為的，無欺即是諦理，而非有少許苦的自性。此由自性空性而無欺，此即是苦諦，應當如是正觀。若有如是智慧者即是正見智慧，則為何認為是無欺？ 複次，受苦是苦，生等如何是苦？當生起時生起離欲之感受的苦，非此感受的其他生、老、病、死、憂愁等，為何是苦？若因無常故是苦，則因與道亦成苦。若凡是無常者皆是苦，則集諦與道諦亦應成苦。如是則成為苦與滅二諦。 若謂因是苦因故，集諦應成苦。因為生等是苦受之因，故於因上假立果名而承許生等亦是苦者，則凡是苦受之因者皆是苦，則無明、愛、業等集諦所攝之苦受因亦應成苦。如是則成為苦、滅、道三諦。 複次，苦性唯是言說故，知彼如何是知苦？假立、言說、世俗、假名等，唯是言說假立即是’言說’之義。生等雖非以自性是苦，然以言說假名而說為苦，則凡是了知生等為苦者亦非假立，非真實故，如何成為諦？如是了知苦等非如實義，以量亦可成立。 緣苦之彼知，勝義中非諦，因為知其為苦，如刺等苦知。凡生起’此是苦’之了知者，于勝義中非諦，因為彼遍知為苦相故，如地獄眾生或入戰場者被利箭、矛、劍所刺、割、擊等所害之不悅苦受相應之知。 如是破除苦諦后，當開始破除集諦：因非合理為苦因，因是集諦自性故，如被劍割等，或因是心所故如道。無明、愛、業等諸法，認為是苦因者，因為此等是集起故為集諦，不應理，因為是苦因故，如被劍割等苦因。或者，集諦亦是心所故，如八支聖道非苦生因。

།དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི། །བློ་དེ་བརྫུན་པ་ ཉིད་དུ་འདོད།།རྒྱུ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡི་བློ་ཅན་བཞིན། །གང་དང་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ དཔེར་ན་རལ་གྲིས་གཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པའི་བློ་བཞིན་ནོ།།ཀུན་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་བཀག་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་མེད་འགག་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྔར་སྨྲས་པ་ཡི་དགག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྔར་བསྟན་ བཅོས་འདི་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་རེ་ཞིག་བཀག་པས་དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་ཡང་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་ན་ཡང་དག་པར་ནི་འགོག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་བདེན་པའི་དོན་ཡིན་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན། སྐྱེས་པ་འགགས་ན་མ་སྐྱེས་ལ། ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་མི་རིགས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཀོང་བུ་དང་སྣུམ་དང་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ལས་མར་མེ་འབྱུང་ལ། རྐྱེན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལས་འགོག་པར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ མེད་པས་འགག་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ན་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་ཡང་། གང་ཚེ་སྐྱེ་བས་དེ་མ་སྐྱེས། །འགོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་ཡིན་པར། །མི་འདོད་དེ་ཚེ་མཁས་པ་ཁྱོད། །ཅི་ཞིག་བདེན་པར་ཡོད་པ་སྨྲོས། །སྐྱེས་པར་ གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་འགག་པར་འགྱུར་བ་ལ་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལ་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ན།གང་དེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པར་བདག་གིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་སྟེ། ཀྱེ་མཁས་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཁྱོད་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ཡང་དག་ པར་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྨྲ་དགོས་སོ།།ཡང་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགོག་པ་ཁྱོད་འདོད་ན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་འགེགས་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་པ་བྱ་བ་ཉིད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་ཡི་འགོག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་ཏུ་ན་འགོག་པ་མིན། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་འགོག་ཡིན་ཕྱིར། །སོ་སོར་བརྟགས་མིན་འགོག་པ་ བཞིན།།གང་འགོག་ལ་མི་འབྲལ་བ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་དུ་མ་བྱས་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མའི་འཇིགས་པས་འཇིག་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོག་པ་ཡོད་པས་སོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ ནས་འགོག་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་སྟེ།དེས་ནི་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འགོག་པ་ཡིན་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ པའི་འགོག་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཀག་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་ལེན། །མ་སྐྱེས་ལམ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱེད། །འགོག་ པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་ཡིན་པར་འདོད་ན་གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱས་པ་ན་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་ཚོལ་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད།ལམ་འདི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གང་གིས་མ་སྐྱེས་པའི་ འགོག་པའི་བདེན་པ་གང་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར།ཚད་མས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་སྟེ། ལམ་གྱི་ངན་གྲོལ་ཐོབ་མིན་ཏེ། །འདུས་བྱས་ཡིན་ཕྱིར་གཞན་བཞིན་ནམ། །འགོག་པ་ལ་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འགོག་པ་བཞིན། །ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་སོ།

同樣地，以苦因為對境的心識，承許為虛妄性。由於分別因等相，如同具有苦因的心識。凡是以苦因為對境的心識，彼等皆非真實，因為彼等了知苦因能生苦故。譬如對於被劍所割等，分別’此是苦因’的心識。 遮破集諦后，為遮破滅諦而說：‘無生則無滅，如前所說遮。‘於此論中，先前已遮一切生，因此已成立無生則亦無滅。若無彼等，則真實中滅亦不存在，如何能成為諦義？因此， ‘已生若滅則無生，如同虛空花不應理。‘唯有已生者，在世俗中成為滅因，如從燈盞、油、燈芯等聚合而生燈，離緣則見滅。又如虛空花等，顯示無生故亦無滅性。因此，于無生中何有滅？ 複次，‘當生不生時，不許以滅性，即是滅時，智者汝，說何為真實？‘若謂已生事物的滅為滅，則說事物衰敗為滅語。當彼生性我已證成不生，則汝這自詡為智者者，于彼應說何者是真實？或者，雖無生而汝許為勝義中有滅，則應作如是能遮破的推理： ‘無生之滅亦，真實中非滅，以是無生滅，如非擇滅般。‘若於滅不相離者，即是非擇滅，彼非真實，因為即使未以智慧現證，自性剎那壞滅的一切有為法之滅亦存在故。 以智慧擇察而得滅者，即是擇滅，彼能令相離故是真實，因為以智慧為先故。彼二者皆于無生自性中觀為滅時，應知如同非擇滅，擇滅亦非勝義。 如是遮破滅諦后，為遮破道諦而說：‘滅若無自性，汝道取何物？無生道云何？以何得何物？‘若許道是得滅之因，當如是觀察時，連滅的自性亦不存在，則尋求獲得何物而說道之名？此道亦無自性生，則無生瑜伽以何得何無生滅諦？ 以量亦如是成立：‘道不得解脫，有為故如余，或緣于滅故，如余滅性般。‘惡即是貶義，謂依欲界、色界、無色界之心。

།སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངན་གྲོལ་ཏེ་ཐར་བའོ། །དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་བཞིན་ནམ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ལམ་འདི་ནི འགོག་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའི་བློ་བཞིན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམས་སོ་སོར་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རམ། །འདུས་བྱས་ཡིན་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་ བསྔལ་ལ་སོགས་མཐོང་བ་བརྫུན།།བརྫུན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ། ཀུན་འབྱུང་ཡང་ཀུན་འབྱུང་ཉིད་དུ། འགོག་པ་ཡང་འགོག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་ཅན་ནོ།།དེའི་ཆོས་བརྫུན་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རམ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །བརྫུན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡང་དག་ རྟོག་པ་དང་།།རྩོལ་བ་སོགས་ཀྱང་བརྫུན་ཉིད་ཕྱིར། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དོན་དམ་དུ། །མི་བདེན་པར་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་དེ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པའོ་། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ལམ་བདེན་པ་ ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན།དེས་ན་བསྒོམ་དེ་མི་རིགས་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་མ་མཐོང་རིགས། །མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་མཐོང་གཟུགས། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གནས། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ལམ་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བསྟན་པ་དེ་བདག་གིས་བརྟག་པའི་རིམ་ པ་འདིས་དེ་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ རྣམས་ཀྱིའོ།།མ་མཐོང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དུས་ཀུན་དུ་དེའི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་བླངས་ནས་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་ངན་འགའ་ཞིག་ནི། །བདེན་པ་མཐོང་བ་མི་འདོད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ ནི་ཐར་པར་རིགས་མིན་སྟེ།།བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་སྡང་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ནི་ཐར་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་ནོ།

爲了斷除而獲得解脫。獲得彼之因不是道，因為是有為法，如同稱為十善業的生天之道，或者爲了現證滅諦而修習之道，此乃緣滅諦本身，因為緣滅諦故，如同非擇滅之心。 爲了各別否定正見等諸道，‘因為緣共相故，或因為是有為故，如是苦等見為虛妄，如同虛妄之智。‘如是而說。了知苦即是苦性，集即是集性，滅即是滅性，是為正見。其中，所謂見苦等是有法。其法性虛妄性是所立。因為緣無常、無我、空性等共相故，或因為由因緣所造作故，是為因。如同虛妄之智是為喻。 由此’正思維及精進等，亦因虛妄性故，道諦于勝義中，成立為不真實。‘正思維、正精進、正命、正業、正念、正定等是世俗諦，于勝義諦則是虛妄，因為緣共相故，或因為是有為故，如同顛倒分別。如是則成立道諦于勝義諦中非真實。 如是云何道諦應為真實？‘是故彼修不應理，應不見苦等，諸見者之未見相，於一切中亦如是安住。‘執著事物的你們聲聞乘所說修道之理，我以此觀察次第，彼等以正見等行相於大乘不應理。因為應當修習無見苦等之修行。云何？見者，即未圓滿苦等自性者之。‘未見相’即無事之體性。彼於一切即一切時中如是安住。 攝取他意而立前宗云：‘若有惡慧某者，因不欲見真諦故，汝不應得解脫，如同凡夫。‘如是而說。大乘者厭惡見苦等諦，不應得解脫，因為無見真諦故，如同異生凡夫。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་གང་དག་རྨ་བཏོད་པའི་བསམ་ པས་དེ་སྐད་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་དེས་སྡུག་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །སུ་ཞིག་ཐར་པ་ག་ལ་འདོད། །གྲོལ་བའང་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན། །འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན། །སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དེས་ སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ་སུ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་བསྡམས་པ་ཡོད་ནས།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྫུན་པའི་བདག་ཉིད་མི་བདེན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་དག་ སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་གྲོལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའི།དོན་དམ་པར་ནི་སུ་ཡང་བཅིངས་པའམ་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་གང་དག་རྣམས། །གཏན་དུ་མ་མཐོང་གྲོལ་བར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་དཔེ་ཡང་ཡོད་མིན་ལ། །དེ་བཞིན་གཏན་ཚིགས་མ་ གྲུབ་ཉིད།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་གཏན་དུ་མ་མཐོང་བ་ནི་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཙམ་མཐོང་བའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཕྱོགས་སྔ་མར་སློབ་མའི་བྱང་ཆུབ་བཞིན་ ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དཔེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ལམ་བསྒོམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དབང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་བདག་ཅག་ ལ་སྨྲས་པ་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འདི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་ལྟ་བ་སྔོན་འགྲོ་བའི། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ལམ་འདི་ཉིད། །ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་ཉེར་བསྟན་པས། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཉིད། །ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིར་བསྒོམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་ལམ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ པས་དེའི་ཕྱིར་ལམ་གཞན་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཉེར་བརྟེན་ནས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དོན་དམ་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྩོམ་ པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་མཛད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་གཡེང་བའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་ཁ་ཅིག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བྱང་ བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པར་མཛད་དེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དགེ་སློང་རྣམས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བུད་མེད་མ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ན་ནི་མའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིང་མོ་དང་འདྲ་བའི་བུད་མེད་དམ་བུ་མོ་དང་འདྲ་བའི་བུད་མེད་མཐོང་བ་ན་བུ་མོའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་བྱུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཟས་ཀྱི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ང་ནི་རྒས་ཤིང་འཁོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དག་གོ།

爲了回答那些聲聞乘者以挑剔心態說此等言論者， 由於痛苦未生苦故，誰會希求解脫？解脫如同幻化，是由迷亂力而說。 由前述理論，痛苦無生，故痛苦所生之苦亦無生，誰于無生輪迴中被束縛，而於無生出離生起希求？然而，由其他因緣力，以虛妄本性不真實分別之束縛所縛者，如同幻化般由迷亂力說為解脫，究竟義中實無任何束縛或解脫。如是： 痛苦等諸法，永遠不見為解脫，故無有譬喻，同樣因不成立。 於此大乘宗說，以任何方式永遠不見痛苦等即是解脫。因為彼不見非僅見法性的聲聞等境界，故前說’如聲聞菩提’之喻亦不存在。同樣，由殊勝修道而生一切種智之智慧，而非由殊勝根器，故汝等所說’殊勝根器’之因於我等不成立。 ‘說示其他道之差別’之因亦如是不成立。云何？ 正見為前導，如是所生道，于大乘亦說，故因不成立。 以正見等行相之相如實於世俗中當修，而於證悟真實義時，則應以無見等行相修習，故於此大乘中說修習差別，而非其他道，因此’由說示其他道’等因不成立。 是故：依二諦，諸佛說正法，世間世俗諦，及勝義諦也。 世尊之事業是為利益世間，故不執著勝義，而是觀待遠離煩惱障之順對治，及觀待散亂心眾生，雖有些義非真實，仍順應勝義清凈而宣說。 云何？經云：‘諸比丘，汝等若見如母之女人，當生起母想。如是見如姊妹之女人或如女兒之女人時，當安立姊妹想或女兒想。‘同樣，‘有化生眾生’，‘一補特伽羅出現於世間’，‘一切眾生依食而住’，‘我已衰老佝僂’等。

།ཇི་ལྟར་དྲི་མ་ཁ་ ཅིག་ནི་ས་དང་ཐལ་བ་དང་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་དག་པར་བྱེད་པར་ནུས་ལ།དུ་བ་དང་སྣུམ་དང་འདམ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཁ་ཅིག་ནི་ཉེ་བར་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བླ་མའི་ཆུང་མ་ ལ་མ་དང་སྲིང་མོ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ལ་ཆུང་མར་མི་བདེན་པར་བཏགས་པ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གསུངས་པ། མཁས་པས་དྲི་མ་དང་བྲལ་ན། །གོས་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཀུན་རྫོབ་མཆོག་ཏུ་དབྲལ་ བ་ཡིན།།ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར། རིག་བྱེད་མཐའ་ཡང་ལེགས་བསྟན་གང་། །དེ་ཀུན་སངས་རྒྱས་གསུངས་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དཔེ་ནི་མ་ གྲུབ་སྟེ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་མཐའ་པའི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྔར་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ནང་དུ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །མ་ཡིན་ ཏེ།སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་པར་སྨྲས་པ་མང་པོ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་དཔེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་དེ་ལྟ་བུ་མ་བསྟན་པས་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གཙུག་ལག་གསུམ་གྱི་གསུང་རབ་དང་ཡང་འགལ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ལ།ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་འགལ་བར་བསྟན་པ་ཡང་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་མི་འགལ་བའི་ལེགས་པར་སྨྲས་པའི་རིག་བྱེད་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་ ཅིང་དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་ལ།མི་རིགས་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱ། ཡོད་དང་མེད་པའི་རྟོག་བྲལ་ཞིང་། །ཤེས་རབ་སྤྱོད་པས་གནས་པ་ ལ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྐུར་འདེབས་པའི། །ལྟ་བ་གང་ཡོད་འདོད་པ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཅག་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ནི་མེད་པ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་བཏང་ནས་དབུ་མར་སྒྲུབ་པར་ བཟུང་བ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཅག་མེད་པར་ལྟ་བ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ལ་སྤྱོད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཤེས་རབ་ སྤྱོད་པ་སྟེ།གང་དག་ལ་ངང་ཚུལ་འདི་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པས་གནས་པ་ལའོ། །དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་མཐའ་སྤངས་པས་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་འཛིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་མཐའ་མངོན་པར་སྤངས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

就像某些污垢可以用泥土、灰塵和牛糞等來清除，而某些污垢如煙塵、油污和泥漿等則會使其增加一樣，分別念也同樣可以成為有益和無益的因。比如，將上師的妻子視為母親和姐妹的分別念是有益的因，而將其虛妄地執著為妻子則會帶來不悅的後果。 關於這一點，經中說道：‘智者遠離污垢時，衣服變得極為清凈，如是世俗諸事物，應當遠離世俗執。’ 此外，如來以種種化現方便善巧宣說，使之在世間廣為流傳。對於’吠陀末論善說者，彼等皆是佛所說，是故譬喻不成立，若有疑惑當觀察’這一說法， 針對前面所說’大乘非佛說，如同吠陀末論見解’這一論點，以吠陀末論作為譬喻實際上包含在所立之中，因此存在所立譬喻不成立的過失。 若說不然，吠陀中有許多惡說，如殺生、偷盜等，這些吠陀支分可作為譬喻。對此，由於大乘中並未宣說此類內容，因此並無過失。大乘既不違背三藏經典，也未宣說違背法性之理，如前所證。 對於不違背佛陀教言的善說吠陀應當受持，而惡說則不應受持。若有疑惑，應當詳加觀察，因此應當受持合理之處，不合理之處則不應受持。 對於有人說’由於否定因果，大乘者與斷見論者相同’這一說法，應當回答：‘遠離有無分別者，安住于智慧行中，對其何有因果見，誹謗執著從何起？’ 如果我們捨棄有的一邊而執取無的一邊，那確實就是斷見論者。但是我們捨棄有無二邊而安住于中道，對於這種由自己親證的境界，怎麼能說我們是斷見論者呢？ 因為以智慧行遠離有無分別，即是遠離有無分別而行智慧。具有這些本性的人，即是遠離有執而安住于智慧行中的人。 他們已經遠離有、無、亦有亦無等邊見，對見解不起執著，又怎麼會生起對任何事物的執取呢？對於遠離增益和損減二邊的究竟義中，根本不存在這種誹謗因果的見解。

།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་དག་།འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་དེ་ནི་འགོག་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཉིད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་མེད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་ནས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ཡོད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ ཞེས་བྱ་བར་རང་གིས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་ནས་དུས་གཞན་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་དེ་ནི་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་མི་འགོག་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཅག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པ དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།མེད་པར་ལྟ་བ་མདོར་བསྡུ་ན། །འབྲས་བུ་མེད་དེ་དེ་བཞིན་ལས། །བསོད་ནམས་མེད་པ་ངན་འགྲོ་བ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པར་ལྟ་བ་མདོར་བསྡུ་ན། །འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ལས་རྣམས་ཀྱི། །བསོད་ནམས་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ། །ཡང་དག་ལྟ་བས་འདི་དྲན་ བྱ།།མེད་པ་ལ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །མེད་ལས་གཞན་པ་བཟང་འགྲོ་སྟེ། །གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡི། །གཉིས་མེད་བརྟེན་པ་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས། དེས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བདག་ཅག་ནི་མེད་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་དབུ་མའི་རྩ་བ་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ།དབུ་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་མེད་པ་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་དུས་གང་ལ་བརྟག་པར་བྱ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མེད་པ་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་མ་ ལུས་པ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཞིང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ན་བདག་ཅག་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་སྒྱུ་ཙམ་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ལ་སྐུར་པ་ཡང་མི་འདེབས་པས་མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་།ཟག་པ་དང་ བཅས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ལས་ཡང་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་འབྱུང་བར་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་གཞན་འགག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དང་མ་འོངས་པའི་འབྱུང་བར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འདོད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་མེད་ པ་དང་བདག་ཅག་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་མེད་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་དེ་ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མས་བསྒོས་པར་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་མི་འགྱུར་རོ།།བདག་ཅག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་དུས་ན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ལ་སྔར་བདེན་པའི་བློ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་བདེན་པའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་བློ་མེད་པའི་བློ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འདི་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྲིད་པར་སྣང་བ་གང་ལ་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དགག་པར་བྱ། དེ་ལ་མེད་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟར་དགག་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་མེད་པའི་བློ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། འཕྲོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པར་གྱུར་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མཐུན་པ་ཡང་མེད་པ་པ་དང་། དབུ་མར་སྨྲ་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

就世俗諦而言，因果關係，如同世間所共知，如是並不否定。因此，論據不成立。 捨棄’此世間不存在，他世間也不存在，善業與惡業的果報也不存在’這種邪見之後，此世間是存在的，善業與惡業的果報也是存在的。如是，自己所積累的業報成熟后，在他時感受果報，這種世間共知的道理，我們也不否定，因此，說我們否定因果的論據是不成立的。 簡要來說，無見即是，無果報，如是無業，無福德，惡趣，稱為邪見。簡要來說，有見即是，有果報，諸業，福德與善趣相順，應當以正見憶念此理。 執無者墮惡趣，異於執無者趨善道，若能完全舍離二者，依止無二者得解脫。如是所說，因此，宣說無二的我等並非斷見論者。 這些道理在《中論》中也有闡述：說中觀論者與斷見論者相似這一說法，是就世俗諦時還是就見真實義時來考察？ 首先，斷見論者在世俗諦時否定因果，執著於此，徹底摧毀一切善法，從事一切不善業，損害如實的世俗諦。而我等對如幻如陽焰般假立的因果關係並不否定，也不從事不善業道，也不否認有漏蘊會產生後有之蘊，也不否認諸蘊是從其他蘊滅盡而後產生現在與未來的蘊。因此，由於我們如幻如夢般地承許，在世俗諦時與斷見論者並不相同。 在見真實義時也不相同。這是因為斷見論者的無見會產生緣無的意識，否定一切事物的實義，因此以顛倒見解染污破戒之垢，不能息滅痛苦。 而我等在見真實義時，由於對色等諸法先前所生起的實有見解，通過了悟色等諸法為空性，便能遮除’色等諸法是真實’的執著。 由義理力所生的無的意識也不會生起，因為’色等諸境是無’這種見解也不是如實的勝義，因為是意識的緣故，如同有的意識一樣，這是破斥之理。 或者，對所顯現的有，何處會生起意識，應當遮除。其中，由於所應遮除的本性不存在，通過了知不真實而遮除無的意識。 對於安住于無所奪取的智慧行境，及極為寂靜者，‘無’的意識也不會生起，因此連’無’的名言也不存在，斷見論者與中觀論者並無相同之處。

།སྟོན་པའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཡུངས་ཀར་དང་རི་རབ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། འདི་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །མེད་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མིན། །སྔོན་པོ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིས། །དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དམ་ཅི། །ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་ན་ལྟ་བ་ རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་ཞི་བའི་བདེ་བ་འདོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་དག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་འོས་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་འདིར་རང་རང་གི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་དང་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།བདེན་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དང་། རས་ཡུག་བཞིན་ ཏེ་བདེ་བ་ཅན་ཡང་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ།སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྩིག་ངོས་ལ་བྲིས་པའི་རི་མོ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ན་ཚོད་དང་ཚད་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་ འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཁམས་གསུམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་དོན་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་རྣོ་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་དེས་ ནི་ཐ་སྙད་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པ། གང་གི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ངན་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། གང་གིས་སྲིད་རྣམས་ཡོད་ཉིད་དང་། །མེད་པ ཉིད་མཐོང་བློ་དམན་པ།།དེས་ནི་མཐོང་བའི་ཉེར་ཞི་དང་། །ཞི་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཡོད་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རྐྱེན་ཉིད་གང་ཕྱིར་མེད་པ་ལ། །ལྟ་ངན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡི་། །མེད་དང་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན། །དེ་ བཞིན་ཡོད་མེད་ཡོད་མེད་མིན།།གང་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདི་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་སེམས་ནི་ལྡོག་གྱུར་ནས། །བདག་མེད་པར་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་སྟེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །གང་མཐའ་འདི་གཉིས་ ཀྱི་དབུས་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པ།བལྟར་མེད་པ། ཕྲད་པ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། དམ་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། གནས་པ་མེད་པ། རྟེན་མེད་པ་འདི་ནི་དབུ་མར་སྒྲུབ་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་ཏ་ཡ་ན་གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བས་འདི་ལྟ་སྟེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ཆོས་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་ནི་ཆད་པར་རོ། ། གང་མཐའ་འདི་གཉིས་སྤངས་ན་དབུ་མའི་བསྒྲུབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས། དབུ་མར་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དབུ་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་མེད་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དཔེ་མ གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། །ཀུན་རྫོབ་བྱིས་པས་བཟུང་བ་འདི། ། འདིར་ནི་ལན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན། །དེ་ཡི་གནོད་པས་མི་གནོད་དོ།

在佛陀時期，也僅僅是否定有性，而不是證成無性，就像芥子和須彌山一樣，其差別是極大的。正如所說：‘這是否定有性，而不是完全執取無性，說非藍色，難道就是說是白色嗎？‘因此，這兩種見解都捨棄一切戲論，對於希求寂靜安樂的智者來說都是痛苦的。 怎麼說呢？色界和無色界的行為，以及出世間的善、不善和無記所獲得的自性之事物，凡是應當假名安立的這些，如果在此是以各自的本性勝義中存在的話，那麼爲了生起和不生起善法與不善法而精進就成為無意義了。因為是真實存在的緣故，就像已經存在的瓶子和布匹一樣。快樂者也不會從快樂的特性中退失，痛苦者也不會從痛苦中退失，就像墻上繪製的圖畫一樣，生命、年齡、大小和行為的差別會如實地隨著眾生相續。 假如是無性的話，那麼爲了生起和不生起三界及出世間的善法與不善法而精進也同樣是無意義的。因為眾生不存在的緣故，就像證成兔角鋒利一樣，這樣就會導致世俗名言斷滅的過失。 《中心論釋·炬論》第十七品：由於惡見翳障使智慧眼受損的人們說：‘凡是見到諸有為法是有性或無性的劣慧者，他們不能見到寂滅和寂靜。’ 經中也這樣說：‘由於無有能成立有性的緣故，邪見者說有，宣說無和有。同樣，非有非無，非有無，當見到這世間時，心便退轉，而證悟無我。’ 同樣，‘迦葉，有是一邊，無是第二邊。這兩邊的中間是無形、不可見、無接觸、無顯現、非聖者所知、無住、無依，這就是中道修行，是對諸法實相的如理觀察。’ 同樣，‘迦旃延，這世間想要從特性中獲得特徵，執著于有和無。此法非有亦非無。’ 同樣，‘阿難，說有則墮常邊，說無則墮斷邊。若離此二邊，如來以中道說法，即是此有故彼生等。‘因此，依止中道的大乘中觀論師們並非斷見論者。如此，由於比喻不成立，所立宗不能成立。 還有人說大乘非佛說，因為違背現量等，這也不合理。因為，‘現量所行境的世俗，為凡夫所執，此處如前答，彼害不能害。’

།མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་གདོད་བརྩད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ན་དབང་པོ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད རྣམས་ཀྱང་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དང་། ཡུལ་ ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་སྟེ།བྱིས་པའི་བློས་བཟུང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་ཉེ་བར་གདགས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར། མིག་གི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་ནི། །དོན་དམ་ཉིད་དུ་གཟུགས་མིན་ཏེ། །བསགས་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་བཞིན་ནམ། ། ཡང་ན་འབྱུང་ལས་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ལ། །གྲགས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པ་དང་། །སྐད་ཅིག་མ ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན།།གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ནི་བདག་ཅག་གིས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར།གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བྱིས་རྣམས་ཀྱི་། །ཡུལ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ནང་ལ་རིག་པ་མ་སྦྱངས་ཕྱིར། །བདག་སོགས་སྟོང་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དམ་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བློའི་ན་བདག་གོ། །བདག་ གི་དབང་དུ་བྱས་པས་ནང་སྟེ།ནང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་ན་མ་སྦྱངས་པ་སྟེ། ནང་ལ་རིག་པ་མ་སྦྱངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ནང་ལ་རིག་པ་མ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དང་གང་ནང་ལ་རིག་པ་སྦྱངས་པ་མེད་པའི་བྱིས་པ་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཡུལ་དུ་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བདག་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་རྣམས་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་། བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དམ་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་། བདག་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བློ་ལྟ་ག་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་རྣམས་བློ་ལ་ཡང་དག་ཏུ། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལྡན་པ་མིན། །མ་རིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཕྱིར། །མྱ་ངན་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཞིན། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པར་བྱིས་པ་རྣམས ཀྱི་བློའི་ཡུལ་དུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།ལས་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རབ་རིབ་སྟེ། མི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྒྲིབས་པ་ནི་མ་རིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་རིག་པའི་ རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར། མ་རིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དང་ཡང་དེ་རྣམས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ།

任何想要以現量產生損害的人，應當首先確立現量的概念后再進行辯論。從勝義諦而言，感官是無思維的，諸行也是無情的，由於是剎那性的緣故，諸根對諸識的對境沒有近緣的能力。然而在世俗諦中，依靠眼根和色法而生起所謂的眼識，境也僅是世俗諦，凡夫的心所執取的稱為現量。在勝義諦中，無見即是見到真實，如前所說：‘眼根所取境，勝義非是色，因為是積聚，如同聲或者，或如大種性。‘等已經證成。 如何不違背世間，應當這樣說：‘以智者的觀點觀察，不為世俗所損害，如同諸法無我性，及其剎那性一般。‘如果我們所說的一切法勝義無生等為世俗所損害的話，那麼其他部派所說的一切法無我和剎那性也應當為世俗所損害。 如果說那些不為世俗相違所損害，那麼我們所說的諸法無生又有什麼世間共識的相違呢？以比量也說明不違背世間共識，因為：‘色法之真實，非是凡夫境，因未修內觀，如同我等空。‘色等的勝義諦不是凡夫的對境。 身根和心的我，以我的力量而成為內，即是內在的本性之智。由於未修習故為未修，因為未修內觀之故稱為未修內觀，任何未修內觀的凡夫，皆非其境，如同我等之空性。凡夫們我慢、我癡、我執所轉，由於執著薩迦耶見而堅固執我，對於他們而言，怎麼會生起通達我等空性為對境的智慧呢？ 同樣地：‘凡夫心中實，不具色真實，無明翳所障，如涅槃境界。‘色法的真實義在勝義中不為凡夫心所具有，這是宗。不知業、果、諦、三寶為無明。正是翳障，因為使人不見故。被其遮蔽即是被無明翳障所遮蔽，其本性即是被無明翳障所遮蔽性。因此，‘因無明翳障’是因。‘如涅槃境界’是喻，如同涅槃的境界智在凡夫中不具足一樣，色法真實的境界智也不為他們所具足，因為被無明翳障所遮蔽的緣故，因此也不違背世間共識。

།དེས་ན་འདི་ལྟར། སྲིད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་ཏུ། །སྐྱེ་མེད་ཅེས་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །མངོན་སུམ་དང་ནི་ གྲགས་པ་དག་།གནོད་པར་བསྟན་པས་གནོད་པ་མེད། །འདི་དག་ནི་སྔར་ཡང་ལན་བཏབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་པས་གནོད་པ་འབྱུང་བ་མེད་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ བརྟགས་ནས་གནོད་པར་སྨྲ་བ་དེས་ནི་བདག་ཅག་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་སུན་འབྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་སོ་། །གང་ཡང་བགྲོད་མིན་ལ་ཡང་ཡང་དག་ཏུ། །བགྲོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའི་ལན། ཡང་དག་པར་ན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཞི་ཞིང་ མཁའ་དང་མཉམ་པ་ལ།།བུད་མེད་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན། །དཔེ་ཡིས་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་འདོད། །འདིའི་མངལ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་བུད་མེད་དེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་དབང་དུ་བྱ་བར་མ་གྲུབ་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ རྣམས་ལ་མི་འགྲུབ་པོ།།དེ་མ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་དཔེ་གང་གིས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། བགྲོད་བྱ་བགྲོད་པ་བགྲོད་པོ་དང་། །གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་བཞིན་དུ། །བགྲོད་མིན་བགྲོད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་སྐྱོན་ཞིག་འདོགས་པར་འདོད། །བགྲོད་ བྱ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐུན་པར་བྱ་བའི་བུད་མེད་དོ།།དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེ་ལ་བགྲོད་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་པའོ། །བགྲོད་པོ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ བགྲོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐྱོན་སྦྱིན་པར་འདོད་ཅིང་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན།གྲགས་པས་གནོད་པ་ཉིད་ནི་བདེན། །ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །དེས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འདི་ལ། །བདག་གི་ཕྱོགས་གནོད་ནུས་པ་མེད། །གང་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པའི་བུད་མེད་ལ་ཡང་བགྲོད་པར་བྱ་སྟེ།བུད་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དོན་དམ་པར་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་ནི་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བུད་མེད་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་པ་དེ་ལ། བདག་ལ་གཏད་ནས་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ནུས་པ་མེད་ཅིང་མཐུ་མེད་དོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ། བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་།སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རང་རིག་པ། །རྣམ་རྟོག་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ། །དུ་མ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་བྲལ། །ཞི་བ་དེ་ཉིད་མཁས་རིག་པ། །ངག་གི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་། །སྤྲོ་བར་མི་ནུས་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་རྟོགས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ ཉིད་དང་བྲལ་བའོ།།སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་མངོན་པར་བྲལ་བས་ཞི་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དོན་དམ་པའོ། །མཁས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རིག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེའི་མན་ངག་བསྟན་ པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདེན་པ་གཞན་ཞིག་ནི་བདག་ཅག་ལ་མེད་དོ།

因此如是，諸有為法，于勝義中，無生為名，以此差別，現量與共，許有損害，實無損害。此等已如前作答，以’勝義’為差別之立宗，現量共許無有損害，然執著以不實過失增益者，反覆觀察而說有損害，於我等實無損害，以前已以遮破力說故，此為其意。 又對’于不應行亦當勝義中行’等語之答：諸法勝義，寂靜等空，女性自體，亦不成就，云何許可，以喻損害？此中以能攝受胎故為女性，彼于勝義中作者、業、所作皆不成就，一切作用皆滅，等同虛空之諸法中不成。彼若不成，于勝義中以何喻欲推度何者？然而： 所行能行能行者，三者如是正有時，不應行處成能行，如是欲加諸過失。所行即是應和合之女性，趣入于彼即是行，謂二者交合。能行者即是欲，如是此三者於世間共許為有。然而汝欲以’于不應行之生母等亦成所行’之語加過於我，如何能成？ 共許損害誠為實，於差別中不成故，是故於此相違品，我宗無能受損害。若謂’于不應行之女性亦應行，以是女性故，如余女性’之說誠然，此即是共許相違。于勝義差別中則不成就，以勝義中女性自體亦不成就故。是故汝所示似推理，欲證違背共許，於我無有力用。 又對所說：‘見真實非真實，應成無有真實性’等，答曰：無戲論自證知，遠離分別諸垢染，離多性與一性故，寂靜真實智者知。以一切言說，不能戲論故無戲論。以現量智所證故自證知。正因如此，故離決定思維及憶念分別垢染。一切法無自性本質一味故，離多性。無自性本質亦無所是故，離一性。 以離生滅往來等諸作用故寂靜。如是行相即是真實，即勝義諦。智者即具殊勝智者。了知即是如來或從其教授所生。除如相而安立之聖諦外，我等別無其他真諦。

།འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ནམ་མཁའི་ལྷ་ཡིས་བསྟན་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཀྱང་། །ཚངས་པ་དང་པོའི་ལྷ་ལས་བྱུང་། །ལྷ་དེ་ལ་གུས དེ་སྐད་སྨྲ།།ནམ་མཁའི་ལྷ་ལ་གུས་པས་དེ་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ནི་དང་པོའི་ལྷ་ཡིན་ལ་ཚངས་པ་དེའི་མཐུས་བསྐྱེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ལྷ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་བ་ལང་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཚངས་པ་ཡང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པས་འགྲོ་བ་རྣམས་བདག་གིས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་ན་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནམ་མཁའི་ལྷ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིག་པར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་དང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་ ཡིས་བསྟན་པ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་སྣང་བ་ཉིད། །བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་ཉིད། །བསྒྲུབ་བྱ་ཞེ་ན་ང་ཡང་འདོད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་སྣང་བའོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་བདག་ཅག་ཀྱང་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རྫས་སུ་བདེན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་ན་བདག་ཅག་ཀྱང་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདོད་ན་ནི། འབྱུང་ལས་གྱུར་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་ཉིད་ནི། །བསྒྲུབ་བྱའོ་ཞེ་ན་དཔེ་ཡང་ མེད།།ཕྱིར་རྒོལ་རྟོག་གེས་གནོད་པའང་ཡོད། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡོད་དེ། རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དཔེ་ནི་མེད་དེ་ ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གཞན་དག་ན་རེ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་དཔེ་རྙེད་པ་སྲིད་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭའམ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཅག་གིས་ལན་གྱི་རྟོག་གེ་བསྟན་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བ་དང་། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་མཚན་ཉིད་མིན། །རང བདག་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ།།སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའོ།།ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲའིའོ། ། དྲི་ཞིམ་པ་དང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲིའི་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་འཇུག་པའི་བློ་ནི་རང་བདག་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློའོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ སྣང་བའི་བློ་གང་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་རང་བདག་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ་བསྐྱེད་པའོ།

然而聲聞和獨覺僅僅是完全了知苦等諦的自性，如來則是通達苦等的平等性，這就是差別。如同在《般若波羅蜜多經》中所說：‘不是以苦、集、滅、道而得涅槃，而是以此四聖諦的平等性，我說為涅槃。’ 雖然虛空神所說的教法，不應該是真實的，但因為是從初梵天神而來，對那天神恭敬而如是說。由於對虛空神的恭敬，他們這樣說：梵天是最初的天神，虛空神是由梵天的力量所生。他宣說殺牛等為真實。梵天也因執著最勝見，雖然認為’我創造了眾生’，但自己也沒有通達真實，那麼隨從他見解的虛空神怎麼能了知真實呢？因此，如前所說相的真實，大乘所說和虛空神所說是不相同的。 世俗諦中，色等處的顯現，被認為是心識的對境。如果你說其共同存在性是所證，我也同意。色等諸處的顯現是色等處的顯現，其本性即是色等處的顯現。我們也承認它是眼等識的對境。如此，如果你認為離開實質真實等差別的共同色等處是所證，我們也完全同意，這是成立已成之義。 如果主張有差別，以大種所成等體性，色等處的存在性，是所證，則無有喻例，且有對方論理的過失。大種所成等體性的色等處是存在的，因為是實物故，因為是所知故，因為是所詮故等是因。無有喻例，因為一切都攝入所證中。 如果有人說：‘在其他論述中也可能找到喻例，可以用異品來成立，凡是非大種所成體性者，皆不存在，如兔角或虛空花等’，這樣能成立所證。即便如此，我們的反駁論理也能破除：色等處非大種及大種所成相，因為能生顯現自體的心識，如同意識。色處是有法，它非大種和大種所成相是法即所證。自體即自性，即色的自性如顏色形狀等。聲的自性如所觸未觸等，香的自性如香臭等，如是等類自體相狀差別顯現的心識即是顯現自體的心識。能生起顯現自體相的心識即是生起顯現自體的心識。

།རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན། རང་བདག་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ། །སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གང་དང་གང་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་དང བྲལ་བའི་ཕྱོགས་དང་།གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་རྟོག་གེས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་གང་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ པར།སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཡང་དོན་དམ་པར་ནི། གཏན་ཚིགས་དང་ནི་དཔེ་ཡང་མེད། །ཕྱོགས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མེད། །བདག་ཅག་གི་དོན་དམ་པར་ནི་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ དང་།མེད་པ་དང་། གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་མེད་ན་དོན་དམ་པ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ།རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་ནི་ངག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་དོན་དགག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་དོན་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དམ་བཅའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཟུང་བས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར། ཕ་རོལ་དོན་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཚིག་དོན་འདི་ནི་དེ སྤོང་ཟེར།།བདག་གི་ཕྱོགས་ཉམས་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིར་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཅག་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ རྟོག་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱིའི་དོན་སྤོང་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བདག་གིས་ཀྱང་སྤངས་པས་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། བདག་གིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་པོ་དག་གིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུ།འགའ་ཡི་ཚིག་གིས་སྨྲར་མེད་པར། །བྱ་བར་མི་ནུས་ཞི་བའི་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལུང་དང་བཅས་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་མཆོག་ཏུ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རིགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།

作為顯現自身形相的意識之生因的色處，是產生顯現自身形相意識的因。其本性即是產生顯現自身形相意識的因性，因此說’由於是產生顯現自身形相意識的因’。凡是產生顯現自身形相意識的因，都不是大種及所造色的特徵，如意處。在勝義中，以遠離過失的主張、因及喻存在的論理而破。 若有人說’三界唯心’這一主張沒有因和喻，對此，首先在世俗諦中，‘心與心所自性，心與心所廣為人知’。在勝義諦中，‘因和喻都無，瑜伽師亦無主張’。我們認為在勝義中超越一切言語行境，由於無有存在、不存在及二者的執著，故實相中也無主張。既無主張，對通達勝義的瑜伽師來說，怎會有因和喻呢？ 若說不然，世俗是以世間共同的認識所了知，故非量；瑜伽師所證的勝義超越言說，因此你為破除他人遍計所執的實在義而說的比量，如何能有成立所立的功能？答曰：我們的勝義有二種：其一是無功用轉，出世間的無漏離戲論；其二是有功用轉，稱為清凈世間智的有漏有戲論。正是由於在一切處執持殊勝的論題而成立所立。 又於此’唯識’，‘為遮遣外境義，此語義能遮’，如何欲損我宗？大德佛子，關於所說’此三界一切唯是心’，有人說此語義是爲了遮遣外境。我們認為遮遮作者、思維者等才是語義。對於說遮外境是語義的觀點，我也已經遮除，怎會成為不成立的主張？因為我也承許外處的存在。因此前宗初說非如實，故如是，‘任誰言說不能使，寂靜智慧成無言’，雖依教理而無上爭論，卻是說如實見般的道理。

།གང་བདག་གིས་ལན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་དགའ་བར་མ་གྱུར་ན་གང་དག་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པས། སྙིང་པོ་ཡོད་དམ་སྙིང་པོ་མེད། །མཁས་པས་དེ་ལ་དཔྱད་པར་གྱིས། །དུས་རིང་པོར་གོམས་ པར་བྱས་པས།རང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཞེན་ཅིང་ལྷུང་བར་སྡང་བའི་བསམ་པ་ཅན་བདེན་པ་དང་ཕན་པ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དེ་དག་ནི་ཡིད་གཏོད་ཀྱང་རུང་མི་གཏོད་ཀྱང་རུང་ལ་གཟུ་བོར་གནས་པ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་རིག་པའི་མཁས་པ་ རྣམས་ཀྱི་བློས་གལ་ཏེ་རྟོག་ན་ནི་ཚིག་འདི་ནི་སྙིང་པོ་དང་བཅས་པའོ།།འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པས་དེའི་དོན་དུ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མི་སྨྲ་བར་འོས་པ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་གི་ངག་སྲུང་བར་བྱེད་པ་འདི་གཞག་པར་བྱའོ། །རིགས་པ་འདིས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྩེད་ མོའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དང་ཁོ་བོའི་ཚིག་ལ་འདི་ནི་སྙིང་པོ་དང་བཅས་པའོ།།འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཐེག་ཆེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཀྱང་མཆོག་ཡིན་གྱི། ། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཡང་བསམ་པ་དམན་པས་དེ་ ལྟ་མིན།།ཕྱི་སའི་ནང་དུ་འདུག་ཀྱང་མདངས་ཆེན་འབར་བའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་འགྱུར་གྱི་། །གསེར་གྱི་སྣོད་ན་འདུག་པའི་ནོར་བུ་མཆིང་བུ་དམན་པའི་འོད་ཅན་དེ་ལྟ་མིན། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དྲི་མར་བཅས་ཀྱང་ཐེག་པ་བཟང་པོ་བཞོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་ མ་སྤངས་པས་ཀྱང་ནི་དེ་ལས་རྒྱལ་མི་ནུས།།ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བླ་ན་མེད་པ་ཆུ་འཛིན་བཀོད་པས་བཀབ་གྱུར་གང་ཡིན་ལྟར། །ཆུ་འཛིན་དེ་ཉམས་པ་ཡི་མཁའ་ལ་མེ་ཁྱེར་རྒྱུ་བས་ནུས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་འཇུག་པས་ལེའུ་ལྔ་པ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས། །མཁས་པར་རློམ་གཞན་འདི་སྐད་སྨྲ། །དེ་ཉིད་བདུད་རྩིར་འཇུག་པ་ཡང་། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པར་ལེགས་པར་བསྟན། །ཐེག པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་དང་།དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་ཅིང་། ས་རབ་ཏུ་བརྙེས་པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱི་ལུགས་གཞན་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ དོན་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཤེས་ཤིང་མཁས་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩིར་འཇུག་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་བདག་ཅག་ཁོ་ནས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དབུ་མར་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་དངོས་མེད་པའི་ཡོད་པ་ནི། །ཡོད་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡི་ཡུལ། །དམ་པའི་དོན་དུ་འདོད་དོ་ལོ། །གཉིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ།།མེད་པའི་དངོས་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ཇི་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པའི་བློ་ཡུལ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་མེད་པའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་པ་ནི་བདག་ཅག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ དོན་དམ་པ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དཔྱད་པ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

當我如此回答時，如果你心裡不高興，那些不偏不倚、具有公正之心的人們，‘是否有實質，是否無實質，請智者對此進行分析。‘由於長期習慣，對自己的觀點執著而偏向，即使說真實和有益的話，也不相信他人的那些人，無論他們是否關注，保持中立的辯論者和反駁者雙方的意義，由智者們的智慧如果思考，‘這些言語是有實質的，這些是無實質的’，為此而進行分析判斷，所以要用言語表達。現在應當保持沉默，我們要守護言語，到此為止。 依此道理，智者們即使是爲了遊戲，也會對你的言語和我的言語進行’這是有實質的，這是無實質的’分析。具有慈悲心的大乘行者即使戒律有損，也是最殊勝的；而聲聞乘者雖具戒律，但因發心低劣而不如是。猶如金剛寶雖處糞穢中，仍放大光明成為殊勝之物；而在金器中的藍寶石因光芒微弱而不如是。雖有業和煩惱的污垢，但具有乘坐善乘的功德；依止其他乘者雖斷除污垢，也無法勝過此。如同無上的日光被雲彩遮蔽；當云消散時，天空中游動的螢火蟲怎能與之相比？ 《中觀心論釋·熾然理論》中聲聞真實性品第四。現在開始撰寫瑜伽行派真實性論述的第五品：由於執著自宗的傲慢，自詡為智者的其他人這樣說道：‘真實性甘露的趣入，在瑜伽行派中已善說。’ 大乘中的無著和世親等其他論師們是如來授記的，而獲得聖地的聖者龍樹所真實通達的大乘義理，他們卻另作引導，無慚無愧、不瞭解義理卻自以爲了解，傲慢自詡為智者的人們這樣說道：‘真實性甘露的趣入，唯有我們善說，中觀論師們則不然。‘其特徵是這樣的：‘由於無二事故，無二事之有，是有等智慧境，勝義謂應許。’ ‘二’是指色等所取和眼識等能取。這二者的無即是無自性。由於無的事物其本性恒常存在，以及所取和能取二者是不存在的緣故，如是無二事的本性，因此是有的認知對境；由於無二的本性，所以是無的認知對境。這樣的勝義諦是我們瑜伽行派所承許的，這是表明他們的想法。‘據說’這個詞表示論著作者自己不承許，因為這樣的勝義諦難以用後來的觀察來成立。

།དེ་དག་གི་དོན་དམ་པ་དེའི་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་དངོས་པོ་བདག་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་གནས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བློའི་གཟུང་དེ། །དེ་ཤེས་པར་ནི་བྱ་བ་ ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བཏགས་པ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ་། །བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་དེ་ལྟ་ བུའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཉིད་དོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློའི་གཟུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ཤེས་པར་ནི་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་ ལ་ནི་བརྟེན་བྱས་ནས།།མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ ཀྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ།དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ། རྒྱུན་མ་ཆད་པ་རྫས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། རིགས་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་དང་ལྡན་པ། ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྣང་བའི་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་བསྐྱེད་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་པའི་རྣམ་པས་བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ། བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ དང་།མི་གཡོ་བའི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ངར་སེམས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འབྲས་བུའི་དངོས་ པོར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ།ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་འདིའི་ཞེའམ། འདི་ནའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཡང་དག་པར་མི་རིག་པའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཕེན་པ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་འཕེན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་གིས་འཕེན་པའོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུའི་ཡན་ལག་གཞན་དང་གཞན་ གྱི་རྒྱུན་ལས་ཆུ་བོའི་ཀླུང་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀྱང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་། གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་དང་།ལྷ་དང་གཅིག་ཏུ་ལྷ་དང་མིའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་རིགས་པ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ་གཅིག་གོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་བདག་ཏུ་རྨོངས པ་དང་།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དག་དང་། རང་གི་ས་ནས་སྐྱེས་པའི་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་དེ་ཡང་དག་བཅོམ་པ་ལ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་ངར་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གཉིས་པའོ།

這些的勝義諦的數目詞是這樣的：‘無有之事物，無我性，真如以及法住，無分別智所緣，即是所應了知。‘其中’無有之事物’是指所取能取二者皆無的事物。‘無我性’是指法無我和人無我。‘真如’是指無顛倒性。‘法住’是指恒常如是安住的狀態。‘無分別智所緣’是指由於遠離一切分別，故為無分別智慧所緣，即是勝義諦。‘即是所應了知’是指：‘依止於所緣，無所緣生起，依止無所緣，無所緣生起。’ 關於這點，所謂阿賴耶識，是從無始以來就存在的，是無始時來戲論習氣的所依，是完整把握所緣和行相的，是相續不斷的無量實體，是與多種類同時生滅，是獲得無有究竟的功能差別，是具有能生起與無量青等境相關的六識聚的力量，是被染污意執為離生滅的常住相而遍計為我，是由於具有福、非福及不動業種子，故具有一切界、趣、生處的種子，是隨順異熟、我執、了別三種轉變的，於此中令具生起的諸事物結合爲果法， 所謂執受識也即是它，具有觸、作意、受、思、想及舍的行相，‘此中’或’此處’等都不是世間智者的境界，故不能如實了知其行相。它有兩種：牽引和果報。其中牽引是由識力牽引，果報是現前成就異熟果，譬如從不同的水分支流形成河流一樣，由福、非福及不動習氣所薰染的阿賴耶識之相續也將流轉直至輪迴窮盡。 其中安住的業習氣、所取能取習氣，能隨應生起天、一向天及人身等諸識。執受識之相續在獲得阿羅漢果時，由於斷除一切煩惱種子而轉依。如是，這是異熟及其一分，為其一。又因眾生執著其為我，故稱阿賴耶識，因為執著為我及我所。 恒時具有我癡、我見、我慢、我愛四種煩惱，以及與自地所生的觸、作意等相應。染污意于阿羅漢則無，因為已斷除一切煩惱。如是，這是我執及其轉變，為其二。

།གཞན་ཡང་དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་འདུན་པ་དང་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང བཅས་པ་ཀུན་གཞི་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་འབྱུང་སྟེ།དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཆུའི་རླབས་དག་རླུང་དང་ཆུ་སྲིན་གྱིས་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པ་ ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱ་མཚོ་དང་ཆུ་རླབས་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་དང་། མྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་དག་གི་གནས་སྐབས་ན་ནི་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གསུམ་པའོ། །སེམས་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅིང་སྣང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་སེམས ཙམ་དུ་དམིགས་པ་པ་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་ལ།གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་མེད་པས་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དག་མི་དམིགས་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་སེམས་ ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བཟུང་བའི་ས་བོན་མི་ལྡོག་ཅིང་།མཚན་མར་ལྟ་བའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་མི་སྤོང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དག་སེམས་ལས་ ཕྱི་རོལ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ན།རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་གྱུར་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་བོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན་མི་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར།བརྟགས་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཤིང་། །གཞན་གྱི་དབང་ཡང་གཟུང་མེད་པས། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་པའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དང་གང་གིས་གཟུགས་དང་བྱང་ཆུབ ཀྱི་བར་གྱི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པས་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཁམས་གསུམ་ནས་སྐྱེས་ནས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ ཀུན་རྟོག་པ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་དབང་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་།།ཡང་ན་གཞན་སྐྱེས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་དེའི་གཞི་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ།

此外，這是一切轉識的功能、意欲、勝解等一切心所法的所依，故稱為阿賴耶識，也就是根本識。 當眼、色、光明、虛空、作意等緣相應時，六種轉識聚便生起，如同大海中因風和水族攪動等緣而生起水波一樣。 阿賴耶識與這些轉識既非一體也非相異，如同大海與水波一樣。 對境的了別在無想、無想定、滅盡定、睡眠、醉酒、昏厥等狀態中是不存在的。 如是，這就是識及其轉變，是第三種。 瑜伽行者觀見此心顯現為能取相和所取境相而轉變顯現，了知離外境唯識，生起無所緣的境界，無所取則亦無能取，依于無所取，生起六種能取識的無所得。 只要阿賴耶識不住于自心法性即所謂識性而住于所緣，則所取種子不會轉依，由於未斷除相執種子，故不能斷除二取習氣。 當了知色等所緣不離於心外時，則安住于自性中，由轉依故除遣一切障礙，以於一切法得自在故獲得無分別法性。 若不了知三自性，則不能通達所謂唯識性即如來一切境界無分別智，因此說道：‘遍計所執不可得，依他起性亦無取，見彼真實圓成實，此乃觀察自性見。’ 此中遍計所執性、依他起性、圓成實性三種自性皆攝於阿賴耶識中。 其中，以內外差別的分別，凡是以任何分別而遍計色乃至菩提等諸法，彼等如是皆不存在，因為是增益本無之遍計，此即遍計所執自性。 三界所生善等差別的心心所非真實分別，因為是他生而為所支配，故為依他起。 或者說由於支配他生故為依他起，遍計所執和圓成實二者皆依此基礎而成為遍計和圓成，此即依他起自性。 彼依他起性離開所取能取自性的遍計即是圓成實自性。 彼與依他起性既非一體也非相異，若是相異則法性應成相異，若是一體則成為雜染自性而不能成為清凈因。

།གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེ་ན། ཀུན བརྟགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་གཟུང་དུ་མེད་དོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པའི་དངོས་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཉོན མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་ ཐུན་མོང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་པ་སྟེ།ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་ཟེར་ན་དེའི་ཕྱིར། བཏགས་ པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་།།གཞན་དུ་གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཚན་དང་ བཅས་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།མཚན་ཉིད་དེས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །གཞན་དུ་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་མེད་པར་གྱུར་ན་བཏགས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ནམ་ཀུན་བརྟགས་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་པོ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་ཐར་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་འདི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན། །སྐྱེ་དང་འགག་ལ་སོགས་པ་དང་། །དགག་པ་ལྷུར་ལེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱེད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད།ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང་འདི་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། ། སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནི་མཚན་མའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མཚན མའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།

如果存在三種自性，那麼為何說一切事物都無自性呢？遍計所執性由於是以自相空性為相的無自性，所以不可得，依他起性也由於對它沒有以自體而生的緣故是生無自性，所以不可取。圓成實自性既是遍計所執諸法的勝義，也是無自性性，因為是聖者智慧最勝行境的對境，所以是勝義無自性性。即見到此義的勝義智者們，對於圓成實自性，以所緣和能緣事物平等性而觀見，因為已生起出世間無分別智慧。 其轉依相對於聲聞來說是解脫身，因為已遠離一切漏及斷除煩惱障。對如來而言即是法身，因為已遠離業及所取能取習氣一切，並斷除所知障。 若有人說：‘遍計所執自性是世間共同認識的對境，圓成實自性是各別自證即佛陀出世間智慧的對境，那麼依他起自性是何種認識的對境？如何知道它存在？‘為此說：‘由於有所執之因，以及無二者之故，及見煩惱所緣故，承許依他起存在。’ 如是，凡是被執為實有的心與心所，是由於顯現顛倒因相，以此相而推知依他起確實存在。若無依他起，則所執及因相或遍計與圓成二者將成無有之過，因為此二者依賴於依他起。再者，若無依他起自性，則不應見到煩惱所緣，然而確實見到，因為煩惱依於心心所，遠離彼即是解脫之故。因此承許依他起確實存在。 彼依他起是以出世間無分別智現見圓成實自性后，由其後得清凈世間智所了知，因為是后得清凈世間智的對境。 ‘此般若波羅蜜多法，是為證得一切智性，非是專注于生滅等之遮遣。‘如是說明諸法能令濕潤、圓滿、明顯、觀察，然於此中無我及我所，此說明是以無我執及我所執、無對此貪著的方式顯示阿賴耶識的轉依。 ‘彼心非心’之說顯示無所取能取。‘心之無性即不可思議’之說顯示唯識性。如是’色是相，乃至菩提亦是相’之說顯示以名言安立的遍計所執自性。

།སྐུར་པ་གདབ་པ་དང་། ཉེ་བར་བླང་བ་དང་། གདགས་པའི་ཆོས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དབེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ སོགས་པ་དག་དགག་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་སྦྱར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་དེ་བཞིན་གཤེགས་བཀའ་ཀུན། །ཁོ་བོ་ཅག་ གི་ཚད་མ་ཡིན།།ཚད་མ་ཡིད་ཆེས་ལུང་ཡིན་ཕྱིར། །བཟང་པོ་དག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་ལེགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ ཉིད་དག་ནི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་མི་མཐུན་པར་མི་བྱེད་དོ།།ལུང་གཞན་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་དང་། །ལོག་པའི་བློ་ཅན་གཞན་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྒྲུབ་གཞུག་ཕྱིར། །རིགས་པ་ལྡན་པའི་ཚུལ་བཙལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུང་ལས་གཞན་པའི་ལུང་ནི་ལུང་གཞན་དག་གོ། །དེ་དག་གིས་ ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་པའོ། །ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་ཤིང་འདི་ལ་མི་ལྟོས་པས་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། །གང་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ཡོད་པ་དེ་དག་ ནི་ལུང་གཞན་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པའི་བློ་ཅན་དག་སྟེ།སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་དག་གོ། །དེ་དག་གིས་ཚད་མ་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། སྨྲ་བ་པོ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ ཚིགས་དང་དཔེའི་སྐྱོན་མེད་པ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པའི་གནས་སུ་མ་གྱུར་པའི་མཐའི་རིགས་པའི་ལམ་བཙལ་བར་བྱའོ།།ཁྱེད་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་གསུང་རབ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དག་གིས་ནི་རིགས་པ་མི་བཟོད་པས་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་མེད་པ་ཡི་དངོས་པོ་ ནི།།རིགས་པ་མ་ཡིན་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་དངོས་སམ། །དེ་དངོས་ཡིན་པར་བརྟག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་གཉིས་མེད་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་དེ་ལྟ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཉིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་མེད་པའི་ཚུལ་ཁོ་ནར་རྟག་ཏུ་ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན་ནི་གཉིས་མེད་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།

以誹謗、領受、假立之法以及菩提分法的宣說，顯示了依他起性。 以宣說真如、實際、寂靜、果位以及一切種智等，顯示了圓成實性。 如是，我等所說的般若波羅蜜多之理，是獲得一切智性的方便，而中觀論師們專注于破除生滅等，與無見相順，故非是獲得一切智性的方便，這是瑜伽行派所立的前宗。 此處說：‘如來一切教，是我等量依，量為信言故，善者當修行。‘即是說一切善逝教法是我等的量依，因為這些都是證見真實者所說。具有善愿者即當修行而不違背。 ‘余教生疑惑，邪見心他起，為令彼修行，當尋理正道。‘其中，異於教法的教即是其他教法。由此生疑惑即是懷疑’是否如此’。‘邪’即是對此宗義之外散亂而不顧及此，認為’非如是’而入邪。 具有如是見解者即是’由余教生疑惑及邪見心者’，即是隨意誹謗的其他論者。因彼等不修行此量，故為令彼等修行，說者應尋求具理之道，即尋求無有過失的宗、因、喻，不落入他說過失處的究竟理路。 你們所計度的經典和誹謗所說，不能成立正理，因此’無二之事物，非理有違故，如空中花無，彼事勿觀察。’ 若是無二為事物，如何是無？若是無，則非事物。因此，無二事物不合理，因為與自語相違。若謂因為恒時決定安住于無二之理而無性即是事物，則空中花無性亦應成為事物。若不許空中花無性為事物，則彼無二亦不應觀察為事物。

།ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཁོ་ན་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ ཡིན།།གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་ཉིད་ནི། །རྣམ་རྟོག་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་སྔ་མ་ཤོས་། །བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་སྔ་མ་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་ པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཕ་རོལ་པོ་དག་སེམས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་དེ་དགག་པའི་ལན་ཡང་གདབ་པའི་ཕྱིར་།གལ་ཏེ་ཡང་དག་བརྟག་མེད་ཕྱིར། །དེ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་སྙམ་ན། །མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་རྣམ་གཞག་ལ། །དེ་ནི་མཚུངས་ཕྱིར་ལན་མ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཉིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ན།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་གཉིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགལ་བར་སྔར་བསྟན་པ་དེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་ལན་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དེའི་དངོས་ མ་བཏང་གང་།།དེ་ནི་དེ་དངོས་ཡིན་འདོད་ན། །དེ་ལྟར་དངོས་ཉིད་མི་གཏོང་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དངོས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གཉིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ འདི་སྐད་ཅེས་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མི་གཏོང་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལ་དངོས་པོར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ཉིད་གཟིགས་རྣམས་ཀྱི། །མཁྱེན་པ་དངོས་མེད་དམིགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་ཆོས་བདག་མེད་མིན་ཏེ། །མེད་པའི་བློ་ཡི་རྒྱུ་ ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་བཞེད་ན། ཁྱེད་འདོད་པ་ལྟར་ན་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་ལུང་དང་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་མི་ འགལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནས་མེད་པའི་ བློའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་།།བདག་གི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ འཆིང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་དེ་དང་བྲལ་ན་གྲོལ་བར་སེམས་ཤིང་།གལ་ཏེ་དངོས་མེད་དམིགས་པའི་བློ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡིན་འདོད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བློས་ཅི་ཞིག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ།

假設這樣想：我們的觀點是：‘任何分別，對任何事物，所作分別，那唯是遍計，自性實不存。依他起事物，從分別緣生，于彼常離前，即是圓成實。‘也就是說，在依他起自性中常離前者，即是遍計所執自性的所取能取分別之事物，其離性即是圓成實自性。相對遍計和依他起而言是無，而相對圓成實而言是有，如是則無和有二者不可分，故非差別，因此無相違。 對方如是思維后，為破除此說而作答：‘若謂真實無分別，故彼無有差別者，相對相性安立中，彼不應理因相同。‘雖然遍計和依他起以無性而於圓成實不可分，但當安立相之所依和能相時，說’彼相之所依的能相是無二之事物’時，若是無二之事物，則如何是無？若是無，則如前所說相違，因為相同，故對方所說之答非善。 複次：‘若不捨彼事，許彼是彼事，如是不捨事，故彼非是事。‘若對方說無二之事物本身不捨離，即是事物，無有第二自性。對此應說：如是不捨自性，故彼事物唯是無，不應執為事物。 因此：‘故見真實者，智緣無事生，彼非法無我，為無覺因故。‘大乘宗義中，佛智離有無二邊，若如你所許，則成緣無事，與教相違。若謂不違，為何？遍計諸法無我事即是無我性，你亦許緣彼故。法無我離一切相，彼亦唯以無性而為無覺之境，故不應是法無我。我聲說為自性故，無我是離事物自性和無事物自性二者之自性故。 此中對方認為分別是束縛，離彼則解脫。‘若許緣無事，智是無分別。‘此說：一切法以無事物自性而一味故，緣無事物之覺於何起分別而成有分別？以無分別故，彼即如實。

།སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། དེས་ན་གཟུགས་བློ་མི་རྟོག་པའང་། །དམ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ ནི།དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཟུང་བར་སྣང་འདོད་པས། །གཟུགས་བློ་ཡང་དག་མ་ཡིན་ན། ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་འགྱུར་ཞིང་། །དམ་བཅས་པ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ནི་གཟུང་བར་སྣང་བ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ལོགས་ཤིག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཟུང་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ དཔག་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པས་འགལ་ལོ།།འདིར་དམ་བཅས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་། ལུང་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་པའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཡིན། །ཞེས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དོ་། ། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཡིན་ན། །སྟོན་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོག་ཅན་དང་། །དམིགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བློར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དམིགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་ཅིང་།ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོག་པ་མི་མངའ་བར་བཞེད་དོ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དམིགས་པ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་བས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྦྱར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་།སེམས་ཙམ་དུ་ནི་དམིགས་པ་དང་། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་ན། །ཁས་བླངས་པ་དང་གྲགས་པ་ཡིས། །དམ་བཅས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའོ།།གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བར་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་དོན་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་སྟེ།དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །རྨི་ལམ་གཟུགས་སོགས་བློ་བཞིན་དུ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དོན་མེད་པར།།རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

論師說道：‘因此無分別的色識，也將成為殊勝。‘這是說，如果無分別的識是如實了知對境的話，那麼世間的識，如緣色等緣生的、離開分別和隨念分別的識，也將如實了知對境。 對此有人說：離開所取能取分別的識，實際上並不認為是如實了知對境，而色等識雖然是無分別的，但也不是真實的，因為顯現為所取，如同見到雙月等的識。對此回答說： 如果由於認為顯現為所取，而說色識不是真實的，那麼因此能立將成相違，所立也將失壞。‘相違’是指矛盾的意思。如此，色識除了顯現為所取外別無自性，因為以顯現為所取而推斷非真實性，由於否定真實性，證成所依的自性相違。 此處所立是色識非真實。對此，色識怎麼會是非真實呢？因為通過現量、教量和世間共識，色識是真實的，由於否定非真實性，與推理相違。對於所說’見到彼即是見到圓成實自性’這一點也有此過失。 如果緣于自性，則佛陀的菩提將成有分別，將成有所緣，也將不成無分別智。這是說，如果有某種如來所自證的圓成實自性這樣的所緣非如言說的自性，並且緣於該自性，那麼導師如來的菩提智將成為有分別，而菩提是被承許為無分別的。 如果緣于彼所緣，也將成為有所緣，因此也不能成立無所緣性，而菩提是被承許為無所緣的。如果對彼本身作無自性的分別，也將不成為無分別智。 比如說，對於’此三界唯是心，無外境’這一所立，如果不緣唯心，也不取色等，則將因自許和共識而違害所立。 其中，自許相違是指與’依眼和色等生起眼識’的教言相違。共識相違是指在世間中，無色等對境則不生眼等識的共識將有所違害。 對此有人說：即使無色等對境也可生識，因為有如是顯現，如同夢中生起色等識。爲了破除這點而說： 由於如是顯現而生，如同夢中色等識，無色等對境而有識，這是不應理的。這是說，因此對方所說的推理不好。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི། །རྣམ་ཤེས་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་དཔེ་ཡང་མེད་པ་ དང་།།ཡུལ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་གིས་རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དག་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྔོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དམུས་ལོང་གི་མིག་གི་མཐུ་གཏན་ཉམས་པ་ལ་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་ན་མཐོང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་ དུ་མ་དག་སྣང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བཟང་སྐྱོང་དམུས་ལོང་དེས་རྨི་ལམ་ན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་གིས་གཟུགས་དེ་དག་མཐོང་སྟེ། ཤའི་མིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་པའི་མིག་གིས་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཅག་གི་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་འདི་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བར་སྐྱེ་སྟེ།རང་དུ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་དུ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་འདོད་ ན།།ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པར། །སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཞན་ཅི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་སྐྱེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པར་རང་དུ་སྣང་བ་གཞན་མ་མཐོང་ ངོ་།།གལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་གང་ཡིན་སྟོན་ཅིག་།གལ་ཏེ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ ཕྱིར་དང་།གཞན་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ནི་རང་གསལ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་མཚོན་དུ་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རང་རང་དུ་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་ གྱུར་པ་ལས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དཔེ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མི་མཐུན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ལྟར་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སྣང་། །ཤེལ་དང་འདྲ་བར་མི་འདོད་དེ། །ཉེ་བར་གཞག་པས་དེར་སྐྱེ་བ། །ཤེལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེལ་ གྱི་ནོར་བུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོར་གསལ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི།ཤེལ་གསལ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགགས་པར་གྱུར་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་འགགས་གཞན་ནི་སྐྱེས་པ་ལ། །དེ་ཡི་བློ་ནི་འཁྲུལ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེལ་གསལ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་འགགས་པས་ན་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ལ་ཤེལ་ཡིན་པར་དམིགས་པའི་བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ གཉིས་ནི་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེལ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་བྲལ་བ་ན་སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལྟར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ནམ་ཡང་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

為什麼呢？因為夢境等識，緣于諸法的緣故，因此無有譬喻，且成為誹謗境。這是說，從無始以來，由執取和能取的習氣所薰染的具有意識的眼睛，在夢中所見到的色等諸法確實是見到的，並非未見到。因為夢境等諸識是具有所緣的，如同憶念等由於宣說先前所見等的緣故。即使對於眼根完全喪失的盲人，也會由於其他生世所見的習氣力量，在夢中顯現多種不同顏色和形狀的色法，因此其意識也非無所緣。 就像所說的那樣，那位盲人善護在夢中以具有意識的眼睛見到那些色法，而不是以肉眼見到。由於意識之眼緣于諸法的緣故，夢境等識也是具有所緣的，因此你們的論證就有無譬喻的過失。由於否定色等諸境的實體，也成為誹謗境。 你們如此說道：識本身生起為二種顯現，即自體顯現和識境顯現的外境相的轉變，這個識自體顯現的境就是。為此而說：若許境顯現，是心之所緣，除去境顯現，心之自性何？這是說，我們見到顯現為色等境的就是識的本性，除了境的顯現之外，未見到其他的自體顯現。 如果除了境顯現之外還有另一個識的本性，那請指出是什麼。如果爲了說明這點而說：識有自體顯現和境顯現這兩種本性，因為安住于自體性和生起如他相的緣故，如同水晶。譬如水晶的本性是自明的，而由於青等的差別安立而可以顯示為青等。同樣，心由於自體顯現的境相轉變而成為境顯現。 如此則所立和譬喻不相符合。為什麼呢？因生如他相，彼二顯現，不許如水晶，由安立生，非水晶剎那故。這是說，水晶由於青等差別安立而捨棄自明本性轉變為青等本性是事實，但是先前水晶明凈的剎那已經滅去，並未轉變為青等。 彼滅他生時，其覺許迷亂。這是說，由於水晶明凈的剎那已滅，因差別安立而生起青等本性時，緣為是水晶的覺知是迷亂的。並無二種本性。為什麼呢？因為不像水晶離開安立時顯現為前者的本性那樣，識離開所知相時，如同水晶離開安立的形相那樣，永遠無法把握的緣故。

།རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་དུ་སྣང་བའི་བདག་ ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ཁ་བསྒྱུར་བའི་དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཚོན་དང་ཕྲད་པ་ན་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་མཚོན་དུ་རུང་ཡང་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་ཡང་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་ཚོན་ཡིན་པའམ། ཚོན་ཀྱང་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཉེ་ བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་སྐྱེ་ཡང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དམ། སེམས་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཤེལ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེར་རང་དང རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་ཅིང་ལན་འགའ་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་ནུས་པར་གནས་སོ།།ལན་འགའ་ནི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནུས་པ་དང་ ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་དེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནུས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གཉིས་སུ་སྣང་མེད་ནུས་པ་ནི། །ཐ་དད་མིན་ཕྱིར་ཡུལ་སྣང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། རང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དེ་ སྐྱེ་བ་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འགག་པ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ བཞག་ནས་འགག་ཅིང་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡང་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་ཟད་ཀྱི།རང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་གང་གིས་དེ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་བཞག་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ བརྟགས་པས་ཅི་བྱ།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཏེ། གང་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་བའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི་རང་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། སེམས་ནི་རང་དང་གཞན་སྣང་བ། །ལྷན་ཅིག་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་། །གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་མི་འདོད་དེ། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་སུ་སྣང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་བློ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

雖然識不能體驗自身顯現的本性，但它以境相轉變為所緣而顯現為境，這是不合理的。比如水晶寶珠雖然可以顯現所接觸的顏色，但水晶寶珠不會變成所接觸物的本性，所接觸物的本性也不會變成水晶寶珠的本性，因為如果這樣的話，就會導致水晶寶珠成為顏色，或者顏色成為水晶寶珠的過失。 同樣，識雖然隨緣而顯現為境，但識絕不會成為色等的本性，色等的本性也不會成為識的本性，因為如果這樣的話，就會導致地等成為有心，或者心像地等一樣成為無心的過失。因為識本身作為能取所取是相違的，所以它不應該像水晶一樣顯現為二。 有人說：爲了產生與境相隨順的果，漸次使識流具有功能，有時住于彼相的功能中。有時從功能成熟而生起顯現為境相的識。識對於功能和顯現為境這二者，不願說是一性或異性，識本身顯現為功能和境的本性二者。 對此回答：無二顯現功能，因不異故如境顯。這是說’識本身非二顯現’是宗，‘因為功能非異’是因，‘如顯現為境的識自性’是喻。即使說是顯現為自性的其他識，當它生起時也只是顯現為境相的識生起，因為顯現為異境相，以及顯現為境無錯亂的緣故。 當它滅時，具有識流功能的、具有產生顯現為境識之力的功能滅去，從它圓滿成熟中僅生起顯現為境的識而已，並未安立任何能產生顯現為自性識的功能，所以對顯現為境的識觀察顯現為自性有何用？ 假設認為：識本身是二顯現，因為是同時相似生起，如色與影像。具有同時生起性質者即是同時生起，即是一起生起的意思。具有與同時生起相似性質者即是相似生起，即是同時相似生起。如同色與影像同時相似生起，其中如色是顯現為自性，如影像是顯現為境。 對此回答：心顯現為自他，因同時相似生，不許如影像，故非二顯現。即使是同時相似生起，也決定不成立為二顯現，因為影像無實，其覺也是錯亂的緣故。

།འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ ཚད་མ་ནི་འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ།རང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ཡུལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་འཐད་པར་དཀའོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ ཚད་མ་འབྲས་ཡོད་ཕྱིར།།གཉིས་སུ་སྣང་བར་འདོད་ཅེ་ན། །གཞན་དུའང་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །བརྟག་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གཞན་དུ་ཡང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་ གཞན་དུ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པས། །གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་འཇལ་བྱེད་པ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཚད་མར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འཛིན་པར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། དེ་སྐྱེས་པ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ ཡུལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དེ།དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སྟ་རེས་གཟས་པ་དང་བཏབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཉིས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་དུམ་བུ་གཉིས་ སུ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་རྟོག་པ་གང་ཐོབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རང་རིག་པའི་རྣམ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་དོ།།ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་བསམ་པ་གཞན་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྨྲ་འདོད་བསྒྲུབ་བྱ་བ། །ཕྱི་དོན་སེམས་ཀྱི་དངོས་ཉིད་དེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་དེ་མ་ ཐག་བཞིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེས་ན་སེམས་བྱུང་སོ་སོ་ཡིས་། །གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཅི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོ་དག་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།

於此說道：識唯是二種顯現，因為是量和果。其中，量是由此推度故為量，即顯現為自體的識。果是分別其境，即顯現為境。若說唯顯現為境的識難以成立量和果，對此解釋： 若謂因有量與果，許為二種顯現者，由於他處亦成彼，是故不許此觀察。即非二種顯現，由於在他處亦成立量和果故，不許此觀察。 若問如何在他處成立量和果？為此說：顯現為境之能取，識正生起時，能量度所量境，故許彼為量。 此中，所謂顯現為境之識，以其正生起執取相故能分別境，故許正生起之識為量。 彼生已見故，成就彼許為果。即彼識生起時，由見境故，由彼識所成就者為果，故許唯顯現為境之識有量果二者。 譬如以斧砍擊木頭之緣，成為砍斷之作用，及成為斷為兩段之狀態。 不可說示之體性，如是獲得諸分別。即現量知識唯緣事物自相，離分別及隨念分別，於色等青等自性不可說示之體性，如是以自證相而了知。 因此，唯一顯現為境之識具有量果二者，故因義不成，了知識為二種顯現實無必要。 復為遣除他方之意樂而說：若謂所欲說所立，外境即是心之體，以是識之所緣故，譬如等無間緣然。 此中，外境是有法，成立其為心之體性是其法。‘以是識之所緣故’是說為因義。‘譬如等無間緣然’是譬喻。 心心所同類滅已，成為其他心心所生起之緣事，故稱等無間緣。若謂如彼亦是識之所緣故為心之體性，如是外境亦是識之所緣故為心之體性者。 由是心所各別故，因成相違過失。即是說，是否因為是識之所緣故，如等無間緣般外境亦成為心之體性？抑或因為是識之所緣故，如受等心所各別非為心之體性般，外境亦非心之體性，因成不定。

།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ནི་ལུང་གིས་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་ གསུངས་པ་ནི།།བྱེད་པོ་ཟ་པོ་དགག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་སེལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་ཞེས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་ རོལ་གྱི་ཡུལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བཅུ་པའི་མདོ་སྡེ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མ་རིག་ པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་།ཚོར་བ་པོ་དང་བྲལ་བ་འདི་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ངེས་པས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་ སེམས་ཙམ་སྟེ།སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཡིན་གྱི་། སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ།བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གདགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། གདགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ གང་ཞེ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ལ་མིང་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། གདགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་དུ་འཇུག་ པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།རྫས་སུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་བརྟགས་དོན་སྟོང་པས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །བརྟགས་པ་མ་ ཡིན་དོན་ཡོད་ཕྱིར།།ཡུལ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ།

假設你又這樣想：‘這是由經典所成立的，如說三界唯心’，對此解釋道：這不合理，因為沒有完全理解經典的含義。為什麼呢？經中說’唯心’，是爲了否定作者和受者。這是說，爲了破除外道所計執的離識之外另有作者和受者的觀點，諸佛菩薩才宣說’唯心’，而不是爲了否定外境。為什麼呢？因為《十地經》中說：‘菩薩在第六地時，觀察緣起的順行和逆行，這樣思維：從無明等十二支中，只生起純粹的苦蘊，離開作者和感受者，如此生起併成就苦樹。‘如是決定后說：‘諸佛子，譬如三界唯是心造，是心所造作，是心所繪畫，離心之外別無作者和受者。‘由此經文並不能成立外境不存在。 有人說：這在《般若波羅蜜多經》中也有說：‘彌勒，菩薩應當以三種方式理解色法的差別：即遍計所執色、依他起色和法性色。其中，遍計所執色是什麼？依于名稱、想念、施設、言說而執著為色的自性，這是實體不存在的。其中，依他起色是什麼？依于分別，對所謂名稱、想念、施設、言說的色等進行言說，這是依于分別的實體存在而存在，而非自主執行。其中，法性色是什麼？即遍計所執色對依他起色的恒常無自性、法無我性以及真實際等，這既非實有也非實無，因為是空無所分別的對象，而識是存在的。’ 對此解釋道：如果由分別境空性，來證成識的存在，因為非分別境存在，就不會成為無境。這是說，雖然識中空無分別境，但因為如來所說的自證法性色的對象是存在的，所以非如言的事物是存在的，因為非分別境存在，所以不應理解為一切識都是無境的。

། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ། གཞན་ཡང་། རྨི་ལམ ལ་ཡང་བརྟགས་མིན་པའི།།ངོ་བོ་ཉིད་བློས་མ་ངེས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་འདི་ལྟར། རྨི་ལམ་ལ་ཡང་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བློའི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་རང་གི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ གྱིས་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་མི་འདོད་དེ། །དཔེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་རྨི་ལམ་བླངས་པ་དེར་ཡང་བརྟགས་པའི་དོན་སེལ་བར་བྱེད་ཀྱི་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ དོན་གྱི་ཆ་སེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར།དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འདོད་དེ། དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མི་ལྡན་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ལ་དབབ་པར་ན་དེ་དཔེ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་སྟེ་བློ་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་དང་འདུས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། །རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན། །དེ་ན་གཉི་གར་མི་ རིགས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་བློའི་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་ཡུལ་དུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡུལ་དུ་འདོད་དོ་སྙམ་ན། གཉི་ག་ཡང་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་ འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཉི་གར་མི་རིགས་ཏེ།བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་གཟུགས་རྡུལ་གཅིག་པུ་ནི། །གཟུགས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་སྣང་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །དབང་གཟུགས་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བོ། །གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་གཅིག་པུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་གཟུགས་ཀྱི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བསྡུས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྣང་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེ་སྣང་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བློ་ལ། །སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དབང་གཟུགས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་བཞིན་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་ཁ་དོག་གཟུགས་དང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང དེ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་དེ་གཟུགས་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་རབ་གཟུགས་ནི་དུ་མ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་མི་འདོད། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་དུ་མ་དེ་དག་འདུས་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

《中觀心論釋·明炬論》第十八品 此外，‘于夢中亦非所分別之自性，心識不能確定’這句話是說，三界唯心，由於空無色等境，如同夢等識。對此，由於夢中也有非分別自性的心識部分，因此，若說’如同夢等識’，那麼夢識是空無分別自性的人等境，還是緣自分而非空無非分別境，此因不定。 ‘不許無所緣，因為比喻不成’這句話是說，以’由於空無分別境’而舉夢為喻，在彼中也是遮除分別境，而不遮除非分別境分，由此也不能成立唯心，因為不許無所緣，比喻不具備所立一分而不成立。由於夢識法性緣色境，故非無所緣。 如是，由於夢非真實，若加以抉擇，則彼不應為喻，此為所思。 於此有言：‘若謂心境有二相，一與和合為體性，以理詳加觀察時，二者皆不應理也。‘這是說，對方說：若說外境實有者認為心的對境有二種，是認為唯一極微為境，還是認為極微和合為境？二者經由理智觀察時，由於相違，故二者皆不應理，不善。其理由為何？為此說： ‘其中單一色塵者，非為色識所行境，因不顯現於彼故，如同根色非行境。‘這是說，色之最細末際為極微。‘單一’即是’唯一’之義。‘單一色塵’是有法，‘彼非色識所行境’是法，有法與法合為宗。‘因不顯現於彼故’是因，‘因不顯現於彼’即是說不顯現為境之事，其義為不顯現於心，不成為境之事，說’因’字表因義。‘如同根色非行境’是喻，‘根’即五根，雖彼等體性為境色明凈性，但因不顯現故。如同彼非色識之境，極微亦非色識所行境。 ‘眾多極微之色相，不許為心所行境，因非實有之故也，如同二月之顯現。‘這是說，彼等極微色和合，亦不許為心所行境。為何？因為非實有故。

།འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་འབའ་ཞིག་པ་ནི་རྫས་སུ་འདོད་ལ། དེ་དག་འདུས་པ་ནི་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ བཞིན་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ།དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་སྐྱོན་གྱིས་ཉམས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་། །འདིར་བཤད་པ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ། །བསགས་ པ་མེད་པའི་གཟུགས་སེམས་ཀྱི།།སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དེར་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་བསགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པུ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེར་གྲུབ་པ་ ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བསགས་པའི་གཟུགས་ལ་ནི། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གཟུགས་གཞན་དག་གི་བསགས་པ་ནི། །དེར་སྣང་བློ་ནི་སྐྱེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རིགས་མཐུན་པ་བསགས་ པའི་གཟུགས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིགས་མཐུན་པའི་གཟུགས་གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་བསགས་ཤིང་ ཀུན་ནས་སྦྱར་བ་ན་དེ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་ཤིང་དེར་སྣང་བའི་བློ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིགས་མཐུན་པའི་བསགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྫས་སུ་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རྫས་བརྒྱད་ འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས།དེ་ཡང་རྫས་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྫས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབའ་ཞིག་པ་ནི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དམིགས་ཉིད་ཡིན་འདོད་དེ། །དེར་སྣང་བློ་ཡི་རྒྱུར་འགྱུར་ཕྱིར། །འདོད་ཆགས་བཞིན་ཏེ་དེ་ ཡི་ཕྱིར།།ཁྱོད་དམ་བཅས་ལ་རྗེས་དཔག་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིགས་མཐུན་པ་བསགས་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་དེ་ནི་བསགས་པའི་གཟུགས་དེར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།གང་དང་གང་དེར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ནི་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསགས་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསགས་ པའི་གཟུགས་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་གནས་དང་། དམིགས་པ་ནི་བསགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བློ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་སྟེ། རང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རང་བློ་དམིགས་མེད་དེ། །རང་གི་ས་བོན་ལས་སྐྱེའི་ཕྱིར། །ཡིད་བློ་བཞིན་འདོད་བཏགས་མིན་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་བཅས་ཉིད་དུ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལའང་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་གཞན་ཡང་། དམིགས་པ་མེད་པ་རྗེས་དཔོག་པས། །དེ་ནི་བློ་ཉིད་མ་ཡིན་འགྱུར། །འདུས་པ་དམ་ནི་མ་བཅས་ པས།།དེ་འགོག་པ་ནི་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བློར་འདོད་པ་དེ་བློ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་བློ་དེ་ནི་བློ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་ དམ་བཅས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

如是唯獨極微色被認為是實體，而它們的聚合如軍隊和森林等，並非是實體，即便它顯現，也不應成為心的對境。譬如被眼翳所損者見到二月等非真實的顯現一樣。此處說明： 若對方欲證明，無積聚色非是，心的對境之時，即成立已成立。 也就是說，如果對方想要證明無積聚的色法即單一極微非是心的對境，那就是在已成立的前提上再作證明，因為我們也是如此承許的。 若於積聚色法，因不成立即是，其他色法積聚，彼現識生故也。 也就是說，如果以同類極微積聚的色法為主題，而說它非實有為因，那麼任何因都將成為不成立，為什麼呢？因為當同類極微的其他色法在其上積聚和合時，承許它為境的實體，並且生起顯現為極微聚合相的心識。 我們承許同類極微的積聚如瓶等以及極微都是世俗實體，如是極微是八事和合的自性，故也承許它是實體，同樣瓶等積聚的自性也是實體，因為單一者非成實體故。 彼即是所緣許，為彼現識因故，如貪著故彼故，汝宗量能破除。 也就是說，同類極微積聚的色法被承許為所緣，為什麼呢？因為極微積聚成為顯現為積聚色的心識之因，凡是成為顯現為彼的心識之因者，彼即是積聚的所緣，譬如貪著的特徵是緣于女色等積聚，因此你所立’積聚色非所緣’的宗，將被此比量所破除。 也與’五識身的處和所緣是積聚’的教言相違。此處有人說：心識唯無所緣而生，因為從顯現為自相的識種子所生故，如意識。對此回答： 若謂自識無緣，從自種子生故，如意識非假故，汝許有所緣。 也就是說，因為意識也有非假立的顯現為自境的部分，所以你的心識將成為有所緣。又： 無緣由比量知，彼非是識性故，未立聚合宗故，破彼無過失也。 也就是說，若識是通達所緣者，則由比量推知無所緣，則所許之識將成為非識，因此識將失去識的自性，由此破除有法的自性，故宗失壞。

།ཁྱོད་ཀྱིས་འདུས་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོས་ཀྱང་འདུས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་ཤེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་པས་ ཁྱོད་ཀྱིས་འདུས་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་དེ་འགོག་པ་ནི་ཁོ་བོ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ།།བསགས་པ་དང་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིགས་མཐུན་པ་དག་གཞི་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱེར་པ་དང་། སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞི་ཐ་དད་པ་འདུས་པ་ལ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པར་གདགས་པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དམིགས་པ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་མེད་པར་ཡང་། །ནུས་པ་དང་ནི ཡུལ་གྱི་དངོས།།གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་འགྱུར་བས། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་འདི་བརྟན་པོར་བཞག་ཟིན་ཏོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་རྩ་བ་བཞི་པ། ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ལྡོག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་རྗེས་ནས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་ བྱ་སྟེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་དག་པ་ཚོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡུལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་རིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། ཁྱེད་ཡུལ་ མེད་པ་ལ་ནི་དང་པོ་ནས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ལ།ཕྱིས་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཕྱིས་རྒྱུ་གང་གིས་ལྡོག་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཡུལ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་མེད་པས་ནུས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་འདི་སྙམ་དུ། མི་རྟོག་བློ་ནི་སྤང་མིན་ཏེ། །འཕགས་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་ནི་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་ པར་མི་འགྱུར་བར་སེམས་ནའོ།།དེ་ལྟ་ན། དེ་སྐྱེ་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཡི་ས་བོན་མ་བཅོམ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་འཇུག་པས་ནི་འཁོར་བར་འདོད་ལ། དེ་བཅོམ་པས་ནི་ཐར་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའམ། རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་ཐར་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ པར་སེམས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་ན། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །དེ་ཡི་སྣ་ཚོགས་སྣང་གང་དང་། །དེ་རང་ས་བོན་ལས་སྐྱེའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དང་རང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ས་བོན་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞ་བ་དེ་ལ་ནུས་ཕུལ་དང་། །རང་བདག་ཉིད་དང་གཞན་ལས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་འགག་ཅིང་བག་ལ་ཞ་བ་ན་ཡང་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ནུས་པ་ཕུལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

對於你所說的’聚合不是所緣’這一說法，我也立下誓言說聚合是所緣。那麼如何立誓呢？我立誓說積聚的微塵是所緣，因此你說聚合不是所緣來反駁這一點，對我來說並無損害。 如果問積聚和聚合這兩者有什麼區別？同類微塵依託于同一基礎稱為積聚。大象、馬等以及刺樹、紫檀等不同類物質依託于不同基礎而聚集，被施設為軍隊和森林等，這稱為聚合。 這裡有人說：那麼在我們觀察所緣的場合，‘外境雖然無，功能與境事，二者互為因，從無始時轉’這一偈頌已經確立了這一立場。 對此回答說：該偈頌的第四句’如何許彼轉’，這將在後面進行探討。對於外境存在的情況，顯現為境的識生起時，尋求其清凈的瑜伽師通過了知境無自性而能夠遣除能取所取，因此出世間無分別智的生起是合理的。而你們主張無境的立場，從一開始就無外境，之後也同樣無外境，卻以能取所取的自性而轉，那麼之後由什麼因緣能夠遣除並生起出世間無分別智呢？沒有任何方法。 對於說無境的立場來說，由於沒有生起出世間道的方法，應當說明從無始以來以功能和境的自性而轉的識如何能夠遣除的道理。 如果你認為’無分別智非所斷，因聖故及無分別故’，也就是說，即使斷除了輪迴的因——能取所取二種分別，無分別智卻不是所斷，因為是聖者的緣故，以及是無分別的緣故而會生起，認為不會遣除。 那麼，‘彼生何有解脫耶？彼種未破故’，也就是說，如此認為識種子的運轉是輪迴，破除它是解脫，只要有伴隨分別或無分別的識的生起，怎麼會有解脫呢？因此，你們唯識宗的解脫也成為不合理的。 如果認為伴隨分別的識的生起是束縛，無分別識的生起是解脫。為什麼呢？因為’二取想轉時，種種相顯生，彼種種顯現，從自種子生’，也就是說，當能取所取二取的識轉起時，顯現色等種種境相，其種種顯現的相是什麼呢？就是識轉變為境相。那個顯現為自相的識也是從顯現為境相的自種子所生。 ‘彼寂即勢能，自體性及他’，也就是說，當這些轉識滅盡寂滅時，也會轉入根本識中，以勢能增上的自性而住。

། རང་གི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འགག་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་ཞ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་ལ་བདེན་མོད་ཀྱི། སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ། རྣམ་པར ཤེས་པའི་མིང་གིས་ནི།།དེ་ལ་བདག་ཏུ་བཏགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱིན་པའི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནུས་པ་རབ་ཏུ་བསགས་པར་སེམས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་ ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཉམས་སོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བཏགས་པ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཁོར་བ་དང་ཐར་པའི་སེམས་ ཚུལ་ལ་སེམས་པ་ན།གཉིས་ཡོད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །ཟད་ཅན་མ་ཞི་བདག་མེད་དང་། །གཉིས་མེད་མི་ཟད་ཡང་ཡང་དང་། །འཆི་མེད་གོ་འཕང་མཆོག་རྟོགས་ནས། །དེ་ལ་འདྲ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་ལྡོག་པས། །མི་རྟོག་བློས་ནི་དམིགས་བྱེད་པའི། །གྲོལ་བ་ ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཟད་པ་ཅན་དང་། མ་ཞི་བ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཟད་པ་ཡོད་པས་ཟད་ཅན་ནོ། །མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་བདག་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།རང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྣམས་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ལས་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ན། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་གནས་པའི་སེམས་ནི་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མི་ཟད་པ་ དང་།ཡང་དག་པ་དང་། འཆི་བ་མེད་པ་དང་། གོ་འཕང་མཆོག་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཟད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བའོ། །འཆི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གོ་འཕང་ མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སོ།།རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་མེད་པ་དག་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་སོ། །དེ་ལ་འདྲ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པ་དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་པ་བཞིན་ དུ་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་ལྡོག་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཉིས་པོ་འདྲ་བར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་ལྡོག་པས་སོ། །མི་ལྡོག་བློས་ནི་དམིགས་བྱས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་ སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལའོ། །དེ་ལ། གྲོལ་བ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྔོན་དང་ འདྲ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ཐར་པ་ཁྱད་པར་མེད་པས་བཅིངས་པ་དང་།ཐར་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཡང་ན་སེམས་ཙམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་བྱུང་རྣམས་སེམས་ལས་ནི། ། ཐ་དད་མེད་པར་ཁས་བླང་བྱ། །ཡང་ན་རྣམ་རིག་ཙམ་མི་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ཁྱེད་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་སེམས་ཙམ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

如果認為’緣于自己的特徵即是自性，以及從其他顯現為境的識的滅中也會趨於寂滅’這樣理解的話，對此解釋道：這僅僅是爲了讓世間生起信解而說是真實的，但有這樣的過失： ‘以識的名稱，即是對其安立為我。‘意思是說，即使是主張有我的論師們也認為唯一的我能產生種種境，一切功能都歸於它，你也是以’識’這個名稱為方便因，對它安立為我，因此無我的主張也就失壞了。你們所安立的解脫也就與輪迴無有差別。 為什麼呢？對此，唯識瑜伽師在思維輪迴和解脫的心性時：‘二有如幻化，有盡無寂靜，無我及無二，不盡復又復，無死至勝位，了知彼無等，遣除諸分別，無分別智緣，解脫無差別。’ ‘二有’是指住于所取能取二相的事物，它如幻化、有盡、不寂靜、無我而了知。‘如幻化’是因為由非真實分別所生。‘有盡’是說它有滅盡故稱有盡。‘不寂靜’是說被生死等行為所牽引的緣故。‘無我’是說無有外道所遍計的我，以及自性也是無的緣故。 ‘無二’是說當色等所緣不顯現為心外之時，安住于自心法性的心稱為無二，它是不盡、真實、無死、至勝位而了知。‘不盡’是說它無有滅盡。‘真實’是說不欺誑。‘無死’是說遠離生死等。‘至勝位’是說究竟處。 ‘了知’是說如是了知二有和無二。‘彼無等故’是說在無二中，如同輪迴位時無有所取能取一樣，在解脫位時也同樣無有自性。‘遣除諸分別’是說因爲了知其中二者無有相等故遣除分別。 ‘無分別智緣’是說對於現量智所知非如言自性，以及以無分別智也緣于圓成實性的瑜伽師。對此，‘解脫無差別’這樣的過失會出現，因為其中有生起和所緣，如同先前一樣，所以與先前有分別的識解脫無差別，因此束縛和解脫二者無差別。 另外：‘或為成立唯心故，心所諸法從心生，應許無有差別性，否則唯識不得成。‘意思是說，或者你們想要成立唯心，爲了成立唯心，對於從心所生的種種差別所緣相，也應當承許與心無有差別。

།ཡང་ན སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སེམས་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོག་ན་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།ཡང་ན་ཚོར་སོགས་འདུས་པ་ལ། །སེམས་སུ་གདགས་པར་འདོད་པར་གྱིས། །དེས་ན་གཞན་གྱི་རྗེས་སྨྲ་དང་། །རང་གི་གཞུང་ཡང་བཏང་ བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་མདུང་ཁྱིམ་ལྟ་བུ་དང་། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་དང་ལྡན་པའི་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་སུ་གདགས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཁྱེད་གཞན་དབུ་མ་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རང་གི་གཞུང་ཡང་བཏང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་ལས་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་འབྱུང་བ་དང་།སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཉིད་ལ་སེམས་སུ་བརྟགས་ན་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་གི་གཞི་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ནི་རེ་རེ་ལས་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་གི་གནས་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ལྡན་ཁམས། ། ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་ལས། །གལ་ཏེ་སེམས་ནི་རྫས་འདོད་ན། །ཚོར་སོགས་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །དེ་གྲུབ་པས ན་གནོད་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དག་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ན་བཅིངས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ན་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་ ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་འདོད་པས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཞན་དང་།གཞན་དག་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཏུ་གདགས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གིས་སེམས་འབའ་ཞིག་པ་ཡིན་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ནི་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཉིད་བཅིངས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཐར་པའི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་བས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་ན་ཁྱེད་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པ མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ལས་སྲིད་པའི་རྒྱུན་དང་ཐར་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཨུཏྤལ་རྩ་བ་ནུས་མང་ལས། །ལོ་མ་ལ་སོགས་རྒྱུན་འབྱུང་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་རྫས་མེད་པ་ ལས།།རྒྱུན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུཏྤལ་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་རྩ་བའི་འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པར་ཡང་ནུས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལས་མཚོ་ཅི་ཙམ་དུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱིས་ཀུན་དུ་ ཁྱབ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རྫས་སུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཁམས་དང་།འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་། །གཉེན་པོས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་སྐྱེས་པ་ན་རྒྱུན་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བྱེད་རྒྱུ་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡོད་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

或者，如果認為心所法與心是不同的，由於心所法眾多，則不能成立唯識性。或者，如果認為受等諸法和合，可以假立為心，那麼你就會隨他中觀師所說，也會捨棄自宗。 這是說，或者你應當承許受、思、觸、作意等和合，如同矛聚，或如地水火風和合，或如具有色香味觸的瓶等，假立為心。 如果是這樣的話，那麼你就會隨他中觀師所說，也會捨棄自宗。因為已經承許唯從阿賴耶識一者，隨緣而生五識身，以及心所法的轉變。 如果認為，在此若將受等和合假立為心，則心就不是實有，因此就沒有煩惱和清凈的所依，所以應當認為受等差別各自是實有，才能作為煩惱和清凈的所依。如經中說：‘無始時來界，一切法所依，由此有諸趣，及涅槃證得。’ 對此回答：若從煩惱清凈，認為心是實有，由於受等同樣生起，已成立故無害。 這是說，煩惱和隨煩惱的作意等與心同時生起時是束縛，離開煩惱時與智慧相應的心同時解脫，因此心的不同狀態假立為心所，並非心與心所互相分離而實有。 因此，由於受等本身以束縛和解脫的形式同樣生起，從和合而生，心與心所和合而有，這已成立，所以你認為心是實有並不能損害我們的觀點。 如果這樣心是和合的自性而非實有，那麼如何從此能得輪迴相續和解脫呢？為此說：如同青蓮根具多功能，生起葉等相續，同樣從非實有心，能生起種種相續。 青蓮根即烏特巴拉根，它雖無其他根的聯繫，但具有多種功能，能遍滿整個池塘，生起葉、花等相續。同樣，從非實有心也能生起眾生輪迴相續的差別，即各種界和趣的差別。 這些相續差別，對治生則不生，有作因則生起。對治即八支聖道，當其生起時，諸相續不生；有作因即漏時則生起。

།ཡང་ན། ལྔ་པོའི་རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ལས། ། རྒྱུན་བཞིན་དུ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡོད་པས་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། བྱེད་རྒྱུ་གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ལ་སོགས། །བཏགས་པ་མི་འདོད་རྫས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་འདི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ངར་སེམས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་གསུམ་པོ་དག་གི་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་ལྟར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་དེ་དག་ཏུ་གདགས་པར་ནི་མི་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་། དེ་ལ་དམིགས་ པས་མི་འགྲོལ་ཏེ།།བློ་འགག་མེད་པའང་མ་ཡིན་པས། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དུའང་། །བདག་ཏུ་སྨྲ་དང་འདྲ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སོ། །མི་འགྲོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ལས་སོ། །བློ་འགག་ མེད་པའང་མ་ཡིན་པས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བློ་འགག་པར་འགྱུར་བའང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཞིང་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་།དོན་དམ་པར་ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པས་ཁྱེད་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ནི་སྐྱོན་དེ་དག་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་བྱས་ནས། ། མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་མི་དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འདོད་དེ་། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། ། རྫས་སུ་མེད་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་བཞིན་གོམས་ཆགས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་སྣང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ངོ་བོ ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ནི། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་པ། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཚེ། །ལོག་འཛིན་ཅི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྔར་སྒྱུ་མ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ ལ་ཕྱིས་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན། སྐྱེས་བུའི་བློ་ལྡོག་པར་རིགས་ཀྱི་རི་བོང་གི་རྭ་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱང་གཏན་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ནི་མི་རིགས་སོ།

或者，對於你所說的’從五根本識中，如流般生起’這句話，即使沒有根本識，由於有心的聚合體性質的緣的對治品存在，也不會生起；而當有作為能作因的色、光明、虛空、作意等緣存在時，則會生起。 關於’從此生起種種等，假立不許無實故’這句話，你們所說的這識的轉變，從其中產生異熟、我思維、了別這三種的種種生起等的假立，我們是不承認的。為什麼呢？因為心無實體的緣故。如此，我們不承認從心的各種狀態差別而假立那些。 又，‘緣于彼不解脫，智亦非無滅故，是故世俗勝義，不同如說我見’這句中，‘緣于彼’是指了解唯是自心顯現。‘不解脫’是指從輪迴相續中。‘智亦非無滅故’，那麼是什麼呢？確實有智慧會滅，因爲了解事物的自性完全不成立，以及對阿賴耶識無分別的緣故。 因此，我們說心無實體而是聚合性質，在世俗諦和勝義諦中都不會如同我見一樣。相反，你們唯識宗則會產生這些過失。 對於你們所說的’依于所緣境，無所緣當生，依于無所緣，無所緣當生’這句話，我們也不認為修習無所緣是其他的。怎麼說呢？ ‘色等皆是空，自性無生故，無實故滅故，如幻修無著’，這是說，色等外境雖從因緣顯現而有，但都是空的。因為在各別的因緣聚合中並不存在，故自性無生；因為是聚合性質，故無實體；因為不能長久住，故會滅。如同幻化一般，通過修習無所緣而成為無執著，但並非外境在一切方面都不存在。 又，‘色等雖然有，如實正了知，彼時既非有，邪執何不轉’，這是說，比如先前從幻術所生而假立為人的自性存在，後來了知’這是幻術所作，此中毫無自性’時，人的認知應當轉變；而兔角過去和現在都完全不存在的情況，則不應如此。

།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་ཤེས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བཏགས་པ་ལ།ཕྱིས་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པར་བཏགས་པས་དོན་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ། གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་།སེམས་དང་སེམས་བྱུང སྤྱོད་ཡུལ་ན་།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དགག་བྱས་ཀྱང་། །འཇུག་པར་མི་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁྱེད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན།དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པ་བྱས་ཀྱང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ ཁོ་ནར་རིགས་ཏེ།སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དག་སྤང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ།དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན་རང་དང་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་བསལ་བས་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པ་དག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་དགག་པའི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་འདོད་ན། །འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བས། །མ་རེག་པར་ནི་བསྲིངས་ན་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་སྙིང་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པར་འདོད་ན་ནི། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་བཏགས་པས ཀྱང་ཅི་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཕྱིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་ན་ནི། དེས་ན། འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བས། །མ་རེག་པར་ནི་བསྲིངས་པ་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ འདི་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།མི་སྨྱོན་པ་བླུན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ལམ་གཙང་མ་བོར་ཏེ། མི་གཙང་བའི་འདམ་རྫབ་ཀྱི་ཀླུང་དུ་ཞུགས་པ་ན་གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་དྲིས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལམ་བོར་ཏེ་འདམ་རྫབ་ཏུ་ཞུགས་། དེས་སྨྲས་པ། ཡང་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །གཞན་ གྱིས་སྨྲས་པ།གླེན་པ་གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བཀྲུ་བར་བྱ་དགོས་ན་སྔ་ནས་འདམ་རྫབ་ཀྱིས་མ་རེག་པ་ཐག་བསྲིངས་ན་ཆེས་བཟང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཞིང་འདི་སྐད་ཅེས་ཀུན་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ན་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་བཞིན་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་། ཀུན་བརྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བརྟགས་ཕྱིར་སྦྲུལ་དང་འདྲར་མི་འདོད། །ཐག་པའི་དངོས་པོར་མ་ངེས་ཕྱིར། ། ཡང་ན་གྲགས་པ་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་རེ་ཞིག་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐག་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

同樣地，雖然色等是存在的，但世俗智慧認為這些色等是有自性存在的執著，之後如實通達無有真實自性時，了知無有自性之時，為何顛倒執著不會消除呢？必定會消除，因此你們對於未生起真實智慧的凡夫，一開始就說色等外境不存在，這能成就什麼利益？ 同樣地，‘二種分別，心與心所，境界中，雖遮色等，不應不轉。‘意思是說，你們認為能取所取二種分別是心與心所的境界，而不承認與色等外境有關聯，那麼即使你們完全否定色等外境，這二種分別不應該不生起。那麼如何呢？應該生起，因為前後都不依賴色等外境，無有差別。 如果說爲了斷除與色等外境無關的這兩種分別，我們以其他方式安立外境即是識的部分，之後當無分別智慧生起時，通過遣除自他顯現的部分，對彼彼境界的執著將會滅除。對此回答： ‘若欲為遮彼，別立余成立，不如不觸及，泥濘欲洗凈。‘意思是說，如果你們真心想要否定外境，又何必安立它是識的部分呢？如果安立為識的部分后再爲了否定它而想要接受其他成立，那麼’不如不觸及，泥濘欲洗凈’這個比喻就很恰當。就像一個愚笨的瘋子，捨棄清凈的道路，進入不凈的泥濘中，別人問他：‘為什麼捨棄道路進入泥濘中？‘他說：‘爲了清洗。‘他人說：‘愚人，如果一定要清洗，從一開始就不碰觸泥濘，保持距離豈不更好？‘就是這個道理。 另外，你們說遍計所執性是相無自性，並且這樣說：遍計所執性是相無自性，因為是遍計，如同將繩子執著為蛇的自性一樣。對此：‘遍計實非有，因計如蛇非，未定繩事故，或成害共許。‘意思是說，是遍計的緣故，到底是像蛇一樣遍計所執性成為相無自性呢？還是因為是有分別智慧的對境的緣故，像繩子實體一樣遍計所執性成為有相，這是不確定的。

།གལ་ཏེ་ཐག་པར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཆུ་དང་ཐག་པ་དང་རྒྱུ་དང་ལག་པ་དང་མིའི་རྩོལ་བས་བཀལ་བའི་ཐག་པ་ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དེ་ཉིད་བསྣན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་འཁྲུལ་མིན་གང་གི་ཕྱིར། །དུ་མའི་ཆ་དེ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྟགས་པ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐག་པ་ལ་ སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་དེ་ལ་དུ་མའི་ཆ་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སྔོན་འཁྲུལ་པས་ཐག་པ་ལ་འདི་ནི་སྦྲུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་འདི་ནི་ཐག་པ་ཡིན་གྱིས། སྦྲུལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་ དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན་དེས་སྦྲུལ་གྱི་ཆ་བཏང་སྟེ།ཐག་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་གཉི་ག་ཡོད་པས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚོན་པའི་དོན་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ལ།ཁྱེད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་ཆེན་པོ་འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ནི་དངོས་ལ་སྐུར་འདེབས་འགྱུར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡུལ་འགོག་ ཕྱིར།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་འགལ་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་དོན་དམ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་མིང་དང་བརྡ་ལས་དོན་གྱི་མཚན་མ་ལ་རྟོག་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་མེད་པར་ཡང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །མིང་ལ་དོན་འཇུག་ལས་འབྱུང་མིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་ དུད་འགྲོ་ཡང་།།ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་མིང་དང་བརྡ་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་དུད་འགྲོ་རི་དགས་དང་བྱ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར།གང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས། གཟུགས་ཞེས་ མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེའི།མངོན་པར་བརྗོད་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བས། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྟོང་ལ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་ལ་ལྟོས་བཅས་པར། །གཟུགས་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་ཞེས། །བརྟགས་པར་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་དུད་འགྲོ་དག་ལ་ཡང་ཟས་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གཟུགས་ནི སྟོང་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ།།གཟུགས་མིན་བདག་ཉིད་རྣམ་བཅས་པའི། །དངོས་པོར་སྣང་བློ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། །གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཡོད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་སྟེ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་དག་གོ།

如果說繩子也不是以自性而存在的話，那麼就會與世間共識相違背，因為在世間中，水、繩子、線、手和人的努力所編織的繩子是存在的，這是衆所周知的。 爲了增加論證這一道理，‘這不是錯亂，因為見到了多個部分的緣故’，這是說遍計所執性並非如對方所認為的那樣是完全錯亂的。為什麼呢？因為在繩子上見到蛇的比喻中，可以看到有多個部分存在。 先前由於錯亂而確定’這是蛇’的想法，當仔細觀察時，產生了’這是繩子而不是蛇’的認識，當緣于繩子的真實自性而生起智慧時，就捨棄了蛇的部分，因為看到了繩子自性的部分。由於在比喻中既有錯亂又有真實兩個部分，所以不是完全錯亂。 因此，所表示的遍計所執性也不會是完全錯亂的，而你認為遍計所執的對象在一切方面都是錯亂的。 這還會產生一個大過失：‘你會成為誹謗實有，因為在一切方面否定對境的緣故。’ 如果說存在某些不是如言自性的、由各自內證的事物，那麼這也與世俗諦的建立相違背，因為經中說’沒有世俗法就不能證悟勝義’。 如果認為即使沒有外境，也會從名稱和語言約定中對意義相產生分別而生起煩惱，對此解釋道：‘沒有它煩惱也會生，不從名入義而生。為什麼呢？因為見到不能言說的旁生也生煩惱。‘這是說不能說文字、詞句、名稱和語言約定的旁生、野獸、飛禽等也能生起貪慾、嗔恨、愚癡等重大煩惱。 因此應當了知，能引生煩惱的色等外境確實是存在的。 有人說：緣於色法而生起的認識，是在認為對境真實存在的分別之後，依賴於’色’的言說而生起的，沒有言說就不會生起。因此，色等的自性是空的，僅僅是言說而已，稱之為色等。對此解釋道： ‘色以色性為空，緣色言說而有，色識得生起，此執不應理。‘為什麼呢？因為見到不能言說的旁生也能生起對食物等的認識。 此外，‘色空性不合理，具有非色自性，顯現境識行境中，彼色自性故存在。‘這是說不能說僅僅是言說稱為色，而色在一切方面都是空性。為什麼呢？因為在顯現為遮除非色自性的事物的認識行境中，色的自性是存在的。這裡’非色’是指異於色的其他法，即聲、香、味、觸等。

།གཟུགས་མ་ཡིན་པའི བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དེ།རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཟིན་པ་དང་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའོ། །དེའི་ དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་ཏེ།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། །བློའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་སྣང་བའི་བློ་དེའིའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་དེ། ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་དེ་ལ་ སྤྱོད་ཅིང་འཇུག་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།།དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དེ་། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དངོས་ པོའི་སྤྱི་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། མངོན་པར་བརྗོད་བྱ་སྤྱི་ཡིན་ན། །སྤྱི་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་མིན་པས། །དེས་ན་མངོན་བརྗོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །སྟོང་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱེད་ ཅག་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ།སྤྱི་ནི་དཔེར་ན་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་བ་ལང་སེལ་བ་ནི་བ་ལང་གི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་ན། གཞན་སེལ་བའི་སྤྱི་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་ པོ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ།མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པས་དེས་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སྤྱི་གང་ཞིག་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་ ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། བརྗོད་བྱ་སྤྱི་ལྡན་དངོས་པོ་སྟེ། །དེར་སྣང་བློ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པས། །བརྗོད་མེད་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། གང་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ལྟོས་པར་ གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ།བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་སེལ་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་ཉིད་དེ། །བློ་མཐུན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །རིགས་མཐུན་པ་ལ་མཐུན་ པས་ན།།སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྟ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བ་ལང་གི་སྤྱི་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བ་ལང་དུ་བློ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིགས་མཐུན་པ་ལྐོག་ཤལ་དང་། མཇུག་མ་དང་། ནོག་དང་། རྨིག་པ་དང་། རྭ་དང་ལྡན་པ་འདུས་པའམ་ཐ་དད་པའམ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་བཅད་པས་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་མཐུན་པས་ན། དབུ་མ་སྨྲ་བ་དག་གིས་སྤྱི་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་ཆོས་སུ་བཏགས་ན་ནི། དེས་ན་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་བར་ཡང་བ་ལང་དུ་བཟུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

所謂’非色自性’是指非色等的自性，即耳等根所緣及非所緣等。‘遮除’是指從那些非色自性中遮除，即有不同的特徵。‘其事物’是指眼根的對境，即色與形的自性。‘彼顯現’是指其顯現的形相。‘心識’是指顯現於彼的心識。‘行境’是指色，‘行’是指根，‘境’是指色，由於在色境中執行趣入故稱行境。 如是色的自性顯現於現量心識中而不可言說，在世俗諦中存在。因為它存在，所以怎麼能僅僅是言說而已？在一切方面說’色是空’是合理的。如果說事物的共相是言說的對境，而它也是由言說本身所空，對此回答： 若所言說是共相，由於共相根本不存在，因此不能成立由言說自性而空。如果你們認為所言說的是共相，比如說非牛的馬等其他事物所遮遣的是牛的共相，但遮遣他法的共相根本不存在，因此它不是實有。若無實有，何來言說？若無所言說，則無言說，因此不能成立由言說自性而空。 那麼什麼樣的共相才是合理的言說對境呢？為此說：具有共相的事物是所言說，因為是顯現於彼心識的因，由於它以彼自性存在，故不應是不可言說。所言說具有共相的事物，即不依賴於青等差別而具有色性共相的事物，這就是具有共相的事物，如青等和長等。為什麼呢？因為是顯現於彼心識的因。由於它以具有共相的色的自性而存在，是言說的對境，怎麼會是不可言說呢？不應是不可言說。 如果共相不是遮遣他法，那麼什麼是共相呢？為此說：異品空性即是共相，因為是同類心識趣入的因，由於在同類中相同，故定為共相。比如說，空無馬等異品即是牛的共相。為什麼呢？因為它是趣入牛的同類心識的因。由於它是事物的自性，所以在同類的垂胡、尾巴、肉峰、蹄、角等聚合或差別，或者青、黃等差別中，由於共相的相同形相相同，故中觀論師們確定為共相。 如果說空無非牛的馬等自性上假立垂胡等聚合的法，那麼不執取垂胡等也應該能執取為牛，就像不執取色等也應該能執取一樣，這樣就有過失了。

།དབུ་མ་པ་ལ་རྟ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བ་ལང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྤྱིར་འདོད་པ་ལ་ནི། གཞི་མ་བཟུང་ན་གཟུང་མེད་དེ། །དེ་བཟུང་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གྲངས་བཞིན་བརྟེན་ན་ དངོས་དེ་ནི།།བརྟག་བྱ་བརྗོད་པར་འདོད་གཞན་མིན། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བ་ལང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ འདུས་པའི་གཞི་མ་བཟུང་ན་གཟུང་དུ་མེད་དེ།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞི་བཟུང་ན་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་བཟུང་ན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དེ་ཡང་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་། གྲངས་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲངས་གཅིག་ཉིད་དང་། གཉིས་ཉིད་དང་། མང་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་བཟུང་ན། བུམ་པ་གཅིག་དང་། བུམ་པ་གཉིས་དང་། བུམ་པ་མང་པོ་ཞེས་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དག་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མ་བཟུང་བར་ཡང་གཟུང་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདིར་ཡང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་དང་འདུས་པ་བཟུང་ན་བ་ལང་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། བློས་ངེས་ པར་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི།བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། དབྱེར་མེད་ཕྱིར་ན་ གཅིག་པ་དང་།།རྫས་མེད་ཕྱིར་ན་དུ་མར་འཇུག་།དེ་ཉམས་ན་ཡང་མི་ཉམས་ཕྱིར། །གཞན་ལའང་དེ་འདོད་མ་ཡིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་ རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དུ་མར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པས་རྫས་དེ་ཉམས་ན་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་རྫས་གཅིག་ཉམས་པ་ན་རྫས་གཞན་ཡང་དེའི་བློ་དེ་འཇུག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ ཡང་དེའི་བློ་དེ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་མ་དག་ལ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྔོན་མིན་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་། །མེད་པའི་དངོས་པོས་མ་བསལ་བས། །གཞི་མཐུན་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །གཉི་ག་དོན་གཅིག་ འཇུག་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྔོན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །ུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོས་སྔོན་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་པདྨ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དངོས་ པོས་ནི་ཨུཏྤལ་ཉིད་ཡོད་པར་གཟུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོས་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྟ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོས་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་པར་བཟུང་སྟེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོས་ཀྱང་ཨུཏྤལ་ མ་བསལ་ལ་ཨུཏྤལ་ལས་ཀྱང་སྔོན་པོ་མ་བསལ་ཏེ།དེ་གཉིས་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྫས་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་མ་བསལ་བར་བརྟེན་པས་གཞི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་གཞི་མཐུན་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ དང་ལྡན་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ།

對於中觀派認為馬等異類空性的牛之本性普遍存在的觀點，如果說：‘若不執取所依，則無所取，執取彼時則可取，如同數量，依於事物，彼所觀察所詮非他。’ 異類空性的含義是指，馬等異類空性的牛之本性具有垂胡等特徵。若不執取垂胡等聚合的所依，則無所取。那麼如何呢？若執取所依，則必定可取，這是其意思。為什麼呢？因為執取彼所依時，牛性等共相也可取故。 譬如什麼呢？如同數量，例如一性、二性、多性等，執取瓶等事物時，可取一瓶、二瓶、多瓶等。一等數量既不異於事物，也不能在不執取事物時而被取。同樣，此處執取垂胡等聚合時，牛性也必定可取。 因此，所謂共相這一事物，由於是心識對境故可觀察，由於語言施設於心識所確定的事物故可詮說。但牛性並非異於垂胡等，那麼如何呢？是與事物自性無別。 又復，‘由無差別故為一，由無實故而遍多，雖彼壞滅而不壞，於他亦非不許彼。‘此異類空性是諸相的共相，由無差別故為一，由攝屬一切實物故無實體性而遍於多。由於遍於三時一切實物中，即使實物壞滅也不壞滅，因此當一實物壞滅時，並非不許其心識趣入其他實物，而是必定許其心識趣入其他實物。 若問：若是唯一，如何能成為眾多事物的共相？為此說：‘非青非蓮花，無有事物遮，故具同體性，二者一義行。‘非青指白等，非蓮花指蓮等。非青即白等無事遮青性，非蓮花即蓮等無事取蓮花性。 同樣，此處也是由非色即聲等無事而有色性，由非牛即馬等無事而取牛性。譬如青不遮蓮花，蓮花亦不遮青，二者作為性質和性質之本性，依於一實物而互不相遮，故具有同體性。凡是具有同體、無別、共同者即具同體性。此即是具同體性。

།འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ནི་སྤྲིན་དང་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཨུཏྤལ་ནི་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་། འདི་ལ་ནི་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་ཞེས་བྱ་བ་ གཉིས་རྫས་ཀྱི་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གཞི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ཏེ། དངོས་པོ་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ།།གཞན་སེལ་བ་ནི་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཞན་སེལ་གཞན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན། །ཆོས་གཞན་ཡིན་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བཞིན། །ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་བློ་དབྱེ་མེད། །མེད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གིས་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རྟ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་བ་ལང་ཉིད་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་རྟའི་རྔོག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཀྱང་དེ་དག་དེའི་སྤྱི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་བ་ལང་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་དག་བ་ལང་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སེལ་བ དེ་ལྐོག་ཤལ་དང་།མཇུག་མ་དང་། ནོག་དང་། རྨིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བློ་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་སེལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་། །མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། དངོས་མ་བཟུང་བར་དེར་འཛིན་ ཕྱིར།།བརྟག་བྱ་བརྗོད་མིན་ཡིན་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བའི་བདག་ཉིད་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་བརྗོད་ན་ནི་དེས་ན་བློ་དེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།ཁྱེད་ཅག་དངོས་པོ་མ་བཟུང་བར་ཡང་གཞན་སེལ་བའི་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་དེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་སེལ་བར་རྟོགས་པས། བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། དེ་དག་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་དཀའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་འདི་ སྐད་ཅེས་གཞན་སེལ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ། དེ་ཡི་སྒོ་ནས་གཞན་བརྗོད་ན། །དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་སོགས་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཅིག་ཅར་འཛིན་ན་ དངོས་པོ་ཉིད་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་སེལ་བའི་སྤྱི་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཉམས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དམ་བཅས་པ་མ་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ ངོ་བོ་ན།།དེས་ན་བརྗོད་མེད་ཉིད་མི་རིགས། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡི། །ཚུལ་གྱི་སྨྲ་བ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་ཐ་དད་པ་ལ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་ འགྱུར་བས་དེས་ན་གཞན་སེལ་བ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲས་པའི་གཞན་སེལ་བ་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་མ་གྲུབ་པས་དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐས་ བརྟགས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་མི་རིགས་སོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། འདིར་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་ནི་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如此，藍色存在於雲彩和眼藥等物中，青蓮花也有紅色等其他顏色，因此這兩者並非具有共同基礎。而在此，‘藍色’和’青蓮花’這兩個詞指代同一實物對象，因此具有共同基礎。同樣，非色法自性的遮遣是色等的共相，這是因為它是顯現事物認知的原因。因此，由此可證明空無異類即是共相。 其他遮遣並非是共相，這是完全不合理的。為什麼呢？‘他遮非他共，因為是異法如差別，垂胡等覺無差別，無中無差別故。‘其中’他遮’是指被他者所遮遣和區分，如馬等其他事物遮遣牛性。這不是他者的共相。為什麼呢？因為是異法。舉例來說，如同差別，比如牛角等差別雖然遮遣馬鬃等差別，但它們並非是其共相，同樣，非牛的馬等其他事物雖然遮遣牛性，但它們並非是牛的共相。 這種他遮對於垂胡、尾巴、肉峰、蹄等也不會產生差別認知。為什麼呢？因為他遮是無自性的，而在無中沒有差別。正因為是無，‘不取實而執彼故，所觀所說非所許。‘這是說，如果他遮的自性作為共相是實在的自性而非無實，那麼它就應當是可觀察和可言說的。但你們在不取實法的情況下也能執取他遮，因此理解到他遮異於實法，所以不承認它是可觀察和可言說的，這些都難以成立。 這裡有人說：通過他遮的方式，實法可以成為可觀察和可言說的。對此回答：‘若由彼門說他者，則彼所說性等失。‘這是說，如果通過他遮的方式同時執取具有共相的實法，那麼實法本身就成為可觀察和可言說的，而他遮的共相則失去了可言說性和可觀察性，因此你們的推理所立未成。 此外，‘彼為他體故，說無性不應，是故瑜伽行，宗說不應理。‘這是說，如果他遮是異於實法的自性，那麼凡是異於實法者，其認知也應當有差別，言說也應當有差別，因此他遮不應該是不可言說的。如此，通過上述理由詳細考察，因此瑜伽行派所說的他遮是共相等主張不成立，他們宗派的這些見解不具有正理，因此不合理。《中心論釋·熾然理論》第十九品。這裡有人說：我們的宗派並非不合理，因為不違背正理。

།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ།མིང་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མ་འགགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གང་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྡ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཁ་ཚིག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་བརྟགས་ དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན།།གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་། འདིར་བཤད་པ། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །མངོན་བརྗོད་བདག་ཉིད་སྟོང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་ ཉིད།།གང་ཕྱིར་མངོན་བརྗོད་ལྡན་དངོས་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་དངོས་མེད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་མང་སྨྲས་དང་། །གཞན་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་སྨྲས་པ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་དཔེ་མེད་ཅིང་། །གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲུབ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མེད་དེ། དེ་ཡང་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་སེམས་ན།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཞན་དབང་ངོ་བོ་ཉིད། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །ཡོད་པར་གྱུར་ལས་མ་སྐྱེས་ན། །སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་འགལ་སྒྲུབ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རིས་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་མ་སྐྱེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་འདི་ནི་ལུང་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྐྱེན་རྣམས་ལས་ནི་གང་ སྐྱེས་པ།།དེ་སྐྱེ་མེད་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། དོན་དམ་དུ་ན་དངོས་ཉིད་ལས། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་དགག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

怎麼說呢？我們認為諸法無自性，因為它們是以言說自性而空的。那言說自性本身是無生的，正因為是無生，所以也是無滅的。任何具有言說的事物，也不是如其所說的那樣存在，因為僅僅是名言而已。比如，如果事物真的成為言說的對境，那麼說’火’這個詞時嘴就會被燒傷。同樣，‘遍計所執無實體，依他起性是存在’這句話承認依他起是存在的。對此回答：諸法無自性，因為言說自性空。正因為如此無生故，無生亦無滅。因為具言說事物，不如其所說存在。因此諸法無實性，如是等多所說，以及所說依他有，世俗諦中成立。若於勝義無比喻，因相成相違。 這些都是在世俗諦中成立的話，就是成立已成之事，因為我們也承認這一切都是依世俗諦的方式而存在。如果要在勝義諦中成立，那麼要證明依他起在勝義中存在是沒有比喻的，因為它也是以自性而空的。同樣，以’因為是以言說自性而空’這個理由也會成為相違，因為推理’以言說自性空’反而會以不可言說的事物的存在性否定諸法無自性，這是錯誤地證成了有法的自性。 假如又這樣想：我們認為依他起的自性是生無自性，因為不從已有中生，如幻化。由於它也是以自性空的，因此因相的意義不會相違。對此回答：若謂依他起自性，是生無自性性，不從已有而生者，生滅等成相違。 這樣的話就是成立了我們的主張，因為我們也承認從同類因緣自性所生的諸法，由於不從自性中生而是以自性空的，並且無生滅等。這個觀點也不違背經典。怎麼說呢？‘從諸緣所生，佛說即無生。‘為什麼這樣說呢？‘以勝義中實性，否定彼生故。‘也就是說，凡是從緣所生的，佛說它在勝義中即是無生的，因為在各別的因緣聚合的事物中觀察不到它的自性。

།དེ་ལྟར་ཡང་འདི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དེས་སྟོང་གསུངས། །གང་གིས སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་། །གཞན་ཡང་། ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་ཉིད་མིན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་བློ་དང་འདྲ། །སྣ་ཚོགས་རང་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །འགྱུར་བ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར།དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བློ་དང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་ དོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཁོ་བོར་གྱུར་པས་བློ་སྣ་ཚོགས་དང་། སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞུང་ལུགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་ ཡང་ཡོད་དེ།གང་ཞེ་ན། མིང་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས་། །ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མིང་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་བརྗོད་པའི་མིང་དང་། ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་གིས་སོ།།ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་གི་ཚིག་གི་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་ལ་མིང་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ནི་ ཡི་གེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་སྐད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དཔེར་ན་ཆུ་ལ་པ་ནི་ཡ་དང་། ཨ་པ་དང་། ས་ནི་ལ་དང་། ནི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་སྒྲ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལ་སྒྲ་གཞན་དག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།སྒྲ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་དུ་འདོགས་པ་དང་། བརྡ་དག་བྱེད་དེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེའི་ཁྱད་པར་ལས་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་གྱི་། རྟ་དང་མི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་བློའི་ཡུལ་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྐུགས་པ་དང་། འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་དང་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ངོ་ཤེས་པ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དྲི་དང་མིག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་བེའུ་ལ་སོགས་པ་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་མིང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡུ་བུ་ཅག་གཉི་ག་ལ་ཡང་འདྲའོ།།ཅི་སྟེ་རྐྱེན་བྱུང་ངོ་བོ་ཡིས་། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་སྐྱེ་འདོད་ན། །སྒྱུ་བཞིན་ཡང་དག་ཉིད་མིན་པས། །འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན། འདིར་བཤད་པ། འོ་ན་དེ་ལྟར་དེ་གཞན་གྱི་དབང་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་སྒྱུ་མ་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་པས་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ།དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是亦說道：‘凡從緣所生，彼即是未生，彼無生自性，凡依緣即空，知空即謹慎。‘如是所說。 複次，‘諸法非真實，故如世俗智，種種自共境，轉變無相違。‘此謂正因諸法非真實故，彼等於世俗中如智與種種聲，為自相之境及共相之境，如青等、色等、瓶、氈等轉變無相違。 若諸事物為真實，則如虛空等唯一自性，不應成為種種智與種種聲之境，然實非如是。對此，二種教規中亦有共許之教證。 何者？‘以諸名稱等，諸法隨說者，于彼彼非有，此即諸法性。‘其中’以諸名稱等’即自共詮表之名與種種文字之自性。‘諸法隨說者’即色等所詮等之語言表述。‘于彼彼非有’即于彼法中所詮之名不存在，因諸法為無文字之自性故。 如是以地方語言及種種詞義，對一事物作多種表述，如水稱為paniya、apa、salila、nira等，若彼為一聲所詮之自性，則不應有其他聲入，亦不能以彼等聲表述，然實非如是。‘此即諸法性’即不可言說即是諸法之勝義性。 於世俗中為令了知故安立名言及符號，以彼等亦由事物差別而了知此是牛非馬非人等。彼自性是智之境，何以故？啞者、聾者等不解文字及符號者亦能了知瓶等事物，牛等亦能以香及眼識了知自他犢等故。 是故，義於一切方面皆為名言空性，故彼不能表詮事物自性，此於我等二者皆同。 ‘若許緣起性，從他緣所生，如幻非真實，能成所欲義。‘此謂若許依他起緣聚所生之性唯有自性，彼從他緣所生故非勝義者，此中說：若如是許彼從他緣所生，則如幻非真實故，彼豈有自性？如是即成汝等之所欲義。

།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེས་ན། གཞན་གྱི་དབང་ཡང་གཟུང་མེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་འདོད། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དོན་དམ་དུ་ནི་སྐྱེས་པ་ལ། །ལོག་པར་སྣང་ བ་མི་རིགས་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུང་དུ་མེད་པར་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི་ལོག་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལོག་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར། །དེར་སྣང་བདག་ཉིད་ཡོད་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡོད་ཕྱིར་། །ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདི་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་ དབང་གི་བདག་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལྟར་དེར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་ མེད་དེ།སྒྱུ་མ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་ཉིད། །ཅེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཆེས་རིགས་ པར་སྣང་སྟེ།མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་དང་། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་པའང་། །ཡོད་པ་ཉིད་ལས་མ་སྐྱེས་དང་། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རིགས་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་གནས་པའི་དུས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རིགས་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྣང་བར་དམིགས་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ས་དང་།ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དམག་དང་། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །འདིར་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཁྱེད་ལ་དངོས་པོ་མེད པའི་ཕྱིར་ཆོས་གདགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན་འདིར་བཤད་པ།གདགས་ལ་སྐྱོན་ཆགས་ཉིད་མེད་དེ། །རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་དང་ཁྱེད་དུ་ མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་རྫས་སུ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

如此所說的修證，因此，‘無有他者之力所取，本性上未生為所許。‘何以如此？即是’若於勝義中生起，則不應有錯亂顯現。‘此說你所說的依他起是離開所取能取之本性，故說無所取，若彼成為本性所生，則不應成為錯亂顯現，因為唯由其本性未生之故，彼成為錯亂顯現。 複次，‘若如所顯現般，彼顯現體性若存在，由於如是顯現存在，諸法如何似幻化？‘此說若諸事物由因緣他力之體性，如同根境顯現般，若彼顯現體性存在，由於如是顯現存在，諸法如何成為如幻化性？如是幻化雖顯現為人等體性，然其本性不可得，因為幻化以人等本性為空故。如是了知依他起本性存在亦不合理。 由此說’由彼無生故，未生與未滅性。‘如是所說亦極為合理。‘未生與未滅，及無實本性，由有性未生，非為實有故。‘此說諸事物是從因緣同類體性而生，非從有性而生，因為從因緣聚集差別事物住時起，本性中乃至微塵許亦不可得故。是故未生性與未滅性，及無實性與無本性，亦是從有性未生故。 此等事物之本性與因緣同類體性所顯現可得者，即是地、水、火、風、色、香、味、觸所說八事和合，彼亦如軍隊、森林等非為實有故，應知亦是未生性與未滅性，及無實性與無本性之詞義。 於此若作是念：于汝由無實故，與法假立相違。對此回答：‘于假立無過失，唯識性相等故。‘此說離我與我執分別之唯識性，我等與汝相等，外境由識所生業所造作，于無實中亦安立內外諸法故，我等宗派無過。