d3856中觀心要思擇焰論 清辯 勝慧光明 燃燈吉祥智 戒勝c3.5s｜d3856中觀心要思擇焰論 清辯 勝慧光明 燃燈吉祥智 戒勝c3.5s（續8）

對於’聖者仙人天所許’等前說的回答，為此而言：天上師金剛橛所說的續部中確實破除了吠陀，為何如此？答道：爲了獲得財物而供養祭祀諸天，準備供品和獻食等一切都是虛構的。如此準備供品等並非能成就，難道是因為天界發生大饑荒，所以諸天像狗一樣來此享用供品的一部分、半個麵餅、凈水、羊肉、完整的米等嗎？ 同樣也說：許多不凈者聚集爲了生計，開始準備供養諸天等事，殺牲為要者被騙者所食，角蹄皮具者則給予此等。無家女和祭祀樹皮者，繫繩于頸者和理髮師，再加兩種首陀羅和製鞋師，此六者的吠陀是虛構的。對於有身份地位者，以及其他種姓地位者，對於富人們的財富，如禿鷲般掠奪殆盡。 從火祭等開始，如同兒童打鬧般的武器，火祭三明誦讀，三杖塗抹灰燼。智慧與精進低劣者們，爲了生計而作，金剛橛如是說。同樣在城中，偽裝的盜賊們應當用論理之錘擊打他們的頭，因此所說’天仙所依’也是不合理的。 宣說三種答覆：梵天、遍入天、大自在天，因見其具煩惱本性，是故應當捨棄此三。離煩惱故具無礙智慧之語，才能如實，而非如被魔附般隨煩惱慾望而行者的言語如實，因為是具煩惱所作故，捨棄這三種見解確實合理，並非不合理。 其中首先梵天具煩惱的本性是這樣的，吠陀中如是說：‘如何三界為祖父所生如是聞名，捨棄一切善，聖者們不應聽聞。與欲樂天女交合，享受欲樂，少年天主從欲樂女，生出造世間者。祖父將歡喜女，賜予他並如是說：男子們享用女人，女人們亦享男子。‘因此所說，若無慾望，如何能與欲樂女交合？同樣離欲天女，眾生主為何以力享用？ 此從眾生主所生，彼為自生子，難道自生者與具欲熱女交合了嗎？同樣也傳說：眾生主名為明顯者從梵天口中生。他做祭祀時請梵天來，但梵天沒有來。於是眾生主派遣自己年輕的女兒們做使者。她們有的牽手，有的拉發，將梵天帶到祭祀之處。

།དེ་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་རེག་པར་གྱུར་པ་ན་འདོད་པས་སེམས་མྱོས་པར་གྱུར་ནས་ཁུ་བ་བྱུང་ངོ་། །དེ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་སྲེག་གཟར་གྱིས་ བླངས་ནས་བསྲེག་བྱ་བཞིན་དུ་མེའི་ནང་དུ་བླུགས་སོ།།དེ་ནས་འབར་བའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་ནས་འཁོར་བཞིན་དུ་ཐུབ་པ་ངན་སྤོང་དང་། ཨངྒི་རས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ལྷག་མ་དུ་བའི་ནང་དུ་ལུས་པ་ལས་ཨ་ཏྲི་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེས་ན་འདིར་ཡང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ རང་གི་ཚ་མོ་ལ་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་བྱུང་བའི་ཁུ་བ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་མེའི་ནང་དུ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྡུགས་པར་བྱེད་པས་སྨྱོན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཚངས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་ལས་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བསྟན་པ། །འདི་ལྟར་ བྱུང་འདི་བརྟག་མི་བྱ།།གཉིས་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བ་གང་། །ཀུན་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། །རང་བྱུང་གི་ནི་སྤྱོད་པ་འདི། །འཁྲུལ་པར་གྱུར་པ་འདི་ལ་ལྟོས། །ཚ་མོ་མཐོང་དང་རེག་པ་ལས། །བྱོལ་སོང་བཞིན་དུ་གང་ཆགས་ནས། །ལུས་ནི་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལས། །མི་ གཙང་ཤོར་བར་གྱུར་པ་འདི།།མི་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་འགའ། །མ་སྐྱེས་ཡིན་ན་འདི་བྱེད་དམ། །ཁྱི་དང་བོང་བུ་དག་གི་ནི། །སྤྱོད་པ་འཕགས་པས་སྨད་པ་ལ། །རང་བྱུང་སྤྱོད་པས་དེས་ན་དེ། །དེ་དག་དང་ནི་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །དེ་བཞིན་དུ་ཏ་ལའི་རྐང་པ་དང་ཧ་ཧ་ཞེས་ཟེར་བ་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ སྐྱེ་བོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་ཚོགས་གསོད་པར་བྱེད་པའི་གཤིན་རྗེ་བསྐྱེད་པ་དང་།འཕེལ་བྱེད་དང་། ན་མུ་ཅི་དང་། སྡོམ་པ་དང་། མགྲིན་བཅུ་གསད་པའི་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ཀྱང་རིག་བྱེད་ལས་བསྟན་པས་ཚངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ ཕྱུག་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མ་བསྟན་ཏོ།།ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ཁས་བླངས་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་ཤེས་པས་སྡིག་པ་དག་།སྲེག་སྟེ་མེ་ཡིས་ཤིང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། ངན་འགྲོ་དེ་ནི་འགྲོ་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྨོངས་པ་ལོང་བ་དང་འདྲ་བ་དག་ནི་སྡིག་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་སྡིག་པ་མ་ལུས་པར་སྲེག་པ་ཡིན་པས་དེས་སྡིག་པས གོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ། གང་གིས་ཉོན་མོངས་སྲེག་ནུས་པའི། །མཁས་པ་ཤེས་དེ་ཤེས་ལྡན་ན། །དེ་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་མི་འགྱུར། །དེའི་རྒྱུ་ཤེས་ལྡན་ལ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་སོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་།ཉོན་མོངས་པ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བའི་སྡིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་སམ། ཞེ་སྡང་ངམ། གཏི་མུག་གིས་ནི་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱེད་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་ ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ།ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་ལ་མི་གོས་ཞེས། །སྨྲ་ཞིང་ཡང་དག་ལམ་ཉམས་ལ། །གཞན་དག་གི་ཡང་ཉམས་པར་བྱེད། །གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པའོ། ། དེ་ལ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྲམ་ཟེ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་བྱས་ཀྱང་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་གྲག་སྟེ། དེ་སྐད་ཟེར་བ་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གྲོལ་བའི་ལམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གཞན་སེམས ཅན་མང་པོ་དེའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བའི་དགོན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

當他與那些少女們身體接觸時，因慾望而心神迷醉，精液流出。他用祭祀用的祭勺盛起精液，如同祭品一般傾入火中。然後被火焰環繞，化為牟尼難生和昂日拉。其餘留在煙中的部分化為阿底利，據說如此。因此在此處，從生主生出的他對自己的孫女生起慾望，將流出的精液傾入被認為是一切天神之口的火中祭祀，這表明梵天也有如同瘋狂行為一般的行為。為此而說： 從種姓中仙人誕生的教法，如此產生不應觀察。二生種的秘密，不應對一切人宣說。且看自在天的這種行為，已成迷亂。見到孫女並觸控后，如同畜生般貪著。從身體流出的，這不凈之物。若是有智之人，未生時會這樣做嗎？狗和驢等的行為，聖者所呵責。自在天的行為，與彼等有何差別？ 同樣，爲了殺死多羅足和哈哈，創造出能殺害數十萬眾生的閻魔、增長天、那目支、制伏天、十頸等，吠陀中也教導殺害他們的方便教授，因此梵天具有強烈的煩惱。毗濕奴和大自在天具有煩惱的本性，將在後面說明，此處未說。 承認對方的想法而說：‘具慧者以智慧，能焚燒諸罪業，如同火燒柴。因此以其威力，不墮惡趣’等。若說愚癡如盲者，即使小罪也會墮惡趣，而具有智慧光明、清凈慧眼者能焚燒一切罪業，故不為罪業所染。對此： 能焚燒煩惱的，若是智者具慧，則不會造作罪業，因為智者無其因。應當如此說：具慧者的智慧即是不積累煩惱，並且能平息已積累的煩惱，因此具慧者不造作殺生等罪業，因為沒有貪慾、嗔恨、愚癡等罪業之因。由貪慾或嗔恨或愚癡造作罪業，如說：‘貪慾不見法’，同樣也說嗔恨和愚癡。 而你們完全入于不善之道：‘以諸墮罪業，不染瑜伽成就者’，如是說而壞正道，也令他人墮落。所謂瑜伽成就是指禪定等成就的瑜伽。說即使造作殺婆羅門等墮罪的不善業，也不會染著瑜伽成就者。如此說者不知業果不壞和解脫之道，也使許多隨從此宗的眾生趨向輪迴荒野。

། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་སྡིག་པ་བསྲེག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་གིས ཚངས་པ་བསད་པའི་སྡིག་པ་ཟླ་བ་དང་།ཉི་མ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆ་དགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཟད་བྱེད་ལེན་པར་བྱེད། དེས་ན་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཚངས་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་དོན། །བློ་ཡིས་མཐོང་བར་མི་འདོད་དེ། །ཚངས་པ་དང་ནི་རྩེ་གསུམ་ཅན། །ཐིག་ལེ་མཆོག་མར་ཀུན་ཆགས་ཕྱིར། །ཐིག་ལེ་མཆོག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་མོ་ལ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་ཆགས་ནས་གདོང་བཞི་མངོན་པར་ སྤྲུལ་པ་དང་ཚངས་པ་ཡང་ཀུན་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདོང་ལྔ་བསྐྱེད་དེ།གདོང་དེ་དག་གིས་བལྟས་ཀྱང་ངོམས་པར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲག་གོ། །གཞན་ཡང་བྷ་ག་མ་ཐ་ནའི་གཞུང་ལས། ལྷ་ཆེན་པོས་ལོ་བརྒྱ་ཚང་བར་ཨུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁྲིག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ཤིང་ནི་ནགས་ཚལ་དུ་ཞུགས་པ་ན། ཐུབ་པའི་བུ་མོ་མཐོང་བ་ན་འདོད་པས་མྱོས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་མཚན་མ་འགྲེང་བར་གྱུར་ཏོ། །དྲང་སྲོང་དེ་ཁྲོས་པར་གྱུར་པས་ལྟུང་བར་བྱས་སོ། །འདི་སྐད་ཀྱང་སྨྲས་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ན་ནི་གང་གནས་ཤིང་། །འབྱུང་པོའི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག དགའ།།འདི་འདྲ་བ་ཡང་ལྷ་ཡིན་ན། །ཤ་ཟ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། །ཚངས་པར་སྤྱོད་དང་འགལ་བ་ཡིན། །གཟུགས་སུ་འདི་ནི་མཐོང་བཞིན་དུ། །རྨོངས་པ་མི་ཤེས་པ་དག་ལ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ། །དཀའ་ཐུབ་མཚན་མ་འགྲེང་གྱུར་ པ།།མཁས་པ་གཉེན་དང་བཅས་རྣམས་ཀྱིས། །འདི་འདྲ་མཐོང་བ་མི་འདོད་དོ། །ཉིས་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་མིན་པའི། །ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་ཉིད་རུང་གི། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བའི། །བདེ་བྱེད་མཐོང་བར་མི་འདོད་དོ། །མཚན་མ་ལྟུང་བ་དེ་ལ་ནི། །དྲི་དང་ཕྲེང་སོགས་ ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་།དེ་བཞིན་བདེ་བྱེད་ལ་མ་ཡིན། །འགལ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན། །གང་གི་མིང་ཐོས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་འགྱུར་བ་ཡི་། །གང་ལས་མི་གཙང་ཚོགས་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་ལྷ་ཡིན་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་མེད གྱུར་པས།།མཚན་མའི་རྩེ་ནས་དབང་བསྐུར་བས། །གང་གིས་བདག་ཉིད་ཅོ་འདྲི་བ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་ཅན་ཡིན་པར་སྨྲས་ནས་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ། དང་པོར་ཁྲོ་མེས་མ་བསྲེགས་ནས་། །གྲོང་ ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་ཅི་ལྟར་བསྲེགས།།ཉི་རྒྱལ་སོ་ཕྱུང་ཅི་ལྟ་བུ། །ཉི་སྐལ་མིག་བྱུང་ཅི་ལྟ་བུ། །ཁྲོ་བོའི་མེས་ནི་དང་པོར་རེ་ཞིག་ཁྲོ་བ་ཅན་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་མཆོག་མ་ཤོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲོ་བའི་མེས་བསྲེགས་ཤིང་བསྙེན་པར་དཀའ་བར་ གྱུར་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དྲུག་གིས་བསྐོར་ནས་གནས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སུམ་རྩེག་གི་སྟེང་དུ་མེའི་མཚོན་འཕངས་ནས་བསྲེགས་པར་གྱུར་ཏོ།།ཡང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་གསལ་བ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པ་ན་དེ་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བས་མགོ་བརྒྱན་ཅིང་ ཐལ་བས་ལུས་བསྐུས།ལག་པ་ན་ཐོད་པ་ཐོགས་ཏེ་སྨྱོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་འཕྱི་བ་ན་འོངས་སོ། །དེ་མཐོང་ནས་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉི་མས་གད་མོ་བྱས་སོ། །བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉི་མས་མིག་བཙུམ་བྱས་སོ། །དེས་ན་བདེ་བྱེད་ཁྲོ་བོའི་མེས་ཚིག་ ནས་རྒྱལ་གྱི་ནི་སོ་རྣམས་ལྷུང་བར་བྱས་སོ།།བཟང་པོའི་ནི་མིག་ལྟུང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གཏི་མུག་དྲག་པོ་ཅན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཚངས་བསད་ཆང་འཐུངས་འདོད་པ་ཅན། །དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་མཐོང་ཞེ་ན། །དེ་ཡི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་འགྱུར། ། རྨོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

《中觀心論釋·明炬論》第二十五品 如果他們有消除罪業的能力，為何自在天將殺害梵天的罪業分配給月亮、太陽、女人和樹木等？為何日月也要承受癆病之王？因此，梵天、遍入天和大自在天都不具有智慧。 為何如此？梵天等以智慧不能見真實義，因為梵天和三叉戟持者都貪戀于最勝明點天女。 據說大自在天對最勝明點天女生起貪慾，顯現出四面，梵天也因貪慾而生出五面，即使用這些面容觀看也不滿足。 另外，根據《薄伽摩他那論》所說：大天神與烏瑪共同行淫一百年。同樣，天神進入森林時，見到仙人之女后因慾望而迷醉，男根豎立。仙人因此發怒而使其墜落。 又說：‘住于尸林中，與鬼眾同樂，若此等為天，食肉者何如？違背梵行者，形相可見時，愚者無知者，說此為梵行。世間眾人前，苦行陽具立，智者及親友，不願見此事。是故非梵行，在家形相可，自稱修梵行，不願見濕婆。對於墜落相，香鬘等勝樂，如是非濕婆，此見為相違。聞名眾生類，極為生稀有，不凈眾所生，如何許為天？極無慚愧故，從生殖器頂，灌頂自輕賤，更有何過此？’ 說完強烈貪慾后，又說具有強烈嗔恨：‘最初不被忿怒火焚燒，如何焚燒三層城？如何拔出日王牙？如何使日分眼墜？’ 忿怒之火首先焚燒忿怒者自身，如是大自在天因最勝明點流失而生忿怒之火焚身，難以親近，被六個燃燒的阿修羅環繞而住，向三層城投擲火器而焚燒。 又在生主明供養時，諸天聚集之際，他以骷髏鬘莊嚴頭部，身涂灰燼，手持骷髏，如狂人行持而遲來。見此，名為勝利的太陽笑了，名為善的太陽閉目。因此濕婆被忿怒火焚燒后，使勝利的牙齒脫落，使善的眼睛墜落。 也具有強烈愚癡：‘殺梵天飲酒具貪慾，若見彼自在天，隨行其道者，如何不見真實？‘非愚癡者不會生起貪慾、嗔恨和愚癡。

།དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པ་བསད་པ་དང་། ཆང་འཐུངས་པ་དང་། འདོད་པ་བསྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྔོན་པ་དང་། ཆང་འཚོང་བ་ལ་བརྟེན པ་པ་དང་།སྨད་འཚོང་མ་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ལམ་ནས་འཇུག་པ་ལ་ལྟ་གྲོལ་བ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་འཇུག་ཡིན་ན་སྒྲ་གཅན་དང་། ། ཙ་རུ་ར་དང་དམྱལ་ལ་སོགས། །སྙིང་རྗེ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །ནོར་སྲོག་ཕྲལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ལུགས་འདིས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ་མཐོང་ན་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་དང ལྡན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། གཞན་ནོར་ཆུང་མ་མ་བྱིན་ལེན། །ཆང་སྲེད་སྲོག་ནི་གཅོད་པ་དག་།དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འོས་གྱུར་ན། །རི་བྲགས་རྐུན་མོ་ཤིན་ཏུའང་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆང་ ལ་སྲེད་པ་དང་།གཞན་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རི་བྲགས་པ་དང་། རྐུན་མོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྡིག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། གཞན་ གྱིས་ཀྱང་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་དོ།།གཞན་གྱིས་བསམ་པ་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་ལ་གསལ་བའི་ཕྱིར། །ལྷ་མིན་ལྷ་ཡི་ཚེར་མ་དག་།བསད་ཀྱང་སྐྱོན་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཆོས་བསྲུང་ཕྱིར་ཞེ་ན་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ཡང་ལྷའི་དཔུང་ཡིན་ལ་ལྷས་ ཀྱང་མི་རྣམས་དཔལ་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང་།ཚེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ནི་ལྷའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་བསད་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ། གལ་ཏེ་ དེ་ནི་ཆོས་བསྲུང་པར།།འདོད་པ་ཡིན་ན་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །གཞན་ནོར་བུད་མེད་རྐུ་བ་དང་། །གཡོ་སྒྱུ་ལ་འཇུག་སྤོང་མི་བྱེད། །གང་འདི་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་བསད་པ་ལྟ་ལྷའི་ངན་འགྲོར་བོར་གྱུར་ཅིང་སྐྱེ་དགུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་རྒྱལ་པོ་དམྱལ་བ་པའི་བུད་མེད་ སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་།རྒྱལ་པོ་བྱིས་པ་སྐྱོང་གི་གསེར་མདོག་མ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡེ་ཕམ་བྱེད་ཀྱི་ནོར་བུ་ས་མན་ཏ་ཀ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། གཡོ་དང་སྒྱུ་ཡིས་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཏོར་མ་བསླུས་པ་ ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་བྱེད།དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་ཆོས་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དང་ནོར་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྟ་མགྲིན་དང་ སུན་ད་དང་།ཉེ་བའི་སུན་ད་དང་། ཧི་ར་ཎུ་ཀ་ཤི་བུ་དང་། ཀང་ས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་བསད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཏོར་མ་བསླུས་པ་དང་། གོས་ངན་གྱིས་མགྲོན་དུ་བོས་པ་དང་། བསིལ་བྱེད་མ་ཕྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་སྨྲ་བར་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ངན་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའམ། ཕྱུགས་རྫི་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀུན་དུ་ཆགས་ཤིང་འདོད་པས་རྩེ་བ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་རྫི་གཞན་བཞིན་ནོ།།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྔོན་པ་དང་། བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ནི་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་ བཞིའི་བར་དུ་གཉིད་ལོག་པའི་ཕྱིར་སྦལ་པ་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

大自在天並非見到真實義，因為他殺梵天、飲酒、貪愛慾望，如同依賴獵人、酒販子和貪戀妓女的人一樣。因此，首先他自己都沒有見到真實義，那麼又怎麼能從他所教導的道路中獲得解脫呢？不可能的。 如果是遍入天，對羅睺、遮盧拉以及地獄等，以無慈悲心奪取財產和生命，這是怎麼一回事？如果是真實義的本性的話，這是剩餘的話語。依此方式既不能通達勝義諦，若見到勝義諦，也不應該具有這樣的行為。 此外，偷盜他人財物和妻子，貪戀酒類並殺生，如果這些能見到真實義，那麼山賊強盜更應該如此。如果通過殺生、搶奪他人財物、貪戀酒類、對他人說欺詐之語、與他人妻子同寢等行為能夠通達真實義的話，那麼山賊和強盜等一味行惡之人更應該獲得解脫，並受到他人供養，但這是不可接受的。 他人的想法說道：‘爲了養護眾生使之明了，即使殺害阿修羅這些天人的荊棘，也沒有過失，因為這是爲了護持正法。‘也就是說，人是天眾的軍隊，天也使人獲得吉祥、善緣和長壽並加以攝受。阿修羅是天眾的對立面，因此殺害他們也不會成為非法，因為是爲了護持正法。對此： 如果說這是爲了護持正法，為什麼不斷除偷盜他人財物和女人，以及欺詐行為？如果說殺害阿修羅是爲了護持正法，因為他們墮入惡趣並損害眾生，那為什麼不斷除搶奪地獄之子一萬六千位妻子、搶奪護童王的金色女、搶奪勝軍王的如意寶珠薩曼塔卡、用欺詐手段欺騙行善的阿修羅王的供品等這些顛倒行為？ 因此，這並非是真正希求正法。因為搶奪他人妻子和財物，所以也是被貪慾所勝。因為殺害海馬、孫陀、近孫陀、希蘭耶迦希普和甘薩等阿修羅，所以也是被嗔恨所勝。因為欺騙供品、用破衣服邀請客人、搶奪清涼女等，爲了顯示吠陀，所以也是愚癡。 也可以這樣說：無愛子具有貪慾，因為搶奪一萬六千位妻子，如同惡王一樣；或者因為與牧女一起貪愛玩樂，如同其他牧牛人一樣。無愛子也具有嗔恨，因為經常從事殺生，如同獵人和屠夫等一樣。無愛子也具有愚癡，因為睡眠四個月之久，如同青蛙和蛇等一樣。

།འགྲོ་བའི་དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན། །རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་དོང་ཚེ་བཞིན། །འགྲོ་བ་མི་རྟག་པར་མཐོང་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་འདོད། །གལ་ཏེ་འགྲོ་ལས་དེ་བཞིན་ཏེ། །ས་དང་རྫ་མཁན་བཞིན་ ཞེ་ན།།རྫ་མཁན་དང་ནི་ས་བཞིན་དུ། །མི་རྟག་པར་ནི་མཚོན་པར་བྱ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ནི་ཆོས་འདོད་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་སྲུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་མིན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་བྱེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། གང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྐྱོན། །མི་ཤེས་ཕྱིར་ན་བྱས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། རང་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར མ་ཤེས་པས་མ་འོངས་པའི་སྐྱོན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འདི་རྨོངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཅི་འདིའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཡང་ཕ་དང་། མ་དང་། བུ་དང་། གྲོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩེ་བས་བསྐྱེད་ པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེས་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར། སྲེད་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་ཞེ་ན། །སྲེད་པའི་བྲན་དུ་ཇི་ལྟར་འོས། །སྙིང་རྗེས་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །སྒྱུ་མས་རྨོངས་པར་ཅི་ཕྱིར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྲེད་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྲེད་པའི་ དབང་དུ་སོང་བ་ནི་སྲེད་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲན་དུ་གྱུར་པ་དེས།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་བྱས། །ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མས་རྨོངས་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ཡང་། སྐྱེ་དང་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཅན། །ལྷ་མ་ཡིན་ལའང་ཅིས་མི་བརྩེ། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དགྲ་ཡི་འདུ་ཤེས་མི་རིགས་སོ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་འདི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དུ་འདྲ་བར་འགྱུར་ལ། ལ་ལ་ལ་ནི་བཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། ལ་ལ་ལ་ནི་དགྲའི་འདུ་ཤེས་མི་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་མཐོང་བས་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་འཇུག་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང འབའ་ཞིག་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ།སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

眾生的本性即其自性，因為是自性所以如同虛空。若見眾生無常，怎麼會認為是常有的？若說從眾生中如是，如同陶土與陶師，應當知道如同陶師和陶土一樣是無常的。 如果確定無愛子不喜歡正法，那麼他怎麼會護持正法呢？為什麼呢？若不喜歡非法，怎麼會去做非法之事？因為不知隱藏的過患，所以才會做。 如果此人唯獨喜歡正法，就不會讓人做非法，自己也不會做非法。或者因為不知非法的果報，沒有看到未來的過患，所以造作非法，如同凡夫一樣愚癡。 再者，他護持世間是因為對父母、子女、朋友等的愛戀所生，還是因為慈悲？這有什麼區別？若說是貪愛護持世間，怎麼能成為貪愛的奴僕？若說是慈悲，為什麼要讓世間被幻相迷惑？ 這一切世間都是在貪愛的控制之下，如此被貪愛所控制，正因為是被貪愛所控制，所以成為奴僕，說’創造和造作一切世間’是不合理的。即使是以慈悲護持世間，用生老病死等幻相使其迷惑也是不合理的。 再者，對於具有生死等痛苦的非天為何不生悲憫？因為見一切平等，所以對敵人的想法是不合理的。 因他人痛苦而痛苦即是慈悲，因為是平等的本性。如果此人對生老病死等痛苦是平等的，卻對某些人生起親友想，對某些人生起敵人想，見到不平等的行為，就不是具有慈悲心的人。 因此應當了知毗濕奴唯有貪慾和嗔恨，既不是有愛心的，也不是有慈悲心的。

།དེ་བཞིན་དུ། རང་ཉིད་འགྲོ་བའི་བྱེད་པོ་ཡིན། །སྐྱེ་འཇིག་དག་གི་གཙོ་བོ་ནི། །ཕན་པར་བྱེད་ལ་བརྩེ་བ་ལྟར། །ཕན་བྱེད་ལ་བརྩེ་དེ་ཅི་ལྟར། །གལ་ཏེ་འགྲོ་གཙོ་ འདི་ཡིན་པས།།འདི་ལས་ལྷག་པའི་མཆོག་མེད་ན། །ཅིའི་ཕྱིར་མདངས་ལྡན་མ་བཅས་པས། །ཐུབ་པ་གོས་ངན་ཁུར་བར་བྱེད། །ཡང་ན་དེ་ཡི་སྤྱོད་མཐོང་ནས། །སྐྱེ་དགུ་བྱེད་པོ་ཞེས་བྱའི་བློ། །རང་གིས་བྱས་སམ་སློབ་ཡིན་ནའང་། །ཁུར་བར་བྱེད་པའི་བློ་ཅི་ཡིན། ། མཆོད་འོས་དཀའ་ཐུབ་ལྷག་ཅེ་ན། །དཀའ་ཐུབ་གཙོ་ཡིན་དེ་མ་ཡིན། །དམོད་པས་འཇིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །བྱེད་པོ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སོགས་འདྲེས་པའི། །འཕྲོག་བྱེད་སྤྱོད་པ་འདི་ཅི་ཡིན། །འཕགས་མིན་སྤྱོད་པ་འདི་ལྡན་པ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་མཆོག ཡིན།།ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་གང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་དམན་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུའི་ མཆོག་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱེད།།འགྲོ་བ་མཉམ་མེད་འཕྲོག་བྱེད་ལ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྟོབས་ཡོད་ན། །ཅི་ཕྱིར་ཤུགས་ཅན་ནག་པོ་ཡིས། །འཇིགས་ནས་ཕུག་ཏུ་ཞུགས་ཞེས་གྲག་།ཤུགས་ཅན་ནག་པོས་འཇིགས་སྐྲག་ནས། །རྒྱལ་པོའི་དྲང་སྲོང་མུ་ཙུ་ཀུའི། །ཁྲི་ཡི་འོག་ཏུ་ཞུགས་ གྱུར་པར།།ནག་པོར་གྱུར་པ་མིན་ནམ་ཅི། །གྲོང་ཁྱེར་མང་པོར་གནས་པ་ན། །ཁུང་ནས་རྐུན་མོ་བཞིན་འབྲོས་པ། །གལ་ཏེ་སྲིད་གསུམ་དེ་བསྐྱེད་ན། །ལྷ་མ་ཡིན་ལ་ཅི་ཕྱིར་འཇིགས། །གང་ཚེ་རྒས་བྱེད་མདས་ཕོག་ནས། །འདི་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ དང་།།དེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱང་གང་དུ་སོང་། །སྒྱུ་དང་གཡོ་ཡིས་རྨོངས་བྱས་ཏེ། །ངན་པའི་ལས་ལ་སྦྱར་བྱས་ནས། །བླ་མ་གཉེན་བསད་འཇིགས་པ་ཡིས། །སྲིད་སྒྲུབ་ཏུ་གྱུར་ཇི་ལྟ་བུ། །དགྲ་ཚོགས་ཟད་པར་བྱ་བ་ལ། །ངེས་པར་རང་ལ་ནུས་མེད་པས། །གང་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ གཞན།།བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་སོང་བར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་འདིས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་བསིལ་བྱེད་མ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་མ་ར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱབ་འཇུག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་འཇུག་གསོད་པར་བྱེད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བསིལ་བྱེད་མ་སའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་འདིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་མ་གྱུར། ཡང་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྩེད་མོའི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་རྩེད་མོ་དང་འདྲ་བར་རྩེད་མོ་འདི་མཚོན་པར་བྱའོ། ། ལྷ་མ་ཡིན་གཏོར་མ་ཡང་ཁྱབ་འཇུག་ཉིད་ཡིན། ཁྱབ་འཇུག་ཉིད་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ། དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྐྱེ་དགུ་འདི་ཀུན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཆོད་གནས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་དང་ཕྲད་ནས་གཏོར་མས་ས་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་བཅིངས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར པས་སོ།།གང་གི་ཚེ་ས་འདི་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ན་ཕག་གི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ནས་བཏེག་པའི་ཚེ་གང་དུ་གནས་ནས་བཏེག་པ་ཡང་སྨྲོས་ཤིག་།ས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ས་གཏིང་དུ་ནུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏིང་དུ་ནུབ་པོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་ཚུལ་འདི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅན་ཡང་འདིས་མ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། བསྐྱེད་ནས་མགོ་བཅད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད། འདིས་བདག་ཅག་གི་བདུད་རྩི་ཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཤེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྱུར། དགྲས་འཇིགས་ནས་མཚོན་ཆ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བསྐྱེད་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ།གང་གི་ཚེ་འཇིགས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་མཚོན་ཆ་བཟུང་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་གཞན་གསད་པའི་ཕྱིར་མཚོན་ཆ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་རྔོན་པ་དང་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གིས་ བསྐྱེད་པས་བསད་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།བུ་ལ་སོགས་པ་བསད་པ་ལྟར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

同樣地，自己是眾生的創造者，是生滅的主宰者，如同慈愛利益他人者，為何慈愛利益他人？如果此為眾生主宰，除此之外再無殊勝者，為何具光女等人，令牟尼披著破舊衣？或者見到他的行為，眾生稱其為創造者，是自己所為還是弟子，為何生起承擔之心？ 若說應供苦行殊勝，苦行為主非彼也，若說畏懼詛咒，作為創造者有何功德？貪慾嗔恨等混雜，此掠奪者行為為何？具此非聖者行為，彼如何是殊勝者？ 如前所述，具有貪慾、嗔恨、愚癡污染的行為者，如何是通達真實義者？追隨非善人並做卑劣之事，以何因緣認為是最勝士夫？ 對於無與倫比的掠奪者眾生，若彼具有力量，為何被大力黑天所驚嚇而躲入洞中？被大力黑天驚嚇，王仙穆朱庫之座下躲藏，豈不是變成黑色了嗎？ 居住在眾多城市時，如盜賊般從洞中逃跑，若是創造三界者，為何畏懼阿修羅？當被老者之箭射中，此將死亡之時，彼通達真實的智慧，及其力量何處去了？ 以欺詐諂曲令愚昧，令造作惡業，以殺害上師親友之恐懼，如何成為悉地成就？對於消滅敵眾，確實自己無能力，因為無悲憫心而令他人行事，為何前往？ 此外，若是此者創造一切，為何創造奪取月亮的魔羅那？若是遍及一切，為何毗濕奴自身殺害毗濕奴？若是一切智者，為何不知月亮進入地下？或者若這一切是為遊戲而創造，因無功德差別，應當比喻為如同幼童遊戲。 阿修羅的供品也是毗濕奴，毗濕奴自身欺騙又是如何？若說那是他人，則一切眾生也非是。也非應供處，因為與此相遇后以供品佈施大地而得到束縛。 當此地沉入水中時，變成豬形將其舉起時，請說在何處立足而舉起？若說依靠地，如此則地未沉入深處。若說沉入深處，如何能依靠彼？因此此理不合理。 因此，羅睺羅也應是未被此創造，創造后斬首有何功德？為何不知’此將奪取我們的甘露’？畏懼敵人而持武器，創造如此害人者又有何用？ 若說無所畏懼，持武器又有何用？為殺他人而持武器，如同獵人和旃陀羅等，實為極不如法。若說自己創造而殺也不成非法，如殺子等非決定。

།དེ་ལ་གུས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་འདོད་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཆུང་མ་དགྲས་ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་རྒྱུད་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། རང་ཡང་ལྷ་མ་ཡིན་རྒས་བྱེད་ཀྱི་མདངས་རྒྱབ་ནས་ཤི་བར་གྱུར་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན། གང་ཡང་ཅུང་ཞིག་དབང་ཕྱུག་ལྡན། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གནས་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཉིད་མིན། །དེས་ན་གཞུང་འདི་དོར་བར་གྱིས། །འོག་ཏུ་ཞུགས་ནས་ས་བཏེག་པ། །ཁྱབ་པ ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རུང་།།འོན་ཏེ་འདི་དེར་མ་གནས་ནའང་། །ཁྱབ་པར་སྨྲ་བར་མི་མཛེས་སོ། །འོག་ཏུ་ཞུགས་ནས་ས་འཛིན་པར། །ནུས་ན་དྲང་སྲོང་དམོད་པ་ཡིས། །རང་རིགས་ས་འོག་འགྲོ་གྱུར་པ། །འཛིན་པར་མི་བྱེད་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་ལ་གུས་པ་མི་ཉམས་ ཞེས།།གང་ལ་དེ་ལྟའི་བློ་ཡོད་ན། །དེ་ལ་གུས་པའི་བུད་མེད་དག་།ཅོ་གཟུང་དགྲས་ཁྱེར་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་འབར་ཤིག་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། །བཤེས་དང་གཉེན་དང་བུ་རྣམས་དང་། །དེ་ལ་གུས་པར་མཐོང་བ་གཞན། །ཀུན་ཀྱང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ སྨྲས་པ།འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་འཇུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ས་སྟེང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷ་རྫས་ནི་ཞི་བ་གཅིག་པུའོ། །ས་སྟེང་གི་ནི་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ལ། དེ་འདིར་འོངས་ ནས་གདུག་པ་ཅན་འདུལ་བའི་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གང་ཡང་། ཉ་དང་རུས་སྦལ་ཕག་པ་དང་། །སེང་མགོ་ཅན་མི་མིའུ་ཐུང་དང་། །ར་མོ་ར་མ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ཀལ་ཀའི་ཅན་འདི་བཅུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ བསྟན་པ།།འཕྲོག་བྱེད་འདི་ཡི་དངོས་གཞན་ཞིག་།ཞི་བར་གལ་ཏེ་རྟོག་བྱེད་ལ། །གང་མཐོང་དུལ་གང་ཡང་སྲིད་དུ། །འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གང་ཡིན་པ། །འདི་ཡི་ཡོད་མིན་མེད་མ་ཡིན། །ཡོད་མིན་མེད་པ་མིན་པའང་མིན། །དེས་ན་མེད་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཡོད་མེད་མིན་ ཕྱིར་དེ་ནི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་ན་ཡང་འཁོར་བར་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི་། འོན་ཀྱང་འཆི་བ་མེད་པ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དམ མེད་པ་ཉིད་དམ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་མཆོག་བླ་ན་མེད་པ་དམ་པ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་འདི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཉ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། དེ་ལ་ གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྲུབ་བོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཉ་སོགས་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ཡིན་ན་ཡང་འཆི་མེད་མིན། །གཞན་མིན་ཉིད་ནའང་གཞན་མིན་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཞི་མིན་གཞན་བཞིན་ནོ། །ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ ཡོད་པའི་གཟུགས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆི་བ་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉ་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྫས་ཀྱང་མ་ཞི་བ་ཉིད་དང་།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

對此，所說’對他恭敬者不會衰敗’這一說法，那麼他的妻子被敵人擄走，他的血脈斷絕又是怎麼回事？他自己也被阿修羅老者的光芒擊中而死又是怎麼回事？因此，若有誰稍具權勢，如果依止於他，他並非遍及一切，所以應當捨棄此論。潛入地下托舉大地，若是遍及一切怎麼可能？倘若他不住於此，說他遍及一切也不恰當。潛入地下能托住大地，那為何不能托住因仙人詛咒而進入地下的自己種姓？若有人認為’對他恭敬不會衰敗’，那麼對他恭敬的婦女們為何被敵人擄走？不僅如此，朋友、親屬、兒子們以及其他對他恭敬的人，全都衰敗了。 對此有人說：這些都不合理，是不懂教義的說法。毗濕奴有兩種本性：天界物質的本性和地上的本性。其中天界物質是唯一寂靜的。地上的則是非寂靜的十種形態，他來此是爲了顯示調伏惡者的事業。即所說：‘魚、龜、豬、人獅、矮人、羅摩、帕舒羅摩、毗濕奴、佛陀、迦爾吉，這十種。‘以兩個偈頌顯示他人的見解。 若認為這位奪取者另有寂靜的本性，所見調伏者永遠不會出現。此非有非無，也非非有非無，因此由於無故、有故、非有無故，彼為最勝。天界物質的本性是以禪定眼所見。瑜伽師見到它時，也不會在輪迴中獲得身體，而是融入不死。這既不能說是有，也不能說是無，也不能說是亦有亦無。因此稱之為無上最勝、至高無上、最為殊勝。 對此應當建立過失：魚等形態與天界物質的本性是否有別？還是無別？其中不能成立為有別。為什麼呢？因為魚等形態是存在的，若是有別也非不死；若是無別，由於無別的緣故，它就如其他非寂靜的形態一樣。天界物質的本性是不可言說有等，而魚等形態是有形之色，因此即便承認它們有別，也不能說是不死，因為性相不同，如同未說自在天等一樣。若認為無別，那麼如同魚等形態非寂靜且會衰敗一樣，天界物質也將成為非寂靜且具有無常等過失。

།གལ་ཏེ་གཅིག་ནི་ཞི་བདག་ཉིད། །ཡིན་ནའང་གཅིག་ནི་མ་ཞི་ན། །བུད་མེད་འཕྱོན་མའང་བསྔགས་པར་འོས། ། ལུས་ཀྱི་ཕྱེད་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འདི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ལ། ཉ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། འདི་དག་གང་ཞེ་ན། མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ན་བདག་གི་ལུས་ཕྱེད་ནི་གཞན་ལ་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཕྱེད་ནི་གཞན་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨྲ་བའི་བུད་མེད་འཕྱོན་མ་ཡང་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།འདི་ལྟ་བུའི་ལུགས་ནི་མི་སྲིད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སེང་གེའི་མགོ་ཅན་གྱི་མི་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔགས་ན། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཡོད་སོགས་ སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཕྱིར།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བའང་རིགས་པ་མིན། །ཡོད་ན་མཆོག་ཏུ་རིགས་འགྱུར་ལ། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་ལ། དེ་ཉིད་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་ རིགས་ཀྱི།མེད་པར་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཆོག་ཉིད་དང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཆོག་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་འདི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རྒྱུ་ཉིད་ ཡིན་པ་སྤངས་པ་ཡིན།།གཞན་ཉིད་ཡིན་པའང་སྔ་མ་བཞིན། །རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་གཞན་ཡང་མིན། །འཆི་མེད་མ་ཡིན་སྐྱེ་བའང་མིན། །དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྔར་རབ་ཏུ་བཀག་པ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་འཇུག་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡང་དགག་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ ན་གང་གི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལས་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི་འཆི་བ་མེད་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པས་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་འདི་ནི་འཆི་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འཆི་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཅི་འདི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ། གལ་ཏེ་འཆི་མེད་དངོས་མིན་ན། །འདི་ནི་ཉམས་འགྱུར་རོ་སོགས་ བཞིན།།གལ་ཏེ་འཆི་མེད་དངོས་མིན་ན། །དེ་མེད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་སྟེ། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རོ་དང་། གཟུགས་དང་། དྲི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་འདི་ཡང་ ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གམ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་མིན་མེད་མིན་མི་རིགས་ཏེ། །མེ་ལ་གྲང་དང་དྲོ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མེད་ནའང་ཇི་ ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན།།ཇི་ལྟར་མེ་ནི་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འཆི་བ་མེད་པ་དེ། །བརྗོད་མེད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་རིགས། །ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། འདི་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果一個是寂靜的本性，而另一個不寂靜，那麼淫蕩女子也值得讚歎，因為身體的一半是爲了慾望。 如果說這個天物的本性是寂靜的，而魚等的本性是不寂靜的，這些是什麼呢？因為是不存在的，所以我的身體一半不會去他處，一半會去他處等等，說這樣話的淫蕩女子也將成為值得讚歎的，而這樣的道理也是不可能的。 如果按照獅子頭人等的推理，天物的本性也將成為不寂靜的。同樣地， 因為不能用有等言詞表述，稱為最勝也不合理。若是存在則可成為最勝，作為因也是合理的。 對於實有之物，如同國王一樣可以成為最勝，它如同種子等一樣也可以成為因，而對於不存在的兔角等，既不合理成為最勝，也不合理成為因。 說天物的本性不能用有等言詞表述，卻又說是最勝，這樣也是矛盾的。此外， 已經否定了是因的性質，與他性一樣如前所述。既非因也非他，既非不死也非生。 如同之前否定了自在天是因一樣，也否定了遍入天是因。因此不是任何東西的因。也不是差異的，因為事物沒有差別，所以不存在任何差異。 也不是不死的，因為凡是出生的必然會衰敗，由此稱為死亡，而不死則不會衰敗，因為沒有出生，所以也不會有死亡。因此這既不能成為不死，所以不是不死的。 此外，這是實有還是非實有？對此， 若不死非實有，則如衰敗等物。若不死非實有，則如空中花一樣不存在。 因為會產生所以是實有，這是’出生’的同義詞。凡是出生的必然會衰敗，如同味道、形色、香等一樣，這也必然會衰敗。 若不是實有而是非實有，則因為是非實有，如同空中花或石女之子等一樣完全不存在。 如果說這既不是一向存在，因為未生；也不是一向不存在，因為瑜伽師的眼睛能見到；因此是存在與不存在的本性。對此： 非有非無不合理，如同火的冷熱一樣。若是有怎麼會是無？若是無又怎麼會是有？ 如同火不可能同時具有冷熱兩種性質一樣是矛盾的。 同樣地，那個不死，怎麼會合理稱為不可言說？ 若存在，因為離開了有無等言說的緣故，說這是不可言說，然而這樣的話，不死等言說就不應該可以運用。

།གལ་ཏེ་ཡང་འཆི་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་། །རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བརྗོད་དུ་མེད པ་དང་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བརྗོད་དུ་མེད་ཉིད་བདག་དང་ནི། །འདྲ་ན་མེད་མིན་བཀག་པ་ཉིད། །རིག་བྱེད་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པར་གང་བདག་གི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱས་པས་དེ་འདིར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདིའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། འཆི་བ་མེད་ཕྱིར་འཆི་མེད་ཅེས། །འཆི་མེད་མེད་ཕྱིར་འཆི་མེད་མིན། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། འཆི་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཆི་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པའམ་མི་ཡང་རུང་འཆི་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་དཔེ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ། ཉ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་འཆི་བ་མཐོང་བས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆི་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་འཆི་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཆི་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱོན་རྣམས་སྦ་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཡི། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྟེ། །དེ་ལ་དམིགས་ན་ཇི་ལྟ་བུ། །གྲོལ་འདོད་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཁྱོད་ཀྱི་ངག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཏགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་བཤད་ མ་ཐག་པའི་རིགས་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་ན།ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་དམིགས་ན་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོ་ག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡོད་པས་གྲོལ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པ། ཚངས་པ་དང་ནི་ནོར་ལྷ་ཡིས། །གླུར་ བླངས་གསང་བ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ།།ཚངས་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་ནི། །ཡོད་དེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ཚད་གསུམ་གསལ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་བསྟན། །དང་པོའི་རྒྱུ་ནི་ཡི་གེ་ཨ། །ངག་དང་སྙིང་སྟོབས་ས་མེ་བསྡུས། །ལས་དང་ནམ་མཁའ་ཉིད་དག་ཀྱང་། །ཡིད་བརྟུལ་ སྙིང་སྟོབས་ཨུ་དང་ལྡན།།བྱེད་པོའི་ཡི་གེ་མའི་མིང་ཅན། །སྲོག་དང་མུན་པ་གསུམ་ས་ཡིན། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད། །གཉིད་ཆེན་ཤིན་ཏུ་ལོག་པའི་རྒྱུའོ། །འཕོ་དང་བསམ་གཏན་རླུང་འབྱུང་འཇུག་།གཟུང་བར་བྱ་དང་རྟག་པ་དག་།ཏིང་འཛིན་ ཞེས་བྱ་རྣལ་འབྱོར་གྱི།།ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །དབང་པོ་ཀུན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །ཡུལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་རྣམས། །ཡང་དག་བསྡུས་ལ་སྲོག་ལྡན་ནི། །ཡིད་ལ་བསམ་གཏན་བྱ་བ་སྟེ། །གནས་དག་ཏུ་ནི་སྤང་ཞིང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཕྱོགས་སྔ་མ་འདི་ ལྟ་བུ་ཡང་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་སྟེ།དབང་པོ་དག་དང་དབང་དོན་དག་།རུས་སྦལ་ཡན་ལག་བཞིན་བསྡུས་ལ། །དྲན་པས་ཡི་གེ་ཨོཾ་བརྗོད་ན། །དེ་གུས་སྐྱེས་བུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དབང་པོའི་དོན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རུས་ སྦལ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སྤེད་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཟློག་ཅིང་བསྡུས་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཚད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བསམས་ན་ཁྱབ་འཇུག་ལ་གུས་པ་དེ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ།འཕྲོག་བྱེད་གུས་པས་གྲོལ་བར་ནི། །འཕྲོག་བྱེད་མཐོང་བས་ མི་རིགས་ཉིད།།རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་དང་བཅས་ཕྱིར། །དཔེར་ན་འཕྲོག་བྱེད་མཐོང་བ་བཞིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ནི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། གང་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་ པའི་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་མེད་པ་དེ་གོམས་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཕྲོག་བྱེད་ལ་གུས་པ་རྣམས་འཕྲོག་བྱེད་འཕྲོག་པར་མཐོང་བས་གྲོལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ དང་བཅས་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་འཕྲོག་བྱེད་དེ་རལ་པ་གཟིངས་ཤིང་བཤིག་པ་དང་ལྡན་པའི་སེང་གེ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ།

如果說無死等法是可說的，那麼這就不是不可說的。如果說這與數論派所說的我論不可說相似， 如果不可說性與我相似，則非無也非遮。在吠陀論者的真實性抉擇中已經遮破了我的不可說性，在此也應當了知。因此，這個不可說性也是不成立的。 又，因為無死故稱無死，因為無無死故非無死。如果說：因為是無死的緣故，所以這是無死的。瓶子或人都沒有離開死亡的，因為沒有比喻所以所立不成。 即使說：因為見到魚等的本性會死，所以有會死的，因此不是沒有比喻。即便如此，因為死亡本身不存在，所以無不死。因此，無死的說法是不存在的。 爲了遮掩過失而假立的，那個事物是另外的，緣于彼時，如何能使求解脫者得到解脫？你爲了避免語言宗義衰損而假立為天物的本性，用剛才所說的理由也難以成立其存在性， 那麼如何能使緣于彼的求解脫者得到解脫？對方說：因為有瑜伽儀軌的教示，所以能成就解脫。 梵天與財神，歌詠秘密唵，梵字即彼性，存在遍一切。彼有三量顯，如是說極微。初因是字阿，攝語勇土火。業與虛空性，意勇具有烏。作者字名么，命與暗三地。 攝集一切眾生，大睡極睡因。遷移與禪定風出入，所取與常性，三摩地所說瑜伽，宣說為六支。 諸根的知覺，于境動轉者，善攝於具命，意當作禪定，于處應斷作。 他人的想法前主張也應當如是安立：諸根與根境，如龜肢收攝，唸誦唵字時，彼敬人解脫。 也就是說，眼等諸根對色等根境，如同龜的肢體收縮一樣完全止息攝收，如是觀想具有三量的唵字，對毗濕奴恭敬者將得解脫。對此說道： 以敬重奪者得解脫，見奪者實不應理，具有分別相故，如同見奪者。無分別無相的禪定是能令心寂靜的， 任何有分別有相的，與世間知無別異，即使修習也不能得解脫。因此，非真實知的瑜伽師敬重奪者，以見奪取的奪者而解脫是不合理的， 因為具有分別之相，如同見到那個散亂頭髮的獅子般的奪者。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་བློ་དག་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིར་སྨྲས་པ། །གྲོལ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཡི། །མི་རྟོག་བློ་ཡང་མི་འདོད་དེ། ། མཚན་མར་འཛིན་ཕྱིར་བརྫུན་ཡིན་ན། །ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་ཡང་ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ན་གང་ཡང་བློ་གང་ཞིག དངོས་པོའི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་།བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཆགས་སོགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། །ཚངས་སོགས་རྣམས་ནི་ཕྱུགས་རྫི་བཞིན། ། དེ་ཉིད་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་གྲོལ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་ཁྱེད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་དོན་དམ་པ་རིག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རི་བྲགས་པ་དང་རྔོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བདེན་པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པའམ། །རང་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །ཆོས་ནི་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཡིན་ན། །དེ་ལ་འདི་ནི་གཉི་ག་མེད། ། ཆོས་བསྲུང་བ་ནི་རང་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་པའམ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་འགོད་པར་ནུས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ན ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་ནི་ཆོས་བསྲུང་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་དག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ལ།ཆོས་བདེན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཀྱང་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །སྨྲ་ལ་རང་བདག་ཐ་དད་པ། ། གང་གི་ཚིག་ལ་བདེན་པའམ། །མི་བདེན་པར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །འདི་ལ་རེ་ཞིག་ཚངས་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་འདི་དག་ནི་བདག་གིས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་འདི་སྐད་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ། འདི བསྐལ་པ་གཞན་ལ་ནི་སྐལ་ལྡན་ཞེས་བྱ།དང་པོ་ལ་ནི་རང་བྱུང་ཞེས་བྱ། གཉིས་པ་ལ་ནི་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ། གསུམ་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ། བཞི་པ་ལ་ནི་པདྨའི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཞེས་བྱ། ལྔ་པ་ལ་ནི་གདོང་བཞི་པ་ཞེས་བྱ། དྲུག་པ་ལ་ནི་མེས་པོ་ཞེས་བྱ། བདུན་པ་ལ་ནི་གསེར་གྱི་ སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།།སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་བྱུང་ནས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མ་བརྒྱད་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཉི་མའི་མས་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་དོ། །སྦྱིན་བྱེད་མའི་མས་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་བསྐྱེད་དོ། །མིའི་མས་ནི་མི་རྣམས་སོ། །ཀླུའི་མས་ནི་ཀླུ་རྣམས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་མས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་སོ། ། ཚངས་པའི་ཁ་ནས་ནི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ། །དཔུང་པ་ལས་ནི་རྒྱལ་རིགས་སོ། །བརླ་དག་ལས་ནི་རྗེའུ་རིགས་སོ། །རྐང་པའི་མཐིལ་དག་ལས་ནི་དམངས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ།

在此說明具有分別唸的心識確實是虛妄的。爲了解脫而具有瑜伽的無分別心也不應認可，因為執著相故為虛妄，何況遍計所執。 如果瑜伽師的無分別心也緣于某個對像而分別，那麼他暫時也是緣于所緣相而分別，因此不會解脫。任何心識，只要是執著事物之相的分別本性，就是虛妄而非真實，因為是執著相的緣故，如同色等識。 又：由於貪等普遍行故，梵天等如同牧牛者，由於捨棄了真實智慧，故非通達因。 當有貪慾、嗔恨、愚癡這些障礙勝義智慧的煩惱時，怎麼可能解脫呢？因此貪慾等是輪迴之因，而貪慾滅盡等是解脫之因，對此因的迷惑只是你們而非我們。 因此應當破斥他們所說的’這些就是通達真實’。梵天、遍入天、大自在天並非通達勝義，因為見到他們普遍行持貪慾等，如同山民和獵人等群體。 又：若由宣說真實法，或自身修行，則能護持正法。然而此處二者皆無。 護持正法是通過自身如實修行或宣說無顛倒道而成就的。他們自身安住于顛倒修行，如何能引導他人趣入正確修行？因此這些梵天等二種護持正法都不具足，他們自身既未趣入真實法，也不能宣說真實法。 一切皆說是生因，自性各不同，對於其言說，應當觀察真與妄。 對此，首先梵天這樣想：‘這些動與不動的世間是由我所生。‘追隨他教義的人們也這樣說：‘他在其他劫中稱為具福者，第一劫稱為自生，第二劫稱為梵天，第三劫稱為眾生主，第四劫稱為蓮花生，第五劫稱為四面者，第六劫稱為祖父，第七劫稱為金精。’ 眾生主出現後生了世間八母。然後日母生了一切天神，施母之母生了非天，人母生了人類，龍母生了龍族，金翅鳥母生了金翅鳥。從梵天口中生了婆羅門，從臂生了剎帝利，從大腿生了吠舍，從腳掌生了首陀羅等等。

།ཁྱབ་འཇུག་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་སྐལ་ལྡན་ནོར་ལྷ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཐར་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་འདོད་པའི་ལྷ་དང་། ཡང་དག་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་འགག་པ་དང་། ནོར་གྱི་ལྷ་དང་། སྟོབས་བཟངས་དང་། འཆི་མེད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ནི་གཙོར་གནས་པར་བྱེད་ལ། ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་། ཀུན་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་སྨྲ་ལ། དེ་རང་ཉིད་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། ང་ནི་མེ་ཆུ་རླུང་ཡང་ཡིན། །བཟའ་བཏུང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོའང་ང་། །ང་ནི་བྲམ་ཟེའི་ལུས་སུ་གནས། །སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་སྦྱིན་པོའང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲའོ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན པོ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་སྨྲ་སྟེ།ས་དང་། ཆུ་དང་། རླུང་དང་། མེ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་འདོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་མན་ངག་ཉིད་ ལས་འདི་སྐད་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ།ཕྲ་ཞིང་རྟག་ལ་ལུས་བྲལ་བྱེད་མེད་ཀུན་ཁྱབ་བྱེད་པའོ། །གོམས་བྱེད་བསམ་གཏན་རྣལ་འབྱོར་གོམས་རྣམས་དྲི་མེད་བློ་ཡི་ཡུལ། །ཟླ་ཉི་མ་དང་ས་ཆུ་རླུང་དང་མཆོད་སྦྱིན་བདག་པོའི་དངོས། །དབང་ཕྱུག་གྲུབ་པའི་ཞི་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།འདི་གསུམ་ཆར་ཡང་རང་རང་གི་ནུས་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་གང་གི་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ཞིང་གང་གི་ནི་མ་ཡིན། གང་གི་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཞིང་གང་གི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཅིག་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། །ཚངས་པ་ཚངས་བསད་ཅི་ལྟ་བུ། །གཅིག་ཉིད་རབ་ཏུ་ བཀག་པའི་ཕྱིར།།གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །འདི་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདིའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་གསལ་བས་མཆོད་སྦྱིན་གྲུབ་པའི་དུས་སུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་རྒྱལ་ གྱི་སོ་ཕྱུང་བ་དང་།སྐལ་བ་ཅན་གྱི་མིག་ལྟུང་བར་བྱས་པ་ན་ལྷའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཁྲོས་པར་གྱུར་ནས་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་ངན་པ་འདི་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚངས་པས་གདོང་གཅིག་སྤྲུལ་ནས་འདིའི་སྐྱེ་བ་ངས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཁྲོས་ པར་གྱུར་ནས་ཚངས་པའི་མགོ་དེ་སེན་མོས་བཅད་དོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ཚངས་པས་ཚངས་པ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན།རང་གི་བདག་ཉིད་བསད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་རིང་པོར་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པར་བྱེད། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚོལ་ བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན་པས་ཚངས་པ་དང་།ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བདག་ལས་དབྱེ་བ་མི་རིགས་པས། །གསུམ་ཉིད་དུ་ཡང་ ཇི་ལྟར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ཚངས་པས་བསྐྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གིས་བསྐྱེད་པའོ། །འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་ཡོད་ པར་འདོད་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་རིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀུན་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལ་རྨོངས་རྣམས་ལ། །དེ་ཞིའི་གཏམ་ཡང་ག་ལ་ཡོད། །གང་ཡང་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའོ།

毗濕奴如是說道：‘具福德財神是一切智者、一切見者、一切眾生的創造者、賜予解脫者、欲天、真實引導者、無礙者、財神、善力、不死等本性之主尊，是一切的本體、遍入一切、周遍一切等’。他自己也如是說：‘我是火水風，我也是飲食及眾生之主，我住于婆羅門身，是行為者也是施予者’等。 有些人說大自在天是創造者，認為以地、水、風、火、祭祀、虛空、月亮、太陽這八種形相遍佈一切世間而住。從他的教言中也如是說：‘微細、常住、離身、無作、遍滿一切。修習禪定瑜伽者以無垢智慧為境，月日及地水風與祭祀之主體，為得大自在成就寂樂而修’等。 這三者都各自宣說自己有能力和創造力。對於他們，哪個是真實的，哪個不是？哪個是創造者，哪個不是？因此生起懷疑。若說因為是一故無過失，那麼梵天殺梵天是怎麼回事？因為已經完全遮破一性，所以不應是一體。 若說這些事物是一，而梵天、毗濕奴、大自在天的分類是三，那麼如果沒有本性差別，為何在明亮祭祀成就時，大自在天射出王之箭，使具福德者眼睛墜落時，所有天眾生氣說道：‘這惡性從何而生？‘梵天化現一面說：‘我來說明他的出生。‘大自在天生氣，用指甲砍斷了梵天的頭，如此廣為人知。 那麼梵天怎麼會殺害梵天？若說是殺害自己，那為什麼還要長期修持苦行以清凈罪業？因此，在探求真實智慧的論著中已遮破一切事物的一性和異性，所以梵天、毗濕奴、大自在天等不應是一體。 又，由於不應從自性分別，怎麼會成為三？若說這些由他們創造有三分差別：‘此是梵天所造’、‘此是毗濕奴所造’、‘此是大自在天所造’，如果承認他們的自性也有差別，那麼自性有差別是不合理的。 若說這三者皆遍入一切、是一切眾生的創造者，那麼也不應有差別，因為是一體的緣故，如虛空。又，對於迷惑痛苦因的人們，怎會有寂滅之語？首先是自身的痛苦，這是痛苦生起的因，這是痛苦的息滅。

།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་ བར་ཞི་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་གྱུར་ན།དེ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞི་བའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པར་ནུས་ཀྱི། གང་དག་འདི་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱང་། །འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེས་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར། རང་གིས་ ལམ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ལས་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་ནི། །དེ་བསྟན་པ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་བསྲུང་བར་ནི་ནུས་པ་ཡི། །རེ་ ཞིག་ཆོས་བདེན་སྨྲ་མི་ནུས།།གང་རིག་བྱེད་ལས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་སྲུང་བར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་ པ་ལས་ནི་ཉམས་པའི་ཕྱིར།།གཞན་དག་ཞི་བར་འཁྲིད་མི་ནུས། །ཇི་ལྟར་གཡང་སར་རང་ལྟུང་བ། །གཞན་དག་འདྲེན་པར་མི་ནུས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་གཡང་སར་ལྷུང་བར་གྱུར་ ན་གཞན་དག་གདོན་པར་མི་ནུས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་འཁོར་བའི་གཡང་སར་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་གདོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །རྟོག་པའི་དྲ་བས་བཏགས་པ་ཡི། །ལོག་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་ལ། །རིགས་སམ་ མི་རིགས་དཔྱད་ནས་ནི།།གསུམ་པོ་འདི་ནི་གཏང་བའི་རིགས། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ཀུན་དང་འགལ་བའི་རྟོག་པའི་དྲ་བས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་འབྲུ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། མར་དང་། ཆུང་མའི་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ཅན་གསུམ་པོ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏང་བར་རིགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཡང་། སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བདེ་བྱེད་སོགས། །རིགས་པ་མིན་པར་སྔར་སྨྲས་སོ། །བྱེད་པོ་ཡིན་པར་བདེན་ཉིད་ན། །འདི་དག་གིས་ནི ཅི་ཞིག་བྱས།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚོལ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དགག་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་བརྙས་ནས་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱེད་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་དེ་དག་གིས་བྱས་པར་སྨྲ་དགོས་སོ་། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ནི་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་བྱས་པར་མི་འདོད་དོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་དེས་མ་སྐྱེད། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་བཞིན། །རེ་ཞིག་བདག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་འདོད པས་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ན་ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་མི་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པ་ལྟར་སྔོན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་། གལ་ཏེ་འདི་དག་བྱེད་པོས་ཡིན། །ལས་ཀྱི་བྱ་བའི་མ་ཡིན་ན། ། ལས་དང་བྱ་བ་དེ་དག་གིས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་དམིགས་པའི། །ལུས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འཇུག་པས། །དེས་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས། །དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་བྱས་མི་རིགས། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན པ་དེ་དག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དང་པོ་སྲིད་པའི་དུས་ན་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་ཆོས་ མ་ཡིན་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ། བསྐལ་པ་དང་པོའི་ལུས་ཅན་ལུས། །སྔོན་བྱས་མ་མཐོང་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། །བདེ་སོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་ད་ལྟར་ལུས་བཞིན་ནོ།

如果了知’這是寂滅痛苦的道路’，那麼他就能向他人宣說寂滅的因。而那些自己也不了知輪迴中進退因緣的人，又怎能向他人開示解脫之道呢？因為自己通達道路，所以也能向他人開示道路。 又問：如何確定他們是迷惑于因的呢？吠陀所說的瑜伽，因為已失壞其教法，雖能守護正法，暫時也不能說真實法。吠陀中所說的瑜伽，已失壞解脫因的教法，因為是顛倒的緣故。因此，這些人不能如實說法，也不能守護正法。 因為已失壞修行，不能引導他人趨向寂滅。如同自己墮入深淵，不能引導他人。由於失壞修行，即是自己不通達道路，就像有人自己墮入深淵，不能救出他人一樣，同樣地，自己墮入輪迴深淵者，也不能救度他人。 以上述次第，分別觀察由分別網所織造的三種邪因是否合理后，應當捨棄這三者。由違背一切宗義的分別網所積集的，與穀物、畜生、酥油、妻子等相關的三種業，是與解脫因相違背的，如前所說的次第，證明其違背正理，所以應當捨棄這三種道路。 又復，種種作者如大自在天等，前已說為不合理。若真是作者，這些又造作了什麼？在尋求真實智慧的論中已破除大自在天等一切因，對此若輕視而認為：‘你們眾生的作者是大自在天等’，那麼應當說明他們究竟造作了什麼？ 首先，我因為無生，故不承認是他所作。善法與不善法非他所生，如何是他的功德？首先，我是無生的緣故，不能被產生，所以不是大自在天所作。善法與不善法也被認為是他的功德，所以不是大自在天所生。如同現在的善法與不善法是由因緣所作，而不見有無因的善法與不善法，往昔也是如此。 又復，若這些是作者所作，而非業的所作，那麼這些業與作用，如何成為因果？由於趣入苦樂所緣的身體，故諸有情身，不應是大自在天等所作。有情的身體的趣入也是由善法與不善法所作，為什麼呢？因為要感受苦樂的緣故。因此，身體也不是大自在天所作。 即使說在最初世界形成時的善法與不善法是大自在天所作，此後的趣入是由善不善法所作。對此，劫初有情身，未見前因所作，因為是苦樂生起之因，如同現在的身體。

།བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ མེད་པ་ཉིད་ནས་དེ་དག་གིས་སྔོན་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟར་བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན་པས་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་།གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གི་དབང་ཕྱུག་།དེ་ཡང་བསོད་ནམས་བྱས་ཤེ་ན། །དེ་ཡང་བསོད་ནམས་གཞན་དབང་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་དབང་ཕྱུག་མིན་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཅུང་ཞིག་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས། སྦྱིན་ པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། མཐོ་རིས་དང་། བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གི་དབང་ཕྱུག་།གློ་བུར་གྱུར་པར་འདོད་ན་ནི། །དེས་ན་གཞན་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་དབང་ཕྱུག་མིན་པར་འགྱུར། །འདིའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ནི་རང་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། བསོད་ནམས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།བསོད་ནམས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དབང་ཕྱུག་ཤེས་དངོས་ཡིན་ཞེ་ན། །དེས་ན་དེས་བྱས་འགྲོ་བ་རྣམས། །རྒྱུ་ཡི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ཀྱང་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་ མཐོང་སྟེ།སེམས་མེད་པའི་ནས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ནི་སེམས་མེད་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ། སེམས་དང་བཅས་པའི་མི་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཅན་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པ་འབྱུང་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་ན། །འགྲོ་བ་ཕྲ་སོགས་ལྡན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཕྲ་བ་དང་། མཆོད་པར་བྱས་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་། གར་ཡང་ཕྱིན་པ་དང་། འདོད་དགུར་ལྡན་པ་དང་། དགའ་མགུར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་ཡོན ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟར། ལས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ཡང་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་འཚེད། །དེ་མིན་གཞན་དག་འཚེད་ན་ནི། །བྱས་ཉམས་མ་བྱས་ཕྲད་པར་འགྱུར། ། གང་འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་བྱེད་པ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་བའི་མེ་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་བདག་ཏུ་སྲེག་པར་གྱུར་པ་ན་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་མ ཡིན།འོན་ཏེ་སྡིག་པ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། ལས་བྱས་པ་རྣམས་ཆུད་ཟོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ པས་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཐར་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལྡན་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ག་ལ་ཞི་། །མེ་ནི་འབར་བར་གྱུར་པ་ཡི། །ཚ་བ་མ་ཞི་མཐོང་བ་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

最初劫的有情眾生的身體產生，也是由於無始輪迴以來他們所造作的善法和不善法為因，因為這是產生快樂等的因。比如現在的身體的因是善法和不善法一樣，最初劫的身體也是如此，所以不是大自在天所造。 另外，如果大自在天的自在也是由福德所成，由於依賴其他福德的緣故，大自在天就不成為大自在天。世間的一切圓滿都是由福德所成，經中說：‘由佈施、持戒、禪定而獲得受用、善趣和解脫’。如果承認大自在天的自在也是由福德所成，由於依賴福德的緣故，就失去了大自在天的本質。 如果認為大自在天的自在是偶然形成的，由於與其他相同的緣故，大自在天就不成為大自在天。如果說他的自在是自然產生的，不是由福德所成，那麼一切世間也都應成為大自在天，因為不需要依賴福德。 另外，如果說大自在天是意識實體，那麼由他所造的眾生，由於隨順因的緣故，一切都應具有意識。世間所見果隨因而生，如無意識的穀物等產生無意識的芽等，有意識的人等產生有意識的有情。如果大自在天是意識的本體，由於因果相應而生的緣故，所以一切眾生都應成為具有意識。 另外，如果大自在天是因，眾生應具有微細等性質。如果一切眾生的因是大自在天，如同大自在天具有微細、受供養、輕盈、主宰、自在、遍行、如意和歡喜八種功德一樣，眾生也應具有大自在天的八種功德，但眾生並不具有大自在天的八種功德。因此應知眾生的造作者不是大自在天。 另外，如果說造業者是大自在天，他也應在地獄中被燒炙。如果不是他而是其他眾生被燒炙，就成為未作而遇到，已作而失壞的過失。如此，善業和不善業是由眾生所造作的，其造作者是大自在天還是不是？如果是造作者，由於造作罪業的緣故，當在地獄火焰中焚燒時，怎麼不失去大自在天的本質？ 如果說雖然造作罪業但不產生果報，那就成為業已造作而失壞。如果說是由大自在天所造的業使他們感受地獄痛苦，就成為未造作而遇到的過失。也無有解脫，因為恒時具有痛苦之因，恒時痛苦何時能息？如同火焰燃燒，未見熱性息滅。痛苦的造作者是大自在天，他又是常住的，所以將永遠感受痛苦。

།སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་རྟག་པས་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་རྟག་ཏུ་ཡོད་ན་དེ་ཞི་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འབར་བའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་མེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚ་བ་ཞི་བར་ འགྱུར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།གཅིག་པུ་སྣ་ཚོགས་མིན་ཞེ་ན། །འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟ་བུ། །འདོད་པས་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ཞེ་ནའང་། །གཅིག་པུ་སྣ་ཚོགས་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་ བུ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཡང་སྔར་ནི་གཞན་འདོད་པར་བྱེད་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་གཞན་འདོད་པར་བྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་འདིའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་། རྟག་ པ་ཆ་མེད་ཕྲ་བ་དང་།།འགྲོ་བའི་བྱེད་པོ་གཅིག་པོ་ཉིད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ལོ། །འདི་ལས་མཚར་བ་གཞན་ཅི་ཡོད། །རྒྱུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་གང་གི་ཡང་རྒྱུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་སོ། །ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ངོ་མཚར་འབའ་ཞིག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྩེད་མོའི་དོན་དུ་སྣ་ཚོགས་འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་གྱི།ཡང་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་། གང་འདི་ལྟ་བུའི་དགའ་བའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་གདུག་པ་ཅན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཟུང་ བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ།ཕན་ཚུན་ཟ་བས་འཇིགས་པ་ཡི་། །བདེ་བ་རྙེད་དཀའི་དུད་འགྲོ་དང་། །ཞིབ་ཏུ་འཐག་ཅིང་གཅོད་འབིགས་པའི། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་དམྱལ་བ་དང་། །མི་རྣམས་སྐྱེ་རྒ་ནད་དག་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཟུག་རྔུའི་རྨ་གཏོད་ནས། །དག་འགྱུར་ གང་ཡིན་དྲག་པོ་ཞེས།།མིང་དོན་ལྡན་པ་དེ་ཕྱག་འཚལ། །རྩེད་མོ་ཡིན་ཡང་བདག་དང་གཞན་བདེ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱ་བར་རིགས་ན། རྩེད་མོ་གང་ཞིག་བདག་འབའ་ཞིག་བདེའི་གཞན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བོ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེས་ཅི་ཞིག་བྱ།།དུད་འགྲོ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་སྲོག་གི་ངོར་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་གྱུར་པ་དང་། དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་འཐག་པ་དང་། གཅད་པ་དང་། དབུག་པ་དང་། བཙོ་བ་དང་། བསྲེག་པ་དང་། གསད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་རྣམས་ ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་།རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་བ་ན་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དོན་དང་ལྡན་པ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་མེད་པ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྟིང་བའོ།

如果無苦是解脫，因為它是恒常的所以永遠不能改變為他法。如果痛苦的造作者大自在天常恒存在，那麼痛苦怎麼可能止息呢？就像被燃燒的火焰環繞的火存在時，它的熱度不可能止息一樣。 如果說’唯一不是多樣’，那果報如何是多樣？如果說’由慾望而成多樣’，唯一成多樣不合理。如果說大自在天是唯一而非多樣，那麼果報也應成為單一事物而非多樣。即使承認由慾望力量而成多樣，因為先前欲求一事後又欲求他事，所以這個大自在天的本性不能成立為唯一。 另外，常恒無分微細，及作為眾生的唯一造作者，遍及一切等說法，還有比這更奇怪的嗎？因為無變化的因不能成為任何果的因，所以作為眾生的因，其常恒性就失壞了。因為無分且微細，所以也不存在。因為是唯一，所以也不能遍及一切。因此，這種不具理性的言論只能視為奇談怪論。 如果說雖然是不變的本性，但爲了遊戲而產生這些多樣，並非有所改變，產生這些的果報就是歡喜。對此，正因為這樣受制於歡喜，所以其大自在性就已失壞。因為遠離悲憫，應當視為與惡毒之人無異。 相互吞食而恐懼的，難得安樂的旁生，及被細磨切割穿刺的，痛苦所逼的地獄，以及人們生老病等，痛苦荊棘所傷，稱為’暴烈’者，名實相符者我頂禮。遊戲若能令自他安樂則應為之，但若遊戲只令自身快樂而嚴重損害他人，與罪人行為相順，這樣又有何用？ 見到旁生們互相吞食等而為性命極度恐懼戰慄，地獄眾生被細磨、切割、穿刺、煮燒、焚燒、殺害等，人們也被生、老、病、死、憂愁、悲嘆、痛苦、不悅等所苦時生起歡喜，因此以造作痛苦而得名’暴烈’，這是名符其實的’暴烈’之名。向這無悲憫、令眾生生苦的（大自在天）頂禮，這是諷刺。

།གལ་ཏེ་ཅི་ཁྱོད་ཅི་འདོད་པ་སྨྲོས་ཤིག་།འཛིན་པ་ཅན་གང་ནོར་ལྡན་དང་། །གཞན་གྱི་འཚོ་བཅས་དགེ་བ་ཅན། །ཆོས་མིན་ཅན་ འགའ་མཐོང་ནས་ལྡན།།དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པར་གསལ་བ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ནོར་ལྡན་ཚེ་ཐུང་དང་། །ངན་པར་སྤྱོད་རྣམས་ཚེ་རིང་དང་། །གཏོང་ལྡན་དབུལ་པོ་མཐོང་བས་ན། །དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་གསལ་བ་ཡིན། །གཏོང་བ་ལ་གོམས་པའི་དགེ་བ་ཅན་ནི་ནོར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ནོར་དང་ ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཅན་ལ་ནོར་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གྱི་གདོང་ལ་བལྟ་བར་མི་འགྱུར་བར་རིགས་ལ། དགེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་གོ་འཕང་མཐོན་པོ་འཐོབ་པར་མི་རིགས་ན། ཆོས་དང་ལྡན་ པ་ནི་གཞན་གྱི་སློང་མོ་ལ་སློགས་པས་འཚོ་བ་མཐོང་ལ།ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་གོ་འཕང་མཐོན་པོ་ལ་གནས་པ་མཐོང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚེ་རིང་ལ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པར་རིགས་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འདི་དག་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་བདེ། །དེ་ལ་གུས་པ་ཁ་ཅིག་སྡུག་། དབང་ཕྱུག་བཀས་ནི་བསོད་ནམས་ཅན། །དག་ཀྱང་ཅི་ཕྱིར་སྡིག་མི་བྱེད་། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ལ། དེ་ལ་གུས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། འཇིག་རྟེན ན་ཁ་ཅིག་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ལོང་བ་དང་།འོན་པ་དང་། ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐོང་ན་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར། གང་ཡང་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྣང་ན་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་ དབང་ཕྱུག་གི་བཀའ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར།དེས་ན་འདི་ལྟར་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་མི་ཤེས་པས། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན། །འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ན་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ ཡིན་ལ།འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་རྗོད་པར་བྱེད་ཀྱང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས་བསྒྲུབ་པར་ནི་དཀའོ། །འདིའི་སྐྱེ་བ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དགག་པ་བྱས་པས་ཚངས་པ་དང་ནག་པོ་ཡང་འདྲ་བར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྣ་ ཚོགས་བྱེད་པར་ཚངས་པ་ནི།།མི་རིགས་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་བཞིན། །ཚངས་པ་བྱེད་པོར་བདེན་ན་ཡང་། །དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ། སྣ་ཚོགས་བྱེད་པོ་ཁྱབ་འཇུག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤི་བའི་རྒྱུད་ལས་བསྟན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་མི་རིགས་ པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དང་པོར་སེམས་ནི་མཉམ་གཞག་པས། །བློ་ཡི་སྒོ་རྣམས་ལེགས་བསྡམས་ལ། །ཡིད་ལ་ཤི་བ་གཞག་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསྒོམས་ཏེ། །སྙིང་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུང་བྱས་པ། །ས་སོགས་གཟུགས་ལ་གོམས་པར་བྱ། །བདེ་བྱེད་མཉེས་ན་ སྡུག་བསྔལ་ལས།།གྲོལ་འགྱུར་ཟེར་བ་འདི་མི་བདེ་ན། །འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་དང་པོར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་སུ་བྱས་ལ། བློའི་སྒོ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡམས་ཏེ། ཕྲ་བ་རྟག་པ་ཆ་ཤེས་མེད་པ་ཞི་བ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་བརྗོད་ཅིང་། ས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་སེམས་ལ་བཟུང་ན། བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་འདོད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། །ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་འབྱུང་བ། །དེ་ཉིད་གྲོལ་བར མི་རིགས་ཏེ།།ཡིད་ཤེས་འབྱུང་ཞིང་ཇི་ལྟར་སྔར། །གྲོལ་བར་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ།

如果你想說什麼就說吧。看到有些人雖有執著卻富有財物，有些人靠他人生活卻有功德，有些不具正法者卻顯得富有權勢。 看到有德者富有卻短命，行為惡劣者卻長壽，慷慨者卻貧窮，這些都顯示是大自在天所為。 習慣佈施的有功德者應獲得財富，獲得財富后也應保持佈施的性格，但相反地卻看到執著者擁有財富。 同樣，具有功德者本不應看他人臉色，不具功德者本不應獲得高位，但卻看到具有正法者靠他人佈施等維生，不具正法者卻居於高位。 具有功德者應長壽，行為惡劣者應短命，具有佈施者應富有，但這一切都相反，因此應當知道這確實是大自在天所為。 這些都不合理，為什麼呢？有些佛教徒快樂，而敬仰佛教的人卻痛苦。如果是大自在天的旨意，為何有功德者不作惡？ 如果一切都是大自在天所為，為何看到佛教徒快樂，而敬仰佛教的人卻痛苦？世間上有些人承受惡業果報，如盲人、聾人、病人等，為何他們不成為福德之器？ 那些相貌端正、有力量的人享受福德業果，為何他們不按大自在天的旨意行惡？ 因此這樣才合理：由於不知道各種業，才說那是原因。這些各種眾生的因是善業和不善業，因此這些種種是業所造，而不知者妄加推測說眾生的因是大自在天，但按前述次第很難成立。 通過否定他是生者和作者，也應當同樣考察梵天和黑天。怎麼說呢？梵天造作種種不合理，如前所述。即使承認梵天是作者，他又能做什麼呢？同樣，毗濕奴也不是種種的作者等等。 爲了證明死亡續部所說的禪定瑜伽也不合理而說：首先心入等持，善加控制覺知之門，應當專注于死亡。如是觀想唵字，以形相持於心間，應當熟習地等形相。說是取悅大自在天就能從苦解脫，這是不合理的。 這裡瑜伽士首先入等持心，控制一切根門覺知之門，緣于微細、常住、無分別、寂靜，誦三度量具足的唵字，如論中所說持地等，持於心中，以禪定眼見到大自在天而獲得解脫，這種說法不合理。 為什麼呢？只要意識生起，就不合理說那是解脫。如同以前意識生起時沒有解脫一樣。

།ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་ཕྱུག་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་བསམ་ གཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་ལ་གུས་གྲོལ་འགྱུར་བར། །མི་རིགས་བདེ་བྱེད་མཐོང་བ་ཡང་། །དམིགས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་མཐོ་ཡོར་མཐོང་བ་བཞིན། །རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མཐོང་བས་ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤིང་དང་རྡོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐོ་ཡོར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ནི་དབང་ཕྱུག་ན། །དེ་ནི་རྟག་ཕྱིར་བཅོས་སུ་མེད། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐར་འགྲོ་བར། །དབང་ ཕྱུག་ནམ་ཡང་འགྱུར་མ་ཡིན།།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཡིན་ན་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་ཕྱུག་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤངས་པ་ མེད་པས་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལ་ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ལྷག་མའང་དགག་བྱས་ཕྱིར། །ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་བདག་སྨྲ་ལ། །མི་རིགས་ཕྱིར་ན་དབང་ཕྱུག་སོགས། །བཏགས་ལ་བློ་ནི་དགའ་མི་བྱེད། །ཚངས་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བས་ཚངས་ པ་མཐོང་བས་གྲོལ་བར་འདོད་ལ།།ཁྱབ་འཇུག་པས་ནི་ཁྱབ་འཇུག་མཐོང་བས་སོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བས་ནི་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་རབ་ཏུ་བཀག་པ་དང་འདྲ་བར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་ འཇུག་དང་།དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་བརྟེན་ཅིང་བསྟན་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཡང་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་བཞིའི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རིགས་ལ། རྒྱས་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེའི་དབྱེ་བའི་ ཚིག་འབྱུང་བ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རིགས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་དང་དཔུང་པ་དང་བརླ་དང་། རྐང་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་པ་ན་སའི་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། རྩ་བ་དང་། ཡལ་ག་ཕྲེའུ་ལ་སོགས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་པ་ན་སའི་འབྲས་བུ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པ། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན། མིའི་སྐྱེ་བ་ལས་ གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁྱི་དང་ཕག་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་དམངས་རིགས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་མིའི་རིགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ཡང་དམངས་རིགས་ཀྱི་མིའི་རིགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་དམངས་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་ཁ་ནི་རྟག་ཏུ་ མི་གཙང་བ་འཛག་པ་ཡིན་ལ།ལག་པ་དང་། བརླ་དང་རྐང་པ་ནི་གཙང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཁ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་མི་གཙང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྲམ་ཟེ་མོ་ཡང་ཁ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ནི་སྲིང་མོ་དང་ འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པར་མི་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཁ་ནས་སྐྱེས་སོ་ཞེ་ན། མངལ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་། ད་ལྟར་འདི་དག་གི་བྲམ་ཟེ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ་ཁ་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ནི་འགའ་ཡང་ཁ་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ།

只要有意識的認知存在，即便見到自在天也不會獲得解脫，這是論題。因為有意識的認知產生，這是理由。如同先前未生起禪定瑜伽一樣，這是譬喻。 怎樣呢？對自在天恭敬而得解脫，這是不合理的，即便見到大自在天，因為是有所緣執著的緣故，如同見到木偶一樣。因為是常住的緣故，稱為依止自在天。見到他而獲得解脫是不合理的，因為具有分別相的緣故，如同見到木石本性的木偶一樣。 此外，若自在天是痛苦之因，因為他是常住故不可改變。因此自在天永遠不會使痛苦終結。如果生等痛苦的因是自在天，因為他是常住的緣故不會改變，所以只要因存在，痛苦就不會止息。因此即便見到自在天，也未斷除痛苦之因，所以主張自在天為因的教義中永遠不會有痛苦的終結。 由此也否定其餘，對於主張梵天、遍入天、我論者，因不合理故，對於假立的自在天等，智者不應歡喜。梵天論者認為見到梵天而解脫，遍入天論者認為見到遍入天而解脫，我論者認為見到神我而解脫，這些都如同否定自在天一樣被否定。因此由於這些宗派有過失，我們不歡喜梵天、遍入天、大自在天以及他們所依止宣說的吠陀宗派。 四姓的區分等也不合理，從《生主經》等出現的區分之語也不合理，因為只是一個種姓，除了生主外別無他物，因為是從口、臂、腿、足所生，如同檳榔樹的樹幹、枝條、根和小枝等所生的檳榔果實並非他物，而是同一性一樣。 《中心論火炬釋》第二十六品：此外，所謂婆羅門是否異於人的種姓？若異於人的種姓，則如同狗豬一樣。若非異者，首陀羅種姓也非異於婆羅門人種，如同婆羅門一樣。婆羅門也非異於首陀羅人種，所以是首陀羅。 此外，口常流出不凈，而手、腿、足是清凈的。因此婆羅門因為是從口生的緣故，與不凈相應，所以婆羅門種姓不是最勝的。再者，女婆羅門也非從口生，若是如此則不應與姐妹交合。若說是從口生，因為是從其他胎生，所以現在這些婆羅門已經退失。因為見到從胎生，而未見從口生，所以婆羅門從口生是完全不合理的。

། གཞན་ཡང་འཚོ་བ་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལུས་ཡིན། དེ་ལ་འཚོ་བ་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ཡང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། སྲིད་པ་གཞན་དུ་འཕོ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་བྲམ་ཟེ་ལ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། འདི་སྐད་དུ། དམངས་རིགས་ཀྱིས་ནི་ཡོན བླངས་ན།།བྲམ་ཟེ་བོང་བུར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བོང་བུའི་སྐྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ལེན། །སྐྱེ་བ་དྲུག་ཅུར་ཕག་ཏུ་འགྱུར། །ཁྱི་ཡི་སྐྱེ་བ་བདུན་ཅུ་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཤེད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གྲོང་ཁྱེར་བཅུ་པའི་བྲན་བཅུ་དང་། །མྱ་ངམ་གྱི་ནི་རི་དགས་བཅུ། །མདར་རྒྱུ་ ཚལ་གྱི་དཱུར་བ་དག་།བྲམ་ཟེས་དེ་མ་བསམས་སམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། གང་ཡང་ཁྱི་དཀར་པོ་ནི་བྲམ་ཟེའོ། །ནག་པོ་ནི་དམངས་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་འདི་དག་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞད་གད་དུ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རིགས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ། གང་གིས་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཐོབ་ནས། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་བོར་ནས། །དམངས་རིགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་ཤི་བའི་རོ་བསྲེགས་པ་ཡང་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་ངན་བྱས་པས་བྲམ་ཟེ་དམངས་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ལས་བཟང་པོ་བྱས་པའི་དམངས་རིགས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེར་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཕ་དང་མ་དག་པ་ཉིད་དང་། བྲམ་ ཟེའི་ལས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།དམངས་རིགས་ནི་སྐྱེ་གནས་ངན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེའི་ལས་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དུས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདས། །བུད་མེད་སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་གཡོ། །དེ་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ཞེས་ བྱའི་རིགས།།འགའ་ཡང་གང་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་རིགས་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ། འདིར་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་ཉལ་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་བརྩི་བ་མ་ཡིན་པས་དམངས་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་དང་། རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ དང་།གཞན་ཡང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཡིན་ཡང་ཡུལ་འཁོར་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་རིགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྲམ་ཟེ་མོ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ནི་བྲམ་ཟེའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་སྨྲས་པ། རྩལ་དང་རྩལ་གྱི་སྡེ་དག་དང་། །དེ་བཞིན་ཐོས་པའི་རྩ་ཆེན་དག་།དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཽ་ཏ་མ། །བྲན་སོང་ཉལ་བའི་མངལ་ནས་སྐྱེས། །གཞུང་ནི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཀུནྡ་བྲམ་ཟེའི་དྲང་སྲོང་ཡང་། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཀུནྡ་ཡིས། །གདོལ་པ་མོ་དང་ཉལ་ལས སྐྱེས།།ཉ་བ་ཡི་ནི་བུ་མོ་ལ། །ཕ་ནི་མཆོག་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བས། །ཉལ་ལས་དྲང་སྲོང་གླིང་ལམ་སྐྱེས། །དེ་ཡང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

再者，生命是婆羅門還是身體？如果生命就是婆羅門的話，那麼一切眾生都將成為婆羅門，而且轉生到其他生存形態時也將不會改變婆羅門的身份。然而經中說道：‘若首陀羅收取供養，婆羅門將轉生為驢，十二世轉生為驢，六十世轉生為豬，七十世轉生為狗。‘這是仙人勢力所說的。同樣地：‘城中十個奴僕，荒野中的十隻野獸，草地上的十株吉祥草，婆羅門難道沒有思考過這些嗎？‘等等。甚至畜生中也有四個種姓，比如說：‘白狗是婆羅門，黑狗是首陀羅。‘這些說法都是智者們所嘲笑的。 如果說種姓是婆羅門，那麼行為就不會導致墮落，然而經中說：‘若得婆羅門身份后，按國王旨意行事，此人將失去婆羅門身份，變成首陀羅。‘等等。同樣地，火化婆羅門屍體的人也將成為殺害婆羅門的兇手。如果做惡業能使婆羅門變成首陀羅，那麼首陀羅行善業為何不能成為婆羅門？ 如果說父母清凈和從事婆羅門的工作才能成為婆羅門，而首陀羅因出身低賤，即使從事婆羅門的工作也不能成為婆羅門。對此經中說：‘許多重大節日已過，女人心性極不定，因此所謂婆羅門種姓，任何人都不可能擁有。‘這說明純凈的種姓很難證實。 在這裡，女人即使與其他男人同寢也不被視為過錯，因此首陀羅、吠舍和剎帝利都可能是其父親。此外，雖然是婆羅門種姓，但如護國等人卻成爲了剎帝利，而廣博和種種善知識等人雖然是從非婆羅門女人所生，卻是婆羅門中的上首，因此種姓並非成為婆羅門的原因。 又如所說：‘察羅和察羅種姓，以及多聞的大種姓，大仙人喬達摩，是從婢女腹中所生。著作論典的昆達婆羅門仙人，也是大聖昆達與賤民女同寢所生。漁女與最勝行者同寢生下仙人嶺路，他也被稱為婆羅門。’

།བྲམ་ཟེའི་དྲང་སྲོང་འཇིག་རྟེན་གྲགས། །ཐོས་མང་རིག་བྱེད་འདོན་བྱེད་པ། །དྲང་སྲོང་རྭ་ཞེས་བྱ་བའི་མ། །དུད་འགྲོར་སྐྱེས་པའི་རི་དགས་ཡིན། །སྦོམ་དང་དེ་བཞིན་ རས་བལ་ཅན།།དམངས་རིགས་བུ་ཡིན་བྲམ་ཟེར་གྲགས། །ཟླ་བའི་བཏུང་བ་མང་འཐུངས་ནས། །འཇིག་རྟེན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོར་གྲགས། །འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་གྲགས་གྱུར་པ། །བྲམ་ཟེ་ལུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ། །ཐོས་མང་དེ་ཡང་གདོལ་པའི་རིགས། །ལུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས། །བུར་ཤིང་བུ་མོ་ལས་ སྐྱེས་པའི།།དྲང་སྲོང་དྲང་སྲོང་ཀ་ནཱ་ཡང་། །ཀ་ནཱ་ཡ་ཡི་རིགས་བཅས་པ། །སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད། །དྲང་སྲོང་ཀ་པི་ཛ་ལ་ཡང་། །དྲང་སྲོང་དབང་བྱེད་ཆེན་པོ་ཡིས་། །གདོལ་པ་ཕྲེང་བ་མོ་ལ་ནི། །ཉལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་ཐོས། ། ག་སྟ་དང་དབང་བྱེད་ནི། །བུམ་པའི་ནང་ནས་སྐྱེས་ ཞེས་ཐོས།།བུམ་པའང་བུམ་པའི་ནང་ནས་སྐྱེས། །དེ་བཞིན་གཙང་སྐྱེས་ཆུ་ལས་སྐྱེས། །པདྨའི་འདབ་ལས་ཤེས་རབ་མྱུར། །ཀ་པཏྟྱ་ནི་ཐལ་བ་ལས། །མགོ་ལ་ཐོད་པ་ཅན་ཉིད་ནི། །ཐོད་པ་ལས་ནི་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དཀའ་ཐུབ་དང་། ཐོས་པ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཉིད་ ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དཀའ་ཐུབ་དང་། ཐོས་པ་ཉམས་པ་རྣམས་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར། དམངས་རིགས་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཐོས་པ་བྱེད་པ་དགག་པར་བྱ། །བྲམ་ཟེ་དང་། དམངས་རིགས་ཀྱི་ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། བློ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཅུང་ ཞིག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ།ཇི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར། རླུང་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དག་ནི་ཞི་བྱེད་པའི། །སྨན་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པས་མི་བྱེད་ལྟར། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ངེས་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཆོས། །རིགས་ངེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །རིགས་བཞི་པོ་དག་ དུག་གིས་ཟིན་ནས་སྨན་ནི་བསྟེན་པ་ལས།།ཀུན་ལ་དུག་ནི་བཞི་འགྱུར་འདྲ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་དུག་ཟིན་རིགས་བཞིས་ཆོས་ཀྱི་སྨན་བསྟེན་ན། །བཞི་ཆར་དུག་བྲལ་གྱུར་ཏེ་ཆོས་སྨན་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་རིགས་བཞི་ བརྟག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ། ཕྱི་རོལ་དམངས་རིགས་བུད་མེད་གཟུགས། །འཛིན་པས་རིགས་ལྡན་གསུམ་འདི་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་མ་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།ཆུ་ཡིས་སྡིག་པ་དག་པ་འཁྲུལ། །དགེ་སོགས་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་དག་།ཉེས་བསྟན་གསུམ་ལ་མཐོང་བས་ན། །གང་ཕྱིར་གསུམ་འདི་གཏོང་བའི་རིགས། །འབབ་སྟེགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པས་སྡིག་པ་དག་པར་འདོད་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཉེ་ཞིང་ འཚོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་བསྟན་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལ་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི་མ་བརྟགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

婆羅門仙人世間聞名，多聞誦讀吠陀，名為仙人角的母親，是轉生為野獸的鹿。 粗壯以及具棉者，是首陀羅之子卻以婆羅門聞名。飲用月亮之飲料后，在世間以大仙人聞名。 在世間聞名的婆羅門名為盧姆布，雖然多聞卻是旃陀羅種姓，是從盧瑪生出。 從甘蔗女生出的仙人迦那，以及迦那種姓，都說是從那裡出生。 仙人迦毗佳羅，也是從大自在仙人，與旃陀羅女串鬘交合而生，如是聽聞。 阿伽斯提與自在天，據說是從瓶中生，瓶也是從瓶中生，如是凈生從水生。 從蓮花瓣生智慧迅速者，迦波提從灰中生，頭戴顱骨者，據說是從顱骨中生。 如是所說，若說苦行、多聞和出身本身即是婆羅門，則苦行和多聞衰敗者應成非婆羅門。 為何要禁止首陀羅行苦行和多聞？婆羅門與首陀羅的身體、感官和智慧並無絲毫差別。 如同風、膽、痰的平息藥物，不因種姓差別而確定，同樣，貪等煩惱的止息之法，也不因種姓差別而有差異。 四種姓被毒所染而服用藥物時，對所有人毒的四種作用都相同，一切平等。 同樣，被煩惱毒染的四種姓若服用正法藥，四者都能離毒，法藥對一切平等。 以此等教示，觀察四種姓是不合理的。 又有人說：‘外道、首陀羅、女人之相，執著故應舍此三種姓。‘此說有過失故應舍，並非未經觀察。 為顯示此義：以水能凈罪為迷惑，善等作買賣，見此三過失，是故應舍此三者。 認為在河岸沐浴能凈罪，以及買賣功德與非功德等，見此三種過失，我等捨棄此等，並非未經觀察。

།གང་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ས་སྟེངས་ན་མི་ཤི་འབབ་སྟེགས། །འོད་ཀྱིས་སྣང་དང་པདྨའི་སྙིང་། །ཁམས་གསུམ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ན་། །ཀུ་རུའི་ཞིང་ནི་རབ་ཏུ་ བསྔགས།།ཀུ་རུའི་ཞིང་གི་རྡུལ་དག་ནི། །རླུང་གིས་ཁྱེར་བས་རེག་གྱུར་ནའང་། །ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཅན་ཡང་། །འགྲོ་བ་མཆོག་ཏུ་ཁྱེར་བར་བྱེད། །གང་འགའ་ཟླ་བའི་སྐལ་ཅན་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དབྱངས་ཅན་དང་། །ཕག་ཅན་དང་ནི་འདབ་མ་ཅན། །སིན་དུ་རྒྱ་མཚོར་འདྲེ་བ་དག་།ཁྲུས་ ས་འདི་རྣམས་གང་གི་ཕྱིར།།དག་པར་འདོད་ནས་ཁྲུས་བྱེད་པ། །སྡིག་པ་དག་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །ངེས་པར་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །རིག་པ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། །འདག་འཆལ་དག་གིས་བསྒོས་པའི་གོས། །དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། །ལུས་ཅན་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་བསྒོས་ ནས།།འབབ་སྟེགས་བཀྲུས་པའང་དེ་བཞིན་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྡིག་པ་དག་མི་འགྱུར། །མ་རིག་པ་དང་མ་མཐོང་ཕྱིར། །མ་བསྒོས་ཕྱིར་དང་བག་ཆགས་ཕྱིར། །དྲན་པའི་ཤེས་དང་དགེ་བ་བཞིན། ། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ཆུས་དག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །མི་རེག་པ་དང་། མི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོར་མེད་པ་དང་། བག་ཆགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་རེག་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་དང་གང་འདི་ནི འདི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་།གང་ལ་བསྒོ་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་བྱ་བར་རུང་ན་སྡིག་པ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ་བལྟར་མེད་པ་བསྒོར་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དག་པར་འགྱུར། །འོན་ཀྱང་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བཞག་ པ་ལས་སྡིག་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ལུས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཆུས་བཀྲུར་མེད་པ་ལྟར་སྡིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན། པད་སྙིང་རྐང་བྱུང་ཀླུང་སོགས་ཀྱི། །ཆུས་ནི་སྡིག་པ་དག་མི་འགྱུར། །རེག་བྱའི་ཕྱིར་རམ་བསྒོ་བྱའི་ཕྱིར། ། ཁྱིམ་གྱི་ངན་སྐྱུགས་ཆུ་བཞིན་ནོ། །པདྨའི་སྙིང་པོའི་འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དོ། །རྐང་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ནི་རྐང་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དེ། ཆུ་ཀླུང་ངོ་། །དེས་སྡིག་པ་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །རེག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ་རླན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རེག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་རླན པར་བྱེད་པ་དེས་སྡིག་པ་ཡང་དག་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་གྱི་ངན་སྐྱུགས་ཆུ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རང་བཞིན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ལས། །ཆུར་ཞུགས་སོགས་ཀྱིས་ཟད་གྱུར་ན། །འབབ་སྟེགས་སོགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་མི་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར། ། སྔོན་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལོང་བ་དང་། འོན་པ་དང་། ཞ་བོ་དང་། གྲུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཆུ་ལ་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་། དབང་བསྐུར་བས་སྡིག་པ་མ་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཆུའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད ཀྱིས་ལོང་བ་དང་།འོན་པ་དང་། ཞ་བོ་དང་། གྲུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ཁྲུས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཕྱིན་ཆད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

對此說道：大地上死人的浴場，光明照耀與蓮花心，三界一切之中，俱盧地最為稱讚。俱盧地的塵土，即便被風吹動觸及，即使是造作惡業者，也能帶往最勝趣處。 有些人具有月亮福分，如是還有辯才天女，以及豬面和羽翼者，在信度大海交匯處。這些浴場因何緣故，欲求清凈而沐浴者，罪業清凈之本性，必定往生於天界。 以何道理呢？如同被污垢染污的衣服，能變得無垢一樣，眾生被祭祀所染，浴場沐浴也如是清凈。 如是等所說之理由，這些都不合理，因為：此罪不能清凈，因無明與未見故，因未染污與習氣故，如同憶念智與善業。 罪業是有法，不能被水清凈是其法相。因為不可觸、不可見、無法染污、以及住于習氣故，這四個是理由。凡是能夠觸及、能見到’此是此’等，能夠染污者，如衣服等可以清凈，而罪業是不可取、不可見、不可染污的，那麼如何能清凈？ 然而應知罪業是由不善心的習氣所留存，如同有情相續中的憶念智慧和福德不能被水洗凈一樣，罪業也是如此。或者說： 蓮心足生河等之，水不能凈諸罪業，因可觸及可染故，如同家中污穢水。蓮花心浴場的本性即是蓮花心本身。足生的本性即是從足而生，即河流。彼不能清凈罪業，因為可觸及或能潤濕的緣故。凡是可觸及和能潤濕的，都不能清凈罪業，如同家中污穢之水。 複次，自性非福業，若因入水等滅盡，于浴場等行沐浴，應無苦果因無故。往昔造作不善等果報的盲人、聾人、跛者、殘疾等，如果以浴場之水沐浴並灌頂能使罪業無餘盡除的話，那麼僅僅因為入水等，盲人、聾人、跛者、殘疾等人，從此以後因為無因，就不應該生起痛苦。

།ལས་རྣམས་ཟད་པའང་མ་ཡིན་པས། །སྡིག་པ་ཟད་པ་འགའ་ཡང་མེད། །ནང་གི་བདག་ཉིད་མི་འགག་ ཅེས།།བསྟན་པ་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བརྫུན། །གང་ཡང་འགའ་ཞིག་ཉིན་རེ་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་། སྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་འབབ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་དབང་བསྐུར་བས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་ན་ནི་སྡིག་པ་བྱས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེས་ན་འགའ་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ཡང་འདི་ལྟར་དྲང་སྲོང་རྒྱས་པས། །བདག་ནི་ཆུ་བོ་དམ་པ་སྦྱིན་འབབ་སྟེགས། །བདེན་ཆུའི་སྦྱིན་པ་ཆུ་ངོགས་དཀའ་ཐུབ་རླབས་། །དེ་བཞིན་བྱེད་དང་བཅས་པས་དེར་ཁྲུས་བྱ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཆུ་ཡིས་དག་མ་ཡིན། ། ལུས་དང་ངག་དང་ལས་རྣམས་ནི། །གང་གིས་གསུམ་པོ་མ་དག་པ། །རྒྱ་མཚོ་གསུམ་དུ་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཉིད་ཡིན། །དབང་པོའི་སྒོ་ནི་རབ་བསྡམས་ནས་། །མཉམ་པར་གཞག་པས་གར་གནས་པ། །དེ་ཡིས་ཀུ་རུའི་ཞིང་དག་དང་། །ནེ་མི་ཤ་དང་པད་སྙིང་སྟེ། །འདོད དང་ཁྲོ་དང་རྨོངས་པ་ལས།།གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་དེ་དག་དཔའ། །འབབ་སྟེགས་གང་དུ་ཁྲུས་བྱེད་པ། །སྐྱོང་མཛད་དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བགྱི། །ཆུ་ཡིས་བངས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཁྲུས་བྱས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཡི། །ཕྱི་ནང་བཅས་པར་དག་པ་ཡིས་། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་གང་དེ་ཁྲུས་བྱས། །རྡུལ་དང་འདམ་ དང་དྲི་མ་སོགས།།ཟག་པ་རྣམས་ནི་ཆུ་ཉིད་ཀྱིས། །དག་པར་བགྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལགས། །ཆོས་བྱའི་འབྲས་བུ་ཆུ་ཡིས་མིན། །གང་གཱར་བཀྲུས་ནས་དག་པ་ཡི། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་འཇུག་པ། །ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ནི། །འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་ངོ་། །འདོད་པ་མཆོད་ སྦྱིན་ཆེན་པོ་མཆོད་བྱས་ནས།།མི་དབང་འབབ་སྟེགས་རྟག་ཏུ་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང་། །ཁྲོ་དང་འདོད་དག་དེ་བཞིན་མང་འཕེལ་ནས། །གང་ཕྱིར་མི་གསོད་ལ་སོགས་སྡིག་དག་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དྲི་མའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་མཆོད་སྦྱིན་འབབ་སྟེགས་ཆུས་མི་འདག་།མར་མེ་སྙིང་པོ་འབར་ བ་ཡོད་པ་ན།།འོད་རྣམས་ཆུ་ཡིས་བླུགས་ཀྱང་མི་ཉམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་གི་དམ་ཚིག་ལས་འབབ་སྟེགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པས་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཆུས་ཁྲུས་བྱས་པས་སྡིག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ སྨྲ་བ་འདི་ནི་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ། བྲམ་ཟེ་དག་གིས་སྡིག་པ་བྱས་པ་དག་གི་སྡིག་པ་བླངས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་འགོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་འདིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལས་ནི་རྒྱུད་གཞན་དུ། །སྡིག་པ་འཕོ་བ་ མིན་པར་གཟུང་།།ལུས་ཅན་མིན་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མི་འཕོ་བཞིན། །དངོས་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ལ་ནི། །རྒྱུད་གཞན་ལས་རྒྱུད་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བུ་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ གཞན་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་།གཞན་གྱི་ཞེ་སྡང་གིས་གཞན་ཞེ་སྡང་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་གྱི་གཏི་མུག་གིས་གཞན་གཏི་མུག་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་དང་། གཞན་ཚིམ་པས་གཞན་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་འགོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་བླངས་པ་ནི། །མི་རིགས་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བྱ་། །སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡི། །དཔེར་ན་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཞིན། །གསེར་དང་གོས་ལ་སོགས་པའི གཟུགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་།བླང་བར་རིགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་སྦྱིན་པ་དང་བླང་བར་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ།

諸業並非已盡，故無任何罪業能盡。內在自性不滅，有此說法亦是虛妄。若有人每日造作罪業，以及造作諸罪等，于浴池等處沐浴並接受灌頂而得以完全清凈，則將無有任何造罪之人，因此也不會有墮入惡趣者。然而正如廣大仙人所言：‘我于聖河施浴池，真實水施河岸苦行波，如是作為具足者當於彼處沐浴。內在自性非由水得清凈。’ 身語諸業，若三者不清凈，縱使於三大海中沐浴，亦不得無垢。善護諸根門，以等持而安住，彼于俱盧凈土，尼米沙與蓮心處。于貪嗔癡中，誰能勝彼等勇士，于任何浴池沐浴，護持者彼有何為？ 於水中浸泡，不名為沐浴，內外皆清凈，是謂苦行者沐浴。塵垢泥污等，諸漏唯以水，得以清凈，大王啊！法行果非由水得。于恒河沐浴清凈后，身語意行為，些微差別，于眾生中亦未見。 雖行慾望大祭祀供養，人主常于浴池沐浴，嗔貪如是增長眾多，因此行殺生等罪業。是故垢染因緣若存在，則祭祀浴池之水不能清凈。如同燈芯正在燃燒時，縱使澆水亦不損壞。 由有如是等教證，故你們所說依誓言于浴池沐浴能令罪業完全清凈之說法不成立，因此說以水沐浴能凈除罪業之說法並不恰當。又有人說：‘婆羅門能承擔他人所造罪業，併爲其積累福德。‘此說以此理亦不應理： 從一相續至另一相續，罪業不能轉移而取，因非實體故，如貪嗔癡不可轉移。于具實物之事物，從一相續轉移至另一相續是可見的，如兒子般。罪業非色法，如同他人之貪不能令他人生貪，他人之嗔不能令他人生嗔，他人之癡不能令他人生癡，他人飢渴不損害他人，他人滿足不令他人滿足，如是他人所造罪業之果不能由他人承擔。 複次，爾時取福德，應知實不應理，如同與心相應，譬如苦樂般。金銀衣物等有形之物可予可取，然福德與罪業則不然，因為是與心相應故，如同苦樂不可予取一般。

།གལ་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་སྦྱིན་པ་དང་ བླང་བར་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ན་རང་གི་བྲན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་བྱིན་ནས་དེ་དག་གི་བདེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་ལ།སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་ཀྱང་སྐྱེ་དགུ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དག་ལ་རང་གི་བདེ་བ་བྱིན་ནས། དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་ པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དག་ལེན་པ་དང་སྦྱིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་རྒྱས་བྱེད་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། འདིར་ནི་དགེ་དང་མི་དགེ་བའི། །རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་ཟ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་ སྡིག་སྤངས་མདུང་གི་བུ།།ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། འབར་སོགས་ནང་དུ་མཆོངས་པ་ཉིད། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སོགས་འགྲོ་བར། །བསྟན་པའི་ལུགས་ངན་གསུམ་ལས་མཐོང་། །དེ་ཕྱིར་སྤང་བར་རིགས་པ་ཡིན། །མེར་འཇུག་པ་དང་། གཡང་སར་ མཆོང་བ་དང་།སྨྱུང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། ཚོགས་བདག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་བདེན་པར་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་། །གསུམ་པོ་འདི་ནི་གཏང་ བར་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེར་མཆོད་ལ་སོགས་ཚངས་པ་ཡིས་། །འཇིག་རྟེན་སོགས་ཐོབ་རྒྱུ་མ་ཡིན། །སྲོག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྱེ་མ་ལེབ་སོགས་མཐོང་བ་བཞིན། །གང་དགེ་བའི་སེམས་དང་བྲལ་བའི་མེར་འཇུག་ པ་དང་།གཡང་སར་མཆོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་ཕྱི་བྱི་དང་། སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་མེར་མཆོང་བ་དང་། ཨེ་ནེ་ཡ་དང་སྤྲེའུ་ལ་སོགས་པ་གཡང་སར་ མཆོང་བ་དང་།རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་གྲུ་བོ་ཆེ་ཞིག་ནས། །སྐྱེ་བོ་ཤི་བར་གྱུར་པ་དང་། །ལམ་དུ་ལམ་བརྒྱགས་མ་ལུས་པར་ཟད་ནས་འགྲོན་པོ་བཀྲེས་པས་ཉེན་པས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བཟའ་དང་བཏུང་བ་སྤངས་པ་ཡིས། ། མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་མི་འདོད་དེ། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །ཟས་མ་ཟོས་པས་གདུངས་པ་བཞིན། །ཟས་དང་སྐོམ་མ་ཟོས་པས་མཐོ་རིས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་གདུངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྲོས་པའམ་ནད་དམ། མ་རྙེད་པའི་དབང་གིས ཟས་མ་ཟོས་པ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཟས་མ་ཟོས་སོགས་བསོད་ནམས་འགྱུར། །སྤངས་ཕྱིར་སྡིག་སྤངས་བཞིན་ཞེ་ན། །བདེན་སོགས་སྤངས་པས་གཏན་ཚིགས་འདི། །མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཟས་མ་ཟོས་པས་བསོད་ནམས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤངས་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལས་ལོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཅི་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་ཟས་སྤངས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཟས་སྤངས་བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་ཏེ། །བྱ་བ་དེ་ལ་སྡིག་མེད་ཕྱིར། །དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ སྤངས་པ་བཞིན།།བྱ་བ་གང་ཞིག་སྤྱད་པ་ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྤངས་པ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བར་རིགས་ན་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་ཅིང་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་སྤྱད་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་གྲགས་སོ།

如果快樂和痛苦是可以給予和接受的，那麼當所有主人遭受痛苦時，就會將所有剩餘的痛苦給予自己的僕人，而取走他們的快樂；慈悲之人也會將自己的快樂給予受苦的眾生，而取走他們的痛苦，但是這樣的事情是不存在的。同樣地，功德和非功德也不存在給予和接受。 《廣論》中也說道：‘此中善與不善業，自己所造諸業行，決定不會成空無，是故離罪孔雀子。’ 此外，‘跳入火等之內部，往生梵天等世界，見此三種惡說法，因此應當予捨棄。‘跳入火中、跳入懸崖、持齋等行為能往生梵天世界、大自在天、眾主天、遍入天等世界的說法是不真實的，因為見到這些說法是虛妄的。這三種說法確實應當捨棄。 為什麼呢？因為不合道理：‘以火供等非能得，梵天等之世界因，因為損害生命故，如同飛蛾等所見。‘凡是離開善心的跳入火中、跳入懸崖等行為，都不是獲得梵天等世界的因，因為這是損害生命的緣故。就像飛蛾、老鼠、蜜蜂等跳入火中，羚羊、猴子等跳入懸崖，以及在海中船隻破損而死亡的人們，在路上糧食耗盡而餓死的旅人等，這些都不是往生善趣的因。 此外，‘斷除飲食不應許，能得善趣之果報，因為飢渴之因故，如同未食而受苦。‘不吃不喝不能獲得善趣，因為這是飢渴煎熬的因，就像因為憤怒、疾病或貧窮而無法獲得食物一樣。 又，‘若謂不食等福德，因斷如同斷惡業，真實等斷此因相，成為不定性所攝。‘如果說不吃飯能獲得福德，因為是斷除的緣故，就像遠離罪惡一樣。這種說法也會產生懷疑，因為是否會因為是斷除的緣故，而像斷除真實語和梵行一樣成為非福德呢？還是說因為是斷除的緣故，像斷除殺生等一樣，斷食也會成為福德呢？因此’斷除’這個理由是不確定的。 此外，‘斷食不成為福德，彼行無有罪過故，如同舍離善作意，所作意之行為般。‘對於行為若造作會產生罪過的，斷除它才合理地成為福德。而飲食行為是一切世間維持生命和生起福德的門徑，如果說行此會成為非法，那麼一切世間都將成為具有非法，但是這樣的說法是不曾聽聞的。

།དེའི་ཕྱིར་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་སྡིག་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ལ། ཟས་ལ་མི་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། ། འདིས་ནི་གདུང་བ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་ པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་ལུས་གདུང་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལས་འདི་ལྟར་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡང་ཡོད་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ནུབ་ གཅིག་ལམ་ནི་ནུབ་གསུམ་མམ།།བདུན་དུའམ་ནི་ཉིན་གཅིག་ཉིད། །གང་ཞིག་སྨྱུང་བར་གནས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲས་ནས་ཡང་། ཟླ་ཕྱེད་དམ་ནི་ཟླ་གཅིག་ཏུ། །སྨྱུང་བར་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །དཀའ་ཐུབ་ མ་ཡིན་ཆོས་ལྡན་མིན།།འགའ་ཞིག་བརྟུལ་ཞུགས་སྨྱུང་བར་གནས། །ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར། །དེས་ནི་མཐོ་རིས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་ལུས་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །སེམས་དང་དབང་པོ་གསལ་བ་ཡིས། །ཕྲ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་ འགྱུར་གྱི།།རྒོད་དང་ཞུམ་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དགུན་གྱི་དུས་སུ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་གནས། །ཚ་བའི་དུས་སུ་གདུང་བ་ལྔ་བསྟེན་བྱ། །དབྱར་གྱི་དུས་སུ་བླ་གབ་མེད་པར་གནས། །བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ནས། ཡང་། བྲམ་ཟེ་མེ་བཞིའི་དཀྱིལ་གནས་ནས་། །ལྔ་པ་ཉི་མས་གདུང་བ་ཡི། །གདུང་བ་དེ་ནི་མདུང་གི་བུ་། །ལྔ་པའི་དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་གྱི། །བཀྲེས་དང་ཆགས་པའི་མེ་དག་དང་། །ཁྲོ་དང་འདོད་པའི་མྱ་ངན་དག་།ལྔ་པོ་འདི་ལས་གང་རྒྱལ་བ། །དེ་ནི་གདུང་བ་ལྔ་ཅན་འདོད། །རྟག་ཏུ་འདོད དང་ཁྲོ་ལས་རྒྱལ།།བདེ་ལྡན་དབང་པོ་བསྡམས་པ་དག་།འདི་ནི་མཁས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་གདུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཚེ་མེད་བདེན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན། །ཁྲོ་མེད་དུལ་ལ་དྲང་བ་དག་།འདི་ནི་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །ལུས་སྐམ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，未見進食之行有罪過，也未見不進食等行有功德。此說明五熱苦行等，僅是使身體受苦而已，故非是獲得善趣與解脫等之因。 如增廣等經典中有如此前後矛盾，故非合理。因為：‘一夜之道或三夜，或七夜乃至一日，若人住于齋戒者，彼人即往生善趣。‘如是裝飾后又說：‘半月或是一月中，不應修習于齋戒，因為損害於身體，非為苦行具法者。有些人行持齋戒行，對身體造作損害，因內在自性痛苦故，彼不能證得善趣。常時滋養于身體，心與諸根皆明凈，能證悟微細法義，非由昏沉掉舉得。’ 如是又說：‘冬季住於水中央，炎夏依止五熱法，雨季安住無遮蔽，婆羅門行嚴苦行。‘復又說道：‘婆羅門住四火中，第五炎日所炙烤，此等熱苦孔雀子，非為第五之苦行。飢渴與貪慾火焰，忿怒慾望憂愁等，若能勝此五者者，彼謂具足五熱者。常時勝欲與忿怒，具樂諸根得調伏，此乃智者之苦行，非為身體之苦行。無害具足真實語，無瞋調柔正直者，此為最勝之苦行，非為使身枯槁者。’

།སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་ དཀའ་ཐུབ་གང་།།སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་མར་འཇུག་།ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དཀའ་ཐུབ་གང་། །བདེ་བས་བདེ་བ་བརྒྱུད་མར་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཡང་འགལ་བར་སྨྱུང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་གདུང་བར་ བྱེད་པའི་བདེན་པ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།གཞན་ཡང་རྒྱས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལས་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་མང་དུ་མཐོང་སྟེ། བུ་མེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ནི། །བཟང་པོ་ཡེ་མེད་རྒྱས་བྱེད་ཀྱི། །ཅི་ལྟར་གླིང་ལམ་ཅན་གྱིས་ནི། །རྒས་ཀར་བསུས་ནས་སྨྲས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་ནས་ཡང་།གཞོན་ནུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་བྱེད་པ། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །དྲང་སྲོང་དེ་ནི་མཐོ་རིས་གནོན། །ཚངས་སྤྱོད་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ། ངེས་པར་བརྩེ་མེད་དགའ་བོ་ཡིས་། །གཡུལ་ངོར་འབྲོས་པ་མེད་པར་ནི། །གཡུལ་ལ་མངོན་ ཕྱོགས་སུ་གྱུར་ན།།ཤི་ན་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ནས། ཡང་སྨྲས་པ། གང་ཡང་རང་སེམས་གདུག་པ་ཡིས་། །གཞན་ལ་འཚེ་དེ་རྒྱས་བྱེད་ཀྱི། །དྲག་པོ་དྲག་པོའི་ལས་ཅན་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་དམྱལ་བར་འགྲོ། །རང་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ། །དེ་ནི་གཞན་ ལ་མི་བྱ་སྟེ།།འདིར་ནི་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན། །གཞན་ནི་འདོད་པས་འཇུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ཤིང་གཞན་ལ་ཁ་ཟེར་ཞིང་དམོད་པར་བྱེད་ཀྱང་རང་ཉིད་ཤ་ཟ་བ་ལ་འབད་པ་ཆེར་བྱེད་པར་གྲགས་ལ་།སེམས་ཅན་སྲོག་མ་བཅད་པར་ནི་ཤ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེས་ན་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རི་དགས་ཀྱི་རྔོན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་དགོངས་པ། རུས་པ་དང་། རྐང་པའི་གཏིང་ནས་བརྩེ་བ་མངའ་བ་དེས་ཇི་ལྟར་ན་ཤ་ཟ་བར་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལས་། བཅོམ་ལྡན་འདས ཀྱིས་མ་གནང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གླང་པོའི་རྩལ་དང་། སྤྲིན་ཆེན་པོ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས། ཤ་ཟ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞུང་ལས་ནི། མཐའ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་གང་དག་། ཟས་ཀྱང་སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །དངས་མ་སོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །སློང་མོའི་ཟས་ལ་སྡིག་མེད་བཞིན། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་གི་ཆེད་དུ་སྲོག་ཆགས་བསད་པར་རང་གིས་མཐོང་བ་ཡང་མེད། ཐོས་པ་ཡང་མེད། དོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་སྡིག་པའི་སེམས་དང་བྲལ་བ ཡིན་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤ་ཟོས་ཀྱང་སྡིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ།དངས་མ་དང་། གཅིན་དང་། ངན་སྐྱུགས་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སློང་མོས་རྙེད་པའི་ཟས་ནི་སློང་མོའི་ཟོས་ཏེ། དེ་ཟོས་པས་སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ བ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། གང་ཡང་ཤ་ནི་ཟོས་པ་ཡིས། །སྡིག་པའི་རྒྱུར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། །བཀྲེས་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །མ་བླངས་བྱིན་པའི་ཟས་བཞིན་ནོ། །ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ཟོས་པས་སྡིག་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །བཀྲེས་པ་ཟློག་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་མ་བླངས་པར་རྙེད་པའི་ཟས་སྐོམ་བཞིན་ནོ།

苦的本性是苦行，苦引生相續的苦，智慧的本性是苦行，樂引生相續的樂。如此等所說，與自宗見解相違背，以禁食等使身體受苦，觀察此等真理有何用？ 複次，從《增廣經》等經典中可見諸多前後矛盾之處。如說：‘無子之人於世間，全無善事增廣中，如同有路之人對，老者迎面所言語。’ 又說：‘年少修習梵行者，遠離苦行之修持，此仙人能壓天界，梵行果報最殊勝。’ 同樣：‘若無慈悲之歡喜，于戰場上不逃避，面向戰場而前進，死後必定生天界。’ 又復說道：‘若人心懷惡毒心，損害他人增廣中，暴戾之人行暴行，必墮極為下賤獄。’ ‘於己不欲施於人，此乃諸法之總要，其餘隨欲而行止。‘等如是而說。 對此回答：佛教徒自認安住於法中，卻誹謗他人並咒罵，自己卻熱衷於食肉。若不殺生則無法獲得肉食，因此實為無慈悲心，如同獵人等造作罪業。 對此當說：具大悲心的世尊視一切眾生如獨子，從骨髓深處生起慈悲，如何會開許食肉？ 在大乘經典中，世尊完全不允許食肉。如《象力經》、《大云經》、《楞伽經》、《指鬘經》等經中，皆完全禁止一切食肉。 在聲聞乘典籍中說：‘三凈肉若食，不成為罪業，轉成為精氣，如食托缽食。’ 即是說，未見、未聞、未懷疑為我而殺生，既無罪惡之心，為治病等目的食用此等肉類，不應視為罪業。因為會轉變為精氣、小便、嘔吐等，如同食用托缽所得之食物不成罪業一樣。 複次：‘若人食用肉，不成為罪因，因能止飢渴，如食未索食。’ 此中’肉’為有法，‘食之不成罪因’為法。因為能止息、平息飢渴之因，如同用餐時未索取而得到的飲食。

།ཤ་ནི་མི་བཟའ་བ་ཡིན་ཕྱིར། །མི་ཟ་ཞེ་ན་ལུས་ལ་གཏོགས་། །ས་བོན་དང་ནི་བརྟན་བྱེད་པ། །མི་གཙང་མི་གཙང་སྲིན་བུ་བཞིན། །ཤ་ནི་བཟའ་བར་མི་བྱ་བ་ ཉིད་དེ།།ཕྱི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་རང་གི་ལུས་འདི་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་དང་། སེན་མོ་དང་། བ་སྤུ་དང་། པགས་པ་དང་། ཕྱི་ཤུན་དང་། ཤ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། ཁྲག་དང་། རུས་པ་དང་། རྐང་དང་། མཁལ་མ་དང་། སྙིང་དང་། གློ་བསྲལ་ དང་།མཆིན་པ་དང་། མཚེར་པ་དང་། གློ་བ་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། བཞག་དང་། ལོང་ཀ་དང་། གཅིན་དང་། ཕྱི་ས་དང་། མཆིལ་མ་དང་། རྔུལ་དང་། ཚིལ་དང་། ལུད་པ་དང་། མཆི་མ་དང་། རྣག་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། མཆིལ་སྣབས་དང་། ཞག་དང་། ཆུ་སེར་དང་། དྲི་ མ་དང་།ཀླད་པ་དང་། ཀླད་རྒྱས་དང་། མིག་རྣག་དང་། རྣ་སྤབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་གང་བའི་རྨའི་སྒོ་དགུ་ནས་རྟག་ཏུ་མི་གཙང་བ་ཟག་པ་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་མི་གཙང་བའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ། མི་གཙང་བའི་ཁུ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་ཅིང་། ཕྱི་ས་དང་ངན་སྐྱུགས་ཀྱི་དངས་མས་གཡོགས་ནས། མངལ་གྱི་ནང་ནས་བྱུང་བའི་ལུས་འདི་ནི་མི་གཙང་བའི་ནང་ན་གནས་པའི་སྲིན་བུ་དང་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་བ་ཡིན་ན་ཤ་ཟོས་པས་མི་གཙང་བ་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། དེས་ན་འདི་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བོ བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ནི་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ།ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་དང་བོང་བུའི་ཤ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི། ཁུ་བ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཉ་ཤ་སོགས་ནི་དམང་ཅེ་ན། །མར་དང་འོ་སོགས་ རྒྱུ་ཡིན་པས།།འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན། །ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤ་བཞིན་དུ་ཉ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། མར་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ དུ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཟ་བ་པོ་མེད་ན་གསོད་པ་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེས་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཟ་བ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཚོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤའི་ཕྱིར་གསོད་དུ་ འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།དེ་ལ། ཤ་ཟ་སྲོག་གཅོད་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར་ཞེ་ན། །པགས་སོགས་ཐོགས་པས་གཏན་ཚིགས་ནི། །མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། །གང་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་མེད་ན་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ རོ།།དེས་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤའི་ཕྱིར་གསོད་པར་འཇུག་པ་པོ་བཞིན་དུ་ཤ་ཟ་བ་སྲོག་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆང་བ་བཞིན་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མཚན་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་སྐྱོན་མང་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར། འཇལ་དང་སྲང་ལ་གཡོ་བྱེད་དང་། །ཉོ་བར་འདོད་པ་མི་དགེ་མཉམ། །འཚོ་བྱེད་ནོར་ནི་རྙེད་པ་དེའི། །གང་ཡང་སྡིག་པ་དག་ལས་ནི། །སྐྱོན་ནི་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པར་དུ་། །ཉོ་ བ་པོ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད།།དེ་བཞིན་བུད་མེད་བདག་པོ་བཞིན་། །འདོད་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །སྐལ་བ་ལྡན་པའི་བུད་མེད་དང་། །གང་དག་ཆོས་དེ་སྟོན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་ལ་དམོད་པ་དག་།སྐྱོན་ཚོགས་འཇོམས་ཕྱིར་ཏི་ཏི་རི། །དགྲ་གསོས་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་ནི། །ཆོས་མ་ ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།།ཀུན་དགའ་ར་བ་ཁྲོན་པ་རྫིང་། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་ཤི་གྱུར་ན། །བྱེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར། །གསད་བྱ་ཡོད་པས་གསོད་ཡོད་ཀྱི། །གང་ཕྱིར་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ།

因為肉是不應食用的緣故，若說不食用，則屬於身體，種子以及堅固，不凈如同不凈蟲。若說肉不應食用，如同糞便等，則應當觀察自身，頭髮、指甲、汗毛、面板、表皮、肉、筋、血、骨、髓、腎、心、肺葉、肝、脾、肺、腸、脂、大腸、小便、糞便、唾液、汗、油脂、痰、淚、膿、膽汁、鼻涕、脂肪、淋巴、臭氣、腦、腦髓、眼膿、耳垢等三十六種不凈物充滿九孔之門，經常流出不凈物，從血液和精液的不凈種子而生，由不凈精液所成，被糞便和嘔吐物所覆蓋，從子宮中生出的此身如同住在不凈中的蟲子一般極為不凈，那麼食用肉又有什麼更多的不凈呢？因此這並無任何意義。 即使是善良之人所喜好，魚等肉也不應食用，因為是從精液和血液所生，如同牛和驢的肉。對此應當說：因為從精液等所生，若說魚肉等低劣，因為奶油和牛奶等是因，這是不確定的。因為是從精液和血液所生，是否如同牛等之肉一樣，魚肉等也不應食用？還是因為從精液和血液所生，如同奶油和牛奶等一樣應當食用？因此成為懷疑，故是不確定的理由。 即使沒有食用者也就沒有殺害者，因此殺生者就是食用者，因為是維生的原因，如同為肉而殺。對此：食肉即是殺生，因為是其原因，若說如此，因為取用皮等的理由，成為不確定。若無取用皮等的苦行者，也就不會殺害羊等。因此，是否因為是原因而如同為肉而殺的人一樣，食肉者即是殺生？還是因為是其原因而如同持用皮革等一樣非為殺生？由此理由是不確定的。 若僅以理由推知則會有諸多過失，如何：稱量和秤有欺詐，想要購買同樣不善，醫生獲得財物，任何罪業，以兩種過失，認為較買者更甚。如同女人的主人，供養欲食者，有緣的女人，宣說彼法者，對無戒者詛咒，為斷除過失聚，鷓鴣鳥，即使從養敵，也必定獲得非法。園林、井和池，若眾生死亡，因為是造作處，將有此過失。因有所殺故有殺害，若無則不然。

།དེས་ན་གསད་བྱ་གསོད་པ་གཉིས། །སྡིག་པ་མཉམ་པར་འཐོབ་པར་ འགྱུར།།མཐོང་དང་ཐོས་དང་བསྡམས་པ་དང་། །རེག་དང་དྲན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཤ་ལ་བྱས་ནའང་ཆོས་མིན་འབྲེལ། །འདི་ལྟ་བུར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉི་མ་དང་། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕ་དག་དང་། །སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་མི་བདག་དང་། །དེ་རྣམས་སྡིག་པའི་བྱེད་པོ་ཉིད། །གོས་ བྱེད་པ་ཡི་ལྟར་བྱས་ནས།།ཟས་ཀྱི་བྱ་བའང་མི་རིགས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་སྐྱོན་ནི་གཉིས་འབྱུང་བ། །མ་ཟོས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཟོས་ལས་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་དག་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་ཉམས་འགྱུར་མ་ཟོས་ན། །མ་སྐྱེས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ རྒྱུ་མཚན་གྱི་།།སྐྱོན་དེ་ཁྱོད་ནི་མི་འདོད་ན། །གཞན་གྱིས་བསད་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །སྡིག་དེ་སྤྱོད་པ་ག་ལ་འོང་། །གང་ཕྱིར་མི་སྡིག་གནང་མི་སྦྱིན། །དེས་ན་སྡིག་དེ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཤ་སོགས་རྗེས་གནང་བ། །སྐྱོན་མེད་པར་ནི་གཟུང་བར་བྱ། །གཞན་ཡང་། ཤ་ཟ་བ་ནི་སྐྱོན་བཅས་མིན། །དེ་ཚེ་ སྲོག་ཆགས་གནོད་མིན་ཕྱིར།།མུ་ཏིག་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་སོགས་དང་། །འབྲས་དང་ཆུ་ཡི་དགོས་པ་བཞིན། །སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་ནས་ཤ་ཟོས་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི། ཤ་ཟ་བའི་དུས་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཤ་ལ་སེམས་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་ན་སྡིག་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉ་ཕྱིས་དང་། ཉ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་མུ་ཏིག་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་དང་། རྨ་བྱའི་སྒྲོ་དང་། གཡག་རྔ་དང་། སོ་དང་། རུས་པ་དང་། པགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན། སྲོག་ཆགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཞིག་ ཀྱང་མེད་པ་དང་།འབྲས་བུ་དང་། ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་གང་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཟ་བར་བྱེད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་དེ་། སྐྱོན་ཡོད་ན་ནི་ཤི་བའི་རོ་སྲེག་པ་ཡང་སྡིག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདིར་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤ་ནི་བཟའ་བར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤ་ཟོས་ན་ནི་སྟོབས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། སྟོབས་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ། འདོད་ཆགས་ཀུན་རྟོག་ལས་བྱུང་ཕྱིར། །ཤ་ཟོས་དེ་ཡི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་མ་ཟོས་ལའང་དེ་འབྱུང་སྟེ། །རྩཝ་ཟན་བ་ ལང་ལ་སོགས་བཞིན།།ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་རྩ་བར་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་གི་ཤ་ཟོས་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར། ཀུན་རྟོག་ལས་ནི་འདོད་སྐྱེས་པས། །འདོད་པའི་རྩ་བར་ཤེས་གྱིས་ཏེ། །ཁྱེད་ནི་ཀུན་རྟོག་མ་བྱེད་དང་། །དེས་ན་ ཁྱོད་ལ་འབྱུང་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཅི་བ་ལང་དང་། བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྩཝ་ཟ་བ་དེ་དག་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅི་ཤ་ཟ་བ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མཐའ་གསུམ་དག་པའི་ ཤ་ཟོས་ནས།སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར། མཐོང་དང་ཐོས་དང་དོགས་པ་ཡིས་། །གང་གི་ཆེད་དུ་བྱས་ཤེས་པའི། །ཤ་དེ་དེ་ཡིས་བཟའ་མི་བྱ། །དེ་ལས་གཞན་གང་ཡིན་དེས་བཟའ། །རོ་ཆགས་ཚོལ་དང་གསོད་པ་དང་། །སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་བསམ་སྤངས་ནས། ། ཤ་ནི་ཟོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །སྐྱོན་བཅས་མ་ཡིན་ཟས་མཆོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གསུམ་པོ་དེ་སྤངས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། སེམས་མེད་པ་ཡི་བསྟན་པ་ལའང་། །སེམས་ནི་ཡོད་པར་རྟོགས་བྱེད་པའི། །ཉེས་བསྟན་གསུམ་ལ་མཐོང་བས་ན། ། གསུམ་པོ་འདི་ནི་སྤང་བའི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ནི་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པོ་དེ་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此殺者與被殺者，二者獲得同等罪業。見聞及約束，觸及憶念等，若對肉行此，則成非法相連。如此而轉變。明照之日輪，生育之父親，養護之君主，彼等即作惡者。 如製衣般行事，飲食之事亦不應理。因為過失有二生，于未食者則無有，食已則生諸蟲類，彼等向下而出生。已生者若不食則衰，未生者不復生。 若因他人之緣由，汝不欲受彼過失，他人所殺之物，何來造作罪業。因不許作罪業，是故罪業不存。因此開許肉等，應知無有過失。 複次，食肉無有過失。彼時不害生命故，如珍珠孔雀羽等，稻米與水之用途。若令有情身體生苦而食肉則有過失，食肉之時因肉體無心故不生痛苦，豈成罪業，如同珊瑚、魚類、象牙珠果等，孔雀羽、牦牛尾、牙齒、骨頭、皮革等受用之時，生命毫無痛苦，如同受用果實、水等之時無有損害，如是食肉之時亦無損害故無過失。若有過失，則焚燒屍體亦成有罪。 若謂如是雖然，肉不應食用，因能生貪慾等，食肉則生力量，從力量生貪慾等故。對此，貪慾從分別而生故，食肉非彼之因。未食亦生彼，如食草之牛等。 應當如是說：貪慾、嗔恨、愚癡等從根本而生，非從食肉而生。如雲：‘從分別生貪慾，知貪慾為根本，汝莫作分別已，則汝不復生起。‘譬如牛驢等食草者，彼等一切時中為貪心所害，彼等豈是食肉者耶？是故食用三凈肉，實不成有過失。如雲：‘以見聞及疑，知為誰故所作，彼肉彼不食，除此他者食。舍離貪味求、殺生、無悲心，縱然食用肉，無過如勝食。’ 復有其他遠離三道之因：‘于無心教法中，了知有心之過，見於三種過失，應當舍此三者。‘謂樹木等有心，因有根故，如人等，此乃從彼三者所許。

།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རྒུན་འབྲུ་དང་ཏྲ་པུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲི་ཤིང་རྣམས་ནི་གཞན་ལ བརྟེན་ཅིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་དང་།སྨན་སྦྲུལ་མགོ་དང་ཉི་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉི་མ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་ན་མིག་གི་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་སྤྲིན་མཐུག་པོ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ ན་ཆུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་རྩོམ་པས་ན་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།མ་ཏུ་ལུང་གའི་ཤིང་གི་རྩ་བར་ཁྱི་རོ་རུལ་པ་གཞག་པ་ན་འབྲས་བུ་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སྣའི་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཤིང་ལ་འོ་མ་བླུགས་པ་ན་འབྲས་བུ་ མངར་བོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ལྕེའི་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།རེག་ན་འཁུམ་པའི་འོ་མ་ཅན་ལ་གང་གི་ཚེ་རེག་པར་གྱུར་པ་ན་འདི་ལྟར་འཁུམ་པས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པས་མྱོས་ཤིང་སྒེག་པར་གྱུར་པའི་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་རྐང་པ་ རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བསྐུས་ཤིང་རྐང་གདུབ་དང་ལྡན་པས་ཆེད་དུ་བརྩམས་ཏེ།ཤིང་མྱ་ངན་མེད་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ལ་བརྒྱབ་ན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་རིགས་ལས་ཉམས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ན་བདེ་བ་དང་ངོ་ཚ་བ་དུས་གཅིག་སྐྱེ་བ་ལྟར་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་ཤིང་ཡང་དེ་ རྐང་པས་རེག་པ་ན་བདེ་བ་དང་ངོ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཁ་བུར་ཆང་གིས་བཀང་ནས་མེ་ཏོག་མི་འབྱུང་བའི་བ་ཀུ་ལའི་ཤིང་ལ་གཏོར་ནས་བགད་ན་མེ་ཏོག་རྣམས་གད་མོ་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་སྟེ། ཤིང་ རྣམས་ཀྱང་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་སེམས་མེད་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཡོད་པར་རྟོག་ཅིང་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རིག་བྱེད་གསུམ་པོ་འདི་སྤང་བའི་རིགས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིག་མེད་ཀྱང་རྡོ་ཁབ་ལེན་དང་། ལྕགས་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་ལྕགས་འབྱར་བར འགྱུར་བ་དང་།ཁར་བའི་སྣོད་ལ་རྣ་བ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སྒྲ་ཆེན་པོ་གཞན་གྲག་པ་ན་དེ་ལས་སྒྲ་བརྙན་འབྱུང་བ་དང་། དུག་ལ་སྣ་དང་། ལྕེ་མེད་ཀྱང་ཁྲག་དྲིའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཚ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ལྦུ་བ་འབྱུང་བ་དང་། དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ མེད་ཀྱང་སྒྲའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་དང་།།བྱི་བའི་དུག་གིས་དུས་ཚོད་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ནམ་ཞོད་བྱུང་བའི་ཚེ་རྒྱས་ཤིང་ལྡང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་དང་ཏྲ་པུ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་མེད་ཀྱང་རླུང་གི་ཁམས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལས་འཁྲི་ཤིང་སྟེང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ བ་མེ་འབར་བ་བཞིན་ནོ།།སྨན་སྦྲུལ་མགོ་དང་སུ་གར་ཙ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕོག་པར་གྱུར་པ་ན་ནང་གི་ཆུ་སྐམས་པ་ན་ལུས་དང་འདབ་མ་རྒྱས་པ་དེ་ཉི་མ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། པགས་པ་རློན་པ་ སྐམས་པ་བཞིན་ནོ།།ཆུ་ཤིང་དང་མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང་། མྱ་ངན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་ནི་རྐྱེན་དུ་མ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་མཁྱུད་སྤྱད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིམས་ཉིན་གསུམ་པས་ བཏབ་པ་ལ་ཐུན་མཚམས་རྣམས་སུ་ཕག་ཆག་པའི་དུམ་བུ་རེ་བྱིན་པ་ཉིན་གསུམ་དུ་བྱས་ན་ཞི་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

此外，如是觀見葡萄和匏瓜等蔓藤依靠他物而生長，以及藥草蛇頭和向日葵等隨太陽執行而轉變，由此推斷其具有眼根。 樹木在濃雲發出聲響時，水木等開始結果，故知其具有耳根。 當在摩突倫迦樹根部放置腐爛狗尸時，其果實大量生長，故知其具有鼻根。 當在余甘子樹上澆注牛奶時，其果實變甜，故知其具有舌根。 觸控含羞草時其會收縮，故知其具有身根。 因為當慾望迷醉而嫵媚的青春少女，以紅花汁塗抹其腳，戴著腳鐲，故意踢打無花果實的阿輸迦樹時，如同具有慾望的女子失去貞操，行為時同時生起快樂和羞恥，阿輸迦樹被其腳觸碰時，也如同具有快樂和羞恥般開花結果。 同樣，當青春少女口含樟腦酒，向未開花的婆古拉樹噴灑併發笑時，花朵如同在笑著綻放。 樹木也會按時節開花結果等，故知其具有意根。 他們如是說，對於這種認為無情的樹木等也有心識的三種吠陀論述應當破除。 為何如此？所謂’因為具有根’這一論點是不確定的。即使是無根者，雖無心識，也會產生如同緣取對境般的錯覺。 如同無眼的磁石與鐵相近時鐵會吸附，無耳的瓦器在他處發出大聲時會產生回聲，毒物雖無鼻舌卻會因血腥味而蔓延並在遇熱時起泡，鈴鐺等雖無身根卻能發出連續聲響。 如同鼠毒雖無時間意識，但到了傍晚時分會膨脹上升。同樣，葡萄和匏瓜等雖無眼根，但因風大增盛而如火燃燒般向上攀緣生長。 藥草蛇頭和向日葵等也是因水大增盛，當被陽光照射，內部水分乾涸時，身體和葉片膨脹，並非是面向太陽，如同潮濕的皮革乾燥一般。 水木和摩突倫迦等的果實生長，以及阿輸迦等的開花，是由眾多因緣和合而成的果，應知是技巧運用，如同三日熱病發作時，在發作間隔時各給予一塊破碎的豬肉，持續三日即可平息一樣。

།དེ་བཞིན་དུ་རེག་པས་འཁུམ་པའི་ལོ་མ་ཅན་དང་། ཉི་མར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པར་རེག་པར་པགས་པ་དང་། སྤུ་དང་། མགོས་བཤུད་པའི་བལ་གོས་དང་། རྩཝའི་པིར་ལ་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་སྐམ་པོའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པས་ཚོན་རྩིས་བསྐུ་བར་བདེ་བ་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་དང་། རྒྱུ་སྐར་དང་། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཆུ་བུར་གྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས པས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།མེ་ཏོག་འཕྲོག་གི་ལྷ་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཤིང་གི་རོ་མྱང་བ་མེད་ཀྱང་། །རྟེན་ལ་འོ་མས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་མངར་པོར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྣའི་དབང་པོ་མེད་ཀྱང་དྲི་ཞིམ་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚ་དང་ལེ་ལི་ཏ་སྦྱར་བ་ལས་འབྱུང་ བ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བདག་པོར་གྱུར་པས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ལྗོན་ཤིང་སེམས་དང་བཅས་པ་མིན། །སྐྱེ་གནས་བཞི་ནི་མ་བསྡུས་ཕྱིར། །དཀྱིལ་དུ་བཅད་ཀྱང་བཟོད་པའི་ཕྱིར། ། ཕག་དུམ་བཞིན་དུ་བེམས་པོ་ཡིན། །ལྗོན་ཤིང་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བསྡོམས་པ་ནི་ཕྱོགས་སོ། །སྐྱེ་གནས་བཞིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དཀྱིལ་དུ་བཅད་ཀྱང་མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་།མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་མཐོང་ན་ལྗོན་ཤིང་ནི་སྐྱེ་གནས་འདི་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ བརྟོལ་ནས་སྟེང་དུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་གནས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །བརྟོལ་ནས་སྟེང་དུ་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་།ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དག་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གང་སྲོག་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གཡོ་ཞིང་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ན་ལྗོན་ཤིང་དེ་དག་ནི་དཀྱིལ་དུ་བཅད་ཀྱང་གཡོ་བ་མེད་དེ། ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་ གང་དུ་སྐྱེ་གནས་བཞིས་མ་བསྡུས་ཤིང་།། གང་དང་གང་དཀྱིལ་དུ་བཅད་པ་ན་གཡོ་འགུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་དཔེར་ན་ཕག་དུམ་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དཀྱིལ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་རྟེའུ་སྦྲུལ་དང་ལུང་གི་ མཇུག་མ་དང་།ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་བཅད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཚུལ་གཞན་གྱིས་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྐང་བརྒྱ་ལྟར། །རེག་ན་འཁུམ་པར་འགྱུར་བས་ན། །ས་མ་ག་དང་ཐལ་སྦྱར་ནི། །སེམས་དང་བཅས་པར་འདོད་ཅེ་ན། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི།སྨན་ས་མ་ག་དང་ཐལ་སྦྱར་ནི་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རེག་ན་འཁུམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ཆགས་རྐང་བརྒྱ་བཞིན་ནོ། །རྐང་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རེག་མ་ཐག་ཏུ་འཁྱིལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ས་མ་ག་དང་ ཐལ་སྦྱར་ལ་ཡང་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་རྒྱས་ལ་རེག་ན་འཁུམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར།སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ཡིས་རེག་པའི་སྐྲ་སོགས་དང་། །སྐྲ་ལ་མཚལ་ཕྱེས་བླུགས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན། ། སྐྲ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

同樣地，對於觸控而收縮的葉子，以及隨太陽轉向等理由，也因為觸及火等而面板、毛髮、羊毛衣服上的絨毛，以及用干牛糞粉塗抹在畫筆上便於上色，還有機械裝置、星宿、輪等都是不確定的，同時出現的水泡串等也是不確定的，就像奪花天神的移動一樣。 即使沒有品嚐訶子樹的味道，但如果以牛奶滋養其根部，就會結出甜果。即使沒有鼻根，也會產生香氣，就像辣椒和莉莉塔混合時產生的一樣。 同樣，即使沒有意識，眾生善惡業作為主導也會在適當時候產生。此外，樹木沒有心識，因為不屬於四生，因為砍斷中間也能忍受，如同豬肉塊一樣是無情物。樹木是有法，‘無心識’是其法，法與有法合稱為宗。 因為不屬於四生，以及砍斷中間也不會感到痛苦，這兩者是理由。有情眾生是從卵生、胎生、化生和濕生這四種生處出生的，而樹木不是從這些生處出生的。 如果說’破土向上生長’是第五種生處，那麼就像說樹木等有心識一樣，這也只是臆測，在我方立場中是不成立的。即使承認是從破土向上生長的生處，樹木等也不是有心識的，這可以通過以下方式證明：凡是有生命的都因有感受而極為敏感且不能忍受，而樹木被砍斷中間也不動搖，因為沒有感受。 凡是不屬於四生，且砍斷時會有動搖的，那就是有心識的，因為可以類比推斷為無情物，如同豬肉塊一樣。說’中間’是爲了排除馬駒、蛇尾巴，以及天神和非天的身體被砍斷的情況。 另外，用其他方式陳述他人的想法：‘如果像百足蟲一樣，因觸控而收縮，則認為薩摩迦和堿性物是有心識的’。藥物薩摩迦和堿性物是有心識的，因為觸控時會收縮，如同百足蟲。有一種叫做百足的生物，一觸碰就會捲曲，同樣，藥物薩摩迦和堿性物也會在陽光照射時舒展，觸控時收縮，因此認為是有心識的。 對此回答：被火觸及的頭髮等，以及在頭髮上撒上硃砂粉的這些特徵，也使得這個推理不確定。雖然頭髮是從有心識的身體上長出的，但它並不是有心識的，因為它不能感受快樂和痛苦的感受。

།དེ་ལས་མེས་རེག་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་འཁུམ་པར་འགྱུར་ལ། མཚལ་གྱི་ཕྱེ་མས་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་ན་ཡང འཁུམ་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འཁུམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྲ་རྣམས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཐལ་སྦྱར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རླུང་གི་ཁམས་ལྷག་པར་ཡོད་པ་ལས་འཁུམ་པ་དང་རྒྱས་ པར་འགྱུར་ཏེ།ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རེག་པས་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་འཁུམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །སྲོག་ཆགས་རྐང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མེས་རེག་པ་ན་སྐྲ་འཁུམ་པ་བཞིན་དུ་ཤིང་རྣམས་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ནི་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚེའི་དབྱེ་བ་དང་ནད་གསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་མན་ངག་ཉེ་བར་བསྟན པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་མེད་པ་རྡོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གསོ་བའི་ཐབས་གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་ལ། ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ལ་ནི་གཙང་གཅད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར། སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནད་གསོ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སེམས་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཙམ་འདིར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ཆང་དང་། གླ་རྩི་དང་། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། གསོ་བ་ཡོད་པས་ཤིང་རྣམས་ནི་སེམས་དང་བཅས་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཆང་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་དག་།ལྡོག་པ་ཡོད་པས་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཆང་དག་ནུས་པ་ཉམས་པར གྱུར་པ་ལས་ཡང་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའམ།གསེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་། འདུས་བྱས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་གྱུར་ཅིང་ལྕི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བས་གསོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཅི་གསོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གསོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཆང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་འདི་ལྟར་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་བས་ཉེ་བར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་སྨྲས་པ། མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་འཕེལ་འགྱུར་དང་། །སྡང་སེམས་དུས་ལྡན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་གཉིད་ལོག་སྨྱོ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ཡོད་རྟ་སོགས་བཞིན་དུ་འདོད། །ཇི་ལྟར་རྟ་ལས་རྟ་སྐྱེའི་བ་ལང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི་།འབྲས་ཁར་བའི་མྱུ་གུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །ཇི་ལྟར་རྟེའུ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་། རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྟ་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་ཡང་མྱུ་གུ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་འཕེལ་བའོ། །གནོད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྡང་སེམས་ཉིད་དེ་། དུག་གི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྡང་བའི སེམས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ཁྱི་ནི་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་ཡང་དཔྱིད་དང་དབྱར་གྱི་དུས་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ།

當被火觸及時會收縮，當被硃砂粉末遍覆時也會收縮，雖然會收縮，但僅僅因為收縮這一點，不能確定頭髮就是有情識的。同樣地，藥物灰末等也是因為風大增盛而收縮和舒展，就像蓮花等花朵被陽光照射而開放一樣，這是需要思考的問題。 是否因為會收縮，如同百足蟲等一樣，樹木就一定是有情識的呢？還是說如同頭髮被火觸及而收縮一樣，樹木是無情識的呢？這個論據是不確定的。 如果說樹木是有情識的，因為有壽命的區別和治療疾病等方法的教導的緣故。對於無情識的石頭等物，從未見過任何治療方法，而對於樹木卻有修剪等方法的教導，因此，是有情識的，如同火一樣。對此應當這樣說：所謂治療疾病是有情識身體的特性，因為對無情識之物這一點不成立，所以論據的內容不成立。這裡明顯可見的只是物質元素的變化而已，而且這些也因為酒、麝香、武器等物似乎有情識而顯得不確定。 同樣地，因為有治療方法而說樹木是有情識的這一點不能成立，如說’酒等衰敗者，有恢復故生疑’。酒失去效力后，通過特殊調配又能恢復效力，或者金等物與雜質混合而變得不純時，經過處理后又能恢復純凈和重量等性質，因為有治療方法，這就產生了疑問。 是否因為有治療方法，如同人等一樣是有情識的？還是說因為有治療方法，如同失效的酒能夠恢復一樣是無情識的？由此可見，有情識性是不能成立的。 又有前論者爲了反駁而說：‘從相似中生長增長，具有嗔心時節生，以及昏睡發狂故，如馬等物有心識。‘如同馬生馬而不生牛，同樣地，從青稞種子生出青稞苗而不生出糙米苗，這就是從相似中生。如同馬有幼駒、少年、老年等階段的區別而增長一樣，樹木也有芽、莖、干、枝、葉、花、果次第增長，這就是增長。 具有損害之心稱為嗔心，因為毒樹等能夠奪取生命，所以應當知道它有嗔心。如同牛馬等在春季等時節出生，狗在秋季出生一樣，樹木也是在春夏時節生長的。

།ལྗོན་ཤིང་གི་ཚེའི་དབྱེ་བ་ལས་འདི་ ལྟར།གཉིད་ལོག་པའམ། མྱོས་པའི་དུས་སུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དགུན་གྱི་དུས་སུ་ནི་གཉིད་ལོག་གོ། །དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ནི་སྨྱོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྐྱང་ལ་སོགས་པ་གཉིད་ལོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་ནི། ལྷོག་པ་བྱུ་རུ་བཻ་ཌཱུརྱ་། །རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་མྱུག་སོགས་ཀྱིས་། ཤིང་རྣམས་སེམས་དང་བཅས་པར་ནི། །འདི་ལྟར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན། །འདི་ལྟར་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེར་ན་སྐྲ་ཉེ་བར་དགོད་དེ། སྐྲ་བྲེགས་པ་ན་སྐྲ་ཉིད་ལས་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཡང་དེ་སེམས་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་འདི་ལྟར་སྐྲ་དང སེན་མོ་དང་།སེན་འདབ་པའི་ཚད་དང་། ཀུ་སྨན་དའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། གསེར་གྱི་མྱུ་གུ་དང་། གྲོག་མཁར་གྱི་ས་དང་། ལྷོག་པ་དང་། བྱུ་རུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དཔེ་སྟེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕེལ་བར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྷོག་པ་ཡང་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིན་པོ་ཆེ་དང་གསེར་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆུ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་ སྒྲོགས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དུས་སུ་སྐྱེ་བའི་དཔེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ལྗོན་ཤིང་རྣམས་དགུན་གྱི་དུས་སུ་གཉིད་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མེའི་ཁམས་ཉམས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ལོ་མ་དང་འབྲས་བུ་བསགས་པ་ལྷགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་ནང་གི་ཁུ་བ་ རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐམས་ཤིང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་གནས་དང་ས་གཞན་དག་ཀྱང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྐམས་ཤིང་གདུངས་པ་ལས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ནི་ཆུ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་གྱུར་པས་སྐམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རང་དང་གཞན་གྱིས་ འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྱོས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་འབྲས་ཁར་མའི་ས་བོན་དང་། བུར་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སོས་ཀའི་དུས་ཆུ་དང་བཅས་པ་ལ་བསྐྲུན་ན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་གཉིད་ལོག་པའམ། སྨྱོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཁུམས་ཤིང་མི་བསྐྱེད་ པ་གཉིད་ལོག་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ནས་ལ་སོགས་པའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་དང་།སྨན་ཡིད་བདེ་དང་། བ་སནྟི་དང་། འབྲི་ཏ་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། བིལ་བའི་འབྲས་བུ་འཕེལ་བ་དང་། སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་དང་། ས་བོན་གྱི་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ བུ་རྣམས་དགུན་གྱི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནགས་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ཡང་དུས་དེར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ཅི་ཁ་ཅིག་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ཁ་ཅིག་ནི་གཉིད་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།ཡང་དེ་ལ་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ཅི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ལྷོག་པ་དང་། བྱུ་རུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ།

關於樹木壽命的分類如下所述，在睡眠或陶醉時生長。冬季時是睡眠，夏季時是陶醉，就像野驢等入睡一樣。對此回答是：腫瘤、珊瑚、琉璃、珍寶、金芽等，樹木是否有心識，這是不確定的。 比如以相似而生為例，以頭髮為例，剃髮后從頭髮處又會生長，但它並非有心識。增長的情況也是如此，頭髮、指甲、指甲邊緣的長度、南瓜的果實、琉璃、金芽、蟻穴的土、腫瘤、珊瑚等這些都是比喻，這些雖然都會增長，但都不具有心識。 如果說腫瘤也是有心識的，因為是從有心識的身體產生的緣故。對此，它並沒有獨立的心識。珍寶和金芽等在云雷響起時生長，這是適時生長的比喻。 樹木在冬季並非是睡眠，而是火大衰減且成熟后，葉子和果實積聚凋落，那時其內部的液汁逐漸乾涸消失。自身所在地和其他地方也因陽光照射而乾燥炙熱，從而逐漸增長茂盛。 夏季時因水分極多而不會乾涸，由於自身和他者的增長而呈現陶醉狀態。另外，稻穀種子和甘蔗芽等在春季有水時培植則會生長，但它們是處於睡眠或陶醉狀態。 此外，認為蜷縮不生長是睡眠狀態，大麥等莊稼成熟時，藥草悅意、婆薩替、毗黎勒等在春季開花，毗黎婆果實增長，大酸果和種子容器等果實在冬季成熟。 同樣，所謂違背森林的樹芽、枝條、葉子、花朵、果實也在那時成熟，為何有些是睡眠狀態有些不是睡眠狀態呢？又對此，因為是從相似而生，是否如同頭髮等一樣無心識？還是如同馬等一樣具有心識呢？ 同樣，因為會增長，是否如同腫瘤和珊瑚等一樣不具有心識？還是因為會增長而如同牛等一樣具有心識？因為如此不確定，所以未能成立其具有心識。

།གཞན་ཡང་། འདི་དག་ལ་ནི་སེམས་མེད་ཕྱིར། །སྡང་ སེམས་ཞེས་བྱ་འང་མ་གྲུབ་ཉིད།།གཏན་ཚིགས་དོན་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། །ལྷོག་པ་སོགས་ཀྱིས་མ་ངེས་ཉིད། །སེམས་དང་ལྡན་ན་ནི་གཉིད་ལོག་པ་དང་། སྡང་བའི་སེམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི་སེམས་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་སྡང་བའི་སེམས་དང་གཉིད་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ ཚིགས་གཉིས་ནི་གཞན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ལོ་མ་འཁུམ་པ་དང་། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སེམས་མེད་པའི་འབྱུང་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྡོ་ཁབ་ལེན་དང་། ཉེ་བར་གྲུབ་པ་ལས་ རྩཝ་དང་།ལོ་མ་དང་། ཆུ་ཤེལ་དང་། མེ་ཤེལ་དང་། ཆུ་ལས་འཁུམ་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཆུ་དང་། མེ་འབྱུང་བ་དང་། ལྕགས་གཡོ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །མཐུན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུམ་ནི་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བའི་མཛེ་ནད་ཉིད་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཟ་འཕྲུག་ལ་ཟ་འཕྲུག་ཉིད་འབྱུང་བ་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཅི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ དུ་ཤིང་རྣམས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷོག་རྒལ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ནི་ཆུང་ངུན་དུ་སྐྲང་ལ། ཕྱིས་དེ་བས་ཆེར་འགྱུར་ཞིང་ཉི་མ་གཞན་དག་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ བར་འགྱུར་བས་དེ་བས་ན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལྷོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ཞིག་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དབྱར་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་རྣམས་ལ་མཁྲིས་པ་དང་། རླུང་དང་། བད་ཀན་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་ནུས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་དང་། རླུང་དང་། བད་ཀན་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྟ་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ཤིང་རྣམས་ལ་སེམས་མེད་པར་འདོད་ན་འདི་རྣམས་གང་ལས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཅི་ལྟར་ན་ཁ་ཅིག་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁ་ཅིག་ནི་ཕན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་དུས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དབང་གིས། །རྩ་བས་འབྱུང་བ་དུས་སུ་སྐྱེ། །དམྱལ་བ་དང་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱིས་། །མཚོན་དང་དཔག་བསམ་ཤིང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་བདག་པོར་གྱུར པ་ཉིད་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ངན་པ་བྱས་པ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས། རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་དང་། །ཤལ་མ་རིའི་སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པས་གཅོད་པ་དང་། འབིགས་པ་དང་། གཤེགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་བཟང་པོ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་གོས་དང་། ཟས་དང་། ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་། བདེ་བའི་འབྱོར་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

此外，由於這些無心，所以所謂的嗔心也不成立。理由的意義也不成立，因為被腫瘤等所不定。若有心，則應有睡眠和嗔心的產生，而無心者則不會有，因此嗔心和睡眠這兩個理由對我們來說根本不成立。 葉子收縮、開花結果等現象在其他無心的事物中也可見到，例如在雪、月亮、太陽、寶石、磁石等物質中，由近因而生根、葉、水晶、火晶，以及從水中產生收縮、膨脹、水、火，鐵的運動等現象。 其他三個理由，如從相似而生等，因麻風病等而不定。就像身體一處生起的麻風病會逐漸蔓延至全身各處，瘙癢會引起瘙癢，這些相似而生的現象使理由不定。是否因為從相似而生，就如同馬等有情那樣樹木也是有心的？還是如同麻風病等那樣是無心的？ 同樣，腫瘤等最初較小，後來逐漸增大，再後來變得更大，因此’逐漸增長’這個理由也是不定的。是否因為會增長，就如同牛等那樣是有心的？還是如同腫瘤等那樣是無心的？ 同樣，在秋季、夏季、春季時分別產生膽汁、風、痰，因為是按時產生，是否如同膽汁、風、痰那樣是無心的？還是如同馬等那樣是有心的？由此可知是不定的。 若佛教徒認為樹木無心，那麼這些從何而生？為何有些是有害的，有些是有益的，如同有心者一樣？為何會按時生長呢？對此： 由眾生業力故，根本現象應時生，以地獄及天界，兵器祥樹為比喻。 一切器世間都是由眾生的業力作為主因而產生的。特別是，由地獄眾生的惡業作為主因，產生了劍葉林、鐵刺樹等能割、能刺、能裂等現象。由天界眾生的善業因緣，則產生如意樹，能賜予衣服、食物、受用和安樂的資具。

།དེ་བཞིན་དུ་མིའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་ཚེར་མ་དང་དུག་གི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ དག་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།ཙམ་པ་ཀ་དང་། ཨ་ཤོ་ཀ་དང་། པདྨ་དང་། ཨུཏྤ་ལ་དང་། ཨ་མྲ་དང་། པ་ན་ས་དང་། ན་ལི་ཀེ་ར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་མེད་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཤེལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་ལས་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་དག་ལ་སེམས་མེད་པས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ སྐྱོན་མེད་དོ།།ཡང་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་ཆན་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཤ་ཟོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཏིལ་གྱི་ཏིལ་མར་དང་། བུར་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་ སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲག་འཐུངས་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། འཚེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་བསྟན་པ་འབྱུང་བས། དེས་ན་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ན་འཚེ་བ་ལ་འཇུག་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་དེ།འཁོར་བ་ལས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཟས་མ་ཟོས་ན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་ལ། ཟོས་ན་ནི་སྲོག་ཆགས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྗོན་ཤིང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ རྟོག་པ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་འདི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་སོ་སོའི་ཞིང་། །ཆོས་འདི་གང་ལ་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་ལ་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དྲོད་མེད་གཡོ་བ་མེད་ཉིད་དང་། ། ཐོས་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་དང་། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་མེད་ནི། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་བསྟན་པ་ཉིད། །དགེ་བ་དང་ནི་མི་དགེའི་ལས། །སེམས་ཡོད་རྣམས་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི། །བསྟན་པ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པས། །དེས་ན་ཤིང་རྣམས་སེམས་མེད་ཡིན། །འདོད་དང་ཞེ་སྡང དང་བྲལ་ཞིང་།།ལུས་ལ་ངལ་བ་མེད་པ་དང་། །རིགས་དང་མི་རིགས་ལས་གྲོལ་བས། །དེས་ན་ཤིང་ལ་སེམས་པ་མེད། །སྲོག་ནི་འབྱུང་འཇུག་བྱེ་བཙུམས་སོགས། །ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་བྱ་བ་རྣམས། །བསྟན་པ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བས། །དེ་ནས་ཤིང་ལ་སེམས་པ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་བདུན་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །ཡང་དཔྱོད་པ་པའི་རྒོལ་བ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལམ་གསུམ་ཇི་བཞིན་དོན་ལྡན་ཡིན། །ཚངས་པས བསྟན་ཕྱིར་སྨན་དཔྱད་བཞིན།།འདས་དང་མ་འོངས་མཁྱེན་པ་པོ་། །དེས་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞེ་ན། ལམ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །ཚངས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མཁྱེན་པའི་ཐུབ་པས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།གང་དང་གང་ཚངས་པས་བསྟན་པའམ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མཁྱེན་པས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨན་དཔྱད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་ལྟར། ཚངས་སྨྲས་ཞེས་བྱའི་གཏན་ ཚིགས་དག་།སྐྱེད་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། །ཉེས་པར་བརྟགས་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ངེས། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེད་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྐྱེད་པ་པོའོ། །གང་དག་ལ་སྐྱེད་པ་པོ་དང་པོ་ན་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་སོགས་ཏེ། མཆོད་སྦྱིན་དང་། བྱོལ་སོང བསད་པ་དང་།དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོ་ཞིང་བཙོང་བ་རྣམས་སོ།

同樣地，在人類世間，荊棘和毒樹等危害生命的東西也是由罪業所生。雖然旃檀香、無憂樹、蓮花、青蓮、芒果、波羅蜜、椰子等無心識，但由善業因緣而生，能帶來利益和安樂，如同金、銀、水晶、琉璃等珍寶一樣。這些物品的生長時節也是由業力所生，爲了適時受用。因此，這些無心識之物被受用是無過失的。 若說一切皆有心識，那麼食用米飯、麵粉、花朵、果實、葉子等就等同食用有情眾生之肉，飲用芝麻油、甘蔗汁等就等同飲用眾生身體所出之血，如此一來世間眾人都將造下大罪。 又說：‘無害為法之最上’。因此，若在飲食行為中經常行害，何來修法？如何能從輪迴中解脫？求解脫者若不食則將死亡，若食則將傷害眾生而失壞正法。因此，認為樹木有心識的這種想法是在傷害自己。 古代論師們也曾如是說：‘壽命、暖氣、意識和動搖，各有其界。具此法者，名為生命。無暖無動搖，不能聽聞等，不能了知聲等，即非有情眾生。善業與不善業，唯生於有心者，無心者無此業，故樹木無心識。遠離貪慾與嗔恨，身無疲憊，解脫于應理不應理，故樹木無心識。呼吸開合等，身外諸作用，未見於植物，故樹木無心識。’ 《中觀心論火光釋》第二十七品終。 為說明另一個順世外道的諍論而言：‘三道如實具義理，因梵天所說如醫方，過去未來皆通達，彼所說法應成立。‘三道是有法，如實具義是其法。因為是梵天所說，因為是通達過去未來的聖者所說，這兩者是因。凡是梵天所說或通達過去未來者所說的，皆如實不虛，如同醫方，這是譬喻。 對此如是說：‘所謂梵天說的因，創造主等所說者，已證明是妄想故，因此你應如是定。‘創造主即是能生者，是三界的創造者。凡是具有最初創造者的即是創造主等，即祭祀、殺生、買賣善業等。

།ཉེས་པར་བརྟགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པས་སོ། །སྐྱེད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པས་བདག་གིས་བསྒྲུབས་པའོ། །དེས་ན་སྐྱེད་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི་ཉེས་པར་བརྟགས་ པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེས་ན་ཚངས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཚངས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྨན་དཔྱད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཅི་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་བདེན་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྐྱེད་བྱེད་ལ་སོགས་ པས་སྨྲས་པ།ཉེས་པར་བརྟགས་པས་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱིས་བསྟན་བཞིན་དུ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་བྱེད་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འགའ་ཞིག་དོན་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིས་། །ཀུན་དུ་དོན་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། །གནག་རྫི་སྨྱོན་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི། །ཀུན་དུ་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་བཞིན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་འདི་རིགས་ཀྱི། ཚངས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན པར་སྔར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་དེའི་ཚིག་ནི་ལ་ལ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ལ་ལ་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་བ་ལང་རྫིའི་ཚིག་རྣམས་སམ། སྨྱོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་ལ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ལ་ལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་ པ་ཤེས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་།།འདས་དང་མ་འོངས་ཤེས་པ་ཉིད། །ཡི་དགས་ལ་སོགས་ལ་ཡང་ཡོད། །དེ་ཡིས་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་མིན། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དཔྱད་བྱ་ཡིན། །ཡི་དགས་དང་། སྲིན་པོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདས་པ་ དང་མ་འོངས་པ་ཅུང་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི།ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་རྒོད་ཀྱིས་ཤི་བའི་རོ་ཤེས་པ་དང་། ཁྭ་དང་། གྲོག་མ་ལ་སོགས་པས་ཆར་འབབ་པ་ཤེས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ཏྲེ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་འགའ་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པའི་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བཞིན་དུ། ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས པ་ཤེས་པའི་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་ཡང་། ཆོས་སོགས་འདི་ལ་གང་ཡོད་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་ལའང་ཡོད་ཅེས་པ་། །རེས་འགའ་སྲིན་བུའི་ཡི་གེའི་ཚུལ། །ལེགས་བཤད་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིན། ། གསུམ་པོ་འདི་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །འགའ་ཞིག་ལ་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་ཆ་མཐོང་བ་ནི་སྲིན་བུའི་ཡི་གེའི་ཚུལ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའི་སྲིན་བུས་ཤིང་ལ་ཟོས་པ་དང་། ལ་ལར་ཡི་གེ་འདྲ་བའི་རི་མོ་འབྱུང་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་ལ ཡི་གེ་ཤེས་པའི་རིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཇི་ལྟར་མི་གཙང་ཕུང་པོའི་ནང་། །རིན་ཆེན་འགའ་ཞིག་མཐོང་གྱུར་པ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་དང་དེ་ཡི་མཐུ། །ཤེས་དང་ལྡན་པས་དེ་ཤེས་གྱུར་། །ཇི་ལྟར། མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་འགའ་ཞིག་གི་དཀྱིལ་དུ་རིན་པོ་ ཆེ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་ན་རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པས་དེ་མཐོང་ན་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་དེ་ལས་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི།མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་འདི་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ལ་མཐུ་ཡང་ཤེས་ཏེ། འདིའི་མཐུས་ནད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་དང་། དུག་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་ དོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

由於無知而產生錯誤的觀察。生主等人所說的，是我以如前所述的道理而成立的。因此，生主等人所說的是錯誤觀察而成立的。 因此，‘因為是梵天所說’這個理由是不確定的。就像因為是梵天所說，醫術等一樣，這三道是否是真實的呢？還是如同生主等人所說的是錯誤觀察而成立的，不符合實際意義呢？這是不確定的。 即使說如同醫術教法一樣，生主所說也是符合實際意義的，對此應當這樣說：‘某些見到真實義，並非一切皆如實，如同牧牛人狂人語，並非一切皆如實。’ 對於見到真實義的人來說，是具有如實義理的，這個道理是合理的。但梵天並非見到真實義，如前已經成立，所以他的言語有些符合實際意義，有些不符合實際意義，應當了知。就像牧牛人的言語或者狂人等的言語，有些符合實際意義，有些則不符合。 關於’因為是知曉過去未來而說的’這一點：‘知曉過去與未來，餓鬼等眾亦具有，彼等所說非皆真，是故因相應觀察。’ 餓鬼、羅剎、夜叉等也能知曉一些過去和未來，但並非全部。就像禿鷲知道屍體，烏鴉和螞蟻等知道下雨一樣。同樣，阿特雷和廣博等聖者也只知道某些事，而非全部。 因此，他們所說的並非都合乎道理，應當觀察：是否如同知曉過去未來的聖者們所說的話一樣，這三道是符合實際的？還是如同知曉過去未來的餓鬼等所說的話一樣，不符合實際呢？ 此外：‘此中法等所具有，彼即他處亦有者，猶如蟲蝕文字相，偶見某些善說義。‘在這三者中並未見到完全清凈的法。偶爾在某些地方見到法的部分，就像蟲蝕文字的情況，名為功德的蟲子蛀食樹木時，有些地方出現類似文字的圖案，然而這並不具有認識文字的道理。 此外：‘如於不凈聚堆中，見到某些珍寶時，善知生起及其力，具智者能知曉彼。‘就像在某個不凈聚堆的中央見到珍寶時，精通珍寶鑑別的人見到后就知道：這是從大海中的珍寶山而來，並非從這不凈聚堆中產生的。也知道它的力用：知道它具有能平息疾病等和消除毒害的力量。

།ལེགས་བཤད་འགའ་ཞིག་གསུམ་པ་ལ། །རབ་ཏུ་མཐོང་བའང་དེ་དང་འདྲ། །ཁྱིམ་སྲང་མི་གཙང་ཕུང་པོ་ལས། །རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་། །སྲོག་ཆགས་ལ་འཚེ་བ་དང་། ཆང་འཐུང་བ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ དང་འདྲ་བ་ལྟ་བ་གསུམ་པོའི་ནང་ན།རིན་པོ་ཆེ་གསེར་དང་འདྲ་བ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་འགའ་ཞིག་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པ་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལས་ནི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་ པའི་གཞུང་ལས་བཏུས་ནས་དེའི་ནང་དུ་བསྲེས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་གྲོང་བར་གྱི་སྲང་ན་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ཡོད་པ་ལས་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བོང་བུའི་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་མི་གཙང་བའི་དྲི་འབྱུང་ བ་ལྟར་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།གང་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་བཟུང་ནས། ལམ་གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་དམུས་ལོང་གཡང་སར་ལྷུང་བར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སྐྱོན་མེད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིས་། །རིགས་སམ་མི་རིགས་མ་དཔྱད་པར། །བློ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ལུང་གཞན་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །སློབ་མ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ལུང་གཞན་མཐོང་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་བློ་ཅན་དང་། ལུང་གཅིག་ལ རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་ཞེན་པར་གྱུར་ནས་གཞན་ལ་སེམས་ཀྱིས་སྡང་བར་གྱུར་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཅན་དང་།ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་པ་ཡིན་ནམ། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བློ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་ པའམ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པར་གྱུར་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་རིགས་སམ། མི་རིགས་ཞེས་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཀླུང་ཆེན་བརྒལ་འདོད་པ། །གཟིངས་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཏང་བྱ་ཡིན་ན་ཡང་། །རྗེས་སུ་ དཔག་པར་གཟུང་བར་རིགས།།ཇི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་རྒལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་གཟིངས་དང་། གྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེར་ཕྱིན་པ་དང་བོར་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་ཆུ་བོ་རྒལ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཟིངས་འདི་ཡོངས་སུ་ གཟུང་ལ་ཤེས་བྱ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དང་།དེ་ཡང་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཏང་བར་བྱ་བ་དེ། སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སློབ་མ་གཉིས་བསྔགས་པས་བསྟན་ནས། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སློབ་མ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྒྲ་ཙམ་རྗེས་སུ་འབྲང་བྱེད་ཅིང་། །སོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བྱེད་པའི། །དམུས་ལོང་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར། །བྱིས་པ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དམུས་ལོང་རང་གིས་མཐོང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་གྱིས སྒྲ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་དག་ནི།གཡང་སའི་གནས་དག་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་བྱས་པའི་ལུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བའི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར་བར་སླ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྟེན་པ་མེད་པའི་དམུས་ལོང་དག་།ཉམ་ངའི་གནས་སུ་འགྲོ་བྱེད་ལྟར། །སྒྲ་ཙམ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་རྣམས། །ལྟུང་བར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

在第三種見解中也能看到一些善說，就像在街道的糞堆中不會產生珍寶一樣。如同殺生、飲酒、說妄語等諸多過失的不凈糞堆，在這三種見解中，雖然能看到如同黃金般的一些珍貴佛法，但如同善於鑑別珍寶的人們會產生這樣的認識：這樣的珍貴佛法不會從這裡產生，而是從佛教等典籍中摘取后混入其中。就像凡夫所使用的街巷中的糞堆中不會產生琉璃等珍寶一樣。 因此，就像攪動驢奶會產生臭味一樣，外道所說的也是如此。有人說，那些主要依據推理來破斥三種道路的人，就像盲人容易墜入深淵一樣，這種說法也不合理。因為： 若未以無過之推理，觀察是否合理，因為心識由他人所生，故對其他教法生疑惑。弟子有三種：見到其他教法時懷疑’是這樣嗎？不是這樣嗎？‘的具疑心者；對一種教法深入執著后對其他教法心生嗔恨而入邪道的具邪心者；對一切教法不能判斷是否合理的無智慧心者。 其中，對於因其他教法而生疑惑或執著邪見的心識，他們沒有推理就無法判斷是否合理。如欲渡大河者，應當善加持用筏，如是雖應捨棄，亦應善用推理。就像想要渡過大河的人依靠筏、船等到達彼岸后將其捨棄一樣，同樣想要渡過所知之河者也應當善用推理之筏，在通達所知后也應捨棄。 因此，雖然這是應當捨棄的，但暫時應當執持，因為沒有它就無法見到真實義。如是讚歎兩種弟子后，爲了顯示無擇慧弟子而說：僅隨文字聲，隨行所行道，如盲人一般，愚者輪迴轉。就像盲人自己看不見而僅僅隨著他人的聲音走，無法越過險處一樣，同樣愚者僅僅隨著無知者所造的教法之聲，也無法從三界輪迴中解脫。 因此說，由於僅僅隨文字而行容易墮落，所以說：無所依盲人，行於險處時，唯依文字者，墮落不為難。

།ཇི་ལྟར་དམུས་ལོང་དབྱུག་ པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་མེད་ཅིང་།མིག་དང་ལྡན་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས། ཉམ་ང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིང་ཡིན་ལ། རྟེན་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ལམ་བདེ་བ་ ནས་འགྲོ་བ་ནི་ལྟུང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེའི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མིག་གིས་གང་དངོས་པོའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བཟུང་བ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པས་མི་ཤེས་པ་ བརྟགས་པའི་ལུང་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བ་ནི་འཁོར་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་གང་དག་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་ལམ་བདེ་བ་ཉིད་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནས། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་དེ་ནི་འཁོར་ བའི་གཡང་སར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ནི་ལྟུང་བར་སླ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཛིན་རྣམས། །ལྟུང་བར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རིག་བྱེད་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། འདི་ན་གང་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་མེད། །གང་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་དེའི་ལན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང་། །ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་ཇི་བཞིན་ཡིན། །སེང་གེའི སྒྲ་ཡང་ལ་ལ་བདེན།།ཁ་ཅིག་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད། །གང་ཡང་མཛེས་མི་དང་། སེར་སྐྱ་དང་། གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པ་ཐུབ་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉེ་བར་འདོགས་པས་བརྟགས་པ་པ་ཡིན་ཏེ།ཐུབ་པ་སེར་སྐྱ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་ངེས་པར་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།འདིར་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་མཛད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེན་མོ་དང་། མཆེ་བ་རྣོ་བ་དང་། རལ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་དཔའ་བ་དང་། རྟུལ་ཕོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སེང་གེ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ལ་ཡང་སེང་གེ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེང་གེ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒྲ་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ནས་ངེས་པར་རལ་པ་བརྒྱ་བཤིག ཅིང་གཡེངས་པ་སྡེར་མོ་རྣོན་པོ་དང་ལྡན་པ།མཆེ་བ་རྣོན་པོ་གཙིགས་པ། རི་དགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ང་རོ་ཅན་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དངོས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་མ་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་ཡང་། ཆོས དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ནི།།ང་ལ་མི་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་མ་གྲུབ་སྟེ། །དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན། །སྐྱེས་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ།

就像盲人沒有枴杖等依靠，雖然有眼睛的人也沒有指引，僅僅聽到聲音就跟隨著走上危險的道路就會墮落。而有依靠並且被善加指引走上安穩道路的人則不會成為墮落的命運。 同樣，以比量智慧之眼所確定把握的事物真實性叫做所緣。不緣于這真實性而想要出離輪迴的人，如同跟隨無知臆測的教言的盲人一樣會墮入輪迴。 那些見到真實性的人，從八正道這條確定觀察的安穩道路，依靠三解脫門而行進的人不會墮入輪迴深淵。 因此，僅僅跟隨聲音容易墮落，所以說’以比量為主的人們不難墮落’這種說法並不正確。 還有人說吠陀才是一切智，而對一切智者卻心懷厭惡地說:‘此處根本無遍知，因為未曾見到故。‘對此回答是:‘遍知這個詞語，對某些境相是如實的，獅子之名有時真實，有時是比喻性的。’ 對於美人、迦毗羅、食米粒等聖者，由於他們對具煩惱眾生的利益方便不善巧，以及僅僅了知過去等所知的一部分，而假立稱為一切智者，如說’聖者迦毗羅是遍知’等。 應當確定這些是假立為一切智的稱呼。這裡雖然未見，但通達一切法的一切相、遠離一切煩惱、利益一切眾生的，才應確定為真正的一切智者。 就像雖無利爪、銳齒、鬃毛等，但對具有勇猛、英勇等行為的人也假立稱為獅子，如稱婆羅門為獅子。雖未見到，但從獅子這個假立的名稱推知，必定有另一個具備百發飄揚的鬃毛、鋒利爪牙、張露銳齒、能令其他野獸驚恐的吼聲的真實獅子。 同樣，現在雖未見到，但不能說沒有一切智性。 還有人說:‘佛陀不是一切智者，因為與其他人一樣是人的緣故，如同其他人。‘又說:‘佛智也不是一切智性，因為是所作性的緣故，如同其他人的智慧。‘對此回答: ‘法身和化身，於我不成立為人性，如來也不成立，因此是不定。‘如同具備人的特徵才可稱為人一樣。

།དེ་ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང་།སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་རྟེན་གནས་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟློག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་དང་། འགྲོ་ བ་དང་།སྐྱེ་གནས་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། འོག་མིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མེད་དོ། །དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་འདིར་འཁྲུངས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྲགས་པས་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུའི་དཔེ ཡང་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་རྣམས་ བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་བ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་ཡང་གང་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉིན་པར་བྱེད་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སྲིན་བུ་ མེ་ཁྱེར་གྱི་འོད་བཞིན་དུ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ངན་པའི་ཤེས་པ་འདྲ་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡིན།དེས་ན་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་བཅོམ་ལྡན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན་པར་འདོད། །བདེ་བྱེད་ ཁྱབ་འཇུག་སོགས་དག་གི་།ཤེས་པ་དེ་ལྟར་མིན་ཞེ་ན། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཚངས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྡུད་པར་ཡང་བྱེད་ལ། དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆགས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ ཡང་ཤེས་ལ།གྲོལ་བའི་ལམ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་དག་ལ་སྡང་ཞིང་དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་སྐྱེད་པ་དང་། སྡུད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྗོད་པར་ཡང་བྱེད་ལ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ལྟ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཤེས་ལྟར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་བདེན་ན། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་ལྟར། །དྲི་མེད་མིག་གིས་མི་ མཐོང་བཞིན།།ཇི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་འདིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལས་ནི་ཐར་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཁྱེན་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞི་བ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་ དང་།ཚངས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྡུད་པ་ཡིན་པར་བཏགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཛད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་མཛད་དེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་། སྦྲང་མ་དང་། བུང་བ་དང་། ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་ དག་པའི་མིག་ཅན་གྱིས་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

由於不屬於任何界、趣、生處，以及無色之故，不會產生女人、男人等分別念，因此首先法身沒有所謂的’士夫’。 對於圓滿報身，由於具有出世間、無退轉的依止轉依蘊，超越一切界、趣、生處，以及是色究竟天的境界，且無男女根，故無士夫。 其加持所顯現的化身，雖具有色、聲、味、觸四處，如同幻師所化的人一樣，衆所周知非為有情，因此也不成立是士夫，所以’因為是士夫’這個理由不成立，士夫的比喻也是空無所證。 同樣，世尊在三無數劫中積累不可思議資糧，無礙、任運、無分別、如虛空無始無終，連根拔除一切煩惱網及習氣，其無漏智慧，即使是離欲外道、有學、無學、辟支佛的智慧，也如同被日光壓倒的螢火蟲之光一樣暗淡，更何況會與凡夫劣慧相似？ 因此’如同士夫的智慧’這個比喻也不成立。 再者，‘如果你認為世尊不是一切智者，那麼自在天、遍入天等的智慧又如何？‘如果你心中這樣想：梵天、大自在天、欲界天等能創造世間並收攝世間，他們如實了知成、住、壞，也知解脫之道。 而佛陀卻憎恨他們，說他們所作的創造和收攝不合理，是不如理的生等因，而且明明親見諸法卻說是空無所見，這怎麼可能是一切智者呢？ 對此回答：‘如果依他們所知，即是一切智，則如同有翳目所見，無垢眼不見。’ 如同善惡業真實積累而顯現種種世間，斷除一切執著則得解脫。了知此理后，我等世尊認為寂天、遍入天、梵天所謂的創造和收攝是顛倒見，因此不隨順他們，就像具清凈眼者不見翳眼人所見的糾結髮絲、蜂蠅、第二月等事物一樣。

།འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་དབང་ཁོ་ནས་རབ་རིབ་ཅན་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ན། འདི་དག་ནི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ཞིང་འཛིན་པ་འདི་དག་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ལྟར་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན།།ཆོག་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི། །གང་ཕྱིར་མཛེ་མི་ནི་སོགས་ཀྱི། །གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་ངེས་ཉིད། །གལ་ཏེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ནི་བརྫུན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཡང་།མཛེའི་མི་ནི་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མཛེའི་མི་ནི་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཅུང་ཞིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་མི་ཤེས། །ཞེ་ན་ཐུབ་པས་གང་མ་མཁྱེན། །མཐོ་རིས་བྱང་གྲོལ་ལམ་ཞེ་ན། །བསྟན་པ་འདི་ལས་བསྟན་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པ་ཅུང་ཞིག་ཤེས་ཀྱང་ ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེས་ཅི་ཞིག་མ་མཁྱེན། གལ་ཏེ་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་མ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་མཁྱེན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་ལྷ་དང་མི་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་བྱང་གྲོལ འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་རིགས་ཞེས། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་བློས་འབྱུང་ན། །མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། །དེ་ཡི་ལན་ཡང་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །ལམ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བ་ཡང་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེའི་ ལན་ཡང་མཛེའི་མི་ནི་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ།དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པ་ལས་རིགས་པ་དང་མ་རིགས་པ་དཔྱད་པ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ཁོ་ན་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ནི་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།

然而僅僅由於悲憫的緣故，對於那些目眩之人思維：‘這些人如何能夠遠離見到和執著髮絲等非真實之物，而獲得清凈的見解呢？’ 或者如此，如果認為是一切智者，由於麻風病人等的因相，這個是不確定的。如果說由於顛倒認知的這種形相，佛陀是虛妄認知的，因為是人的緣故，如同普通人一樣。 麻風病人等你認為是一切智者，是不確定的，因為是人的緣故。如同普通人一樣是顛倒認知呢？還是如同麻風病人一樣因為是人的緣故而是不顛倒認知呢？ 此外，如果說’略知一些而不知一切’，那麼聖者有什麼不知？如果說是天道和解脫道，在此教法中已經宣說。 如果說雖然知道一些事物而加上不知的名稱，雖知一些但不是一切，那麼他有什麼不知？如果說不知天道和解脫道，那麼如是確實了知：遠離罪業而趨入善法的法即是天人之道。 正見、正思維、正語、正業、正命、正精進、正念、正定所說的八支聖道，了知是獲得解脫的因而宣說。 如果你的智慧認為’雖然已說但不合理’，由於是不知，對此的答覆已經說過。 如果說雖然已說道但不是正確的，那麼這樣也將成為顛倒認知，對此的答覆也已經以麻風病人等的不確定性說過了。 在一切中觀論典中已作了合理與不合理的觀察，衆所周知的是你的論典才是說錯的，而不是我們的論典。

། བསྟན་བཅོས་བློ་སྒྲའི་ཕྱོགས་བྱས་ཀྱང་། །གཏན་ལ་དབབ་པར་འདྲ་བ་ཡིན། །དཔྱོད་པ་ཅན་སོགས་མ་ངེས་ཉིད། །བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོན་དང་ལྡན། །སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས པའི་གསུང་རབ་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བློ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདི་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདི་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉི་ག ཡང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ལྟ་བ་གསུམ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་ཡང་ལན། གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་པར་འདྲ་ བས།གཅེར་བུར་རྒྱུ་ལྟར་བདག་འདོད་པས། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་མེད་ཕྱིར། །དཔེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་པར་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་དེ། གཅེར་བུ་རྒྱུ་བ་དང་། ཁོ་བོ་ཅག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ལྟ་བ་གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའི་ལྟ་བ་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའི་ལྟ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཚད་མར་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་། འོན་ཀྱང་སྐྲ་འབལ་བ་དང་། ལུས་གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ངན་པ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི ལྟ་བ་གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདིས་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའི་ལྟ་བ་ཡང་འདྲ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས།དཔེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་པའི་ཚད་མ་རྣམས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མའི་སྙིང་པོ་ལས་དཔྱོད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་ལེའུ་དགུ་པའོ།། །།གལ་ཏེ་འདིར་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་འདི་སྐད་དུ། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེས། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་སུན་འབྱིན་པར་ནུས་ཀྱི། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་འཁོར་བའི་ཐོག་མའི་མཐའ་མ་ཤེས་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་མཛེས་མ་བསད་པ་མ་རིག་པ་དང་། བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་མཛེས་མས་སྐུར་པ་བཏབ་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པ་ཊ་ལ་པུ་ཏྲ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་། ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ནས་ཟོས་པ་དང་། ལྷུང་ བཟེད་བཀྲུས་པ་བཞིན་དུ་ལོག་པ་དང་།རྡོའི་འཁྲུལ་འཁོར་འཕངས་པ་དང་། ནོར་སྐྱོང་དྲུང་དུ་འོངས་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་སྐར་བཟང་པོ་བསྙེན་བཀུར་བར་འཇོག་པ་དང་། ལྷག་སྤྱོད་དང་། ལ་བ་ཅན་དང་ལྔ་སྟེ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཤིང་གི་ཕུང་པོའི་མདོ་སྡེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ཟུག་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ།

雖然論典、心識和聲音等作為一方，但都應當確定。像思考者等是不確定的，因為是所作性故而有過失。佛教論典並非一切智，佛教智慧也非一切智，佛教經典也非一切智，因為是所作性故，如同世間論典、心識和聲音等。對此應當觀察：因為是所作性故，是否如同世間論典般非一切智？還是如同思考者等般成為一切智？同樣，因為是所作性故，是否如同思考者等的心識般如實了知？還是如同世間者等的心識般不如實了知？再者，因為是所作性故，佛語是否如同思考者的言語般如實？還是如同世間者等的言語般不如實？由此，因為相順品和相違品二者都遍攝，所以’因為是所作性故’這一能立因具有過失。 對於有人說’因為能破除三種見解，如同裸行外道的見解，佛語也非量’的說法，回答是：因為同樣能破除三種見解，如同裸行外道般執著我見，因為無隨順所立，故無有喻例。破除三種見解的本質是相同的，即裸行外道和我等。如同我等破除三種見解一樣，裸行外道的見解也能破除，因此不是因為破除三種見解的緣故我等不承認裸行外道的見解為量，而是因為他們有拔頭髮、苦行等惡見的緣故。 對於我等而言，以’因為能破除三種見解’這一能立，未能成立’裸行外道的見解也相同’這一喻例，因為無有喻例故，前述諸量皆不成立。《中觀心論》破除思考者真實性品第九。 若此時裸行外道前來說道：‘唯有一切智者能破除我等教義，而此非一切智，因為對十四不可記事、輪迴之始邊際不知、不知殺善嚴女、不知婆羅門女善嚴誹謗、不記城邑華氏城衰敗、三月食麥、如洗缽般顛倒、投擲石機、財護前來、接納提婆達多出家、安置善宿供養、供養六師外道不知、宣說木蘊經、受用檀木片業報、對一切智者誹謗等皆未記說，故非一切智，如同凡夫。’

། ཞེ་ན། གཅེར་བུར་རྒྱུ་བས་ཐུབ་པ་ལ། །ཀུན་མ་བསྟན་པས་ཀུན་མཁྱེན་མིན། །ཞེས་སྨྲས་ཁྱུ་མཆོག་སོགས་མ་ངེས། །བརྗོད་དུ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་དགག་པའི་དོན་དུ་རྟོག་ན་ནི་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད མེད་པའོ།།དེ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན་པ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དཔེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གང་གིས་དེ་ཤེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་ བྱ་ཞིང་།གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་དོན་འཇུག་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གསུང་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་འདིས་མཁྱེན་ཅིང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་མི་ཤེས་པའི་གཉིད་རིང་དུ་སྤངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཤེས་པའི་གཉིད་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས་མིང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཡིན་ན། ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དམན་པའི་དོན་ཉིད་དུ་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས ཕྱོགས་སྔ་མར་བྱས་པ་དེ་ཡང་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་མི་རིགས་པས་མ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་ པར་མི་རིགས་ཤེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོངས་པ་ཕན་ཚུན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྨོན་ལམ་ བཏབ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་མེ་ལ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་གཉིས་འགལ་བ་ལྟར་སྐྱོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་ན་དེ་བཀག་པའི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་ན་ཡང་དེ་བཀག་པར་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཉི་ག་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གཉི་ག་ཡང་མ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཟིན་པ་དེར་ནི་མྱ་ངན་ལས འདས་པར་སྟོན་ཏེ།གང་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་ཤི་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གང་དུ་གདུལ་བྱའི་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཟིགས་པ་དེར་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཐོབ་པའི་སྐུ་བསྐྲུན་ནས་འབར་བར་འགྱུར་ཏེ། བུད་ཤིང་མང་པོ་སྤུངས་པ་ལས་མེ་འབར་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

若問：由於裸行而稱為能仁，因為未說一切故非一切智。所說的牛王等不確定。因為說了不可說的緣故，非一切智。若以此為無遮之義，則是無有，一切非即是無一切。了知此即是非一切智者，此說法是成立已成之過。 也無有所立之隨行，因為普通人不能完全了知一切事物。所說’因為未說一切’也變成’說無一切’之義，故成為立宗一分為因。能立也無有譬喻。 再者，若是非遮，則’非一切’即是’無實’之義。由此了知者稱為一切智，凡是一切智者即是如來。凡是如來者即具有一切智之名義，此即如是：因如實宣說故稱如來。 若問何為’如是’？即是一切法無自性，此為所知所說。如是，遠離無明睡眠者即是佛。凡是佛者即是遠離無明睡眠者，由見果而立名，如勇士等，而牛王等則無此義。 或者，若是損減義之遮遣，則’不知一切’即是’略知一些’之義。因此，你所說的不可記事等作為前主張者，正是一切智者。 其中，首先世尊確實了知十四種不可記事。即便如此，因為不應對根機低劣的聽眾宣說，故未說。若問何以不應宣說？若說如來死後還會出現，則因為隨順業和煩惱的緣故，將與凡夫無異。 若說不出現，則如燈滅般成為斷滅，發願將成無果。若說亦出現亦不出現，則如火中有冷熱二相違般有過。若成立’將出現’，則遮遣此的’不出現’也將成立；若成立’不出現’，則遮遣此的’非不出現’也將成立。 然而二者皆不成立，故二者皆未說。如來為利益一切眾生，於何處眾生利益已成就，即于彼處示現涅槃，如薪盡火滅。又於何處見應化事業相應，即于彼處從法性所得身而顯現，如積多薪而火燃起。

།དེས་ན་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོངས་ཕན་ཆད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་གསུངས་ལ།འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་བ་གཅིག་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྱུང་བ་གཉི་ག་མ་གསུངས་ལ། གཉི་ག་མ་གྲུབ་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་གསུངས་སོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་ཀྱང་མ་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྔ་མ་འགགས་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ལས། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གཞན་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཡང་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རྟག་པ་ཡོད་ན་ནི་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག ཅེས་བྱ་བ་ཡང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ་།གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ཡང་དེ་རབ་ཏུ་དགག་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་མ་གྲུབ་པས་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་ རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་གནས་པ་ལ་བྱ་ལ།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་སྔ་མ་ནི་འགགས། ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་ནི་མི་འབྱུང་བས་རྒྱུན་འཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་མི་ལྡན་ན་ནི་ཕུང་པོ་འདི་མ་ཉམས་ བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་ གྲགས་པས་དེ་དག་དགག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་དེ་ལུས་དེའི་ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྲོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་ཀྱང་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ན་ སྲོག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ལུས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་སྲོག་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་སྲོག་འདུས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ལས་སེམས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁྱེན་ བཞིན་དུ་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པ་རྣམས་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གསེར་དང་སོར་གདུབ་ནི་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གང་ཟག་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་བྱས་པས་དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཅི་ཐམས་ཅད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཅི་རྩིག་པ་ཉིད་ཁྱིམ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྩིག་པ་ལས་གཞན་ཞིག་ཁྱིམ་ཡིན་རྩིག་པ་ལ་ཁྱིམ་ཡོད་དམ། ཁྱིམ་ལ་རྩིག་པ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལས། དེ་བློས་དཔྱོད་པ་ན་ གལ་ཏེ་རྩིག་པ་ཉིད་ཁྱིམ་ཡིན་ན་ནི་སྨྱིག་མ་དང་སྦ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྩིག་པ་ལས། ཁྱིམ་གཞན་ཡིན་ན་ནི་རྩིག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁྱིམ་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་དང་རྩིག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྩིག་པ་ལ་ཁྱིམ་ཡོད་ཅིང་ཁྱིམ་ལ་ཡང་རྩིག་པ་ཡོད་པར་ འགྱུར་ན་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，世尊既未說’如來涅槃后將會出現’等兩種說法，而且由於出現與不出現不能同時存在，所以既未說出現也未說不出現，由於兩者都不成立，故無所否定，因此也未說非兩者。雖然通過諸法的生滅了知世間常等，但未說此義。因為前蘊相續已滅是變化的緣故，世間非常；又因從其因生起其他蘊相續的緣故，世間也非無常。也不能說既是常又是無常，因為相違的緣故。 假如有某常法，爲了否定它而成立’無常’，假如成立無常性，爲了否定它而成立’非無常’，但由於常與無常都不成立，所以也不能說既非常又非無常。所謂’世間’是指五蘊相續住世，假如世間有邊際，則前蘊已滅，后蘊不生，由於相續斷絕的緣故，將無後世。假如世間無邊際，則此蘊未壞而取其他蘊。如此則因為是常的緣故，也將無後世。‘既有邊際又無邊際’也是相違。 由於’既非有邊際又非無邊際’是衆所周知的，故無所否定，因此世間既非有邊際又非無邊際。由於平等的緣故，也未說’命即是身’。假如命即是身，則身壞時命也應壞。假如命是一法而身是另一法，則不依賴身也應能見命。依于身命和合而說此五蘊為眾生，世尊雖然了知但不宣說。 再者，裸行外道的論師牛主等也不能說無法說的，未說金與手鐲既非異又非不異。如是補特伽羅既非有又非無，未作一向說故，因此是不定的。是否因為未說一切而如牛主等是一切智者呢？還是如凡夫般非一切智者呢？ 世間上，若有人問具有思辨智慧者：‘墻壁即是房屋嗎？還是異於墻壁的是房屋？墻壁中有房屋嗎？房屋中有墻壁嗎？‘他思維時，若墻壁即是房屋，則竹、草等成無意義。若房屋異於墻壁，則不依墻壁也應能見房屋。若房屋與墻壁相異，則墻壁中有房屋且房屋中有墻壁，然而相異性是不存在的。

།དེས་ན་དེས་དེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་རེ་ཞིག་མི་སྨྲ་བར་འདུག་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས། ཉན་པ་པོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས། ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་། འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མ་རིག་ཅིང་། །རྒྱུ་ཡང་རབ་ཏུ་མ་ཤེས་ལ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་རིག་མེད་ཕྱིར། །དེ་ནི་ནམ་མཁའི་རང བཞིན་ནོ།།འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་སེར་སྐྱ་དང་། གཟེགས་ ཟན་དང་།མཛེའི་མི་ནི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རློམ་པ་དག་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཅི་ནམ་མཁའ་འདི་དྲི་ཞིམ་པའམ། དྲི་མི་ཞིམ་པའམ། མངར་བའམ། སྐྱུར་བའམ། འཇམ་པའམ། རྩུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་བོང་བུ་དང་། རྔ་མོ་དང་། རྟའི་རྭ་ རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན།ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་། ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ནི་གང་ཡིན། མདའ་རྒྱུ་དང་། ཀུ་ཤ་དང་། ཀ་ཤ་དང་། བིའུ་ལ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རོ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། རུས་སྦལ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་སྤུ་དང་། དྲི་ཟའི་ གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་རེག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་དག་གལ་ཏེ་འདི་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་དེས་དེ་དག་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་འདི་ལྟར་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཐུབ་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན། གང་མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའོ། །ཅི་སྒོ་ང་སྔ་ལ་བྱ་ནི་འཕྱིའམ། བྱ་ནི་སྔ་ལ་སྒོ་ང་ནི་འཕྱི་འམ། ཅི་ས་བོན་ནི་སྔ་ལ་མྱུ་གུ་འཕྱིའམ། མྱུ་གུ་སྔ་ལ་ས་བོན་འཕྱིའམ། འོན་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡིན ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་མ་བསད་པ་མ་ཤེས་པས་སྐྱབས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཐུབ་པའི་མཐུས་ནུས་ན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདའ། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞག་བདུན་ན། །ནོར་དང་ཕྲག་དོག་དག་གི་ཕྱིར། །མཛེས་མ་བདག་གིས་བསད་དོ་ཞེས། རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ན་ཉི་མ་བདུན་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ནས་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། མ་མཁྱེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་མ་བསད པ་མཁྱེན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，由於他不能說明那個，暫時保持沉默，但並非不知道。同樣，世尊也是按照所說的次第，對於智慧低劣的聽眾不應該宣說，所以雖然知道未記別的事物卻沒有宣說。因此，並未證明不是一切智。 此外，‘不知輪迴的最初，也不了知其因，因此無明即是無知，其本性如虛空’，說輪迴無始。世尊並非不是一切智，因為輪迴無始是其本性，如同虛空沒有香氣、味道和觸感一樣。 如果有人問迦毗羅、阿耆多翅舍欽婆羅等自詡為一切智者：‘虛空是香或臭，是甜或酸，是滑或粗糙？驢、騾、馬角的顏色和形狀如何？尼拘陀樹、優曇缽羅樹和虛空的花香是什麼？箭竹、吉祥草、迦舍草和蘆葦的果實味道如何？龜毛、蛇毛和乾闥婆城中女子的觸感如何？‘若他們回答說’這些事物是不存在的’，也不能說明他們不知道這些。 同樣，輪迴無有開始，因此如此說’它不存在’是聖者所說。這裡的一切智性是指：對於存在的事物說其存在，對於不存在的事物說其不存在。 究竟是先有蛋後有鳥，還是先有鳥後有蛋？是先有種子後有苗，還是先有苗後有種子？還是同時存在？同樣，如水車的輪轉也無前後，世間廣為人知，諸法也都廣為人知是無始的。輪迴也應如此觀察，因此’由於不知輪迴的最初’這個理由並不成立。 又有人說：‘因為不知極美女被殺而未加保護。‘如果依靠聖者的力量，一切眾生都將涅槃。外道們在七日內，因為財物和嫉妒，自己宣稱：‘我殺了美女。‘向世尊稟報時，說’第七日再說’而未宣說，因此世尊是對眾生保持舍心，而非不知道。因此，知道極美女被殺並不能證明不是一切智。

།ཇི་ལྟར་ཐག་པ་ཆད་གྱུར་ན། །ཤིང་གཤོངས་ས་ལ་ལྷུང་བ་ནི། །རྒྱལ་བཅས་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་མཐོང་ནས། །དེ་དག་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་གྱུར། །མངོན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པས་གཞན་དུ་དེ་མ་བསྒྱུར། །སཱ་ལ་ཅན་གྲོང་ ཞུགས་པ་ནི།།སེམས་ཅན་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད། །གང་ཕྱིར་བདུད་ལས་རྒྱལ་ཟིན་པས། །བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་དེ་ན་མེད། །ཉན་ཐོས་ཚོགས་བཅས་དཔའ་བོ་ནི། །དེར་ནི་བསོད་སྙོམས་ཆད་གྱུར་པས། །སེམས་ནི་ཞུམ་པར་མ་མཐོང་ཆེ། །མང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་གྱུར་། །དེ་བས་ན་གང་དུ་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་པ་བཞིན་དུ་ ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།བསོད་སྙོམས་པ་གང་དག་གྲོང་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་ན་བསོད་སྙོམས་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་ལོག་ན་ཡང་བདག་ལྟ་བུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།བདུད་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་ བྱ་སྟེ།དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པས་ཆོས་སྟོན་ཆད་པར་གྱུར་པ་ན་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་ལྷའི་བུ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་། འདི་དག་གི་སེམས་ཞུམ་པའམ། ཉམས་པའམ། ཡིད་མི་བདེ་བར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་བའམ། དམན་པར་མ་གྱུར་པས་ལྷའི་བུ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུས་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མིག་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ནས་གསོལ་བ་ ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱིམ་བདག་དང་།བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་ང་མགྲོན་དུ་བོས་ནས་ཕྱིས་བལྟ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་དེར་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་རྟ་ཆས་གསོལ་བ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་།དེས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ན་རྟ་ཅང་ཤེས་སུ་གྱུར་ པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བསམས་བཞིན་དུ་རྟ་དེ་དག་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།རྟ་ཅང་ཤེས་དེའི་མཐུས་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་པར་གྱུར་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེར་གཤེགས་པ་ཡིན་ལ། རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིང་། ལྷར་གྱུར་ནས་ཡང་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང་།ཆོས་ཐོས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྟ་དེ་དག་གི་རྟ་རྫི་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་ཏོ།

如同繩索斷裂時，木器掉落在地上，王及眾人的隨從看見后，他們生起極大驚歎。爲了顯示教化，救護者並未將其轉向他處。進入娑羅村莊，是爲了利益眾生而行事。因為已經戰勝魔眾，故彼處無有魔業。與聲聞眾俱的勇士，在彼處雖然乞食斷絕，未見心生怯弱，許多人得以決定趨向菩提。 因此，如同洗缽后返回一般，應當觀察這是爲了守護未來時機，任何乞食者進入村莊乞食時若未得到食物，應當如是思維：‘即便是善積福德資糧的如來，尚且如同洗缽般返回，更何況像我這樣善根極小的人呢？’ 魔眾也無力障礙世尊的福德。然而應當觀察這是爲了成熟眾生，當如來與聲聞僧眾在彼處說法中斷時，魔及魔眾天子與其他天子們以心觀察他們的心：‘這些人是否心生怯弱、退失或不悅？‘世尊與聲聞僧眾們的心既不憂惱也未低劣，七萬天子以清凈心頂禮，聽聞說法后，他們獲得清凈法眼。 三個月中，如來已知居士與婆羅門們邀請我作客后將不再相見，如來雖已知曉仍前往彼處。 那五百匹馬供養如來及大比丘僧眾三個月馬具，他們都是菩薩乘者，因受惡友影響而造作惡業，因此轉生為畜生。其中那五百匹馬中的一匹智馬，是名為日藏的菩薩，以願力故意轉生於彼處，爲了成熟那些馬匹。由於那匹智馬的力量，五百匹馬皆憶起前世，並現前菩提心。 如來也是爲了攝受他們而前往彼處。那五百匹馬次第命終后，與兜率天眾同分轉生，成為天人後又供養如來，聽聞佛法，決定趨向無上正等正覺。那些馬的牧人也被授記將成為獨覺。

།གླང་ཆེན་དུལ་བར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་གདུལ་བའི་ཕྱིར། །བཅོམ་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་གཤེགས་པ་ ཡིན།།ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་མི་མཁྱེན་མིན། །ལྷས་བྱིན་གྱིས་ནི་སྒྱོགས་འཕངས་པ། །དེ་ཡང་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཏེ། །གཞན་གྱི་གནོད་ལས་གྲོལ་བ་ཡི། །ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་ལྔ་བརྒྱ་བརྟེན་པའི་རྡོ། །ཆེན་པོ་འཕངས་པར་གྱུར་པ་ནི། །གནོད་སྦྱིན་ཀིམ་པས་དེ་མཐོང་ནས། ། རང་གི་ལུས་ལ་བཟེད་པ་ཡིན། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས་དང་ནི། །སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་བརྒྱ་སྙེད་ཀྱིས་། །དད་པའི་དབང་པོ་སོགས་ཐོབ་ནས། །སྲིད་པ་ལས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར་། །ལྷ་སྦྱིན་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་ནི། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་། །འཁོར་དང་སྟོབས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ནས། ། བསྟན་པ་འདི་ནི་ཉམས་པར་བྱེད། །བློ་ངན་འདི་ནི་རབ་བྱུང་ན། །ང་ལ་ཅི་ཡང་བྱེད་མི་ནུས། །དེ་ལྟར་སྟོན་པས་གཟིགས་ནས་ནི། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་བཟློག་གོ། །ཆོ་འཕྲུལ་དག་ནི་མཐོང་འགྱུར་ཞིང་། །ཆོས་ནི་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་འདི། །བསོད་ནམས་སོགས་པར་གཟིགས་གྱུར་ནས། །རྒྱུ་སྐར བཟང་པོ་བཞག་པ་ཡིན།།ལྷག་སྤྱོད་ཤི་བར་གྱུར་པ་ཡང་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་གྱི་སྟོན་པ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། ཡང་དག་པའི་སྟོད་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྐལ་ པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིར་གནས་ནས་དེ་ནས་འཕོས་ནས་འདིར་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ན་བྱི་བའི་སྒྲས་གནོད་པར་གྱུར་པས།ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་། འདོད་པས་བྱི་ལར་སྐྱེས་ནས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་བྱི་ལར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་ པའི་སྟོན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆོས་བདུད་རྩི་ནི་མཁས་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་ཆོས་བདུད་རྩི་བགོ་བཤའ་མཛད་ཅིང་བྱས་པ་མཁྱེན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་དེར་འདུས་ཤིང་འཚོགས་པའི་ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་སྤྱོད་དང་།རིང་ཕུར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་གནང་བས་ཐུགས་ལ་བལྟས་ནས། དེ་དག་ནི་ཤི་ནས་ཞག་བདུན་དང་ཉི་མ་གསུམ་ལོན་ ནོ་ཞེས་གསོལ་བ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་སྡེ་དང་། བཟང་པོའི་སྡེ་གང་ན་ཡོད་ཅེས་རྨེད་པ་འདི་ཡང་འདི་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདིའི་སྣོད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡིན་ལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུགས་ཤེས་ནས། ལྷ་དག་གིས་སྨྲས་པ་ན། ལྷ་དག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་མང་པོ་དག་གིས་ཀྱང་ངེས་པར་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡིན་གྱི་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་མཁྱེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་ཡང་བསམ པ་ངན་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་དང་།ཚེ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་དང་། འདོད་ཆགས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་གཟིགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་མཛད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འགྲོ་བར་ སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་གྱི། མི་མཁྱེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མཉན་ཡོད་འདི་ཉིད་དུ་སྐྱེས་བུ་སྲིད་པ་ཐ་མ་ཉི་ཤུ་ཞིག་དགྲར་གྱུར་པ་ཉི་ཤུས་གསོད་པར་འདོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ མཐུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ།

爲了調伏大象，爲了調伏眾生，世尊前往城市。智者世尊並非不知。提婆達多投擲機弩，那也是爲了利益眾生，是為顯示從他人危害中解脫的偉大本性。 五百人抬的大石頭被投擲時，夜叉金巴見到后，用自己的身體接住。天眾與非天眾等數以百千計獲得信根等，從而解脫輪迴。 如果提婆達多住在家中，將具有轉輪王的力量，獲得眷屬和力量后，將會破壞此教法。這個愚者如果出家，對我也無能為力。如是佛陀觀察后，未阻止其出家。 將見神變，聽聞佛法，觀察到他將增長福德，故而選擇良好時節。 提婆達多死亡一事，也正是世尊所知。然而他被認為是大多數世人的導師，但他並非真正的導師。因為仙人子在無想非非想處住了八萬四千劫后，從那裡轉生到此處修禪定時，因老鼠的聲音而受到干擾，生起嗔恨心，貪慾使他轉生為貓，殺害許多生命而轉生為貓。 爲了顯示自己是無上導師，爲了顯示自己所證悟的甘露法應由具智者了知，爲了顯示自己是前世的上師而分享所證甘露法並了知其所作，為使聚集在那裡的天龍等眾了知這些，因此憶念提婆達多和仙人。 諸天也因世尊允許而觀察其心，稟告說他們死後已過七日零三日，否則誰也不能知曉世尊的心意。 詢問五比丘和賢眾部在何處，也是因為除此之外其他人非此甚深法器，考慮到他們是法器而如此做。諸天也知其心意，天眾說時，許多其他天眾和眾生也確實如此認為，故而是以如此善巧方便，並非世尊不知。 宣說木積喻經也是因為見到六十個惡意比丘、六十個壽盡比丘和六十個極重貪慾比丘將墮惡趣，世尊為此說法。他們聽聞說法后，死後轉生殊勝處。 顯示業報也是善巧方便，並非不知。如何呢？就在舍衛城中，二十個最後有者被二十個敵人慾殺，他們全都因佛陀威力來到世尊面前。

།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་བཞི་བཅུ་པོ་དེ་དག་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་དང་དེའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདུས་པ་ལ་ཕན་པར་ཡང་གཟིགས་ནས། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་ཡང་བསྟན་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། སེང་ ལྡེང་གི་ཚལ་པ་འདི་ངའི་ཞབས་ལ་འཛུགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བདག་གིས་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་བསྐྱུར་བར་བགྱིའོ་ཞེས་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ལ་འཇུས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཅིང་སྟེང་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ ཀྱང་དེའི་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་ཡང་བསྐྱོད་པར་མ་ནུས་སོ།།དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གདན་ལ་བཞུགས་བཞིན་དུ་ཕྱག་གཡས་པས་ཞབས་བཟུང་ནས་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་གོ། །དེས་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཕུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་ དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།ཀུན་དགའ་བོ་ངས་སྔོན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ཚོང་པ་ཞིག་མདུང་གིས་བརྒྱབ་ནས་བསད་དེ། ལས་དེའི་ལྷག་མ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་ནས་གསོད་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཉིད་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་འདི་ ལྟར་ལས་རྣམས་སྨིན་པར་འགྱུར་ན།ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཅག་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདུན་དུ་ཉེས་པ་བཤགས་པ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཅག་ངེས་པར་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་ལས་ཐར་བར་མཛད་དོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེ་ནས་ དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་པ་མཛད་པས་སྐྱེས་བུ་བཞི་བཅུ་པོ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ།།སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་བོ། །མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པས་མ་བསྟན་ཀྱང་ བསམ་པ་ངན་པ་སེམས་པ་སྨྲ་བ་ངན་པ་སྨྲ་བ།བྱ་བ་ངན་པ་བྱེད་པའི་བྱིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་པ་ལ་ནད་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱས་པར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་ བྱའོ།།དབུ་མའི་སྙིང་པོ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་པའོ།། །།བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་དོན་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ན་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པ། ཐ་སྙད་ལ་ཡང་རྨོངས་གྱུར་པ། །ལྟ་བའི་ཕྲེང་འཁྲུགས་ འགྲོ་རྣམས་ལས།།གཉིས་མེད་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །སྐལ་ལྡན་སེམས་ཅན་བཀྲི་ཕྱིར་དང་། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱང་སྟོན་མཛད་པ། །འཇིག་རྟེན་རེག་པ་དེ་ལ་འདུད། །ཐ་སྙད་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཀུན་རྫོབ་པོ།།དེ་ལ་ཡང་རྨོངས་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ངན་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་དྲ་བས་ཀུན་ནས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་ཚངས་པའི་དྲ་བ་ལས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པའི་མུ་ སྟེགས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དེ།དེ་རྣམས་ལས་བཞི་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བའོ། །བཞི་ནི་གཞན་འགའ་ཞིག་རྟག་པར་སྨྲ་བའོ། །བཞི་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་མཐའ་དང་མི་ལྡན་པར་སྨྲ་བའོ། །བཞི་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཅན་ནོ། །གཉིས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ ལ་རྟོག་པ་ནི་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ།དེ་རྣམས་ལས་བཅུ་དྲུག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བའོ། །བརྒྱད་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྨྲ་བའོ། །བརྒྱད་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའོ།

其後，世尊見到調伏那四十人的時機已到，並且觀見對當時聚集的大眾也有利益，於是指著檀香木片宣說道：‘這檀香木片將刺入我的腳。’ 這時，大目犍連稟白道：‘我要將此木片拋到其他世界。‘說著抓住檀香木片，雖然使三千大千世界震動並向上升起，但連木片的百分之一發絲尖那麼大都未能移動。 然後如來仍安坐于座上，以右手握住腳，將檀香木片置於其上。木片刺入如金剛般堅硬的腳掌。 隨後世尊對阿難說道：‘阿難，我往昔在海中曾用矛刺殺一商人，這是那業的余報。’ 說此語時，那二十個想殺害佛的人心想：‘即便是法王自身尚且如此業報成熟，何況我等？‘於是他們在如來面前懺悔過錯，祈請道：‘愿世尊使我等從殺生業中解脫。’ 之後世尊為他們宣說如是法要，使那四十人皆證悟智慧，三萬二千眾生獲得清凈法眼。 雖未以名姓等說明，但此是顯示：思維惡念者、說惡語者、行惡事者這些愚人是誹謗一切智者。如是即是一切智性。 同樣，對病人詢問病情等，應當詳細了知《善巧方便經》中所說。 《中觀心論》宣說成立一切智性品第十。 論著作者完成所作事業后，對圓滿宣說論著而作讚頌： 對世俗亦迷惑，見網紛亂諸眾生，為引具緣諸有情，及為利益兩世間， 誰為世間之世俗，出世間亦能宣說，禮敬彼觸及世間，二諦無別如虛空。 世俗即是言說，是世間之世俗。對此亦迷惑者即是諸眾生。云何？因為被六十二種惡見網所紛亂故。 何為六十二種惡見？如《梵網經》中所說：即對前際思維的外道有十八種：其中四種是常見論者，四種是部分常見論者，四種是有邊無邊論者，四種是語言散亂者，二種是無因生論者，如是共十八種。 對后際思維者有四十四種：其中十六種是有想論者，八種是無想論者，八種是非有想非無想論者。

།ལྔ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྨྲ་བའོ། །བདུན་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ སྟེ་དེ་ལྟར་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་བཞི་ནི་། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་འབའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས། བློ་དམན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་སུམ་ཅུ་རྗེས་སུ་ དྲན་པར་འགྱུར་ལ།དེའི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བློ་འབྲིང་པོ་འགའ་ཞིག་ནི་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་བློ་རྣོན་པོ་དག་གིས་ནི་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་ཡོད་ལ་དེའི་ཕ་རོལ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ མེད་དོ།།ཡང་གཞན་དག་ལྷའི་མིག་གིས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཁོ་ན་འཁོར་བར་རྒྱུག་ཅིང་འཁོར་གྱི། སེམས་ཅན་གཞན་ནི་མེད་པས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མང་བ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དག་གོ། །འགའ་ཞིག་རྟག་པར་སྨྲ་བ་བཞི་ནི་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཚེ་ཟད་པ་དང་། ལས་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཟད་པའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་ པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེས་པ་ན་དེ་བོང་ཚོད་དང་གཟུགས་དང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཚེ་རིང་རིང་དུ་གནས་པས་དེ་དུས་རིང་པོར་གནས་ཤིང་འདས་པ་ན་།ེ་མའོ་འདིར་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལས་དང་བསོད་ ནམས་ཟད་པའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་འོད་གསལ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་ཚངས་པ་འདིས་སྤྲུལ་ལོ་སྙམ་མོ། །ཚངས་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འདི་དག་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ནས་འགའ་ ཞིག་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ།ཁྱིམ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་གང་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའི་ཚངས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡང་བདག་ཅག་ནི་དེས་སྤྲུལ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ལ།ཚངས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་རྣམས་དང་། གང་ཡང་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་། ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་མི་བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་སེམས་ དང་།ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་རྟག་པ་བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་འགའ་ཞིག་ནི་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚངས་པའི་སྡིག་ པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་ལ།སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཐེར་ཟུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྩེད་མོས་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཡོད་དེ་དེ་དག་ག་ཞ་དང་། རྩེད་མོའི་དགའ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་དག་གི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་ པར་གྱུར་ནས་ལུས་ཤི་འཕོས་པར་གྱུར་ཏེ།འདིར་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་ནས་འདི་ལྟར་གང་དག་ག་ཞ་དང་། རྩེད་མོའི་དགའ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་དགའ་བ་དེ་དག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ།