d3865菩薩瑜伽行四百論廣釋月稱 蘇克虛摩惹那 巴擦尼瑪扎c3.5s｜d3865菩薩瑜伽行四百論廣釋月稱 蘇克虛摩惹那 巴擦尼瑪扎c3.5s（續2）

他們問道：‘這件事有什麼好處？‘他只是哭泣，不能說話。就像無法阻止他的哭泣一樣，愚人對女色的貪慾若不是因功德而生，那就很難醫治。關於這一點說道：‘若人不辨別過錯與功德，對女人愚癡迷戀，即使用千百種方法，也無法使他們從女人那裡回頭。’ 這裡有人說：‘女人即使丈夫死了也會追隨，但男人對女人卻不是這樣。‘既然如此，為何不親近這些有情有義的女人呢？解釋道：‘只要她還未識他人，她就會對丈夫忠誠。女人如同惡疾，應當時常防範于未然。’ 女人只要還未嘗到其他男人的滋味，就會對丈夫親近和順從。一旦被其他男人嘗過滋味，就不會再專一於一人。因此，不應該相信如同惡疾一般需要嚴加防範的女人，因為一旦有爭吵的因緣出現，她們就會變心。如此深奧難測、具有諸多偽裝的女人們總是想要見到男人。 因此，智者決不應對任何女人產生貪戀之心，就像從前那個不喜歡的婆羅門女被錯誤對待的故事一樣。有一個男人追求某個婆羅門女，她對丈夫說：‘有個男人要來見我，我很害怕。當他進來時，我會給你暗示。’ 說完這話后，當那個男人進來併發生不當行為時，她卻對他產生了愛戀，也不告訴主人那個男人來過。正是如此，女人們始終需要防範，誰能相信她們呢？這裡說道：‘因為女人即使被看管，也會隨自己的慾望而行，所以對主人有德行的女人極其稀少。’ 有人說：‘年輕時期應該享受慾望，而那些如實安住于享受中的人們也不會做出不該做的事。‘對此解釋道：有心智的人，怎麼會像狗一樣執著于女人不凈的身體，還引導他人陷入其中，並且把在世間造作不善的人們的話當作準則？ 如此這般，飲下貪慾之酒而發狂的人，失去了慚愧之心，放逸而行，摧毀了一切善法，隨從女人的指示而行事。這種在壯年時期的行為會帶來後悔。壯年人所做的事，到老年時就不想要了。當此人感官成熟而體力衰退時，雖然還未離欲，但以智慧觀察自己過去的行為時，必定會思考自己所經歷的痛苦而感到追悔。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཇི་ལྟ་བུར་ན་གྲོལ་བ་རྣམས། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་མི་འགྱུར། །གང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་ཞིང་སྐད་ཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོག་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་། ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དེར་ཉོན་མོངས་པའི་ འཆིང་བ་མཐའ་དག་གྲོལ་ཞིང་།རབ་ཏུ་དང་ལ་རིང་པོ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངལ་དང་སྨད་པ་དང་དཀའ་བ་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ངམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྙོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འདྲེས་པ་ཞིག་གོ། །མནའ་མ་རྟབས་ཏེ་ གྱོས་པོའི་སྐེ་ལ་བེའུ་བརྟོད་པ་བཞིན་ནོ།།རིགས་ཀྱི་མནའ་མ་འགའ་ཞིག་དུས་སྟོན་ལ་བབ་པ་ན་དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་རིངས་པ་རིངས་པར་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་བེའུ་ཡང་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེས་དེ་གྱོས་པོའི་སྐེ་ལ་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་མཐོང་སྟེ།དེ་ཏེ་པོར་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་འདོད་པ་དེ་རྣམས་མི་བཟད་པ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས་ལང་ཚོའི་ཚེ་གང་བྱས་པ་དེ་ལ་རྒན་པོ་མི་དགའ་ན། གང་དག་གིས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ ཆེས་གདུང་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྨོས་ཅི་དགོས། འདི་ནི་ཆེས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་བཤད་པ། རྨོངས་ལ་འབྱུང་པོས་བརླབས་གྱུར་པས། །འདོད་པའི་དབང་གིས་གང་བྱས་པ། །དེ་ནི་ན་ཚོད་ཡོངས་གྱུར་ལས། །ཡིད་གདུང་དཀའ་བ་སྐྱེད་པར་ བྱེད།།འདིར་སྨྲས་པ། བདེ་བ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མཆོག་ཡིན་ཏེ། གང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་ལ་བདེ་མེད་ཅིང་། །དེ་ཡང་བླུན་ མིན་ལ་མེད་ན།།གང་ཡིད་རྟག་ཏུ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ། །དེ་ཡི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།འདིར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཆགས་པ་མེད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆགས་པས་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དངོས་པོ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ འགྱུར་ཞིང་།འདོད་ཆགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོར་བྱས་ནས་འཇུག་པས་གཏི་མུག་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་གཏི་མུག་གིས་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རིག་ཅིང་། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བློ་ཕྲོགས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱས་པའི་ ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སེམས་གཏད་དེ།དེ་ལས་གཞན་དུ་སེམས་གཡེངས་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་འགའ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་བདེ་བ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མེད་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་མ་ གཏོགས་པ་འདི་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་འདོད་པ་དང་། ཐག་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་ མོ་མཐོང་ལ།དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་བྲན་མོ་ཞིག་བྱ་དགས་ཡང་དག་པར་བསྐངས་ནས་བདག་དང་ལྷ་ལྷན་ཅིག་སྤྲོད་པར་ནུས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་ནུས་སོ། དེ་ནས་དེས་དོན་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དེ་ལ་ཞུས་པ་དང་། དེས་རྒྱལ་ པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པས་ཏེ།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་ཡང་བཙུན་མོའི་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་འདི་ནུས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་སོ།

如是，為何解脫者，於此不生極苦惱。于其中未見真實義，而剎那煩惱苦及邪行，亦不成為歡喜因之處，于彼煩惱繫縛悉解脫，極為清凈而遠見者，于胎生、輕賤及諸苦百千或相續不斷，何以不生？為諸垢染所擾亂之行為，如是混雜。 譬如新婦慌忙將犢繫於姐夫頸上。某家族新婦于節日時，想要享受歡宴，匆匆從家中出來，犢子也隨之出來，她便將犢子繫於姐夫頸上。當被問及’此為何事’時見之，因而羞愧。如是，暫時不知諸欲實為難忍，于年少時所作之事，老年不喜，則于已完全了知事物真實性者，對此行為豈能不更加痛惱，何須贅言？此乃極應呵責之義。 此中所說：愚癡為鬼魅所迷惑，為慾望所驅使所作，彼于年老之時，生起難忍之心苦。 於此有言：此樂為欲界中最勝，即女人之樂。其因即是女人，是故為此必定應當攝受女人。當說：無貪者無樂，彼亦非愚者所有，心常背離者，其樂為何等？ 此中欲界女人之樂，彼于無貪者則無。當生貪時，以貪著于所貪著境，而成其自性。貪慾亦是將非事物作為事物而趣入，故不離無明而生。為無明所蔽而不知境之自性，為分別所奪心，如機關木人般被迷惑，專注于境之自性。 由心散亂于彼之外，故全然不知真實，以此無知則不能如實了知樂。若無如實了知樂，則除顛倒分別之外，於此全無少許樂生。 於此所說為生女人之樂故必定應當攝受女人者非是。如愚童欲求王妃及繩索。某愚童見王妃，見已於其生起極大貪心，以財物供養其婢女后說道：‘汝能令我與天（王妃）相會否？‘彼答：‘能。‘其後彼向王妃稟告此事，彼答：‘王宮眷屬極為守護，然于王妃出行時，此事方能成辦。’

།དེ་ནས་བྲན་མོ་དེས་དོན་དེ་བྱིས་པ་དེ་ལ་གླེངས་པས་དེས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་གྱི་ མཐར་ཐུག་པར་དྲི་དང་།བདུག་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། ཏམ་པོ་ལ་དང་། ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་བཙལ་བར་གྱུར་ལ། བཙུན་མོ་རྒྱུ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་བྱིས་པས་སང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རང་གི་བར་ཁང་ལེགས་པར་ འདུས་བྱས་སོ།།དེའི་ཉིན་མོ་བྱིས་པ་དེའི་མཁན་པོ་དག་གི་བ་ལང་བརླག་པས་དེ་དེའི་དོན་དུ་མངགས་སོ། །དེ་སོང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བྱིས་པ་དེའི་ཁང་བར་ཕྱིན་ཏེ། སླར་ལོག་སྟེ་སོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་དུ་ཡིད་ཕྱིར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཆོག་མངོན་པར་ འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡིད་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བའི་མི་རྣམས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ག་ལ་ཡོད།ཡང་ཐ་ག་བ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་འཛོལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྨྱོས་པར་གྱུར་ནས། ཀྭའི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷ་མཐོང་ངམ། ཀྭའི་འོངས་སམ། ཀྭའི་ང་འདྲིའམ་ཞེས་རེ་རེ་ ལ་འདྲི་བར་གྱུར་ཏོ།།འདིར་བཤད་པ། ཆགས་རྨོངས་གང་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི། །བདེ་བར་མུན་པས་མིག་ཕྲོགས་པས། །དེ་ན་གནས་པ་མི་མཐོང་སྟེ། འཁྲུག་པའི་ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འདྲ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པས་འབྱུང་ལ། བུད་ མེད་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་དེའི་དོན་དུ་ཁྱོད་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ན།ཅིའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་གུས་བཞིན་རྟག་པར་ནི། །མོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གུས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པར་འཕེལ་བས་ཉིན་མཚན་ དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཕེལ་བ་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་འཕེལ།དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིད་ཙམ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་དུབ་པའི་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཆགས་བྲལ་ལྟར་བུད་མེད་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་གུས་པ་ལྟར་བུད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་ པ་འདི་དག་གི་།འདི་ངའི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཞེས། །ཡོངས་འཛིན་འདི་ཀོ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བྱེད་ན་ཡང་སེར་སྣ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རང་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུས་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཡེངས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བཟོད་ཀྱི། གང་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཞན་དག་ལ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི།གཏི་མུག་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ཟན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བུད་མེད་མང་པོ་ཅན་ལ་གཏམ་བྱ་བ་དང་། ལོང་བས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ ནོ།།བྲམ་ཟེ་འགའ་ཞིག་མེ་དྲོད་ཞན་པས་ཟ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་ཁ་ཟས་མང་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ལ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་ཅིང་། ཆེར་ལེན་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བུད་ མེད་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པ་ལ།རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་དག་དང་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་། གཞན་ལ་ཡང་མི་སྟེར་བར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཅི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་དེ་དག་ གཏང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱས་པ་ལས་བཏང་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ།

然後那婢女將此事告訴那孩子，他爲了女人整整一年尋找香料、薰香、鮮花、花環、檀香葉和香粉等物。當王妃經過附近時，孩子想著’明天將與王妃相會’，便精心佈置了自己的樓房。 那天，這孩子的老師們丟失了牛，派他去尋找。他離開后，王妃來到這孩子的樓房，隨後便返回離去。 正如這孩子整整一年心神外馳而遭受極大痛苦一樣，被貪慾牽引心神外馳的人們又怎能獲得快樂？ 又有一個織工與王妃邂逅，因貪慾而發狂，見人就問：‘嘿！你看見神了嗎？嘿！來了嗎？嘿！問我嗎？’ 這裡說道：‘貪癡之人被女人的快樂如黑暗般遮蔽雙眼，看不見眼前之物，如同混濁之水中的倒影。’ 此外，如果女人的快樂是因與女人相會而生，沒有女人就不會產生，為此你執著于佔有女人，那為何你不能經常與她相會以示恭敬？ 正如你對女色享受的恭敬程度從小到中到大逐漸增長，日夜不斷增長，為何享受卻不能相應增長？ 因此，為何那些僅僅因享受而疲憊不堪的貪慾者們要像離欲者一樣捨棄女人？ 因此，這些不能如其恭敬程度那樣享受女色的人們，‘這是我的不是他人的’這樣的執著又是爲了什麼？ 爲了享受而佔有妻子是不合理的，因為無力享受。即使要這樣做，也應該以無吝嗇的方式去做，而不應該說’這是我的，不是他人的’，這樣阻止其他人享用是不合理的。 爲了對自己有益而忍受執著的分心尚可，但若不是爲了對自己有益，卻說’愿他人不得’，這不是執著，而是愚癡的表現，如同體溫虛弱的婆羅門執著食物、擁有眾多女人的國王的故事、盲人不見之喻。 有一個婆羅門因體溫虛弱而無法進食，他雖有豐盛的美食，卻一點也不願施捨給任何人，反而大量囤積。 又如某個國王后宮中有數百女人，這國王既不與她們親近，也不讓給他人。 有一天，一位比丘問那國王：‘是否與所有女人都親近？‘他回答說：‘不是。’ 於是那比丘爲了讓他放棄這些女人，對國王講述了契合正法的話語，最終使他放棄了。

།སྐྱེས་བུ་ལོང་བ་ཞིག་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བུད་མེད་དག་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་འདི་དག་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བོས་གང་ལ་བྱ་ཡོད་པ། །དེ་དེ་གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན། །དེ་ཡོངས་འཛིན་པས་ཅི་དགོས་ཏེ། །ཡོངས་འཛིན་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་བདེ་བ་ ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ནི་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དགོས་པའི་དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་དག་འདོད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་ཡིན་ན། །བུད་མེད་དག་གིས་དགོས་མེད་འགྱུར། །བདེ་བ་དོར་བྱ་ཞེས་ བྱ་བར་།།ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་ནི། །འདིར་བུད་མེད་དག་གིས་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་དོར་བར་བྱ་བར་མི་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་དུག་ལྟར་འགལ་ཟླའི་དུག་བུད་མེད་ཀྱིས་སླར་ འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། བྲུ་བ་ཚ་བས་ཟས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མཆོག་ཏུ་བཀྲེན་བ་འགའ་ཞིག་བྲུ་བ་ཚ་བས་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ། མཚན་མོ་ཁྱིམ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་ལ། དེས་དེར་སྣོད་འགའ་ ཞིག་ཏུ་ཐལ་བ་མཐོང་ཞིང་།གཞན་དུ་ཆུ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ནས་ཐལ་བ་དེ་སྦྲུས་ཏེ་ཟོས་ཤིང་། བྲུ་བ་ཚ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་ཐལ་བའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་ཟས་ཡོད་ཀྱང་བོར་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ངོ་། །ཁྱིམ་བདག་གིས་འདི་ཅི་ཡིན་ ཞེས་ཀྱང་དྲིས་ལ།དེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེས་རྫས་མང་པོ་ལ་བཀོད་ལ། རྨག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་འདི་དོར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དུག་ལྟའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །ཟླ་རལ་དུག་མཚུངས་ བུད་མེད་རྣམས།།དེ་ལྟར་ཕོས་བསྟེན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་སྨྲས་པ། སྦྱོར་བས་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། དེའི་རྒྱུ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་བུད་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བུད་མེད་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་ན་ཡང་། །བདེ་བ་གཞན་ ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ན།།དེ་རྒྱུ་མཛའ་མོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། །བླུན་པོ་མིན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །འདིར་སྐྱེས་བུ་རྣམས་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་ཙམ་དེར་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ མ་ཡིན་ཡང་བསླབ་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་དག་འདོད་པ་པོ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་བུད་མེད་དག་གིས་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ།དེ་དག་ལ་མཛའ་མོ་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་ དང་བཅས་པ་དང་འདོད་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མེས་ཚིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ལྟར་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་ འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ན།རྐྱེན་དུ་མ་ཉེ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། སྦྱོར་བའི་བདེ་བ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལོག་པས་བསྐྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་བུད་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བླུན་པོ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཞིག་སྟེ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་འཛིན་ པར་འགྱུར།བླུན་པོ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་། །བྱིས་པ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་མགུ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱ་ཡིས་ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་བླངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ལེན་པ་དང་།

好的，這段文字是一段關於佛教倫理和心理學的討論，主要探討了慾望（特別是性慾）的本質、快樂的來源以及如何看待女性。這段文字通過一系列的論證和比喻，試圖揭示慾望的虛妄性和痛苦性，並引導人們走向解脫。我將盡力將其翻譯成漢語，並解釋其中的關鍵概念：

翻譯：

「一個盲人，因為沒有眼睛，所以不會爲了看到美色而對女性產生敬意。即便如此，他仍然會執著地認為『這些女人是屬於我的，而不是屬於別人的』。

這裡說：『如果一個人有能力去做某事，卻不做，那麼執著於它有什麼意義呢？執著難道不是愚癡嗎？』

這裡有人說：『世俗中，人們認為慾望是快樂的，而慾望的產生離不開與女性的結合，因此，爲了獲得快樂，必須追求女性。』

應該這樣回答：『如果慾望是快樂的，那麼女性就變得沒有必要了。快樂是無過失的，因此永遠不會被拋棄。』如果慾望是快樂的，那麼女性就變得沒有必要了。因為快樂是無過失的，所以永遠不會被拋棄。然而，慾望就像毒藥一樣，它的對治之毒（女性）會反過來摧毀它，因此，認為慾望是快樂是不合理的，就像因苦味而放棄所有食物一樣。

一些非常貪婪的貴族子弟，因為受到苦味的困擾，晚上進入一些人家。他看到一些容器里有灰燼，另一些容器里有水。他誤以為灰燼是食物，就抓起來吃，直到他意識到這既不是苦味，也不是食物，而是灰燼。他感到厭惡，即使有食物也不吃，就離開了。主人問他發生了什麼事，他也說了。之後，主人給他準備了許多食物，甚至還給他準備了床鋪。同樣，如果慾望是快樂的，那麼它就不會被拋棄。

這裡說：『因為慾望像毒藥一樣，而女性就像毒藥的對治之毒，所以男人才需要她們。因此，慾望怎麼可能是快樂呢？』

這裡有人說：『結合會產生快樂，而女性是結合的原因，因此快樂是從女性那裡產生的。』

應該這樣回答：『即使與女性結合，如果快樂是從其他地方產生的，那麼誰會認為女性是快樂的原因呢？只有愚人才會這樣認為。』雖然男人會與女性結合，但是，僅僅與女性結合本身並不是快樂的原因。例如，一些沒有慾望但尊敬戒律的人，即使不是欲求者，也會被女性強行佔有，但對他們來說，女性並不是快樂的原因。如果與女性結合是快樂的原因，那麼所有有慾望和沒有慾望的人，都會像被火燒傷一樣，沒有區別地感到痛苦，但事實並非如此。因此，只有那些具有不如理作意、認為不凈為凈、認為痛苦為快樂的人，才會認為通過結合產生快樂。快樂的產生是由於多種因素的結合，而結合的快樂是由顛倒的分別所產生的。因此，認為女性是快樂的唯一原因，只有愚人才會這樣認為。就像孩子被安排做家務而感到高興一樣。一些孩子被家人要求去取水，他們也會高興地去取。同樣，取木頭等也是如此。」

關鍵概念解釋：

• 慾望 (འདོད་ཆགས)： 指的是對事物產生貪愛或執著，特別是對感官享樂的渴望。
• 快樂 (བདེ་བ)： 指的是一種愉悅的感受，但在這裡被認為是虛妄的。
• 女性 (བུད་མེད)： 在這裡被用作慾望的對象，但並非貶低女性，而是爲了說明慾望的虛妄性。
• 執著 (ཡོངས་སུ་འཛིན)： 指的是對事物產生貪愛或執著，認為它是真實存在的。
• 愚癡 (རྨོངས་པ)： 指的是缺乏智慧，不能正確認識事物的本質。
• 不如理作意 (ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ)： 指的是以錯誤的方式思考事物，導致錯誤的認知。
• 顛倒的分別 (ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལོག)： 指的是錯誤的認知和判斷。
• 苦味 (བྲུ་བ་ཚ་བ)： 指的是一種令人不快的味道，用來比喻慾望的痛苦。
• 戒律 (བསླབ་པ)： 指的是佛教的道德規範，包括不殺生、不偷盜、不邪淫、不妄語、不飲酒等。

核心思想：

這段文字的核心思想是：

1. 慾望的虛妄性： 慾望並非真正的快樂，而是一種虛妄的執著，會帶來痛苦。
2. 快樂的來源： 真正的快樂不是來自感官享樂，而是來自內心的平靜和智慧。
3. 女性的象徵意義： 女性在這裡被用作慾望的對象，但並非貶低女性，而是爲了說明慾望的虛妄性。
4. 執著的危害： 執著于慾望會導致痛苦，只有通過智慧才能解脫。
5. 佛教的倫理觀： 佛教強調戒律的重要性，認為通過戒律可以控制慾望，走向解脫。

總結：

這段文字是一段關於佛教倫理和心理學的討論，它通過一系列的論證和比喻，揭示了慾望的虛妄性和痛苦性，並引導人們走向解脫。它體現了佛教對慾望的深刻理解，以及對智慧和戒律的重視。理解這段文字需要一定的哲學基礎和對佛教概念的瞭解。

希望這個翻譯和解釋對您有所幫助！

ཆུ་སྲོ་བ་དང་། མ་ཉེ་བ་དང་། སྣུམ་གྱི་དྲིལ་ཕྱིས་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་ཅིང་། དེས་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་མཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། དེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མགུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངལ་བ་ལ་རྩིས་མེད་པར་བྱས ནས་བདེ་བ་བུད་མེད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་རློམ་མོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས། །བདེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་གཅིག་མིན་པར། །དེ་ཉིད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དུ་མས་འདོད་པ་སྨད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ ཆགས་པ་ཅན་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པ་དག་བསྟེན།གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དག་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ངེས་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར། མཛེ་པོ་འཕྲུག་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཀྱིས། །ལྡོངས་པས་འདོད་ པའི་སྐྱོན་མི་མཐོང་།།ཇི་ལྟར་གཡན་པ་ཚབས་ཆེན་པོས་ཐེབས་པའི་མཛེ་པོ་འཕྲུག་པ་ན། དེ་དང་ཉེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཡན་པའི་སྐྱོན་ཏེ། མེ་དཔལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་པགས་པ་ཤུས་པ་དང་། ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་འཛག་པའི་ ཉེས་པ་མི་མཐོང་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕྲུག་པར་བྱེད་ཀྱི།དེ་ལས་མི་ལྡོག་ལ། དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡང་འདོད་པའི་གཡན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་འདོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པའི་བདེ་བ་ ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི།དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བའི་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། །ཆགས་བྲལ་རྣམས་ལ་མཛེ་པོ་ལྟར། །ཆགས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པར་སྣང་། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་གཡན་བའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བའི་འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་།འདོད་པ་དག་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་མཛེ་ཅན་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་ཆགས་པ་ཅན་བདེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ།རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱན་པོ་དང་ཆང་དང་འཕྲུག་པ་རྣམས་རྫས་དང་ལུས་ཟད་པའི་རྒྱུར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་དང་གཉིས་སྤྲོད་པའི་འདོད་པ་བསྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ཁྱི་ཕག་མི་ གཙང་ལ་ཇི་བཞིན།།དེ་བཞིན་འདོད་བདེ་མི་གཙང་དུ། །ཆགས་ཅན་བྱིང་བར་མཐོང་འགྱུར་ནས། །དེ་ལ་གཙང་སྦྲ་ཅན་སུ་དགའ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་དེར་འདོད་ཆགས་ལས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་བ་ དེ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མགོན་མེད་བཀྲེས་པས་ཉེན་རྣམས་ལ། །མུ་གེར་བྱ་བ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་བུད་མེད་ཕྲད་པའི་ཚེ། །ཆགས་ཅན་ཀུན་གྱིས་གཡོ་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མུ་གེ་ཆེ་བའི་དུས་ན་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མངོན་པར་བཅོམ་ ཞིང་དབུལ་བ།གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་མགོན་མེད་པ་ལ་ཟས་རྙེད་པར་དཀའ་བ། ནོར་ཅན་དག་ལ་ཆེས་ཕོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། དག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱུག་པོ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དག་གིས་ལན་བརྒྱར་བརྙས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་དག་བདག་ཅག་ལ་ཕྱིས་ཅུང་ ཟད་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སླར་རེ་བ་རྣམས་ལ་བརྙས་པའི་གནས་དེ་མི་གཏོང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཡོ་བ་ཅི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བའི་གཡོ་བ་ནི་ཆགས་པ་ཅན་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ།སྐྱེ་བོ་ན་ཆུང་དང་བ་ལྷུར་བྱེད་པ། །དེའི་རྐྱེན་ཅན་མགོར་རྟིང་པས་བརྡེག་པ་དང་། མཆིལ་ཐོར་དང་། ཐལ་ལྕག་བཏབ་བའི་བརྙས་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྲོན་ཞིང་། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེ་བས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང་ཕྲད་ན་ཆགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ།བཙོན་རར་ཆུད་པ་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ།

讓他用溫水、按摩和油擦拭來進行服侍，他僅僅做了不當的按摩，但他卻因此而十分滿意。同樣地，具有貪慾本性的人們不顧自身的疲憊，妄想快樂僅存在於女人身上。 此處說道：由於從因緣和合中，生起快樂的緣故，其因不是單一的，這應當由智者們了知。 這裡有人說：如果這樣由多種因緣而誹謗慾望，為什麼貪著者還要一再親近慾望？因為親近慾望的緣故，此人必定會從慾望中獲得快樂。 解釋道：確實，如麻風病人搔癢一般，被貪慾迷惑者看不見慾望的過患。就像被劇烈瘙癢折磨的麻風病人搔癢時，因為靠近痛苦而成為病人的緣故，看不見瘙癢的過患，即火燒的過患、面板剝落、血液和膿液流出的過患，而一再搔癢，不會停止，也不會視之為過患。 同樣地，貪慾者被慾望的瘙癢所壓制，看不見慾望的過患，一再享受欲樂，既不會停止，也不會視慾望為不凈的過患。 因為如此的緣故，對離欲者而言，如同麻風病人般，貪慾者顯現為具有痛苦。因為已從貪慾的瘙癢過患中解脫的聖者們遠離貪慾，遠離對慾望的貪著，對他們而言，貪慾者如同麻風病人一樣顯現為痛苦的狀態，因此貪著者絕不可能是快樂的，如同沉迷賭博等一樣。 就像賭博、飲酒和搔癢確實是耗盡財物和身體的原因一樣，親近女人的二人行為的慾望也是如此。 此處說道：如同狗豬對不凈物一樣，貪慾者沉溺於欲樂不凈中，見此誰還會喜歡保持清凈？ 這裡有人說：雖然慾望確實是不凈的，但即便如此，由貪慾而產生種種行為，那就是快樂。 解釋道：對於無依無靠而受飢餓所逼迫的人們，在饑荒時所產生的行為，這就是貪慾者遇見女人時的種種舉動。 如同在大饑荒時期，被飢渴痛苦所折磨而貧窮，親人死盡無人庇護，難以獲得食物，對有錢人卑躬屈膝地行為，說好話，即使被極其無情的富人百般羞辱，仍心想’這些人以後會給我們一點東西’，懷著希望不離開被羞辱的處境時所見到的煩惱行為。 同樣的行為也見於貪慾者渴望與女人交合，討好年輕人，因此而被腳跟踢打、吐唾沫、掌摑等種種羞辱，失去傲慢，被享受慾望的希望所迷惑的人們身上。 因為如此，所以說與女人相遇時因貪慾而行事就是快樂這種說法是不合理的，如同陷入牢獄者渴求牛糞汁一般。

།དཔེར་ན་བཙོན་རར་ཆུད་པ་འགའ་ཞིག་ལྕི་བའི་ཆུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྟོད་རའི་ཚིག་དག་གིས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་ལོངས་ སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དོ།།འདིར་བཤད་པ། བུད་མེད་ཕྲད་ཚེ་ཚུལ་གང་དང་། །ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་དེ་དག་།ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ཆགས་བྲལ་རྣམས། །འདི་ན་འཛེམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདེ་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པས་བུད་ མེད་དག་ལ་འཛིན་པ་འབྱུང་ལ།དེའི་ཆེད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་དོག་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དྲེགས་པ་ཡིས་ནི་ཁ་ཅིག་ལ། །བཤང་ཁང་ལ་ཡང་ཆགས་སྐྱེ་ཞིང་། །བུད་མེད་ལ་ལ་ལ་ཆགས་པ། །འགའ་ཞིག་འགའ་ལ་ཕྲག་དོག་ བྱེད།།ཕྱུག་པོ་དབང་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་དྲེགས་པས་བཤང་ཁང་རྟུག་པའི་སྣོད་ལ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཆེད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་ཀྱང་དོག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་དང་། ཕྲག་དོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བཤང་ཁང་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུད་མེད་དག་ལ་འདོད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྲག་དོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐམ་པོ་རྩེ་མོའི་བྲན་མོ་ལ་ཆུ་གྲང་གི་ཕྲོག་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་སྐམ་པོ་རྩེ་མོ་དབང་ ཕྱུག་གི་དྲེགས་པས་དྲེགས་པ་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་དང་ངའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཕྲག་དོག་གི་སེར་སྣས་བྲན་མོ་ལ་བཏུང་བའི་དོན་དུ་ཆུ་ཡང་མ་གནང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། དྲེགས་པས་ཡོན་ ཏན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་། གང་གི་ཕྱིར་ན་བུད་མེད་དང་། །བཤང་ཁང་མི་གཙང་གནོད་ཉིད་དེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ལ་འཁྲེན་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བཙོག་པར་རྟོག་པ་ན་གང་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལ་ ཆགས་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མི་གཙང་བ་ལ་གཏི་མུག་ནི། །འབྱུང་བ་ཁྲོ་བ་འབྱུང་རིགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ནི། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ལ་མི་གཙང་བ་རྫིས་པས་གཏི་མུག་དང་ཁྲོ་བ་དག་འབྱུང་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ལ་གཏི་མུག་འབྱུང་བ་སྲིད་ཅིང་།དྲི་ང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནོད་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་འབྱུང་བ་ཡང་སྲིད་ཀྱི། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་ནི་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་ཡང་ཕྱིར་བཅོ་ བས་བཀག་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་དང་དྲི་ང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི།འདོད་ཆགས་འབྱུང་བར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་བདེ་བ་ཡོད་པས་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ནོ། ། མཚན་ མོར་མི་གཙང་བ་མནན་པ་བཞིན་ནོ།།འགའ་ཞིག་གིས་མཚན་མོར་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་མནན་པར་གྱུར་ལ། དེས་དེ་མཐོང་ནས་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཕྱིས་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་མནན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་འཁྲུགས། །སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་གང་དུ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་ཁྲོ་བ་དང་གཏི མུག་གཉིས་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི།འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་ལྟ་བར་ཅི་ནས་ཀྱང་། །རིགས་མིན་སྣམ་པར་ག་ལ་ཞིག་།དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ། །ེ་མ་འཇིག་རྟེན་མུན་ཆེན་ཡིན། །འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ནི་མི་ གཙང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཞིན་ལས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་གཙང་ཞེས། །བུད་མེད་རྣམས་ནི་ཀུན་ལས་གཙང་། །ཞེས་སྨྲའོ།

比如有些陷入牢獄的人極其渴望濁水一樣，所有貪慾者都用甜言蜜語追求與女人行欲事。這裡說道：‘遇見女人時的那些行為，以及貪慾者的那些行為，聽聞之後，離欲者們，在此會生起厭惡。‘這裡說道：‘因為此人對快樂極其貪著而執著女人，為此而嫉妒他人，所以女人有快樂。‘解釋道：‘有些人因傲慢，連廁所也會貪戀，對某些女人貪戀，有些人會嫉妒他人。’ 有些富貴權勢者因傲慢連廁所糞便器也會貪戀，為此也會嫉妒他人。不僅僅是對女人極其貪戀和嫉妒，而且連廁所也是如此，因此說因為貪戀女人和有嫉妒心而有快樂這種說法也是不對的，就像甘波澤摩國王對婢女吝嗇涼水一樣。國王甘波澤摩因為權勢而驕傲自大，說’你我有什麼區別’，因嫉妒吝嗇連飲用水也不給婢女。 因此，貪慾不僅存在於有功德者，因傲慢也會在無功德者身上產生。這裡解釋道：‘因為女人和廁所都是不凈之物，所以通過了知真相，不應對此貪戀。‘這裡說道：‘思維不凈時，對有快樂的事物生起貪著是合理的。‘解釋道：‘對不凈物生愚癡，生嗔恨是合理的，但是任何情況下，生起貪慾都是不合理的。’ 對某些人來說，因為踩到不凈物而生起愚癡和嗔恨是合理的。因為被黑暗遮蔽失去視覺而未見到，所以生起愚癡是可能的，因為臭味而造成傷害，所以生起嗔恨也是可能的。但是因為不相順，所以生起貪慾是不合理的。同樣，對於女人身體的不凈，因為被裝飾遮蔽，所以生起愚癡，因為臭味而生起嗔恨是合理的，但是生起貪慾在任何情況下都是不合理的，因為本性是不凈的。 所以說因為有快樂而應當貪著的說法是不對的，就像夜晚踩到不凈物一樣。有人在夜晚用兩腳踩到不凈物，看到後生起嗔恨，之後又生起貪著。別人問他：‘你為什麼踩到不凈物？‘他說：‘因為被黑暗遮蔽。‘然後問：‘你為什麼生氣？‘他說：‘因為不相順。‘那麼這裡對於’為什麼無因而生起貪著’這個問題他能說什麼呢？ 因此，對不凈的身體生起嗔恨和愚癡二者是合理的，但貪慾在任何情況下都不合理。這裡說道：‘那個根本不應看，怎麼會想要觸控，對此生起貪著，唉！世間真是大愚癡。‘這裡說道：‘雖然身體是不凈的，但是在世間上因為無過失，所以不應該誹謗。‘如此說道：‘婆羅門從面相上清凈，女人從一切方面清凈。’

།མི་རྣམས་མ་རྟོགས་མི་གཙང་བའི། །སྣོད་མི་སྨད་པར་འབྱུང་ འགྱུར་ན།།གང་ལས་མི་གཙང་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་སྨད་པར་ཅིས་མི་སེམས། །ལུས་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་ནས་སུན་ཕྱུང་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་སྐྱོན་དུ་བརྩི་བར་འགྱུར་ན། གང་ལས་བར་མེད་པར་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་འཐོན་པ་དེ་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས།།དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །བུད་མེད་ཆོལ་ཟངས་ཐོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོལ་ཟངས་འཛིན་པའི་བུད་མེད་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེ་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་ པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བསྟེན་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་ནམ་ཞིག་དེ་ཆོལ་ཟངས་ཀྱིས་སྐྱུགས་པ་བླངས་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ལ། དེ་རྣམས་སྐྱོན་དུ་བགྲང་ཞིང་སྣ་བུག་བཀབ་ནས་དོང་བར་གྱུར་ཏེ། མི་གཙང་བ་དེ་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་མི་གཙང་བ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ཞིང་། ལུས་ལས་ལྷུང་བ་མི་གཙང་བར་རློམ་མོ། །འདིར་བཤད་པ། ཆགས་རྨོངས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཕྱིར་ཡང་། །དེ་སུན་དབྱུང་མིན་ཞེས་བླུན་པོ། ། མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་སྨྲ་། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ལས་དེར་སྐྱེས་བུ་གཙང་བར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དེ་། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུད་མེད་འགོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི།།ཐ་མ་གང་དུ་དམིགས་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་གཙང་བར་ཡོད་དོ་ཞེས། །བློ་ལྡན་མི་ནི་གང་ཞིག་སྨྲ། །མེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། གང་ལ་རེག་པས་ ཨ་ཀ་རུ་དང་།གླ་རྩི་དང་། གུར་ཀུམ་དང་། ཙནྡན་དང་། གོས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཙང་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དེ་ལ་ གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ལ་ཡང་མི་གཙང་བ་ཉིད་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །གང་གཱའི་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་གང་གཱའི་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་ལན་ཚྭ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་ བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུས་དང་ཕྲད་པ་ལས་ལུས་ལྟར་མི་གཙང་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། པདྨ་ཁ་དོག་ལྡན་ཞིང་དྲི་བསུང་ལྡན། །གཙང་བར་གྱུར་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བསྣམས་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་མི་གཙང་བར་ འགྱུར་བ།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ལུས་ནི་མི་གཙང་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་གང་ཞིག་གཙང་བ་ཉིད་དུ་དྲེགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དྲེགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ལུས་ལ་གཙང་བ་ ཉིད་ཡོད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བཤང་ཁང་ནང་འདུག་ཅིང་། །དེ་མེད་པར་ནི་མི་གནས་པ། །མི་གཙང་བ་ཡི་སྲིན་དེ་ལ། །རྨོངས་པས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བར་ཟད། །སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་ཞིག་དང་པོ་མའི་མངལ་དུ་ཕོ་བ་དང་ལོང་ཀ་གཉིས་ཀྱི་བར་འཆག་ཁང་དང་ འདྲ་བར་བསྡད་ཅིང་།བཤང་བའི་ཁང་ཁྲུས་གནས་པར་བྱས་པ་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུ་དང་འདྲ་བ་དེ་ནི་འདིར་གཏི་མུག་ཁོ་ན་ལས་བདག་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲགས་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། བྱི་ཕོ་རྐྱག་ཁྲོན་དུ་བཅུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུག་ཕྲུག་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འཕྱན་པ་ འགའ་ཞིག་གིས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་།དེ་གཟུང་ནས་བཤང་བའི་ཁྲོན་པར་བསྐྱུར་རོ།

如果人們不知道不凈之器皿也不應受到誹謗，那麼從何處生起不凈之物，為何不思維其應受誹謗？ 既然從不凈之身體中產生而被厭棄的器皿也被視為最大的過失，那麼從中不斷流出不凈之蘊的身體，心智正常的人們怎麼會認為是清凈的呢？ 因此，說女人的身體不應受到誹謗是不合理的。如同見到持糞桶的女人一樣。 有一位富人有一位極其美麗的持糞桶女人，她被具有貪慾的男人們所追求和親近。 後來有一天，她用糞桶盛著嘔吐物出來時，那些人也看見了，他們數說過失並捂著鼻子逃走了，那不凈物確實就是從身體中產生的。 同樣，愚人們不觀察住于自身的不凈為過失，卻認為從身體中掉落的才是不凈。 這裡說道：由於貪癡是其本性，以及爲了梵行的力量，愚人和自詡為智者的人們說不應厭棄它。 這裡有人說：由於男人對此生起清凈執著，女人身體中有清凈性，因此也不應誹謗女人。 解釋道：一切清凈事物中，若見其最終歸處，誰是智者會說那裡有清凈性？ 花朵、香料、衣服、裝飾等一切清凈事物，僅僅因為與身體接觸就變成不凈，凡是接觸了沉香、麝香、薑黃、檀香、衣服等清凈事物而見到如此結果的，說那裡有清凈性是不合理的。 因為智者們都誹謗它，所以說女人身體有清凈性是不對的，同樣也應當思維男人身體也同樣不凈。如同恒河水流入大海一樣。 譬如恒河水流入大海后變得如同海水一般咸，同樣，所有清凈的食物、衣服等物品，與身體接觸后也變得如身體般不凈。 這裡說道：蓮花雖具色彩和香氣，清凈莊嚴被他人持用，對那人來說變成不凈，因此身體成為不凈。 這裡有人說：在此有人會因清凈而生起傲慢。如果身體不清凈，則不會生起傲慢，但確實會生起，因此身體中有清凈性。 解釋道：某人住在廁所之中，離開它就無法生存，對那不凈的蟲子，因愚癡而生起傲慢而已。 正在出生的人最初在母胎中，住在如同廁所般的腸胃之間，如同不凈蟲子一般住在糞便之處，此處僅僅是由於愚癡才認為自己清凈而生起傲慢而已，如同老鼠被扔進糞坑一樣。 有一個富家子弟與他人妻子通姦，去了別人家裡，被抓住后被扔進了糞坑。

།དེ་དེར་བཤང་བ་དེས་སྲོག་བཙས་ཏེ་ནམ་ཞིག་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་པས་བཤང་བའི་ཁྲོན་པའི་ངོས་ཞིག་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ནས་དེ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། །གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཁྲིད་ནས་ཁྱིམ་ དུ་བཅུག་སྟེ།སྨན་པ་མཁས་པ་བཀུག་ནས་ཉི་མ་ཁ་ཅིག་གི་སྔ་མ་ཁོའི་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་གི་ཚོགས་ལ་བཀོད་དེ་། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ལུས་བཀྲུས་ཤིང་ཉེ་བར་བྱུགས་ཏེ། ལམ་པོ་ཆེའི་དཀྱིལ་དུ་སོན་པ་ལ་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་གིས་འདོད་རྒྱལ་དུ་གོས་ཡུགས་ཀྱིས་རེག་ པ་དང་།དེས་དྲེགས་པས་སྤོས་ཏེ་སྨད་པའི་གནས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་གོས་ཐ་མལ་པ་འདིས་བདག་མི་གཙང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་འདི་ལ་སྤྱོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་མི་གཙང་བས་ལྟོ་བ་བཀང་བ་ཡང་ཟླ་བ་དགུ་འམ་ཟླ་བ་བཅུར་མའི་མངལ་དུ་མི་གཙང་བས་གནས་པར་ བྱས་ནས་མི་གཙང་བའི་སྒོ་ནས་བྱུང་སྟེ་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུར་གྱུར་ནས་རྨོངས་པས་སླར་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དང་།གཙང་སྦྲ་དང་། གཟུགས་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲེགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། སུན་དབྱུང་མིན་ཞེས་སྨྲས་ན་ཡང་། །ལུས་འདིར་གཙང་ བ་ཡོད་མིན་ཏེ།།དེ་ལྟའི་ས་བོན་གནས་ཟས་དང་། །དྲི་ང་བ་དག་ཟག་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། མི་གཙང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཡང་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ ཡང་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ནི། །ནང་ཕུགས་གཙང་བར་མི་འགྱུར་ན། །ཁྱོད་ནི་ནང་ལ་འབད་བྱེད་པ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་མ་ཡིན། །ཆུའི་བསང་གཏོར་དང་། ཁྲུས་དང་། བྱུག་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱིས་ བསང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་བསྟེན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ནང་བཀྲུ་བར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ནང་ནས་འཛག་པའི་མི་གཙང་བས་སུན་དབྱུང་བའི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་གནས་གང་དག་གི་ནང་ནས་མི་གཙང་འབྱིན་པར་ བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེ་བ་འཆའ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་ས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ། གྲོང་བའི་མཛའ་བཤེས་འཆག་ཁང་གི་སླར་བསྐོས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཅེ་སྤྱང་ གི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ།།གྲོང་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཛའ་བཤེས་ཞིག་རྒྱལ་པོས་འཆག་ཁང་གི་སླར་བྱས་ལ། མཛའ་བཤེས་དེས་དེ་ནམ་ཞིག་ན་སྐྱང་ནུལ་དང་བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འཆག་ཁང་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་མཐོང་བས། དེ་ལ་དེས་བགད་ནས་འདི་ ནམ་གཙང་བར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དྲི་ཞིམ་པོ་དག་གིས་ཁོང་ནས་ལུས་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་དོ། །ཡང་ཅེ་སྤྱང་གཉིས་ཤིང་པ་ལ་ཤའི་འོག་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ལ་གནས་ནས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོར་མ་ཆག་པར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སོན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤ་མ་ཡིན་གྱི། གང་པ་ལ་ཤ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཤ་ཡིན་ནོ ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་གང་ལུས་ལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་གཙང་གི་གང་གནས་པ་དེ་ནི་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་ལུས་འདི་མངལ་ནས་ནི། །བཟུང་སྟེ་མི་གཙང་རང་བཞིན་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་གཙང་བར་བྱ་བ་ ནི།།མི་ནུས་མི་གཙང་ཇི་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་གཅིན་ཅན་ཡིན་ཡང་དྲང་སྲོང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

在那裡，糞便中孕育出生命，某時下起大雨，糞坑的一邊崩塌了。從那裡他出來后，親屬們將他帶回家中，請來了醫術高明的醫生，幾天之內使他恢復了體力和容光。那時，在另一個地方，他沐浴涂香後走在大路中央，一個貧窮人的衣服偶然觸碰到他，他因傲慢而生氣，說道：‘你這普通的衣服使我不凈。‘對此表示厭惡。同樣地，愚人以不凈之物充滿腹部，在母胎中九個月或十個月中住于不凈之處，從不凈之門而出，成為不凈的蟲子，因愚癡而又對受用、清凈、容貌、體力等生起傲慢。此處說道：即使說不應厭惡，此身也無清凈可言，因為種子、住處、食物都是如此，且流出臭穢之物。 這裡有人說：如果身體確實沒有清凈性，就不會去除不凈，但由於確實要去除不凈，所以清凈性是存在的。解釋道：無論用什麼方法，身體內部都不會變得清凈，你對內部如此努力，對外部卻不是這樣。即使長期使用灑凈水、沐浴、涂香、咒語凈化等方法，也無法清洗身體內部。因此，被內部流出的不凈物所污染的身體，怎麼可能有清凈？ 而且，從那些排出不凈物的器官，人們反而期待享受，對此沐浴等方法無濟於事。因此，這樣的不凈本性的身體怎麼可能有清凈性？就像村民朋友看見廁所管理員，以及豺狼與缽羅奢花的故事一樣。某個村民的朋友被國王任命為廁所管理員，這位朋友某時看見他用香料等物清潔廁所，就笑著說：‘這怎麼可能變得清凈？‘同樣地，愚人想用香甜的飲食從內部使身體清凈，也會被智者嘲笑。 又有兩隻豺狼住在缽羅奢樹下，其中一隻看見落下的花朵，以為一切都必定是那個樣子，就隨意進入。另一隻想：‘落下的缽羅奢花不是肉，留在缽羅奢樹上的才是肉。‘同樣地，愚人也認為從身體流出的是不凈，而留在體內的是清凈。這裡說道：因為此身從胎中起，本性即是不凈，所以無法使其清凈，就像不凈物一樣。 這裡有人說：雖然女人的身體帶有尿液，但即使是具有大苦行的仙人也不會完全捨棄對女人身體快樂的享受，因此不應該捨棄女人。

། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཛེ་ཅན་བཞིན་དེ་ལྟར། །གཅིན་ཅན་ཀུན་ལ་མཚུངས་མིན་ན། །མཛེ་ཅན་ཇི་བཞིན་གཅིན་ཅན་ཏེ། །དེ་ལྟར་མི་ཀུན་གྱིས་སྤོང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆུ་དྲི་ང་བ་འཛག་པ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་སེར་ཟགས་པ མྱགས་པས་ལུས་རྣམ་པར་མྱགས་ཤིང་།།བརྙོགས་ལ་རུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཛེ་ཅན་གཙང་སྦྲ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བ་ཟག་པའི་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་ན་གང་གིས་གང་སྤོང་བར་བྱེད། འདི་ལྟར་སྡུག་ བསྔལ་ཐུན་མོང་བ་ནི་དེའི་རྒྱུས་སྨོད་པ་ན་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིན་ཅན་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ཡང་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཅིན་ཅན་མི་སྤང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ཅན་ཡང་མི་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།མཛེ་ཅན་ནི་སྤོང་གི་། གཅིན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིན་ཅན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་སྦྲང་མ་ལྟར་ལ་ལ་དག་དེར་བྱིང་གི་ ལ་ལ་དག་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་འབར་བ་ལ་སྦྲང་བུ་དག་བཞིན་དུ་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཐོང་བ་མི་མཐུན་པས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྨྱོ་ཆུའི་ཆུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་སྐེ་ལྦ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མི་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་ཆུ་དེས་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨྱོན་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་ པོ་དེས་རང་གི་དོན་དུ་ཁྲོན་པ་གཡོགས་ལ་ཆར་དེ་ཡང་འབབ་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་ཡུལ་མི་དེ་ཆུ་དེས་བྱ་བ་བྱས་ནས་སྨྱོ་བར་གྱུར་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་རྣལ་མར་གནས་ལ་རྒྱལ་པོ་སྨྱོ་བར་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་དོན་དེ་མཁྱེན་ནས་ང་ལ་སྨྱོན་པའོ་ ཞེས་བཏགས་ཏེ།བཞད་གང་དུ་བྱེད་པའམ་བརླག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་གིས་སྙམ་སྟེ་ཆུ་དེ་ཉིད་སྤྱད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཅིག་ཁོ་ན་གཅིན་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་མཛེ་ཅན་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ གཅིན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ལས་གང་དུ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ།ཡང་ཡུལ་ལ་ལར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སྐེ་ལྦ་བས་ཆགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་ངན་པར་གྱུར་ལ། དར་གཞན་མཛེས་པ་ཞིག་སོན་པ་དང་། འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་ངན་ཞིང་། ཡན་ལག་མ་ཚང་ བ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་སྤངས་སོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཀྱང་དེར་ཆགས་ན། །གང་ཕྱིར་སྐྱོན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྤོང་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཏེ་བུད་མེད་ན་ཆུང་འཚོག་ ཆས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དགའ་བས་ཉེ་བར་ལོངས་མི་སྤྱོད་པ་དེ་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་ཏུ་བསླུས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་ཀྱིས་བསྒོས་པས་དེའི་མི་གཙང་བ་དེ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཙང་བ་བསྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

現在解釋：如果像麻風病人那樣，不是所有小便者都相同，那麼就像麻風病人一樣，所有人都會避開小便者。如果這種尿液臭味的滲漏是獨特的，那麼就像黃水滲漏，身體被污染而變得混濁腐爛，因此追求清潔的麻風病人會被人避開一樣，不凈滲漏的身體也會被完全避開。但如果是共同的，誰又會避開誰呢？因為共同的痛苦，即使因此受到責備也不會變得美好。 如果像這樣小便者是共同的，麻風病也是如此的話，那麼就像不避開小便者一樣，也不會避開麻風病人。但是因為是獨特的緣故，人們避開麻風病人而不避開小便者，這是因為後者是共同的。如果小便者也沒有過錯，為什麼所有人都會如此相同呢？因為就像有些蜜蜂沉溺於油罐中，而有些蜜蜂則像看到燃燒的鐵球一樣看到其過失，因此對此生起厭離。 因此，由於對此看法不一，聖者們並不完全避開。因此，說’女人的身體不應該被避開’這種說法是不對的。這就像避開瘋人之水和到達長癭病人的地方的人一樣。有一個國王，占卜師們告訴他說將會下雨，任何用那雨水的人都會發瘋。然後國王為自己蓋了一口井，那場雨也確實下了。 之後，當地居民用了那雨水后發瘋，但因為性質相同，他們反而認為自己是正常的，而認為國王發瘋了。之後國王明白這個道理，想著’他們說我是瘋子’，認為他們會嘲笑或傷害自己，於是也使用了那雨水。同樣，如果只有一個人是小便者，那麼他就會像麻風病人一樣被避開，但當所有人都是小便者時，他們當中誰會產生清凈的想法呢？ 又如在某個地方，所有人都長著癭病，形貌極其醜陋，當一個美麗的外鄉人來到時，他們說’這個人極其醜陋，肢體不全’，於是避開了他。這裡說：如果沒有過失，世間人都會貪著，因為有過失的緣故，聖者們會避開。這裡有人說：如果一個人到了青春年華卻不與具備一切妝飾的少女歡樂相處，那他在生前世間就是最被欺騙的，因為這樣香氣的芬芳會消除她的不凈，因此對於追求清凈的人來說沒有過失。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་ཉམས་པ་འགའ་ཞིག་ནི། །སྣ་ཡི་ཚབ་མས་དགའ་འགྱུར་ལྟར། །མི་གཙང་ཕྱིར་འཆོས་མེ་ཏོག་ལ། །སྩོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དེ་བཞིན་འདོད། །ཇི་ལྟར་སྣ་རྡུམ་འགའ་ཞིག་བཅོས་མའི་སྣ་བསྲེལ་བ་ན་བདག་ཉིད་ཡན་ལག་ཚང་བར་རློམ་ཞིང་མགུ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱིས པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་ཀྱི་སྣ་བརྙན་གང་གིས་ངོ་ཚ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྐམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་རྨོངས་པས་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ན་མི་གཙང་བའི་ཕྱིར་ འཆོས་པ་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་།དྲི་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱིར་བཟློག་པ་དེས་བདག་དང་གཞན་གཙང་བར་སེམས་སོ། །མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་བསྲེལ་ཡང་སྒོག་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་འདི་ལ་དྲི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཏིང་ཚུགས་སུ་བསྒོ་བར་ ནི་མི་ནུས་ཏེ།བྱི་ལའི་སྣ་ལ་མར་གྱིས་བྱུགས་པས་རོ་མྱངས་པ་དང་གསེར་སྣ་མཐོང་བས་དགའ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱི་ལའི་སྣ་ལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ནས་ཁ་ཟས་སྐྱ་བོའི་ཆང་བུ་བྱིན་པས་དེ་དེ་སྣུམ་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་སྣ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གསེར་གྱི་སྣ་བརྙན་ བྱས་ནས་དེ་མཐོང་སྟེ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བཅོ་བ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རྨ་དང་འདྲ་བའི་ལུས་པོ་ཡི། །རྨ་སྐུད་གྱུར་པ་དྲི་དང་ནི། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་གོས་སོགས་ ལ།།རྨོངས་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཏུ་ཆགས། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དག་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ། །དེས་ གཙང་ཞེས་བྱར་མི་རིགས་ལ།།ངེས་པར་འདོད་ཆགས་རྒྱུར་གྱུར་པའི། །དངོས་དེའང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་ཟག་པས་མི་སྡུག་པར་མཐོང་བའི་ལུས་ ལ་ལྟ་བ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བཤང་བའི་ཚོགས་ལྟར་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ། གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་རང་བཞིན་ གྱིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ཉིད་བསྙད་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་གིས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་བར་མར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཚོང་པ་འགའ་ཞིག་བུ་མོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འགྲོན་ལ་སོང་ལ། དེ་ཡང་དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་བུ་མོ་དེ་ཡང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་བུ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་གྱུར་ཏོ།

現在將要解說：就像某些肢體殘缺的人，以假鼻而生歡喜一般，對不凈之裝飾的花朵等，也是如此貪著。 就像某些斷鼻之人，裝上假鼻后自以為肢體完整而感到滿意，這是因為愚昧的本性，對於本應感到羞恥的身體假鼻反而生起歡喜。 同樣地，愚昧凡夫對慾望本性貪著，因愚癡而不見身體的本質，對於不凈之裝飾如花朵、香氣、裝飾等生起貪著，並且因此顛倒而認為自己和他人是清凈的。 即使佩戴花朵等，就像在大蒜上塗抹一樣，也無法將殊勝香氣深入其中，就像給貓鼻塗抹酥油品嚐滋味，或見到金鼻而歡喜一樣。 就像給貓鼻塗抹酥油后給予淡味食物，它認為那是有油膩的；又如失去鼻子的人裝上金鼻后見到而生歡喜一樣，愚人們也是以花朵、香氣等裝飾后而生貪著。 這裡說道：對如同瘡傷的身體，以香氣、花鬘、衣服等作為瘡傷的繃帶，愚者對此普遍貪著。 這裡有人說：貪慾的因是花朵和香氣等，若無此等，則人們不會對慾望生起貪著。 將要解說：於何處生離貪，彼不應稱清凈，必定成為貪慾因，此物何處亦非有。 本性清凈之事物絲毫也不存在。首先，視力未損之人見到不凈之漏泄而不凈的身體時會生起離貪。因此，由於是離貪之因，身體如同糞穢聚集一般，不應認為是清凈的。 花朵和香氣等也必定不應成為貪慾之因，因為對此也可能生起離貪。如是，已獲得離欲貪者對這些也會生起離貪。 再者，某個必定成為貪慾之因、所謂清凈之物，本性上絲毫也不存在。如是，對於被稱為清凈的花朵和香氣等受用之物，因變異而生起不隨順性。 若彼等本性清凈，則不應變成其他樣，因為自性無有轉變。因此，彼等無有本性清凈性。 若花朵和香氣等事物必定成為貪慾之因，則一切時中對一切都應生起貪慾，然而並非如此，故花朵等不應成為貪慾之因，如同一物被見為可欲、不可欲或中性一般。 有一商人在女兒出生時去做客，後來某時返回，其女兒已到青春年華，與諸女子一同在城外遊園嬉戲。

།དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་སྐྱེས་ལ། གང་གི་ཚེ་གཞན་ལས་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ།གང་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ལ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མི་གཙང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ཤིང་། ། དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཆགས་བྲལ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་རྒྱུ། །ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཡིན་ནོ།།འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྲིད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་མི་རྟག་མི་གཙང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་ཅེས། །བྱ་བ་བཞི་པོ་ཐམས་ ཅད་ནི།།གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར། །གང་འདུས་བྱས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་བ་སྟེ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་གཙང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་སྟེ། རང་དབང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཆར་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ལ།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བར་ འོས་ཏེ།ཤ་ཟ་མོའི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་འཇིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤ་ཟ་མོ་ཞིག་ཆུང་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་ལ། དེ་ལ་ཆུང་མ་ལྟར་ཉེ་བར་སྤྱོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ན་དེས་དེའི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང་ བསྒོ་བ་བཞིན་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དང་།གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་འདི་ནི་བདག་གི་ཆུང་མ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཤ་ཟ་མོའོ་སྙམ་དུ་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར། འདུས་བྱས་གང་དེ་རྟག་མིན་ལ། །མི་རྟག་གང་དེ་གཙང་མིན་ཞིང་། །མི་གཙང་གང་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་གང་དེ་བདག་མེད་དོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡང་། ། འདུས་བྱས་གཅིག་ལའང་སྲིད་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ནི། །དངོས་པོ་མེད་པ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་མི་གཙང་བ་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུམ་གྱི་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་གྱིས། ད་ནི་བཞི་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གམ་བདག་གི་སྙམ་དྲེགས་པ། །སྲིད་པར་དམ་པ་སུ་ལ་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཀླགས་ཏེ། གནས་པས་དེ གཉིས་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ན་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ང་ནི་མངའ་བདག་གོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེ་ལ། བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་འདི་དག་ནི་བདག་གིའོ་ཞེས་བདག་གིར་བྱས་པའི་དོན་ དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེའོ།།དྲེགས་པ་ནི་དྲེགས་ཆོས་ཉིད་དེ་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

見到那個后對其生起強烈貪慾，當從他人處聽到’這是你的女兒’時，便如同離貪一般。應當了知：既無任何事物必定成為貪慾之因，凡是生起離貪之處即是不凈。此處說道：由於對同一事物既生貪著，又對同一事物離貪，因此貪慾之因決定不成立。 因此如是，身體是不凈的，如何是苦和無常已如上所說，無我性將要宣說，這些即是四種無顛倒。應當思維：此四種無顛倒是否可能存在於同一事物中？抑或不然？當說：總之，無常、不凈、苦及無我這四者皆可存在於同一事物中。 凡是有為法緣起所生者即是無常，因為是剎那性的緣故。凡是無常者即是不凈，因為能生厭離的緣故。凡是不凈者即是苦，因為能造成損害的緣故。凡是苦者即是無我，因為非自在的緣故。因此如是總之，四種無顛倒皆可存在於同一事物中。 雖然這些確實存在，但愚者顛倒者們不能如實了知，反而對諸事物產生與此相反的遍計。因此，智者應當如實了知諸事物的無常性等，對了知實相應當歡喜，如同見到羅剎女的本性而生恐懼一樣。 某人以妻子之相見到羅剎女，並如妻子般親近她。當他見到她的本性是能生苦、不凈、不聽教誨且非恒常時，便想’這不是我的妻子，而是羅剎女’而生恐懼，那時便離貪。同樣，智者們由於見到有為法的本性而離貪。 此處說：‘凡是有為法即非常，凡是無常即不凈，凡是不凈即是苦，凡是苦即無我。‘又說：‘由於四顛倒也可能存在於同一有為法中，因此一切煩惱皆成無實。’ 這是聖者龍樹菩薩所造《菩薩瑜伽行四百論》中’思維不凈’品，即教示斷除凈顛倒方便的第三品釋。 此處說：已說三種顛倒的斷除方便，現在當說第四種的斷除方便。當說：何聖者于輪迴中會生起我或我所的慢心？因為一切有身者對一切境皆平等的緣故。 我執和我所執主要存在於國王身上，通過遮遣這兩者，大多是專門對國王進行教導。其中，我執是由於通過了知’我是主宰’等讚歎自身的特徵而生起；我所執是由於執著’這些境是我的’等認為所屬對像歸屬於自己而生起。慢即是慢性，也就是傲慢的意思。

།སྲིད་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རག་ལས་པ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་བརྒྱུད་པས་འགྲོ་བ་ལྔར་ཡོངས་སུ་འཕྱེན་པའི་འཁོར་བ་སྟེ། དེ་ན་གནས་པའི་མཁས་པ་སུ་ལ་ ཡང་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་གིས་དྲེགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ལ་ཡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར།འདིའི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དྲེགས་པ་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་བྱིས་པ་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ པ་ཞིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཟློས་གར་མཁན་ བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཟློས་གར་མཁན་ཡུད་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཞིང་། ཡུད་ཙམ་གྱིས་བློན་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། བྲན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་ལྟད་སར་ཟློས་གར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། དབང་ངམ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་པ། །གང་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་བདག་པས། །དམ་པས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་དབང་དུ བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་རིགས་སོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་བྲན་དྲུག་ཆས་བསྟབས་གྱུར་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །གང་ངམ་དེ་རུ་བྱ་བ་ནི། །དབང་དུ་བྱས་ལ་རག་ལས་འགྱུར། །བསྐལ་པ་དང་པོའི་འཇིག་རྟེན་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་ བདག་ཅག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ།ཞིང་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་འབྲུའི་དྲུག་ཆའི་གླས་གླས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ པོ་ཞེས་བསྙད་དོ།།དེ་ནས་བཟུང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་དྲུག་ཆའི་གླས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དྲུག་ཆས་བསྟབས་པའི་རྒྱལ་པོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་བྱས་ཏེ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རྗེ་དཔོན་གྱིས་བྲན་ལས་འགའ་ཞིག་ ལ་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རྗེ་དཔོན་གྱི་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།འབངས་དེས་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྗེ་དཔོན་ལ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་རག་ལས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདིས་རང་དབང་སྒྲུབ་པར་མི་འོས་ན། ཀྱེ་ས་ བདག་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་རག་ལས་པ་ཅི་སྨོས།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་དྲེགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་ཏེ་དགོན་པའི་ས་མཁན་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་དང་རང་གིས་བསྐོས་པའི་ས་མཁན་གདོལ་པ་ཞིག་གིས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་ པོ་ཞིག་འདས་པར་བྱས་པར་གྱུར་ལ།རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེས་དེའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་བྱ་བར་མི་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྐྱེ་དགུ་ ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་མི་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པ། བྱ་བ་ཀུན་ལ་དབང་བ་ཡིས། །གལ་ཏེ་མི་བདག་དྲེགས་འོས་ན། །དྲུག་ཆས་གླས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དྲེགས་པར་མི་རིགས་མ་ཡིན་ནམ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྗེ་བོ་དང་ གཏོང་བ་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དེ།ནོར་དང་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་གཏོང་བ་དང་སྡུད་པ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ།

輪迴依賴於業和煩惱，由生死相續而流轉於五道，住于其中的智者若生起我執和我所執便會產生傲慢。 假如某人在某處有特殊的權力，那時便會認為’我是一切境界的主人，這一切境界都是我的’，因見到這些而產生傲慢是合理的，然而這對於愚者在輪迴中流轉時是不可能的。 如是一切色等境界都是由眾生共同的業所產生。 因此，如同森林和房屋等共有之物一樣，對於眾生共同受用的事物不應執著我和我所而生起傲慢，就像國王的戲子一樣。 就像國王的戲子瞬間變成國王，瞬間又變成大臣、婆羅門、居士和奴僕一樣，國王的地位也是不穩固的，因為在五道的舞臺上表演戲法。 此處偈曰：‘權力或受用圓滿，因為福德而獲得，因此較世間殊勝，聖者不應生傲慢。’ 有人說：因為一切事業都歸屬於國王，所以由此而生起的傲慢是合理的。 解釋道：‘以六分之一養活的，你有什麼可傲慢？凡是所作事業，都依賴於他人。’ 在劫初世界發生偷盜時，人們想：‘爲了保護我們，何不享用呢？‘爲了保護田地，眾人僱傭一位有力者，以六分之一的穀物作為工資，因此由於他以正確的保護工作使人民歡喜而稱為國王。 從此以後，所有國王都以六分之一的稅收治理人民，因此受六分之一供養的國王不應認為’世間事業依賴於我’而生起傲慢。 即使主人對某些奴僕有支配權，主人的某些事業也會依賴於他，但那個奴僕不應對主人說’你依賴於我’而生起傲慢。 因此，如果即便依賴一人也不應自以為有自主權，更何況你這位國王依賴眾多人民呢？ 因此，這種傲慢在任何方面都不合理，就像荒野嚮導一樣。 譬如，某國王為征服四方而出發，由他指派的旃陀羅嚮導帶領他穿越大荒野，雖然國王和軍隊都依賴於他，但他不應因此而驕傲地說’國王和軍隊都依賴於我’，同樣地，國王也不應驕傲地說’人民依賴於我’。 此處說道：‘若因掌管諸事業，國王應當生傲慢，因受六分之一養，豈不更不應傲慢？’ 有人說：因為國王是主人和施予者，所以國王生起傲慢是合理的，因為他對財物和資具的給予和收取有權力。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསོ་བྱ་འཐོབ་ཐོབ་ནས། །རྗེ་བོ་གཏང་བར་སེམས་དེ་བཞིན། །རྗེ་བོ་སྦྱིན་བྱ་བྱིན་བྱས་ནས། །བདག་ ནི་གཏོང་བ་པོ་སྙམ་རློམ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རང་གི་ཞ་འབྲིང་ལས་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་བྱ་བ་སྦྱིན་བྱ་ལོ་ཕོགས་སམ་ཟླ་ཕོགས་ཐོབ་ནས། བདག་ཉིད་ལ་དམའ་བའི་སེམས་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་མཐོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྗེ་བོ་ནི་གཏོང་བ་པོ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་ སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ།རྒྱལ་པོ་ཡང་གསོ་བྱའི་ཚོགས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་གླ་རྔན་བྱིན་ནས་བདག་ནི་གཏོང་བ་པོའོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནོར་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་སེམས་འཕང་དམའ་ བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི།རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱིན་ཏེ་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་ཏེ། ཁོལ་པོ་གླ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོལ་པོ་གླ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་དགོས་ལ་འདིར་གཏོང་བ་པོས་དྲེགས་ པར་བྱ་བར་མི་འོས་ཤིང་།ཁོལ་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ནོར་སྡུད་པའམ་གཏོང་བ་ན་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གཡོག་ལ་གླ་བྱིན་ཏེ། །རྒྱལ་པོས་དྲེགས་པ་རིགས་ན་ནི། །ནོར་འདོད་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནམ།།དེར་སྨྲས་པ། འདོད་དགུར་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་རྒྱགས་པར་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གནས། །ཁྱོད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་དྲན།།གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་ཁྱོད་ཀྱི། །དགའ་བ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །བུད་མེད་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་ཡུལ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཐུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་བཤད་དེ། དབང་པོ་མ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ དབང་ཕྱུག་འདི་རྒུད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་བཞིན་དུ།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་མ་རིག་པས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉེ་བར་ བསྟེན་པར་སྨྲ་ན།སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་མཚམས་མེད་པར་གཞན་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིང་། དེའི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་གོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྐུན་པོ་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྐུན་པོ་ལ་ ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལས་དམན་པ་དེས་དགའ་བར་མི་འོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེན་པས་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན། །རིགས་དང་ལྡན་ལ་འཛེམ་འབྱུང་བ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་དྲེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛེམ་གཞན་ལས་འགྱུར་བ་མིན། །འདིར་ སྨྲས་པ།རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྲུང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ན་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་སྲུང་པོ་དང་། །བསྲུང་ བྱར་ས་བདག་སྣང་འགྱུར་ན།།ཅི་སྟེ་གཅིག་གི་དྲེགས་ཡོད་ཅིང་། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དྲེགས་བྲལ་མིན། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་རྒྱགས་པར་འགྱུར་ན། བདག་བསྲུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ བསྲུང་བྱར་རྟོགས་ཏེ་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་བསྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོས་ནི་འཇིག་རྟེན་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོ་ཤུག་དང་ནགས་དང་སེང་གེ་བཞིན་ནོ།

現在解釋道：就像受雇者得到工資后，認為主人是施予者一樣；主人給予應給之物后，自認為是施予者而生傲慢。 就像國王的臣僕群從自己的職務中必定獲得應得的年俸或月俸后，對自己生起卑下之心，對國王生起尊崇之心，認為主人是施予者一樣；國王也在給予臣僕群必定應給的酬勞后，認為自己是施予者而生傲慢。 就像臣僕群從依附國王的人的行為中獲得應得的財物后，心態變得低下，不對國王傲慢一樣；國王也在必定給予應給之物后，不應生起傲慢，如同給予僕人工資一樣。 就像必須給予僕人工資時，施予者在此不應傲慢，僕人也不應傲慢一樣；國王在收取或施予財物時也不應傲慢。 這裡說道：如果國王給僕人工資后，傲慢是合理的話，那麼對於渴求財物的商人們，這樣做不也是合理的嗎？ 對此回答：因為國王經常隨意享受國土的安樂，所以會產生我慢，由此必定會導致驕傲。 解釋道：他人的痛苦處境，你卻顛倒地認為；靠他人勞作而生活的你，何以生起歡喜？ 如同對女人、酒、賭博等，對境界極度貪著是未調伏諸根者所說的痛苦之處，因為諸根未得調伏。因此，這種權勢正是眾多衰敗的因，本是痛苦之處，如果你認為是高貴之處，那就是無明成就了果報。 再者，如果說爲了使貪著境界者歡喜而親近境界，那麼爲了守護大眾而無間斷地做他人的事業，靠其果報而生活，以此煩惱的歡喜是什麼呢？就像對盜賊執行懲罰一樣。 比如對盜賊執行懲罰時，以其卑劣而不應歡喜，國王也是如此。 解釋道：由於執著，在世間中，對具有種姓者生起畏懼，以此對何者傲慢？除此之外不會對他人生起畏懼。 這裡說道：國王是世間的守護者，因此以守護者的身份必定會驕傲。若無此者，當不隨順正法時，眾生將會毀滅。 當說：若現為世間的守護者，及應受守護的國王，為何一者有傲慢，而他者不離傲慢？ 如果國王認為’世間的守護依賴於我’而驕傲，那麼因為自身的守護依賴於世間，理解到自己是被守護者，為何不能遠離驕傲？未受世間守護的國王無法養護世間，如同夫妻、森林和獅子一樣。

།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆུང་མ་ལ་བདག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ།ཁྱོད་ནི་ཚེགས་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་བདེ་བར་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཁྱིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་གྱིས་དང་དེ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་པ་། དེས་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་ གྱུར་ཅིང་།དེ་སྐྱོ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོ་ཤུག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བསྲུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བསྲུངས་ལ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེས་ནགས་ཡིན་ལ། ནགས་ཚལ་གྱིས་སེང་གེ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ བཤད་པ།མི་ཤེས་གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱི་། །གཉེན་པོ་སྤངས་ནས་ང་རྒྱལ་ཉིད། །འཛིན་པ་དེ་ཡི་ང་རྒྱལ་ནི། །ཐབས་འགའ་ཡིས་ཀྱང་གཞོམ་མི་ནུས། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བུ་ལྟར་སོ་སོར་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན་། རིགས་ལ་བརྟེན་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་བ་ཅན་འདིའི་རྒྱགས་པ་ནི་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས ཀུན་ནང་ནས་རང་ལས་ལ།།དགའ་བས་འཚོ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མི་དགར་འགྱུར། །དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བཟང་དཀོན། །དེང་སང་ན་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་དག་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པས་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ལས་དག་ལ་དགའ་བ་ རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་།ཕལ་ཆེར་མི་བརྟན་པར་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས། ལྷོད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྡིག་ པའི་གྲོགས་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དཀོན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡིག་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་བདེ་འགྲོ་མི་སྲིད་ན། ཀྱེ་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་སྡིག་པས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ། དེའི་ཕྱིར་བློ་འཆལ་བ་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མཛེ་ཅན་འོ་མ་དང་ཉ་ཟ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ནང་ཕྱིར་བཅོ་བའི་རྒྱུ་སྨན་དག་མི་བསྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འོ་མ་དང་ཉ་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ རྒྱལ་པོ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་མང་པོ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཡང་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། བག་མེད་པའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་ལས་རྣམས་ཀྱི། ། དྲུག་ཆ་ངེས་པར་འདིར་འཛིན་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་མིན་མང་བས། །དེ་ཡིས་བདེ་འགྲོ་རྙེད་པར་དཀའ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་དང་རང་དབང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདིའི་ང་རྒྱལ་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ་བྱེད་པ་གང་། །དེ་ནི་ས་སྟེང་བླུན་ཞེས་བྱ། །ཁྱོད་དང་མཚུངས་པའི་གཞན་དབང་གཞན། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཕ་རོལ་པོས་བསྐུལ་བ་བྱས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱེད་པའམ་རྟོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། རང་དབང་གིས་མ ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བླུན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ན་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གྲོགས་དུ་མས་བསྐུལ་བ་ན་མི་བརྟན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ གནས་པ་ལ་བརྟེན་ཏོ།།འདི་ནི་བྱ་བའམ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཅི་བྱེད་པ་དེ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཉིད་ན་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་བླུན་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་སྦད་པ་བཞིན་ནོ།

有一個人對妻子說：‘我經歷了數百種痛苦，而你在家中安逸地過活。‘她回答說：‘你且管理一天家務，然後就會明白。‘他照做了，結果感到疲憊不堪。 就像夫妻互相守護一樣，國王守護眾生，眾生也守護國王。同樣，獅子守護森林，森林也守護獅子。 這裡說道：無知者捨棄對治傲慢的方法，而執著于傲慢本身，這樣的傲慢用任何方法都無法摧毀。 這裡說：當國王像對待兒子一樣照顧眾生時，他就是勝利者。依靠種姓的有福德之人，其福德的六分之一會被奪走，因此，對於擁有自他圓滿善業的人來說，這種驕傲是合理的。 解釋道：在所有種姓中，以喜愛自己的事業而生活的人很難找到。如果他們對你不喜歡，因此你很難獲得善趣。 如今五濁興盛，所有依靠種姓的人都很難對自己的事業產生歡喜，大多顯得不穩定。如果你是奪取他們福德六分之一的人，那麼也會成為奪取罪業的人。 如此一來，依靠種姓的人被煩惱所壓制，變得懈怠，與惡友相隨，由於大多數非福德，你很難獲得善趣。 如此，僅僅是自己的罪業就使國王不可能獲得善趣，更何況所有眾生的罪業呢？因此愚昧者將遭到毀滅，就像麻風病人想要喝牛奶吃魚一樣。 就像麻風病人因為顛倒而不僅不服用能治療內外的藥物，反而吃魚喝牛奶一樣，國王也不僅自己積累許多不善業，而且還參與依靠種姓者的惡行，因為處於放逸之地。 這裡說：如果國王確實在此奪取所有業的六分之一，由於世間非福德眾多，他很難獲得善趣。 這裡說：因為國王是世間的怙主和自主者，所以他的傲慢本質是合理的。 解釋道：被他人驅使而行事的人，在世間被稱為愚者。沒有任何人像你一樣受制於他人。 任何人被他人驅使而做事或思考，而不是出於自主，在世間被稱為愚者。這世上沒有像國王一樣受制於他人的人，因為他被眾多朋友驅使而變得不穩定，大多依賴他人而存在。 他做任何事或不該做的事，都是在他人驅使下才做的。因為依賴他人而存在，所以在世間唯有國王最為愚蠢且受制於人，因此他的傲慢本質是不合理的，就像狗和猴子的叫聲一樣。

།ཇི་ལྟར་ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་བཟུང་བ་དང་བཏང་བ་ལ་གཞན་གྱི་བསྒོ་བ་ཉན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་མ་རྟའི་མིག་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གྲོགས་བསྐུལ་ཏེ། ། བྱ་དང་བྱ་མིན་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་ཉིད། །གཞན་དབང་བླུན་དང་གཏི་མུག་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྲུང་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ང་རྒྱལ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྲུང་བ་ང་ལ་རག་ལས་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ལས་ནི་གླ་ལེན་ཞིང་། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་བྱེད་ན། །དེ་མཚུངས་བརྩེ་མེད་སུ་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྲུང་བ་ང་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་གླ་ལེན་ན་ནི། དེས་དམ་པའི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས ཤིང་སྐྱེ་བོ་ཕོངས་པ་སོ་སོར་བསྐྱང་བ་ལྷུར་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེས་ཁས་བླངས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་གླ་རྔན་སྟེར་བར་མི་ནུས་པ་དག་དང་། སྡིག་ཏོ་ཅན་དག་ལ་བསད་པ་དང་བཅིང་བ་ དང་བརྡེག་པ་དང་།བསྡིགས་པ་དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་། སྲོག་དང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྲི་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྲེལ་མེད་པ་འདིས་བསྲུང་བའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ལས་གླ་ལེན་ཞིང་། བསྲུང་བའི་འབྲས་ བུའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་སྡིག་ཏོའི་ལས་བྱེད་པས་བརྩེ་བ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད།སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ། ཤན་པའི་སྨན་པ་བཞིན་ནོ། །ཤན་པ་འགའ་ཞིག་ རུས་པ་བརྡུངས་པ་ན་མིག་གི་ནང་དུ་རུས་པའི་འཇོལ་མ་ཞིག་ཞུགས་ཏེ།དེ་སྨན་པའི་གན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ལ། སྨན་པ་དེས་བསྐུ་བྱུག་གིས་ནད་ཞི་བར་བྱས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ནི་མ་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྨན་པ་དེ་ཡང་མིག་འཁྲུག་པ་ཞི་བར་ བྱེད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་མི་འབྱིན་ལ།ནད་པ་དེ་ལ་ནོར་མང་པོ་ཡང་གཅོད་དོ། །སྨན་པ་དེ་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་དང་། སྨན་པ་དེའི་བུས་མིག་གི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྨན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་ནོར་མང་པོ་ཡང་གཅོད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གླ་ལ་བརྐམ་པས་དུ་བ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གདུག་གཞན་འཚོག་བྱེད་གང་། །དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་མེད་མི་སུ་ཡོད། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོས་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད ཅན་དག་ལ་བརྩེ་བ་མི་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་ཏོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚར་གཅད་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཏོ་བྱེད་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་བྱ་མིན་ན། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི། །ཐམས་ཅད་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བརྩེ་བའི་སྣོད་མ་ཡིན་ན། ད་ནི་གང་ཞིག་བརྩེ་བའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བའི་སྣོད་མ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིས་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་གཉིས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱའོ།།བརྩེ་བ་ཅན་དག་ནི་གང་ལས་དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་དག་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་བརྩེ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པ་འགོག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡོངས་ སུ་སྐྱོང་བ་ནི་བརྩེ་བས་དེ་སྒྲུབ་པའོ།

就像狗和猴子被抓住和放開時聽從他人的命令一樣，國王也是依賴他人的，因為具有馬眼的性質。對此說道：因為國王受朋友驅使，而做應做和不應做的事，所以這個國王是受制於他人、愚昧和無知的。 對此有人說：因為世間一切的保護都依賴於國王，所以我慢是合理的。對此解釋道：若說’保護依賴於我’，從世間收取報酬，自己卻造作罪業，有誰能比這更無慈悲？ 如果國王認為’保護依賴於我’而從世間收取報酬，那麼他就應當遵循正法，致力於扶助貧困之人，這樣才能實現他的承諾。但他並非如此行事，對於那些無力支付報酬的人和罪人，他會實施殺戮、囚禁、毆打、威脅、驅逐等行為，並無情地掠奪他們的生命和一切財產。 因此，這個無恥之徒以保護為名從世間收取報酬，卻爲了所謂的保護而自己造作罪業，世間還有誰比他更無慈悲？因為他善於從事罪業，所以他正是最無慈悲的人，就像屠夫醫生一樣。 有一個屠夫在搗骨頭時，骨屑進入了眼睛，他去看醫生，醫生只用藥膏止痛卻不取出異物。此後他反覆就醫，醫生總是隻治療眼部炎癥而不取出異物，還向病人收取大量錢財。當這個醫生去了另一個村子后，醫生的兒子才為他取出了眼中的異物。 國王就像那個醫生一樣，從世間收取大量財物，卻完全不做世間應做之事。對此說道：貪求報酬而製造煙霧，並嚴重傷害他人的人，除此之外，世間還有誰比他更無慈悲？ 有人說：國王不應對作惡之人慈悲，如果不懲罰作惡之人，那麼整個世間都會衰敗。因此爲了保護世間，必須要懲治作惡之人。對此解釋道：如果對作惡的眾生不施以慈悲，那麼凡夫眾生就都不應受到保護。 如果說此人造作不善業就不是慈悲的對象，那麼誰才是慈悲的對象呢？因此，如果說他們不是慈悲的對象，那麼所有凡夫眾生都不應受到他的保護。這裡所說的’愚人’是指具有愚人特徵的人，‘凡夫’是指未生起聖道的人，因為造作不善業，所以相對於聖者而言稱他們為’愚人凡夫’。 有慈悲心的人會保護那些他們對之懷有慈悲之人，因為他們的慈悲心是爲了遮止他人的不利，而他們的保護則是通過慈悲來實現的。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་བརྩེ་བ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་སྲུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། མི་བསྲུང་བར་གླ་ལེན་ན་ཡང་གསལ་བར་ཆོམ་རྐུན་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་ནོར་བསྲུང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་རྒྱལ་པོས་སྡིག་པའི་ལས་ཅན་དག་ལ་བརྩེ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན།ཐམས་ཅད་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་དང་ནོར་ཡང་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་བསྲུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ། སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་ བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་དག་རང་ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། །དེ་དག་རྒྱལ་པོས་བསྲུང་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་ཚུལ་འཆལ་བསྲུང་བྱས་ན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡིས་བསྲུང་བར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དམ་པ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡི་། །རྒྱུ་ནི་གང་དུ་ཡོད་མིན་འགྱུར། །ལུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས། །བསོད་ནམས་མིན་ལའང་འཇིག་ཡོད་ མིན།།བདག་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉ་པ་དང་ཕག་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་། སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རིགས་བརྒྱུད་ལས་འོངས་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་དགུའི་ བདག་པོས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ།འདི་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདི་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཅག་ཡོངས་སུ་མགུ་བའི་རྒྱུ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཡང་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་སྡིག་པ་ཕལ་ཆེ་བར་བལྟ་ཞིང་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྙིང་མྱ་ངན་གྱི་མེས་བཅོམ་ཞིང་རྣམ་པ་བརྒྱར་ཆེར་འགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་དྲི་མ་ཅན་དག་ གིས་བདག་ཉིད་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི།དེ་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ལེགས་སུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་ ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ས་ལ་སྤྱོད་པ་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་རུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་དག་ལ་སྲིན་པོ་དག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེར་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད།ཆད་པས་ལུགས་བྱེད་པ་པོ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོན་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་ལུང་གིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གཤེད་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ ཡོད་དོ།།དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་ཡིན་ཏེ་། དེའི་ཕྱིར་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དག་གིས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་སྡིག་ པའི་ལས་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།མ་ཞུ་བ་ཞུ་བར་བྱས་ཏེ་ཟ་བ་པོ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་མ་ཞུ་བར་ངས་ཞུའོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་དགའ་བས་བདག་བཟའ་འམ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་དག་ལ་དྲིས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཟོ་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་འཐུང་ཞིང་གཉིད་ལོག་གམ་ཞེས་ བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དྲིས་པ་དེ་དག་གིས་གནང་ལ།དེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཏོ།

因此，他如何能在沒有慈悲的情況下保護其果報。如果不保護而收取工資，就會成為城鎮中雖未公開但實為盜賊的盜賊。如同保護身體和財產一樣。 如果說國王不應對作惡者生起慈悲，那麼因為一切都將成為非利，連自己的身體和財產也將不應保護，然而實際上卻要保護。同樣地，對一切作惡者也應當生起慈悲。 此處說道：‘凡是以自法守護者，彼等不需國王守護。若要守護破戒者，因此彼將受守護。’ 此處有人說：爲了養護眾生，對惡人施以懲罰時，國王不會造罪，因為是爲了利益善人。對此解釋道：‘自身生起歡喜之，因緣何處皆非有，以教等諸因緣故，非福亦無有壞滅。’ 所謂自身生起歡喜的因緣，並非在任何地方都不存在。如漁夫和屠夫等從事罪業者也會這樣想：‘這殺生是我們世代相傳的，這是眾生主所允許的生計，這其中沒有任何非法。’ 如此便成為我們滿意的因緣，而他們的非福卻不會消失，國王也是如此。 這樣，當看到自身有重大罪過，並在惡趣中見到其果報時，他的心會被憂愁之火摧毀，會以百種方式劇烈痛苦。爲了斷除這些，他雖以不善見解的污染推理來安慰自己，但其非福卻不會消失。 如此，正如爲了利益殊勝者而生起利益之心，同樣爲了懲治惡人而生起不利之心，對於這些失去慈悲、懷有惡意、與羅剎無異的統治者們，怎麼會有獲得增上的機會呢？ 經典也說明執行懲罰的國王們和宣說非法等人是具有不律儀者，表明他們是有過失的。國王們具有不律儀，因為從事損害他人，如同劊子手一樣，這是可以推理的。 這也是瑜伽士們以現量眼見業果的現量所證。因此，通過教證、比量、類比和現量，可以證明這非福確實存在，所以國王們確實有罪業。 如同食用未消化的食物者一樣。某人想：‘我能消化未消化的食物’，自己歡喜地問婆羅門：‘我可以吃嗎？‘他們說：‘吃吧’。同樣地，詢問是否可以喝水、睡覺等一切事情，他們都允許了，他也都做了，結果遭遇了痛苦。

།སྨན་པས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱས་པར་གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་མ་དྲིས་པར་ནི་ཅི་ཡང་མ་བྱས་སོ་ཞེའོ་། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདི་གཞན་དག་ལ་ དྲིས་ནས་བདག་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ནད་དཀྱིལ་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་།བདག་ཉིད་དགའ་བར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་བདག་ཉིད་དགའ་བར་བྱས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཀྱང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེའོ་། །འདིར་བཤད་པ། ལུང་གི་དབང་གིས་འཚེ་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་ལ་སྡིག་པ་མེད་ན་ནི། །འཁོར་བ་སྒྲོལ་བར་ བྱེད་རྣམས་ལ།།ཅི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ས་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་གྱིས་དགོས་པ་མེད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་སྲུང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ། ། གལ་ཏེ་ས་བདག་ཆོས་ཡིན་ན། །ཉོན་མོངས་བཟོ་མཁན་རྣམས་ལ་ཡང་། །ཅི་སྟེ་ཆོས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གླ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕན་འདོགས་ཀྱང་ཤིང་མཁན་དང་ལྕགས་མགར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ངན་གྱི་ཆོས་སུ་མི འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བར་བྱེད་ཀྱང་དྲུག་ཆས་གླས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཁ་ཆེ་བའི་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །གོ་མཚོན་རྡུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་སྲུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་འོབས་ལ་སོགས་པ་དག་བྱེད་ཅིང་ དེ་དག་གིས་ཡུལ་མི་བསྲུང་བར་ཡང་འགྱུར་མོད་ཀྱི།དེ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དེས་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་དཔེར་ན་གོ་མཚོན་རྡུང་བ་རྣམས་མི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་མཚོན་དག་རྡུང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བསོད་ ནམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྐྱོང་བས་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཆོས་འགྱུར་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ན། །ཡང་དག་ལས་བྱེད་གྱུར་པ་ཡི། །བཟོ་བོ་རྣམས་ལའང་ཆོས་སུ་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་ འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ས་བདག་རག་ལས་ཀྱི། །ས་བདག་དེ་ནི་སྨད་དེ་དཔེར། །དམ་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མ། །སྲིད་པ་ཡི་ནི་སྲེད་པ་བཞིན། །གལ་ ཏེ་ཡང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཅོག་བྱ་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་ངན་པར་བརྩི་བ་ཞིག་ཁོ་ནའོ། །དཔེར་ན་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་པ་གཟིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ དུ།རྒྱལ་པོ་ཡང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་དང་ངན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཅན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དགོན་པའི་ཚོང་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབྲོག་དགོན་པར་དོན་མཐུན་ གྱི་ཚོགས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ནི་རིན་ཐང་ཆེས་ཆེ་བས་སྟེར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྨད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ཡང་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་ འདོགས་པའི་ཕྱིར་ས་བདག་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ས་བདག་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

醫生說道：‘你為什麼要這樣做？‘他回答說：‘我未經詢問什麼也沒做。’ 就像這個人爲了取悅自己而詢問他人後行不當之事而染上重病一樣，國王們也是如此。爲了讓自己快樂的緣由而取悅自己后造作罪業，因此在地獄中感受由此而生的巨大痛苦。 即使以論典為準則，這些造作罪業者的不悅意果報也是由非法而生。 這裡說道：若依據經典行殺害的國王無罪過，那為何對解脫輪迴者而言不存在這樣的法？ 這裡有人說：善護世間即是國主們爲了生天而行持的法，因此不需要其他法。 解釋道：如果說善護即是國主之法，那麼為何煩惱工匠們不成為法？ 就像僱工雖然有益，木匠、鐵匠等人的有益之因也不會成為善法一樣，即使善加守護，受六分之一稅收僱傭的國王們也不會成為法，如同守門人和打造兵器者一樣。 就像守門人們雖然做著守護城市的壕溝等工作，他們也能保護國土，但他們並不因此而有功德；國王們也是如此。 又如打造兵器者雖然爲了保護而打造兵器，但他們並不因此而有功德；國王們也是如此。 這裡說道：如果說治理使國王成為法，其他則不然，那麼從事正當工作的工匠們也應成為法。 這裡有人說：因為此世間一切都依賴國王，所以一切人都不應誹謗國王。 解釋道：世間依國主，而國主應受誹，譬如聖者誹，一切世間母，輪迴之愛慾。 即使在家、出家等一切世間的所作所為都依賴國王，但即便如此，他仍然只是被視為卑劣。 譬如，因為見到有貪慾者有生，而未見到離貪慾者有生，所以雖然愛慾產生輪迴中的流轉，但即便如此，由於是束縛一切眾生於輪迴牢獄的輪迴之因，故為具有無倒見的聖者所誹謗。 同樣地，國王雖然是一切世間的父，但即便如此，由於必定與極其猛烈的業和眾多惡趣果報相連，所以只是應受誹謗，如同荒野商人一樣。 就像在荒野中依賴商人來守護同伴群體等提供條件，但他因索取高價而受誹謗，而同伴們則不受誹謗一樣；世間雖然依賴地主的守護等恩惠，但地主仍然受誹謗，因為他們只顧自己的利益。

།འདིར་བཤད་པ། ཡོན་ཏན་ལ་གནས་རྒྱལ་པོ་ནི། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕན་གྱུར་མོད། །དེ་ལྟའང་གནས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིས། ། དམ་པས་སྨད་འགྱུར་རླུང་ཇི་བཞིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བླུན་མིན་རྒྱལ་སྲིད་མི་འཐོབ་པ། ། བླུན་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་མིན་ན། །སྲུང་པོ་ཡིན་ཡང་མིའི་བདག་།བརྩེ་བ་མེད་ལ་ཆོས་མི་གནས། །རྒྱལ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིས་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཙམ་ལ་ཆགས་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི ལམ་བོར་ནས་ཐོབ་པ་ན་བླུན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་གཡེངས་པ་ལ་ཡིད་གཏད་པ་གསལ་བ་འདིས་ལོང་བ་ལྟར་བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཡེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཡིད་གཏད་པ་མེད་པ་ལས་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགྲོ་བས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་མ་བཅོམ་པར་བྱས་ཏེ་མ་མཐོང་ལ།དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དུ་ཡང་རྟོགས་པ་ན་འདི་ཆེས་བླུན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བླུན་པོ་ ཁོ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་འཐོབ་པོ།།བླུན་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་བརྩེ་བ་ནི་མི་གནས་ཏེ། ང་རྒྱལ་ཀླགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིའི་བདག་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཚེ་བ་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གླ་བླངས་བཞིན་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་སྐྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཞག་རེ་ཞིང་རྐུན་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དྲག་པོས་བྱིན་གྱི་བློན་པོ་བཞིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་དྲག་པོས་བྱིན་གྱི་བློན་པོ་ཞིག་གིས་ཆད་པས་ཕོག་པའི་མི་གསེར་འཇལ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་པར་མ་ནུས་པར་གྱུར་པས། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་ཞེས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་དེ་ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་གྲོགས་བཤེས་ཚན་དེ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལ དེས་བཟླས་སོ།།དེས་སྨྲས་པ། འཇལ་དུ་གཞུག་གིས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེས་ཇི་ལྟར་འཇལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་གཟིར་བ་དྲག་པོ་བརྩམས་ལ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ཚན་དེ་ཉིད་བློན་པོར་གཞག་གོ་། །དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་མཉེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་སྡིག་ པའི་ལས་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ།མཐར་དེས་གང་གི་ཚེ་[]་མཚོན་ཆས་གསོད་མ་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་གནས་ཐམས་ཅད་མེས་བསྲེགས་ཤིང་དེར་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་གསད་པར་གྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གང་ན་བླུན་པ་ན ཡིད་ཡོད་པ་དེ་ན་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གང་ན་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་སྲུང་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཡང་འདི་དག་ལ་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་ བརྩེ་བའི་བདག་ཅན་རྣམས།།ཆོས་རྩ་འཚེ་མེད་ཡིན་སྨྲ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མི་བདག་ནི། །བརྩེ་བ་མེད་ལ་ཆོས་ཡོད་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། དྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་འཚེ་བ་བྱས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དྲང་ སྲོང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན།།མཁས་པས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལའང་། །དམན་འབྲིང་ཁྱད་འཕགས་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ནི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་མཁས་པས་ནི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་གི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲང་སྲོང་དེ་དག་ལ་ཡང་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此說道：安住于功德的國王，雖然利益世間，然而由於處所的過失，如同風一般為聖者所誹謗。 在此說道：因為具有圓滿智慧和慈悲的國王能正確地護持世間，所以這對他來說就成爲了法。 解釋道：愚者不得王位，愚者無有慈悲，即使是護持者，無慈悲的人主也不住於法。 所謂王權，是一切驕慢和放逸的根本。由此僅僅貪著于權勢，捨棄利益自他眾生的道路，獲得時怎能說不是愚者呢？ 如是，專注於世間事務的散亂心，如同盲人一般看不見自身和受用無常相隨，由於不專注，也看不見持戒能令眾生歡喜，以及一切可見不可見的圓滿妙果未被摧毀，而且還將過失集視為功德，此人確實是愚者，所以只有愚者才能獲得王位。 對於成為愚者的國王來說，由於驕慢過盛的緣故，慈悲是不會存在的。對於無慈悲的人主來說，也不會有正法，因為多行損害之故。 因此，所說的智慧國王由於具有慈悲而有正法的說法是不正確的。 某人即使領取薪俸也不護持眾生，此人每日都是盜賊而非國王，就像無慈悲的國王暴施的大臣一樣。 國王暴施的一位大臣無法讓受到懲罰的人繳納黃金，國王對他發怒說：‘你為何做不到？‘當時他有一個朋友，對他說道。 他說：‘我會讓他們繳納。‘於是他開始嚴厲逼迫他們繳納，那個國王也就任命那個朋友為大臣。 他爲了取悅國王而造作大惡業。最後當他無法用武器殺死時，就焚燒所有住處，在那裡殺死了數十萬生命，那個國王也對此表示隨喜。 因此如是，哪裡有愚癡，哪裡就沒有慈悲；哪裡無慈悲，哪裡又怎會有福德相隨？國王們雖有這一切，所以雖是護持者，他們也沒有正法。 在此說道：由於具慈悲者，說法根為無害，因此人主，無慈悲則無正法。 在此說道：即使以仙人所制定的王法造作損害，國王也不會有非法。 解釋道：仙人們的一切行為，智者不應效仿，因為他們當中，也有下中上等的差別。 智者不應效仿仙人的一切行為，因為他們當中也有下等、中等和殊勝的差別。 在此，智者不應完全效仿仙人們的身語意一切行為，因為那些仙人中也有下等、中等和殊勝的差別。

།དེ་ལ་གང་གི་ བསྟན་བཅོས་ལས་འཚེ་བ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་སུ་བཤད་པ་དེ་ནི་དམན་པའོ།།གང་ཞིག་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །གང་ཞིག་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ཕྱི་རོལ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གང་དྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཚེ་བ་བྱས་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་སྒྲ་དང་གནས་འཇོག་དང་། །ཛ་མད་དག་ནི་འབུ་བཞིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་ སྒྲ་དང་གནས་འཇོག་དང་།།ཛ་མད་དག་ནི་འབུ་རྣམས་ལ། །རྐུ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཟ་བ་དང་། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བགྲོད་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྒྲས་འཇའུ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པ་ཟ་བར་གྲགས་ཏེ།ཁྱི་འཚེད་དག་ལས་ཁྱི་ཤ་འཕྲོག་པར་འདོད་ནས་དེས། །གསོན་པས་སྡིག་པའི་ལས་ནི་རྒལ་ནུས་ཏེ། །བདག་ཅག་ཁྱད་པར་ལས་འདི་ཆད་པ་ཞིག་།ཁོ་བོ་ཤི་ནས་སྡིག་པ་འདི་རྒལ་བར། །མི་ནུས་དེ་ཕྱིར་ཁྱི་ཤ་འདི་བཟའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །གནས་འཇོག་ གདོལ་བ་མོ་དབང་མོ་ཕྲེང་བ་ཅན་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་ཤིང་།དེ་ནས་བུ་དག་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཐོས་ཤིང་གྲག་གོ་།ཛ་མད་དག་ནའི་བུས་ཀྱང་བེའུ་ཕྲོགས་པས་ཁྲོས་ནས་ཀྲི་ཏ་བིརྱའི་བུ་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་ལག་པ་སྟོང་ལྷུང་བར་བྱས་ཏེ། དུལ་ཞིང་བཟོད་དང་ལྡན་པར་ གྱུར་ཀྱང་གཤིས་ངན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི།།ཉེས་རྨ་དག་གིས་ནན་གྱིས་དྲང་སྲོང་གི་ཡིད་བརྟན་བྲལ་ཁོན་བཅས་བྱེད་འ་གྱུར་ཏེ། །བ་བེའུ་ཁྱེར་བས་འཇོ་བའི་དུས་ཀྱི་འབུ་སྒྲ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་བྲལ་བའི། །ར་མའི་དགྲ་སྟའི་སོ་ལ་མི་ཡི་བདག་ པོ་རྣམས་ཞུགས་གང་ཡིན་དེས་བྱས་སོ།།ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མས་སྦད་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ས་སྟེངས་རྒྱལ་རིགས་མེད་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལ་མས་འདི་སྐད་སྨྲས་པར་གྲག་སྟེ། རྣམ་བརྒྱར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་དྲང་འཇམ་པའམ། །གང་རུང་བླ་སྟེ་ཕ་ རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་།།གཡུལ་ངོར་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོས་ཚོམ་མེད་པའི་རྒྱུ། །གཅིག་ལའང་ལྟོས་པ་བྱས་པར་མ་གྱུར་ན། །གནོད་པར་འགྱུར་དང་མཉམ་པའི་ལས་ཀྱིས་སུ། །ནུས་ལྡན་མི་ནི་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་གྱི་། །དཔའ་བོ་ཀླགས་ཏེ་གནོད་བྱོས་དགྲ་བོ་ནི། །སྡང་རྣམས་རྩ་བ་མ་ལུས་ འདོན་པར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བའོ་། །དེ་ནས་དེ་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འདོད་པས་འོངས་པའི་གཞུ་ཀློད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། ཛ་མད་ངག་ནའི་བུ་ཡི་གཞུ་ཡི་སྒྲ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་འཇོམས་འཇོམས་ལྟར། །ར་བའི་རྩེ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བཙོན་བྱས་བུ་ནི་སྐྲ་ནས་ བཟུང་ལྟར་གྱུར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་དོན་བྱས་ནས། །ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་བའི། །བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་བདག་དོན་ལ། །མཁས་པས་ཚད་མར་བྱ་བ་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གནའ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་དོན་ཚད་མར་བྱས་ནས།འབྱོར་པར་འགྱུར་བའི་ས་ཡང་དག་པར་བསྐྱངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

對此，在論典中說由於傷害而成為法的那是低劣的。對於是否會改變而生疑慮的那是中等的。認為傷害絕對不是法的那是殊勝的。因此，所有外道仙人的論典都不是正量。 對此，有人認為仙人所作的王族之法雖有傷害，但國王無非法，這是不對的。種種聲論和住處論以及蛇蛻論如同蟲子一般。種種聲論和住處論以及蛇蛻論對於蟲子們，偷盜、食用不當食物、行不當行為、殺生等是衆所周知的。 其中種種聲論者食用不當食物而聞名，如說：‘從煮狗者處想要搶奪狗肉，活著能超越罪業，我等特別斷除此業，我死後無法超越此罪業，因此我要吃這狗肉。’ 住處論者與旃陀羅女旃荼摩羅非法交合，之後生下兒子，這是衆所周知的。蛇蛻仙人之子因牛犢被搶而憤怒，砍斷了克利多維利耶之子實力千臂，雖然調柔具忍，但因惡性眾生的種種過失，仙人失去信任而生嗔恨。因牛犢被奪，擠奶時蟲聲令其遠離過失，人主們趨入戰斧之刃，這是他所為。 如是他隱藏后，二十一次使地上無王族。對此，他說道：‘百般苦行者正直溫和，或隨何者為上，對敵人軍陣，你毫不猶豫地行動，若不顧及任何一個，以等同傷害的行為，具力者不會滿足，勇士啊快去傷害敵人，拔除嗔恨之根本。’ 之後，他想要作戰而來，聽聞弓弦聲：‘蛇蛻仙人之子的弓聲，如同摧毀諸王宮殿，超越籬笆之巔，如同抓住囚犯之發。’ 此處說道：某人行事之後，必定趨向惡趣的論典，智者不應視為正量。此處有人說：因為古代諸王以論典義為量，而善護持圓滿之地，所以論典是正量。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་ས་བདག་དགེ་རྣམས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་བུ་ལྟར་བསྐྱངས་པ་དེ། །རྩོད་དུས་ཆོས་ལ་བརྟེན་རྣམས་ཀྱིས། །དེང་སོང་ རི་དྭགས་དགོན་པར་བྱས།།རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་འཁྲུངས་པའི་ས་བདག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་སྟེ་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཤིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་ན། ད་ལྟར་ནི་རྩོད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ངན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ གྱུར་པ་ནོར་ཙམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཤིང་།ཆོས་དང་མཐུན་པ་པོར་ནས་ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་ཀྱི་དགོན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་ བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།ཀླ་ཀློ་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་སྐྱེས་པ་འཚིར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀླ་ཀློའི་རྐུན་པོ་གང་ཞིག་གཏི་མུག་པས་བུར་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་སྐྱེས་པ་འཚིར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ པོ་ཡང་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་མི་སྐྱོང་ན་དེ་ལ་འདིའི་དོན་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དེ།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ལས་རང་གཞན་ཡུལ་འཁོར་ལ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པའི། །སྐྱེ་དགུ་བདེར་འགྱུར་བསྟན་བཅོས་དེ། །མཁས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་བྱས།།འདིར་སྨྲས་པ། འདིར་རྒྱལ་པོ་གླགས་དག་ལ་བབ་ན་དགྲ་ལ་སྣུན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གླགས་སུ་སྣུན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །གལ་ཏེ་སྡིག་པ་ཡོད་མིན་ན། །རྐུན་པོ་གཞན་ རྣམས་ལའང་དེ།།དང་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དགྲ་བོ་དག་གམ་གཞན་མ་དག་ལའང་རུང་སྟེ། གླགས་དག་ལ་བབ་པ་ན་སྣུན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྐུན་པོ་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྐུན་པོ་ནོར་བསྲུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་གླགས་ཅུང་ཟད་ ཅིག་རྙེད་ནས།གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གླགས་སུ་སྣུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མར་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་བ་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་རྣམས་གླགས་སུ་སྣུན་པ་ཉིད་དུ་ཐུ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་ཕྱིས་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གླགས་ དག་ཏུ་སྣུན་པ་ལ་སྡིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་འདོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱལ་བུ་མ་ཕམ་སྡེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་བླུན་པོ་ཞིག་ལ་གང་གི་ཚེ་ང་འཆི་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ངའི་སྤུན་ཟླ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་མ་ཕམ་སྡེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ དབང་བསྐུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ནས་བློན་པོ་དེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤི་བ་དང་གླགས་སུ་སྣུན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དེ་གསད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་དེ་བཟུང་ངོ་། །སྡིག་པ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བསོད་ནམས་ མ་ཡིན་པས་ངན་འགྲོར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ།

現在將要解說：從前的地主賢善者們，如同愛護兒子般護持世間。如今在爭鬥時期，依靠佛法的人們，使其變成如同野獸的荒野。 在爭鬥時期之前出生的地主轉輪王等賢善者，即能辨別是非，安住於十善業道，如同愛護獨子般喜愛眾生並與之相隨。他們以契合正法的論典為準則，完全捨棄不合正法的，護持世間。 而如今，生於爭鬥時期的國王，為自己惡劣心性所控制，只重視財富，毫無慈悲之心。他們以不合正法的論典為準則，拋棄契合正法的，使世間變得空無，如同野獸的荒野。因此，與非法相應的論典不是正確的準則。 就像野蠻人榨取未成熟的甘蔗一樣。如同愚昧的野蠻盜賊榨取未完全成熟的甘蔗，只會造成無益而無利。同樣，如果國王不護持應當護持的對象，對此世與他世都無利益，因為會造作諸多非福德。 此處說道：凡是對自他國土，未作區分對待，令眾生安樂的論典，智者們都會尊重。 有人說：在此，國王若遇到機會攻擊敵人，這並非不如法，因為論典中可見。 對此解說：若說乘機攻擊的國王，沒有罪過的話，其他盜賊們，從一開始就不會有罪過。 如果說對敵人或其他人，當遇到機會時進行攻擊的國王沒有罪過，那麼比國王低劣的盜賊們在稍有機會時掠奪他人財物，也應當從一開始就不構成罪過，因為他們在乘機攻擊方面更為擅長。對國王反而應該是其次。但事實並非如此。因此，認為國王乘機攻擊沒有罪過的說法是不對的。 就像王子無敵軍的例子。某位國王對一個愚人說：‘當我死時，你要讓我的兄弟年輕的王子無敵軍繼承王位。‘後來那大臣在國王死後，乘機殺害了年輕的王子，自己奪取了王位。在世間中他被稱為作惡者，這種惡名廣為流傳，來世也會因非福德而墮入惡趣。

།དེ་བཞིན་དུ་གླགས་སུ་སྣུན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། ནག་པོའི་ལས་གང་དེས་བྱས་པ། །དེ་ལས་འབྲས་དཀར་མི་འབྱུང་སྟེ། །རུལ་བའི་ཤིང་གི་ས་བོན་ ལས།།ཙམ་པའི་ཤིང་གི་མྱུག་མི་འབྱུང་། །འདིར་སྨྲས་པ། གཡུལ་ངོར་དགྲ་བོ་དག་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ། རང་གི་དཔའ་བོའི་རྣམ་པར་གནོན་པས་བསགས་པའི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ན་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། ཅི་སྟེ་འདི་གཡུལ་ངོར་ཤི་བར་གྱུར་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་འདིས་གཡུལ་དུ་བདག་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་སྟེ།བསད་ན་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་འམ། །ཕབ་སྟེ་ས་བདག་སྤྱོད་འགྱུར་གྱིས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཀོན་ཏིའི་བུ། །འགྱེད་ལ་ངེས་བྱས་ལངས་པར་བྱོས། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆང་སོགས་ དག་ལ་བདོག་པ་ཀུན།།ཡོངས་གཏོང་མཆོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཡུལ་ངོར་བདག་ཀྱང་ཡང་གཏོང་བ། །མཆོད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཅི། །ཆང་དང་རྒྱན་པོ་དང་བུད་མེད་སྨད་འཚོང་རྣམས་ལ་བདོག་པ་ཀུན་གསལ་བར་གཏོང་བ་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ལ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེ་བོ་དམ་ པའི་ཐུགས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཏོང་པ་དེ་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡུལ་ངོར་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡང་མཆོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར་གཡུལ་འགྱེད་པ་ན་རྔམ་པ་དང་བཅས་པར་རྒྱུག་ཅིང་། བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བས་མི་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་མེད་པའི་བསམ་པ་ཅན། གསད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་མགོ་ལ་མིག་གཏད་པ་མཚོན་འཕྱར་བཞིན་པ་ཞིག་དགྲ་ཕ་རོལ་པོས་བསད་པ་ལ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་རིགས། དེ་ལ་གཡུལ་ངོར་ཤི་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གནག་རྫི་མོས་གྱོས་པོ་ལ་ལུས་སྟོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གནག་རྫི་མོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱོ་འགྲོན་ལ་སོང་བ་དང་། གྱོས་པོ་ལ་ཆེས་ཁྱད་དུ་བསད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གནག རྫི་རྒན་པོ་དེས་དེ་འོངས་པ་ན་དོན་དེ་གོ་བར་བྱས་ཤིང་།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མ་ཕྱིས་ཡང་བདག་ཅག་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱེད་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་མི་འདུག་གོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནི་བུད་མེད་བླ་མར་མི་བྱེད་ཅིང་ཕ་ལ་སྙིང་ཉེ་བ་ཞིག་སྟེ། དེས་དེ་ལ་སྤྱོས་ནས་ཡང་ངའི་ཕ་ལ་ཡང་ཁྱད་གསོད་ བྱེད་ན་ནི་ཁྱོད་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་བསྡད་དུ་མེད་ཀྱིས།འདིའི་བྱ་བར་དཀའ་བ་ཡང་གྱིས་ལ་སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་འདི་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཁས་འཆེས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཁྱོ་འགྲོན་ལ་སོང་བ་དང་། དེས་ལྡོག་ཅིང་ལྡོག་ཅིང་གྱོས་པོ་ལ་གུས་པ་དམ་པས་སྲིད་ཞུ་བྱས་ པར་གྱུར་ལ།ཁྲུས་དང་། བསྐུ་བྱུག་དང་། ཕྲེང་བ་སྦྱིན་པ་དང་། ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། བཟའ་བ་གྱ་ནོམ་པས་ཉིན་པར་རིམ་གྲོ་བྱས་ཤིང་མཚན་མོ་ཆུ་དྲོན་པོས་དེའི་རྐང་པ་བཀྲུས་ཤིང་། ཏིལ་མར་བསྐུས་ནས་རང་གི་གོས་ཕུད་དེ་སྒྲེན་མོར་སྦྱོར་བ་ངན་པ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་མལ་དུ་ ཉལ་བར་བརྩམས་སོ།།གནག་རྫི་རྒད་པོས་སྨྲས་པ། ཀྭའི་སྡིག་ཅན་མ་འདིས་ཅི་ཞིག་བརྩམས། གནག་རྫི་མོས་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ཁྱོས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལ་བྱ་དཀའ་བ་ཡང་གྱིས་ལ་སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ཀྱིས། འདི་ལས་ཆེས་བྱ་དཀའ་བ་དང་། སྦྱིན་པར་ དཀའ་བའི་ལས་སྦྱིན་དཀའ་བ་ཡང་མེད་དོ།།གནག་རྫི་རྒད་པོས་སྨྲས་པ། བདག་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་བཤམས་ཀྱིས་དགའ་བར་སྡོད་ཅིག་ཕྱིན་ཆད་ཁྱིམ་འདིར་མི་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་བུ་དེ་འོངས་པ་དང་ཕ་མ་མཐོང་སྟེ་ཆུང་མ་ལ་དེ་གར་སོང་ཞེས་ དྲིས་པས།དེས་རྗེ་བོ་བདག་ལ་མ་ཚང་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་། བདག་གིས་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་དེ་ལ་སྙིང་ཉེ་བ་དང་། ནམ་ཟླ་ལ་བསོད་པའི་ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་དང་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞབས་འབྲིང་བྱས་ལ། ཇོ་བོས་ཇི་སྐད་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟར་ བྱ་དཀའ་བ་ཡང་བྱས་ལ།སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་བྱིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བདག་ནན་གྱིས་བོར་ནས་སོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།

同樣地，對於那些被征服的國王們，也不會有不好的名聲和罪過。在此解釋說：任何黑暗的行為所造作，不會從中生出白色的果實，就像從腐爛的樹種子中，不會長出青稞樹的幼苗。在此說道：在戰場上擊敗敵人，以自己勇士的威力所積累的圓滿財富，國王見到後會感到歡喜，如果此人在戰場上死亡，那時他在戰場上舍棄自己，必定會往生天界。‘被殺則得生天界，或勝利享受王位，因此貢提之子，應當決意起身迎戰。‘也這樣說道。應當解釋：將一切財物，用於酒等非供養，在戰場上舍棄自己，難道認為這是供養嗎？將一切財物明顯地用於酒、賭博和妓女等，這些並非是用於福德，也不是讓高尚的人歡喜，因為這種佈施是與貪慾相應的緣故。同樣地，在戰場上舍棄自己也不是供養，因為這是非福德之處。 如此，在戰鬥時帶著憤怒衝鋒，由於缺乏慈悲而對他人無有憐憫之心，爲了殺戮而注視他人頭顱、揮舞武器的人被敵人殺死後，怎麼可能合理地往生天界？你所認為的在戰場上死亡必定往生天界的說法是不正確的。就像牧女對姐夫的故事一樣。 有一個牧女，當丈夫外出時，對姐夫極為輕視。後來那位老牧人得知此事後，對她說：‘如果你以後再輕視我們，就不要住在你家裡了。‘她是一個不尊重女性而親近父親的人，她對此迴應說：‘如果你也輕視我父親的話，你就不能住在我家，要為他做難做之事，給予難捨之物。‘他也同意如此。 之後丈夫又外出時，她反覆對姐夫以最高的恭敬侍奉，白天以沐浴、涂香、花鬘、飲食、飲料等美味供養，晚上用溫水洗其雙足，塗抹芝麻油，脫下自己的衣服，以不善行為的方式準備裸體躺在他的床上。老牧人說：‘啊！這個罪女要做什麼？‘牧女說：‘丈夫對我說要為你做難做之事，給予難捨之物，沒有比這更難做和更難捨的了。’ 老牧人說：‘爲了驅逐我而設計，你安心住下吧，從今以後我不會住在這個家裡了。‘說完就離開了。她的兒子回來后見到父母，問妻子他去哪裡了？她說：‘主人，我沒有任何不周到的地方，我以最高的恭敬親近他，隨時以沐浴、涂香和飲食等服侍他，按照主人所說的做了難做之事，給予了難捨之物，但即使這樣做了，他還是執意拋棄我們離開了。’

།ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བྱས་ཞེས་དྲིས་པས་ཡང་བྱུང་ཚུལ་སྔ་མ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཕ་ལ་གུས་པས་དེས་དེ་བསྐྲད་དེ་ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་ལ། ཕ་ལ་སྤྲོ་བསྲིང་བྱས་ ནས་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་བཅུག་གོ།།ཇི་ལྟར་ཆུང་མ་ངན་པ་གནག་རྫི་མོ་འདིའི་ལུས་གྱོས་པོ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་མཆོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ངན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཡུལ་ངོར་སྲོག་གཏོང་བ་ཡང་མཆོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆང་ལ་ སོགས་པ་དག་ལ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་མཆོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཡུལ་ངོར་ཤི་བ་ནི། །ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོར་ངེས་འགྲོ་ན། །སྐུ་ཚེ་ཤི་བ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མགོན་ཉིད་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་མགོན་ཁྱོད་ལ། །མགོན་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །མགོན་མེད་དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་ནི། །མ་བཏང་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། །འདིར་རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མགོན་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་རང་གི་སྲོག་དང་།ནོར་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་མི་རིགས་པ་སྤངས་ནས་རིགས་པའི་ལས་ལ་འཇུག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་རང་དགར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་པོ་མགོན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མགོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡང་མཆོག་ཏུ་རྒུད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ།རང་ཡན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྗེས་སུ་འཆོས་པ་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་རིགས་པར་རོ་གཅིག་པའི་འཇུག་པ་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འདི་གྱ་རྒུད་ཀྱི་པང་ན་གནས་པ་ན་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མགོན་ ཉིད་དེས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་ཉིད་ནི་འདིའི་དགའ་བའི་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བག་མེད་པའི་གནས་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བཏུས་པར་འགྱུར་གྱི། ཡོངས་སུ་མགུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ བརྟན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མགོན་མེད་པ་ཞིག་ཕྱག་ལ་སོགས་པས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་མགོན་མེད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པས་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་བཤད་པ། མཁས་གང་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །དངོས་པོ་འདི་ལས་སླར་ཡང་ནི། །འབྱུང་བས་གཞན་ལ་ཚོལ་བ་ཡིས་། །མགོན་མེད་དངོས་པོས་དགའ་བར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆད་པ་ཞན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་གྲགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་དྲག པོ་ཅན་ལ་ནི་ཤི་ཡང་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ལའང་། །གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་དགའ་མི་འབྱུང་། །ཁྱོད་ཡོན་མེད་དང་ཁྱི་འཚེད་ལ། །གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ་མེད། །གལ་ ཏེ་ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི།རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་ཞིག་ན། གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། གྲགས་པས་ནི་དེའི་སྡིག་པ་དེ་ རྣམ་པར་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་བདག་གི་གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་རྣམ་པར་ལྷུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། རྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཚོགས་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་ཁྱོད་ལ་ཅི་སྟེ་མེད།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཆེར་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་གྲགས་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་སྡིག་པ་བསགས་པ་ལས། ཁྱོད་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་མཐར་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

當問他做了什麼時，他又講述了之前的經過。之後，他因為對父親的恭敬，就將她驅逐出家，安慰了父親后，將父親接到自己家中。 就像這個不賢良的妻子牧牛女將身體給予裁縫不是供養一樣，惡劣的國王在戰場上舍棄眾生的生命也不是供養。 在世間上，由於是有過失的緣故，將一切財物用於酒等物也不是供養。 這裡說道：如果戰場上死亡，必定前往須彌山頂，那麼壽終正寢者，為何不能如是前往？ 這裡有人說：在此國王作為一切世間的怙主，這就是他歡喜的究竟因。 解釋道：國王作為世間怙主的你，若無任何怙主，無怙主者捨棄自身，誰會歡喜？ 這裡國王是一切世間的怙主，如是世間隨其教導，爲了守護自己的生命和財產，捨棄不當行為而從事正當之事。國王由於隨心所欲而行，故無任何教導者作為怙主，無怙主者也是最大衰敗的基礎，因為放任自流且無調教者，怎會有如理一致的行為？因此，當處於衰敗之際，如果不捨棄自身，則其怙主身份不會帶來歡喜。 因此，作為世間怙主並不適合作為他歡喜的因。所以由於處於放逸之處，應當生起最極的厭離，而非滿足。 如同僧團長老向凡夫頂禮一樣。就像僧團長老這個無怙主者會因頂禮等而歡喜一樣，無怙主的國王也會因極度恭敬和供養等而歡喜。 這裡說道：智者在生存的世間中，從此事物再次產生，以尋求他人的無怙主事物而歡喜。 這裡有人說：因為懲罰軟弱的國王不會獲得名聲，而嚴厲懲罰的國王即使死後也會留下名聲，所以國王應當實行嚴厲的懲罰。 解釋道：國王即便死亡，名聲也不會帶來功德的歡喜。你無德且如同烤狗，為何沒有大名聲？ 如果死後國王能從名聲方面獲得某些功德的殊勝，那麼國王實行嚴厲懲罰是合理的，但從名聲方面他並沒有任何功德的殊勝，因為名聲並不能清除他的罪業。 如果認為’我的名聲只要世間存在就會存在，因此我將成為不墮落法的擁有者，所以名聲會成為功德’，解釋道：無慈悲和偷盜等各種無德的集聚為何你不具有？因為你具有大量的無德，所以由此因所生的大名聲必定會使你因積累罪業而必然墮入惡趣。

།གལ་ཏེ་གྲགས་པས་ཁ་ན་མ་ ཐོ་བའི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁྱི་འཚེད་དག་ལ་ཡང་ཁྱི་རྣམས་ལ་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཁྱི་འཚེད་དག་ལ་ཡང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་གྲགས་པས་དགོས་པ་ཅི་ཡང་ མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བུ་མོ་ལྕེབས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུག་པོའི་བུ་མོ་ཞིག་ཤི་སྟེ། འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་ཕྱིར་འབྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །བུ་མོ་གཞན་ཞིག་གིས་མཐོང་ལ་མཐོང་ནས་ཀྱང་བདག་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ།བདག་ཉིད་འགེག་ཐག་ལ་[(]ད་པྱངས་[,]དཔྱངས་[)]ཏེ་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འབར་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མ་རུངས་རྒྱལ་ཤི་ལ། ། གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་འགྱུར་ན་ནི། །རྐུན་པོ་མ་རུངས་པ་ལ་ཡང་། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འདིར་སྨྲས་པ། རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་ཐབས་ལ་འོས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་རྒྱགས་པ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཚེ་ཀུན གྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད།།བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ་ཡི་ཚེ། །འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་བརྟེན་མིན་ཞེས། །བརྗོད་པར་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དང་གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ། དེ་དང་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ ལ།ལས་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་འདིས་རྒྱགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། བཟོ་སློབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཟོ་སློབ་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྟེ། གང་ འགའ་ཞིག་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སློབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དག་བྱས་ན་རྒྱལ་སྲིད་འཐོབ་པོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་ལས་བདག་འཇིག་རྟེན་ན། །རང་བྱས་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ། །དེ་ཚེ་མི་དབང་བདེ་ཐོབ་པས། །དེ་ལ་ཕྲག་དོག་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་ཆོས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཁོ་ན་ལ་བཤད་ཀྱི།གཞན་རིགས་གསུམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཁོ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་བྱ་དགོས་ཏེ། གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་རྒྱགས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཚོ་ བའི་ཐབས་སོ་ཅོག་ལ་འང་།།འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རིགས་ཞེས་བསྙད་། །དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །རིགས་ལས་དབྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན་། །འདི་དག་ནི་འཚོ་བའི་ཐབས་ཤིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དག་གོ་། །འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་དང་པོར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ས་བོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་།ཡིད་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་རང་གི་འོད་ཅན། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དགའ་བ་ཟ་ཞིང་དགའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ དག་ཐམས་ཅད་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ།།དེའི་དུས་ཕྱིས་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཟས་ཆེས་རགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིན་དང་ཕྱི་སའི་ལམ་བྱུང་བ། ཕན་ཚུན་ཕོ་དང་མོའི་ དབང་པོས་བྱས་པའི་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བ་ན།ཚེ་སྔ་མར་གོམས་པའི་དབང་གིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ལོག་པར་ཞུགས་པས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་སོག་འཇོག་གི་སྐྱོན་གྱིས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པས་རང་གི་འཚོ་བའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་རིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ།

如果名聲能洗滌過失的污垢，那麼屠狗者由於對狗具有威嚴而有大名聲，也應當能洗滌過失，但事實並非如此，所以名聲毫無用處。因此，想要自利的國王不應施以嚴厲的懲罰。 就像那個被壓死的少女的故事：一個富家女死後，以盛大的儀式出殯。另一個少女看到后，想著’我也要獲得這樣的榮耀’，就用繩子上吊自盡了。同樣地，國王也是爲了名聲而作惡，想著’即使這個國王死了，他的美名仍然如火焰般閃耀’。 對此說道：如果惡王死後，名聲能變成功德，那麼為何惡賊死後，不能同樣如此？ 有人說：具有高貴血統的國王才適合統治，其他人則不然，所以他的驕傲是合理的。 對此解釋道：當一切權勢，是由福德所生時，就不能說’此人不依靠權勢’。任何人只要有能獲得受用的業即福德，就能獲得圓滿的權勢，這種業並非侷限於某一個人。既然不能說’這個眾生不依靠權勢’，那麼他就不應該因此而驕傲，就像學習手藝一樣。 正如手藝是世間共同的，任何想學的人都可以學習，同樣地，只要積累福德就能獲得王位。 對此說道：當業力主宰世間，每個人都在享受自己所造之業果時，君主獲得快樂，人們不應嫉妒。 有人說：因為治理國家的法則只對剎帝利種姓宣說，而不對其他三個種姓宣說，所以只有具有種姓的剎帝利才能治理國家，其他人則不能。因此他的驕傲是合理的。 對此解釋道：對於一切謀生方式，世間稱之為種姓，因此一切眾生，並無種姓的區別。 這些只是謀生的方式，即所謂的剎帝利等種姓。在最初劫時，一切眾生都不依賴外在種子等條件而生，都是化生，由意念而生，具有自身光明，具有神通，能在空中行走，以喜悅為食，具有喜悅的本性，沒有男女根，因此他們都是化生，既然都是從化生處所生，就不可能有種姓的差別。 後來，當他們開始食用段食，習慣於粗重的食物時，爲了排出相應的物質，產生了大小便道，由於男女根官的差異而產生不同形態，因前世習氣的力量而生起欲貪，相互交合，就產生了胎生。 之後，世間因為儲藏糧食的過失而開始偷盜等行為，因為接受不同的謀生方式而產生了種姓的差別。

།འདི་ལྟར། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེས་ཞིང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མི་སྤུས་ལ་བབ་པ་ཞིག་བསྒོས་པ་དང་། ལས་དེ་ཁས་བླངས་པས་དེ་ལ་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། ། ཐུལ་བར་འདོད་པ་གང་དག་དཀའ་ཐུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གྲོང་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྗེའུ་རིགས་སོ། །རྨོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ངན་པ་ལ་སྦྱར་བ་རྣམས་ནི་དམངས་རིགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ནང་ཚན་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་འཚོ་བའི་ཐབས་སོ་ཅོག་ལ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རིགས་ཞེས་བརྗོད། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས ལ་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པས་རིགས་རྒྱགས་པའི་རྒྱུར་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་སར་པའི་རྣམ་གྲངས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་སར་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྱེད་དེ། འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་དང་མར་ གྱི་བུམ་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་དང་པོར་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རིགས་ངན་ནམ་རིགས་ལྡན་ཡང་སླ། །ལས་གང་གིས་ནི་འཚོ་འགྱུར་བ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་དེ་ཡི། །རིགས་སུ་དུས་ཀྱིས་འགྱུར་ བའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རུས་བཞི་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། རྗེའུའི་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་དག་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། རུས་རྣམ་པར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རིགས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་ དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་།།མི་མོ་རྣམས་ཡིད་གཡོ་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ། །རིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ན་ཕ་དང་མ་དག་ཅིང་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ལ་རིགས་བརྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་བསྙད་ན་དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱང་གཡོ་བག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་རུས་གཞན་དང་ཕྲད་པ་ལ་བུ་ཚ་དག་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཡང་དག་པར་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཡེམ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་སུན་ཕྱུང་ བ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེང་སོང་གི་རྒྱལ་པོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་དམངས་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱགས་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །མར་ཀན་ དའི་བུས་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་བཅོལ་བ་དང་།རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་འཇིག་བཞིན་པ་ན་མར་ཀན་དའི་བུ་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་ན། ཁྱིམ་རྗེ་བ་དང་སྤྱི་བླུགས་རྗེ་བར་གྲགས་ཏེ། དེས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་ཞིག་གཏམས་ལ། དེས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ ཞིག་ན་ཁྱིམ་དེར་འོངས་ཏེ།བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་འདི་ན་སུ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞིག་གོ། །མར་ཀན་དའི་བུས་སྨྲས་པ། གཏམས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། བྲམ་ཟེ་འབའ་ཞིག་གིས་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་བཞག་གོ། །དེ་དག་ གིས་གསེར་གྱི་ནི་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དངུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་དེ་གཏམས་ཏེ་སླར་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་འོངས་ལ། རྗེའུའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གྱུར་ལ། སྤྱི་བླུགས་ཟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུའོ། །སླར་ཡང་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་བཅོལ་ནས་ དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་པ་དང་དེ་དམངས་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གྱུར་ལ།སྤྱི་བླུགས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བར་དུ་གྱུར་པར་གྲག་གོ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་འདི་དུས་གཞན་དུ་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་གྱུར་ལ། ཁྱིམ་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིགས་རྗེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是，爲了保護田地，大眾選派了一個合適的人，此人接受了這個職責，於是被稱為剎帝利種姓。那些想要調伏自己，爲了修苦行而遠離村落的人們，被稱為婆羅門種姓。聽從國王命令的人們是吠舍種姓。從事耕種等低賤工作的人們是首陀羅種姓。這些種姓中又因工作的不同而分出不同的出身等種姓差別。如是，一切謀生方式，在世間都稱為種姓。 因為是這樣的緣故，所以眾生並沒有因種姓而產生的區別。因此，由於沒有差別，以種姓為傲慢的因是不合理的，就像新陶罐的比喻一樣。就像新陶罐可以隨意使用，根據需要可以成為油罐乃至酥油罐。如同陶罐一樣，在最初的劫中，從事什麼工作就稱為什麼種姓。 此處說道：無論是低種姓還是高種姓，以何種工作謀生，從那時起，隨著時間的推移就成為那種種姓。 有人說：因為四個種姓即婆羅門種姓、剎帝利種姓、吠舍種姓和首陀羅種姓確實存在，由於種姓的確實存在，所以眾生有種姓差別這一說法是存在的。 對此解釋道：過去時間極其久遠，女人們心性不定，因此所謂剎帝利種姓，實無任何種姓可言。在此，若說父母代代相傳就是種姓血統，這是難以成立的，因為可以看到女人們的混亂行為。 由於過去時間久遠，而且女人們心性不定，她們與其他種姓結合而生子，因此種姓實際上已被破壞。因此，那些被淫女破壞種姓的人們，以種姓為由而生起的血統傲慢是不合理的。 因此如此說來，所謂剎帝利種姓並非從種姓而來。現今的國王們大多是首陀羅種姓出身，他們的傲慢也是不合理的。就像馬坎達之子寄存水瓶的廣為流傳的故事一樣。 據說，當世界正在毀壞時，馬坎達之子四處遊蕩，被稱為寄存水瓶者。他在一個婆羅門家中存放了一個金水瓶。很久之後他來到那個家，問道：‘這家中有誰？‘他們回答說：‘這不是婆羅門之家，這是剎帝利之家。‘馬坎達之子說：‘這裡寄存有一個婆羅門的金水瓶。‘他們說：‘沒有金的，但有一個銀質的。’ 他又將水瓶寄存在他們手中，很久之後再來時，那家已變成吠舍種姓之家，水瓶也變成了銅質的。他再次將水瓶寄存在他們手中，另一時候來時，那家已變成首陀羅種姓之家，水瓶也變成了鐵質的。 正如這個金水瓶在不同時期變成不同狀態，那個家也因不同情況而有所改變，世間的種姓更替也是如此。因此，所謂剎帝利種姓並不存在任何種姓可言。

།རྒྱས་པ་ཡང་སྤོས་ལྡན་དུ་རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱིས་སྔ་དྲོ་ཁུག་རྣ་དཀྲིགས་ནས་ཉ་པའི་བུ་མོ་ལས་བསྐྱེད་པར་གྲག་སྟེ་། དེ་ནི་གླིང་དུ་སྐྱེས་ པས་གླིང་སྐྱེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ།རིག་བྱེད་ལ་ཆགས་པས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། དུས་ལ་མཐའ་མེད་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །བུད་མེད་ཚོགས་ནི་གཡོ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་པས་འདིར། །རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བྱ་མིན་ཉིད། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་རིགས་སུ་མི་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བའི་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་ཀྱང་། །རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱར་འགྱུར་ན་ནི། །ལས་ཀྱིས་དམངས་ཀྱང་བྲམ་ཟེར་ནི། །གང་གིས་འགྱུར་བ་མིན་པར་སེམས། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་རྒྱལ་རིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ན་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་ན། དམངས་རིགས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་འདོན་པ་ན་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གྲུ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་འགྱུར་ལ། དེར་ཀླུང་གི་འགྲམ་གཉིས་ན་འདུག་པ་དང་གྲུ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱི། རང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ནི་ཅི་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་དམངས་རིགས་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་ཡང་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་སྐྱེགས་དང་ནི་ལན་ཚྭ་དང་། །ཤ་ཡིས་འཕྲལ་དུ་ཉམས་པར་བྱེད། །འོ་མ་ འཚོང་བའི་བྲམ་ཟེ་གང་།།ཉི་མ་གསུམ་གྱིས་དམངས་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་རུས་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་རིགས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་དག་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་རིགས་སྔར་སུན་ཕྱུང་ཟིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་དུས་ལ་བབ་པར་དབང་ཕྱུག་བགེད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོས་ཆེས་ཕྱུག་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སྡིག་ལ་དབང་ཕྱུག་ལྟར། །བགེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན གྱི་དོན་དུ་མཁས་པ་ནི།།སུ་ཞིག་ཕྱི་མར་འཇོམས་པར་བྱེད། །རྒྱལ་པོས་དུས་རིང་པོར་བསགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་བགེད་པར་ནུས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཟིར་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཟིར་བས་ཀྱང་ ངེས་པར་སྡིག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལ།སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་མར་བདག་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་བགེད་པ་དེ་ལྟར་དེའི་ཆེད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསགས་པ་བགེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་སྡུག་ བསྔལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་དགོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་དུ་ནོར་བགེད་པར་བྱའོ་ཞེས་དོན་མ་ཡིན་པ་མི་ཆུང་བ་སྟོབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་ཕྱི་མར་བདག་ཉིད་འཇོམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན་གྱི་དྲེགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཧེའི་མཆོད་སྦྱིན་ལྟ་བུ་དང་། །ཤན་པའི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་ཧེའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་གསོད་ཅིང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བར་འགྱུར་ལ། སྡིག་པ་དེ་ཡང་གསོད་པ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་ནི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ། དེས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ངན་འགྲོར་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཅན་ནི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་རོ།

據說廣博也是在香城由脅生於清晨與漁女生下，因其生於洲故也稱洲生，因喜愛吠陀故稱廣博。此處說道：因為時間無盡，又因為女人群體易變，因此智者於此不應有種姓的傲慢。此處有人說：如果不是由種姓成為剎帝利，那麼就由治理眾生的事業而成為剎帝利。解釋道：如果由事業首陀羅也能稱為剎帝利，那麼為何由事業首陀羅不能成為婆羅門呢？ 如果這樣非剎帝利者也能做剎帝利的事業而成為剎帝利，那麼首陀羅也能做婆羅門的事業並受持誦讀而成為婆羅門。如此的話，其他人做其他人的事業時也會成為那個身份。對於由事業成為剎帝利這一說法是不對的，就像渡船到彼岸一樣。就像渡船來往兩岸，雖然在河兩岸的人說船到彼岸了，但實際上並沒有自性成立的彼岸，同樣的，婆羅門或剎帝利也是不成立的。 如果首陀羅能由事業成為剎帝利，那麼同樣婆羅門也會由事業成為首陀羅：‘紅花、鹽和肉能立即使其墮落，販賣牛奶的婆羅門，三日即成首陀羅’等所說。此處說道：如果由事業改變種姓，則種姓非因，也非二者皆是，因為種姓已被駁斥。此處有人說：因為以王權大自在能適時賜予眾多人財富，所以國王應當追求極大富有。解釋道： 國王若無法像自在天那樣施予罪業，爲了他人利益，何等智者會毀壞來世？國王雖然能將長期積累的大財富施予眾多人，但這無法在不損害眾人的情況下完成，而損害眾人必定成為大罪業，大罪業也必定導致來世自身的大痛苦。如同施予財富，但卻無法施予為此所積累的過失，反而只能獨自承受那痛苦。 因此，何等智者會爲了給予他人小利而施予財富，卻積累獨特的智者過失並毀壞自己的來世呢？因此這是羞恥之處而非驕傲之處。如同水牛祭祀和屠夫之子。就像爲了水牛祭祀，一人殺生而眾人享用，但罪業只在殺生者一人身上；同樣，國王為王位造作罪業，享用者雖眾多，但所造罪業在惡趣中帶來極難忍的果報卻只在國王一人身上。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ཤན་པའི་བུ་ཞིག་སྡིག་པ་ལ་འཇིགས་པས་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ རྣམས་གསོད་པར་མི་བྱེད་པས་།དེ་ལ་གཉེན་འདབ་ཀྱིས་ཁྱོད་སོད་ཅིག་།དེར་གང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འོ་སྐོལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཐབས་ཀྱིས་བདག་གི་མགོ་ལ་ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱིས་དེ་བགོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་མི་ནུས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ངན་འགྲོའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གཞན་དུ་བདེ་བ་འདོད་པའི་མིས། །འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་མ་སྨད་ཅིང་། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བདེ་བ་ནི། །འདྲེན་པ་གང་ཡིན་དེ་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོས་གདོན་མི་ཟ་བར་རློམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་ང་རྒྱལ་ནི། །མཉམ་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡི། །ཕ་རོལ་ནུས་ལྡན་བལྟ་བྱ་སྟེ། །དམ་པའི་སྙིང་ལ་མི་གནས་སོ། ། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་པས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་ན་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་བལྟས་པས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་རློམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཏེ། བླ་མ་དག་ལྟ་བུའམ། རྗེ་བོ་བཞིན དུ་གཞན་ལ་ཁྱད་དུ་གསད་པར་མི་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་རངས་པ་མགུ་བར་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་འཛིན་གྱི་ཆུང་མ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ནོར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་ཆུང་མས་བདག་དང་གཟུགས་མཉམ་པའི་བུད་མེད་ནི་ས་སྟེངས་ན་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི།ཁྱོད་ནི་ང་ལ་འཚམ་པའི་གོས་དང་རྒྱན་གྱིས་རྗེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེ་ཐབས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་བཅུག་གོ། །དེར་རིམ་གྲོ་མ་མཐོང་ ནས་དེའི་གཟུགས་ཀྱི་དྲེགས་པ་དེ་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ།རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བདག་དང་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཐོང་ནས་རྒྱགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་རིགས་སོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་ རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་དམན་ལ།།ང་རྒྱལ་བྱ་བར་མི་རིགས་ན། །མཉམ་དང་ཕུལ་བྱུང་མི་བདག་ལ། །ང་རྒྱལ་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཐབས་སྒོམ་པ་ བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་གང་ལས་རྙེད། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྷུར་མཛད་པ་རྣམས་སོ། ། འདི་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ནི། །རྒྱུ་མེད་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དབུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དགོངས་པས་འཕངས པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་དམན་པ་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བ་ལ།མཁས་པའི་གཡོ་བ་དག་གིས་འགྲོ་བ་ཁམས་གསུམ་པོ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པ་ན་གནས་པ་མཐའ་དག་ལ་སྨན་འདོགས་པར་མཛད་དོ།

又如一個屠夫之子因懼怕罪業而不殺諸如鹿等動物，其親屬對他說：‘你殺吧，如此成為非法之事，這將成為我們大家共同的。’ 他以方便說：‘我頭上有一個巨大的痛苦，你們分擔吧。’ 他們說：‘不能。’ 他說：‘既然如此，惡趣的痛苦感受怎能共同承擔？’ 於此說道：欲求他處安樂者，此世不應造惡業，來世亦應行彼等，能引安樂之事業。 於此有言：在此具大權勢之王必定應成大傲慢。 解說道：權勢所生之傲慢，應觀等勝他方之，具力者而不應住，于諸聖者之心中。 若見自身勝過他人而生傲慢，因觀他人而不住故，智者不應傲慢。 是故欲利眾生者應斷除傲慢，不應如上師或主人般輕視他人。 因此如是行持時，彼等將成為一切圓滿之器，因為趣入令眾生歡喜滿意之故。 如同諾真之妻。婆羅門名諾真者，其妻說：‘地上無有任何女人與我容貌相等，然你不以適合我的衣服裝飾莊嚴我。’ 他以方便使其進入國王札波之後宮眷屬中。 于彼處見無恭敬，其容貌之傲慢即衰退，更何況王妃。 如是國王亦見與己平等及殊勝者，應當完全捨棄驕慢與我執。 於此說道：暫且國王於劣王，尚且不應生傲慢，于等勝人主之處，傲慢何有其機會。 聖者龍樹菩薩所造《菩薩瑜伽行四百論》中，名為’宣說斷除我執方便修法’之第四品釋論。 於此有言：又此等離貪之因，宣說世間義諦如實安住之善說珍寶殊勝，從何處獲得？ 當說：從諸佛世尊處。 彼等佛世尊復是何等？即為大悲所攝，成辦一切眾生利益，於一切種類皆不可思議精勤行持者。 如是：諸佛之動作，無有任何無因，乃至出入息，亦唯為眾生，利益而發起。 如是諸佛世尊以攝受一切眾生之密意所發起事業之化現故，隨緣生果而成辦眾生下劣事時，以智者之動作對三界乃至虛空邊際一切眾生作饒益。

།སྐུ་ཡོངས་སུ་ བསྐྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཡོ་བ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྨན་མི་འདོགས་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མངའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ནས་བྱུང་། ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་གྱུར། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་མྱོང་། །དེར་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པས་ཆོས་བཤད་པས། །ལྷ་དང་མི་ཡི་མིག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་།སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཡེ ཤེས་ངེས་པར་གྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེང་ཞབས་བཞག་སྟེ། །དམུས་ལོང་གྱུར་པའི་མི་གང་ཅི་ཡོད་དང་། །རྣ་བས་མི་ཐོས་མགོན་མེད་བསོད་ནམས་ཆུང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིག་དང་རྣ་བ་ཐོབ། །རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེང་ ཞབས་བཞག་ཚེ།།གཤིན་རྗེའི་ཡུལ་གྱི་ཡི་དྭགས་གང་ཡོད་པ། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ངར་སྣབས་མཆིལ་མ་ཟ། །ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱིས་རེག་པས་བདེ་བར་གྱུར་། །ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རེ་ཞིག་གཡོ་བ་ལྟར་ཞོག་ཤིག་།སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་འཕེན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་ཞིང་།བལྟམས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དབུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་དག་ནི་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་ནག་པོ་ཆེན་པོའི་དུད་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་ཞིང་།སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་འཕྲོག་པ། དམྱལ་བའི་སྣོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པར་ཁེབས་པ་། འབྲུག་སྒྲ་ཆེས་སྙན་ཞིང་གསལ་བར་མཚམས་མེད་པ་དག་གིས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་ལྕེའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ཆར་གྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རོ་ཞིམ་ཞིང་བསིལ་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན དམྱལ་བའི་མེའི་ཕུང་པོ་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གང་གི་མཐུས་འདི་ཉེ་བར་ལྷགས་སྙམ་དུ་སྙིང་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིང་། མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རངས་པ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་རྒྱུས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་བསྲབས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་འཕངས་པ་རྣམས་ལ་གཏན་དུ་ཕན་འདོགས་ པའི་ཕྱིར་ན།དབུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་འཆགས་པ་དང་བཞེངས་པ་དང་བཞུད་པ་དང་གཟིམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དག་ལ་ཡང་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་འཁོར་ བའི་སྐྱོན་ངེས་ཤིང་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་ས་གསུམ་གྱི་བླ་མ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ལ་བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ་ལྟར། འོ་བྱམས་པ་ལྷག་པར་ཉེ་ བར་བསྣམས་པ་ལ་དད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཡིད་གཏད་པར་འོས་སོ།།རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་གྱི་། ཁྱོད་ ཀྱིས་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་དབྱར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཅིང་།དེའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་འོག་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བྱ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་འཁོར་དག་མང་དུ་ཡོད་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་དགེ་སློང་དེ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྡོད་ཅིག་ཅེས་ཁང་བཟངས་ཁོ་ནར་ བཞག་གོ་།དབྱར་གྱི་དུས་སོང་བ་དང་བརྫང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆོས་གོས་ཀྱི་རིན་བྱིན་ཏེ་ལས་ཀྱི་གླ་བྱིན་པར་གྱུར་ཏོ།

具有周遍運動身相的活動，凡是對一切眾生無益的活動，佛陀是不會有的。如《聖三昧王經》中所說：‘從法王足底放出無量百千光芒，使一切地獄眾生清涼，令其離苦得樂。具十力者在彼處說法，使天人眼目清凈，無量百千眾生，皆得證悟佛智。‘等等。同樣：‘勝者足踏門檻時，凡是盲者及耳聾、無依少福者，彼等皆得眼耳。勝者足踏門檻時，閻魔界中諸餓鬼，極為痛苦食涕唾，光明觸及皆安樂。‘如是廣說。 且不說行動，即便是不依賴於特殊發動心的意願，自然生起的，從誕生直至涅槃，日夜相續的呼吸，也都是爲了利益有情而運作。如是諸佛世尊的氣息，呼出后在地獄器世間上空，如同大黑雲般的眼藥聚，奪取地獄眾生之心，遍覆整個地獄輪，以極為悅耳清晰不斷的雷鳴聲，以極為甘美清涼的雨滴，熄滅地獄火聚，使被地獄火焰環繞的地獄眾生得到滿足。 因此，那些受苦的地獄眾生心想：‘以誰的力量而來此？‘於是在前方見到不可思議的如來色身，令眾生心生歡喜。由於對佛世尊生起信心，一切不善業聚減輕，並由此信心因緣而引發順解脫分善根，為永遠利益彼等，故說：‘氣息于諸眾生中，唯為利益而生起。’ 同樣，對於其他安住、起身、行走、休息等威儀，也應如經所說般配合。因此，具慧者確知輪迴過患，為斷除彼等而精進，應當以信心為先，專注于如上所說的善說珍寶所依、三界導師、佛世尊，他如同獨子般慈愛三界一切眾生。 如脅生比丘的故事：有一位屬於脅生種姓的比丘，一位機關術師邀請說：‘我將供養你托缽食，你需要在我家安居。‘在他的樓閣下有許多用於機關術的裝置。於是讓那位比丘隨意安住在樓閣中。安居期滿時，給予他法衣錢作為工作報酬。

།དགེ་སློང་གིས་བདག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་གླ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཡང་ཁྱིམ་འདིར་ལས་མེད་པར་སྤྱོད ལམ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡད་དོ།།ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། དེ་ལ་འཁྲུལ་འཁོར་དང་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁེ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་ལ་དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་བསྐོར་བས་གང་ཞིག་དེ་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ལམ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འགའ་ཞིག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པའམ།དོན་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་འགའ་ཡང་མི་མངའོ། །བཤད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེས་དྲངས་རྣམ་དག་མཁྱེན་མངའ་བའི། །ཐུབ་ལ་རང་དོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཇུག་པ། ། མི་མངའ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་དགེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལ་ཐུག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་འཆི་བདག་སྒྲ། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་འགྱུར བ།།དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་སྒྲ་འདི་ནི། །འཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་དེའི་ཡུལ་གྱི་མཚམས་ལས་འདའ་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོས་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ས་ བོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྐྲུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དག་ངའི་མཚན་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། བཙོན་བཏང་བས་དབང་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་བཙོན་རིལ་གྱིས་དོང་སྤྲུགས་པར་དྲིལ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ལ། སྒྲ་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་བཙོན་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བཙོན་གཏོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་འཇིགས ཤིང་རིམས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ན་བདུད་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཉིད། །གང་དག་རྣ་བར་གྲག་འགྱུར་བ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་ བྱའི་ཕྱིར།།དེ་ཉིད་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གང་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་ཁ་བྱེ་བས་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་ པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་ལྷ་དང་མིས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་མཛད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའམ། མ་རིག་པའི་གཉིད་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་སད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ གཉིད་སད་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཉིད་ལ་མངའ་བས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཐུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྡ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྟག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བ་བཅུ་བཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་པ་ན་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐུབ་ལ་མཛད་དང་མཛད་མིན་དང་། །གསུང་བྱ་གསུང་བྱ་མིན་མངའ་ བ།།དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །མིན་ཞེས་བྱ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། །དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་མཛད་པར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛད་མིན་ནི་མཛད་པར་མི་འོས་པ་སྟེ། འདི་གཉིག་ཡང་ཐུབ་པ་ལ་མངའོ།

比丘說道：‘我沒有為你做任何事情，為什麼要拿工錢？‘那人說：‘你在這個家裡片刻也沒有無所事事地停留過。‘並且向他展示了機器和獲得的利益。正如那位比丘通過轉動機器，沒有任何一個動作不是爲了對方的利益一樣，如是佛世尊的身語意行為中，沒有任何一個不是爲了消除一切眾生的大小利益或非利益的。 偈曰：‘大悲所引具清凈智，佛陀無有自利身語意，亦非無義利他善，唯為利他而趣入。‘親近他的人們將超越包括死亡恐懼在內的一切痛苦。如是： ‘如同死主聲音令，世間一切生恐懼，如是遍知聲音此，于死主亦生恐懼。‘因為如來道路的真實修行者超越了死主的領域，並且由於聽聞如來名號而種下修行的善根種子。如佛所說：‘凡是聽聞我名號者，皆將通過三乘中任一乘而般涅槃。’ 如同釋放囚犯的比喻。某國王生子時宣佈釋放所有囚犯，這聲音使全世界歡喜。囚犯聽到釋放的聲音就如同被疾病擊中一樣戰慄，同樣，如來出世時除了魔眾外一切眾生都歡喜。 ‘佛陀之名此聲音，凡是耳聞皆當得，為令一切解脫故，此即成為其因緣。’ 那麼什麼是所謂的佛陀？是如實通達一切法者。由於現證一切法的真實性而圓滿覺悟，對一切所知開啟智慧而圓滿，稱為佛陀，如同蓮花開放一樣。或者，由於自己證悟並使天人未悟者得悟故為佛陀，或由於遠離一切無明睡眠而覺醒故為佛陀，如同人從睡眠中醒來一樣。或者由於證悟真實性故為佛陀。 這位即是世尊，因為降伏四魔的緣故，或因為具足六種殊勝而具有自在等功德的緣故，或因為具足圓滿福德的緣故。由於對一切無礙的緣故稱為一切智者。 若問：由於不解說不可記事，豈不是說明他不是一切智者嗎？如對如來詢問’世間常’等十四個問題時保持沉默。答：不能由此證明不是一切智者。因為： ‘牟尼具有應作與，不應作及應說與，不應說故一切智，非一切智有何因？‘其中應作是指應當做的，不應作是指不應當做的，這兩者牟尼都具足。

།དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་ངེས་པར་ སྦྱར་བ་ཡིན་ལ།མཛད་མིན་ནི་གཞན་དག་ལ་གནོད་པའོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་དང་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མངའ་སྟེ། གསུང་བྱ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བཀའོ། །གསུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་ཐུབ་པ་ལ་མངའོ། །མཛད་ པ་དང་མཛད་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་།གསུང་བར་བྱ་བ་དང་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་སུས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ཤེ་ན། གང་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་ བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་མཛད་པ་མཛད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ།མཛད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར་རོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་ཡང་གསུང་བར་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ། གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གསུང་བར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པ་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་འགོད་པ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ ཤེས་པ་དག་གིས་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཀའ་མ་སྩལ་པ་ཉིད་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དོན་ཟབ་མོར་གྱུར་པ་དྲི་བ་ནི་ཇི་ལྟའམ་དེ་ལྟ་ཡང་རུང་སྟེ། དྲི་བར་བྱ་བ་ལ་འདྲི་ན། དྲི་བར་ བྱ་བར་གྱུར་པས་དྲི་བ་པོའི་ཉམས་དང་ཉམས་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དྲི་བའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དྲི་བ་པོའི་དོན་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཐུ་མེད་པ་ལས་དྲི་བའི་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་ཁོ་ན་མཛེས་སོ།།ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་ནི་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྐྱེ་བོ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་མི་གསུང་བ་འདི་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ གིས།དུས་དང་བསམས་པ་མཁྱེན་ཁྱོད་ཀྱིས། །ལ་ལར་དྲིས་ཀྱང་མི་གསུང་ལ། །ཉེར་བྱོན་ནས་ཀྱང་གསུང་མཛད་ཅིང་། །གཞན་དུ་བཀུག་ནས་གསུང་བར་མཛད། །ཅེས་བཤད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ བློ་བླུན་པ་ལ་དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས།རྨོངས་པས་མ་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །རྒྱལ་བུ་བསྙེངས་བྲལ་དང་ཁྲོན་པ་འགུགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་བུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་བསྙེངས་བྲལ་གྱིས་གཅེར་བུ་པས་སྦད་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་གཞན་དག་ཁྲོ་བར་འགྱུར་སྡང་བར་འགྱུར་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཁྲོ་བའམ་ཞེ་སྡང་ངམ་ང་རྒྱལ་ལམ་གཏི་མུག་གིས་ཡིད་མི་ཆེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། གཞན་ལ་མི་སྙན་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་མི་མཛེས་པ་དང་ ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་གསུང་ངམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕན་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་གསུང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ གསུང་ན།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གོས་དུ་མ་ཅན་གྱི་བུ་མཆིལ་ཟན་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འདི་ནི་གཞན་ལ་དོན་ མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མི་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་སྙན་པ་ཐོས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་དགོངས་པ་ཁོ་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དགོངས་པ་དེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྐྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།

關於’所作’，是指確實安置眾生於善趣和解脫之因；‘非所作’是指損害他人。具有應說和不應說，應說是指成辦利益他人的教言，不應說是指造作損害。這也是佛陀所具有的。 關於所作與非所作、應說與不應說，誰能完全決定呢？是以無礙智慧行為無量差別而如實趣入眾生蘊。由於具有如是智慧，如實通達所作即是所作，非所作即是非所作；如實通達應說即是應說，非應說即是非應說。 因此，如是如實觀見者，令眾生隨其所愿安立於善趣和解脫之因，成為有意義。不了知者由於無知、顛倒知、疑惑知，不能成辦所欲之義。 因此，僅從未宣說非應說之義，不能確定其非一切智。對於甚深義理的提問，無論如何，若對應問之事提問，應了知提問者的能力與否而作答。 世尊見到提問者無力通達甚深義理而不能理解所問之義，對此唯有不予記別最為適宜。對於深深信解甚深法者則予以開示，因為這對他有利益。 對非法器之人不說甚深法，這本身就是一切智性的因。因此有人說：‘了知時機與心意，對有些問亦不說，親臨時又為宣說，招至他處復為說。’ 成為一切智性之因的，在愚鈍者看來反成為非一切智之因，愚癡者還能做什麼呢？如同太子無畏和井喻。 如同形色王子太子無畏被裸行外道慫恿，向世尊請問：‘如來是否會說令他人生嗔、生恨、生惱，以嗔恨、我慢或愚癡而不信任，對他人不悅意、不喜歡、不莊嚴、不可意的言語？’ 對此世尊回答：‘這不能一概而論，若是有益之事，有時會說。‘如是廣說。 若問：如果一切智者不說不應說之事，為何以提婆達多為緣，說’爾時，多衣子食唾’等語？答：雖然如此，但應尋求密意。這並非成辦他人無義利的言說，因為並非如此密意。 若僅以聽聞不悅語而生苦為密意而如是宣說，則應如是。然而這並非以此密意而說，而是爲了遮止趣入惡行而說。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དུག་དྲག་པོ་སྤྲོ་བའི་སྦྲུལ་དག་ལྟར་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་། མངོན་པར་རློམ་པས་འགྱིང་ཚུལ་དྲག་པོ་བསྟན་པ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་སྐད་མ་གསུངས་ན་ནི་དེའི་ཚེ།དེ་དག་གི་ཁ་ན་ལས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕུང་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་གཞན་ལ་སྨན་པའི་མཛད་པ་ལ་འབབ་པ་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒོལ་བས་། ཞུམ་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཤིན་ཏུ་སྨན་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྨན་གདགས་པའི་དགོངས་པས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ནོར་འབྱོར་པ་ཞིག་ཆད་པས་གཅད་པར་འདོད་པས། ཁྱོད་ཀྱི ཁྱིམ་ན་ཁྲོན་པ་ལེགས་མོ་ཞིག་འདུག་པས་དེ་ངེད་ཅག་ལ་དགོས་ཀྱིས།དེ་མྱུར་དུ་ཐོང་ཤིག་།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེའི་བུ་མོ་ཞིག་གིས། ནོར་གྱིས་ནོར་རྣམས་འགུགས་བྱེད་ཅིང་། །གླང་པོ་ཆེས་ཀྱང་གླང་ཆེན་ཏེ། །རྒྱལ་དབང་ཁྲོན་པ་ མངག་འཚལ་ལོ།།དེ་ནས་ཁྲོན་པ་འོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཐབས་འདིས་ཁྲོན་པ་བཏང་བར་མི་ནུས་པར་བྱས་པས་ཆད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་མི་ སྙན་པའི་གསུང་ཡང་བཀའ་སྩོལ་བར་མཛད་ལ།དེར་ཁ་ན་མ་ཐོབ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལ་སྨན་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སེམས་མ་རྟོགས་པར་འགྲོ་སོགས་ལ། །གང་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ། །མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ལས་ ཀུན་ལ།།ཡིད་ནི་དོན་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ལངས་པ་དང་འཆག་པ་དང་། སྨྲ་བ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་རང་གི་བསོད་ནམས་སམ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ལ་ སོགས་པ་དེ་སྲོག་གཅོད་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་ན་ནི།དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྩོམ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་པས་རྩོམ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡིད་གཙོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེས་འཕངས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ། དོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མ་ལུས་པ་གཅོད་ཅིང་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་དོགས་པར་མི བྱའོ།།གཅེར་བུ་པ་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཅེར་བུ་པ་འགའ་ཞིག་ལྷ་ཁང་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ན་སྐུ་གཟུགས་དག་ཀྱང་ཀུན་ནས་རྣམ་པར་གནས་པས་གང་གི་ཚེ་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ གཞན་རྣམས་ལ་མཇུག་མས་རེག་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་ཁྱོད་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་རྐུབ་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་ལེགས་པ་བྱེད་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་གི་ལྟར་ན་སེམས་མ་རྟོགས་ཤིང་སེམས་མེད་པར་ བསོད་ནམས་འཐོབ་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་མ་རྟོགས་པར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

如此，若如同放射劇毒的毒蛇一般，精通於使眾生善業窮盡，以傲慢姿態顯示強烈的威勢，使眾生驚懼於正道，展示無邊際輪迴曠野的那些人，若不對他們說此語，那時，由他們之口將使世間毀滅。當具有悲心之人以如法辯論使他們退縮時，那時將成為極大的利益。因此如是，以利益眾生的意趣所激發，故此非是引導非義之語。 有一國王想要懲罰一位富有的婆羅門，對他說：‘你家中有一口好井，我們需要它，快快送來。若不如此，你將受到懲罰。‘於是那婆羅門的女兒說道：‘以財引諸財，以象引大象，王者所需井，然後井將至。‘如同以此方便使無法送井而免於懲罰一樣，諸佛世尊也是以善巧方便，爲了遣除眾生的非義，有時也會說出不悅耳的言語，但其中無有過失，因為是爲了利益眾生的意趣。 為此也是如此：‘未知心而行等，因為福德等事，未見故一切業，應當成辦意義。‘未了知心的本性而行走、來往、起立、漫步、言說、火供等諸事業中，並非真實存在自身的福德或非福德。若開始行走等是爲了完成殺生，那時行走等將成為非福德；若爲了斷除彼等而開始，那時由此將成為福德。當僅以彼等心行開始時，那時將成為無記。 由於此理如是，因此對於其他業也應當確立意為主要，因為隨順於心的本性而安立由其所引發的身語意業的自性。既然如此，對於如來之心續與大悲方便以及無二智慧清凈相應，斷除一切非義因並圓滿莊嚴者，不應懷疑其趣入眾生的非義。 如同裸行外道禮拜佛像一般。有一裸行外道入于佛堂禮拜佛像，其中佛像遍滿四周，當他向一尊佛像禮拜時，其臀部便觸及其他佛像。有人對他說：‘你向一尊佛像禮拜而以臀部觸及其他佛像，這是不好的行為。‘同樣，按照某些人認為不了知心且無心也能獲得福德的觀點，將產生如是過失。因此，若不了知心，則不能安立福德等諸業。

།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སེམས་རབ་དང་འགྱུར་ན། །ལས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་། ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་ཡིས། །སེམས་དག་པ་ཡིས་ལས་རྣམས་བྱ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །དགེ་འམ་གལ་ཏེ་མི་དགེའང་རུང་། །ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ཡིད་དེའི་དབང་འགྱུར་ཕྱིར། །མི་དགེ་བ་ནི་སྡུག བསྔལ་དང་ངན་སོང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའོ།།དགེ་བ་ཡང་བདེ་བ་དང་བདེ་འགྲོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་ནོ། ། དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་པའི་ལས་གཉིས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་མ་དུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས ལ་རག་ལས་པ་ན།སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་གི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པས། དེ་དག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གང་སེང་གེས་དོན་མཐུན་ བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་སྙན་པའི་གསུང་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཕན་ འདོགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏོ།།སྦྲུལ་གྱིས་བཟུང་བའི་སོར་མོ་གཅོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་སྨན་པ་རྣམས་ ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའམ།དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་མཁྲང་ ཞིང་ཉེ་བར་སད་པས་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྔོན་པས་བུ་བསད་པ་དང་། བྱེས་སུ་ཡུན་རིང་མོར་གནས་པའི་བུ་གཅིག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་དང་། སེང་གེས་དོན་མཐུན་བཏང་བ་དང་། རྐུན་པོ་ལ་མདུང་ཐུང་གིས་སྣུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྙན་པའི་ཚིག་ བཞིན་ནོ།།རྔོན་པ་ལ་ལ་ཞིག་གི་བུ་གཉིས་རིའི་གཡང་ས་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཏུ་འཐབས་པར་གྱུར་ལ། དེར་གཅིག་གིས་སྤུན་ཟླ་བཟུང་ནས་གཡང་ས་དེ་ལ་མཆོང་བར་བརྩམས་པ་དང་། རྔོན་པ་དེས་བཤུག་པར་མ་ནུས་ནས་གཉིས་ཆར་འཆི་བར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་སྟེ་བུ་དེ་མདས་བསད་ པར་གྱུར་ཏོ།།ཡང་ཉམས་ཤེད་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བུ་སྡུག་པ་ཡུན་རིང་པོར་འགྲོན་ལ་བསྡད་པ་ཉམ་ཆུང་བ་ཆེས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པས་དེ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་སྦྲུལ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ བསྐོར་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེའི་སྤྱི་བོར་བསྡད་ནས་སེང་གེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་འཇིགས་པས་ལུས་བསྐྱིལ་བ་བཤིག་སྟེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེ་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ།།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཞིག་ གིས་སེང་གེས་བཀག་པའི་དོན་མཐུན་གྱི་དཔུང་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སེང་གེ་དང་དོན་མཐུན་གཉི་ག་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་སེང་གེའི་མགོ་ལ་མདས་བསྣུན་ལ། དོན་མཐུན་ཐར་ཏེ་དོང་བར་གྱུར་ཏོ།

在此說道：如果心意極為清凈，諸業也將極為清凈。因此智者應以清凈心行諸業。正因為如此，菩薩以意樂，無論是善或不善，一切都將成為善妙，因為這是由於心意主導的緣故。 不善業是具有痛苦和惡趣異熟果報的緣故而為不善。善業雖然具有安樂和善趣異熟果報，但由於會導致生老死等痛苦的緣故而非善妙。這兩種非善妙業，對於已得心自在的諸菩薩來說都將成為善妙，因為這是令有情輪迴止息的因。 世間由於心未調伏的緣故而依賴於心，隨心所欲而行。諸菩薩則因為已得心自在，他們的身語意一切活動都成為善妙一味。因此，從獅子放生等事例中，菩薩們雖有殺生的意願，但按照上述方式，如同如來不悅語等，不僅不是單純的非福德，而且由於是為利益眾生而行，故依止無上正等正覺資糧。 如同斷除被蛇咬傷的手指雖造成巨大痛苦，但能斷除更大痛苦的延續，醫生們造成這些痛苦並不會成為非福德或非善妙。菩薩們的這些行為也是如此。為何其他人不能如此呢？因為沒有獲得心自在，且心相續被堅固現行的煩惱所執持的緣故。 如獵人殺子、長期在他鄉的獨子被擁抱、獅子放生、以短矛刺殺盜賊，以及對如來說不悅語等事例。某獵人的兩個兒子在山崖邊打鬥，其中一個抓住兄弟準備跳下懸崖，獵人無法喝止，想到兩人都會死去，便用箭射殺了那個兒子。 又有一個力大之人，將遠行歸來的愛子緊緊擁抱，因力道過大而致其死亡。又有轉生為獅子的菩薩，為解救被大蛇盤繞的眾人，坐在大象頭上發出巨大獅子吼，大蛇聽到聲音后因恐懼而鬆開身軀，放走了大眾。 另有菩薩為解救被獅子阻擋的商隊，對獅子和商隊都生起悲心，用箭射中獅子的頭部，使商隊得以逃脫。

།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ ཞིག་གིས་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཚང་བར་གྱུར་ཅིང་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་རྣམས་བསད་པར་བྱས་ཏེ་རྫས་ཁྱེར་བར་འདོད་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ།བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་འཐབ་མོ་པ་སྟོང་ཕྲག་དང་ལྡན་པ་བསལ་གྱི་ཕྱིར་གླས་པའི་བསམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ བདག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་བླའི།འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་བསད་ནས་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱར་མནར་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས། དེ་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་དེ། དེད་དཔོན་རྐུན་པོ་དེ་གཅིག་པུ་མདུང་ཐུང་གིས་བསད་པར་གྱུར་ ལ།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཀྱང་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་ཡར་འདུག་ཤིག་།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཕན་བདེའི་ཕྱིར། །དམྱལ་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བཟོད་པ།།དེའི་ལག་གཡས་ན་བྱང་ཆུབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་རྫ་མཁན་བུ་མ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣང་སྐྱོང་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པས། མུ་སྟེགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རངས་པ་ལྔ་པོ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་དཀའ་ཞིང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་བསམས་ནས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་དེ་། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉམ་ང་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆུད་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་དགེ་བ་ཡང་བྱེད་ལ།མི་དགེ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གདུག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །གདུག་མིན་བྱམས་པ་ཆེ་སྐྱེ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ མཆོག་རྣམས་ལ།།སྡིག་ཏོའི་སྒོ་མོ་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་ལ་གང་ནས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ དང་པོ་ནས་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའི་བར་རོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ། །ས་སྟེངས་སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་ནི།།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་བསོད་ནམས་ལས་ཁྱད་འཕགས། །བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཉེ་བར་བསགས་པས་གླིང་བཞི་པའི་བདག་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་ཆེས་མང་ན། གང་ས་སྟེངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གླིང་བཞི་པའི་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་འམ་ཟླར་ཡང་ཉེ་བར་མི་ འགྲོའོ།།འདི་ལྟར་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་མཐའ་གཏུགས་པའི་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ བསོད་ནམས་ནི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཁ་ཅིག་དག་གི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ།གསད་བྱའི་ཐར་པ་དང་། ལྟད་མོ་པ་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། ཁྱེའུས་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་འདུ་བའི་སྒོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

同樣地，有一位名為’大悲菩薩’的船主，知道了這是賢劫五百菩薩圓滿之時，有人想要殺害乘坐交通工具的人並搶奪財物，於是了知到僱傭了一千名騎乘交通工具的戰士要來消滅的想法。 於是想到：‘我墮入惡趣倒也罷了，但這殺害五百菩薩后將在五百劫中住于無間地獄。‘生起大悲心后，爲了讓他們獲得安樂，用短矛殺死了那個獨自一人的盜賊船主。 以此善根也使他背離輪迴十萬劫。因此聖龍樹在’菩提資糧論’中說：‘且看他人之苦，為眾生利樂，能忍大地獄苦，彼手中有菩提。’ 同樣地，當對世尊迦葉稱讚說’陶師子勿為’時，菩薩現為光護婆羅門，爲了護持五位成為外道的歡喜菩薩，思維大菩提難得及世尊不可思議性后說道：‘這剃頭沙門哪裡有菩提，菩提是極其稀有的。’ 因此如是，菩薩處於某些危難時，爲了眾生也會造作不善，但那些不善業也會因心的力量而轉為善妙。此處說：‘于惡者生大悲心，于非惡者生大慈心，因此殊勝士夫們，無有罪惡之門。’ 從何時起稱這些為菩薩呢？從稱為’極喜’的初發心開始。此處菩提心有二種：一是勝解，二是勝義。 其中勝解是從希求無上正等正覺開始，在凡夫階段也有。勝義分為十種，從極喜地初發心到法雲地第十發心。 其中首先為顯示菩薩初發心極喜地的功德差別而說：‘菩薩初發心，勝過地上眾，一切轉輪王，所有諸福德。’ 且說積集能成為四大洲之主轉輪王的福德已是極多，更何況說使地上眾生都成為轉輪王的業。一切眾產生為四大洲之主轉輪王的業，連菩薩初發心福德的一分或一月也比不上。 如是彼為出世間與世間一切善根資糧生起之種子體性，為攝受輪迴際盡有情而住，而轉輪王福德僅是短暫時間某些人增上安樂之因，故有極大差別，如同將被殺者獲解脫、觀眾戰勝、童子戰勝、王鼓集會之門一般。

།ཇི་ལྟར་ གསད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དང་།དགའ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་བཅིངས་ པ་ཐར་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་གཞན་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་དང་མཉམ་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་ཇི་ལྟར་གྱད་རྒན་རབས་ལྟད་ས་པ་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་དོན་པོའི་བ་དན་བཟུང་ནས་ཁྱེའུས་ཕམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དག་ཀྱང་གླིང་བཞིའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཕེབས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་བདེ་བླག་ཏུ་རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་ ནོར་མང་པོ་འདུ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་སྒྲོར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་སྒོར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དེས་མཆོད་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །གཅིག་གི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ན། །འགྲོ་ཡོངས་ཁྱབ་ ནས་གནས་གྱུར་ཏེ།།སེམས་ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཕྱིར་དང་། །སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་ཚད་མེད་དང་། །དེར་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་དེ་ནི་མཐའ་ཡས་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བསོད་ནམས་ནི་བཤད་ན་གང་གཞན་དག་ལ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་རང་བཞིན་མཆོད་རྟེན་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྙེད་མཐོ་འགས་བྱས་པ། །དེ་བས་སེམས་ཅན་གཅིག་འདུལ་པོ། །མཆོག་ཏུ་བཀྲབས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ སྟོན་པ་གཅིག་པུ།བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞི་དམ་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་དེའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གསེར་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་འཕང་དུ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཀྱི་ མཐའ་གཏུགས་པ།རྒྱར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདུགས་ཟླུམ་བརྩེགས་མ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཐེམ་སྐས་བྲེས་ཤིང་བསྐལ་པ་རྫོགས་པར་དེ་ལ་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། མར་མེ་དང་། ཞལ་ཟས་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་དང་། གར་དང་། གླུ་དབྱངས་དང་། རོལ་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་ལ། ཡང་གང་ཞིག སེམས་ཅན་གཞན་གཅིག་པུ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་།ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་ན། མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཤིང་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་མི་དེ་བས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤི་བ་ སྦྱོང་བ་དང་།བུ་སྨད་གསོ་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་དུས་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་མཛའ་བཤེས་གཉིས་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་ནི་ཤི་བའི་རོ་འབྱིན་ཞིང་སྦྱོང་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། གཞན་གྱི་བུ་སྨད་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་དང་། སྐྱོང་ བ་བྱས་ན།དེའི་རོ་སྦྱངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རིགས་བརྒྱུད་བསྲལ་བ་བྱས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།

正如對於將被殺害者，追求解脫之道並歡喜法，再無其他如此之法一般，對於菩薩而言，從初發心開始，解脫一切輪迴中受束縛的眾生，也無其他更值得追求的法。因此，怎能與轉輪王的福德相等？ 又如年長的力士在觀眾面前戰勝所有對手，舉起勝利的旗幟，被少年擊敗一樣，轉輪王雖統領四大部洲的所有地方，也被初發心菩薩所勝伏。 又如國王的鐘鼓，通過它能輕易分辨是非，從而成為國王積累財富和守護眾生的因，同樣，菩薩的初發心也是一切眾生獲得佛果之因，成為利益眾生的大門。 菩薩也成為轉輪王福德生起之門，因為通過供養而獲得轉輪王果位。此處說道：‘暫且菩薩的一個福德，若此處有形相，遍滿眾生界而住。由於眾生無邊際，佛智慧無量，以及迴向于彼故，此福德成無量。’ 此處有問：初發心的福德已經說明，那麼令他人發菩提心者的福德有多大？答道：‘以珍寶為性的佛塔，世間富貴者所造，不如調伏一眾生，說為最勝莊嚴。’ 三界唯一導師，殊勝福德之基，轉妙法輪者，為諸佛世尊舍利，以金、琉璃等珍寶所造大佛塔，高達色究竟天，廣及三千大千世界，具相應的重重傘蓋，以一切珍寶為性的階梯，於一劫中以花、香、燈、食、音樂、傘蓋、幢幡等種種供養，以及各種舞蹈、歌詠、樂器供養。 若有人能調伏引導一個眾生趣向菩提，則較造塔供養者更為殊勝，因為能生起更多福德。如凈治亡者與撫養妻兒般。某人去世后，有兩位親友，其中一人僅處理屍體，另一人撫養其妻兒，僅僅處理屍體有何用，延續血脈才是最殊勝的。

།དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་པུར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་འཇུག་ ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བརྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་པུར་སྦྱོང་བ་པོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བརྒྱུད་ རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྲུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐར་ཐུག་པར། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྒྱུན་མི་གཅད་ཕྱིར། །རྒྱུད་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཆེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་དེས་ཆེས་ཐོག་མར། །དེ་ལ་ཕན་འདོད་བླ་མ་ཡིས། །སློབ་མ་ལ་ནི་སྲི་ཞུ་བྱ། །གང་ཕྱིར་དེས་ཕན་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཕྱིར་སློབ་མ ཞེས་བྱའོ།།དེས་བློ་འཆལ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འཛོལ་དུ་གཞུག་པར་འདོད་པས་ཧྭགས་ཀྱི་ལ་དུ་དང་བུར་ཤིང་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ལྟར་རིམ་གྲོས་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་། །དེ་ནས་དེ་ལ་ ཉེ་བར་བཀྲི་བའི་ཞགས་པས་བཏབ་ནས་བསྡམས་པའི་སྐམ་ཁས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པས་དུལ་བའི་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམ་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་ཕན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་བདག་ལ་ཕན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ ཕྱིར་སློབ་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་བཞིན་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་དག་རྒྱས་པར་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་མདོ་ལས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། ཚིག་སྙན་དག་གིས་སྲི་ཞུར་ཡང་། །བྱས་ཏེ་ཡིད་རྗེས་བཟུང་ནས་ནི། །དེ་འོག་བླ་མས་སློབ་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་ནས་དེ། །ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་ཟབ་མོ་ཡི་། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་དགོད། །ཅི་སྟེ་སློབ་མ་གནོང་མི་བཀུར་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེས་དེ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱའི། དེའི་གཤིས་ངན་ གང་དག་གིས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གཞོམ་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན། ཁྲོ་ཡང་འབྱུང་པོས་བཟུང་བ་ལ། །སྨན་པ་འཁྲུག་པ་མིན་དེ་ལྟར། །ཐུབ་པ་ཉོན་མོངས་དག་གཟིགས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་གང་ཟག་མིན། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་ལ་འཁྲུགས་པ་དེས་ ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེ་དཔོན་ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་ལྟར་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་མགུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ཉམས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་ལྟར་ཕན་པར་བྱེད་དེ་། དཔེར་ན་སྨན་པ་སྐྱེ་བོ་གདོན་གྱིས་བརླམས་པས་གཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ བ་ནི་དེ་ལ་མི་ཁྲོ་བར།ཤིན་ཏུ་ཆེས་འབྱུང་པོས་བཅོས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་འབྱུང་པོས་ཟིན་པ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ཁོ་ན་གནོད་པ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པ་ཅན་དུ་རིག་ནས་དེ་དག་ཁོ་ནའི་རྩ་བ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེས་ཚབས་ཆེར་གོ་ གྱོན་ཏོ།།གང་དུ་བདག་ཉིད་ཁྲོས་པ་དག་ཀྱང་མགུ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེར་དེས་གཞན་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སེང་གེ་མཚོན་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་གྱི་འཕངས་པ་ལ་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་བསྣུན་གྱི།ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ།

同樣地，有些人在佛陀世尊們圓寂后從事荼毗遺體的工作。同樣地，有些人爲了使正法長久住世，爲了使佛種不斷絕，而引導眾生髮菩提心。如來遺體荼毗者雖然在延續佛種，但並未積累如是福德聚。對此解說： 因為爲了世間究竟，爲了三寶種不斷絕，播下相續種子，所以其福德廣大。 這位菩薩如何利益眾生呢？隨順他們的意樂而作言說。因此，首先上師應當對弟子作承事。因為不知利益，所以稱為弟子。因為智慧不足，所以不知應當承事上師。就像想要馴服稱為’調伏’的大象一樣，應當用糖果和甘蔗等物品漸次引導發狂的大象，然後用馴象繩索繫縛，用馴服鉤控制，如是而行即成為利益。 正因為此，因為他不知對自己有益，所以應當教導，因此稱為弟子。如優波底沙（舍利弗）一樣，其神變當詳述于優波底沙經中。此處說： 以善言承事已，攝受其心已，然後上師對弟子，當令發菩提心。 發起菩提心已，漸次漸次於，廣大諸法及，甚深法理中安立。 假使弟子不恭敬，即便如此也不應厭煩他，而應摧毀造成其惡習的煩惱。譬如： 如醫不嗔恚，被鬼神附者，牟尼見煩惱，非見具惑者。 如是若對誰生嗔，則不能成辦其利益。因此如同主人生嗔時，應當承事令其歡喜，然後隨其根機和所依而作利益。譬如醫生雖被鬼神所附者辱罵，也不視為過失而不生嗔，反而更加致力於治療鬼神作祟，對被附者生起利益之心。如是了知唯有煩惱才是兇暴粗猛的禍害，為斷除煩惱根本而披堅甲。 在自己生嗔時尚且需要安撫，則令他人生嗔一事實無道理。如獅子攻擊投擲者而非投擲物一般。如獸王獅子攻擊投擲者而非所投之物，如是諸佛世尊與諸菩薩亦是對治煩惱而非具煩惱者，因此他人也應如是學習。

།འདིར་བཤད་པ། འདི་འདིར་སེམས་ཅན་སྐྱོན་མིན་གྱི། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱོན་ཞེས། །རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མཁས་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་དག་ལ་འཁྲུག་མི་བྱེད། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས། གང་ཞིག་གང་གང་ལ་དགའ་བའི། །དེ་ཡིས་དེ་དེ སྔར་དཔྱད་བྱ།།ཉམས་པར་གྱུར་པ་དམ་ཆོས་ཀྱི། །སྣོད་ནི་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་ཉེ་བར་འདོམས་ཤིང་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ། དང་བ་ཆེས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ། གཞན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་པས་ ནི་དེ་ཉེ་བར་ལུང་དཔོག་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་སེར་སྣ་ཅན་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱིས་མི་དགའ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སོ། །ཁྲོ་བ་ཅན་བཟོད་པའི་གཏམ་གྱིས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱིས་དགའ་ལ། མཐོ་རིས་འདོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་གཏམ་དང་།གཟུགས་བཟང་བར་འདོད་པ་བཟོད་པའི་གཏམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་དག་སྔར་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཕྱིས་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཟབ་མོའི་གཏམ་དག་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་གྱིས་མི་ དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱོལ་བ་ན་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྣོད་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།སྐྲ་མཛེས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་དང་། མཁན་པོ་སློབ་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲ་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་པར་གྱུར་པས་ཚོང་པའི་བུད་མེད་འདོད་ཆགས་ ཀྱིས་སྨྱོས་ཤིང་ཁྱོ་ཤི་བའི་རོ་ཕྲག་པས་ཁུར་བ་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཤི་བའི་རོ་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཕྲག་པས་ཁུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་།དགྲ་བཅོམ་པས་ཟས་ལ་ཞེན་པས་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་སྣད་པའི་ཉེས་པ་ལས་སློབ་མས་བདེན་པ་དག་མི་མཐོང་བར་ཤེས་ནས་དེ་དང་བསྟུན་པའི་ ཕྱིར་ཟས་བསྲེས་ཏེ་སྣོད་གཅིག་གིས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་སོ་སོར་སྣོད་མང་པོས་ཁྱེར་དུ་བཅུག་པར་གྱུར་ལ།དེ་ནས་དེས་རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་ནས་མཁན་པོའི་ཐད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་ཐོག་ མར་ཉན་པ་པོ།།སྦྱིན་གཏམ་སོགས་ལ་ཡང་དག་སྦྱར་། །སྣོད་དུ་ཤེས་ནས་ཕྱིས་དེ་ལ། །ཟམ་མོའི་གཏམ་ནི་བསྙད་པར་བྱ། །ཡང་གང་དག་ལན་བརྒྱར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་རིགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་པས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །ནད་ཐེབས་བུ་ལ་གདུང་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ། །དམ་པ་མིན་ལ་ཁྱད་པར་དུའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་རྣམ་ པ་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་སྐྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བཏང་ སྙོམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།སྤོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ནི་བུ་ལ་བྱམས་པའི་མ་བུ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་སྟེ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྣལ་མར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །གདོལ་པ་མོས་བུ་དྲུག་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོགས་ པ་བཞིན་ནོ།

在此說道：‘這不是眾生的過錯，這是煩惱的過錯’，智者們如此觀察后，不會對眾生生氣。因此，如此教導弟子的上師，應當先觀察誰對什麼感興趣，墮落者絕不是正法之器。 善於開示利益而不破斥他人的想法，增長他人的信心，隨順他人的心意而行，應當以此來判斷其是否堪為法器。比如，吝嗇者不喜歡聽佈施的話語，破戒者不喜歡聽持戒的話語，易怒者不喜歡聽忍辱的話語。貪求財富者喜歡聽佈施的話語，希求生天者喜歡聽持戒的話語，希求相貌端嚴者喜歡聽忍辱的話語。 因此，應當先講述這些等類的話語，之後確認其已成為法器后，才可以講說甚深的法義。如果一開始就用不相應的話語使其不歡喜，那麼當他退避時就不會成為接受教化的法器。如同發美的本生故事和和尚隨順弟子的故事。 菩薩發美作為醫生時，爲了使一個因丈夫死亡而慾火焚身的商人妻子醒悟，他揹負一具女屍六個月。又如阿羅漢知道弟子因貪著飲食而自輕，無法見到真諦，爲了隨順他，先與他共用一缽取食，後來讓他用多個缽盛食。此後弟子生起信心，在和尚面前證得阿羅漢果。 在此說道：首先應當使聽法者，契入佈施等話語，知其堪為法器后，然後對他宣說甚深法義。對於那些即使百般勸阻仍然一再行持不當之道的人們，具德的諸菩薩們更應生起悲心。 因此：如同母親特別，關愛患病的孩子，如是菩薩的悲心，對不善者尤為強烈。悲心是以除去他人痛苦為相。由於緣于彼等的殊勝所緣而生起，如前所說性質的無量眾生，現在正遭受煩惱的痛苦，將來將感受惡趣等痛苦，極為痛苦，因此菩薩們對他們生起具有殊勝的大悲心。 因此，菩薩們生起歡喜心，專注利他事業時，怎麼會對他們生起舍心呢？更不用說捨棄他們了。這就像慈母對患病的孩子格外關懷照料，而對健康的孩子則不會如此一樣。如同旃陀羅女對六個凡夫兒子的擔憂一樣。

།ཇི་ལྟར་གདོལ་པ་མོ་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་དོགས་པས་བུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱལ་པོའི་བཀས་སྦྲན་པ་ན་ཉེན་པར་མ་གྱུར་ལ། དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོགས་པས་དྲུག་པ་སྦྲན་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེན་པར་མ་གྱུར་ པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་སྙིང་བརྩེ་བའོ་།།འདིར་བཤད་པ། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སེམས་སྙོམས་མོད། །དེ་ལྟའང་དེ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ནི། །སྡིག་བདག་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཀླགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ན་། བསམ་པ་དང་མོས་པ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ལ་ལའི་སློབ་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ གྱིས་ཁེངས་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་དེ།དེ་ལ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་མ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལའི་བླ་མར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་བདག་ཉིད་སྨད་བཅད་དུ་རིག་པ་དེ་ལ་ནི་བླ་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ན་ཁྱད་པར་བསྟན་ པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། ཐབས་རིག་སྣ་ཚོགས་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པས་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྨན་པ་ཆེན་པོ་སྣུམ་ཆོས་དང་སྐྱ་ཆོས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྣུམ་ཆོས་མི་བྱེད་ཀྱི། ཁ་ཅིག་ལ་སྐྱ་ཆོས་ཀྱང་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ལ་སློབ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་བླ་མ ཉིད་དུའོ།།འདིར་བཤད་པ། སེམས་དཔའ་ཆེ་རྣམས་སློབ་མ་འམ། །སྨན་པའམ་ཚངས་དབང་དུ་གྱུར་ནས། །ངོ་བོ་དེ་དང་དེ་དག་གིས། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གྲོང་བའི་དཔོན་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་གྱུར་ཞིང་། འགྲོན་དཔོན་ཁྱིམ་བདག་དང་ ནི་རྒྱལ་པོ་དང་།།བློན་པོ་མདུན་ན་འདོན་དང་ཕོ་ཉ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ཚུལ་ཤེས་སྨན་པ་མཁས་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འཕེལ་བ་ལས་མཐུའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ སྨན་པ་མཁས་གྱུར་པས།།ནད་པ་སྒྲུབ་མེད་དཀོན་དེ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་རྙེད་ནས། །གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །སྨན་པ་མཁས་པས་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་བར་སེམས་ཤིང་ནད་པ་འགའ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐབས་ ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་འཕེལ་བ།སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡང་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ན་འགའ་ཡང་འདོར་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། ཉམས་ཇི་ལྟ་བ་དང་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་ པར་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་བྱེད་ཅིང་།དེ་སྨན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་དུས་ཕྱིས་དེ་དག་འདུལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེང་ལྡེང་གི་ཆུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསོ་དཔྱད་མཛད་པའི་རྒྱལ་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་ མཁས་པ་གཅིག་གིས་སེང་ལྡེང་གི་ཆུའི་སྦྱོར་བས་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གི་ནད་གསོར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་བུ་སེམས་ཀྱི་ནད་བུད་མེད་འདོད་པས་བསླང་བ་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་ཞིག་མཁྱེན་ནས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རིལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ།

就像那些賤民婦女們不會對不該做的事情產生恐懼,而當國王下令要處死五個聖者做了不該做的事情時也不害怕,但當提到第六個人時因為擔心不該做的事情而非常害怕一樣,菩薩們對非善良的人們也是格外慈悲。 這裡說道:‘這些具有慈悲本性的人們,雖然對一切眾生心平等,但是他們的悲心,對作惡者尤其特別。’ 因為菩薩們的大悲心對非善良的人們更加強烈,正因為如此,在眾生群體極其多樣,因為思想、信仰和根器各不相同的情況下,對某些人成為弟子,對於那些因傲慢而自大的人不會因其功德而特別恭敬,而是爲了調伏他們而以弟子身份追隨。對某些人成為上師,對於那些認識到自己應該謙卑的人,則以上師身份建立而通過顯示殊勝來教導。 因此如此:‘以種種善巧方便,令未覺悟眾生覺悟。‘通過善於運用各種方便,以無量思想差別來調伏隨順眾生界,就像大醫王施行油療和干療一樣。 就像大醫王不會對所有病人都一定要施行油療,對有些人也會施行干療一樣,菩薩們也是對有些人承認為弟子,對有些人則以上師身份。 這裡說道:‘大菩薩們或為弟子,或為醫者或為梵王,以那些不同身份,調伏眾生群。’ 如世尊所說:‘成為村長和駕馭者,商主長者以及國王,大臣侍從和使者,通曉論典善醫者。’ 正因為如此,菩薩隨著眾生的成熟增長而力量殊勝也增長,就像:‘如同醫者成熟時,難治病人極其少,菩薩獲得力量后,不可調伏極其少。’ 就像善巧醫者拔除病痛時不會認為有任何病人無法醫治而放棄一樣,善於方便力量增長的菩薩了知眾生根器的上下,善巧攝受諸法時也不會放棄任何應該調伏的眾生,而是隨其性格和依止如實清凈,播下善根種子,通過一代代醫者相傳,後來使他們得到調伏,就像檀香水的應用和龍樹菩薩醫治王子的例子一樣。 就像一位善巧醫者用檀香水配方治癒了一個富人無法醫治的病一樣,獲得大力的菩薩們也極少遇到無法調伏和醫治的眾生。 又如龍樹菩薩了知一個所有醫生都不知道的王子因貪戀女色而生的心病並使之平息一樣,菩薩們也是完全了知眾生的思想和習氣而使一切眾生的煩惱病完全平息。

།འདིར་བཤད་པ། སེམས་ཅན་དབང་པོ་ལ་མཁས་ཤིང་། །ཐབས་མཁས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཕྱིར་ཏེ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །གདུལ་མིན་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་ལྟར་ མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡི།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་དུ་ནི། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་མ་བསྐུལ་བར། །ངན་སོང་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་དེ། །བློ་ལྡན་གཞན་གྱི་སྨད་བྱར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་བསྐུལ་ཞིང་བརྗེད་བསྐུལ་ན་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལ་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཞོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་མི་བསྐུལ་ཞིང་དྲན་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་དམ་བཅའ་ཉམས་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་སྨད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ འཚམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྐུལ་བར་བྱའོ།།དོན་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བས་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གལ་ཏེ་དོན་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་མགོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་ན་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་ དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། བརྩེ་ཅན་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་ཡུལ་དུ། །ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་མ་སྦྱར་བར། །འགའ་ཞིག་ངན་སོང་འགྲོ་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་མཁས་པས་སྨད་པར་འགྱུར། །གཞན་དུ་ན་ནི། གང་ཞིག་ ཉེན་པ་གཞན་དག་ལ།།སྙིང་བརྩེ་ལེགས་ཞེས་མི་འདོད་པ། །དེ་རྗེས་བརྩེ་བས་མགོན་མེད་པ། །བདག་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་པོ་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེན་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་པ་དེ།ཇི་ལྟར་བྲུ་བ་ཚ་ཞིང་རིད་པ་མཆུ་དང་ལྕེ་དང་རྐན་དང་མཁུར་ཚོས་བསྐམས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཉམ་ཐག་ཅིང་སློང་བ་མགོན་མེད་ལ་ ཉམ་ཆུང་བ་ཟུག་གཟེར་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་འདོད་པར་བྱའོ། །ལོང་བ་ལས་རྫས་འཕྲོག་པ་དང་ལྷམ་གྱི་དོན་དུ་གསོད་ པ་བཞིན་ནོ།

於此說道：‘精通眾生根機，善巧方便悉知故，是故菩薩前，難調伏眾生極其少。’ 如是，具足殊勝威力之菩薩境界中，若有眾生未經勸導，墮入惡趣，具慧者將為他人所訶責。 若有人經勸導提醒則不墮惡趣，對於此發願利益一切眾生的菩薩，若不勸導提醒，則違背誓言，將為其他菩薩所訶責。 因此，為免我等受訶責，應當以相應之法教化自己境內的眾生。如同成就利他事業與安樂的大船主。 譬如若有同伴因無依怙而遭遇痛苦，此乃大船主聖者們之意趣，此亦如是。 於此說道：‘具悲心神通境界中，若未與法相應，有人墮入惡趣，此為智者所訶責。’ 否則：‘于其他危難者，不願生起悲心者，彼以悲心於無依怙之我，如何行佈施？’ 諸菩薩以菩提為引導之一切法的先導故，欲求悲心。 初業菩薩若因執著于苦而不願對其他處於危難中的眾生生起悲心，如何能以悲憫心對飢渴消瘦、唇舌上顎面頰乾枯、煩惱困苦、乞討無依、羸弱痛苦者行佈施？ 是故諸菩薩必定應當首先對眾生生起悲心。如同從盲人處奪取財物及為鞋子而殺生。

།གང་ཞིག་ལོང་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གམ་ནས་ནོར་འཕྲོག་པ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ཉེན་པར་གྱུར་པ་གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་བསགས་ པའི་ནོར་མགོན་མེད་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་གཏོང་བར་འགྱུར།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ལྷམ་ཧྲུལ་པོའི་ཕྱིར་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པའམ་འགའ་ཞིག་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྟེར་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གང་ལ་ བུ་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི།།ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་དྲག་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །མགོན་མེད་དག་ལ་སྦྱིན་གཏོང་ནུས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ ལེན་པར་རྣམ་པར་གནས་ན།རིས་སུ་ལྟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་པར་གྱུར་པ་གང་དག་དེ་རྣམས་ལ་མང་དུ་སྡང་བ་དེ་དག་གི་གཏམ་ཚུལ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གང་ཞིག་ལ། །འཇིག་རྟེན་སྲིད་དུ་གནས་ཡོད་པ། །དེ་ལའང་སོར་གནས་དག་ཕུང་ན། །སྡང་ ལ་བསམ་ཐག་ཅི་ཞིག་ཡོད།།གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཇེ་བར་མར་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་རི་མོ་དང་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མ་བསགས་པས་རེ་ཞིག་བརླག་ན། གང་དག་ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡང་བར་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ དགོས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷགས་པས་ངེས་པར་ཕུང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་བར་མར་གནས་པ་དོར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །སྨད་འཚོང་མས་རྐང་པ་གཡས་པ་ མ་སྨས་སམ་དྲིས་པ་བཞིན་དང་དེར་བ་ལང་དང་ལུག་གཡེངས་པ་དང་།འཁར་བས་རྐྱལ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྒན་པོས་ཨ་རྐའི་མེ་ཏོག་ཟ་བ་མཐོང་བས་ཁུར་སྐྱ་དང་ལ་དུ་བཞིན་ནོ། །ཤིང་མཁན་འགའ་ཞིག་གི་བུ་མོ་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ལ་དེའི་ཕའི་དྲུང་ནས་མི་ཞིག་ འོངས་ཏེ།དེས་དེ་ལ་ཀྭའི་བདག་གི་ཨོ་བོའི་རྐང་པ་གཡས་པ་མ་སྨས་སམ་ཞེས་དྲིས་པས། དེས་དེ་ལ་གཡོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདྲི་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེའི་རྐང་པ་གཡོན་པ་སྨས་པ་ལ་བདག་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་ཀྱི། གཡས་པ་ལ་ནི་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕུང་ན།སྡང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡང་མི་འགའ་ཞིག་གིས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་དག་ལ་གནག་ལུག་གཏམས་པར་གྱུར་ལ། དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་འོངས་ཏེ་ དེའི་ཁྱེད་ཅག་བདེ་འམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེ་དག་གིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། གང་གིས་བ་གླང་ཐམས་ཅད་གཡེངས་པར་གྱུར་པའི་ཆར་རླུང་འདི་འདྲ་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་བློ་ལ་གང་དུ་གླང་པོ་ཆེ་དག་ལ་བཀའ་ མཆིད་འདི་རུ་གྱུར་པ་དེར་ནི་གནག་ལུག་གཡེངས་བ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ།གནག་ལུག་གི་གཏམ་མ་དྲིས་པ་ཁོ་ནར་དོང་ལ། གང་དུ་ལོ་ནི་དྲུག་ཅུ་ཡི། །གླང་ཆེན་རྒན་རྣམས་གཡེངས་གྱུར་པ། །དེར་ནི་གནག་དང་ལུག་གཡེངས་པར། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་འདི་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཞིག་གིས་འཁར་བ་རྐྱལ་པས་དཀྲིས་ཏེ་མཛའ་བོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་བཅོལ་ལ་དེས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་ཏེ། སྙུན་གསོལ་གྱི་གཏམ་དྲིས་པ་དང་། དེས་བདེ་བ་ག་ལ་མཆིས་བྱི་བ་དག་གིས་ཆེར་གཙེས་ནས་གནས་ཏེ། གང་ ཁྱོད་ཀྱིས་འཁར་བ་གཏམས་པ་དེ་ཡང་ཟོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།

從盲目煩惱者那裡奪取財物的無慈悲者，還有什麼其他不該做的事情呢？同樣，對其他處於危難中的人連一點點慈悲心都沒有的人，怎麼會以慈悲心佈施給那些無依無靠、積累諸多痛苦的人的財物呢？ 同樣，爲了一雙破鞋就殺人的人，怎麼不會爲了其他物品而殺人呢？或者怎麼會給予他人哪怕一點點東西呢？ 這裡說道：對一切眾生，如同對待自己的孩子一般，具有強烈慈悲心的人，爲了圓滿菩提，能夠佈施給無依無靠的人們。 如果菩薩們因為大悲心的緣故而一直安住在輪迴中精進利益眾生，那麼對於那些因偏見之苦而生病的人們懷有極大嗔恨的人們，他們的行為該如何評說呢？且說：為利益眾生而安住世間的人，對他們尚且保持中立的人都會遭殃，更何況說對他們懷有嗔恨的人呢？ 對於那些直至無餘涅槃之際都在成辦一切眾生界圓滿的菩薩們——他們是無上福德之田、無上福德之藏，即便是對他們保持中立的人，因為沒有以佈施、禮敬、供養等積累殊勝福德，暫且會遭殃，更何況說那些因為心的過失等而對他們生起嗔恨的人呢？這些人必定會在惡趣中遭受百般痛苦而毀滅。 因此，應當以恭敬心遠離中立態度，供養菩薩們。 就像妓女詢問右腳是否受傷的故事，以及牛羊被吹散的故事，用竹子包裹皮袋的故事，老人吃阿迦花而聯想到糖果的故事。 有個木匠的女兒去了另一個村子，從她父親那裡來了一個人，他問道：‘我的朋友的右腳受傷了嗎？‘那人回答說：‘為什麼不問左腳呢？‘他說：‘對於左腳受傷我不考慮，我只是對右腳有疑問。’ 同樣，對菩薩保持中立的人尚且會遭殃，更何況說對他們懷有嗔恨的人呢？ 又有一個人把大象安置好后，把牛羊也安置在那裡。後來他來訪問時問：‘你們安好嗎？‘他們說：‘我們哪裡會安好呢？颳起了這樣的風雨，把所有的牛都吹散了。‘他心想：‘在安置大象的地方，牛羊被吹散了。‘他甚至沒有詢問牛羊的情況就離開了。 ‘在六十歲的老象被吹散的地方，牛羊被吹散，這是毫無疑問的事情。‘他也這樣說道。 同樣，另有一人用竹子包裹皮袋，寄存在朋友家中，後來他來訪問時問候近況，那人說：‘哪裡會安好呢？被老鼠嚴重騷擾，連你存放的竹子都被咬壞了。’

།མི་དེ་རྐྱལ་པའི་གཏམ་མ་དྲིས་པ་ཁོ་ནར་སོང་ལ། འདི་སྐད་དུ། བྱི་བ་མཆེ་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གང་དུ་དབྱུག་པའང་ཟ་འགྱུར་ཏེ་། །དེར་ནི་རྐྱལ་པ་དབྱུག་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཟོས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཀྱང་ སྨྲའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྒན་པོ་རྣམས་ཨ་རྐའི་མེ་ཏོག་ཟ་བར་མཐོང་ནས། ཁ་ཅིག་གིས། ཤིན་ཏུ་ཟ་ཕོད་རྒན་པོ་རྣམས། ། རྐའི་མེ་ཏོག་རྣམས་གང་དུ། །ཟ་དེར་ལ་དུ་དག་དང་ནི། །ལྷན་ཅིག་ཁུར་སྐྱ་ཟར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་ སྙོམས་སུ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕུང་ན།སྡང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །འདིར་བཤད་པ། འདི་ན་མི་གང་ལྟ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྙིང་རབ་སྡང་འགྱུར་ན། །རབ་ཏུ་སྡང་བའི་ཡིད་ཅན་དེ་ཡི་སྡིག་པ་གང་ཞིག་དེ་རུ་བསྡམས་བྱས་པ། །དེ་སྙེད་སྡིག་པ་ འདི་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཁྱུ་མཆོག་མེ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་ཏེ་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་ བ་ཅི་ཞིག་ཡིན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་དམན་པར་དམན་ལྟའི་དངོས། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རོ་ཞིམ་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆོག་མི་ཤེས་ པ་དང་།སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྤངས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྲིན་བུ་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། མ་ཧེ་དང་། རི་བོང་དང་། སྤྲེའུ་དང་། རི་དྭགས་རུ་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ན། གཟུགས་དེ་དང་སྐད་དེ་དང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཉམས་པ་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་འདི་བལྟས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་མཆོག་བསྐྱེད་ པར་བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བུ་དང་ཁྱིའི་སྐྱེ་བ་དང་། གོང་མ་སྲེག་གི་སྐྱེས་རབས་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེས་ན་འདུག་ཅིང་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལས་ཁྱེའུ་ཞིག་སྐྱེས་ པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ལ་ཁྱེའུ་གཞན་དག་གིས་བྲན་མོའི་བུ་ཕར་སོང་། གང་ཁྱོད་སུའི་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པས། དེས་སོང་ནས་མ་ལ་བདག་སུས་བསྐྱེད་ཅེས་དྲིས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོས་སོ། དེས་སྨྲས་པ། ཉིད་ཀྱི་སྲས་སྣམས་ཤིག་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བདག་ ཕུལ་ཅིག་ཅེའོ།།དེས་ཁྱོད་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་སྣོམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེར་བདག་ལ་ཡང་བརྡུང་ཐག་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ངུ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་བུའི་སྲེད་པས་བརྡུང་ཐག་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་ལ་བུ་དེ་ལག་ བརྡས་སྟོན་ཅིང་གནས་ལ།རྒྱལ་པོ་ནི་ངོ་གཞན་དུ་གཅུས་ནས་གནས་སོ། །དེ་བྱིས་པ་དེས་བསྐུལ་ཞིང་ཡང་དེ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་བུ་དེ་སྟོན་པར་གྱུར་ལ་རྒྱལ་པོ་ནི་སླར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ། །བྱིས་པས་མ་ལ་སྨྲས་པ། ཚིག་གིས་སྨྲོས་ཤིག་ལག་ བརྡས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་བུའི་གདུང་བས་བྲན་མོས་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ལགས་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་།ཁོ་མོས་ཡུན་ཇི་ཙམ་པར་དུ་གསོ་བར་བགྱི་ཞེས་ཁྱབ་པར་སྐད་ཀྱིས་ཞུས་སོ།

那個人只是不問皮囊的事就走了，說道：‘鋒利牙齒的老鼠們，在哪裡連木棒也吃掉，在那裡就知道皮囊和木棒一起被吃掉了。’ 同樣地，看見老人們吃阿爾卡花時，有人說道：‘極其貪吃的老人們，在哪裡吃阿爾卡花，在那裡就知道連同糖果和酸奶一起吃了。’ 同樣地，對菩薩保持平等心的那些人尚且如此，更何況說那些懷有嗔恨心的人呢？在此說道：‘此世間若有人對一切眾生心生嗔恨，以嗔恨心所造諸惡業，其數量等同於對佛子生起嗔恨所得罪業。因此應當視佛子如火般遠離。’ 在此問道：‘具足福德智慧力的菩薩們最難做到的是什麼？‘解釋道：‘於一切生中，具足五神通，對卑劣起卑視，這是極難做到的。’ 對於如來不可思議的妙法受用無有厭足，安住于無戲論三昧，不可思議的福德智慧果報，捨棄一切眾生中最勝者，以大悲心隨順他人，為利益眾生而示現為蟲、蝶、毒蛇、水牛、兔子、猴子、瑞鹿等各種生命，以其形象、聲音使眾生趣向菩提，這是已得忍辱、神通不退的菩薩們最難做到的事。 因此，見到菩薩如此難行能行，應當對菩薩生起最勝信心，因為見到他們對眾生有殊勝的慈愛。如王子與狗的本生故事和上摩燒的本生故事。 有一位國王在他鄉與婢女同住，生下一個男孩。其他孩子對他說：‘婢女之子走開，不知你是誰的兒子。‘他便去問母親：‘我是誰生的？‘母親說：‘是國王。‘他說：‘請你向國王獻上我，說我是您的兒子。’ 母親說：‘國王不會接納你，反而會打我。‘孩子就哭了。之後，因為對兒子的愛戀，母親將捱打的痛苦放在心上，在國王坐在朝臣中間時，用手勢指著兒子，而國王則轉過臉去。 在孩子的催促下，她又走到那邊指著兒子，國王仍如之前一樣。孩子對母親說：‘用言語說吧，用手勢做什麼？’ 於是婢女因兒子的痛苦對國王說：‘請知曉他是您的兒子，我要養育他到何時呢？‘她大聲這樣請求道。

།རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ངོ་ཚ་ནས་བྲན་མོ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་འདི་ཞུས་ཤིག་ཅེས་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ལུང་ བསྒོ་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ལག་ན་ལྕག་ཐོགས་ཏེ་མངོན་པར་ལྷགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པ་ལྟར་མའི་པང་ནས་འཕར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་བསྡད་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་བདག་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཡིན་པར་མི་དགྱེས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་ རྒྱལ་པོ་དེས་བ་སྤུ་ལངས་མཆི་མ་ཅུང་ཟད་ཕྱུང་།གསེར་གྱི་གདན་ཁྲི་ལས་ལངས་ཤིང་ལག་པ་གཉིས་བརྐྱང་ནས་ཚིག་སུབ་སུབ་པོས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཤེགས་ཤིག་།རེ་ཞིག་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་སྲས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ན་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ འཚལ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།སྨྲས་ཀྱང་འདི་མ་དང་བཅས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཁྱི་རྣམས་ལ་མ་འོངས་པའི་གནོད་པ་དག་རིག་པར་བྱས་ནས་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ནས་དགོན་པ་ན་ གནས་པར་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཁྱི་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགོན་པའི་མཐའ་གཅིག་ན་གནས་སོ།།ནམ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་རྟའི་ཤིང་རྟ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གི་རྟའི་ཤིང་རྟའི་ཀོ་ལྤགས་ཁྱི་དག་གིས་ཟོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་བཀྱོན་པར་གྱུར་པས་ཁྱི་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ ཡུལ་ནས་ཁུག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པའི་སེང་གེའི་ཁྲིའི་འོག་ཏུ་ཞུགས་ལ། །རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་གཟིགས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་རྟའི་ཤིང་རྟའི་ཀོ་ལྤགས་ ཟ་བ་པོ་འདིར་འོངས་ཀྱི་།འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱོད་མི་བཏང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ལུང་སྩལ་ཏོ་། །དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཕམ་ན་ཆད་པ་གསལ་བར་ཐོབ་ཤིག་།རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀོ་ལྤགས་ཟོས་པའི་ཕྱིར་ཕམ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་ཕོ། བྲང་འཁོར་བ་རྣམས་ཉོན་ཅིག་།དུད་འགྲོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པས་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བདག་ཁོ་ནས་ཟོས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་དེའི་སྲུང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་ནི་མ་ཡིན་ན། ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང གྲོང་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད།དེ་ནི་གཅིག་གིས་ཟོས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཆད་པས་ཆོད་ཅིག་ཅེས་ཚད་མར་མ་བྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་མི་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་འདི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ དེ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིའི་ཚིག་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་གིས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཁྱིའི་གནོད་པ་དེ་ཡང་བཟློག་པར་མཛད་ལ། ཆོས་ལ་གཞོལ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་ ལྟར་ན་དམན་པ་དག་ཏུ་དམན་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་མཉེས་གཤིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མཐའ་དག་སྨྲོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར།དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་གནས་གང་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཀ་པིཉྫ་ལ་དང་ནེ་ཙོ་དང་[(]ཕུ་[,]ཕུག་[)]རོན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་དེ་དག་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་ བཤད་པ།གང་ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བཏང་བྱ་སྟེ། །བརྩེ་བས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ། །ལས་འདི་དམ་པའི་དཀའ་སྤྱོད་དོ། །ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར།ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་ཚེ་བསོད་ནམས་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བསགས་པ་དེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡང་། །མིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མང་པོར་བསགས་པས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

國王也因羞愧而命令眾人說：‘去問問這個說謊的婢女’。那些人手持皮鞭前來時，菩薩像展翅的鵝王一樣從母親懷中飛起，停在空中對國王說：‘難道不相信我是國王之子嗎？’ 國王聞言，汗毛豎立，流下淚水，從金座上站起，張開雙臂，語音哽咽地說：‘聖者請來，即便帝釋天王也會被您所攝受，更何況我們這樣的人呢？’ 說完后，他和母親一起如法供養。菩薩有時爲了了知狗類未來的危難，而投生為狗。他一出生就喜歡住在荒野，經常與狗群一起住在荒野的一角。 有一次，一個喜愛馬車的國王的馬具皮革被狗群咬食了。國王因此發怒，下令說：‘把所有地方的狗都抓來，一次性全部殺掉。’ 這時菩薩在無人看見的情況下，鉆到國王坐在朝廷中央的獅子座下。國王也看見了。國王說：‘咬食馬具皮革的狗來了，既然來了就不會放過你。’ 他回答說：‘如果我輸了就應該受到明確的懲罰。‘國王說：‘你吃了皮革，難道不是已經輸了嗎？‘他說：‘請宮廷中的諸位聽著，轉生為畜生是不懂得什麼該吃什麼不該吃的。即便是我一個吃了，這也是看守人的過失，而不是我的過錯。住在國土、城市和鄉村的狗們有什麼罪過呢？是一個吃了，不是所有的都吃了，而國王卻未經審判就下令懲罰所有的狗。’ ‘那麼，這樣的法則對人也適用嗎？如果對他們不適用，就會導致不平等。’ 國王聽到這樣令人心悅的稀有人言后十分歡喜，不僅制止了對狗的傷害，而且也趨向于正法。 如此，在低劣處現為低劣相，這對於菩薩這些無因而具有極其隨順性的本性者來說是極其難行的。又字表示說明一切神通。 因此，菩薩們具足五種神通后，爲了利益眾生，投生於畜生道中，如鷓鴣、鸚鵡、鴿子等，應當講述這些本生故事以了知其難行。 這裡說：爲了成熟眾生，應捨棄福德之蘊，以慈悲心投生惡趣，這是聖者的苦行。 又應當因見到無量功德而對菩薩生起信心，如是：‘方便所積累的福德，長時間所積聚的，即便一切智者也無法衡量’，如來如是說。 為顯示經過無數劫積累而成就廣大，故說’長時間’。

།གང་ཅུང་ཟད་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་མཐའ་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཐབས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བར་མཚམས་མེད་པར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ཉེ་བར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གཞལ་བར་མི་ སྤྱོད་ན།གཞན་དག་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་ལྷག་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་མཐའ་ཡས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་མཐའ་ ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐབས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཐིགས་དང་། །ལྷུན་པོ་ཉུངས་ཀར་ས་གཞི་ནི། །བག་ཙམ་དག་གིས་འཇལ་ནུས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ འཇལ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཇི་སྐད་དུ་སྙན་པར་འདོན་པ་དེ་སྐད་དུ་གཞན་མ་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཆི་དང་ཆོས་ དང་སྲིད་པ་གཞན།།སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་གསལ་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་སྙན། །དེ་ལ་དོ་ནི་གཏུབ་པ་ལའོ། །ད་ནི་རྔ་བ་ལའོ། །ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་དེའི་འཆི་བ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དཎ་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། །ཌུད་ཉ་ནི་སྦྱིན་པའི་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཏོང་བའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྙད་ དོ།།གཏོང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་དབྱིབས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གོ།།བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་ཀར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་སྙན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེང་ནི་བསྲུང་བ་ལའོ། །དེ་བ་ནི་སྦྱོང་བ་ལའོ། །ཞེས་སྐད་ ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་དེའི་ཚེ་ནི།ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་ཡུལ་དག་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྲིད་པ་གཞན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ སྒྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྙན་ནོ།།གསད་པར་བྱ་བས་གཏོང་བ་ཐོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐར་པའི་སྒྲ་ལས་སྒྲ་གཞན་ཆེས་སྙན་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་པ་ལས་ཆེས་ སྙན་པའི་སྒྲ་གཞན་མེད་དེ།།དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་སྦྱིན་པས་གཏོང་པོ་དང་། །ལེན་པ་པོ་ལ་བདེ་འདྲེན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱིན་སྒྲ་རྫོགས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྟག་སྙན། ། འདིར་སྨྲས་པ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཁོ་ན་མཐའ་ཡས་ཀྱི། གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། །འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།