d3854中觀寶燈論龍樹 吉祥燃燈智c3.5s
D3854
བམ་པོ་ཉི་ཤུར་བྱས་སོ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཀ་རཏྣ་པྲ་དཱི་པཾ་ནཱ་མེ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་གཞིར་གྱུར་ཅིང་། །ཉེས་པའི་དྲི་མ་བསལ་གྱུར་ པ།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། །བདེན་པ་གཉིས་ནི་བྲི་བར་བྱ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོས་རབ་ཏུ་གཡེངས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དཔའ་ཀློང་དུ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་དོན་དུ་ལྟ་བ་རབ་རིབ་མ་ལུས་པར་སེལ་ བར་བྱེད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མ་བཤད་པར་བྱའོ།།འདིར་འཕགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚད་མར་བྱས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མེད། དོན་དམ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་རེ་ཞིག་མི་ཤེས་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་ བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་བཀབ་པ།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་བྱས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྟོག་གེ་བས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་མ་དམུས་ལོང་ཡུལ་མིན་ཞིང་། །མཐོ་རིས་སྡིག་ཅན་ཡུལ་མ་ཡིན། །དེ་ཉིད་དང་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །རྟོག་གེ་པ་ལ་ཡུལ་མ་ཡིན། ། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་བརྟག་པ་ལ། །ལོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཅི། །དེ་ལ་དང་པོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། སྐྲ་ཤད་བལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །ཟླ་གཉིས་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྨི་ལམ་དང་། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སྤྲུལ་པ་དང་། །བྲག་ཅ་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན དང་།།གྲིབ་མ་ཆུ་བུར་དབང་པོའི་གཞུ། །གློག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི། །སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །ཆུ་ཤིང་གི་ནི་ཕུང་པོ་བཞིན། །མ་བརྟགས་ཉམས་དགའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་དོན་བྱེད་ནུས། །ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་རིག་པའི་ གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་།ཤེས་བྱ་འདི་ནི་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུར་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བརྫུན་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ནི། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི། འདི་ལྟར་བདག་ ཅག་དབུ་མ་པའི་གཞུང་གིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྫུན་པ་དང་།བཅོས་མ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དམིགས་དེ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་ཡོད་གྱུར་ན། །བྱིས་པས་ ཡང་དག་རིག་པར་འགྱུར།།ཡང་དག་ཤེས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཞེས་གསུངས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རིལ་གྱིས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་སུ་ལ་དགོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།
二十品。梵語:Madhyamaka Ratna Pradīpaṃ Nāma。藏語:中觀寶燈論。頂禮一切智者。 功德無量為根本,清凈一切過失垢,敬禮三寶作頂禮,今當書寫二諦義。 此處爲了度化被痛苦之水所擾亂,被煩惱和分別唸的波濤所動搖的五道眾生,將宣說能除盡一切邪見的寶燈論。 此處在聖者《法界性無差別教示經》中說:‘文殊,若以法界為量,則無世俗諦,亦無勝義諦。‘然而,暫且爲了那些被無明翳障蔽慧眼,心中深植我執,從無始以來執著諸法實有的凡夫而言,當分別二諦。 如是,以比量為主的論師們,不能通過推理觀察而了知真如及佛身智慧等極為隱密之法,因為這是外道的知見。如同: 日光非盲人境界,天界非罪人所至,真實及所證之法,非是論師所行境。猶如觀察珍寶時,盲人豈能為量度? 首先安立世俗諦:髮絲、毛輪及二月,水中月影、乾闥婆城、夢境、幻術、陽焰、化現、回聲、映象、影子、水泡、虹霓、閃電等諸法,僅是顯現即為世俗。 如同芭蕉樹身,未經觀察悅意為相,從因所生能作所作,是為凡夫世俗。 從無始以來,如同處於無明睡夢狀態的凡夫知見及所知,如同糾結髮絲般虛妄。 如是虛妄非真實,然古代諸師說此為真實世俗諦。如是我等中觀宗義,主張內外一切諸法即使在世俗中也是虛妄、假立、如幻、如夢。 如聖者龍樹親言:‘諸根所取境,若是實有者,愚者應能知,何須求正智?‘由此說明外境諸法皆為虛妄。 內法如何?世尊曾說:‘眼耳鼻非量,舌身意亦非,若此諸根為量者,何須求證聖者道?’
།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། དབང་པོ་རྣམས་ནི་བེམས་པོ་དང་། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཉིད་དང་ནི། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་དང་། །ལོག་པར་ཡོངས་ཤེས་ཁྱོད ཀྱིས་གསུངས།།ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྫས་མེད་པས་ཤེས་པ་ཡང་རྫས་མེད་དེ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྫས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། གཞི་རྫས་མེད་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་མང་པོ་འདུས་པས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། བརྟགས་པ་ ཙམ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས།།བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །བརྫུན་པ་རྫས་མེད་འབྲས་བུ་དེ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ན། །ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་སུ་ཡིས་བསྐྱེད། །ཇི་སྲིད་བརྫུན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད། །དེ་སྲིད་སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་འཇིག་གནས། །སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་ཞལ་སྔ་ནས། །འདི་ན་འགའ་ཡང་སྐྱེ་ བ་མེད།།འགག་པར་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དག་།བརྟགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སྲིད་པ་རུ། ། མ་རིག་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཡི། །འགྲོ་ལ་གང་གང་སྣང་དེ་ཉིད། །བརྫུན་ དེ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་འདོད།།ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ནི་བརྫུན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །རྟག་པ་ མེད་པ་ཆད་མེད་པ།།ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་སྟོན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྟན་པ་དང་།གཡོ་བའོ། །དེའི་བདེན་པ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ཉིད་ བདེན་པ་སྟེ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ངོ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་། །གོ་བར་བྱ་བའོ། །དམ་པ་ནི་མཆོག་གོ། །ཡང་ན་དོན་ཡང་ཡིན་ལ། དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་དོན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ དོན་ཡིན་པས་ན་དམ་པའི་དོན་ཏོ།།བདེན་པ་ནི་མི་སླུ་བའོ། །སེམས་ཅན་དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལ། །ཐབས་འདི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་། །སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མི་ཤེས་པར། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཀུན་ རྫོབ་བདེན་པ་ཤེས་གྱུར་ནས།།དོན་དམ་བདེན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་གང་། །སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་།ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི། །རིགས་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་ རྙེད།།མ་རྙེད་པ་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་བྱ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་སྔོན་དུ་མ་སོང་ཞིང་དེ་མ་རྟོགས་པར་དོན་དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།
聖者龍樹尊者親口說道:‘諸根是無情物,以及是無記性,也非為量,您說是顛倒遍知。’ 因此,由於境和根無實體,識也無實體。依于無實體的境和根的識也無實體成立,因為基礎無實體,且心和心所法也因多法聚集而無實體成立。 ‘僅從假立的因緣中,生起假立的果,若說虛妄無實體的果不應生起,那麼水月等是誰產生?只要虛妄因緣存在,幻化的生住滅就存在。’ 尊者親口說道:‘此中無有任何生,亦無少許滅,生與滅二者,唯是假立緣。’ 月稱論師親口說道:‘無始輪迴中,為無明睡眠所迷惑的眾生,所見一切皆虛妄,如同夢境。’ 因此,內外諸法皆是虛妄成立。 若問勝義諦是何等?這也如尊者在《中論根本頌》中說:‘能說緣起法,寂滅無生滅,無常亦無斷,不一亦不異,不來亦不去,善滅諸戲論,諸說中第一,稽首禮佛陀。’ 現在解說二諦之義,世尊親口說:‘所謂世俗,即是不堅實和動搖。其諦如水月。勝義諦即是十八空性。’ 其密意是:所謂世俗,即是色等如所顯現的事物。其為諦,是因為對凡夫見而言是量,且是不顛倒的世間言說。 ‘義’即是所觀察和所了知。‘勝’即是殊勝。或者,既是義又是勝,故為勝義。或者,勝之義,即是殊勝智慧之義,故為勝義。諦即是不欺誑。 ‘為令初機眾生,趣入勝義諦時,圓滿佛陀說此方便,猶如階梯次第然。不知世俗諦,不能知勝義,已知世俗諦,當趣入勝義。’ ‘何為世俗諦?一切諸法中,共相與自相,了知為世俗諦。此現世俗相,以理觀察時,無有少可得,無得即勝義,是故應知俗。’ 世尊也說:‘若不先通達世俗法,不能通達勝義法。’
།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། ། ཐབས་ལས་བྱུང་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་། །གཉིས་པོའི་དབྱེ་བ་གང་གིས་མ་རྟོགས་ན། །དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དུ་ཀུན་རྫོབ་སྤངས་པ་ཡི། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་ན། །གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་ཅན་ཏེ། །སྨན་པས་བཏང་བའི་ནད་པར བཞིན།།འདིར་ནི་གཞན་དག་གིས་རྒལ་བ། །ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཁས་བླངས་ནས། ཡང་དེ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པས་ཁས་བླངས་པས་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་ལས་ལྷག་ པའི་ཚད་མ་ནི་གཞན་མེད་ལ།།ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་འགོག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁྲོད་པ་དང་། བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པའི་སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པས་གྲགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བས། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བཤད་པ་བདག་ཅག་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ཡོད་པས་ཁས་བླངས་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་།བྱིས་པའི་བློ་དང་མཐུན་མཐོང་ལ། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་འགོག་པས། །དེ་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་སྐྱོན་མེད། །དོན་དམ་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མདུན་ལ་བརྟག་བཟོད་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཀྱང་གནས་པ་མེད་པས་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་དོ།།ད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་རྣམས་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་གིས་ཡུལ་འཛིན་པར་ཡང་མི་ནུས་ལ། ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་བོ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར བདག་གི་བློ་བཞིན་ནོ།།ཡང་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དག་ནི་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དེའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གྲགས་པའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན་ མིག་གསལ་ཞིང་རྣོ་བ་དག་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྟོག་པ་ལ་དམུས་ལོང་དང་།རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་ཉམས་པས་མ་རྟོགས་ཤིང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་མིག་སྨན་བསྟེན་པས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ ཚུལ་འདི་ལ་མ་རིག་པའི་ལིང་ཐོག་གིས་རྨོངས་པ་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་རབ་རིབ་ཅན་དང་འདྲ་བ། ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་དྲི་མས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་བཏབ་ཅིང་དཀྲུག་པ། མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་སྐབས་ མེད་པས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ།
論師月稱尊者說道:‘方便即是世俗諦,從方便所生即是勝義諦二者,若人不能了知此二者之差別,則彼將產生邪解而墮入惡趣。‘又說:‘若於捨棄世俗之空性見執著,則成不可救藥之見解者,如同醫生所放棄的病人。’ 此處他人爭論道:你們自己承認蘊等諸法,而又否定彼等,故為自相矛盾。同樣,感官對各自境界的確定性即是諸根現量,除所見外再無其他量,你們自身也體驗諸境,世人也現量體驗,故否定彼等存在即違背現量。 同樣,從賤民到牧牛人都共知的堅、濕、熱、動等性質,世間共許的一切法,你們皆予以否定,故違背共許。再者,你們視一切法為無,是斷見論者,既非大乘,亦非佛弟子。 答:我們中觀派說’就勝義而言’這樣的立宗,故無自相矛盾之過。對於色等諸法,隨順凡夫之見而見,因為不否定彼等,故無如前所說之過失。在勝義慧前無一事物能經得起觀察,故無彼等過失。 今當別別回答:由於所知與能知無生,諸行聚無動,諸根愚鈍,單一不能取境,眾緣和合之心亦是世俗,何者以何成為現量而成為對我的違害?現量心行境之色相不可示現亦是無實,因為是有為法,如同我的心識。 又,八事和合及緣彼之心,如同軍隊、森林等心識,非實有,故無現量,因此對我等無現量之違害。對我等亦無共許之違害,譬如明目銳利者觀察寶珠,而盲人與眼病者不能了知且非其境界。 如是,依止空性見之眼藥而具足清凈無垢、無礙慧眼的智者們所體驗的此理,對於為無明翳障所矇蔽、如同眼病者不能見真實義、為三界諸法種種非如理分別所引發之垢染污染摧毀慧眼的愚者們之言說,無有立足之地,故無共許之違害。
།དེ་བཞིན་དུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་བདག་ཅག་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། བཟང་མོ་ལེགས་པར་གཡོས་ལ་ཟོ། །ཤི་ནས་སྤྱང་ཀིའི་རྗེས་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །དབུ་ མ་པ་ནི་འདི་ལྟར་མི་འདོད་དེ།འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇེ་ཚོམ་ཡང་། །མཁས་པས་སྡིག་པ་རྣམ་པར་སྤང་། །གལ་ཏེ་མེད་ན་དེར་ཟད་མོད། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཆད་ལྟ་བརླག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྣང་བའི་ཕྲེང་བ་འདི་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདོད་པས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་གང་གིས་ཀྱང་བདག་ཅག་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་མདུན་ན་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་འདི་ན་འགའ་ཞིག་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཅི་ནམ་མཁའ་འདི་ཡངས་པའམ་དོག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཆེ་འམ། ཆུང་ངམ། དྲི་ཞིམ་པའམ། དྲི་མི་ཞིམ་པའམ། མངར་བའམ། སྒྱུར་བའམ། འཇམ་པའམ་རྩུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་བོང་བུ་དང་། རྔ་མོ་དང་། རྟའི་རྭ་རྣམས་ཀྱི་ ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན།ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་དྲི་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན། མངའ་རྒྱུ་དང་། ཀུ་ཤ་དང་། ཀ་ཤ་དང་།བྷི་དུ་ལ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན། རུས་སྦལ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་སྤུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་རེག་པ་ ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་ཡོད་དམ། ངས་ནི་འདི་དག་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཀུན། །བསལ་བ་མེད་ཅིང་ གཞག་པ་མེད།།ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ལ། །ཅི་ཞིག་བསལ་ཞིང་ཅི་ཞིག་གཞག་།སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། །འདི་ལ་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུ་ མ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་ལོག་པར་འཁྲུལ་པ་དག་།འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཐམས་ ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་ནི།།ཆོས་ཅན་མི་དམིགས་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་མིན། །ཞེན་པ་ལྡོག་ཕྱིར་རྐྱེན་བཤད་མ་གཏོགས་པར། །ཆོས་ཀྱི་ངང་ལ་ཚིག་མེད་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐས་སྟོང་ཕྱི་མའི་མཐས་ཀྱང་སྟོང་། །སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པའི་དངོས་པོས་ སྟོང་།།སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཕྱོགས་གཅིག་སྟོང་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད། །མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ངེས་གྲོལ་བ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་དུ་མར་གསུངས་པས་དེ་དང་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ།།འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།
同樣地,說斷滅論者也不是我們中觀派,因為那些說斷滅論者這樣說:‘好好地烹飪美食來吃吧,死後就如同野狗的足跡一樣。‘等等這樣誹謗後世的說法。中觀派並不如此認為,如聖天所說:‘對於後世雖有疑,智者當遠離罪業,若是無有則罷了,若是有則斷見毀。’ 再者,對於這些如幻顯現的世俗諦之串,如實地承認為如幻的世俗諦,因此任何過失的污點都不能損害我們。此外,勝義諦即智慧,也就是無分別智、法性、菩提心、自生大智慧前一無所有,因此也不是斷滅論。 譬如,若有人這樣問:‘虛空是寬闊還是狹窄?是大還是小?是香還是臭?是甜還是酸?是柔軟還是粗糙?同樣,驢、騾、馬角的顏色和形狀是什麼樣的?尼拘律樹、優曇缽羅樹、空中之花的香氣是什麼樣的?芒果、吉祥草、迦舍草、毗都羅草的香氣是什麼樣的?烏龜毛、蛇毛、乾闥婆城中女子的觸感是什麼樣的?’ 當問到這些時,‘喂,善男子,你有親身體驗過嗎?我對這些沒有任何見聞、了知和體驗。‘說這樣話的人難道是持無見和斷見嗎?‘諸佛之此等法,無除亦無立,諸法法性無生中,何所除復何所立?’ 上師也說:‘此中無所除,亦無所安立,于實性如實觀照,以如實見而解脫。’ 中觀派是佛陀弟子中的主要者,如經中所說:‘如來恒時無生法,一切諸法如善逝,愚者妄心顛倒者,世間行於無有法。‘又說:‘一切空性之自性勝義諦,法相不可得法性亦非有,除為遣除執著說緣起,法性中無言說不可說。‘又說:‘遠離前際后際空,生住滅等諸事空,一切輪迴本來空,一分空性外道許。‘又說:‘一切如空相,虛空亦無相,相與所相解脫時,無緣敬禮于尊前。’ 等等在諸多經典中有所闡述,應當參閱這些經典。此義將在下文廣說。二諦品終。
། །།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི། །ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ནི་འཕགས་པའི་ལྷ། །སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་སྒྲ། །ཟླ་བ་གྲགས་ པའི་ཞབས་ལ་འདུད།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་བྱེད་པའི། །དམུས་ལོང་ལྟ་བུའི་རྟོག་གེ་པ། །རང་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་ཡི། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ། །འདིར་གང་ཟག་ནི་གསུམ་སྟེ། མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ འཁྲུལ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི།སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྗེས་འབྲངས་ནས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ལ། །དོན་བཞིན་མ་ཡིན་གཟུང་བ་ནི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་རབ་ཡིན། །སེར་སྐྱ་དང་།གཟེགས་ཟན་དང་། འུག་པ་པ་དང་། ཙ་ར་ཀ་དང་། དབང་པོ་དང་། གསལ་བ་དང་། སྡེ་ཅན་དང་། བདེན་ལྡན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། ཕྱོགས་ཅན་དང་། ཤ་ཀུན་དང་། ས་ལ་དགའ་བ་དང་། འབྲི་ཁུ་དང་།ང་གི་ར་ས་དང་། བུ་ལ་སྐྱ་དང་། བུ་ལ་ཧ་དང་། སལ་སྦ་དང་། བད་རྒྱ་ཡ་ནི་དང་། ཀོ་བུ་རུ་མ་དང་། ནར་ཡ་ནི་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། མ་བུ་དང་། ཛྙཱ་ན་པ་ལ་ཀ་དང་། བྷས དང་། ཤྭད་ཐ་དང་། བྷཱ་སྨི་དང་། ཤིང་ཤུན་དང་། ཛེའི་མི་དང་། ཤེད་དང་། རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་དང་། འཇིག་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པས་བཀོད་པའི་གཞུང་ལ་འཇུག་པ། འོད་སྲུངས་རྫོགས་བྱེད་དང་། ཕྱུགས་ལྷས་ཀྱི་བུ་མོ་ཀ་རི་དང་། རྣམ་པར་སྨྲ་བའི་བུ་ཀུན་རྒྱལ་དང་། གཅེར་བུ་བ་གཉེན་གྱི་ བུ་དང་།མི་ཕམ་སྐྲའི་ལ་བ་ཅན་དང་། སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུ་རིང་ཕུར་དང་། རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་དག་གིས་བྱས་པའི་ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་རི་བོ་ཉི་ཤུ་དང་། བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ བཅུ་གཉིས་དང་།ལྟ་བ་ལྔ་དང་། ལྟ་བ་གསུམ་དང་། ལྟ་བ་གཉིས་སོ།
獲得法界自在的龍樹和聖天,宣說空性的獅子吼聲,我向月稱論師足下頂禮。 以推理為主的如盲人般的論師們,自宗與他宗諸部派的邪見當予以遣除。 此處補特伽羅有三種:未了解者、邪解者及懷疑者。 其中首先邪解的迷亂世俗智慧是:追隨古昔仙人之後,對所顯現的事物,不如實執取,這就是顛倒的智慧。 迦毗羅、羯拏僧、優樓佉、遮羅迦、因陀羅、明論、數論、真實論、金論、方論、肉論、地喜、布利庫、阿基拉薩、布拉克亞、布拉哈、薩爾巴、跋達羅耶尼、俱卑盧摩、那羅延、葉論、母子、智護、跋娑、濕婆陀、跋濕彌、樹皮、耆那、勢力、世智之子、世間眼等所造論典, 迦葉圓成、牧天女迦梨、遍說子普勝、裸行者親子、無勝髮結者、工巧智子長釘、喜作子勝行等所造的三百六十三種見網、六十二見、二十薩迦耶見山、十二作者補特伽羅、十二我論、五見、三見、二見。
།དེ་ལ་ལྟ་བ་ལྔའི་རྩ་བ་ནི་བརྒྱ་རྩ་བཅུར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ཕྱེ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་ པ་དང་།དབྱིག་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་ལྤགས་དུམ་བུ་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ལྷ་མཆོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་པ་དང་། གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མེ་ཡོ་ཨུ་ད་རི་དང་། རིགས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་ལོ་ སྐྱོང་བ་དང་།རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། ཀློག་ཅན་དང་། ནང་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་བ་དང་། ཀ་ལན་ཏ་ཀ་དང་། སྣོད་གཙང་མ་ཅན་དང་། སློང་མོ་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་པའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་ལྷག་པ་ཅན་ དང་།གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་དང་། དབང་པོ་ཆེན་པོ་དང་། ཞ་ཉེ་ཅན་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། འུག་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་པ་དང་། ལུས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀ་ཀན་དྷ་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། ས་ཁུད་ན་ གནས་པ་དང་།ཆོས་སེམས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷེའི་ཁང་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། གྷེའུ་ཏ་མ་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་པ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་དང་། ལག་པར་ཟ་བ་དང་། སྙིང་གིས་འཚོ་བ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་འཁྲུས་བྱས་པ་དང་། བ་ར་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། བ་དན་ཛྷ་ལ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཆར་འཇུག་པ་དང་། མཁའ་ལྡིང་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། བ་ལང་དང་། རི་དགས་དང་། རྟ་དང་། ཁྱི་དང་། གསོལ་བ་མི་འདེབས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། མེའི་བརྟུལ་ཞུགས་པ་དང་། ཞིབ་མོའི་བརྟུལ་ཞུགས་པ་དང་། གཞོན་ནུའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདའ་བར་སྨྲ་བ་དང་། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དང་། བཟང་པོའི་བརྟུལ ཞུགས་ཅན་དང་།རྡོད་འཐག་པ་པ་དང་། ཆོས་དག་པར་ལྟ་བ་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་དག་པར་ལྟ་བ་པ་དང་། ལས་ཀྱི་དག་པ་པ་དང་། ཆུ་ལ་བྱི་འཛུལ་བྱེད་པ་དང་། དགོན་པ་པ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་འབྱུང་ བ་དང་།ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་དོ། ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞིར་བཤད་པའམ། སྔོན་ གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཅུ་དྲུག་དང་།ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི། ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོགས་པ་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །སྔ་མ་ལྟར་བྱས་ན་བཞི་ནི་སྨྲ་བའོ། །བཞི་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐའ་དང་མི་ལྡན་པར་སྨྲ་བའོ། །བཞི་ནི་ངག་གི་གཡེང་བ་ཅན་ནོ། །གཉིས་ནི་རྒྱུ་ མེདམིད་པར་སྨྲ་བའོ།།བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ལ་བཅུ་དྲུག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བའོ། །བརྒྱད་ནི་འདུ་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པར་སྨྲ་བའོ། །བརྒྱད་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའོ། །ལྔ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བའོ། །བདུན་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བའོ།
關於五種見解的根本可分為一百一十種,若從其中分別區分,則有佛教徒、無執著者、生活者、有葉者、清凈者、毗濕奴信徒、三杖者、皮革片持者、平等行者、最勝天者、正法施者、具苦行者、王論者、梅由烏達利派、種姓派、隨順派、坐縛者、轉輪護持者、山居者、王乞食者、象王幢持者、讀誦者、內道者、調馬者、迦蘭多迦派、凈器持者、乞食行者、發纏身者、增燈者、具金者、成就論者、大自在天派、蛭持者、北方岸住者、南方岸住者、貓頭鷹派、沙門派、身行苦行者、迦甘陀派、天城居者、地穴住者、法思維者、半月派、林居者、貝屋派、梵行者、喬答摩派、敬父派、月出派、手食者、心命者、三蘊派、極凈浴者、婆羅派、散施者、解脫輪迴者、旗幟遮羅派、供天者、不敬他者、衣片持者、貓頭鷹翅持者、三沐浴者、金翅鳥派、家院住者、牛戒者、鹿戒者、馬戒者、狗戒者、不祈請苦行者、火苦行者、細行者、童子行者、現法涅槃論者、水生鬘持者、善行者、碾磨派、法清凈見者、生清凈見者、業清凈者、水中潛行者、阿蘭若者、地大有情見者、水大有情見者、火大有情見者、風大有情見者、虛空有情見者、虛空生者、多車乘者、禪定樂者、有法派、冷食者、肩衣者等三百六十三種。 前際分別有十八種,后際分別有四十四種的說法,或前際分別有十六種,后際分別有四十四種,現在分別有二種,共六十二種。 若按前說,四種是論說者,四種是有邊無邊論者,四種是詭辯論者,二種是無因論者。在四十四種中,十六種是有想論者,八種是無想論者,八種是非有想非無想論者,五種是現法涅槃論者,七種是斷滅論者。
།དེ་ དག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡོད་ལ་མེད་པར་འཁྲུལ་དང་མི་རྟག་ཉིད་ལ་འཁྲུལ། །མེད་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་སླུ་ཞིང་བསླུས་པས་འཁྲུལ་པར་གྲུབ། །འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་དོན་ལ་འཁྲུལ། །རྒྱུ་ལས་ འཁྲུལ་ཏེ་རྐྱེན་གྱི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྲུལ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་དང་རྫས་དང་གཙོ་བོ་སྲོག་།སེམས་ཅན་དུས་དང་སྐྱེས་བུ་དང་། །གང་ཟག་གཙོ་བོ་རྡུལ་ཕྲན་ལས། །ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་དབང་ཕྱུག་ཆེ། །དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །གྲངས་ཅན་དང་། བྱེ་བྲག་གི་གཞུང་ལས་ རྒྱུན་དུ་འགྲོ་བའམ།འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅེའོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུ་ལས་མེད་པར་ཡང་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་རྫས་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་གཞུང་གིས་ཚིག་དོན་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་། སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དྲུག་གོ། །གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གིས་བརྟགས་པའི་དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང་། ཆེན་པོ་དང་། ངར་འཛིན་པ་དང་། བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། བདག་དང་། དེ་ཙམ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅེར་བུ་པ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དགུ་སྟེ། སྲོག་དང་། ཟག་པ་དང་། སྡོམ་པ་དང་། རེག་པར་དགའ་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། ལས་དང་། སྡིག་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་། ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི རྒོལ་བ་པོའི་གཞུང་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཞེའམ།འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བའི་དོན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཞེའོ་། །དེ་ལ་དུས་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྐྱེན་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལན་ འགའ་འབྱུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དུས་འདི་ཉིད་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྐྱེས་བུ་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། བ་ནི་བ་སྦ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན། །ཆུ་ཤེལ་ཆུ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དང་། །བླག་ཤ་ཡལ་ག་རྣམས་ ཀྱི་བཞིན།།དེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མ་བུའི་སྡེ་པའི་གཞུང་ལས། ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་ལེན་པས་ན་གང་ཟག་ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་དང་ཐར་པ་ཡོད་པར་ སྨྲ་བའོ་།།གཙོ་བོ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་པ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བརྩམས་ པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྒྱུ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་དག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །ལས་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ལས་ལས་ཤིན་ཏུ་ འདའ་བར་དཀའ།།ཞེས་སོ།
這些都是錯誤的。正如聖者龍樹論師所說:‘有而執為無的錯誤和無常執為常的錯誤,無而執為有的錯誤和常執為常的錯誤,錯誤因錯誤而迷惑,因迷惑而成為錯誤,由於錯誤的緣故而對真實義理產生錯誤。因為因上的錯誤,而導致緣的果報墮入三惡道的錯誤。’ 我、實、勝性、命、眾生、時、補特伽羅、主宰、微塵、梵天、遍入天、大自在天。 其中所謂’我’,根據數論派和勝論派的論典,因為是恒常執行或為一切眾生所觀察的緣故稱為’我’。他們認為這個’我’是常住、遍滿、唯一的。 其中’實’是根據勝論派的論典所說的六句義,即:實、德、業、總、別、和合這六種差別。 所謂’勝性’是數論派所計的二十五諦,即:勝性、大、我執、五知根、五作根、我、五唯、五大種和補特伽羅。 所謂’命’是尼乾子外道所計的九句義,即:命、漏、禁、觸樂、繫縛、業、罪、福德和解脫。 所謂’眾生’,根據論議者的論典,是存在於一切相續中的實體稱為眾生,或因為與諸趣相應的意義而稱為眾生。 其中時間論者認為,雖然有種子等及其緣如地、水、火、風等,但因為芽等有時出現,所以時間才是一切世間生起的因。 執補特伽羅為因者也認為補特伽羅是三界一切的根本因,如說:‘如牛對於牛群,如水晶對於水,如樹枝對於葉,彼是一切有情因。’ 所謂’補特伽羅’,根據犢子部的論典,因為一再受生故稱為補特伽羅。他們主張有一個異於蘊、界、處的補特伽羅,並說有輪迴和解脫。 執勝性為因者認為,從梵天等乃至苗芽,一切具有樂、苦、癡性的眾生,其生起的因就是所謂的勝性。 同樣,執微塵為因者也認為,由微塵構成的地等是實有的,認為常住的微塵是由二微塵逐漸形成的大種等的因。 執業為因者認為三界一切都是從業因而生,如說:‘業力極難超。’
།ཚངས་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ཚངས་པའི་སྒོ་ང་ལས་བྱུང་བར་སེམས་སོ། །དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། སྣོད་དང་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་གནས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ལས་དགེ་བ་དང་། མི་ དགེ་བ་དང་།མི་གཡོ་བདག་གི་རྒྱུ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཁྱབ་འཇུག་ཅེས་པ་རི་དང་། ཤིང་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་ བ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོད་དེ་། ཐམས་ཅད་འདིར་བརྗོད་ན་ནི། གཞུང་མངས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་བཀག་པ་བྱས་ན་ནི་གཞུང་མངས་པར་འགྱུར་བས་སྤྱིར་ བཀག་པ་ནི།བདག་ལས་མི་སྐྱེ་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མི་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་མིན། །རྒྱུ་ངན་པ་ལས་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུའང་སྐྱེ་བ་མིན། །དོན་དམ་པར་ནི་གཅིག་ལས་དུ་མས་དངོས་མི་སྐྱེ། །དུ་མས་གཅིག་གི་དངོས་མི་སྐྱེད་། །གཅིག་ལས་གཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །དུ་མ་ལས་ཀྱང་དུ་མ་ མིན།།ཡོད་པ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། །མེད་པའང་སྐྱེ་བར་རིགས་མ་ཡིན། །ཡོད་དང་མེད་པའང་གཉི་ག་མིན། །གཉི་ག་མིན་པའང་མི་སྐྱེའོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། །དུ་མ་དག་ཏུའང་རིགས་པ་མིན། །གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པའི། །དངོས་གང་རྙེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དབུ་མའི་ རྩ་བ་རྩོད་པ་ཟློག་།སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་རིགས་དྲུག་ཅུ། །རྣམ་པར་འཐག་པ་ལ་སོགས་པས། །དངོས་རྣམས་སྐྱེ་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།གསུང་གི་ཉི་མ་ཤར་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་དམན་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན། །བྱིས་པ་བློ་གྲོས་ངན་པ དག་།འཁོར་བའི་གནས་ནས་དྲང་བར་མཛད། །དངོས་པོའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་ཡིན། །ཟབ་མོའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྲག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་བྲིད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཆོས་རྣམས་གསུངས། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོས་པ་ན་རྣ་བ་འགེབས་པར་བྱེད པ་དག་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་།ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ལས། གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་ལ་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་།དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གྲུབ་པས་ལམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། འབྲས་བུའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ དག་གི་འདོད་པ་ཕྲ་མོ་དག་ནི་དེ་དག་ཉིད་གཞུང་ཆོས་མངོན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་མཁས་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་བྲིད་པའི་ཕྱིར་དྲང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པའོ།
說梵天為因者也認為一切都是從梵天的蛋中產生的。說大自在天為因者也認為,生、住、滅以及器世間和眾生的住處、種種世間的因,以及善業、不善業、不動業的因都是大自在天。又有一些人說遍入天是山、樹、地、水、火、風等一切的因,說是遍入天所含攝的無生、無滅以及一切眾生的因。 像這樣的見解有無量無數,若在此處一一說明則文字將過於冗長。應當破除這些迷亂的見解,若逐一破除也將使文字過於冗長,故總的破除是:不從自生,不從他生,不從二生,非無因生。不從惡因生,即使在世俗諦中也無生。 在勝義諦中,一不生多,多不生一,一不生一,多亦不生多。有者永不生,無者理應不生,非有非無亦不生,非二者亦不生。事物非一理,多亦不應理,除一與多外,何處能得物? 以《中論》、《回諍論》、《七十空性論》、《六十正理論》、《思擇焰》等論典,應知諸法無生。世俗迷亂智慧品終。 雖已升起言教之日,然為下劣種姓者,為愚者惡慧等,從輪迴處引導。為被實執鬼迷惑,對甚深法生怖畏,為漸次引導彼等,故說蘊等諸法。 為引導執著實有且聞深廣法即掩耳的愚者,宣說蘊、界、處等法在勝義中存在。如是,由極微塵聚集的自性中,色、香、味、觸和四大種,即八事和合為色蘊,勝義中成立。緣此的能取心識在勝義中也成立。 由此成立,道法一切及果法涅槃在勝義中也成立,這是總攝而說的。其細微的主張應當在他們的論典《大毗婆沙論》等中觀看。如是方便,是世尊以稀有善巧方便為引導愚者而宣說的了義。
།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་དག་རྫས་སུ་ མེད་ཅིང་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོ་འབུམ་དུ་བགོས་པའི་ཡང་ཆ་ཙམ་མེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དང་པོར་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་དག་ནི་གོ་གཅིག་ན། །གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་ འགྱུར།།ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་ན་དེ་བསགས་པའི་རྫས་བརྒྱད་འགྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། རྫས་བརྒྱད་གྲུབ་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་བས་ན་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བའི་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ ནོ།།དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་ཀྱང་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། མཚུངས་པ་ལྔས་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་ཚོགས་པས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གཏིང་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་མུ་ མེད་པའི་ཆུ་ལ་སའི་སྟེང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་།ནགས་མེས་མ་ཆེད་པ་ཡང་། བ་མོ་དང་། འཁྱག་རོམ་ལྟར་བསིལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྲག་གི་རྩེ་མོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་འཐོར་རླུང་ཡང་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་གཡོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩིག་པ་དང་རི་ལ་མི་ཐོགས་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོ་ནི་འགྱུར་བ་དང་། རྫས་སུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། རྫས་སུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན། རྣལ འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པ་ན་ཡང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་གཞན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་གནས་ལས་མ་བསྐྱོད་ཅིང་མ་གཡོས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་བསམ་གཏན་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི།གཞན་སུ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་གཞན་དག་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་མོས་པ་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སྨྲས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་དག་རྩིག་པ་དང་། རི་དང་། ར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐལ་བྱུང་དུ་མི་ཐོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཆུ་ཡང་སྲ་བར་བྱེད་ཅིང་ས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མེ་ཡང་བསིལ་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་ཡང་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་ ཡང་ཐོགས་པར་བྱེད་དེ་རྣམ་པར་འཐོར་རླུང་ཆེན་པོ་ཡང་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཆེ་བ་དག་ཆུང་བར་བྱེད། ཆུང་བ་དག་ཆེ་བར་བྱེད། མང་བ་ཉུང་བར་བྱེད། ཉུང་བ་མང་བར་བྱེད་དོ། །བ་སྤུའི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཤོང་བར་བྱེད། གཅིག་ཆུང་བར་མི་འགྱུར། གཅིག་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་། ཆོས་གོས་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །སྐབས ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཞན་དག་ཁོ་ན་ལ་སྟོན་ཏེ།ཡི་དགས་དག་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།
怎麼說呢?究竟而言,這些事物實質上並不存在,其實有性連毛髮尖端分為十萬份的一份都沒有。為什麼這樣說呢?首先,作為構成要素的極微塵都不成立,因為如理論所說:‘六塵同時相合時,極微塵成六部分,六者若處同一處,則成微塵許大小。’ 如此,極微塵既不成立,由其積聚而成的八事物怎麼可能成立?八事物既不成立,由此等所成就的色蘊也就不成立。因此,就如同遠處所見的軍隊和森林等一樣。 緣取這些對象的心識也實質上不成立,應當了知由具五種相同性的心和眾多心所的聚合也無實質性的成立。 若問如何知道無實質性成立?在此,瑜伽師們能夠像在地面上行走一樣在無邊無際的水上行走,能使未燃燒的森林如牛奶和冰雪般清涼,能用指尖制止摧毀山峰的狂風,能無阻礙地穿越墻壁和山嶽等,這些怎麼可能呢?因此應當了知一切都無實質性成立。 有人說:這只不過是瑜伽師禪定的特殊功德所致,而事物並非是變化無常和無實質的。如果諸事物是生滅無常和無實質的話,那麼瑜伽師從三昧中出定時也應該如是顯現,而且一切眾生也都不應該從各自的處所移動,因此必定是實質存在的。 因此,這些遍處禪定僅僅顯現於瑜伽師而已,對其他任何人都不如是顯現,而且其他事物也不會變成虛空等,這是因為瑜伽師以三昧和神通力使其顯現,僅僅是勝解而已。 對此回答說:並非如此。如是,他們能夠無阻礙地穿越墻壁、山嶽、籬笆等,能使水變得堅硬並如地面般行走,能使火變冷並能平息地獄之火,能阻止風,用指尖制止大旋風, 能使大變小,使小變大,使多變少,使少變多。能使一切世界納入毛孔之中,既不使一個變小,也不使一個變大。在某些情況下能隨他人所愿顯現事物,有時僅對自身顯示無礙,如無礙地攜帶缽盂、法衣和生活用具等而行。有時則僅對他人顯示,如施予餓鬼水等。
།སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རང་གཞན་གཉི་ག་ལ་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་འབར་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་མོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་ན་ནི། དངོས་པོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ བས་མེའི་གདུང་བ་ཡང་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ལ།སྐོམ་ཡང་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བར་རིགས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པར་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུས་པ་ཡིན་ མོད་ཀྱི།རྫས་སུ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཤིག་ཀྱང་དེའི་བློ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ལན་བཏབ་པས་། ས་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཡོད་མིན། །ཚོགས་ཤིང་འདུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་དམག་དང་ནགས་ཚལ་བཞིན། །བློ་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།ས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ། །དེ་ཡང་རྫས་སུ་མི་འདོད་དེ། །རྒྱུ་དང་བཅས་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །དམག་དང་ནགས་ཚལ་བློ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཆོས་མངོན་པ་བས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། གཟུགས་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་།འདི་ན་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དེ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་ནི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།བཤད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་བསླང་བ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་བྱིས་པ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཁྱོད་མཐོང་ན་ཡང་བཅིངས་པར་འགྱུར། །མ་མཐོང་ན་ཡང་བཅིངས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་མཐོང་ན་ཡང་གྲོལ་ བར་འགྱུར།།མ་མཐོང་ན་ཡང་གྲོལ་བར་འགྱུར་། །གང་གིས་ཁྱོད་ཉིད་ཡང་དག་ཏུ། །མཐོང་བ་མེད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །བསྒྲུབས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུ་འདི་ངོ་མཚར་ཆེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་གཟུགས་ ནི་དོན་དམ་དུ།།ཡོད་པ་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །འདུས་ཕྱིར་བསགས་ཕྱིར་སྒྲ་བཞིན་དང་། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་དེ་ཉིད་བཞིན། །དེ་ལ་བདག་ཅག་དབུ་མ་པའི་བློའི་མདུན་དུ་གཟུགས་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་གཞན་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་ནི་ཡོད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྲིད་གསུམ་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མིན། །བརྟགས་ལ་དངོས་པོའི་དངོས་ཉིད་དུ། །ངན་རྟོག་རྣམས་ནི་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ།
在某些時候,對自他二者都顯示,如平息地獄眾生燃燒的火等。如果僅僅是信解而已,則不會轉變為其他事物,火的熱惱也不會平息,口渴也不會得到滿足,但實際並非如此。 如果遍處等是勝義諦,則地等的自性也不成立。有些人說:‘地等雖是和合,但實質是實有的。如此,即使分析微塵,其認知仍然存在,所以是實有。‘對此回答:地等非實有,因為是聚合和合的緣故,如軍隊和森林一樣。認知也非實有,對地等境的認知,也不承認是實有,因為有因且會滅,如軍隊和森林的認知一樣。 對此阿毗達磨師反駁說:‘色法是勝義有,因為以四大種為因而生起二十種色法,具有顏色和形狀的自性。凡是無自性者,以其為因不會生起任何事物,如兔角一樣。以諸大種為因則生起具有顏色和形狀自性的色法,因此色法確實是存在的。’ 解釋:世俗諦中所謂色處,是由非真實分別所引生,確實存在。對此,凡夫如同看待幻術、陽焰、乾闥婆城等一樣,見解迷惑;而聖者通達諸法真實性,則不是這樣,因為以無所見的方式見到事物的自性。 如師云:‘見你亦得縛,不見亦得縛,見你亦得脫,不見亦得脫。有人雖未真實見到你,但仍在修行,通過修行而獲得解脫,如此實在稀有。’ 因此,對於承認色法勝義有者說:應知色法于勝義中不存在,因為是和合、積聚的緣故,如聲音一樣,因為是從大種所生的緣故,如大種的自性一樣。 如是在我們中觀師的見解前,如同色法不成立一樣,其他蘊、處、界等也非實有。在世俗諦中,僅作為假立的事物而存在。 世尊亦說:‘三有唯是分別,無實物自性。對於假立執著為實有性,是諸惡分別。’ 世尊又說:‘色如聚沫團,受如水上泡,想如陽焰相,諸行如芭蕉,識如幻化事,日親如是說。’
།འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ ནས་མཛེད་པའི་དབུ་མ་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་དང་།བདག་གིས་བཀོད་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབུགས་དང་མི་གཙང་ཀེང་རུས་དང་། །ཟད་པར་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སོགས། །བདེན་བཞི་ལ་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས། །ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་གསུངས། །འདིར་ཉན་ཐོས་དག་ཕྱིར་ ཟློག་པར་བྱེད་དེ།བདག་ཅག་གི་གཞུང་འདི་ནི་དྲང་བའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་པ་དང་། བསྒྲུབ་ བྱ་དང་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དེ་བདག་ཅག་གི་ལམ་འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ།བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ། །འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ན་གླང་ཆེན་བཞིན། །འཆི་ བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ།།གང་ཞིག་ཆོས་འདུལ་འདི་ཉིད་ལ། །བག་ཡོད་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ལུགས་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་ དྲུག་གི་ཁམས་གསུམ་གྱི།ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ནི་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་བཅས་པ་ནི། །སྐྱོབ་པ་གཅིག་པུ་ལ་མི་མངའ། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བའི་ཕྲེང་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་རི་བོ་ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དག་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པ་རང་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་བདག་ཅག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། ལམ་འདིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་བྱ་བ་དང་།སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་བརྙེས་པ་བློ་གང་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤངས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་ མཛད་པ་དང་།བསྒོམས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་འདི་སྐད་དུ། ཡོངས་སུ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་ཤེས་ཤིང་། །སྤང་བྱ་སྤངས་ཤིང་མངོན་སུམ་བྱས། །བསྒོམ་བྱ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ནི། ། དེ་ཕྱིར་བཟོད་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའོ། །འདི ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
此義廣說于阿阇黎月稱所造《中觀五蘊論》及我所著《燃燒理論》等中當觀。 息、不凈、白骨及,遍處念住等,四諦等道法,一切說為權。 此處聲聞等回答說:我等此論不是權說而是實說。為何如此?因為此能從輪迴大海的痛苦中解脫,是斷除煩惱障和所知障的殊勝方便,以及以我等此道能獲得所修果位佛果。 關於從輪迴痛苦中解脫,世尊曾說:‘當勤修出離,當入佛教法,如象踏蘆舍,降伏死魔軍。若人於此法,謹慎而安住,永斷輪迴生,終將盡諸苦。’ 此宗亦是煩惱障的對治,以十六種四諦智慧斷除三界中一切見斷和修斷煩惱。其微細習氣則不能斷除,如說:‘煩惱及習氣,唯救主無有。’ 亦是所知障的對治,因為以勝義智慧金剛摧毀三百六十三種見網等和二十種薩迦耶見山等大迷亂輪,以及我等亦具有如獨覺聖者如實通達緣起義的殊勝智慧。 所修果位涅槃相的其他形式即佛陀,也由此道獲得。即如此,由通達應遍知、應斷、應證、應修的苦、集、滅、道至究竟,以何智完全了知、斷除、現證、修習四聖諦,由通達四聖諦故稱為佛陀。世尊亦說:‘遍知所應知,斷除諸所斷,現證諸應證,修習諸應修,是故具忍者,即是佛陀也。’ 於此有說:你所說的某些確實是真實的,如從輪迴痛苦中出離、斷除煩惱障、通達人無我。如此,不能斷除所知障,因為般若波羅蜜離分別故。
།དེ་བས་ན་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཐབས་དང་མི་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དང་། །བསླབ་པ་དག་ཀྱང་བསྟན་པ་ནི། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོས་ཉན་ཐོས་རྣམས། ། དེ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལམ་འདིས་འཐོབ་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་བསྟི གནས་ཙམ་ལམ་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལས། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་མི་འདའོ། །ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། ཀུན་ འབྱུང་ལས་ཀྱང་མི་འདའོ།།འགོག་པ་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་འགོག་པ་ལས་ཀྱང་མི་འདའོ། །ལམ་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། ལམ་གྱིས་ཀྱང་མི་འདའ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བསྟན་ཏེ།གང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་ཤེས་པ་འམ། སྤང་བའམ། བསྒོམ་པ་འམ། མངོན་སུམ་དུ་ བྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་གང་ན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་དང་། གོས་ དམར་ཅན་གྱི་སྡེ་པ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེ་ཤི་བ་ལྟར་འདོད་དོ། །གནས་མ་བུའི་སྡེ་པ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། མྱ་ངན་ལས འདས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ལུས་དང་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་དུ་བའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བྱིས་པ་དག་ བྲིད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་སོགས་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཏེ། །ཉན་ཐོས་དག་ལ་ཕན་བཞེད་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཡང་། བདག་ ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར།།ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་བསྟན། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་རྣམ་གནས་ནས། །བསྐལ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡང་གཞོམ། །ཞེས་པའི་རིགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་དང་དངོས་པོ་སོགས། །ཅུང་ཟད་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །དངོས་འཛིན་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ ཡི།།ཟབ་མོའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྲག་པ་ལའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྒྲ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། གསོ་བ་དང་། བཟོ་རིག་པ་སྟེ་བཞི་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཐོས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ ཀྱི་ཞལ་སྔའི་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡོད་པས་སྔར་ཇི་སྐད་བཀོད་པའི་གཞུང་དེ་དང་དེ་དག་དང་།གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་དཔྱད་ཅིང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱའོ།
因此是權宜之說。世尊親口說道:‘不具方便和智慧,所教導的學處,大勇士對聲聞們,為引導他們而說。’ 你所說的所證果位涅槃,以及其他名相如佛陀等,也是通過此道獲得的說法既不真實,也非究竟,只是暫時的住處,是權宜之說。 如《聖般若波羅蜜多大經》中說:‘不因知苦而得涅槃,也不能超越苦;不因知集而得涅槃,也不能超越集;不因知滅而得涅槃,也不能超越滅;不因知道而得涅槃,也不能超越道。如是,我說這四聖諦的平等性即是清凈,其平等性即是涅槃。‘等等。 《聖入一切佛境界經》中也說:‘文殊,任何法都沒有可遍知、可斷除、可修習、可現證之處。’ 此外,你們對涅槃的理解也互相矛盾。比如說一切有部認為:‘涅槃是實有、常住、實體存在的。‘經部和赤衣部則說:‘涅槃非實有,如同燈火熄滅,其心得解脫。‘他們認為涅槃如同火滅。犢子部則說:‘涅槃非實有,因為無身無根;也非無,因為具有永恒的安樂。’ 如是,世尊依據權宜教法,使眾生產生種種分別,這是爲了引導愚者的方便。 針對此義,聖龍樹說:‘離我等世間,蘊處界諸法,為利聲聞故,如來如是說。‘又說:‘為除我執故,蘊處界宣說,安住唯心已,經劫亦當破。‘這樣的道理,以及’色等及諸法,說有少許者,為執實有者,怖畏甚深法。‘等道理可知是權宜之說。 在此,通達聲明、因明、醫方明、工巧明四明及自他諸宗如海般教法的聖龍樹的《大中觀近教》中有詳述,應當依前所引經論及其他一切處詳加觀察抉擇。
།དྲང་བའི་དོན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ། འོན་ཀྱང་མི་ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཅན། །བློ་གྲོས་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བྱིས་པ་དེ་དག་བྲིད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ། །བྱེད་པོ་ཟ་པོ་དགག་ཕྱིར་ཡིན། །ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཐབས་རྒྱས་པ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དྲང་དོན་གསུངས། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ ལས།རང་གི་སེམས་ཉིད་སྣང་བའི་དབྱིངས་། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་དེ་མེད་དེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རྒྱན་སྟུག་པོའི་མདོ་དང་།འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་དང་། ཆོས་ཆེན་པོའི་མེ་ལོང་གི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པར་ ནི་མི་མཛད་ཀྱི།འདི་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་དང་། ཟ་བ་པོ་དག་དགག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་བཀོད་པར་མཛད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་ སུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་དང་། བྲལ་བ་འདི་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ངེས་པས། ཀྱེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་།ཟ་བ་པོ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་སེལ་བར་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་ཞེས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཞེས་སྔར་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཙམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ གཞུང་འཛིན་པ་ནི་འདི་ན་མེད་དོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཚད་མ་ནི་འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་དེའི་ཡུལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར ཤེས་པའོ།། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུའོ།
圓滿了勝義諦中正確世俗智慧的章節。雖然是大乘種姓,但是爲了引導那些具有中等智慧且有所知障的凡夫,因此宣說唯心,是爲了破除作者和受者。沒有智慧的方便廣大,一切智者說為權巧。 在《楞伽經》中說:‘自心顯現的境界,對人們顯現為外境,外境顯現實不存在,因此也無對境。‘等等有很多這樣的教說。在《出世間品》中也說:‘善男子,三界唯心。’ 同樣在《華嚴經》、《解深密經》、《大法鏡經》等經中說一切法唯心,並非完全否定外境的一切相,而是如此安立方便,爲了破除作者和受者。如《十地經》中說:‘菩薩在第六地時,觀察緣起的順逆次第,這樣思維:從無明等十二支中,只生起純粹的苦蘊,離開作者和感受者,如是生起併成就苦樹。善男子,這三界唯是心造,由心所造作,由心所繪畫,除心之外別無作者和受者。’ 因此,爲了破除外道所計執的離開識之外另有作者和受者的觀點,諸佛菩薩宣說唯心,並非爲了遣除外境。所以應當了知這些經典是權巧說。 前面所說’沒有智慧’是善說,因為唯識瑜伽師的智慧是世俗智慧。為什麼呢?因為除了有相唯識和無相唯識之外,此處別無其他宗派。其中有相唯識論者說:‘三界一切和涅槃一切都是唯心,因為離開色等對境的緣故,如同夢境。‘又說:‘唯識本身顯現為二,因為是量和果的緣故。其中量是能推度的,因為明顯顯現故是識。果是對境的分別,是顯現為對境的識。唯是顯現為對境的識即是量和果。’
།གཞན་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ནམ་ཞིག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ ནས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་གནས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྟོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ད་ནི་རིགས་པ་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་དམ་བཅས་པ་ དང་།གཏན་ཚིགས་དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་དཔེ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་དཔེ་ཡིན། འདི་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་མི་འགྲུབ་ཅིང་བརྫུན་པར་ འགྱུར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉིད་ཉམས་སོ།།བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་དཔེ་ཡིན་ན་ནི། བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་ཆ་དེ་སེལ་བར་མི་བྱེད་པས་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དཔེ་འདི་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་།།འདི་ལ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན་ཡུལ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་འབྲས་བུའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་དང་། འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སྟ་རེས་གཟས་པ་དང་། བཏབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཉིས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེས་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ རོ།དེ་ལ་བརྗོད་པ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཏན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཏན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ།དེ་དག་གི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྣང་བའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་ཚད་མ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པས་སེམས་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་གསུམ་པ་ཡང་ མི་བདེན་པར་སྨྲས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཆོས་ཅན་དང་། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་རྣམས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་ངེད་ལ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་ན་ཡུལ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཚོར་ བ་ལ་སོགས་པ་ནང་ན་གནས་པ་ལ་ཡུལ་ཡིན།ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཡུལ་ཡིན་ན་དམ་བཅའ་བའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །ནང་གི་སེམས་ཀྱང་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་རིགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།
此外,一切外內諸法皆是心,因為心即是境,譬如等無間緣。因此,當遠離能取所取垢染,安住于自心法性時,所謂如來各別自證智所證知的法性色,即是所應修證。 現在當依次闡述這些道理。首先,其所立宗以及二種因皆於此不成立。‘如夢’之喻亦應如是觀察:是空無所分別義,抑或空無無分別義之喻?若是後者,則識與所知不成且成虛妄,故汝宗義即壞。若是空無所分別義之喻,則不能遣除無分別義分,故亦不應唯心。此喻亦不成立,因夢中之識緣於法性色,非是真實,故不應為喻。 於此稱為顯現為境之識。正生起之識不能了知境,故正生起之識即是所許量。識生起時見境,故彼識成立,故許彼顯現為果境之識即是量與果,譬如斧斫木,以擊打之緣而作兩段,由此成為兩段。 對此回答:現量智緣於事物自相,離分別及隨念等分別,于永無自性之青等色等,如是唯如永無自性而作自證分別。 因此,由於唯一顯現為其外境之識中有量與果二者,因不成立,故了知一心顯現為二是錯亂。 第三理亦說不實。如是,有法、成立彼之法即宗、因及喻等。汝之宗於我等不成,‘因是心之境故’者,是心若在外境時是境,抑或內住如受等是境?若外心是境,則于宗中許一切內外唯是心,故不應為境與有境。內心亦不應為內心之境,是似因故。
། གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དཔེར་ན་བུམ་པ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ད་མཐོང་བས་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་ཆས་སུ ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཡང་སེམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་བེམས་པོར་འགྱུར་བའམ། རྣམ་པ་ཡང་རིག་པ་དང་ཤེས་ པར་འགྱུར་རོ།།ནམ་ཞིག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐར་པ་ཡང་ཁྱེད་ལ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་ཡུལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི།ཁྱེད་ཡུལ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཕྱིས་རྒྱུ་གང་གིས་བཟློག་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཁྱེད་འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་གནས་པའི་སེམས་ནི་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། འཆི་བ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་པ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ དག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་མེད་དེ།འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ་། འདི་དག་རྣམ་པར་རིག་ཙམ་ཉིད། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་དོན་སྣང་ཕྱིར། །དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས། །སྐྲ་ཟླ་ལ་སོགས་མེད་མཐོང་བཞིན། །ཞེས་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ བརྫུན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་།ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་། ལུང་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པ་ནང་གི་ཤེས་པ་ཡང་བརྫུན་པར་གྲུབ་ལ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བདེན་པ་ལྟར་རྣམ་པ་ཡང་བདེན་པ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།
此外還有這樣的過失:如果一切都是心性,那麼比如在看見瓶子的時候,也應該能看見一切有情的心相續,因此五道眾生就會自然具有他心通。 再者,如果一切都是心,那麼影像也應該像心一樣是無形的,而心也應該像影像一樣是有形的。同樣,心也應該像影像一樣成為無情物,或者影像也應該成為有知覺和意識的。 你們所說的’某時遠離所取能取的垢染’這樣的解脫也是不合理的。這樣說來,對於承認外境存在的觀點,瑜伽師通過證悟境無自性,從而通達所取能取,因此產生出世間無分別智慧是合理的。 但是對於你們主張無境的觀點,從一開始就沒有外境,之後也同樣會進入所取能取的自性中,那麼之後用什麼方法來遮遣它呢?根本沒有任何方法能夠生起出世間無分別智慧。 因此,你們所說的’當色等所緣不顯現於心外之時,安住于自心法性的心即是無二智慧,這就是真如、真實、不死、一切佛陀的究竟果位三身的本性’這樣的說法,應當知道是錯誤的理解。 同樣,對於主張無相的論者來說也沒有勝義智,他們這樣說道:‘這一切唯是識,實際並不存在,因為顯現為境故,如同眼翳者見髮絲月亮等不存在的東西一樣。‘他們建立這樣的論點。 以理論集來證明境的影像是虛假的,而承認心和智慧在勝義中是存在的。這是不合理的,因為這樣說來,以理論和教證證明外境影像虛假的同時,內在的心識也證明是虛假的,正如心識是真實的一樣,影像也應該是真實的。
།གཞན་ཡང་ཁྱེད་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ཅེས་གྲག་ན། དེ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རིག་པར་བྱ་བ་དང་། རིག་པ་པོ་དང་། རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ལས་ཁྱེད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། རིག་པ་པོ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་ པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་རིག་ནས་རང་རིག་པ་ཡིན།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་དང་མི་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་དག་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པར་ཡང་ སྟོན་ཅིག་།གལ་ཏེ་འདིར་རང་རིག་པ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཟེར་ན། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པས་འདོད་པའི་བདག་དང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འདི་སྐད་དུ། བདག་ནི་རྟག་པ། གཅིག་པུ། ཁྱབ་པ། ལུས་མེད་པའི་ཞེས་པ་དང་། འདི་དང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་མཁས པ་སུ་ཞིག་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད།རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་མིང་སོ་སོར་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མ་རྟོགས་ཏེ། འདི་ཉིད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱོན་མང་དུ་ཡོད་དེ།རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །འདིར་རྣམ་པ་མེད་ པར་སྨྲ་བ་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།བདག་ལ་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟར་ངེས་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། འདི་སྐད་དུ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གདགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ།།འདི་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པས་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་ བའི་དོན་དུ་གསུངས་པས་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།།བློ་གྲོས་འབྲིང་པོ་དག་གིས་ཡང་སྨྲ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། འདུ་ཤེས་ཙམ་ཡང་སྤང་བའི་ཕྱིར། །རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད། །ཤེས་རབ་རང་རིག་ཙམ་ལ་ ནི།།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ།
再者,如果聽說你認為有一個所謂的’覺知’,對此應當觀察:在覺知對像、覺知者和覺知這三者中,你所說的覺知對象是什麼樣的?覺知者又是什麼樣的?除了這兩者之外的所謂覺知,它又是如何覺知而成為自證? 因此,既然不具備所謂’一切種智’這一詞的含義,又怎麼能成為佛陀的智慧呢?請你不要吝惜,也把你以理證所確立的這些義理講解出來。 如果在此說因為是自證所以不能向他人顯示,那麼這與外道所承許的’我’有什麼區別?如說:‘我是常一、遍滿、無形體’等,與此沒有任何不同之處,那麼有什麼智者會相信這個呢? ‘自證’和’我’只不過是分別安立的名稱而已。也未能通達法無我,因為這本身就是一個大我執。還有許多其他過失,暫且擱置。 在此駁斥無相論者。我有勝義智慧。如此,在顯示了義的般若波羅蜜多中說道:‘彌勒,菩薩應當通過三種差別來了知色法的安立:這是遍計所執色,這是分別色,這是法性色’等等廣說。以法性色為對境的勝義智慧即是勝義般若。 這是世尊隨順機宜所說的不了義之說,故不能成為勝義般若。 中等智慧者又說,所立的佛陀在我們的宗派中也有,因為世尊親口說道:‘爲了斷除僅有的想蘊,自性不可言說,唯有般若自證,於此稱為如來。’
།དེ་བས་ན། གནས་འདི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་དང་དབྱིངས། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ནམ་ཞིག་ཤེས་པས་དམིགས་པ་ཀུན། །མི་དམིགས་དེ་ཡི་ ཚེ་ན་ནི།།རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་གནས། །གཟུང་བ་མེད་པས་དེ་འཛིན་མེད། །གནས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་གསུམ་ལྡན། །ཇི་སྲིད་འགྲོ་ནས་འགྲོ་དོན་དུ། །མིག་ནས་མྱ་ངན་འདས་པར་བཞུགས། །འདིར་ལུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཀུན་བརྟགས་ ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི།།མངོན་ཞེན་བག་ཆགས་ཀུན་ཉོན་མོངས། །མངོན་ཞེན་བག་ཆགས་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཟག་བཅས་པའི། །ཁམས་ཡིན་གནས་གྱུར་དེ་ཉིད་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་དག་པ་བླ་མེད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་ སོ།།འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གནས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རིགས་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་ཏེ། གང་ཕྱིར་འདས་པ་མེད་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ཡང་མེད། །གནས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡི། །ད་ལྟར་ བྱུང་བ་གང་ན་གནས།།ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མི་འགྲུབ་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྐུ་གསུམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཁྱེད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སངས་རྒྱས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོ་སོ་ ལ།།སྨན་པ་སྨན་དག་གཏོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་གང་གསུངས་པ། །བྱིས་རྣམས་སྐྲག་པ་སྤང་ཕྱིར་ ཏེ།།ཡང་དག་ཏུ་ན་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེས་པའི་རིགས་པ་དང་། འདི་དག་རྣམ་པར་རིག་ཙམ་དུ། །འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པར། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། །བྲལ་བ་དབུ་མའི་བློ་ཅན་ལའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དྲང་བའི་དོན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཉིས་པ་རྫོགས་ སྷོ།། །།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་འཕགས་པའི་ལྷ། །ཟླ་བ་གྲགས་པར་ཕྱག་བྱས་ནས། །རྗེ་བཙུན་དག་གི་གསུང་བཞིན་དུ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པར་བྱ། །སྐྱེ་བ་གྲངས་མེད་དེ་དང་དེར། །ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །བློ་གྲོས་བཟང་པོ་དེ་དག་ལ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན པས་ངེས་དོན་གསུངས།།ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པས་ནི། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཉིད། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལས་ནི་འབྱུང་བ་འདི། །སློབ་མ་དག་ལ་བཤད་པར་བྱ། །དིང་སང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ནི། །དབུ་མ་ཆེ་ལ་སྡང་བར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་འདི་ནི། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཞལ་ནས་ བྱུང་བས་ན།།འདི་ལ་སྡང་བར་བྱ་མི་རིགས། །དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་ལུང་བསྟན་པས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་སྡང་བར་འགྱུར། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མན་ངག་གི་མདོ་ལས།འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ མེད་དོན་དམ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།རྒྱལ་བ་བསྐྲུན་མ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཨའི་སྒོ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བདེན་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།
因此,由於此處完全轉依,是出世間智慧,彼即無漏法界,是大能仁的法身。 當某時智慧所緣一切,成為無所緣時,唯住于識,無所取故無能取。 由於處的完全轉依,具足五智和三身,為利有情直至盡際,從眼處乃至涅槃而住。 此處經中世尊說道:‘于遍計所執性中,有現執習氣煩惱,無現執習氣之處,彼即是清凈。彼中彼是有漏界,轉依彼即是無漏界,彼即是無上清凈。’ 此處應當說明:所謂’處的完全轉依’並非真實,此理由聖龍樹親口說道:‘因為過去不存在,所以未來也不存在,處的完全轉依,現在又住於何處?‘以此理論,處的完全轉依不成立,則五智也不能成立,三身也不成立,故你所要證得的佛果是不存在的。 因此《楞伽經》中說:‘如同醫生對不同病人,施以不同藥物,如是諸佛對眾生,也說唯心之教法。’ 聖龍樹也說:‘一切唯是心,能仁所宣說,為除愚者怖,實際非如是。‘又說:‘此等唯識性,種種諸世間,離能取所取,中觀智者知。’ 了義的正確世俗智慧第二品終。 禮敬聖龍樹聖天,及月稱論師后,依照尊者教言,趣入二諦之理。 于無數生世中,善加修習自性,具足殊勝智慧,如來為說了義。 諸法法性教,即是教心要,此從龍樹出,當爲弟子說。 如今大多數人,對大中觀生嗔,此是諸佛境,從龍樹口傳出。 對此不應生嗔,彼為善逝授記,若嗔諸佛陀,果報不可思。 《聖文殊教授經》中說:‘文殊,以法界為量,世俗亦無,勝義亦無。‘《勝鬘經》中亦說:‘一切法本來無生,具阿字門。‘由此應知法界中二諦無別。
།ཡང་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ ནས་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་མ་ཐུག་པོས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་བཀབ་པས་དམུས་ལོང་ལྟ་བུར་གྱུར་པ།དངོས་པོར་འཛིན་པའི་གདོན་ཆེན་པོ་སྙིང་ལ་ཞུགས་པས་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་དུ་སོང་བས་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ། དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་དང་བྲལ་བས་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་རང་དབང་མེད་པར་གྱུར་པས་བག་ཆགས་བཞིའི་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པ།དར་གྱི་སྲིན་བུ་ལྟར་གྱུར་པ། མ་རིག་པའི་གཉིད་མཐུག་པོས་ལོག་པས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ངོར་བྱས་ནས་སྔར་ ཡང་སྨྲས་མོད་ཀྱི།འདིར་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དོན་དམ་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ དེ་ལ་དང་པོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འདི་སྐད་དུ། །སྒྱུ་མ་དང་ནི་རྨི་ལམ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པ་གསུངས། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལས་ཅན་ ལུས་།།བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་དང་མཚུངས། །ཡང་གསུངས་པ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་དག་དང་། །ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆོ་འཕྲུལ་སོགས། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ དག་།དེ་ཀུན་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་དང་། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཡང་གསུངས་པ། དང་པོ་བརྒྱད་དང་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་དང་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་བདུན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །བཅུ་གཉིས་ཆོས་ནི་གསུམ་དུ་འདུས། །གསུམ་ལས་གཉིས་འབྱུང་གཉིས ལས་ཀྱང་།།བདུན་འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །འགྲོ་ཀུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྟེ། །འདི་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ཅིའང་མེད། །སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཁ་ཏོན་མེ་ལོང་མར་མེ་རྒྱ། །མེ་ཤེལ་ སྐྱུར་དང་ས་བོན་སྒྲས།།ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི། །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གིས་ཆད་པར་རྣམ་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་ མེད་པ།།ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་སྟོན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ནི་འོད་གསལ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཀུན་སྟོང་ དང་།།ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡང་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་། འདི་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟེ། །སྣང་བ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ།
或者說,從無始以來,被無明的厚重黑暗遮蔽了智慧之眼,如同盲人一般; 因執著實有的大魔入心,如同瘋人一般; 因隨順惡知識,而不信解了義; 因遠離善知識,如同無鉤之象,失去自主;被四種習氣的堅固束縛,如同蠶繭中的蠶; 被無明的沉重睡眠所覆,如在夢境之中的此岸見解。雖然以前也說過,在此也要分別二諦。 如同論師所說:‘諸佛說法,皆依二諦,世間世俗諦,以及勝義諦。’ 首先應當如論師所說理解世俗諦。如何理解呢?如是說: ‘如幻夢,如同乾闥婆城,如是生,如是住,如是滅。煩惱業及業生身,作者與果自性,如陽焰夢境般,如同乾闥婆城。’ 又說:‘身及受用處,地及波羅蜜,佛陀神變等,眷屬與涅槃,彼等如幻化,如同空中發。’ 又說:‘初八九煩惱,二與十是業,餘七亦是苦,十二法攝三。三生二,二復生七,輪迴之輪,週而復始。眾生唯因果,此中更無他眾生。唯從空法中,唯空法生起。’ ‘誦經鏡燈印,火珠酸種聲,蘊之相續結,無轉應智知。于極微細事,若執為斷滅,彼等不善巧,未見緣起義。’ 外緣起之理,應當參見論師所造的《聖稻芽經釋》。 關於勝義諦,論師又說:‘能說緣起法,不滅亦不生,不斷亦不常,非一非異義,不來亦不去,戲論寂靜安,圓滿諸佛語,敬禮最勝者。’ 論師又說:‘識即是光明,涅槃及普空,亦說法身故。’ 又說:‘此乃勝義諦,無相亦無現,所謂勝義諦,一切如來處。’
།ཡང་གཞན་ལས། ཤ་ཡི་མིག་གིས་ དེ་ལྟ་མིན།།ལྷ་ཡི་མིག་གིས་བལྟ་བྱ་མིན། །རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཤེས་པ་ཡིས་ཀྱང་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་ཨཱརྱ་དེ་བས་ཀྱང་། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉི་ག་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། །མུ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་ དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག་།རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པ་མིན། །རྟག་དང་ཆད་པ་གཉི་ག་མིན། །མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་དོན་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ཟད་དང་ཆགས་བྲལ་མྱ་ངན་འདས། །འགོག་དང་སྟོང་པ་ཉིད ཞི་བ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདི་མི་རྟོགས་། །སྒྲ་དང་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་དག་།དེ་དོན་བསྒོམ་ལ་དགོས་པ་མེད། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་བཟློག་པ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ ཆེན་པོའི་དུས་དག་ཏུ།།སྔོན་གྱི་མཁས་པས་བཀོད་པ་བཞིན། །སྒྲ་དང་ཚད་མའང་སྨྲ་བར་བྱ། །ལོང་བ་རང་དགར་རི་བོ་ལ། །འཛེགས་པས་བདེ་བ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཛིན་རྣམས། །རྣམ་པར་ལྟུང་བར་དཀའ་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མུན་པའི་ནང་གི་རྫས། །འོལ་ཚོགས་དག་ཏུ་ ཚོལ་བ་བཞིན།།དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་དོན་ནི་ཤེས་མི་འགྱུར། །ལོང་བས་རྐང་པའི་ཚོད་དཔག་གིས། །ཉམ་ངའི་ལམ་དུ་རྒྱུག་པ་ལྟར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཛིན་རྣམས། །རྣམ་པར་ལྟུང་བར་དཀའ་མ་ཡིན། །མགོན་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། །རང་གི་རིག་པ་དེ་ ཉིད་ནི།།གཞན་གྱིས་བསྟན་པས་མི་རྟོགས་ཏེ། །གུས་པར་བསྒོམས་པས་རྟོགས་འགྱུར་གྱི། །དོན་དེ་གཞན་དུ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔལ་ཀམ་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ནི་རང་རིག་ཕྲ་བ་སྟེ། །ཕྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །བདག་ཅག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡི། །བློ་གྲོས་རྩིང་བས་མི་ཤེས་ སོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་། འདི་ན་མྱ་ངན་འདས་ལམ་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་ཉི་མའི་འོད་ཅན་གྱིས་། །བདག་མེད་ཤེས་པའི་འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་འཇུག་།བློ་གྲོས་རྩིང་བ་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་ ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་པ་དྷརྨ་ཀཱིརྟིས་ཀྱང་།དེ་ཉིད་དོན་ནི་ཚོལ་འདོད་པས། རྗེས་དཔག་གཏན་ཚིགས་བསྟེན་མི་བྱ། །ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་མྱོང་འགྱུར་གྱི། །དེ་ཡིས་རང་རིག་རྟོགས་པ་མིན། །དེ་ཉིད་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། །རྗེས་དཔག་ཤེས་པས་ ཉམས་མྱོང་མིན།།བླ་མ་བཟང་པོ་བསྟེན་བྱས་ནས། །བསྒོམས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །བདག་གཞན་སྡེ་པ་མ་ལུས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་མཐོང་དང་། །དེ་དག་བདག་ལའང་སྡང་བས་ན། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་སྨྲ་བར་བྱ། །ཐོག་མ་མེད་ནས་རྨོངས་གྱུར་པས། ། དང་པོ་རིག་པས་བློ་སྦྱང་བྱ། །དེ་རྗེས་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་ཡིས་། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིད་རྟོན་མིན། །ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བ་ལས་གསུངས་སོ།
又從其他經典中說:‘以肉眼不能如是見,以天眼不能觀察,以有分別無分別的智慧亦不能見到。’ 聖者阿耶提婆也說:‘非有非無非亦有亦無,非二俱非,從四邊中解脫,此即中觀者所知。非常非斷,非常斷二者,從四邊中解脫,此義中觀者所知。’ 月稱論師也說:‘滅盡離貪即涅槃,寂滅空性即寂靜,如是諸法之真如,是為自性如是說。’ 有分別無分別的二種智慧不能了悟此義。聲音和正量的言說,于修習此義無有必要。爲了遮止他方諍論,以及在大論典時,如同古代智者所安立,亦當宣說聲音和正量。 盲人隨意攀登山峰,不能獲得安樂。執著比量為主者,墮落並非困難。如同在黑暗中尋找物品一般雜亂無章,如是以比量亦不能了知真實義。 如盲人以腳步測量,在險峻道路上奔跑,執著比量為主者,墮落並非困難。大怙主大樂金剛亦說:‘自己證悟真實義,不能由他人教示,以恭敬修習而證悟,此義不能從他得。’ 吉祥岡波拉也說:‘此乃自證極微細,是為微細境界處,如我等人之粗淺智慧不能了知。’ 法稱論師也說:‘此中涅槃道城中,具如來語日光者,無我智慧千聖入,非是粗淺智者境。’ 通達理路者中最勝,諍論者頂髻之寶珠法稱論師亦說:‘欲求真實義,不應依比量推理,以善修習而體驗,彼不能自證了悟。真實義之精要,非以比量智所證,應當依止善上師,以修習而得體驗。’ 見一切自他宗派,入于邪道之中行,彼等於我亦生嗔,是故亦當說比量。由無始以來愚癡故,初當以理訓練心,其後欲修習者,不應信賴比量。如是在《真實性明顯》中所說。
།འདི་ལྟ་བུའི་བདེན་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དང་། རང་གི་སྡེ་པའི་རྒོལ་བ་དག་ལ་འཇིགས་པ་དང་། བག ཚ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ།ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་བྱས་ཏེ། །རིགས་པའི་སྲབ་ཀྱིས་བསྲབས་བྱས་ནས། །ལུང་གི་ལམ་དུ་ལེགས་པར་ཞུགས། །བླ་མའི་མན་ངག་ལྕག་གིས་གཞུ་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ དང་སྡང་བ་དང་རྨོངས་པ་མེད་དེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ བསྒོམས་པ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་།ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྒོམ་པ་གོམས་པའི་མཇུག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤོང་བར་འགྱུར་ན་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་བསྒོམས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་གཟུགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབུས་སུ་བདག་མེད་ཅིང་།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྟེ། །མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་མཐོང་བ་མེད། །འདིར་རང་གི་སྡེ་པ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཤས་ཆེ་བ་དག་མ་བཟོད་ནས་ཤིན་ཏུ་རྔམས་ནས་རྒོལ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱེད་དབུ་མ་པ་དག་ནི་རང་གི་འདོད་པ་ཁས་མི་ལེན་ ཅིང་གཞན་སུན་འབྱིན་པས།ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་པས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཆད་ པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་ལུང་གིས་ཁྱེད་ལ་གནོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ཅིང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁྱེད་ལ་གནོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ཅིང་དེ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། གྲགས་པས་གནོད་ཅིང་དེ་ལ་ སྐུར་པ་གདབ་པ་དང་།ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་ལ་གཞན་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ལམ་འདི་ལ་བཙུད་པས་ཕུང་བར་བྱེད་པས། གཞུང་ལུགས་འདི་གཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ།
如此通達二諦的人,對於外道和自宗諍論者都毫無畏懼和擔憂。 乘坐二諦之車,用理性之韁駕馭,善入教法之道,以上師教言為鞭策。 如實通達無生的智者們,對於世俗諸法無有貪慾、嗔恨和愚癡,因爲了知諸法之法性實相。 為什麼呢?世間瑜伽行者修習空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處等,暫時息滅一切色想和障礙想,如是修習八解脫、勝處、遍處等,最終能斷除色想。 更何況大乘無上瑜伽行者,經無量劫修習諸法無自性,極為熟練地修習十八空性和三解脫門,安住于究竟境界的人們,又怎麼會執著於色法呢? 于虛空中無我,融入法界,即是般若波羅蜜多,無所見、能見及見。 對此,自宗中執著實有較重者不能容忍,極為憤慨地諍論說:‘你們中觀派不承認自己的主張,只破斥他人,是詭辯者; 無生即是無,認為一切皆無,誹謗因果、諦理、三寶等一切法,是斷見論者; 誹謗如來教法,經教能破斥你們;誹謗現量,現量能破斥你們;比量能破斥你們且你們誹謗比量; 世間共識能破斥你們且你們誹謗世間共識;自許能破斥你們,不僅自身毀滅,也引導其他智者走上這條道路而毀滅,因此應當放棄這種學說。’
།དེ་ལ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་མ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། མ་རིག་པའི་མིག་ ནད་ཆེན་པོས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་བཀབ་པས་རང་དེ་ལས་མ་ཐར་པ།ཟབ་མོའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དག་ལ་དགྲར་འདུ་ཤེས་ཤིང་རྣ་བ་འགེབས་པར་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་མ་བསགས་པས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པ་ དང་།ཐོས་པ་དང་། འཇུག་པའི་སྐབས་མེད་པ་དག་ཉོན་ཅིག་།སྐྱེ་བོ་ཡི་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། །ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་དུག་སྤངས་ནས། །གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་བཤད་པར་བྱ། །ཁྱེད་ཀྱི་རྒོལ་བ་དང་པོའི་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་མེད་དེ། མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་མཆོག་ མཐོང་བའོ་ཞེས་གསུངས་པས་མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ནས་ཇི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། གལ་ཏེ་དངོས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །ཁས་ནི་བླང་བར་བྱ་དགོས་ན། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་ཉིད་ལ། །ཁས་བླང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ ཅག་དབུ་མ་པ་ལ་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འབུམ་དུ་གཤགས་པའི་ཚད་ཀྱང་བསྟན་དུ་མེད་དོ།།ཁས་བླངས་པ་ཡི་དངོས་པོ་ནི། །ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མོ་གཤམ་གྱི་ནི་བུ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་མོ་གཤམ་ལ། །ཁྱོད་ཀྱི་ བུ་ནི་གང་ཡིན་དྲིས།།དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པས། །སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཅག་དབུ་མ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མདུན་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོལ་བ་གཉིས་པའི་ སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྨད་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རི་རབ་ཙམ་ཡང་བླའི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྒྱན་སྟུག་པོ་ལས་ཀྱང་། རི་རབ་རི་བོ་ཙམ་གྱུར་པའི། །བདག་ཏུ་ལྟ་བས་མི་གནོད་ཀྱི། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གནོད་པ་ནི། །ང་རྒྱལ་མི་བདེན་བརྟགས་པས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད། །གནས་མིན་པ་ལ་སྦྱར་མི་བྱ། །གང་ལ་གནས་མིན་སྦྱར་གྱུར་ན། །བདུད་རྩི་དུག ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན།།ལྟ་བ་ཇི་སྙེད་གང་ཡང་རུང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡི། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཐོས་ཀྱང་། །ལ་ལའི་ལྟ་བ་མ་ཞིག་ན། །གསོར་མི་རུང་པའི་ལྟ་བ་ཅན། །སྨན་པས་བཏང་པའི་ནད་པ་བཞིན། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།བདག་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་། དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། སྐྱེ་མེད་ཅེས་དང་སྟོང་ཞེས་དང་། །བདག་མེད་ཅེས་པས་སྟོང་པ་ཉིད། །དམན་པ་བདག་ཉིད་གང་སྨྲ་བ། །དེ་ནི་འདི་ན་བདག་བསྒོམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།
對此在此處應當說:唉!從無始輪迴以來,被無明的大眼疾遮蔽智慧之眼而未能從中解脫, 對於宣說甚深法理的諸位視為敵人並掩耳不聽, 對如來了義經典未能如實瞭解,未積累二種資糧,對於這樣的法理既無信解,亦無聽聞,更無趣入機會的諸人且聽: 世人的教法,以及大車之道,捨棄偏執之毒,以公正心而說。 你們第一個諍論的過失之垢並不存在。所說’無見即是見到最勝’,對於無見之義究竟如何而應當承許? 上師親口說道:‘若有實法存在,則應當承許,然于無生之法,如何能承許?’ 我等中觀派連微塵百分之一許可承許的事物也無法顯示。 所承許之事物,連微塵許亦不存在,因本來無生,如同石女兒。 譬如問不孕女人:‘你的兒子是誰?‘因為她無子,故不能回答。 因此,在我等中觀派智慧面前,有無等事物如你們所許的一切皆不存在,因為一切法無生且不可言說。 第二個諍論的過失之垢也不存在。如是,對於非有之法執為實有者應當呵斥。 經中說:‘我執雖如須彌山尚可,而空性見則不然,是不可救藥的見解。’ 聖嚴密莊嚴經中亦云:‘我見雖如須彌山,亦不能害,而空性見能害,是因增上慢不實分別。’ ‘瑜伽行者不應將空性,用於不當之處,若用於不當處,甘露將成毒藥。’ ‘為斷除有情身上,所有一切諸見故,宣說空性之理趣。’ ‘縱聞空性見,若有見未破,是不可救者,如醫所棄病人。’ 我等中觀派並非如此承許,針對此義,上師親口也說:‘說無生及空,無我等空性,若說為下劣,彼即修我見。’
། དེས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་ནས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པས། དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འགོག་པར་བྱེད་དེ། དངོས་རྣམས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བློ། །དོན་བཞིན་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། །རྟོག པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།།མཐོ་ཡོར་ལ་ནི་མི་བློ་བཞིན། །གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བློ་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་བཤད་པ།ཡོད་མེད་བློ་ནི་རྟོགས་བྱ་བ། །བཀག་ཕྱིར་དེ་བཞིན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བློ་གྲོས་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་སྟོང་སོགས་ཀྱི། །ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །མཁས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་མི་འགྱུར། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་དུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །བློ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ། །ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ལྟར་བཞེད་པ་ཡིན། །དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། །དེ་དག་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ།།ཡང་། བློ་ཆུང་གང་གིས་ཡོད་ཉིད་དང་། །མེད་ཉིད་དུ་ནི་མཐོང་བ་དག་།དེ་ཡི་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་བའི། །སྒོམ་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བདག་དངོས་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་མཐོང་ལྟ་བ། ། དེ་ཡི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །དེ་ཉིད་མཐོང་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་ལྟ། །མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བས་ཀྱང་། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉི་ག་མིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ ཡིས་རིག།།ཅེས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་དང་།ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ། །ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟགས་ཡོད་དང་མེད་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། ། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དག་དང་མ་དག་འདི་ཡང་མཐའ་ཉིད་ཡིན། །དེ་བས་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་སུ། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒོལ་བ་གསུམ་པའི་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་ཡང་མེད དེ་ཕྱི་རོལ་བདག་ནི་འདི་སྐད་དུ།བཟང་མོ་ལེགས་པར་གཡོས་ལ་ཟོ། །ཤི་ནས་སྤྱང་ཀིའི་རྗེས་དང་འདྲ། །མ་ཤི་བར་དུ་བདེ་བར་འཚོ། །ཤི་ནས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད། །ལུས་ཀྱང་ཐལ་བ་བཞིན་སོང་ནས། །སླར་སྐྱེ་བ་ཡང་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་མིན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདེ་བའི་ ཕྱིར།།ལྷ་མཆོད་འདྲེ་སྲིན་མནན་བྱས་ནས། །བཙན་ཕྱུག་མཐུ་སྟོབས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། བདག་ཅག་དབུ་མ་པ་ལྟ་བ་ག་ལ་གཅིག་།དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་ པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།
因此,如果否定事物的存在性而承許無的自性,雖然也會如此,但是由於我捨棄二邊,為顯示中道之故,也要遮破無性。‘諸事物無’這樣的心識,不承許是如實的,因為是從分別而成立,如同對稻草人起人的心識一樣。 有些人這樣說:‘諸事物既非一向是有,因為因的剎那已滅故;也非一向是無,因為果的剎那已生故。其心識唯是有無的自性。‘對此回答: ‘有無心識應了知,因已遮故諸智者,無分別智慧即是,以無生方式而生。由於空性空等之,自性即是空性故,智者于空性之中,不應視為是空性。諸法皆不成立故,于彼無分別之心,亦不會有所生起,龍樹如是而承許。’ 因此導師親口說道:‘若心超越有與無,不住于彼等法中,彼等深奧無所緣,緣起義中當修習。’ 又說:‘小慧見有性,及見無性者,彼寂滅戲論,修習不能見。若見自體他體及,有體無體見解者,彼于佛陀教法中,不能見到真實義。’ 又說:‘說有是常見,說無是斷見。‘等等廣說。 聖天論師也說:‘非有非無非有無,亦非二俱之否定,從四邊中得解脫,此即中觀師所知。’ 此理與教證也如《聖般若波羅蜜多經》所說:‘若是非有即說無,有無二者是無法,凡愚分別執二邊,執著有無而觀察。’ 又薄伽梵說:‘有與無二者是邊,凈與不凈亦是邊,是故遠離二邊后,智者不住于中間。’ 第三方論敵的過失之垢亦無。外道自說:‘美女善烹飪享用吧!死後如狼跡一般,活著之時當安樂,死後無其行境界。身體如灰塵消散,何來再有後世生?是故前後皆非有,為今生樂故修行。祭天壓制鬼神已,權勢威力得成就。’ 像這樣的斷見論者與我們中觀派的見解怎會相同?他們否定緣起、因果、諦實、三寶等,故是斷見論者。
།བདག་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་པས་ཆད་པར་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཆད་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་རིག་དང་པོ་རྒ་ཤི་མཐའ། ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ག་ལ་ཡོད། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་རུ། །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ངེད་འདིར་འདོད། །ཅེས་ནང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་རིགས་པ་ཤེས་པའི་མཆོག་དྷརྨ་ཀཱིརྟིས་ཇི་སྐད་དུ། མྱུ་གུ་སོགས་དང་སྔོན་པོ་སོགས། །ནུས་མཐོང ཀུན་རྫོབ་འདོད་ཅེ་ན།།དེ་སྐད་ཟེར་ན་དེ་ལྟར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། དགེ་དང་མི་དགེ་གང་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱང་། །དེ་ལྟ་འང་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་དགེ་མིན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཆུ་ཡི་ཟླ་འདྲ་བས། །དགེ་བ་ཡིད་འོང་སྡུག་བསྔལ་རྟག་མི་དབེན། །ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལའང་སྐུར་པ་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་བདག་ཅག་དབུ་མ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པ། །སངས་རྒྱས་ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད།།ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ང་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་ལངས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་ཐོབ་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྒྲལ་བར་བྱ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་ ཐམས་ཅད་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ།།ནམ་ཞིག་ན་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་གྲག་པར་མ་གྱུར་ གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ག་ལ་ཡོད།སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། རབ་ལུས་སྦྱིན་པར་བཏང་བ་ནི། །ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། །ཆོས་འདི་སྟོང་པར་ཤེས་ནས་སུ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེན་བྱེད་པ། །ངོ་མཚར་ལས་ཀྱང་དེ་ངོ་མཚར། །རྨད་ བྱུང་ལས་ཀྱང་དེ་རྨད་བྱུང་།།ཡང་། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་ལྟ་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ལུས་ངག་ཡིད་དག་གིས། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ལ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ།
我們中觀派安住於二諦之理,故不會成為斷見論者。為什麼呢?如是,即使依世俗諦的方式也不是斷見論者。如上師所說:‘無明為始老死終,十二緣起何處有?如幻如夢般,我等於此許十二緣起。‘如是宣說了內緣起。 外緣起也如通達正理之最勝者法稱所說:‘若許芽等及青等,功能所見是世俗,如是所說即如是。’ 經典依據也如是說:‘善與不善雖無實,如是善性亦非不善,世間世俗如水月,善妙可意苦常不離。’ 如是對三寶也未加誹謗,如是三寶是從我們中觀派的瑜伽修持中生起,這也是在世俗諦中,如世尊所說:‘諸成就亦是世俗,佛金剛薩埵自性,唯於世俗中成就。’ 世尊也說:‘我唯以無所得而現證菩提。‘同樣,具壽舍利子,‘有得亦有現證,這僅是以世間言說而說為二,勝義中則無所有。‘等如是宣說。因此,得、現證及果唯在世俗諦中。 複次,具足從大悲所生菩提心的菩薩作如是想:‘雖然勝義中一切法本來無生,但在世俗中如何度脫五道眾生出離苦海?以四攝事等殊勝方便,當令彼等一切無餘皆安立於圓滿大菩提。愿我現前圓滿成佛時,于彼佛土中連聲聞、緣覺、眾生、痛苦等名字都不聞。‘如是思維的大士,豈有斷見之說? 上師也說:‘捨身佈施者,非為大稀有,知法本性空,而依業果者,較稀有更稀,較希奇更奇。‘又說:‘以空性見而觀察,恒以身語意清凈,如是利益諸眾生,豈有斷見之所說?’
།ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱང་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ ཤེས་ཀྱང་།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཁམས་གསུམ་ན་བྱེད་ཀྱང་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཆད་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་ངས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་བསད་པ་དང་། ཐོ་བས་བུམ་པ་བཅོམ་པ་འམ། མེས་ཤིང་བསྲེགས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་ལས། ཆོས་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས། ཟད་དང་ཆགས་བྲལ་མྱ་ངན་འདས། །འགོག་དང་སྟོང་པ་ཞི་བ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། །དངོས་པོར་འཛིན་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་ལ། །སྐྱེ་མེད་ཐ་སྙད་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ། །དངོས་མེད་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན། །དེར་ནི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཞིག་།དངོས་པོ་གདོད་ནས་མེད་ཉིད་ལ། །ཆད་ཅེས་པ་དེ་རིགས་པ་མིན། །བདག ཅག་ལ་ཆད་པར་སྨྲ་བའི་དྲི་མ་མེད་དེ།སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་ཆད་སོགས་འཇིགས་པ་འབྱུང་། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་མེད་རྣམས་ལ། །ཆད་སོགས་འཇིགས་པ་ག་ལ་འབྱུང་། །གལ་ཏེ་དངོས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་འཇིག་ རྟེན་མཐའ་ཡོད་དང་།།མཐའ་མེད་ལ་སོགས་པར་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། ནམ་མཁའ་ནི་མེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་དང་། པདྨ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནམ། འདིར་ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱང་ འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང་།རབ་འབྱོར་གཟུགས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ན་ནི་སྟོང་པ་དང་། མི་སྟོང་པ་དང་། དབེན་པ་དང་། མི་དབེན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། མ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གཟུགས་དངོས་ པོར་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།རྒོལ་བ་བཞི་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཉན་ཐོས་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཁུངས་ཀྱི་ལུང་ཐམས་ཅད་ནི་དྲང་བའི་དོན་ནོ་ཞེས་སྔར་ རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་ངེད་དབུ་མ་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་དེ།དེ་དག་རིམ་གྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་བཞི་དང་། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་བཞིན་ནོ། །ལུང་གིས་གནོད་པ་ཡང་དེ་ནི་འདི་ལྟར། ཆོས་ཆེན་པོའི་མེ་ལོང་གི་མདོ་ལས་ གསུངས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གིས་གནོད་དོ་ཞེ་ན།དབུ་མ་པ་ལ་ནི་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྤངས་ནས། འདི་སྐད་དུ། གང་མེད་པའི་དོན་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ།
經典依據也在《聖迦葉所問經》中說道:雖然了知一切法無生,但是相信業的果報;雖然通達一切法無我,但對一切眾生生起大悲心;雖然廣行佈施,但不期待果報;雖然在三界中修行,但心向涅槃。 從勝義諦的角度來說也不是斷見,比如說如果認為像是用刀殺人、用錘子打碎瓶子、或用火燒木頭那樣,勝義中有實在的事物存在,那才是斷見。而諸法的法性,不論佛陀出世與否,本來就遠離生起。 正如月稱論師所說:‘滅盡、離貪、涅槃、寂滅、空性、寂靜,以及真如,都是諸法的自性。’ ‘說無生’是爲了那些執著實有的人。諸法本來無生,‘無生’也只是假立的名言。若連無實也不成立,實有又從何而來?諸法本來即是無實,說’斷滅’是不合理的。 我們沒有斷見的過失。如論師所說:‘若執著實有,則有斷等怖。于無實執者,斷等怖何有?若有實物者,世間有邊際,無邊際等相。‘等等。 比如有人說:‘虛空是不存在的,虛空中的青蓮花和蓮花也是不存在的’,這難道是斷見嗎? 這裡經典依據也在《聖般若波羅蜜多大經》中說:‘須菩提,如果色是實有,那麼就會有空與不空、遠離與不遠離、安樂與不安樂、寂靜與不寂靜等等,但是色非實有。‘如是廣說乃至一切相智。 也不會染上第四種諍論的過失。為什麼呢?如前所廣說,你們聲聞和瑜伽行派的一切經典都是不了義的,我們中觀派也不會誹謗這些,因為這些都是次第引導的方便,如同四種密意和四種隱密意。 關於經典的諍難,如果說《大法鏡經》中所說的十八種惡見會造成諍難,對中觀派來說並無諍難。因為那些是捨棄二諦的道理而說:‘凡是無的義理就是真實,什麼都沒有,一切本性清凈。’
། ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པ་ནི་ཚར་བཅད་པའི་འོས་ཡིན་པས། རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྒོལ་བ་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་དང་། བརྒྱད་པའི་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་ཀྱང་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར སྣང་བའི་ཕྲེང་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་པས་དེ་དག་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དོན་དམ་པར་ཞེས་དམ་བཅས་པ། དེ་དག་གིས་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་མི་གནོད་དོ། །ཡུལ་རྣམས་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ བླུན་པའི་ཕྱིར་དང་།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། ཁབ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་གྲག་པ་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཅི་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས་དེས་ གནོད་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་མེད་དོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་དོ་། །དོན་དམ་པར་འགའ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས་སོ་། །གྲགས་པས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་ཤེས་པའི་ལིང་ཐོག་གིས་མདོངས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་དམུས་ལོང་མ་གཏོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་སྐབས་འདིར་མི་གཏོགས་པས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ།།བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་པས་ཁས་བླངས་པའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟར་ ཞུགས་བྱས་ནས།།རིགས་པའི་ཁ་ལོ་ལེགས་བསྒྱུར་ཏེ། །ལུང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་བྱས་ནས། །ལམ་ལོག་པར་ནི་འགྲོ་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འདབ་ཤོག་མ་ཉམས་བྱ། །བར་སྣང་གཅོད་པ་ཐོགས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཚུལ་གཉིས་ལྡན་པ་ཡང་། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐོགས་པ་མེད། །ཇི་ ལྟར་སེང་གེའི་ང་རོ་ཡིས།།གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་ཅིང་འཇིགས། །དེ་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སེང་གེའི་སྒྲས། །རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་།དངོས་པོ་མེད་ལ་དབང་ཐོབ་པས། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཀུན་བདག་ཉིད། །རང་གཞན་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །སེང་གེའི་ང་རོ་སྨྲ་བ་ཡིན། ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྟོག་པའི་དྲི་བ་མ་ལུས་པ་།བསལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞི་དང་སོ་སོ་རང་རིག་དང་། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་ཡི་གེ་མེད། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་བྲལ་བ། །མཁའ ལྟར་དྲི་མེད་དེ་ཉིད་ལ།།འཇུག་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི། །ཤེས་རབ་དོན་དམ་ཤེས་པར་བྱ། །རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཤེས་པ་གཉིས་ལས་ལོག་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་བློ་ལ་ཡུལ་མེད་པས། །སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དག་།ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་གྱུར་པས་ན།།དེ་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྱུར་པས། །སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་། །ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱིས་ལོག་གཡོ་བ། །དེ་སྲིད་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བཞི་གྱུར་ན། །ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། །དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།
再者,說’在世俗中事物於世俗中也不存在’這樣的邪見執持者應當被破斥,因此要詳細解說。 不會被第五、第六、第七、第八論敵的過失垢染,因為已經承許這一切世俗諦顯現的串連,所以也不是誹謗他們。 又,所立’在勝義中’也不會被他們所破。如是,現量也不能破。因為諸境是虛妄的緣故,諸根是愚鈍的緣故,以及雖無所見等的功能,如同眼翳者見到髮絲、蒼蠅、針滴等顯現,以及如回聲等所聞,現量也是增上慢,因此何者成為現量而能破除什麼?因此無現量所破。 比量也無所破,因為勝義中無任何成立。 共許也無所破,因為世間為無明翳障所蔽,在抉擇勝義時,如同在鑑別珍寶時不包括盲人一樣,此處不包括世間人,故無共許所破。 安住二諦理者也無承許所破。 乘上二諦之車已,善轉理路之韁繩,入于教法之道路,不行於邪道。 如同翅膀未損壞,穿行虛空無障礙,如是具足二諦者,于諸法中無障礙。 如同獅子之吼聲,令諸野獸驚恐懼,如是空性獅子吼,令諸論敵驚且懼。 于無實獲得自在,故為諸法之本性,對於自他諸部派,宣說獅子之吼聲。 了義之真實世俗品終。 其中,勝義智慧如何?清除一切分別垢,以及寂靜各自證,無分別且無文字, 遠離一與異性質,如空無垢之真如,無有趣入而趣入,應知勝義之智慧。 若離有分別無分別二種智,爾時心無所緣故,戲論得以寂滅。 當所知與能知,成為法界之時,爾時如虛空故,戲論得以寂滅。 乃至意有動搖時,彼時是魔行境,若意無所動搖,二種智慧亦不知。 勝義智慧品終。
། །། དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་དུ་སུ་ཞིག་འཇུག་ཅེ་ན། དཔག་མེད་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར། །སྦྱང་བ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་གོམས་བྱས་པའི། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །མདོ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། །མ་བསྟན་སྦྱིན་སོགས་ལྡན་པ་ཡིན་། །རང བཞིན་དང་ནི་གོམས་པ་ཡི།།རིགས་ཅན་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བྱས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་ སྣོད་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ནས་ཀྱང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ནི། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་དག་།དཔག་མེད་བསྐལ་པ་མང་པོ་རུ། །བསྒོམས་པས་དག་པའི་བློ་ཅན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཆེ་དང་ ཐབས་ཆེ་དང་།།བརྩེ་བ་ཆེ་དང་མོས་པ་ཉིད། །ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་དག་བསྟན། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་། འཕགས་པའི་ནོར་ལ་སོགས་པ་སྔ་ མ་དག་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་།དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟབ་པའི་གནས་དག་ལ་བསྒོམ་པར་གྱུར་པ་དག་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ན་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཡང་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་བསྙེན་བཀུར་ཡང་དག་ཞུགས། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱད་པས། །སྣོད་དུ་དེ་ནི་དམ་པ་ བཞེད།།ཅེས་རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མ་ལས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ་ལས། ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་དང་། སྟོང་དང་ཁྲི་དང་། འབུམ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དོན་གོ་བ་དང་། སྟོང་ པ་ཉིད་ལ་བཟོད་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ནི་དེ་དག་ལས་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པ་དང་། སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ས་ཡ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ནི་ ཕྱི་མའི་ཚེ་འདི་ཐོས་པ་དང་།མོས་པ་དང་། སྤོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དོན་རྟོགས་པ་དང་། གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཡང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར། སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྙེན་ བཀུར་བྱས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་དོན་འདི་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེ་བ་ ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་།དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ནི། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་དག་།དཔག་མེད་བསྐལ་པ་མང་པོ་རུ། །བསྒོམས་པས་དག་པའི་བློ་ཅན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།
那麼,誰能趣入如此甚深廣大的道呢?在無量生世中,具足修習資糧者,熟習六度波羅蜜多者,是大士的行境。 如經中所說:‘具足未宣說的佈施等,以及本性和串習的種姓者,是其行境。’ 如《現觀莊嚴論》中說:‘承事諸佛已,于彼植善根,善知識攝受,是此法器也。’ 其他經中也說:‘如同乾闥婆城,以二諦所表,于無量多劫,修習得清凈慧者。’ 聖者龍樹菩薩也說:‘大智慧大方便,大慈悲及信解,正說大乘法,是大士行境。’ 因此,以世俗諦之理趣入廣大的五波羅蜜多、四攝事、聖財等前行熟習者,以勝義諦之理修習甚深法要者方能趣入。 故彌勒怙主也如是說:‘承事諸佛入正道,修習佈施戒等行,彼為殊勝法器也。‘如《勝生經》中所說。 《聖智印三昧經》中說:‘於後世后時,若於百佛、千佛、萬佛、十萬佛所植諸善根,尚不能獲得此三昧,不能生起勝解、了悟義理、獲得空性忍、證得三昧及生起辯才。’ ‘于億佛所承事供養,亦不能從彼獲得忍辱、證得此三昧及生起辯才。’ ‘于百萬佛所承事供養,於後世雖能聽聞此法、生起勝解、不捨棄、生起信心、了悟義理、為他宣說、獲得法忍,然不能證得三昧,不能生起辯才。’ ‘於八十億佛所承事供養、植諸善根及發菩提心者,方能獲得一切。’ 因此,應當了知龍樹菩薩的中觀大論之義如優曇缽羅花般難得。 大安樂尊者也說:‘如同乾闥婆城,以二諦所表,于無量多劫,修習得清凈慧者。’
།སློབ་དཔོན་རྗེ་བཙུན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་སྟོང་ཉིད་ཐོས་། ། ནང་གི་དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་ནི་འབྱུང་། །དགའ་བ་ལས་བྱུང་མིག་ནི་མཆི་མས་གང་། །ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་ཡིན་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ས་བོན་ཡོད། །དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །དེ་རྟོགས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་བྱུང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངའ་བརྙེས་པས། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གྱུར། །སྐྱེ་མེད་སེང་གེའི་ང་རོ་ཅན། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་དག་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལེན་པར་འདོད་པས། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་གཅིག་ནས་གཅིག ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་དག་བཙལ་བ་ལ་འབད་པར་རིགས་སོ།།འདིར་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ན་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་བསླབ་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་དང་། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྒྱད་དང་། ཕམ་པ་བཅུ་དང་། ལྟུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་། མདོ་སྡེ་ལས་ བཏུས་པའི་བསླབ་པའི་གྲངས་ངེས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ནི་ལས་དང་པོ་པ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་གི་ཕྱིར་འདི་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བསླབ་པ་ལ་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་ཅིང་། གཞུང་འདིའི་བསླབ་པའི་ཚུལ་ནི་བསླབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དུ་མར་གསུངས་པའི་བསླབ་པ་མ་ལུས་པར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བ་ཡང་བློ་གྲོས་ དམན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གཞུང་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་བྱའོ།།གཞན་འཕགས་པ་ཆོས་བཞིའི་མདོ་དང་། འཕགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། འཕགས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་མདོ་དང་། འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་ལྟུང་ བ་བཤགས་པའི་ཆོ་གས་ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དང་། འཕགས་པ་སྨན་གྱི་བླ་བཻ་ཌཱུརྱ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་ང་བ་ལས་ལྡང་བར་བྱའོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་སོ།།དེའི་དོན་ཡང་འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་མདོ་ལས་དེ་ལྟུང་བ་འདུལ་བ་གང་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ། ཕུང་པོར་མ་ གྱུར་པ།གཟུང་བ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པའོ། །སེམས་གང་གིས་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཟད་པ། བྲལ་བ་རྣམ་པར་གྱུར་པ།ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ། ཕུང་པོར་མ་གྱུར་པ། གཟུང་བ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པའོ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ ལྟུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།ལྟུང་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ནོ། །རྩ་བ་མེད་པའོ། །མི་གནས་པའོ།
上師尊貴的月稱論師也說道:‘在凡夫之時聽聞空性,內心喜悅一次又一次生起,喜悅所生之淚盈滿眼眶,身上汗毛豎立。若有此相,彼人具有菩提種子,應為彼說勝義諦。從彼了悟所生功德,於法界獲得自在,成為法界本性,無生獅子吼聲者,向聖者龍樹頂禮。’ 凡夫之智慧僅見此岸,欲入如來經典而求真實義者,應當努力尋求從聖者龍樹尊前一脈相承的諸位上師。 此處若問具因緣力者如何趣入?首先應當先行皈依,發起無上正等正覺之心,並受持菩薩增上戒律。 其中包括四百戒、八根本墮、十重戒、四十八輕戒,以及龍樹菩薩所制定的諸戒,和聖者無著從經典中攝集確定的學處數目,這些是為初學者及智慧淺薄者而設。 若認為戒律應當有確定數目,而說不應學習此論中的戒律,這是菩薩的錯誤。因為爲了圓滿成熟眾生、圓滿佛法、欲速疾成就正等正覺,應當守持世尊在諸多經典中所說的一切戒律。 關於懺悔墮罪,一些智慧淺薄者應當按照論典所說在他人面前懺悔。其他人則應以聖者四法經、聖者三蘊經、聖者業障清凈經、聖者優波離所問懺悔儀軌來懺除墮罪。 一些智慧優秀的菩薩則以虛空藏經、聖者藥師琉璃光王經、陀羅尼經中所說的儀軌來懺除墮罪。智慧最勝的菩薩則是如此修習一切法無生。 其義如聖者大乘教誡經中所說:‘何為調伏墮罪?墮罪不住于處所,不住于方位,非為蘊聚,無所執取,無有顯現。能造墮罪之心亦是滅盡、遠離、轉變、不住于處所、不住于方位、非為蘊聚、無所執取、無有顯現。如心性然,墮罪亦然。如墮罪然,一切法亦然,無有根本,無有住處。’
།སེམས་གང་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང་། རྙོག་པ་མེད་པ་དང་། དང་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དང་། བླ་མའི་ཚིག་ལ་མོས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བ་འདུལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བླངས་ཏེ། འཆང་ངམ། ཀློག་གམ། ཚུལ་བཞིན དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་མི་དགེ་བ་དེ་དག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་ དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ལས་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ ལྟ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསང་བའི་མདོ་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་ པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ནས་དོན་འདི་དག་གནས་སོ།།འདི་ལྟར་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་གསུམ་སྦྱངས་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སོ། །འདི་ལྟར་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་ ཅིང་།འཁྲུག་ལོང་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་རླུང་ཡིན་ཏེ། བགྲང་བ་དང་། འགག་པ་ལ་གོམས་པར་བྱའོ། །བགྲང་དང་རྗེས་འགྲོ་རྟོག་པ་དང་། །རྟོག་པ་དང་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཡང་དག་རྣམ་པ་འདི་དྲུག་ནི། །དབུགས་རྔུབས་འབྱུང་བ་དྲན་པར་འདོད། །གཅིག་ནས་བཅུ་ནས་ བརྒྱ་ཡི་བར་།།ནང་དུ་འཇུག་པ་བགྲང་བར་བྱ། །རླུང་དེ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ན། །ལུས་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་རྗེས་ཁྲི་ཕྲག་བཅུར་བགྲངས་ན། །ལོ་ལྔར་ཚེ་ནི་བསྲིང་བར་བྱེད། །ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་པར། །བགྲངས་པས་བཅུ་སོགས་བགྲང་བར་བྱ། །པུ་ར་ཀ་དང་ཙེ་ར་ཀ་།ཀུམྦ་ཀ་སྟེ་འགག་པའོ། །ཆུང་དང་ འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི།།ཚད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པ་གང་ཞིག་ལུང་དང་ནི། །རིགས་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་ལ། །བླ་མའི་མན་ངག་རབ་ལྡན་པའི། །བསྒོམ་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པར་འོས། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དབུ་མ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟན་བདེ་བ་ལ་ སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འདུག་སྟེ།འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་བལྟས་ལ། འདི་དག་ནི་རང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྨོངས་པར་གྱུར་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་རྩ་བཅུས་གདུངས་པར་གྱུར་པས་འདི་དག་མ་བསྒྲལ་བ་བསྒྲལ་བར་བྱའོ། ། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ།
說道:‘心中無有懷疑、無有混濁、清凈、寂靜、無有熱惱、明晰、極為純熟、信仰上師言教、一心決定無疑且深信,這就是懺悔墮罪。’ 如經中所說:‘若有人從此般若波羅蜜多中,乃至受持、讀誦、如理作意一個四句偈,則其前世所造諸不善業,於此生中悉皆滅盡無餘。‘如是在《大般若經》中所說。如此修習般若波羅蜜多義理,更何須說其他。 在《聖法無生經》中也說:‘文殊菩薩,若知無業亦無異熟,則得業障清凈。’ 在《龍王海問經》中也說:‘龍王,由四法能斷除業障。何為四法?即是:決定思維空性、決定思維無相、遠離希求、了知無造作,這四者是也。’ 此外,如來在《秘密經》、《業障清凈經》等諸多經典中皆說此義。 如是修習三種勝解行地后,出世間道得以生起。云何修習?即由止觀瑜伽。 如是諍論根本及擾動者即是分別念,而彼即是風,應當修習數息和止息。 ‘數與隨及伺,伺察以及轉,此六種清凈,是為數出入。從一至十百,內入應數息,彼風得自在,身中生安樂。’ ‘其後數至十萬,能延壽五年。數至二十萬等,應數十等數。補盧迦與遮盧迦,及與奎婆迦為止。小中及大等,量有三種別。’ ‘所修若不違,教理及道理,具足上師教,如是應修習。’ 大師聖龍樹親說:‘此為大中觀教授:于舒適座上結跏趺坐,觀察五道眾生界,彼等為各自分別習氣所迷惑,為百十種痛苦所逼惱,應當度脫未度者,應當解脫未解脫者。’
། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྔར་གྱི་ཞི་གནས་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས། དངོས་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན ནོ།། གཟུགས་ཅན་ནི་གཉིས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་གཉིས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གསུམ་སྟེ། སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་བཞི་ སྟེ།སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་དངོས་པོའི་ཆོས་བསྡུས་པར་གྱུར་ན་ནི་འདི་ལྟར་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཅན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཕྱོགས་ཆའི་བྱེ་བྲག་གིས་མཐར་སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། དེ་འང་རེ་ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོན་ད་ལྟར་དང་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས། སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང་།གང་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདུས་ལ། སེམས་ལུས་ལ་འདུས་ཤིང་། ལུས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འདུས་ནས་ཐིམ་པར་གྱུར་པར་བྱའོ། །འདིའི་དོན་ཡང་སློབ་དཔོན་ གྱི་ཞལ་སྔ་ནས།དབུ་མ་སྲིད་པ་འཕོ་བ་ལས་ཇི་སྲིད་དུ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ལས་བྱུང་། །སེམས་ཀྱང་ལུས་ལས་བྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་།ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །སྐབས་དེར་ ཤེས་པ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས།ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་།ཅི་ལ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ། མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ། ཤེས་པ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་སྐྱེས་པ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་། དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་དྲག་ ཏུ་དྲུད་པ་ལས་མེ་བྱུང་བས་ཤིང་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ན་མེ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་ཤི་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པའོ།།འདིའི་དོན་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་རྒྱན་སྟུག་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ མེ།།བསྲེག་བྱ་མེད་པས་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་ལྟ་ཚིག་ན། །སྟོང་ཉིད་མེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར། །ལྟ་བ་འགོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད། །ཉོན་མོངས་བསྲེགས་ན་རྣམ་པར་མཛེས། །ཞེས་གསུངས་ སོ།།བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ལྟ་བའི་བུད་ཤིང་ཕུང་པོ་དག་།སྟོང་ཉིད་མེ་ཡིས་བསྲེག་བྱས་ནས། །འདི་ནི་ཞི་བ་ལ་གནས་ནས་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མེ་ཡང་འགག་།ཅེས་གསུངས་སོ།
爲了使尚未涅槃的眾生得以涅槃,以慈悲心生起菩提心,並如前獲得止觀的穩固。論師月稱說道:‘事物有二種:有色法和無色法。有色法有二種:大種和所造色。無色法有二種:有為法和無為法。有為法有三種:心、心所和不相應行法。無為法有四種:擇滅、非擇滅、虛空和諸法真如。‘雖然如此說,但若總攝諸法,則可分為二種:有色法和無色法。 如是,有色法也將成為無微塵部分的顯現,微塵也將因方分差別而最終成為無顯現。無色法是心,而且暫且心與心所是剎那生滅,由於前、現在、后的差別極其微細,將成為無顯現,因此心與心所皆不成立,應當安住于如是法界自性中。 《般若經》中說:‘彼心非心,以心性光明故’,又說:‘無心者即不可思議。‘或者,一切法攝於心,心攝於身,身攝於法界而融入。此義如論師所說:‘如《中觀生有經》中說:世間從分別生,分別從心而生,心又從身而生,是故當觀察身。‘應當安住于如是義中。 此時,應當修習:心不住于任何處,不作任何分別,無有任何思慮,不住於一切邊,識不生任何自性,一切皆非。彼擇法慧亦是無顯現,譬如猛力摩擦兩木生火,木材燃盡時,彼火亦自然消失,如是智亦成無。 此義如《優波離請問經》中所說,又如《華嚴經》中說:‘如能焚燒之火,無所燒則不住。如是所燒盡已,空性之火亦滅。于見解遮除時,智慧火亦不生,能焚一切煩惱,煩惱燒盡最殊勝。’ 大樂尊者亦說:‘以空性之火,焚燒見解薪蘊已,此住于寂靜中,如是真如火亦滅。’
།དེ་ལྟར་རགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཕྲ་ བའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཙམ་སྣང་བར་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་སྒྱུ་མ་ཙམ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་འདས་པ། ཁ་དོག་དག་དང་དབྱིབས་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ། སྣང་བ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ལུང་ཡང་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་བརྟག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདས་པར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་གྱུར་ན། ། སྣང་བ་མེད་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ལྷ་དང་། སློབ་དཔོན་རྗེ་བཙུན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི བདེན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྨྲས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབུ་མ་རགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནང་གི་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་ནི་ཇི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། འདིར་ནི་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ཡང་འགག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་གནས་པ། །ཆོས་རྣམས་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །མིག་ལ་སོགས་དང་ཡུལ་རྣམས་ཉིད། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་ཉིད་དག་སྟེ། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་རྣམ་ཕྱེ་བ། །ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི ཞལ་སྔ་ནས།ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མར་བསྒོམ་བྱ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་དྲན་བྱ། །ཡང་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་ལྔ་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། །བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བཤད་ཁམས་ནི་དེ་རྣམས་དང་། ཤེས་པ་ལྔ་དང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན། །གང་ཡང་རི་བརྒྱད་དང་ནི་རྒྱ་མཚོ་བརྒྱད་རྣམས་དང་། གླིང་ལ་སོགས་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་དབྱེ། །གང་ཡང་བརྟན་དང་གཡོ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེ། །ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན། ། ཞེས་མང་དུ་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ཇི་སྐད་དུ། དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས་ཏེ། མིག ཡོར་ཙམ་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སེམས་ཏེ།རང་གི་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་གསུངས་པ། སེམས་ལས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཆོས་མེད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཨུཏྤལ་ རྩ་བ་མཱུ་ལ་ལས།།ལོ་མ་ལ་སོགས་རྒྱུན་འབྱུང་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་རྫས་མེད་པ་ཡང་། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་གནས། །དེ་ཡི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །ུཏྤལའི་ཙ་བ་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་ཞིང་ཆུ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་རྩ་བ་དེར་གར་ཡང་ཟུག་པ་མེད་ཀྱང་། མཚོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ དག་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་སོ།
如是宣說了粗品瑜伽之後,現在宣說細品瑜伽。此為細品,即如一切法皆是自心如幻顯現,如是唯心如幻超越三時,無色無相自性光明,無所顯現故當知一切法即是自心如幻。 經中亦有,《聖楞伽經》云:‘依止唯心已,不觀外境義,依止真如已,超越于唯心,若超唯心已,則住無所現,住于無現瑜伽者,彼見大乘道。’ 聖龍樹和阿阇黎聖天及阿阇黎尊者月稱如是說道:如是世俗諦以聲聞之方式所說乃是外中觀粗品,彼即安住于唯心稱為內中觀細品。此義廣如阿阇黎親說:‘此中無有生,亦無有滅盡,心之自性住,諸法當了知。眼等及諸境,即是五智慧,內外所分別,一切非心外。‘等等多有宣說。 阿阇黎聖天親說:‘外境義非有,自心當得見,彼亦修如幻,真如亦隨念。‘復說:‘色等五及十二處,十八界所說彼等及,五識及一切眾生,皆是自心非他物。若八山及八大海,洲等及地獄等分,若見堅固動搖性,皆是自心非他物。‘等等多有宣說。 阿阇黎月稱親說:‘是故外境事物不可得且非有,以是心之自性故。‘又說:‘一切法不住於心外,凡所顯現如陽焰者,彼一切即是自心,除自心外更無他物。‘又說:‘若謂心外有異事物者,即謂無法。‘等廣說。 此中偈曰,如優缽羅根,生起葉等相續,如是無實心,安住諸法體。其義即是:優缽羅根不與他相連而住於水中,雖彼根無所住著,然能遍滿廣大湖泊以葉花等,如是雖心無實,然於世俗中安住為內外一切法之體性。
།ཡང་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ལུ་མའི་སཱ་ལུ་ཀ། །རྩ་བ་མེད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ། །རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་། ། ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་ཁྱབ་པར་གནས། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །མཚེའུ་དང་། ལུ་མ་དག་ལ་སཱ་ལུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔོ་ཞིག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པས། མེ་ཏོག་སེར་པོ་ཞིག་གིས་ལུ་མའི་ཁ་ཆོད་པར་སྐྱེ་ལ་དེ་ལ་རྩ་བ་ནི་ཟུག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རྩ་བ མེད་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁས་ཇི་ཙམ་ཁྱབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་སོ།།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །རྣམ་ཤེས་ཐར་པ་སྲིད་པའི་བརྟགས་ལས་འགྲོ་བ་གང་། །སྲིད་པའི་ སྡུག་བསྔལ་མཚོ་ཆེན་ནང་དུ་མི་འཁོར་བའི།།འདུས་བྱས་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་སོང་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བླ་མའི་བླ་མས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རིགས་པའི་གླུ་ལས། །རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། ། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་འདྲ་བའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་དེ་དག་བདག་གི་གཞུང་ཆེན་པོ་མང་པོ་དག་བཀོད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དབུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས ཤེས་པར་བྱའོ།།ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཟློག་པ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་གཞུང་དང་ནི། །རྩོད་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་དུས་སུ། །རིགས་པའི་དབུ་མའི་གཞུང་སྨྲ་བྱ། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་གཙོར་བྱེད་ཅིང་། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་དུས་སུ། །ཕྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །འདི་ནི་ཞལ་གྱི་གདམས་པ་ ཡིན།།རྗེ་བཙུན་དེ་དག་གི་ཞལ་གྱི་གདམས་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ནམ་མཁའ་དང་། བག་ཆགས་བཞིའི་མཐུས་སེམས་སྒྱུ་མ་རྫས་སུ་མེད་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྣང་སྟེ། བདག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ན་ སེམས་སྒྱུ་མ་དེ་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ།བསལ་བ་མེད་པ།གཞག་པ་མེད་པར་ཡང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིགས་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མ་གྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། བསལ་བར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་ལ་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་ མེད།། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཡང་། །བདག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་དང་། །རྣམ་ཤེས་རྟོགས་པས་མ་བསྒྲིབས་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཏུ་བཞེད། །ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ནི། །སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུར་གནས་པའོ།།སེམས་དེ་ཡང་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །མྱ་ངན་འདས་བཅས་ཀུན་སྟོང་དང་། །ཆོས་སྐུར་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ།
又說道:‘如同盧瑪薩盧嘎,雖無根卻遍及一切,無根之心性,亦遍及虛空邊際。’ 此義為:在池塘和盧瑪中,有一種名為薩盧嘎的青草相互連線,以黃色花朵覆蓋盧瑪表面而生長,它是沒有根的。同樣,心雖無根,但遍及如虛空般廣大,安住於一切法之本性中。 聖者龍樹尊者亦云:‘如是自心本性遍及一切眾生,識解脫于輪迴執著之眾生,不復流轉于輪迴大苦海中,超越一切有為法者,我向彼頂禮。’ 上師之上師在《勝義理趣歌》中亦云:‘自心即是一切種子,從中生起輪迴涅槃,能賜所欲諸果實,我禮如意寶心性。‘由此應知輪迴涅槃一切皆為心性幻化。 因此引用諸多大論典,應知是為外道中觀。 ‘為遮止他方諍論者,及大論典之教義,當大諍論生起時,當說理趣中觀論。于實相義為主時,瑜伽修持之時中,應當修習細瑜伽,此乃口傳教授也。’ 尊者們的口傳教授是這樣的:在世俗諦中,以虛空和四種習氣之力,心如幻無實質虛妄,顯現為內外,無我等以及蘊等諸法皆不存在。勝義諦中,應知此幻化心本來無生、無遮、無立,即是如此。 應以廣大理證聚予以否定遮除。 論師云:‘此中無所遮,亦無所安立,如實見如實,見實得解脫。’ 又云:‘我與諸蘊等,及識解無礙,諸佛菩提心,許為空性相。內外一切心,住如幻化性,彼心即光明,涅槃皆空性,如是正說為法身。’
།ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སེམས། །ནང་གི་སེམས་ལ་བསྡུ་བ་དང་། །དེ་ཡང་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ། གཟུགས་སྤངས་པ། ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཡུལ་དང་། ཡུལ་ཅན་དང་། ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱར་མ་གྲུབ་པ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ། མཐའ་གང་ནའང་མི་གནས་པ། བརྗོད་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བསམ་དུ་མེད་པ། བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས། ཅི་ལའང་མི་གནས་པ། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐལ་པ་ཆུང་བ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་ལ་སྦ་བར་མ་བྱས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འབྱུང བར་འགྱུར་བས་ན་བག་མེད་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་གཙོར་བྱེད་འདོད་པས། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ མེད་ན་སྤྱོད་ལམ་དང་།པྲ་སེ་ནའི་ཐབས་ཀྱིས་བརྟགས་ལ་མན་ངག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བག་ཡོད་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ གྱི་ཞལ་སྔ་ནས།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །བྱས་པ་བྱས་པའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་མིག་དག་དལ་བུས་ཕྱེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ། ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རོ། །ེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རོ། །ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་བཞིན་དུ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་པ་དང་། ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། རྨོངས་པ་བསལ ཏེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལས་རྒྱལ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤིང་སྙིང་རྗེའི་ཡིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་། བག་ཡོད་པ་དག་མ་ཉམས་པར་བྱ་བ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དལ་བུས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ དུ་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་གདོན་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་ཉི་ཤུ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་ བདུན་ཅུ་པ་དུས་རྟག་ཏུ་གདོན་པར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཡེལ་བ་མེད་པར་འབད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དགུར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ལ་གསུམ་དུ་ གནས་ཏེ།མོས་པ་པ་དང་། གནས་སྐབས་པ་དང་། ལྷག་པར་འདོད་པའོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ཞིང་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་པ་དང་། ཁྱད་པར་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བཟོད་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།
將外境所顯現的心,攝歸於內心,而且那也是本初以來自性光明,遠離形相,不生任何本性,境和有境、能知和所知皆不成立,什麼都不是,不住于任何邊際,無有言說和戲論的機會,不可思議,無可思量,超越思維,因此不住于任何處,不作意、遠離憶念和作意而修持,如是所說。 對於福德淺薄、智慧低劣者若不隱藏,將會產生初學菩薩的根本墮罪,因此不應輕率宣說。 菩薩以殊勝慈悲唯一以利他為主,應當圓滿止觀支分而生起神通。如果沒有神通,應當以威儀和占卜等方便觀察而給予教授,如是所說,因此對於此大乘應當謹慎行持。 如是修持者即是一剎那現前菩提,如上師所說:‘于現法中得涅槃,所作已辦亦即是。’ 此後緩緩睜開眼睛而如是思維:‘稀有啊!稀有啊!內外諸法勝義中無生,然而如是顯現乃是無生心的幻化,是虛空的幻化,唯如夢境。‘如是思維。 對於色等一切欲境斷除貪嗔癡,應當戰勝世間八法。以菩薩戒律攝持,以悲心意樂精進不忘菩提心,不失正念、正知和謹慎,應當具足方便智慧。關於方便智慧的廣大內容,應當參閱《方便智慧決定成就論》。 此後緩緩從座位起身,晝三次夜三次行持三聚凈戒儀軌,誦讀《聖般若波羅蜜多經》,以及《聖普賢行愿品》、上師所造《二十愿文》、阿阇黎摩底支特拉所造《七十愿文》,應當恒時誦讀,為圓滿佛法、成熟有情而精進不懈怠。 如是勝解行地有三種分為九種:初地有三住,即勝解者、住位者、增上欲求者。其餘八地各分三種,即隨順者、殊勝者、善通達者。隨文而行的安忍于初三階位中生起。
།ལྷག་མ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ཞིང་གསུམ་གསུམ་དུ་གནས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་ལ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཕྲ་མོ་དག་ནི། སློབ་ དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་འཚོ་བའི་སློབ་དཔོན་དག་ལ་ཞུ་བར་བྱའོ།།མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སས་བསྡུས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ས་མི་གཡོ་བ་དང་། བཅུ་པའི་ དུས་དང་།ཡང་ན་ས་བཅུ་ཆར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལུས་ཅན་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ ས་མི་གཡོ་བ་ལ་གནས་པའི་ཚེ།མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་མེད་དེ། ལུས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པའོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ ས་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་གཞོན་ནུའི་ས་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངལ་གྱི་དྲི་མས་མི་གཡོ་མི་གོས་ཏེ།རྒྱུ་བཞི་དང་རྐྱེན་གཅིག་གིས་ཡིད་ཀྱི་ལུས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དེས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།།གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་པར་གྱུར་ནས་ནི། རྗེས་ལས་ཐོབ་པར་མི་མངའ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དུས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་ལ་འགྱུར་བ་མི་ མངའ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་མེད་པས་སོ།།འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པས་ ཟག་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་བས་ན་ཡུན་རིང་པོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྦྱངས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་གཉིད་མཐུག་པོ་ལས་ལེགས་པར་སད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པ་དང་།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ག་ལ་འགྲུབ་།གཞན་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅིང་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ ལྟ།དེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། སེམས་གདོད་ནས་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་པར་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་མེད་པས་དེའི་གཟུགས་བསྟན་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་དེ་མངའ་བ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་མ་ ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།
其餘八種各自安住於三處,成為二十四,隨順忍也將生起二十四種。關於這些忍如何生起,以及生起后微細的安住方式,應當向依靠上師恩德而生活的諸位上師請教。 無生忍是由清凈增上意樂所攝的出世間道所生,將在極喜地、不動地和第十地時生起,或者在十地中都會生起。從初地到第七地是願力所成,雖然不執著一切法,但仍在成熟眾生、圓滿佛法。 當住于不動地時,由於無相任運,無有色身,因為已斷除形成身體的因。如果這樣,那麼如何成熟眾生和圓滿佛法呢?這樣,不動地是童子地,完全不被胎垢所染污,以四因一緣而化生意身,以此成辦利他事業,以後得清凈世間智來圓滿佛法。 當獲得佛地金剛喻定時,則無有後得,大瑜伽自在者恒時等持,自生智慧法性大菩提心無有變化,無有生起與趣入。 《聖入一切佛境界經》中說:‘如同安住法界,智慧亦不入不退。如同智慧不入不退,如是以法性方式趣入,諸漏不生不滅。’ 因此,長時間以三種清凈法輪修習五度、四攝事等,從無明重睡中善得覺醒,於一剎那中忍受一切法自相共相無生,在無餘涅槃界中圓寂時,何來清凈世間智? 再者,若心作為實體性存在,則其清凈處所的智慧也應存在,然而心從本初即無實體性,那麼所謂無分別智又如何存在?既然它不存在,則其顯現形態的所謂清凈世間智也不應存在。 若佛具有此智,則將有迷惑,將不安住于平等性中,將不是法身本性,如來將有生滅。
།ལུང་གི་ཁུངས་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེར་ཟིན་ན། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་སྟེ། །རབ་རིབ་ ཡོངས་སུ་མ་དག་བཞིན།།ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་། གླང་ཆེན་བཞུགས་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་།གླང་ཆེན་བཞུད་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་།གླང་ཆེན་མནལ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་།གླང་ཆེན་གཟིམས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག་།ཅེས་གསུངས་ སོ།།ཡང་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཁ་དོག་དབྱིབས་དང་མཚན་མ་མེད། །འགག་པ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ སོ།།རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་མ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་།གང་གིས་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་གིས་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་ཡིས་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་འདྲེན་པ་ལྟར་། །ཆོས་ཉིད་ མཐོང་བར་བྱ་མིན་པས།།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་ མཚན་མར་འཛིན་པ་དག་།འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་ཆོས་དཔག་མེད་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་མེད། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་གཟུགས་བརྙན་ཀུན་དུ་སྣང་། །ཞེས གསུངས་སོ།།དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག་།སོ་སོའི་ཆ་ནི་ཤེས་གྱུར་ན། །གང་དུ་མི་བྱེད་བློ་གནས་པ། །དེ་ཡིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཤེས། །མཉམ་པར་བཞག་དང་མ་བཞག་པ། །གང་ལ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མེད། ། ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མི་གནས་པས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དངོས་གྱུར་ཅིང་། །མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ། །ཟབ་མོ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཅེས་མང་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མཉམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་དང་། རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་གདུལ་བྱ་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པའི་ཚིག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་མཐར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། །རེ་ཞིག་དངོས་འདི་ནམ་མཁའི་ནགས་ཚལ་ལས། །སྐྱེས་པའི་པདྨ་བཞིན དུ་དངོས་མེད་ཅིང་།།གཉི་ག་དག་ལས་གཞན་པའང་རི་བོང་རྭ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བདག་མཚར་ཁྱེད་ཅག་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཀུན་དུ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གནས་ སྐབས་དེར།།འཇུག་པའང་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མིན། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ། །མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ག་ལ་ཞིག་།གལ་ཏེ་དེ་ལ་དེ་མངའ་ན། །སར་ཞུགས་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ།
關於經典依據,在《聖入楞伽經》中說道:‘即使斷除一切迷亂,若又生起迷亂,此即為真實迷亂,如同未完全清凈的眼翳。’ 在其他經典中也說:‘大象坐時亦等持,大象行時亦等持,大象臥時亦等持,大象眠時亦等持。’ 又在《聖入一切佛境界經》中說:‘無色相形狀與相,無滅亦復無生起,無根本亦無所依,敬禮無緣之本尊。‘等等廣泛宣說。 在《勝生三百頌》中也說:‘若人以色見我,以音聲求我,是人行邪道,不能見如來。諸佛法性身,導師如法性,法性不可見,故彼不能識。’ 在《聖入一切佛境界經》中又說:‘如來常時無生法,一切諸法同如來,愚者執著于相好,世間行於無有法。如來無量善妙法,一切無漏諸法性,如是性空如來空,世間顯現如影像。’ 爲了明確這個道理,上師親口說道:‘若知世俗與勝義,各自分別之差別,心住何處無所為,彼即了知雙運義。等持與非等持中,于彼一切皆無有。’ 在《勝義贊》中也說:‘于諸法不住,即成法界體,證得最甚深,敬禮讚深妙。‘等等多有宣說。 因此,所謂’等持’和’后得’這些詞,是爲了調伏執著實有的所化眾生而說的言詞。當一切法滅盡究竟,到達涅槃時還有什麼呢? 聖天也說:‘暫且此事物,如空中蓮花,實無猶如是,非二如兔角。解脫是何相,我驚汝等行。’ 諸佛於一切時,等持于真如中,于不可言說境,無有入與出。智慧又何相?豈有等持后得?若彼有彼者,與入地何異? 現在應當進入修習次第。
།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དང་།བདུན་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། གཟུངས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་ ཐར་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། ས་བཅུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྣམས་གུས་པ་དང་། ཡུན་རིང་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཐར་ ཕྱིན་པར་བྱས།རྫོགས་པར་བྱས་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ལེགས་པར་གོམས་པ་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་དེས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་བལྟས་ན་དེ་དག་བྲི་བ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ། མདོ་ལས། ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་གྱུར་པ་ཇི་ཙམ་པར། །སེམས་ཅན་མ་ལུས་མཐའ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་མདོ་སྡེ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆུའི དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་ལ།དེ་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་ན་ཐིགས་པ་རེ་རེ་དོར་བ་ལས། །ཆུ་དེ་ནི་ཐ་མར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་གདོན་ པར་མི་ནུས་པས།བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྗེས་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་བསྐུར་བས་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཇི་སྐད་དུ། རིམ་གྱིས་ འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས།།སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་གྲགས་ཆེན་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་མཐོང་གྱུར་ནས། །གང་ཚེ་སེམས་ནི་རབ་བཀྲུས་པ། །འཁོར་བའི་གཟེབ་ལས་འདས་གྱུར་ཏེ། །པདྨ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི། སྟན་དེ་ལ་ནི་རབ་གནས་འགྱུར། ། འདབ་མ་རིན་ཆེན་དུ་མའི་འོད། །འདོད་པར་བྱ་བའི་ཟེ་འབྲུ་ཅན། །པད་འདབ་བྱེ་བ་དུ་མ་ཡིས། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྐོར། །སྟོབས་བཅུ་པ་ཡིས་ཡོངས་སུ་གང་། །མི་འཇིགས་པ་ཡིས་ཡོངས་སུ་ངོམས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སངས་རྒྱས་ཆོས། །སྤྲོས་མེད་རྣམས་ལས ཉམ་མི་ང་།།ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀུན་གྱིས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རབ་བསགས་པའི། །ཟླ་བ་ཉ་ལ་སྐར་མ་ཡིས། །འཁོར་དུ་རྣམ་པ་དུ་མས་བསྐོར། །སངས་རྒྱས་ཕྱག་གིས་ཉི་མ་དེར། །དྲི་མེད་རིན་ཆེན་འབར་གྱུར་ཏེ། །སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་དབང་བསྐུར་བས། །དབང་བསྐུར་བ་ནི་ ཀུན་དུ་གསོལ།།ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། སྟོན་ཀའི་ཉི་མའི་གུང་གི་ནམ་མཁའ་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་མཚན་མའི་རྡུལ་ཐམས་ཅད་མེད་པ། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་ པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་རྟོགས་ཕྱིར་ན་གང་ཞིག་ལ། །བློ་སྐྱེ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་དངོས། །རྣམ་རྟོག་ཉིད་ནི་སྤངས་ཕྱིར་དང་། །རྟོག་པ་མེད་པ་རྒྱས་ཕྱིར་རོ།
關於這個,菩薩在三個無數劫、七個無數劫中,以及在三十三天中,瑜伽士以方便和智慧二者,以及四攝事,四無量心,三十七菩提分法,以及陀羅尼、三昧、解脫,菩薩十力,菩薩十八不共法,十種自在,四種無礙解,十地,十波羅蜜多等,以恭敬心、長期、不間斷地修持圓滿。 爲了令眾生得以成熟,爲了圓滿佛陀功德,爲了善巧修習大悲心,爲了獲得對一切願望的自在,這位處於第十地自在位的最後有者,觀察眾生界時見其無有減少,如是思維: 如經中所說:‘如虛空之邊際,眾生無餘亦如是。‘又如經中所說:‘譬如所有世界成為水輪,有人每百年滴下一滴,此水終將枯竭,而眾生界卻永不窮盡。’ 因此,我若不現證法身,就無法度化眾生,我應當現證法身。如是思維之後,經由十方如來灌頂,獲得十力等一切佛陀功德。 如師所言:‘由漸次修行,諸大名菩薩,以法雲智慧,見空性法性。當其心清凈,超越輪迴網,安住大蓮花,自性之座上。 眾多珍寶光,具足如意珠,無數蓮花瓣,周遍皆環繞。十力悉圓滿,無畏皆具足,不可思議佛,無戲論法中。 善修諸業故,福慧皆積聚,如滿月眾星,環繞為眷屬。佛手日光中,無垢寶熾燃,灌頂為長子,普皆作灌頂。’ 此後,如同秋日正午無塵虛空般遠離一切相塵,遠離心、意、識,于如來藏中一切無餘皆無差別而為一味,此即是佛。為證悟此故,于某者生起無生智慧即是真實佛陀,因為斷除分別念故,因為無有執著而圓滿故。
།ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ། །སྐྱེ་དང་བཀག་པ་མ་མཛད་པ་། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་ཉིད་པས། །དམིགས་ མེད་ཉིད་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཤིང་།།རྫོགས་སངས་རྒྱས་མེད་སངས་རྒྱས་པས། །ལྷ་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མ་རིག་པའི་གཉིད་ལས་སངས་ཤིང་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྐད་ ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མཁྱེན་ཞིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་དེ་སྣ་ཚོགས་དོན། །ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་འཆང་བ། །ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ ཆེན་པོས་སྐད་ཅིག་ལ།།ཆོས་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་པོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་སངས་རྒྱས། །ངོ་བོ་མེད་པ་སྙོམས་འཇུག་པ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་།མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། །བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་བསལ་དང་གཞག་མེད་པར། །ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་གཤེགས་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བྱ། །རྟོགས་ བྱ་བརྟན་དུ་མ་ལུས་པ་།།མཐར་ལྷུང་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །རྟོགས་མེད་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིས། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་བདེར་གཤེགས་ཡིན། །གྲངས་མེད་བསོད་ནམས་ཚོགས་ལྡན་ཞིང་། །ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་མཁྱེན་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ འདི།།སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན། །འདི་ལ་ཚིག་ཀྱང་ལྡོག་འགྱུར་ཞིང་། །འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མིན་། །འདི་ལ་ཀུན་རྟོག་ལྡོག་འགྱུར་ཞིང་། །ཤེས་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ལུང་ནི་འཕགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། སྐུ་དེ་སྐུ་མ་ཡིན་ ཞིང་སྐུ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ།།སྐུ་ཡང་མ་ཞིག་རྙེད་པར་གྱུར་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་གང་ན་ཀུན་དུ་ལྡན་མེད་མི་ལྡན་མེད། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་ལྟར་གདགས། །འདུ་མེད་འབྲལ་མེད་གནས་མེད་རྫས་ཀྱང་མེད། །མ་བཟུང་མ་གྲོལ་ཉམས་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་རིང་མེད། །རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་ ཐོགས་མེད་ཅི་ལ་འང་གནས་པ་མེད།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ནི་ལུས་མེད་པ། མ་བྱས་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། མ་བྱུང་བ། ལས་མེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མཐོང་བ། མ་ཐོས་པ། རྣམ་པར་ མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ཉིས་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཐམས་པས་གསུངས་སོ།།ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།
諸法各具不同相,不作生起與遮止,以平等性而平等,無所緣故成佛陀。 無佛而成正覺故,于天人等世間中,彼即名為佛陀也。 從無明睡眠中覺醒,以法性菩提心自生之大智慧,於一剎那間了知並現前圓滿證悟一切所知之壇城,此即是佛。 如經云:‘具一切事物自性,持一切事物自性,無生法彼種種義,持一切法之體性。現證一切諸法已,以大智慧于剎那,通達一切諸法者。’ 複次他處亦云:‘以金剛喻三昧力,一剎那中現正覺,無有體性而等持,無所緣者我敬禮。’ 月稱論師亦云:‘從無明睡得覺醒,智慧增長故為佛。’ 諸法無遣亦無立,如其法性如是住,以彼如是而行故,是故名為如來也。 所證堅固盡無餘,遠離一切諸邊執,以無所證之方式,善逝證故名善逝。 具足無量福德聚,遍知無邊諸所知,諸佛如是法身者,乃是戲論悉寂滅。 於此言語皆止息,此非心識所行境,於此分別皆止息,智慧亦不得趣入。 此處經證如聖智印經云:‘彼身非身從身脫,身亦未得亦未失,諸法何處無具無不具,如是安立諸善逝之身。無作無離無住無實質,未執未脫無損無遠近,無勤無礙不住于諸處,如是宣說諸善逝之身。’ 複次彼經中以’無身、無作、無生、無滅、無起、無業、未見異熟、未聞、不了知’等二百八十個詞句而說。 般若波羅蜜多經中亦云:‘唸佛隨念即無念亦無作意’等。
།འཕགས་པ་སྒོ་མཐའ་ཡས་པར་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ཞིང་།གཟུགས་ལས་མ་ཡིན། མཚན་ལས་མ་ཡིན། དཔེ་བྱེད་ལས་མ་ཡིན། ཡོན་ཏན་ལས་མ་ཡིན། ཆོས་ལས་མ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་མཚན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རིགས་དང་། དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དཀར་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རློན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ མ་ཡིན་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གནས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་སློང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་མདོ་དང་། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ན་སྙིང་རྗེ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་ དང་།རྐྱེན་གཅིག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྐུ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ།
在《聖無量門成就》中也說:‘於此唯修持憶念佛陀,不從色,不從相,不從譬喻,不從功德,不從法,不從非法’等等。 又在《如來品》中也說:‘觀如來即是觀空性、無相、無愿、無生、無滅、無起、無實、無為。’ 在《聖無盡慧所問經》中也說:‘於此何為憶念佛陀?即不以色相分別,不以出生、種姓、時間分別,不以往昔白業分別,不以後時圓滿智慧分別,不以現在住處分別,即是不為一切障礙之基礎,不生起一切相,息滅一切分別、妄念、遍計。’ 同樣也應當參閱《聖現在佛現前住立經》、《聖佛隨念大經》等經典。 問曰:‘如是捨棄悲心,豈不會成為偏於寂靜一邊?’ 答:由三因一緣而成就色身圓滿,於世俗中不生起,因為是無住涅槃之自性。 云何?以三身之理。
།སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། འོག་མིན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སེམས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟར་མཐུ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལྟར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ལས་ངེས་པར་འཁྲུངས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཅན་ལྟར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སྒྲིབ་པ་ རྣམ་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར།གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང གིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ།འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དག་ཏུ། དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས་པ་ཐོག་མར་མཛད་དེ། འཕོ་བ་དང་། ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། བལྟམས་པ་དང་། གཞོན་ནུའི་རོལ་པ་དང་། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བཞུགས་ པ་དང་།མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། བདུད་འདུལ་བ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་ པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཀུན་སྟོན་པ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་དང་། རྩ་བ་དང་། ཚིག་གི་དོན་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་རངས་པར་མཛད་པ་གང་ལ་ཐེག་པ་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་འབྱུང་སྟེ།ཡེ་ཤེས་དང་། གཟུགས་དང་། གསུང་གི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སྡོམ་པ་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འཁྲུངས་པ། ལུས་དང་། སེམས་དང་། ངག་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་ སྡེས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འོག་མིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐུ་ཞེས་བཤད་དོ།།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བཤད་པ། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ ཀྱི་སྐུར་བཤད།འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བཤད་དོ། །མདོར་ན་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདུས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་ ཅིང་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།།དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་བྱུང་བ་དེའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ།
關於三身的建立,依據上師親口所說,如同在《阿噶尼叱天宮現證菩提心經》中所說:如來身具有智慧本性,如同如意寶珠和如意樹一般具有種種威力,以一剎那自生智慧平等了知一切法,經過無數億萬劫積累無量福德智慧資糧而必定生起,如同具有種種形態的如意寶珠般無有分別,遠離一切戲論,斷除二種障礙,為利益一切眾生,與轉依相的身一同現證。 從如來無分別身中,又以利他持戒所修持的願力,以化身利益一切眾生,在百億瞻部洲中,首先示現住兜率天宮,然後示現降下、入胎、誕生、童年遊戲、處於後宮眷屬中、出家、苦行、前往菩提道場、降魔、現證菩提、轉法輪、示現大般涅槃等佛陀事業。 依此而出現具有六十種功德音聲的文字、根本和詞義次第相,令眾生心生歡喜,對此以最上乘宣說為諸眾生的大乘。那三種智慧身、色身和語身,是從三種律儀中必定生起,是身、心、語轉依的本性。 聖者金剛軍說:色身是以法身為基礎而現於色究竟天境界中的異熟身。聖者無著則將此解釋為圓滿受用身,將作為力等一切佛法之基礎者解釋為法身,將在瞻部洲現證菩提者解釋為化身。 總之,力、無畏、不共法等佛陀功德的總集,與般若波羅蜜多無二無別者即是法身。從其加持所生,依其為基礎者即是圓滿受用身。
།དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་གདུལ་བྱ་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་། །སྦྱོར་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མེད་། ། སྨོན་ལམ་དབང་གིས་སེམས་ཅན་དོན། །གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །ཐུབ་པའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། མགོན་པོ་སེམས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། །རྣམ་རྟོག་གཡོ་བ་མི་མངའ་ཡང་། །རང་ཉིད་ངང་གིས་སེམས་ཅན ལ།།སངས་རྒྱས་མཛད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་རླུང་དམར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་མི་བསྐྱོད་ཀྱང་། །དེ་ལྟས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བསམ་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པར་མཛད། །ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ།།དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་གནས་གྱུར་ནས། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་དོན་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སྷོ།། །།འདིར་སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་དེངས་པ་དང་།ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་། མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དག་ལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་སུ་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་གི་ཚིག་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དོན་དེ་འཆད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་གསུང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞུང་དུ་མ་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས། ལུང་བསྟན་པའི་ཚིག ནི་མེད་ཀྱི།འདི་འོན་ཀྱང་ལི་ཙྪ་བཱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་ལས་བརྩམས་ནས་ཟབ་མོ་འབའ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། མདོ་གཞན་དག་ནས་ལུང་བསྟན་ཅིང་། འཇམ་དཔལ་གྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ།དགེ་སློང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ། །རང་བཞིན་མེད་དོན་དེ་ཉིད་རིག་།ས་ནི་དྲུག་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །ལོ་ནི་དྲུག་བརྒྱར་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས ཀྱང་།ཇི་སྐད་དུ། ལྷའི་བུ་དག་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྔོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུ་རིགས་སྒྲོན་མའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་ཀླུ་ཡུམ་བསྟན་པ་འཛིན་པ། བློན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་རིང་བསྲེལ་གྱི་གཏམ་བྱས་ཤིང་།རྒྱལ་པོས་ལེགས་པར་བཤད་པས་དུས་དེར་འཁོར་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། རྒྱལ་པོ་འདི་ཟབ་མོ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་ཞུས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་ པོའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ།མདོ་དེ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།
直譯:
“從其加持中必然顯現,隨所化眾生意樂而現的是化身。雖無造作而無分別智,以願力為眾生利益,隨所化眾生根機,佛陀事業相續不斷。
因此,師尊說:‘怙主雖無思慮,亦無分別動搖,自然而然于眾生,佛陀事業得執行。如如意樹不動搖,雖遇一切分別紅風,然能圓滿一切眾生,所有無餘諸意樂。’
又師尊說:‘無垢法身即,于無垢法身中,智慧大海安住已,由此成辦眾生利。‘修習次第品圓滿。
此時,諸佛已入涅槃,諸菩薩也往他方世界,天龍等眾也不復可見,誰能為大乘種姓者宣說甚深廣大義?應信誰之言?
如是應由聖龍樹尊宣說彼義,應信其言,因為世尊于多處經中授記故。雖《聖金光明經》中無授記之語,然利差維見一切眾生歡喜,從如來舍利開始宣說甚深義。
又于《聖楞伽經》等諸經中授記,《文殊根本大續》中亦云:‘比丘名龍樹,通達無自性,證得第六地,壽命六百年。’
如是《聖大云經》中亦云:‘天子們,于不可說劫之前,如來龍種燈法王精進大龍母持教,大臣正法藏持,王與大臣二人談論佛舍利,王善說法時,眷屬生稀有,白世尊言:“此王通達甚深。“世尊廣說王之功德,應于彼經中觀看。’”
現代解讀: 這段文字主要討論了:
- 佛陀化身的性質和功用
- 法身的特徵
- 龍樹菩薩的重要性及其在經典中的授記
- 佛法傳承的正統性問題
這些內容對理解大乘佛教的傳承系統和教義發展有重要意義。
།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྤར་གང་གཏོར་ནས་སེམས་འདི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་དེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་ཚེ་བདག་རབ་ཏུ་ བྱུང་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་མཇུག་ལ་བབ་པ་ན་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་དུ་བསྒྲགས་པ་ལ། ཆོས་གོས་ཙམ་འཆང་བ་སྐྲ་བྲེགས་པ་རྣམས་ཡུལ་ནས་ཕྱུང་ཞིང་བསྐྲད་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཕྱུང་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གི་སྲོག་གཏོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ པོ།།བློན་པོ་དང་། བཙུན་མོས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པོ། །ལྷའི་བུ་དག་ང་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འདས་པ་ན། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ན་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་ འགྱུར་བའི་ལྷག་མ་ཙམ་ལུས་པ་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་འབྱུང་བར་འགྱུར།དམ་པའི་ཆོས་འབྱིན་པར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་གཞན་ལ་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས་དགེ་སློང་དེ་ལུང་བསྟན་པ་ཉོན་ཅིག་།དེ་ནི་ང་ལ་ བརྟེན་པ་དང་།ངའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་དང་། ངའི་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་ཡིན་ཏེ། ང་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་དྲང་སྲོང་རི་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་ ཆེན་པོ་དེའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེ་སྟེ།འབྲ་གོ་ཅན་གྱི་རྗེའུ་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱཀྱའི་རིགས་གཞོན་ནུ་ལི་ཙྪ་བཱིའི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་མཆོག་འདི། ངའི་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་ རིགས་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་སྡེའི་མིང་ཡང་དེའི་མིང་ལས་འདོགས་སོ། །འབྲ་གོ་ཅན་གྱི་རྗེའུ་རིགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡིན་པར་བལྟའོ་ཞེས་པ་ནས་ཡང་ཁྱེའུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡུག་པར་ འགྱུར་ཞིང་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཁྱེའུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ན་དེའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྲོག་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེས་པ་ནས་ཡང་དེའི་ཚིག་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཉུང་ཞིང་ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་མི་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་དེའི་ཚིག་ལ་ཡིད་ ཆེས་ཏེ།སངས་རྒྱས་སྔ་མ་དག་ལ་མདོ་འདི་ཐོས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟེན་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཐམས་ ཅད་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཏི་མུག་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་མོས་པ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ་ཞེས་པ་ནས། ཡང་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚིག་མཉན་པ་ན་ དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀའ་མཉན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས་ཡང་དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ན་ངའི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་ནི་མེད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་དེའི་ཕྱོགས་བྱེད་པ་དང་།
這是一段關於龍樹菩薩授記的重要經文,我來翻譯:
“此時,國王與眷屬向世尊散撒一捧寶物,發如是愿:‘愿未來釋迦牟尼佛教法衰敗時,我出家為僧。當正法將盡時,三次大聲宣告,驅逐僅著袈裟剃髮者出境,為護正法愿舍此身命。‘大臣與王妃亦如是發願。
天子們,我涅槃后經過數百年,南方將出現一位城市之王名為妙行善,彼時正法僅餘八十年將滅時,我的聲聞弟子將出世,弘揚正法,轉法輪,並廣說大乘法。
聽我授記此比丘:他是依止於我,弘揚我的教法,擔負重任,是我的釋迦童子。我涅槃后,他將生於南方仙山地區的大城福德城之北,生於清凈的婆羅門種姓。此釋迦種童子,利差維之子,一切眾生見之歡喜的菩薩人中最勝者,為弘揚我的正法將生於彼大族。其父母眷屬之名皆從其名而立。應知此婆羅門種即是如來種。
此童子將為眾生所愛戴恭敬。當其出家時,其眷屬亦愿為正法捨命。然信其言者少,大多不信受。具四法者當信其言:曾於先佛處聞此經,為善知識所攝受,以增上意樂堅固善根,以身證解廣大勝解。
不信者皆為魔所加持的愚者。信受者為佛所攝受。供養他即是供養三世諸佛,聽聞他的言教即是聽聞三世諸佛之教。當他命終時,我的正法亦將滅盡。再無如此人物,實不可得。”
這段經文主要記載了:
- 佛陀對龍樹菩薩的授記
- 龍樹的出身背景
- 其弘法事業的預言
- 信受其教法的條件
- 供養聽法的功德
དེའི་གཞུང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ དང་།དེའི་འཁོར་དང་། དེའི་གཞུང་འཛིན་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་སུ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོ་དེའི་རྗེས་ལ་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ་སངས་རྒྱས་བདུན་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེའི་མིང་ཐོས་པ་ཡང་དོན་ཆེ་བའོ། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཉིས་པའོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མདོ་དེ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གནང་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་གསང་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གསང་བ། བློ་གྲོས་ཕུལ་ དུ་བྱུང་བ།ཤེས་རབ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ། ངང་གིས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། སྔོན་ཆད་སྐྱེ་བ་གྲངས་མེད་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་སྤྱད་པ་ལ་གོམས་པ་ཡོད་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་པ་ལ་གོམས་པ། ཚེ་འདི་ཉིད་ ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པས་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་འདི་ལྟར་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། བདེ་བ་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐབས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤོང་བ་དང་། བདག་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས། ། འབྲིང་པོ་རྣམས་ནི་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་ནས། །བློ་མཆོག་རྣམས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། མཁས་པས་ལེགས་པར་འཐབ་པའམ། །ཡང ན་ལེགས་པར་བྲོས་པར་བྱ།།བར་མ་དོ་ཡི་དངོས་པོས་ནི། །དོན་དམ་པའམ་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་གྲོས་འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གནས་པས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ལ།དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་དང་། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་སྐབས་རྫོགས་སྷོ།། །།འདིའི་དོན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ།ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ལས་ཀྱང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་བདེ་ཆེན་པོ། །སྟོང་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་ དམ་པ་ནི།།འཆི་བ་སླུ་བའི་གཙོ་བོ་སྟེ། །གཞན་གྱིས་འཆི་བདག་འཇོམས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ནད་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བ་ཐོབ་སྟེ། འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། བཤང་དང་གཅི་བ་འབྱུང་བ་དང་། །རིམས་དང་ནད་ལ་སོགས་པ་དང་། །རང་ བཞིན་རྒས་པ་ལ་སོགས་པ།།རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ།
這段經文的翻譯如下:
“凡是弘揚他的教法、作為他的眷屬、持守他的教法者,將來成佛時都將成為眷屬中的上首。在此賢劫之後,六十劫中將無佛出世。其後將有七佛出世。之後在名為凈光世界中,將有如來名為智源光等,聞其名號亦有大利。他是第二釋迦牟尼,將行持三世諸佛事業。詳見該經。
此外,上師所傳三世諸佛的密要,比密咒典籍更為秘密。具足殊勝智慧、修習般若、自然大悲、曾於無數前世修廣大行、為善知識攝受、熟習二資糧、欲於此產生佛者,應當修習。
這是因為:
- 此為利根者行境
- 能遍知所斷之本性
- 安樂而行
- 善巧積集二資
- 有殊勝方便生起真如三昧
- 遠離分別
- 不離修持
如上師所說: ‘凡夫執著於色, 中根者離執著, 了知色等本性, 上根者得解脫。’
聖天亦云: ‘智者當善戰, 或者善逃離, 中道之事物, 成勝義或墮。’
中等根器者如前所說安住精進,上根者以三阿僧祇劫成佛,其餘者以七阿僧祇劫或三十三阿僧祇劫成佛。
上師功德品圓滿。
安住此義的菩薩瑜伽士,於此生中獲得無量利益:不生輪迴諸怖畏,勝過非時死亡。如雲:‘無相大樂及,空性勝瑜伽,是欺死主要,他法不能勝死魔。’
獲勝一切疾病,如聖天所說:‘大小便利時,發熱諸疾病,自性衰老等,常以幻術治。’”
這段文字主要闡述了:
- 龍樹傳承者的未來果報
- 密法修持的條件
- 不同根器者的修行方式
- 修行的功德利益
།བདུད་དང་གདོན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་འདིར་རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་བ། །སྒྱུ་མ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོར་རྣམ་རྟོག་པ། ། འདི་ནི་བསྲུང་བའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ། །བསྲུང་བའི་ཆོ་ག་གཞན་དག་འདིར་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པ་ནི་བསྲུང་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་དྷརྨཱ་གྲས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྲུངས་པ་ལ་ནི་སྲུང་བ་གཞན་གྱིས་བསྲུང་མི་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་བསྒོམས་ན། །འཆི་བདག་གིས་ནི་མ་མཐོང་ཞིང་། །གཞན་ཡང་བདུད་ནི་བྱེ་བས་ཀྱང་། །མཐོང་བར་འགྱུར་བ་མ ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་ཐོབ་སྟེ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དམ་པའི་ཆོས་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི། སྡིག་པའི་ལས་གྲངས་མེད་པ་བྱས་པ་རྣམས། ཀླད་པ་ན་བ་དང་། རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།དེའི་རྒྱུད་ལ་བསྐལ་པ་མང་པོར་བསགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི། ཀླད་པན་བཙམ་གྱིས་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས། ནམ་ཡང་ཐ་ན་རྨི་ལམ་སྡིག་པ་ཅན་མཐོང་བས་ཀྱང་། ལས་ཀྱི་ སྒྲིབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །བྱ་བ་བྱས་པའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་རྩ་བཅུར་བཤད་པ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ།།པདྨ་ལ་ནི་འདམ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་བྲལ་ཡང་། །འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མི་བྱེད། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་ལ་གནས་མི་བྱེད། །ཉོན་མོངས་མེ་ཡིས་གདུངས་པ་མེད། །ཉོན་མོངས་ ལྡན་པ་ལྟ་བུར་སྟོན།།སེམས་མེད་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། །མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་མེད་པར་བསྒོམ། །ཕན་ཡོན་གྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ཉམས་དགའ་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཡི། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལམ་འདི་བཤད་པ་ལས། །བསོད་ནམས་ བསགས་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་རྣམས།།རྐང་གཉིས་དབང་པོའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་ཤོག་། བཀའ་མ་ལུས་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་པོར་སྟོན་པ་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མ། བདག་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་མཁྱེན་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྐུ་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་འཛིན་གྱི་གནས་སུ་གཤེགས་པའི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་བྷ་བྱས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་བཞིན་དུ་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བླ་མ་རྗེ་བཙུན་ཟངས་གླིང་པ་དགེ་བསྙེན་མགོན་པོ་ལ། པཎྜི་ཏ ་ཆེན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཞུས་པ་ལས།
這段文字的翻譯如下:
“能勝一切魔障鬼神及諸違緣,如雲: ‘所有動與不動者, 如幻如空之分別, 此為最勝之守護, 何需其他護法儀?’
其他論中亦說:‘觀一切如虛空,是為最勝守護。’
法施論師亦云:‘為般若波羅蜜所護者,不需其他守護。’
又說: ‘若修空性者, 死主不得見, 縱遇千萬魔, 亦不能得見。’
能勝一切苦惱,如《聖涅槃經》云:‘為諸眾生宣說如來藏者,具無量功德。求正法之善男子,縱造無量罪業,僅以頭痛、發熱、刺痛、誹謗等即能清凈。’
《聖智印經》亦云:‘其相續中積累多劫罪業障,僅以頭痛即能清凈。乃至於夢中見罪業相,亦能清凈諸業障。’
上師亦云: ‘現法證涅槃, 所作皆如是。’
‘百一十種苦, 瑜伽者不生。 不染世間法, 如蓮出污泥。 雖離輪迴苦, 不離於輪迴。 自性即涅槃, 不住于涅槃。 無煩惱火逼, 示現具煩惱。 無心非眾生, 修無定后得。’
利益品圓滿。
以此宣說遠離一切損害悅意之大車道所積福德,愿諸眾生往生兩足尊處。
此《中觀寶燈論》攝一切教要,明顯開示真實義,通達自他一切宗派如海,於此生以此身往生持明處之大智者婆毗依聖龍樹論師語而造,圓滿。
此乃上師尊者桑林巴近事護法從大班智達燃燈吉祥智處所求加持。”
這段文字主要闡述了:
- 修持空性的殊勝守護力
- 清凈業障的方便法門
- 瑜伽士的殊勝境界
- 本論的圓滿迴向