d3884中觀莊嚴頌寂護 蘇仁陀菩提 耶謝德c3.5s

D3884

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མདྷྱཱ་མི་ཀ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་དངོས་འདི་དག་།ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ བའི་ཕྱིར།།རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །རྟག་རྣམས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་རེ་རེ་ཐ་དད་ན། །དེ་དག་རྟག་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །བསྒོམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་བྱ་འདུས་མ་བྱས་སྨྲ་བའི། ། ལུགས་ལའང་གཅིག་མིན་དེ་དག་ནི། །རིམ་ཅན་ཤེས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་ཤེས་བྱ་བའི། །རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་ནི། །ཤེས་པ་སྔ་མའང་ཕྱི་མར་འགྱུར། །ཕྱི་མའང་དེ་བཞིན་སྔ་མར་འགྱུར། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་རྣམས་སུ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མི་འབྱུང ན།།འདུས་མ་བྱས་དེ་ཤེས་པ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི། །མཐུ་ཡིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ན། །འདུས་མ་བྱས་སུ་འདི་མི་འགྱུར། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་འདི་དག་ཏུ། །རང་དབང་འབྱུང་བར་ འདོད་ན་ནི།།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་འདོད་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི་བཟང་ཞེས། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར། །གང་ ཟག་བསྟན་དུ་མི་རུང་བས།།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་བར་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཐ་དད་ཕྱོགས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཕྱིར། །ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། །བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་དངོས་སོགས་ཕྱིར། །རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པུ་མིན། །འབྱར་བ་ དང་ནི་བསྐོར་བའམ།།བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །དབུས་གནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཡིན་བརྗོད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ། །ས་ཆུ་ལ་སོགས་རྒྱས་འགྱུར་རམ། །རྡུལ་ ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས།།གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད་ན་ནི། །རབ་ཏུ་ཕྲ་རྡུལ་ཇི་ལྟ་བུར། །གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར། །རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་མེད་གྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་རྫས་ལ་སོགས། །བདག་དང་གཞན་སྨྲས་མང་པོ་དག་།རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་པ་ཡིན། །དེ་ ཡི་རང་བཞིན་དེས་བརྩམས་དང་།།དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་བདག་།དེ་ཡི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡང་། །དེ་དག་དེ་དང་འདུ་བ་ཅན། །རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། ། གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་འཐད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རང་གི་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མིན། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡི་། །རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་ཤེས་རུང་། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར འགྱུར།།དེ་ཡི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །གང་གིས་དེ་ཤེས་གཞན་ཡང་ཤེས། །ཤེས་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན། །ཐ་དད་པར་ནི་འདོད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་རྣམས་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ནི། །དངོས་སུ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཀྱང་། །དེ་དང་ གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བས་ན།།བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོར་བར་རུང་། །དོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་ལྡན་པའི། །རྣམ་ཤེས་སུ་ཞིག་མི་འདོད་པ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་ཡི། །རྣམ་པ་འདི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤེས་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། །རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ན།།དོན་ཤེས་འགྱུར་བར་གཞག་པ་མེད། །རྣམ་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བས། །རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་རོ།

梵語：Madhyāmika-alaṃkāra-kārikā 藏語：中觀莊嚴頌 頂禮文殊童子！ 自他所說諸事物，就真實而言，由於離一性與多性的自性，故無自性，如同影像。 由於次第相應生果，常法非一體性。若果果各異，則彼等將失常性。 以修所生之智，了知無為法者，彼宗亦非一性，因彼等與次第智相關故。 若前識隨順所知之自性，則前識將成后識，后識亦將如是成前識。 若於前後諸位中，彼體性不生，則應知彼無為如識般剎那生起。 當由前前剎那之力而生起時，此非無為，如心與心所。 若許剎那法於此等中自主生起，則因不待他故，將成恒有或恒無。 于無作用功能者，思維彼有何用？如思維黃門之美醜，于具欲者有何益？ 補特伽羅非可說為剎那或非剎那，故應明瞭其離一多自性。 由與異方分相關故，遍滿者豈成一體？由障蔽、無障蔽事等故，粗者亦非一體。 或相粘、或環繞、或無間隔而住，中間極微對一極微所現之自性，若說對其他極微所現亦是彼性， 若如是，則地水等豈能廣大？若許對其他極微所現之方面為異，則極微如何成一無分？ 既已成立極微無自性，故眼等諸法及自他所說諸多法，顯然無自性。 彼之自性、彼所造、彼之功德、彼之我、彼之總別相，及彼等與彼相合者。 識從無情自性中相違而生，非無情自性即是此之本體智。 於一無分自性中，三性不應理故，其自證知非能作所作事。 是故此由是識之自性而應自知，于其他境之自性，彼如何能了知？ 彼之自性他處無，何能知彼復知他？由許能知與所知義異故。 于有相識品，雖實二者相異，然由與影像相似故，可由假立而覺知。 誰若不許具境相之識，于彼外境了知之相亦不存在。 由一識無異故，不成多相，故由彼力，不立能知境。 由不離諸相故，識非一體。

།དེ་ལྟ་མིན་ན་འདི་གཉིས་ལ། །གཅིག་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། །དཀར་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོགས་པར་ འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་།ཅིག་ཅར་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ། །རབ་ཏུ་མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཡིན་ན། །དེ་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡི་། །འདིར་ཡང་གཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ གནས་པ་མ་ཡིན་པས།།བློ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མགྱོགས་འབྱུང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐ་དད་ལྟར། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །མགལ་མེ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ། །འཁོར་ ལོ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་།།གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མཐོང་བས་མཚམས་སྦྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་རྣམས་སྦྱོར་བ་ནི། །དྲན་པས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །མཐོང་བས་མ་ཡིན་འདས་པ་ཡི། །ཡུན་ལ་འཛིན་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་གང་ གྱུར་པ།།དེ་ནི་ཞིག་པས་གསལ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་འདི། །གསལ་བ་མ་ཡིན་འགྱུར་བའི་རིགས། །རི་མོ་རྐྱང་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་མང་པོ། །ཇི་སྟེ་གཅིག་ཆའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འདོད་ན་ཀོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ དཀར་ལ་སོགས།།རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ཤེས་པ་ཡང་། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་ཐ་དད་པས། །དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་། །རྡུལ་ཕྲན་བདག་ཉིད་དཀར་ལ་སོགས། །གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ཆ་མེད་པ། །ཤེས་པ་གང་ལའང་སྣང་གྱུར་པར། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་ ཚོར་བ་མེད།།རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཁམས་རྣམས་ནི། །བསགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་ནི། །དྲུག་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་ཡིན། །ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ལའང་རྣམ་ཤེས་ནི། །གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་ལྡན་ པ་ཡི།།རྫས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བུ་གཟི་ཡི་བདག་ཉིད་ལྟར། །དངོས་པོ་ཀུན་ཞེས་ལྟ་བ་ལ། །དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ནི། །གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་སྣང་མི་རིགས། །ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ། །ཡུལ་དང་དབང་པོར་ཀུན་འཇོག་པར། །སུ་འདོད་དེ་ཡི་ལུགས་ ལ་ཡང་།།དངོས་པོ་གཅིག་དང་མཐུན་འཇུག་མེད། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་བདག་སྒྲ་སོགས། །ཕྱོགས་ལའང་དོན་གཅིག་སྣང་བ་ཅན། །ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྣང་ཕྱིར། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་གཅིག་སྟེ། ། དེ་དང་མི་མཐུན་སྣང་ན་ཀོ། །དེ་ནི་དེར་འཛིན་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཕྱི་རོལ་ཡུལ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རྟག་པ་སྟེ། །གཅིག་ཆའམ་ཇི་སྟེ་རིམ་འབྱུང་བའི། །རྣམ་ཤེས་རུང་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་དག་།མིང་ཙམ་དུ་ནི་སྣང་བ་རྣམས། ། ཡི་གེ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་གསལ་བ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མིན་སྣང་བ། །འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གཞུག་ན་ཡང་། །འོན་ཀྱང་ཡང་དག་གཞག་མི་རུང་། །མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་གནོད་མཐོང་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་རྣམ པ་ཀུན་ཏུ་གནས།།དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ལྟར། །གཅིག་བུའི་རང་བཞིན་མི་རིགས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་རྒྱུད་ཉིད། །བག་ཆགས་སྨིན་པས་སྤྲུལ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་དག་ནི་སྣང་བ་ཡང་། །ནོར་བས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འདྲ། །དེ་དག་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི། །དངོས་དེ་ཡང་དག་ཉིད་ དམ་ཅི།།འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན། །དགའ་བར་ཁས་ལེན་འདི་བསམ་མོ།

若不如此，這二者怎能說是一體？對於白色等，知覺是次第生起的，因為迅速生起，愚者們誤以為是同時生起。 對於竹子的聲音等的認知，雖然極其迅速地生起，因此，即便是同時生起，在此也不會因為是一體而生起。即便是唯一的意識分別，也不會次第了知。 因為不是長久存在，所有的認知都似乎迅速生起。因此，對於一切境，不會次第執取，而是如同不同的相貌，顯現為同時執取。 對於火把也會同時生起輪相的錯覺。因為明顯地顯現，不是由見而連線。如是連線諸間隔是由憶念所作，而非由見，因為不能執取已過去的時間。 凡是成為它的對境，因為已壞滅故不明顯。因此，此輪相顯現不應是明顯的。當見到單獨的線條時，對此如是眾多心識，若許以同時的方式生起。 若如是，則對白等單一相的認知，也因為有始中末的差別，將成為種種所緣。我從未真切感受到，微塵本性的白等，單一本性無分的認知于任何顯現。 五識界是緣積聚相的，意識與心所的所緣安立為第六。在外道論中，識也不會顯現為一體，因為見到具有功德等的實物等。 如貓眼寶石的本性，見一切事物時，對此能取的心識也不應顯現為單一體性。對於地等和合，誰主張安立為境與根，在彼論中也與一事不相應。 對於勇識等自性、聲等諸方面，顯現為一義的認知也不應理，因為顯現三自性的境故。對於事物的三種本性，若彼是一相，與彼不相應顯現時，如何許為彼執？ 即使無外境，顯現種種且恒常，同時或次第生起的識，極難成立。虛空等諸識，顯現為唯名者，因顯現多字故，明顯是種種顯現。 若許有某些不顯現為種種的識，然而不應安立為真實，因見有相違其性相故。因此，顯現種種的識遍一切安住，彼如相異，不應是一體自性。 若謂無始相續性，由習氣成熟所變現的諸相顯現，也因錯亂故如幻性。然而彼等是彼等的真實性耶？抑或於未觀察唯一中歡喜承許，當思維此。

།གལ་ཏེ་ཡང་དག་རྣམ་པར་ཤེས། །དུ་མར་འགྱུར་རོ་ཡང་ན་ནི། །དེ་དག་གཅིག་འགྱུར་འགལ་ལྡན་པས། །གདོན་མི་ཟ་བར་སོ་སོར་འགྱུར། །རྣམ་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །གཡོ་དང་མི་གཡོ་ ལ་སོགས་པ།།གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་གཡོ་ལ་སོགས། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ལན་གདབ་དཀའ། །ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མ་བྲལ་ན། །གཅིག་གི་ཆོས་སུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་བཟློག་པ་མེད། །ཇི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན།།དེ་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་འདྲར་འགྱུར་བ། །དཔྱད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལུགས་སམ་ཅི། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་འདྲ། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པོའི་རང་ བཞིན་ན།།སྣ་ཚོགས་ངོ་བོར་སྣང་བ་དང་། །བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་སོགས་པ། །ཐ་དད་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་རྣམས་མེད་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནོར་བས་སྣང་། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་ལྟར་ གསལ་བར་ཚོར།།དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་དངོས་གང་མེད། །དེ་ལ་དེར་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་མིན་ལ་བདེ་སོགས་དང་། །དཀར་བ་རྣམས་ལའང་མི་དཀར་བཞིན། །རྣམ་པ་འདི་ལ་ཤེས་པའི་དོན། ། དངོས་སུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་བདག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་བཞིན། །མེད་པ་ནུས་པ་མེད་པས་ན། །གདགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །མེད་པ་བདག་སྣང་ཤེས་སྐྱེད་པར། །ནུས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ངེས་ཚོར་བ། ། ཤེས་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བདག་མེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་འདི་རུང་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་གང་ཞིག་གིས། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་ཟློག་པར་འགྱུར། །དེ་མེད་ན་ནི་ཤེས་དེ་ཡང་། །རྣམ་པ མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར།།ཤེལ་སྒོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །འདི་ནི་འཁྲུལ་པས་ཤེས་ཤེ་ན། །དེ་ཅི་འཁྲུལ་ལ་རག་ལས་སམ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་བྱུང་ན་ནི། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་དཔྱད་པ་། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ ཉིད་མེད།།གང་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པར། །རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མི་རུང་འདི་གཉིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ འཛིན།།གལ་ཏེ་འདི་དག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་པ། །དོན་བྱེད་པ་དག་ནུས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་རྟོགས། །བརྟག་པ་མ་བྱས་ཉམས་དགའ་བའང་། །བདག་རྒྱུ་ སྔ་མ་སྔ་མ་ལ།།བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་མེད་ན། །རུང་མིན་ཞེས་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཡི་ཉེར་ལེན་པ། །ཡང་དག་ཡིན་ན་དེ་སྨྲོས་ཤིག་།དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བ། ། གཞན་དག་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་གནས་མེད་དོ།

如果真實的識成為多種，或者它們成為一體，由於具有矛盾，必定會各自分開。 如果沒有差別相，動與不動等等，由一個而使一切動等，將成過失難以回答。 對於外境事物的道理，如果也是這樣不離開相，一切都將成為一個法性，無有相違。 如果按照相的數量，承認有諸識，那時如同微塵般，此觀察難以推翻。 如果諸多相是一體，是否如同裸形外道的主張？諸多相非一體性，如同各種珍寶等。 若是諸多相一體性，顯現為諸多體性，以及有障無障等，如何會有此差別？ 如果自性中，沒有這些相，實際上沒有這些相的，識由錯亂而顯現。 若是沒有，怎麼會如此清晰感受？離開彼事物的，識不是那樣的。 如此，於何處無何事，彼處即無彼了知，如非樂中有樂等，及白色中無非白。 對於這種相，識的對境，實際上不應理，因為離開了識的本性，如同空中花等。 無有者無有功能，故不應安立如牛角，無有者顯現生識，不應有此功能。 因為彼有確定感受，與識有何關聯？無我即是彼自性，非從彼生。 若無因者由何故，有時生起此應理？若有因者由何故，能離他緣？ 若無彼則彼識亦，將成無相性，如同清凈水晶，識不能明顯感受。 若說此是錯亂知，彼是否依賴錯亂？若由彼力而生起，彼亦是他緣性。 任何事物經觀察，彼彼皆無一性，若無一性者，彼亦無多性。 除了一與多之外，具有其他相狀的，事物不應理因為，此二互相遠離住。 因此這些事物，具有世俗相，若許此等為實義，於此我有何所為？ 未經觀察唯悅意，具生滅法性，能作所作功能，了知是世俗自性。 未經觀察悅意者，依於前前自因，後後果報如是，生起即是彼。 因此世俗無因者，不應理說亦善哉，若此近取因，是真實請說之。 一切事物自性，隨順理路，遣除他人主張，故無諍論處。

།ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་ལྡན་པས་ཀྱང་། །ཅིར་ཡང་ཀླན་ཀ་བྱ་མི་ནུས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་གསུངས་། །དམ་པའི་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ཡི། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་མི་སྲིད། ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཚིག་གི་སྒྲ་མི་སྲིད། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་རྟེན་ལ་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །འོ་ན་དེ་ནི་རྟོགས་གྱུར་པས། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཕྱིར། །མི་མཁས རྣམས་ཀྱང་དངོས་རྣམས་ཀྱི།།དངོས་པོ་འདི་འདྲ་ཅིས་མི་རྟོགས། །མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་དབང་བྱས་པས། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

對於不承認有和無以及亦有亦無的人，即使是精通辯論的人，也無法對其提出任何詰難。 因此，從真實的角度來說，任何事物都不成立。 所以諸如來說一切法皆不生。 因為符合勝義諦，所以這稱為勝義。 從真實的角度來看，它是從一切戲論中解脫的。 因為沒有生等，所以不可能有無生等。 因為否定了它的本質，所以它的語言文字也不可能存在。 對於沒有對象的否定，其運用是不恰當的。 即使依靠分別念，也只是世俗諦而非真實。 那麼，既然已經通達了它，因為它的自性是現量，為什麼愚者不能了知諸事物的這種實相呢？ 不是的，因為從無始以來串習深重，受執著實有的影響， 所以一切眾生都不能現量通達。

།དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་གཅོད་བྱེད་པ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས།།རྗེས་སུ་དཔོག་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་དབང་རྣམས་མངོན་སུམ་གསལ། །གཞུང་གིས་སྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང་། །བུད་མེད་བྱིས་པའི་བར་དག་ལ། །གྲགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །བསྒྲུབ་དང་ བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འདི།།མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ། །ལ་སོགས་ལེན་ནི་ཇི་སྐད་གདབ། །བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱིས། །དངོས་པོ་དགག་པར་མི་བྱེད་དེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་གཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད། ། དེ་ཕྱིར་ཐོག་མེད་སྲིད་རྒྱུད་ནས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྟོགས་སོགས་ཀྱི། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ས་བོན་ཉིད། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། །རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན། ། རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་གློ་བུར་མིན། །རྟག་འབྱུང་མ་ཡིན་རྟག་མ་ཡིན། །དེ་བས་གོམས་འདྲ་དེ་ཉིད་ཕྱིར། །དང་པོ་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཆད་ལྟ་བ་རྣམས། །གཞུང་འདི་ལ་ནི་རིང་དུ་གནས། །ལྡོག་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་། །ས་བོན་མྱུ་གུ་ལྕུག སོགས་བཞིན།།ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཁས་པ་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པ་གོམས་བྱས་པས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྤོང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བཟློག་པས། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ འཁྲུགས་པ་མེད།།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །ཆོས་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པས་ན། །ཚོགས་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་། །གཞུང་འདི་ཉིད་ལ་རུང་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་འབྱུང་། །ཡང་དག་ལྟས་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། །ཡན་ལག་ལ་ སོགས་རྣམ་དག་བཞིན།།དེ་བཞིན་རྣམ་དག་མ་ཡིན་ལས། །འབྲས་བུ་རྣམ་དག་མ་ཡིན་འབྱུང་། །ལོག་ལྟའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ལོག་པར་གཡེམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པས་ན། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་།དེ་ཕྱིར་དེ་མཐུས་བྱུང་བ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཀུན། །བདག་དང་བདག་གིར་ལོག་པ་ལས། །བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས། །བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ས་བོན་གྲུབ པོའི་མྱུག་སོགས་བཞིན།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །རང་གི་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་ པར་བྱ།།ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དོན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་འཐོབ། །ཁྱབ་དང་དབང་ལ་སོགས་མ་མྱོང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་སྤྱི་བོར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་མྱོང་ བ་མ་ཡིན་པ།།ཡང་དག་བདུད་རྩི་དག་པ་འདི། །ཐུགས་རྗེ་དག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡི། །གྲུབ་མཐར་འཆེལ་བའི་བློ་ཅན་ལ། །དེ་ལུགས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་རྣམས། །སྙིང་ རྗེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ།།བློ་ནོར་ལྡན་པས་ལུགས་གཞན་ལ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་སྐྱོབ་པ་ལ། །གུས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ སོན་པ་འཕགས་པ་དག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུ་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

對於斷除增益，以能了知的因，推理諸所知，瑜伽自在者現量明瞭。 以教典所生的差別，捨棄有法后，于智者及女人、小孩等， 對於成為共稱的諸事物，此能立與所立事，悉皆正確趣入。 若非如此，則所依不成等過失，當如何安立？ 我以現相為性，不作事物之遮破，是故能立與所立安立無亂。 因此，從無始輪迴相續以來，了知實有、無實等，隨順種性之種子，即是所推度。 此非由事物之力而生，因彼不存在故。諸事物之自性，已廣為遮破。 因漸次生故非頓起，非恒生故非常，是故因習氣相似之故，最初從自類而生。 因此常見斷見等，於此論中遠離。遮遣與隨行，如種子、苗芽、嫩枝等。 通達法無我的智者，由修習無自性，斷除顛倒所生的煩惱障。 因果事物於世俗諦未遮破故，煩惱、清凈等安立無亂。 如是由安立因果諸法故，清凈資糧於此論中亦應理。 從清凈因中，生起清凈果，如正見所生戒律支等清凈。 如是從不清凈中，生起不清凈果，如從邪見力所生的邪淫等。 因有量能破故，于所緣實事，如陽焰等智，顛倒遍計。 是故由彼力所生的一切波羅蜜多修行，如從我執我所執顛倒所生，力量微弱。 從無實所緣中，所生果大，因從廣大因所生故，如種子圓滿的苗等。 因果所攝者，唯是識性，自所成就者，即住于識中。 依唯識故，應知無外境，依此理趣，于彼亦應知極無我。 乘二理車已，執持正理韁繩者，彼等因此如實義，即得大乘果位。 遍及自在等未經驗，無量安住因，即使世間最尊勝者，亦極難體驗。 此清凈甘露，具清凈大悲因的如來之外，非他所受用。 是故於執著邪說宗派的智者，隨順彼見解的智者們，生起大悲心。 具慧財者見他宗如何無實義，如是于彼等救護，生起極大敬信。 《中觀莊嚴論頌》由親證自他宗義大海彼岸的聖者之主、阿阇黎寂護以頂戴無垢蓮足而作，圓滿。 由印度堪布蘇仁陀菩提與大校譯師班智達耶謝德翻譯、校對並審定。