d3991聖伽耶山頂經釋世親 蘇仁陀菩提 耶喜德c3.5s dz

D3991

སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་བྱིན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་@#། །ག་ཡ་མགོའི་རིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས་སོ། ། @##། །འཕགས་པ་ག་ཡ་མགོའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གླེང་གཞི་དང་མཐུན་པའི་ཉན་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོགས་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། བཞེངས་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ཡང་བསྡུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུས་བསྡུས་པ་དང་། འབྲས་བུས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དེར་འདུས་པ་དེ་བརྗོད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཉན་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མི་སློབ་པ་དང་། སློབ་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་མི་སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཟིན་པ་དང་། ཁུར་བླངས་པ་བོར་བ་སྟེ། ཁུར་དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ དུ་བྱེད་པ་དང་།ཁམས་གསུམ་ནས་བྱུང་བ་དང་། མ་ནོར་བའི་གདམས་ངག་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ལ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པས་སོ། །རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་སློབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བསླབ་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་སོ་། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིས་ནི་དོན་འདི་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པ་དང་། ཁུར་བླངས་པ་བོར་བ་སྟེ་ཁུར་གྱི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་ བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟུག་[(]རྡུ་[,]རྔུ་[)]བཏོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་། བདག་མེད་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཚར་བཅད་པ་དང་། རྐྱེན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་།མུ་སྟེགས་ཅན་ཞིང་ངན་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པས་སོ། །དེ་ལ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གིས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་རང་ བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་དུ་གཞག་པས་བྱིས་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཏོ།

阿阇黎耶喜授所造圓滿。印度堪布達那戒羅與般若瓦摩，及大譯師班智耶喜德譯校審定。

伽耶山釋論 頂禮文殊童子。略說分為：與序分相應之圓滿聽眾、三摩地、清凈證悟者、所觀察事物、起身、教示、菩薩功德力及行為差別。 其行為差別亦應知由二種攝集所攝：由因攝集及由果攝集。 其中序分因諸多佛安住故，由說彼處會眾，亦顯示此法門為諸多佛所攝受故。 相應圓滿聽眾應知由無學及有學所攝。其中無學應知由八種：由勝觀作用極圓滿故為作用圓滿，由斷除三摩地障故為作用已辦，捨棄重擔，其重擔即五取蘊。現證涅槃，從三界出，修習無誤教授而住于彼而極斷煩惱，極修神足，由堪為信施受用者故。 應知由二種為有學：學處未圓滿及如所欲義未圓滿故。 其中三摩地為所觀察事物，為顯示非尋思境故。此義時分中，應知世尊三摩地非與聲聞緣覺共同。此顯示此義亦為彼等境。 其中清凈證悟者顯示證得菩提，其證得菩提較聲聞緣覺于智慧證悟有所差別。其智慧證悟亦應知由十七種：履行誓言，捨棄重擔，重擔義如前。極斷煩惱障，極斷所知障，如實現證一切法，拔除一切見刺，離愿，成就出世間智慧，善轉法輪，宣說無我聲，極摧伏諍論者，不生緣起相應，善說世間出世間法，斷除顛倒執著，隨順八支聖道，遮止外道惡田，由顯示三寶福田故。 其中所觀察事物為由何者如何通達何者。彼等是遍計故，應知於三時亦無自性。其中由安立不應由身心通達之理，亦顯示凡夫執為實有之他法不可能。

།དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བསྒྲིམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་དགོས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ རིགས་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ལོག་པར་སྣང་བས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བས་སོ།། དེ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མིང་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། བྱིས་པའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། གནས་མེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ ལས་མི་དམིགས་པ་དང་།ལྟ་བ་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། སྐབས་མེད་པ་དང་། ཉི་ཚེའི་ཤེས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་དང་། སྣང་བ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པས་སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཡང་མིང་དང་། བཏགས་པ་དང་། བརྡ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཀུན་བརྟགས པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།མིང་དང་། བརྡ་དང་། བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གསོག་དང་། བདག་མི་དམིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ རབ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་།ཡི་གེའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པ་གང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་།ཡོངས་སུ་ཤེས། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། མི་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བར་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་བཞེངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱོང་བའི་དོན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལས་ བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་།དེས་ཞུས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། བསྟན་པ་འདིའི་ཆེད་དུ་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་འདི་བཤད་ཅེ་ན། བཤད་པ་འདི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཟབ་ པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་ལ་བཀའ་སྩལ་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུས་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུས་པ་དེ་ཡང་འཇུག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རིག་པར་བྱའོ།

關於身體不合理的情況，應當以八種方式來了知：即無所作為、從遍計所生、無想、從眾緣和合而生、不清凈、非恒常、本性需要努力護持、具有毀滅的性質。 關於心識不應理解的情況，應當以六種方式來了知：以錯誤顯現令凡夫迷惑、從善惡緣而生、不住、遍計相不可得、本性空、遠離。 其中所應了知的義理，僅是名言施設而已，應知無有遍計的自性。此等僅是名言，應當以二十二種方式來了知：無實體、超越戲論境界、法性本空、無相、超越凡夫境界、超越識的境界、無住、不生不滅、超越一切名言、不見善惡造作業、離見者、超越耳識行境、超越意識行境、無依、如虛空、無為、無處、超越片面智、無量、不可示於他人、自證、無顯現、不可言說。 現在，如是了知也僅是名稱、假立、符號、名言而已，應知無有遍計的自性。名稱、符號、假立、名言等僅以六種方式來宣說：非真實遍計、積聚、不見我、超越世間智慧、超越文字之道、離我執與我所執。 如是，能了知者是誰、所了知為何、以何方式了知，以如是正確智慧如實見到、遍知、現證，此即是’現前圓滿菩提’。此現前圓滿菩提又以不變與無變二者，顯示為極為清凈與極為寂靜。 無相之義如前所述。三摩地的作用圓滿后，為開示而起身，應當如是了知。其中開示有二種：以三摩地所證義理為根本而對聖文殊開示，以及對他所問作決定開示。 為何對聖文殊開示？因為他加持此教法之故。為何由他加持而作此說？因為此說甚深，故依甚深智慧而說。為何由聖文殊請問？因為對他開示，故由他請問為合理。此請問也應知是清凈趣入。

།འཇུག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྤྲོས་པ་བོར་བ་དང་། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་བོར་བ་དང་། བླ་གབ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དང་། ཞི་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་བོར་བ་དང་། ལམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་བོར་བ་དང་། སྐུར་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་།ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞིའི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སྤོབས་ པ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གདམས་ངག་མི་བརྗེད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཟུང་བའི་གདམས་འདུས་བྱས་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་། དེ་ལ་ ཡང་ཉེས་པར་ལྟ་བ་དང་།ཉེས་པ་དེ་དག་དང་མི་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་མཐུན་པ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ མི་སྐྱོ་བ་དང་།ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ས་བཅུས་བསྡུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པར་རིག་ པར་བྱའོ།

清凈趣入也應當以九種方式來了知：捨棄戲論、捨棄執著法、無遮蔽義如前所述、寂靜、捨棄常執、捨棄無常執、捨棄誹謗道、斷除誹謗與增益、於一切法以一理趣入、修習般若波羅蜜多、超越三界等四句之義分別如前所述。 其中，菩薩功德力應當以二種方式了知：如願圓滿所欲及無礙辯才。 如願圓滿所欲也應當了知是以十四種方式逐漸成就：何為十四？不忘教誡、善持教授、觀察有為、見其過患、不依彼等過失、攝持善業、身語意業清凈、戒律清凈、隨順有情利益、圓滿資糧、永不厭倦、業果清凈、加行清凈、有情利益清凈、不為他轉清凈。 無礙辯才應當了知是以十地所攝的四種發心差別來顯示。

།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་བཞི་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། ཡང་རྒྱུའི་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡང་སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཁུར་བླངས་པ་མི་འདོར་བ་དང་། ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་མཐུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡང་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། རྩོལ་བའི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཡང་བཞི་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། བློས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པས་ཆོས ཐམས་ཅད་ལ་འཇལ་བ་དང་།ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ བྱེད་པ་དང་།ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ས་དང་པོ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་ པར་དམིགས་པ་དང་།འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་མ་ནོར་བར་དགེ་བ་བསྒོམ་པའི་གནས་དང་། མ་ནོར་བའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་དང་། མ་ནོར་བར་བསྒོམ་པའི་གནས་དང་། རང་གི་སེམས་ལ་ དབང་བསྒྱུར་བ་དང་།ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་རོལ་པ་མཐའ་ཡས་པ་མྱོང་བ་དང་། ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་གནས་དང་། ཉོན་ མོངས་པའི་ནད་དང་མཐུན་པའི་སྨན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་།ཤེས་ནས་ཀྱང་ཐབས་ལ་གནས་ཏེ་ཇི་ལྟར་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལས་གསོ་བ་དང་། ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་། དེ་ཡང་བསླབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་།བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་ པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་དེ།ཚོགས་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་ པ་བསྟན་པས་སོ།།དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་།མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་སོ།

所說的詳細分類也由十二種相來完整闡述。什麼是十二種相呢？從上至上因不失壞，以及以因的次第圓滿清凈果，以及依願力而持一切佛法，戒律清凈，在修道時以智慧方便修習一切法，不捨所擔重任，以及從上至上清凈威力，以及為令根器銳利而殊勝緣念菩提分法，以智慧殊勝而如實成就無量行，超越一切精進動搖，安住于王位繼承人，以及殊勝緣念四法，以智慧詳細分別，以善巧方便衡量一切法，通達智慧，以及種姓自性圓滿，持有世間和出世間聞法，遠離戲論，任運成辦眾生利益， 以及在勝解行位時以圓滿現行而殊勝緣念初地，以圓滿智慧而殊勝緣念修行所生行，以圓滿修行而殊勝緣念未得佛法，以圓滿果而如欲現證，以及無誤修善之處，無誤法決定了悟之生處，無誤修行之處，自心得自在， 以及持無量善根，決定了悟無量法，隨入無量三昧門，領受無量遊戲，以及煩惱病對治處，善知煩惱病相應藥，知已住于方便如應修行，治癒煩惱病，以及勝過一切聲聞緣覺，於一切學處殊勝超越，修行殊勝超越，修行果殊勝超越。 法王現前住世時向聖文殊請問，是為宣說菩薩功德。為何如此？為令對菩薩生起嗔心者生起凈信。其中以因攝持的行相分類，是以殊勝清凈因來完整宣說。 彼殊勝清凈因也由四種教法來闡述：宣說資糧和清凈道，宣說福德智慧資糧，宣說通達真實際的方便，以及宣說隨順修行。 其中宣說資糧道應當以八相了知：成熟種種不同眾生，以種種惡行無所動搖，攝集一切白法，殊勝緣念菩提分法，不同相，種種愿，如實了知所化眾生，成辦種種資糧。

།རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྐྱེན་གྱིས་མི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཅོད་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཚུལ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ གཞོལ་བ་དང་།བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ནས་བྱུང་བའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། །ཡང་གཉིས ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་མཐའ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་མཐའ་མི་དམིགས་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ དག་པའི་མཐའ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། དོར་བ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པས་ཏེ། དོར་བ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པའི་ དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཚིག་གསུམ་དང་། བཅུ་པ་ཕྲག་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་ཇི་ལྟར་གང་གི་དོན་དུ་གང་དུ་གནས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ།

清凈道的教授應當以八種方式來了知： 對善法與不善法的修行， 不觀待因緣而現前一切法， 從一切執著中解脫， 斷除結生相續， 如實正見， 專一趣入正道， 如實遍知凡夫所計執， 以及現證寂靜界。 其中福德智慧二資糧的教授應當以二種方式了知： 修習種種善根資糧和遍斷。 其義如前。 復有二種： 三界中所行和從三界中所生。 又有二種： 成就有所得果報和成就無所得果報。 因為是識的行境而有所緣邊際，和因為超越識的行境而無所緣邊際。 遍知有為界和遍知無為界。 其中真實邊際以四種方式宣說： 以無常性斷除過失， 以自相而住， 恒時安住法界自性， 以及無舍無立。 無舍無立之義如前。 宣說通達此義之方便： 即以前所說三句和六十句來宣說， 即由誰、如何、為何、住於何處而通達。

།དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་དང་བཅས་པས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱེད་དེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་ལམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་སྟེ། གནས་ཡིན་ཞིང་གཅིག་ ལ་གཅིག་རྟེན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཏེ་གནས་འགྱུར་བ་དང་། གནས་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕན་ཚུན་བྱ་བ་བྱས་པར་གནས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཐོག་མ་ མེད་པའི་འཁོར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་།ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)་ ཡང་ཚད་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་འཛུད་པ་དང་འབྱིན་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། མཐའ་ གཉིས་སྤངས་ནས་ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང་།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་བསླབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་འགོད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་བོར་བ་དང་། འཁོར་མ་ རུངས་པ་མ་ཡིན་པ་གདམས་པ་དང་།མ་ནོར་བར་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་དང་། བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་ པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཐོབ་ པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་ པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ལུས་ལ་རྟོག་པ་དང་།ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ་རྟོག་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སྲེད་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་།སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དང་། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། མོས་པ་ཐ་དད་ པའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་རྟོག་པས་སོ།།གང་གི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསམ་གཏན་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐབས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྟོབས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་སོ།

對此，由智慧及其眷屬而得以通達。應當了知這是以三十三種方式來闡述的：以清凈心而得清凈道，以清凈道而得清凈心；真實邊際是道與智慧的所緣唯一，是所依且互相依止；安住于真實邊際智慧而得轉依，由轉依而得智慧極為清凈；互為作用而安住；如實遍知所知事物的真實性；遍知無始輪迴中眾生解脫種子的相應性；遍知種種業的異熟果報的相應性；遍知利益自己和利益他人的相應性； 使微小的善根變得無量；分別善與不善；如實遍知種種生起的真實性；攝取和捨棄善法與不善法；遍觀察時與非時；舍離二邊而依止內在；為離身語意惡行而精進；引導他人趣入此學處；依止修行而離貪嗔；選擇善良眷屬而教導； 尋求無誤聞法；於一切法得自在；了知意樂與習氣而隨順說法；通達真實義；斷除心中對正確與不正確的執著；圓滿菩提資糧；令眾產生熟；觀察諸法的生滅；通達一切法；于涅槃無所貪求； 獲得四無畏；獲得一切法任運成就的智慧；於一切法無有疑惑；以勝義理趣而入無執著義，其義如前。應當了知通達之義亦以十種方式宣說：觀察聖者與非聖者的有為與無為之身；觀察正確與不正確之義；觀察小中大的煩惱與清凈；觀察善與不善的貪愛； 觀察顛倒與不顛倒見；觀察從種種門積集的善根；觀察無邊眾生界；無執著義如前；觀察具足義與非義；觀察對不同意樂的眾生顯示菩提心要。為何而通達亦以十種方式宣說：佈施清凈、持戒清凈、忍辱清凈、精進清凈、禪定清凈、智慧清凈、方便清凈、愿清凈、力清凈、智慧清凈。

།གང་དུ་གནས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྡོམ་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་མ་སྨད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་།འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱོ་བས་སོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི་མི་བསླུ་བས་ཡོངས་སུ་ བསྟན་ཏོ།།ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ཡང་བདག་ཉིད་ལམ་བཟང་པོར་ཞུགས་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་ལམ་དེ་སྟོན་པས་སོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ པའི་ཤེས་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སོ། །ཡང་གཉིས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་བརྩོན་ འགྲུས་བརྩམས་པས་སོ་།།ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསླབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པས་སོ། །རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་འདི་བཞིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུས་གསུམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའོ།།མ་ནོར་བར་བཤད་དེ་སྟོན་པའི་ཐུགས་མཉེས་པས་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོན་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྟན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པས་ མངོན་པར་བསྟོད་པའི་དོན་རིག་པར་བྱའོ།།འཕགས་པ་ག་ཡ་མགོའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

應當了知，住於何處並領悟之處，是以十種方式來宣說的：三種清凈戒律，斷除我執，完全捨棄讚歎與誹謗，無有對實有和非實有的執著，以無所緣的方式分別觀察聲聞、緣覺和菩薩地，遠離一切執著，通達世俗諦和勝義諦而示現無顛倒之道，為調伏眾生而於一切生處無有厭倦。 隨順法的修行是以不欺誑而圓滿宣說的。又現證聲聞和緣覺乘，而於彼等無有貪著。又自身入于善道，併爲他人宣說此道。 在勝解行地安住時具有有功用智，在修道位安住時具有無功用智慧。又通達智慧和方便善巧，隨順一相。又完全捨棄二邊之行，精進修習善法。又善學一切法，通達如是修習之善巧。 應當了知以此四種殊勝清凈因獲得殊勝清凈果：即諸如來智慧於三時中具足一剎那。 應當了知無誤宣說即是令導師歡喜而善說之義。應當了知以說者清凈、所說清凈、所說果清凈而讚歎之義。 《聖伽耶山頂經釋》，由大師世親造，圓滿。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

印度堪布蘇仁陀菩提與大譯師班智達耶喜德翻譯校對並審定。