d4002二偈頌釋妙嚴c3.5s

D4002

།བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །ཆོས་དོན་ཟབ་མོ་རྟོགས་འཇུག་ཤོག་།འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གཱ་ཐཱ་དྭ་ ཡ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན།བོད་སྐད་དུ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ། །ད་ལྟ་ཉི་ཚེ་མཐོང་བ་རྣམས། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོ་ལ། །ཆེན་པོར་འཕར་བར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།།འོན་ཀྱང་རྟེན་ལ་གནས་བཅས་དང་། །སྔ་ནས་དགེ་ལ་གོམས་བྱས་པའི། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ལེ་ལོ་དང་ནི་ཅུང་ཟད་ཆོག་པར་འཛིན། །འདོད་ཆགས་ དང་ནི་ང་རྒྱལ་དཔྱོད་པ་དང་།།འགྱོད་པ་དང་ནི་མ་ངེས་འབྱེད་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ། །དེ་ཡིས་བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དག་གི། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་འདི་གཉིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པས་མི་འགལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་མདོ་ལས།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྔགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་འཕགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་ནི་ བསོད་ནམས་རྫོགས་པས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ལ།བདག་ཅག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་ན་ཆུང་བར་གྲགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྐུ་ཆུང་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ལ་འོད་འདོམ་གང་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་མང་པོ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ དགྲ་ཡོད་པ་དང་།འདིའི་ཞིང་གཡང་ས་དང་མི་གཙང་བ་དང་། གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་། རྡོ་དང་། རི་ལ་སོགས་པས་གང་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་གནས་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་དད་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ལ་ནི་ སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་།དེའི་བསྟན་པ་ལྟར་མ་བྱས་ན། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ནས་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ང་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། ། སྡེ་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་དང་། །འགྲོ་བའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད། །སྐུ་ཚེ་རིགས་དང་སྐུ་ཚད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ།

愿以福德使一切眾生，能入解深法義。聖稻秧經廣釋論由阿阇黎迦摩羅戍拉造畢。

梵語：伽陀德瓦耶伽耶那。藏語：二偈頌釋。頂禮一切佛菩薩。 心未入等持，今見少分者，於此大乘深，如何能趣入？然依所依處，及昔修善習，以此諸福德，世間得遍智。 輕蔑佛與法，懈怠及少欲，貪慾與我慢，追悔不決斷，是為諸有情，所有諸障礙，對治示勝乘，永斷彼過失。 此二偈頌說明大乘經典相互矛盾之處，以四種密意為諸眾生斷除八種障礙故，以對治密意宣說而應知無相違。 其中世尊于經中讚歎毗婆尸佛壽命等圓滿，是為令某些人生起欲求。對此有些人對釋迦牟尼佛生起輕蔑心，認為其他如來以福德圓滿而聞名為最勝，而我等如來以福德微小而聞名渺小。如是此佛身量小、壽命短、光明僅一尋，有眾多外道及提婆達多等怨敵，其剎土有險坑、不凈、稻草、荒地、石頭、山嶽等充滿。 此想亦為障礙。對大福田如世間如意寶般應信仰之最勝處，即便生起微小噁心亦成惡趣因。若不依其教法，則成為獲得善趣解脫之障礙。 是故為令所化眾生遠離輕蔑佛陀之過失，如來大悲宣說此勝乘教法，如說’爾時，我即是正等覺毗婆尸佛’等。 此乃依平等性而說。如是法身即是斷除一切障礙之體性，具足力、無畏、神通、無量等無邊功德，以此平等性故，諸佛毫無差別。 部派經中亦云：‘福德法身等，利生諸事業，諸佛悉平等，非壽種身量。’ 所謂輕蔑法者，法即十二分教。

། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་བརྙས་ཏེ། བུད་མེད་དང་ཕལ་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ། མཆོག་ཏུ་སླ་བ། ཉེས་པར་བཤད་པ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། རྟོག་གེས་སྦྱར་བ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མངོན་པར་དགའ་བ། རྙེད་སླ་བ་འདི་ཅི་དགོས་སྙམ་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་སྟོན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་བརྙས་པ་ནི་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལ་མ་བརྟེན་པས་ནད་མེད་པའི་མཆོག་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ བུའོ།།འོ་ན་ད་ལྟར་གྱི་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་ལ་མེད་པས་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱས་ནས་གདོད་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་མང་པོའམ། བདག་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། གནས་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་རྩལ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ལ་ནི་བདག་གིས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་བདེ་འགྲོ་དང་། བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཉེན པོར་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ།བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རིན་ཆེན་མང་གི་མཚན་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་མང་དུ་འབྱུང་ངོ་།།འདི་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཡོད་དེ། བདེ་བ་ཅན་དུ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བོ་ཞེས་གཞན་ལས་གསུངས་ལ། བློ་མ་སྦྱངས་པ་མང་པོ་དག་ཀྱང་དེར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་ཆུད་པ་ནི་མི་གཡོ་བའམ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་ པ་ཡིན་ལ།རིན་ཆེན་མང་གི་མཚན་ནི་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་ན། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན་དེ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས། རེ་ཞིག་དེའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དུས་གཞན་ ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་ཏེ།དེ་དག་དེར་སྨོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྒོམ་ན། དེ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བཤེས་གཉེན་མཆོག་མཉེས་པར་བྱ་བ་ལྷུར་ལེན་ཏེ། ཚེ་རབས་རེ་རེར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་མང་པོ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནས།མཐར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དུས་གཞན་དུ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེས་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་དང་། ལོ་མ་དང་། སྦུ་གུ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། དུས་ཚིགས་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ས་བོན་དག་ལ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ རག་ལས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་།གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

對此有些人輕視說：‘這與女人和凡夫共同，極其容易，是邪說，否定業果，以詭辯構造，令惡人歡喜，易得，這有何用？‘這種想法也是障礙。就像藥王一樣，它能教導息滅一切貪慾等的方法，爲了斷盡一切眾生的一切煩惱病，而輕視這種近便法是墮惡趣的因，以及不聽聞等，由於不依止它而成為無病之最勝的障礙。因此，爲了遣除這種間斷過失而宣說此最勝乘，如經中所說：‘若供養恒河沙數如來，則能生起對大乘的智慧。’ 若問：‘現在的多聞者們也不能證悟，而這些僅僅供養一佛的人也沒有相應的征相，這豈不相違？‘這也是針對其他意義而說的。是針對證悟無漏智慧的勝義而說的。這也是在經過一個無數劫期間令眾多佛歡喜后，才最終生起歡喜地的階段，因此並無相違。 所謂懈怠，並非是耽著欲樂，也不是世間諸多事務，而是輕視自己，認為’此處需要以大精進力而成就，而我卻無能為力’，對善法無有歡喜心，這也是障礙證得善趣和三種菩提。 作為其對治，宣說此最勝乘：如經中多處所說：‘凡是發願往生極樂世界者，必定往生彼處；僅僅稱誦寶積佛名號，也必定趣向無上正等正覺。’ 對此也有相違：據其他經典所說，極樂世界是入地菩薩所生之處，而現在許多未經修習的人也發願往生；決定趣向菩提是指住于不動地或歡喜地，而寶積佛名號我等也在稱誦，這如何解釋？這是爲了令懈怠者通過顯示殊勝果報，暫時趣入作為其種子的小善，而針對其他時機而說的。 若以發願往生之心修習相續，則會對相應的善法生起歡喜，因此會致力於取悅佛陀等最勝善知識，從一世又一世圓滿眾多福慧資糧，最終於第一個無數劫獲得聖地。 因此，既不是僅僅如此就能往生，也不是由此不能往生，因為一切善法的生起都依賴於此。譬如果實的生起雖然依賴種子、苗芽、葉子、莖稈、樹幹、花朵、土地、水分、季節、風和陽光，但人們說是從種子生起，因為苗芽等是依賴於它而生，且它是主要因素。此處也是如此。

།ཅུང་ཙམ་ཆོག་པར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་ཆུང་ངུ་བསགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཙམ་མམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་མམ། བཟོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ནི་འདི་ཙམ་གྱིས་ ཆོག་སྟེ།དེ་ལས་མི་དགོས་སོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་།དགེ་བ་རྒྱ་མཚོ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བྱ་དགོས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ལེ་ལོས་ཐོབ་པར་ནུས་ཏེ། ཟན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་། རང་གི་ཁྱིམ་དུ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་མངོན་པར་ འཇུག་མི་ནུས་སོ།།དེ་བས་ན་བར་དུ་གཅོད་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ། གཞན་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བསྔགས་ནས། ཡང་སྨད་པར་མཛད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་ནས། གཞན་ལ་སྨད་པ་མཛད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།འདི་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྨད་ཅེ་ན། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དེ། སེར་སྣ་ཅན་ཧ་ཅང་འཇུངས་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྦྱིན་པ་ལ་ འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་མཛད་དེ།སྦྱིན་པ་ནི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་གཏེར་ཆེན་པོ་གཏན་གྱི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཆོག་གོ། །གོས་སྦྱིན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་བཅུ་ཡོད་དོ། །ཟས་སྦྱིན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་བཅུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དག་ལས་མང་དུ་འབྱུང་ སྟེ།དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྨད་པར་མཛད་དེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་། ཟག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ནི་མི་དགོས་ སོ།།སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ན་ངན་སོང་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་གཞི་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གསལ་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་གི་སྒོ་ནས་ནི་སྐྱོན་ཡང་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ ལ་ལྟོས་ནས་དགོངས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ།འདི་ལྟར་སྨན་པས་མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ནི་འོ་མ་དང་ཁ་ར་བསྔགས་ལ། བད་ཀན་གྱི་རིམས་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ནི་སྨད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་འོངས་པར་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་ང་རྒྱལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀྱང་སོ་སོར་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་དང་། ཞིང་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། ནོར་དང་། འབྲུ་ དང་།གོས་དང་། རྒྱན་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལ་ཧ་ཅང་ཆགས་པས་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། དགེ་བ་ཡང་དག་པར་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ སྒོམ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་སྤྱོད་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ།།བར་དུ་གཅོད་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ། གཞན་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བ་ཅན་གྱི་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་མ་མཐོང་ མ་ཐོས་པའི་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཐོས་ནས།རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕོངས་པ་ཁོ་ནར་འཛིན་ཏོ།

所謂’以少為足’，是指僅以積累少許善業為滿足，即認為僅以佈施、或僅以持戒、或僅以忍辱，‘我以此為足，不需要更多’的想法，這也是對無上菩提的障礙。因為這無上菩提是通過圓滿一切世間和出世間的福德智慧資糧而獲得的。 因此，即使要成就如來一個毛孔，也需要無量的善業之海，那麼怎能以懈怠而獲得呢？以少許飲食為滿足，執著自家安樂的人們，是無法登上獅子寶座的。 因此，為對治這種障礙而宣說此最上乘。在其他經中，世尊先讚歎佈施，后又訶責，同樣地，先讚歎持戒，后又訶責，對一切波羅蜜多也是如此運用。 對此也有前後矛盾之處，若佈施是具有功德的，為何又要訶責呢？因為是針對不同根機而說，故無矛盾。爲了使極為吝嗇的人趣入佈施，而作佈施的讚歎：‘佈施是隨身而行的大寶藏，是永恒的勝友。佈施衣服有十種功德，佈施飲食有十種功德’等，在諸經中多有宣說。 這些功德雖然確實存在，但若僅以此為滿足，而不趣入持戒、聞法等資糧，對這樣的人則予以訶責。因為帶來輪迴苦果的有漏佈施是不需要的。 雖有佈施，若破戒則會墮入惡趣，因為持戒是生天之因故為根本。因為是一切功德生起之因，故如大地。聞法亦復如是，因為是智慧明晰之因，能息滅煩惱之病等。 因此，佈施等從某些方面來說是過失，從某些方面來說是功德。因為是依所化眾生的意樂而作的開示，故如來無有過失。如同醫生對膽病患者讚歎牛奶和糖，而對痰病患者則予以訶責一樣。 ‘貪慾與我慢行者’中，貪慾行者是指未來將普遍行持貪慾者。同樣，我慢行者是指普遍行持我慢者，這兩者都是各自的障礙。 對此，過分貪著房屋、田地、兒子、妻子、財物、穀物、衣服、裝飾品、大象、馬匹等圓滿事物，而不能捨棄它們修習善法的人們，因為這些會障礙出離心、出家和修習菩提分法，所以貪慾行為是障礙。 為對治這種障礙而宣說此最上乘。在其他經中極力讚歎清凈佛土，如極樂世界的莊嚴等。他們聽聞從未見過、未曾聽聞的廣大圓滿后，就會認識到自己的圓滿實在貧乏。

།དེ་ནས་དེར་ཡིད་སྨོན་པར་བྱེད་དེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བོར་ནས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ནི་གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ མི་དང་།ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཁ་དོག་དང་། སྟོབས་དང་། མཐུ་དང་། འོད་དང་། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐད་ཀྱི་གདངས་སྙན་པ་དང་། ལྡོག་སྐྱེན་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། རིགས་དང་། ཚེ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། འཁོར་ལ་སོགས་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་མཚུངས་པ་མ་མཐོང་ནས་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་མྱོས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ།།དེ་བས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ། གཞན་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་གང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་མཛད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པ་འོད་ དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་སྐུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།།རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་གཞན་དག་གི་སྐུ་དང་། སྣོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ཐོས་ནས་བདག་ཅག་པས་ཀྱང་ཆེས་རྒྱང་ཆད་པས་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས་ང་རྒྱལ་གྱི་རི་གྲུམ་སྟེ།བློ་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །འགྱོད་པ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ བྱས་ནས་ཕྱིས་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་འགྱུར་ཏེ།མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་དེ་ཁོ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་མི་བདེ་ཞིང་ཡིད་འཁྲུགས་ལ། ལུས་ཤིག་ཤིག་པོར་གྱུར་ཅིང་རོ་བཞིན་དུ་འདུག་ལ། བསོད་ནམས་བྱ་བ་བཏང་སྟེ་ས་ལ་ཉལ་ནས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ཡང་སྤྲོ་བ་ མེད་པར་འདུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་འགྱོད་པ་དེ་ནི་བཤགས་པ་དང་།བསྡམ་པར་བྱ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་བདག་ཅག་གི་འདི་མ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བཤགས་པ་ དང་།བསྡམ་པར་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོའི་སྨན་གནོད་སེལ་ལ་གོམས་པས་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་། མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱ་བར་བསྒྲིམ་པར་བྱེད་ དོ།།འཕགས་པ་དཔའ་བོས་གསུངས་པའི་སྐྱེས་རབས་ལས་ཀྱང་། ཡིད་ཆད་རྒུད་པའི་ངོ་ལོན་ཐབས་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མི་དགར་འཛིན་པ་གཏང་བར་བྱ། །དགོས་པ་སྒྲུབ་ལ་མཁས་རྣམས་སྲན་ཐུབ་པས། །དཀའ་བ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བ་མེད་པར་ རྒལ།།དེ་ཕྱིར་ཡིད་ཆད་མི་དགའ་སྤངས་ནས་ནི། །དོན་གྱི་སྐབས་དབྱེ་བ་ལ་བསྙེན་པར་གྱིས། ཤེས་པའི་གཟི་བྱིན་སྲན་གྱིས་སྤར་བ་ནི། །དོན་ཀུན་གྲུབ་འཛིན་ལགས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཡུན་རིང་པོའི་འགྱོད་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་ པའི་ཉེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་ ལ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་འགྱོད་པའི་དུག་གིས་བརྒྱལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་འགྱོད་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནོད་པ་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བོ་ཞེས་མི་ཟེར་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་ པ་དགེ་བ་སྤེལ་བར་བྱེད་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

然後對此生起希求心，捨棄其他一切而為獲得彼而精進，此是依據補特伽羅意樂而宣說。其中，人、天、非天等，凡是具有殊勝色相、力量、威力、光明、福分，以及悅耳音聲、敏捷、智慧、種姓、壽命、受用、眷屬等圓滿者，因未見有與己相等者而生起傲慢，醉心於此，不恭敬如來，此等即是傲慢行者。此乃是一切圓滿之因——如來出世歡喜及發菩提愿之障礙。 因此為對治此間隔過失而宣說此殊勝乘，世尊於他處讚歎諸佛圓滿勝妙，如彼如來名為無量光者，其壽命無量，自性光明輪亦無量。如是讚歎其他諸佛身及器世間圓滿。彼等聞此已，思維’較我等更為殊勝、一切方面莊嚴之如來亦有’，由此傲慢山崩，成為生起功德之器。 追悔即是意中刺痛，對具功德者及饒益者作損害后，後來如何于意生刺痛，唯以憂惱之刺長時不樂而心亂，身體戰慄如尸般住，捨棄福德事業臥于地上，對自身意樂亦無歡喜而住，凡是如此者，其追悔即是懺悔、防護及修習福德之障礙。 智者了知’我等此非善’已，其後以懺悔、防護及種種眾多善根藥對治損害而習以為常令盡，于未作者亦以正念、正知及聽聞依止勝士等而精進防護。如聖勇說偈：‘失望衰敗對治非方便，是故應當捨棄不歡喜，善巧成辦事業諸智者，能忍故亦無喜越諸難。是故舍棄失望不歡已，當依開啟義利之門徑，以忍增長智慧威德者，成辦一切義利最勝也。’ 因此為對治其長時大追悔間隔過失之對治而宣說此殊勝乘。于諸佛菩薩作損害者，彼等一切亦當往生善趣，此是依據補特伽羅意樂而宣說，因為某些補特伽羅以極度追悔毒昏迷之意樂，是依據從彼追悔中所生起而宣說。若問以作損害如何得生善趣？非唯由彼而生，然由彼因所生之追悔等增長善法而得生。

།གཞན་ཡང་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ངེས་པར་དེ་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། གཞི་དེ་དག་ཏུ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ ཏེ།འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་སྲིད་པ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། རེག་པ་དང་། འགྲོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དོན་ཡོད་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་པས་ཅི་བྱར་ཡང་མེད་དེ།གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །འཕགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཞགས་པའི་སྙིང་པོ་ལས། དཔེར་ན་མི་ལ་ལས་ཙན་དན་དང་། གུར་ཀུམ་དང་། ག་བུར་དང་། གླ་རྩི་ཡང་རུང་སྟེ། སྤྱོས་ཤིང་མཚང་བྲུས་ནས་ལུས་ལ་བྱུགས་ཀྱང་། ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་འདིས་བདག་སྤྱོས་ཀྱིས་འདི་ལ་དྲི་ཞིམ་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་ཞིམ་པོ་ཁོ་ནར་བགྱིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཞགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡང་ཁྲོས ཏེ་དྲན་ནམ།བཏོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། སྦེད་པར་འགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ ལེགས་པར་སྤྱད་རྣམས་ཀྱིས།།ཅི་ནས་བདག་ཉིད་རྒྱས་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཟད་ནས་དུས་གཞན་དུ་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་ལའི་རང་བཞིན་གང་གི་ཆོ་དང་པོ་ཟོས་ན་མགོ་ འཁོར་བ་དང་།ངལ་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། སྐྱུག་པ་དང་། འཁྲུ་བ་དང་། ལུས་ལ་སྲིན་བུ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྲ་དང་སྤུ་འབྱི་བ་དང་། སོ་ལྡེག་པ་དང་། སེན་མོ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་ ལེན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དགོངས་པ་མ་ཤེས་ནས་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་འདོད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་དག་ལ། གནོད་པ་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སྣང་བ་བྱའོ་སྙམ་པ་ལས་མུན་པ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ན་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆེས་ཆེ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཟུག་རྔུ་གཞན་ཞིག་གིས་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཚབས་པོ་ཆེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། མྱ་ངན་གྱི་གཉེན་པོ་ནི་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་མ་གཟིགས་ཏེ། སྡིག་པ་དེ་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པར་ཟད་དོ། །དེ་འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང བྲལ་ནས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་ལ།དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྔ་ནས་ཀྱང་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འདི་བསལ་ནས། ལས་དང་འབྲས་ བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཟུག་རྔུ་འདི་ཉིད་ཀྱང་དབྱུང་དུ་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་མཁྱེན་ཏོ།།དཔེར་ན་མཛེས་ལྡན་མ་ལ་ཤས་ཆེར་ཆགས་པས་མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ནུས་ནས་དེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པས་དེ་བསལ་ནས་ཕྱིས་དེ་ཡང་ཐབས་གཞན་གྱིས་བསལ་ཏེ། གཏན་དུ་ ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་མཛད་པ་ལྟ་བུའོ།།དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་སྔགས་མཁན་གྱི་དུག་འདིས་འགྲོ་བའི་དུག་འདི་ངེས་པར་བསལ་ནས། དུག་དེ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་གདེང་བཅས་དུག་ཟར་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ འདྲའོ།

再者，當對他們造成傷害時，必定會見到、聽到、憶念、親近等，而諸佛菩薩在這些基礎上是有意義的。如在《聖如來出現事業經》中也說：‘善男子，愿見如來、聽聞、憶念、觸控、親近的善根成為有意義的’等。這是法性，無可奈何，即使對造作傷害者也會有利益。 如《聖必定羅索心要經》中說：‘譬如有人以旃檀、鬱金、龍腦、麝香等香料，即使被切割、刺傷后塗抹于身，旃檀等也不會想：此人切割了我，我不應讓他聞到香氣。因為無分別的緣故，自然而然地只會散發香氣。世尊，同樣地，即使對必定羅索心咒生嗔恨而持誦，也會對彼人起到守護、救護、庇護的作用。‘等等。 世尊往昔也以善根和願力等如是清凈自身，如說：‘以汝諸善行，令我得增長。‘因此，當其果報耗盡后，在他時依此因將往生善趣。 譬如某些長生不老藥，初次服用時會引生頭暈、疲憊、昏厥、嘔吐、腹瀉、身生蟲、脫髮落毛、牙齒鬆動、指甲脫落等諸多痛苦，但後來經過長時間後會成為不老之藥。同樣地，這也是如此密意而說的。 若問：如此則只成為傷害，因為不知密意而迷惑的那些人，為求善趣而不斷地只從事于對他們的傷害，如此則想要作光明卻只造成黑暗。對此答：不會如此，此乃方便。 因此，若無其他更大的極喜之刺，則無法從劇烈的憂苦之刺中解脫，因為憂苦的對治是歡喜。諸如來也是因見當時所化眾生無其他如是極喜，為洗凈其罪業而作如是密意宣說。 使其遠離追悔障后成為堪能法器，然後如是為其說法。由此生起對業果的信解，唯入善行。諸如來早已了知：除去此憂苦之刺后，此能拔除誹謗業果之刺的刺亦可拔除。 譬如因極度貪著美女而不能修習不凈觀，則令其對更勝妙的天女生起貪著，以此除彼，后又以他方便除彼，乃至最終令其永遠離一切貪著。 又如對被蛇咬者，咒師確信此毒能除其行走之毒，而此毒本身也將消失，而令其食毒，諸如來亦復如是。

།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གང་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐོང་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་མ་བསད་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།མ་ངེས་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པ་རྣམས་འབྱེད་པ་རྣམས་ལྡོག་པའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་ཏེ། རིགས་མ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་མི་བརྩོན་པ། བསམ་པ་མི་བརྟེན་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ སེམས་ཅན་གྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་བསྐྱོད་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་མ་ངེས་པ་གང་དག་ཐེག་པ་དེ་ལ་འབད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ དབང་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་བརྒྱད་པ་འདིའི་གཉེན་པོར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་བཤད་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་བཤད་པའི་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ གིས་དེ་ཐོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཐག་རིང་དུ་སོང་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་དགོས་ན་ཉིས་ལས་འདི་ཅི་དགོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་འདིར་ཞུགས་པ་སླའོ་སྙམ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཁ་ཅིག་དྲང་བའི་ཕྱིར་དང་ནི། །ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བའི་ཕྱིར།།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཉེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། གནོད་པ་བསལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་སུ་ཡང་བྲིད་པ་ཡང་མེད་དེ། གནས་བརྟན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་། བདག་ཅག་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་མོད་གྱི། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྟོན་པར་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟློས་གར་མཁན་གྱིས་འགྲོ་བ་ དགའ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བརྡ་བྱས་པ་ཡིན་ལ།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་འདྲིད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ནི་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཆ་ལུགས་བྱས་པར་ཟད་དེ། དོན་དེ་ ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནས་བསྐུལ་ནས།དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་ལུགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མི་ དད་པའི་ཕྱིར་དང་།མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་པར་བསྟན་ཏོ་དཔེར་ན་ལ་ལ་ན་རེ་རྒྱལ་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་གཅིག་པུར་ཟད་དེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་གང་ན་རྗེ་དཔོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ ཟེར་ན།འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དེ། བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་གང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེག་པ་གཞན་ནི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་དང་གོང་ན་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེའི་ གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པའོ། །ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཐེག་པ་མཆོག་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་ཆུབ་པོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཡང་དག་པ་དང་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་སྟེ་ བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

同樣在《聖寶云經》中也說：‘菩薩見到造作五無間罪的眾生極其痛苦時，對他說：殺母這樣的行為並非一定會轉生惡趣’等等。 所謂’分辨不定’，是指對不定者進行分辨並使其轉變。從何處轉變？從大菩提轉變。那些種姓不定的菩薩，不精進于諸波羅蜜，心志不堅定，每一剎那都被眾生邪行的劇烈痛苦所動搖，而希求聲聞等涅槃。 以及那些聲聞等種姓不定者，精進於該乘，這會障礙他們在一切趣中無礙自在的大菩提獅子座。 因此，為對治第八種間斷過失，宣說授記大聲聞成佛，以及宣說一乘的這個最勝乘。他們聽聞此後心想：‘即使以聲聞乘遠行，最終仍需入大乘，何必兩次勞作？不如一開始就入此為易。‘如《經莊嚴論》中說：‘為引導某些人，為攝受某些人，諸佛為不定者，宣說唯一乘。’ 這並不構成妄語過失，因為具有大悲心成辦眾生利益和消除損害的意樂。 這裡也沒有欺騙任何人，因為那些上座也知道：‘我等雖不會成佛，但世尊是基於某種意趣而如此宣說。‘他們都如同戲子令眾歡喜一般作表示而已。妄語是欺騙的本質。 一說那些人本就是菩薩，只是為利益應以聲聞調伏的眾生而示現其形相。正是為此目的，其他如來從他方世界召請如是形相的菩薩們前來。 聲聞與菩薩由於平等無我性而無差別，以及究竟圓滿的緣故，故說一乘。譬如有人說：‘王者唯一，即是轉輪王，因為具足一切圓滿，其上無主故。‘然而並非沒有小王等。 同樣，乘唯有一，即是大乘，因為具足一切所趣圓滿，其上無勝者故。雖有其他乘，但何必有餘所趣和更上之乘？如是宣說。 所謂’眾生障’，即如前所說對佛不敬等八種。所謂’對治’即是彼等障礙的對治，是什麼呢？即宣說最勝乘。最勝乘中的最勝乘，即六波羅蜜和菩提。其宣說即是大乘經典的如實和完整宣說，這是’宣說’一詞的明顯含義。

།དེའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་གང་གི་ཕྱིར། དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དག་གིས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ་ནི། དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་གགས་བྱེད་པའོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཉེས་པ་ཡིན་པས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྤོང་བ་ནི་ཟད་ པའོ།།གང་དག་གི་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིའོ། །གཅིག་ཏུ་ན་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་བརྒྱད་པོ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུངས་ལ་ནི། །ཚིག་གམ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་གང་སྦྱར་བ། །སེམས་ཅན་དམ་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཅུ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཁམས་རྣམས་མཐའ་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །འཆི་བའི་ཚེ་ན་མཆོག་དགའ་ དམ་པ་འཐོབ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དེ་དག་ལས་ནི་ཐེག་མཆོག་ཐོས། །མོས་པར་འགྱུར་བ་བློ་དང་བཅས་པ་དང་། །སྒོ་གཉིས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་ཤེས་པ་དང་། ཚིག་མི་ཤེས་ཀྱང་དོན་ཙམ་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་སྟོན་པ་མཐའ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མལ པའམ།བློ་ཞན་པ་དག་གིས་ནི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམ་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པ་དང་། བློ་སྦྱང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། གདོད་དེས་འདི་ཡང་དག་པར་ ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་རྣམས་མཐའ་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གཅིག་སྟེ། ཁམས་རྒྱས་པ་ནི་བརྟས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་ས་བོན་རྣམས་སོ། །མཐའ་དག་ནི་མ་ལུས་པའོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ས་བཅུ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་རག་ལས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ལ་གོམས་ པ་འདིས་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྡུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སྙན་ངག་གི་ཚིག་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་བརྟས་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །གཅིག་ཏུ་ནི་ཐེག་པ་ ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ལ་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།རེ་ཞིག་ཁམས་དེ་རྒྱས་པ་ཙམ་འཐོབ་པའོ། །འཆི་བའི་ཚེ་ན་མཆོག་དགའ་དམ་པ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མགུ་བའོ། །དམ་པ་ནི་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཆི་བའི་ཚེ་ངེས་པར་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་།དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་སྲས་དང་། བདེ་འགྲོའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རམ། གནད་འཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཚེ་འདི་ ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་མཐར་གྱིས་དགེ་བའི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུའོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལྔ་པའོ།

作為其對治的理由是什麼呢？因為說過’由於那些障礙，將完全斷除一切過失’，所以宣說最上乘是其對治。這是詞義。障礙即是阻礙。障礙本身就是過失，所以稱為障礙過失。這些既是一切，又是障礙過失，所以應當組合詞語為’一切障礙過失’。斷除即是滅盡。 是哪些呢？即是如前所說的那些。或者說’那些’是指慾望等，即所說的八種障礙過失。 其餘三偈頌顯示這兩偈的功德：‘對此二偈的總持，無論從文字還是義理角度修習，具慧的殊勝眾生，將獲得十種功德。一切界得以增長，臨終時獲最勝喜悅，隨愿往生諸善趣，一切生中憶宿命，得以值遇諸佛陀，並從諸佛聞勝乘，具足信解及智慧，二資糧滿速證覺。’ 第一偈的含義是：即使不瞭解這兩偈的義理，僅知文字，或者不知文字僅解義理，也能獲得十種功德。如是甚深大乘密意，一切凡夫或智慧淺薄者都無法了知，故說’具慧的殊勝眾生’。在一切眾生中最殊勝的是菩薩種性者，而且必須具足智慧、修習智慧，才能真實了知此義，其他人則不能。 其中’一切界得以增長’是第一種功德。界增長即是增盛。諸界即是種子。一切即是無餘。這是說，菩提心、波羅蜜多、十地、菩提分、力等一切大乘種子皆依賴菩薩種性，通過熟習這兩偈，使其趨向于產生自果，因為這攝集了具有密意的導師意趣。譬如從具有貪慾的詩歌文字中，貪慾種子得以增長一樣。或者說是對一切大乘經典生起信解，首先獲得界增長而已。 ‘臨終時獲最勝喜悅’中，最勝喜悅即是歡喜。殊勝是因為是廣大善業。臨終時必定憶念諸佛菩薩功德、受持正法、見到佛及佛子、善趣征相等，或因無痛苦而生起歡喜，這是第二種功德。這兩種應知是今生獲得的。 其餘八種是在其他生世中逐漸積累善資糧。‘隨愿往生諸善趣’是第三種。‘一切生中憶宿命’是第四種，‘一切’即是一切生世。‘得以值遇諸佛陀’是第五種。

།དེ་བཞིན་དེ་དག་ལས་ནི་ཐེག་མཆོག་ཐོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།།མོས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡང་ དགོངས་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྟོགས་པས་མོས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བློ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། མོས་པ་བློ་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བློ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།སྒོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པ་སྟེ། འདི་ལ་སྒོ་གཉིས་ཡོད་པས་ན་གང་ཟག་སྒོ་གཉིས་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་རྣམས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པས་ན་སྒོ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ནི་མཐའ་ཡས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ནམ་མཁའི་མཛོད་དང་། ལག་ན་རིན་ཆེན་དང་། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་སྒོ་ནི་དེ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྒོ་དང་། ཁ་དང་། ཐབས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་གི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས སོ།།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་སྟེ། འདིས་ཚིག་དང་། དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒོ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡི་གེའི་འབྲུ་གཅིག་ཏུ་མདོ་སྡེ་འབུམ་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ན་གཟུངས་ཉིད་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ འཛིན་པ་ཉིད་གཟུངས་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་སྒོ་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པ་སྟེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགུ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ནས་སྒོ་གཉིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ཀྱང་དེ་མཇུག་ཏུ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་རྒྱས་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དམ་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ དགེ་བའི་བསམ་པས་འཆི་བ་ན་གར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའོ།།ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་གྲུབ་ན་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་རབས་དྲན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དོན་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་ འགྱུར་རོ།།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན་ཡང་དེ་དང་ཕྲད་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་ནས། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ ཚོམ་མེད་པར་མོས་པར་འགྱུར་རོ།།མོས་པ་དྲག་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལྷུར་ལེན་པས་བློ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་རྣམ་པར་དག་ན་སྒོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་།གཟུངས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོ་ཀུན་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཆེན་མཚོར་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ ་པའི་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་མཛེས་བཀོད་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

‘如是從彼等聞最勝乘’是第六句。‘如是’的意思是，如同憶念一切前世，同樣也將遇見諸佛並聽聞大乘。 ‘生起勝解’是指希求。勝解是信心，即確定’此是如此，非為他者’。由於遠離一切障礙，對甚深大乘法通達密意趨入之義而生起勝解。 ‘具足智慧’是第八句。將獲得具足智慧的勝解，而非單獨的勝解。其中智慧是指對大乘法及非大乘論典等無顛倒通達。 ‘二門’是第九句。此處具有二門故稱二門者。其本體有二，是哪兩種呢？即諸三昧門和諸陀羅尼門，具足此二者故稱二門者。 其中三昧無量，即菩薩的虛空藏、手持珍寶、顯現一切色等。彼等之門是現前成就之方便，即諸禪定與無色定。總之，三昧是禪定和無色定所攝，其本身即是門、入口和方便。是什麼的呢？是現前成就一切功德。 陀羅尼有二種：文字陀羅尼與義理陀羅尼。其本質是什麼呢？即是憶念，因為它能持文字與義理。其門是諸字母，因為能將十萬部經典攝於一字而受持。總之，陀羅尼本身就是不忘失之門。或者，受持即是陀羅尼，其本質是什麼呢？即是不忘失。其門即是憶念。 ‘速得菩提’是第十種功德，即迅速證得無上正等正覺。為什麼呢？正是因為這九種，從一切界增長乃至獲得二門，因為這些都是引發菩提的因緣。 因此在最後提到：界增長則獲得最勝喜悅。因此如是以善心臨終時能隨意往生。如願往生后能憶念前世。憶念前世則能現見對如來所生的善根有意義，並能前往一切佛土。 即使無佛出世，由於發願與佛相遇故而得以遇見諸佛。之後從彼獲得大乘。其後親聞後生起無疑勝解，認為’此人具大智慧’。 以猛利相續不斷追求正法的勝解而獲得智慧。智慧清凈則能成就二門。之後依止虛空藏等三昧而圓滿佈施等資糧，依止陀羅尼于剎那間受持、執持一切如來所說，圓滿眾多智慧資糧，成為遍知象海。 第二偈頌釋論由大阿阇黎妙嚴所造圓滿。