d3988論典偈頌略集所出一偈頌釋世親c3.5s

D3988

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱ་ན་ཤྲཱི་ལ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་པ་དགེ་སློང་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་བབ་པའོ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཥཾ་། བོད་སྐད་དུ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་པའི་བཤད པ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཆེན་པོ་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ལྷ་ཡུལ་ས་ལའང་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་གནས་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་གནས་མཆོག་དག་ནའང་མེད་ལ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་དག་ནའང་མེད། ། རི་དང་ནགས་སུ་བཅས་པའི་ས་སྟེང་རྒྱས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཅི་རིགས་པར་སོ་སོར་མ་ངེས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་ཉིན་ཞག་བདུན་དུ་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐར་རྒྱལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་བརྗོད་པར་མངོན་ནོ།།དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནང་ན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་འདོད་པ་ལྷའི་ཡུལ་ན་ཚངས་པ་དང་། མཚེ་མ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དོ། །ས་དང་འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སྟེ།རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྟ་སྟེ། དེ་བས་ན་གནས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བང་རིམ་བཞིའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ན་ནི་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའོ། །ཕྱོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་། མིག་མི་བཟང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། ཡུལ་ འཁོར་སྲུང་གིའོ།།ཕྱོགས་མཚམས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞི་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དག་རྙེད་པའི་དགེ་བའི་འབྲས་བུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་དུ་ལྷག་ པ་ལྟ་ག་ལ་ལགས།མ་ངེས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྐེམ་བྱེད་དང་དབང་ཕྱུག་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པས་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བའང་མ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་། ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་མ་རྒྱས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོར་བཀུར་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་། རྒྱལ་པོ་དག་སྟེ། དེ་དག་ ཀྱང་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ངན་པས་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བའང་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་སྤྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། ཚལ་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྔགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པ་ དང་།རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོར་འདོད་པ་སེར་སྐྱ་དང་འུག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཁྱོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མཚུངས་མེད་པས།།ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོས་འཕགས། །ཞེས་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ ཆེན་པོ་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལའང་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སོ་སོའི་བཤད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལའོ།

印度堪布達那室利拉與大譯師比丘華智戒護譯校已定。

梵語：Eka-gāthā-bhāṣaṃ 藏語：一偈釋 頂禮一切智者！ 如您這般大丈夫中最勝者、大沙門，天界地上亦無有， 此世間中亦不存，多聞子處亦不在， 天宮殊勝處亦無，于諸方及諸方隅亦不存， 縱遍尋山林所覆大地上，何處能得見。 此偈頌是爲了區別于那些認為自己是非確定處所特殊主人的最勝丈夫們，而說明世尊釋迦牟尼在作為菩薩時，以七日七夜隨念及精進，成就精進波羅蜜多自性。顯然是以宣說世尊星王一切圓滿功德來說明其不共圓滿。 其中，確定處所特殊主人是指：在世間中認為殊勝的天界中的梵天、摩醯首羅天、兜率天、化樂天、他化自在天。由於與地相連故稱’地上’，即帝釋天所居須彌山頂。彼之一方，故說’殊勝處’。四層臺階北面是多聞子。‘諸方’是指多聞子、持國天、增長天、廣目天。‘方隅’是指須彌山頂四角樓閣的執金剛主。他們都遠離慈悲、斷除和智慧，世尊以獲得這些善果的方面完全不同，更何況超勝。 非確定處所特殊主人即被認為是最勝丈夫的，如此世間的濕婆天、大自在天、神我等。他們也具有煩惱和痛苦，身心並未寂靜，連與聲聞相比都不如，更何況與世尊相比。 眾多凡夫、圓滿莊稼、以不共功德莊嚴的佛與未成佛、尊為最勝丈夫的婆羅門與國王等，他們由於意樂和加行不善，連與聲聞相比都不如。 那些普遍獲得解脫的辟支佛、聲聞、無遮大會、尸陀林、住于園林中的如來所贊大士所說、宣說、隨說的神變不能救護一切眾生的煩惱，以及被認為是大沙門的迦毗羅仙人和優波仙人等，他們也因遠離智慧和大悲的殊勝而不能與世尊相比。正因如此，所說：‘您的佛法無與倫比，以大殊勝而超勝。’ 另一方面，以世尊功德的顯示和解說，隨應顯示為一切眾生的導師，即’如您這般大丈夫中最勝者、大沙門，其他天界地上亦無有’是顯示。餘者是這兩者的各別解說，‘此世間中亦不存’是指地上。

།རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་གནས་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་གནས་མཆོག་དག་ ནའང་མེད།།ཅེས་པ་ནི་ལྷའི་ཡུལ་ནའོ། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་དག་ནའང་མེད་པ་ནི་སའི་སྟེང་ན་སྟེ། ཕྱོགས་ནི་གླིང་བཞི་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱོགས་མཚམས་ནི་བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་དོ། །རི་དང་ནགས་སུ་བཅས་པའི་ས་སྟེང་རྒྱས་པར་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་གཉའ་ཤིང་འཛིན་ནས་ བཟུང་སྟེ་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་བར་ཐམས་ཅད་དོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ལྷ་ཡུལ་ས་ལའང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ས་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་ནི་འདོད་པའི་ ་ཁམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

在多聞天子的住處也不存在，在殊勝的天宮之處也不存在，這是指天界。 在諸方及諸方隅也不存在，是指地上，方位是指四大部洲，方隅是指八個中洲。 遍尋具有山林的地上廣大處所，是指從持軛山直至大鐵圍山之間的一切處所。 總之，這個偈頌顯示世尊超勝三界，‘天界地上也無有’說明超勝三地，其他則顯示超勝欲界。

D3989

།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་པའི་བཤད་པ། བསྟན་བཅོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡུས་པ་ལས་བྱུང་བ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ་།། །།[་]@#། །འཕགས་པ་སྒོ་དྲུག་པའི་གཟུངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ བཤད་པ།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཟུངས་འདི་ནི་དོན་དྲུག་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པར་མངོན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་གེགས་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་སྡུད་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའི་དུས་དང་། བདེ་བའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འཛིན་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་ལ་ཚོགས་ཀྱི་བར་ཆད་ ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་།ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སོགས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ཡང་རྟོག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲུག་སྟེ། སེམས་ཅན་ ལ་མ་ཕྱོགས་ཤིང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་མེད་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཚོགས་མ་བསགས་པ་ཉིད་དང་། སྲིད་ པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ།དེའི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒོ་དྲུག་པོ་འདི་དག་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོ་དང་གཉིས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ་།།ལྔ་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པས་ནི་གེགས་སེལ་བས་བདག་གི་དེ་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་དུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་ལོག་པར་ཞུགས་ པ་དང་།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཡོས་པ་ཉིད་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ་གནས་གྱུར་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་ གྲོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་རུང་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ན་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུར་གསུངས་ཏེ་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུར་རིགས་སོ།།དེ་གཉིས་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ། བསམ་པ་ དང་སྦྱོར་བ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡོས་པའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ ཕྱིར་རོ།

一偈頌的解釋。出自《論典偈頌略集》。由親教師世親尊者所造圓滿。