d4047瑜伽師地論菩薩地解說薩嘎羅美伽 戒勝慧c3.5s｜d4047瑜伽師地論菩薩地解說薩嘎羅美伽 戒勝慧c3.5s（續10）

如前所說，完全如實通達種種界和多界，其中種種界即是多界，因為顯示兩種差別的緣故。聲聞等種姓的差別，或貪等行為的八萬四千差別，或者按照次第，種種界是種姓的差別，多界是行為的差別。又如實通達一切遍行道。為顯示此義，‘彼等之趣入門’等，隨順種種意樂眾生趣入之門的一切遍行道，因為隨順一切自行為的緣故。因此說’對於貪行者’等。 如是應知今生一切遍行義。第二種解釋是未來一切遍行義，即五趣遍行道。第三種解釋是二者皆遍行義，如是以三種方式顯示一切遍行道。另一種解釋，‘互不相順’者，即各執自見而住。故說’依止種種方’即由執著自見力，互不相順見解，以欲破他見，彼等欲樂互不相順故。 ‘異說不同’者，于彼等諸見中隨順任何見解，說此生後世無過失，‘彼即是遍行’等。一切遍行道亦應隨順幻術童子經而了知。又依第八而說’種種眾生類’等。 複次如前隨念種種宿住，即從隨念一生乃至隨念七、八、九、十生，乃至多生，及正隨念壞劫成劫，我與眾生於此處生時名為某，如是生，如是種姓，如是種族，食如是食，經歷如是苦樂，壽量如是，住時如是，壽際如是。從彼命終生於某處，從彼命終生於此處，如是具相及方所隨念多種宿住。 為顯示所住處故說’種種眾生類’等。種種性亦以方分差別顯示故說’東方等’。為顯示宿世義故說’於過去諸身’等。為顯示眾生行為差別故說’種種名言安立差別’。 為顯示八事故說’八種言說事’，即依止名言等言說所依的八種名等稱為言說事。‘依彼’即住彼而趣入。成為六種行為即由行為故稱為行為，謂近行、獲得之義。

།དེ་ལྟར་ན་འདས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་རྣམ་པ་དུ་མས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ པའོ་ཞེས་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་དྲུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་པ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བོད་པའི་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།མིང་གི་བརྡ་ནི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བརྡ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་མའི་བརྡ་ནི་རིགས་རྣམས་སོ། །ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ནི་ཁ་ཟས་སོ། །འབྱོར་བ་དང་རྒུད་པའི་བརྡ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་རབ་ཏུ་མྱོང་བའོ། །ཚེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ བརྡ་ནི་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་མིང་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱིའོ།།རྒྱལ་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གམ་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །བདག་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བདག་གུའམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉི་དོ།།ཡང་ན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །དེ་ལྟའི་ཚུལ་གྱིས་དར་བའམ་རྒུད་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །ན་ཚོད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ན་ཚོད་སྣ་ ཚོགས་བསྟན་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་།དེ་ལྟར་ན་བདག་དང་གཞན་དག་གི་སྤྱོད་པ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་དོན་རྟགས་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ནི་ གཞན་དུ་ཡང་འཆད་དེ་བདག་གི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་དེ་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འདི་སྐད་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་གནས་གང་ནས་འོངས་ཞེས་འདྲི་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མེའི་ལས་འདས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་དང་། དམན་པ་རྣམས་དང་། གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་དང་། བདེ་ འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་།ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཞི་གནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔ་མ་ལས བཟློག་པས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་སུ་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ།འདི་ནི་སྟོབས་དགུ་པའོ། །དེ་ལ་ལྷའི་མིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷའི་གནས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་གིས་ནི་མིག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པའི་མིག་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གོ།

如是，以多種方式憶念過去生的六種行為，即是隨念宿住，此為略義。術語詞句是隨經而說，如’名為如是’等。 為說明六種行為，依八種言說基礎的六種行為是什麼？關於稱謂等：名稱稱謂即’名為如是’。種姓稱謂即出生等。父母稱謂即諸種姓。飲食等稱謂即飲食。興衰稱謂即苦樂感受。壽命種種稱謂即長壽等三種。 自他於過去時期確定行持，因為堪為法器，故六種行為確定安立名言。‘我名為如是’是自己的名稱言說。‘此名為如是’是他人的。‘剎帝利種姓’是自己或他人的言說。‘此之’是他人的。其他也如是類推。‘此是’即是說’我是’。‘此’是他人的。‘我飲食作用我’中的’我’即是自己。或者’此’是他人。如是方式的興衰即是苦樂。‘我’即是自己的。‘此’是他人的。‘以年齡’即是顯示自己的種種年齡。‘此’是他人的。 如是已說明自他六種行為。為顯示’具相及義相’的特殊含義，故說’彼言說基礎’等。其他解釋為：從’我名為如是’到’我生於某處’是顯示宿住，處所差別即是相。因此世間人如是說，問’你從何處來’。其他如前。 彼以超越肉眼的清凈天眼，具足正見眾生死亡、投生、妙色、丑色、下劣、殊勝、往生善趣、墮入惡趣的諸業如實了知。此等眾生以身惡行乃至意惡行，誹謗聖者，受持邪見業道而住，以此因緣，身壞命終后墮惡趣、惡道、邪道，生於地獄。又此等眾生以身善行等，與前相反而生善趣天界中，此為第九力。 其中為顯示天眼，因為攝屬天住，諸禪定也稱為天，依彼故彼也稱為天眼，為顯示如同眼所見色，故如是說。為顯示彼，故說’彼果’等。此等顯示二種眼：信眼與慧眼。

།ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་ གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་མིག་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལྷའི་མིག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་ལས་འདས་པ་ཡིན་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མིང་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ། །དེ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ། མི་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྨྲས་པ་མི་རྣམས་ལ་ཐ་ན་འདྲ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་མིང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་དོན་ཏོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་མིང་འདྲ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་མིང་མཐུན་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཆི་བ་རྣམས་ལ་ནི་འཆི་འཕོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཆི་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྲིད་པ་བར་མ་ན་གནས་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་བར་མ་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་ནི་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ནས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་སྣང་བ་ནས་མུན་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ ནས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་མུན་པ་ནས་མུན་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མུན་ཁྲོད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ལ་བ་ནག་པོའི་ཁ་དོག་འདྲ་བའམ་ཞེས་དཔེས་བསྟན་དེ་ནག་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁ་དོག་ངན་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལེགས་པར་ སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ནས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྣང་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དཀར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་གི་དབང་གིས་བགྲོད་པར་ བྱ་བའི་གནས་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པས་མཐོ་རིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་བཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཟིན་ན་ཡང་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལོག་པ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་ན་ཡང་།མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་ འདེབས་པ་ཡིན་ལ།གཉིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་འཕགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ།

由於是完全清凈禪定的果報，這是爲了顯示是神通的自性，以及爲了遣除欲界天眼。那些也不是真實的天眼，因為是由生而獲得的。爲了顯示兩種都超越了人，由於名稱相同和力量，屬於其類的諸法，說’連相似的也沒有’，即說’人們連相似的也沒有’，意思是人們連相似的也沒有，乃至名稱也沒有等義。 爲了顯示欲界中除人以外的其他眾生有相似名稱，所以說’欲界諸天雖有名稱相同’等。對於死亡者稱為死去，因為趨向死亡。對於處於中有者稱為生，因為趨向出生。處於中有者也有兩種：即以趣向善趣和趣向惡趣的差別。說那些由於趣處的差別而有顏色的差別是確定的。 關於’兩種’等，有些人住于善行果報而造作惡行，那些趣向惡趣者從光明進入黑暗。又有些人住于惡行果報而造作惡行，那些從黑暗進入黑暗。以此兩種都進入黑暗中，故以譬喻說’如黑羊的顏色’，因為是黑色所以稱為惡色。 ‘由兩種因’是指有些人住于善行果報而造作善行，那些進入光明，即趣向善趣。因此譬喻也顯示極為潔白，以’因為是白色所以稱為妙色’來說明。那些依據顏色而趣向低劣或殊勝處所。 這也如說：‘以戒得生善趣，守戒得生天界。‘這是確定的。破戒者將趣向惡趣。因此說’破戒及其發起’等，身語造惡行是破戒，其發起是意的惡行。這就是破戒，應當與經文結合。雖然已經說明了身語意惡行和意的惡行，爲了顯示誹謗聖者等邪見的必要，意的惡行中最主要的是邪見，雖然發起惡行是共同的，但因為見不到不悅意果報的產生是見解的緣故。 又邪見有兩種：誹謗聖者和誹謗因果。其中第一是誹謗聖者，第二是誹謗一切的邪見。安住在其對治方面的聖者是佛陀和聲聞們，具足其對治無漏見解的諸位。

།དེ་དག་ལ་ སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལོག་པར་ལྟ་བ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེས་ན་ལོག་པའི་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །དེའི་རྒྱུས་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །ཡང་དེའི་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ ཡིན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་ཞིག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་གཅིག་ ལག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྔར་མིང་དང་གཟུགས་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཤིང་བསྟེན་ནས་ཀུན་དུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ལས། མ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ནི་ལུས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱེ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཏང་བའོ། །ཤི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཤི་བ་ཐ་མ་ དེ་མཆོག་ཏུ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འཆི་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་ནང་ནས་མ་དུལ་བའི་འཆི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། མ་དུལ་བ་ནི་འཆི་འགྱུར་ཞེས། །སེམས་ནི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་ངན་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་པར་འཆི་བའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་དག་ནི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེས་འཕངས་པའོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་འཆི་བར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཤི་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདིར་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པའོ། ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་དང་ལུས་དང་དངོས་པོ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འགྲོ་བ་དེར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ངན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཞེས་བྱའོ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འགྲོ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚོགས་པའོ།།རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །མྱོང་བར་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་མི་བཟད་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཉམ་ང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འདོན་པས་ན་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ཆེ་ཐང་དུ་སྐྱེས་པས་ན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱས་པ་གང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

對於這些人誹謗是由於執持邪見業的法而住的緣故，爲了說明這個意思，關於’由於邪見’等，因此對於因果顛倒執著。因此造作邪業。由於造作邪見業，完全執取黑暗面的兩種法。由此因緣完全執取邪見道法這兩種。 爲了說明其緣及其義，關於’雖具足其他諸多善法’，雖然有其他善根，但由於其力而墮入惡趣，所說’由此因此緣’等。 爲了說明身壞，關於’名色一起’等，先前名色互相依止而相連，從此不相連即是身壞，諸根分離而識捨棄。 關於’一切死亡中最後死亡為極惡’，在四種死亡中未調伏的死亡是惡的，因此說’未調者將死，應當生厭離心’。爲了說明’因為極惡’是指未調伏而死的意思。 這些是義理所含攝和文字所含攝。諸生者必定死亡，死者若有煩惱則會轉生，若無煩惱則不會轉生，此處是如是顯示。 關於’爲了說明地獄諸名’是爲了說明特殊名稱的意思。‘惡趣’即是所謂的地獄。‘惡道墮落’也是如此。 關於’爲了說明自性、身體和事物’，其本性即是地獄。‘身’即是本性，爲了區別于其他本性。因為是其他特徵的所依，所以也稱為’事物’，因為依此而趣入彼等差別。 因為往彼趣的因極為低劣，故稱’惡趣’。‘惡道’即是惡路，因此說’行惡法’等，因為是法的相違品故稱為’非法’。 因為趣入損害自他，故是惡行。因為是往彼處之道，故稱’惡趣’。關於’苦聚觸’等，苦是諸惡趣的。‘聚’即是集合。‘觸’即是彼集合。‘往受’即因經受難忍之觸故稱’惡趣’。因此說’往受苦’等。 因為往下方分別，以及因受可怖之苦而發出大聲哀號，故稱’墮落’。因生於大苦處故稱’地獄’。如是，所作業而生，及所受用即是苦。 關於’其他非彼苦亦成就’，是指造作未來苦成就之因的業的意思。

།དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེར་སྐྱེས་ པར་གྱུར་པ་རྣམས་དམད་པའི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དམྱལ་བའི་མིང་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་ལས་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་གང་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པས་ཟག་པ་ མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་།ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་ནི་མི་ཤེས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པའོ། །ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ དོན་འདོད་ཆགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་གཉིས་ཀའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་ཐ་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ན་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་དག་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྟན་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོའི་དོན་བསྟན་ནས་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྟོབས་བསྟན་པར་འདོད་ནས སྨྲས་པ།རང་བཞིན་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དོ། །ལས་བྱེད་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །གོ་རིམས་ནི་ མཐར་གྱིས་བསྟན་པའོ།།བྱེ་བྲག་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ།

如是，由於以極為低劣的因果而明顯區分，以及由於生於其中者皆行低劣之業，故依此而說地獄三種名稱。或者是依據因、異熟果及士用果而說。 所謂’應當做與此相反的種種業’，即’此等眾生具足身善行’等，具足有動機的戒律圓滿，以及身語意善行。 見解圓滿二種等，也是與前所說相反。因與果也應知是殊勝的。因此說’善行為先’等。 如前所說，其他諸漏盡故，無漏心解脫，慧解脫，於此生中自己以現證神通，現前作證后，入定而住。也為他人宣說。從’我生已盡’乃至’不知有餘生’，此是如來第十力。 ‘由斷盡一切諸漏隨眠無餘’，是說明’漏盡’之義。關於’無漏心’，心解脫的含義是遠離貪著，稱為心解脫，這是因為斷除了欲漏和有漏。無漏智慧即是慧解脫，因為斷除了無明漏。 這二者分別安立為增上心學和增上慧學。為顯示最勝圓滿故，‘於此最後有’之義是說’于現法中’。‘自’是指’自己’之義。‘以第六神通’是說明’以漏盡通’之義。 又為顯示彼是見斷、修斷煩惱對治道所攝，故說’依于見道’等。‘自知已得’是說明’自己以神通現證’之義。‘若欲為他’是說明二者之義，故說’是故’等。 關於’諸語差別’等，‘我生已盡’是入第八。‘我已修梵行’是由善修道而無退失。‘所作已辦’是由斷一切結縛而得道與果。‘不知有餘生’是盡七有等。 如是顯示經義后，又欲以七相顯示力而說’自性及差別’等，為令通達一切力相而說之義。不共是獨特性。平等性是共同性。作業是力的作用。次第是漸次宣說。差別是彼此作用的種種差異。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་བཅུའི་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དངོས་པོ་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཀུན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་དེས་ན་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། སྐུའི་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ མཉམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བདེན་ན་ཡང་གནས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོབས་ལྡན་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་གང་བརྗོད་པ། །རྩོད་བྲལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ལ་རྫོགས་པར་མངའ། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དེ་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་མཛད་དམ།འོན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་ཅེ་ན། མཛད་པ་ཡང་ངེས་པར་སྟོན་པར་མཛད་ནི་དེས་ན་བསྟོད་པ་ལས། སྟོབས་ལྡན་འཇིགས་མི་འགྱུར་བས་ཁྱོད། །མི་བསྙེངས་གང་ལགས་རིགས་ལགས་ན། །མཐུ་མངའ་བཞིན་དུ་གཞན་ དུ་ཡང་།།ཁྱད་དུ་མི་གསོད་གང་དེ་རྨད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་འདི་དག་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་གནས་ནས་སློང་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་སྨྲ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཚར་གཅོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ལྟ་བ་བཟློག་པར་མཛད་པའོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་གི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་བླང་བའི་སྦྱོར་བས་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པར་སྨྲ་བའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཆོ འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པས།ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་དང་འགལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཚར་གཅོད་པ་ཡང་དེའི་གཞུང་ འགོག་པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་ན་དེ་དག་གཟུ་བོར་གནས་པར་བྱེད་པའོ།

由於是智慧的本體，其自性是五根。因為能夠壓制對治品，所以是十力的作用。因為具有同伴而能夠成辦所作事業。 所謂’是主要的’，即經中說’如實了知’的詞句，稱為智力。 因此說：所謂’知曉處非處智力’等。因為緣取無量事物，故為無量。以無量性而顯示差別，即由於遍入三時，故為時間無量性的差別。由於一個所知事物也有無量差別，故為所知的差別。遍入十方世界一切有情界相續的義理，即是相續無量的差別。如是一切力也應知各各無量。 這些唯是如來所有，而非聲聞等所有，因此稱為如來力。所以稱為不共，因此稱為無雜。為顯示平等性，一切如來的力無差別，即所謂身力與智力平等。否則一切佛陀就不會獲得身平等性。 雖然諸力無差別是真實的，但為顯示住處有差別，故依時間差別、意樂差別及所化差別，而於某些如來處安住。 贊曰：‘勝過一切具力者，世間所說諸論中，離諍最為殊勝者，于佛圓滿具足有。’ 如是具足者是否令諸有情生起怖畏？還是作饒益？所作也必定開示，故贊曰：‘具力無所畏故您，無怯懼者理應爾，雖具威力於他人，不輕蔑者此稀有。’ 這些力各各都依自利和利他而建立作用。其中為成辦自利，具有於一切所知無迷惑的智慧。 又如最初所說’于因等’等。從他人有過失處勸請是成辦他利，如說’無因及不順因論者’等，無因及不順因論者應隨順十六論師而了知。 ‘作折伏’即是遮止其見解。‘知業自作智’是顯示自利。第二是他利。 說福非福、施受相應流轉，即說他人所作福非福為他人所受用。 神通是依禪定，故由其差別而有三種神變，故說’以三神變’等。 為顯示第二作用，所說’各別違背’等，即是折伏誹謗教法者的意思。折伏他們也是破除其宗義。或者是令他們處於中立。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་གཟུ་བོར་འཇོག་ཅིང་དང་པོར་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཤིན་ཏུ་སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་ མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཁྱེན་ནས་དབང་པོ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གནས་ངན་པ་ལ་མོས་ པ་མཁྱེན་ནས་དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་མཛད་དོ།།ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དེ་དང་དེ་མཁྱེན་ནས་འཇུག་པའི་སྒོ་དེ་དང་དེ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པས་ན་འཇུག་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གདམས་པའི་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ ལས་གསུངས་པས་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་དེ་དག་ལ་གདམས་པའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ལས་དང་པོ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ལས་ཐོག་མ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པ་ནི་ལས་ཐོག་མ་པའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་སྤང་ པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སེམས་གནས་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སེམས་གནས་པའི་སྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་ངག་གི་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ན་ངེས་པར་ འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་དེ་ལ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་སྤངས་པས་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དག་གློ་བུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སྔོན་གྱི་ སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་དང་ཕ་ལ་སོགས་པས་དང་པོ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །འདིར་ནི་དང་པོར་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་གནས་མལ་དུ། །ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དབེན་པའི་གནས་སུ་དོན་ ཡིད་ལ་བྱ་བའོ།།འདུ་འཛི་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དབེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ་དང་། གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལ་མིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིའོ། །ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ ཀྱིར་གཏོགས་པ་སྨྲས་པ།ཕ་མ་གཉིས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་དེ་ཉིད་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ གྱི་རྫས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡིན་ལ་དེ་དག་སོ་སོ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ནང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱི་རོལ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་དམིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མིང་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，以神變使他們成為中立者，首先令其心生嚮往，故稱為神變。神變之詞義為令初業者極為心動之意。 以知上根與非上根之力，了知眾生根器后，隨順根器而說法，此為二種事業。 以知種種勝解之力，了知眾生小等勝解及住于惡處之勝解后，令其遠離。 以知種種界之力，了知彼等后，令入于彼等趣入之門，故稱為令入。 對聲聞們的教誡事業，是說明聲聞事業后不應再說。 菩薩們應當修習通達無我法，故其教誡事業有所不同，為顯示彼等差別故。 初業者是指未熟習禪定修習者。即是所說的初業者。或者說未正式進入修習作意者為初業者。 此又有二種：禪定資糧圓滿與禪定資糧未圓滿。為斷除此故說’于禪定資糧圓滿’等。 此又有二種：執著與無執著。為斷除無執著故說’于欲令心安住者’。 此中依無相心住修習而說教誡事業。 入于無相修習及一切法不可言說義時必定成就，因為于彼義中遠離名言、因相等分別故。由斷除彼等，復見名言與因相是客塵故。 彼名言復有二種：從無始時來一個接一個相續的前行戲論習氣所攝，如色、聲等，以及父母等最初假立。此中最初趣入于彼。 所說’于極寂靜處所’是指于寂靜處作意義理，非於喧鬧處，故說應身遠離。及說’獨自’等。 其中名有二種：在家眾方面與出家眾方面。屬在家眾方面所說’父母二者’。屬出家眾方面所說’親教師與軌範師二者’。 為顯示作意行相故，于’于內作意彼名’等中，眾生事物之根本為六處，彼等各自無其相，故說’不屬於自處’等。 ‘內’者謂內自性處，即其自性之意。‘外’者謂外處，即其自性之意。‘於二者之間亦有耶’者，謂解脫于彼二者之意。 ‘不可得’者，因一切法離名故，因名是客塵故。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་འདི་ཁོ་ན་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་དམིགས་པས་གློ་བུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མིང་མི་བརྟེན་ལ། མིང་ལ་ཡང་དེ་དག་མེད་དེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་ བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་མིང་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མིག་ལ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཉིས་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། མངོན་ པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་གནས་སོ།།དེ་ཡང་མིང་དང་མིང་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་པའི་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་ཅེས་བརྗོད་ན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མིག་གི་གདགས་པ་མེད་པར་ནི་སུ་ཡང་མིག་གི་བློ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མིང་མ་ཐོས་པའི་སྔོན་དུ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་བཞིན་དུ མིག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མིང་དང་མིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་ཡང་གཞན་ལ་མིག་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་གློ་བུར་བའི་ཆོས་ལ་གློ་བུར་བའི་མིང་གིས་འདུ་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མིག་གི་ འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པར་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོས་པའི་འདུ་ཤེས་བསལ་ནས་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་དང་ རིགས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་མ་བཏང་ཞིག་ཅེས་བྱ་ བའོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་མང་དུ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་འགྱུར་ལ་གོམས་པར་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོབས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་གཞུང་ཉིད་ལས་རིག་ པར་བྱའོ།།སྟོབས་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཅིག་ཅར་བརྙེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་བྱ་བའི་དབང་གིས་འདི་དག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་གི་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་རྒལ་བའི་གནས་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཡུན་རིང་པོར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལ། རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པའི་ལུས་ཐ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རིས་མཐུན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་མངོན་པར་མཐོང་པ་འདོད་པ རྣམས་ལ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་དུ་གཞུག་པ་དང་།དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།

因此說道：‘你僅僅如此認為’等，如是以不隨順的所緣，對暫時的諸法不依賴名稱，名稱中也無彼等，因為是暫時的緣故。‘生起想’是指隨順作意，以修習力而獲得。 如是首先依據自名暫時想的力量而說：‘眼睛稱為眼睛’等。‘二所緣’是指名稱和因相，即表述和表述詞的處所。彼即名稱和名稱性，彼即所詮和能詮的差別。 若說因相的本性是眼睛，但因相的本性並非眼睛，因為如同色等，若不依賴名稱則無法獲取。 因此說道：‘若無眼睛的假立，任何人也不會生起眼睛的認知’等。即使對色等事物在未聽聞名稱之前也會生起色等的認知，但對眼睛卻不會如是生起。 因此名稱與眼睛是完全不同的，名稱是一回事，眼睛是另一回事。因此應知對暫時法以暫時名稱而生起認知。 如是作意時，對眼睛的認知也如前一樣會生起暫時的認知。爲了遣除如是本性的一切名稱的執著，應當了知加行道所攝的諸法如是。 以如是想的遍計力，遣除一切法的戲論想后，應以無分別心安住於事物本身。 如是安住即是如來清凈智慧無相三昧，即是種姓和種性的異名，意為獲得專注于彼種姓所成就的三昧。 為顯示如是作意於一切眼中執行隨行，故說’莫舍此作意’。 為顯示聲聞們也應多作此作意，故說’神通極速疾’，意為聞已生畏而能修習。 其餘諸力的作用應從經文中了知。為顯示諸力非漸次獲得，故說’正覺后頓時獲得’等。 為顯示現證與作用的次第而說’彼等次第現前’等。‘正覺后’是指出離輪迴，即安住于超越輪迴的境界。 觀見長久流轉的輪迴因果執行后，現證處非處智力。如是觀見后，對獲得最後身的長期串習者，以業自作智力令欲界同分中希求現見者，令斷除不善，令修習善法。

།ཁམས་གོང་མ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྟོབས་གསུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ ངག་སྦྱིན་པར་མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོབས་གསུམ་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་ སུམ་དུ་བྱ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་བསམ་པ་དང་བག་ ལ་ཉལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་གི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་གསུམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པར་མཛད་དོ།།ཀུན་དུ་གཟིགས་ནས་སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇུག་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་འཛུད་པར་མཛད་དོ།།དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་སྟོབས་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཡང་དེས་ན་མཐའ་གཉིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དབུ་མའི་ལམ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་དངོས་པོས་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ་། །དབུ་མའི་ལམ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་ཞིང་རྒྱུ་དགེ བའི་རྩ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ནི་བརྒྱ་ལ་མ་སྤངས་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ནི་མ་བྱས་བཞིན་དུ་བྱས་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྟོབས་བཅུ་པས་སྤོང་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ ཡིན་ནོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་རབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པས་དུས་རིང་པོར་འཁོར་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་ཆོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་སྟོབས་གཉིས་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་ བླངས་པ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་གཟིགས་པར་མཛད་དེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་གསུམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་རྣམ་ པར་གཟིགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོབས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཆོས་ དེ་དག་ཉིད་ལ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མེད་ན་ཡང་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་ སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ང་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་གསུམ་པས་དབང་པོ་དང་།མོས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་བྱེད་བྲག་ཡོད་ པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་བསྟན་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།

對於那些想要往生上界的人，爲了使他們現證三力並斷除貪慾，而為他們宣說教誡。同樣應當了知，對三界眾生依世間圓滿之力，而漸次現證三力。 爲了顯示依出世間圓滿而現證的次第，對於想要獲得出世間離貪的人們等，對於想要獲得出世間離貪的人們，依據根器勝劣、意樂和隨眠的差別，為顯示他們的道路，現證三力后，如實觀察根器等。 遍觀后，以隨順一切行為的趣入門的遍行道智力而引導。如是獲得趣入門三昧后，以二力顯示中道。 又因此，二邊是以薩迦耶見為根本，中道是以見無我為根本。由我執和我所執之實在而墮入常見和斷見。中道是三界的對治，故入于斷除一切煩惱，為顯示此義。 如是精進修習並以善根所引導者，即使未斷百分之一，也不會被煩惱所轉。因此，有些人雖未做到卻生起已做到的增上慢。以第十力斷除他們的增上慢，這是一種次第。 對於緣起諸法，即由於未能通達而長時輪迴的緣起，以法住智而通達。此智因為是遍知無顛倒因果相的行相，故稱為知處非處力。 如是觀察緣起后，以第二力觀察在家人於三世中受持正確業道，為觀察煩惱眾生界故。以第三力觀察出家人清凈正行，為觀察是否有成為清凈法器者故。 其餘諸力如前所說。觀察已，令趣入清凈，其餘諸力次第亦復如是。所謂法界，即以作意為入法之因，隨順言說而趣入彼等諸法，雖無作者等眾生界，卻觀察作意領受自作業果。 如是，爲了解脫那些由於顛倒執著無我的有為法為我而獲得可怕痛苦的人們的諸苦，以第三力顯示隨順根器和意樂的道路。 其餘諸力的次第如前。諸力的互相差別與無差別的顯示，即以知處非處力通達善行與惡行的可意與不可意果報。

།ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ནི་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་ལས་བྱས་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་མི་ཕྲད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོབས་གཉིས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱའོ།བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གདམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་བདག་གིར་ བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་དབང་གིས་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།།དབང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསམ་པའི་སྤྱི་མཁྱེན་པ་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པས་སོ། །ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །བསམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསམ་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་ལམ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསམ་པ་དེས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་བསམ་པ་ཕྱི་མ་དེ་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པ་ལས་རིང་བ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་ལ་གནས པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ལུས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་གནས་ནས་ལམ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་ པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།མོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ས་བོན་གྱི་སྤྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ནི་ས་བོན་དེ་རིགས་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་རིགས་གཉིས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱར་རུང་བའི་ས་བོན་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རིགས་ཅན་དེ། དེ་དག་ཀྱང་མཐུན་པའི་ ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་དག་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ས་བོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གཅིག་ཏུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ས་བོན་གྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དང་ལམ་གྱི་སྤྱི་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་དྲན་པ་ཉིད་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།

了知業自作的力量也是如此。如果問有何差別，總相和別相的形相就是它們的差別。另外，關於確定存在可意和不可意的果報，是由於依據某種因所作的業才會成熟果報，而不是其他的，也不會遇到未作的業，依此而了知是第二種力的差別。 依靠任何禪定和解脫對眾生進行教誡，稱爲了知禪定和解脫的力。依靠禪定了知業果相連的，稱爲了知業自作的力。 由禪定的力量通達諸根相應的唯心性，是由了知禪定等的力。了知諸根差別的，是由了知根勝劣的力。 了知以根為先導的總體意樂，是由了知根勝劣的力。了知差別，是由了知種種勝解的力。為顯示六種意樂而說’若略說彼意樂’等。 對非處有勝解的眾生，以如是意樂不能出離。對自道有勝解的眾生，以此意樂將能超越三界，稱為出離。如是由勝解差別而有兩種意樂。 又為顯示后一意樂由時間差別分為兩種，故說’遠離清凈和接近清凈’。‘住于小中熟’是說住于趣入和成熟。 大熟應知是最後有身，即依此能生起道。為顯示接近清凈的兩種相，故說’於此生中涅槃’等。 由他獲得涅槃是聲聞的。故說’以聲聞聞’等。菩薩則是證悟無實體。故說’勝解以大乘獲得涅槃’。 了知以勝解為先導的種子總相，是了知種種勝解的力。了知分別，是由了知種種界的力。 依種種界，界也應觀察為四種。其中第一和第二是彼種子的兩種種性。這也應知是顯示兩種種性。 可清凈的種子是三乘種性者，他們獲得隨順的道和果，應安立為種性清凈。不可清凈的種子是非涅槃法者。因為唯一是輪迴苦的器，故稱為不能清凈的意思。 了知種子總相和道的總相，稱爲了知種種界的力。了知分別，稱爲了知遍趣行的力。憶念前世行為總相，稱爲了知死生的力。 了知現在時死生差別，是由了知隨念宿住的力。

།མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་ན་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མཁྱེན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།།སེམས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །མདོ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་སློང་དག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སྟེ།གང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་སུ་དམ་འཆའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།བཞི་གང་ཞེ་ན། ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན། ཆོས་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་འདིར་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། གཞན་སུས་ཀྱང་ཆོས་དང་ མཐུན་པར་རྒོལ་བའམ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་ནས་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པས་གནས་པ་འདི་ནི་དང་པོའོ།།ངས་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན་ཟག་པ་འདི་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གཞན་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་གཉིས་པའོ། །གང་ཡང་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་བསྟེན་ཡང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་གསུམ་པའོ།།གང་ཡང་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་འཕགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་བཞི་པའོ།།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དམ་འཆའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་འཇིགས་པ་མེད་པས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དམ་འཆའ་བར་བྱ་ཞིང་། གསངས་ ནས་དམ་བཅའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གནས་དག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ནས་གཞན་དག་གིས་རྒལ་བའི་ཚིག་གི་སྐབས་མེད་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ འབྲེལ་ཏོ།།དང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དང་པོའོ། །ཉན་ ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་དེའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་འདིར་དང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བསྟན་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ བཞི་པའོ།།ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ལམ་དང་དེ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འགས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་ནུས་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་གནས་དག་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཀུན་དུ་འཇུག་པ་ལས་བརྩམས་པའོ།

對於未來時而言，是以死亡轉生智力。諸解脫者的結生相續智，即是以死亡轉生智力。諸善心解脫者于現世獲得涅槃之殊勝智慧，即是以漏盡智力。 如經中所說而知，即’比丘們，此四者是如來四無畏，具足此等，如來應供正等覺者立於大牛王之位’，乃至’宣說獅子吼’。 何為四者？我是正等覺者之宣說時，於此若有沙門、婆羅門、天、魔、梵天或其他任何人，依法說’此法未正等覺’而作諍論或憶念之因，我不見此因，故獲得安樂、獲得無畏而住，此為第一。 我宣說諸漏已盡時，若有任何人說’此漏未盡’，如前所說，此為第二。 我為諸聲聞所說之障礙，雖依止彼等亦不成為障礙，如前所說，此為第三。 我為諸聲聞所說之出離道，以聖出離滅盡一切苦，若說’此非出離’，如前所說，此為第四。 ‘于眾中立誓’者，即依自利他利圓滿之力，自身無畏故於眾中立誓，非是隱秘立誓之義。 超越一切眾生境界之境，自身善知已，他人無諍論言辭之機會，故安住于安樂。 第一是不共聲聞，因彼等無所知障斷除故，及無知一切所知相之能力故。如是依於一切所知無礙智慧而說第一。 與聲聞共同之煩惱障解脫，于解脫無差別故。依自身斷除一切煩惱而說第二。 為求解脫者及為此而趣入者，開示出世間道，此為第三。 依義理次第此處先說，即依’開示道已，當說道之障礙’而說。 出離之障礙法是不相順，故唯一應斷即是第四。 后二者是依道及獲得彼之資糧而說。以說障礙法故，彼亦當說。 此四處任何人皆不能改變。 為顯示除立誓外無他相及理由故，‘理由亦’者，即從前二處，即一切現等覺及漏盡處，顛倒而行即是從如立誓顛倒趣入而說。

།ལུས་ལ་སོགས་པའི ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར།གནས་དང་པོ་དག་ལས་བཟློག་ནས། འཇུག་པའི་སེམས་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགལ་བ་མེད་པ་དང་། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པས་གནས་ཕྱི་མ་དག་ཀྱང་དམ་བཅའ་བ་དང་འགལ་བར་ འཇུག་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་དག་གི་ནི་ལྷའི་མིག་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ལྷ་དང་བདུད་ནི་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྷའི་མིག་གིས་ཀྱང་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་བདུད་ནི་གཞན་གྱི་ སེམས་རིག་པའོ།།དེ་ལས་གཞན་དག་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བདུད་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅས་པའི་གནས་ལས་བཟློག་པའི་རྒོལ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། མི་བསྙེངས་པ་ཐོབ་པ་དང་ བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུགས་ལ་ཞུམ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་མི་བསྙེངས་པ་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་བསྙེངས་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲངས་བཞིར་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་འདི་ལས་མི་མང་མི་ཉུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་དང་ཚོགས་བསྟན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རྒྱུན་ མི་གཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞུགས་པའི་ཤིང་རྟར་ཞུགས་པའོ།།དེས་ན་དེའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ནི་དང་པོའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཞུགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གནས་གཞན་ནི་དེ་དག་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གནས་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཐུན་ མོང་གི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ།།སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བར་དུ་གཅོད་པར་གང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྟོན་བ་ཆོས་ འཆད་པར་མཛད་པ་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དོན་འདོད་པ།ཕན་པ་འདོད་པ། སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་ཕན་པ་ཡིན། བདེ་བ་ཡིན། འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་ལ་དེ་དག་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉན་པ་ཡིན། རྣ་གཏོད་པར་བྱེད། ཀུན་ཤེས་པར་ བྱེད།སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། མི་འདའ་བར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷག་པར་དགའ་བར་ཡང་མི་མཛད། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མི་མངའ། ཐུགས་སྤྲོ་བར་ཡང་མི་མཛད་དེ། དྲན་པ་མངོན་དུ་མཛད་པས་དེ་ ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་ནས་བཞུགས་ཏེ།འདི་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་པོའོ། །ཡང་གཉིས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉན་པར་མི་བྱེད་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ ཡང་མི་མངའ།མི་བཟོད་པ་ཡང་མི་མངའ། ཐུགས་མི་དགྱེས་པ་ཡང་མི་མངའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གསུམ་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉན་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་ མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷག་པར་དགའ་བར་ཡང་མི་མཛད་པ་ནས།སྤྲོ་བར་ཡང་མི་མཛད་པའི་བར་དང་། མི་དགྱེས་པ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དུས་རིང་པོར་ཐུགས་ལ་དགོངས་པ་ནི་ངས་བསྟན་ པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་མཛད་དོ།

由於身等一切業以智慧為先導，從第一處轉變，無有趣入之思。如來所教示中前後無相違，與理無違故，后處亦無與誓言相違之趣入，因未見真實理由故。比丘婆羅門等無天眼。天與魔具天眼。如是以天眼亦能如實見邪行，此為所說。天與魔能知他心。其餘者不能知他心。如是魔等亦未見諍論之理由。由未如實見違背誓言處之諍論處而獲得安樂，獲得無畏，獲得無怯。由於心無怯弱故稱為決定獲得無畏。由無畏故稱為心無怯弱。為顯示數目決定為四故說此四不多不少。關於’成辦自利’等，成辦自利即智慧與斷德圓滿。成辦他利即宣說道與資糧。‘趣入大乘’即趣入正等正覺。為不斷如來種姓故趣入如來所乘之車。故為此而行是第一。聲聞等以斷除煩惱之心趣入是第二。其他處是就彼二者而言。后二處是以共同方式所說，結集者分別而說，故說’我為菩薩眾及聲聞眾而說諸障礙’。‘如經中所說’即此處為聲聞眾說法時，具大悲心、欲利益、欲饒益、具慈悲本性者對比丘眾說：‘此是于汝等有益，是安樂，此是利益與安樂。‘彼等於此善聽、諦聽、了知、作意、如法修行、不違而行。如來於此亦不生殊勝歡喜，亦無不悅，亦不生喜，以正念而於此住于舍，此是第一不共念住。第二如前說法時，從不善聽乃至不如法修行。如來於彼等亦無嗔恚，亦無不忍，亦無不悅。余如前。第三是有些從善聽乃至如法修行，有些則不如法修行，如來於彼等亦不生殊勝歡喜乃至不生喜，及無不悅。余如前。此是第三。如來長時思維：‘我所說此法律若能修行豈不善哉’，于如是修行者亦不生貪著。

།གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་མངའ། དེ་དག་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་མི་མངའོ། །འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བྱུང་བ་དང་།མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་འཇོག་པར་མཛད་དེ་འཁོར་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་ནག་པ་དང་། འདྲེན་མ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲུང་བ་མེད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འགའ་ཞིག་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མི་མངའོ། །གསུམ་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པར བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་མི་མངའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་བར་དུའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པ་བྱས་པ་འཆབ་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བ་ཉེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་མི་འཇིགས་པའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མི་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཅབ་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཉོན་མོངས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མི་མངའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པར་གྱུར་ན། རང་གི་ལས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲག་ཤུལ་གྱིས་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་དེ་སྨ་འབེབས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བདག་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྲོགས་ པའི་རྒྱུ་ལས་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཏོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ནི།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པས་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅུང་ཟད་མི་མཛད་པ་དེ་ལ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྐྱོད་པ་ནི་བརྐྱང་བསྐུམ་ལ་སོགས་པ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གཟིགས་པ་ནི་སྤྱན་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱན གྱི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གསུངས་པ་ནི་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གནས་པ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཡོ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་།བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ པའོ།།དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པའོ། །འདི་དག་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་མཁྱེན་པས་སྔ་མའི་ཆ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དམ་པའི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ ནས་སོ།

對於作惡者也不生嗔恨。對於具有這兩種形相者也不具有這兩種形相。在攝受眷屬時生起三種煩惱，安立三種無雜染法，以眷屬差別而顯示三種。說為純白、純黑及雜染三種。因此說’彼等’等。 如經中所說，如來有三種無所防護：無有任何需要防護而不讓他人知道的。三者是什麼？如來所制定的，如來無有不清凈的身業。如是乃至無有不清凈的意業。餘者如前。 為顯示此等攝要義，‘於一切種斷除覆藏過失’者，應知身等所作過失即是與前二無畏處相違。如來已斷除覆藏彼等，因為一切種中皆無有。 為顯示連煩惱相都無有，‘乃至阿羅漢’等，如是若如所說而行，于自業無有疑惑，以威嚴教誡聲聞等並調伏，以呵責方式。 為顯示于自身無可言說，故說’由親近因緣，我之聲聞等’。‘無量’者，因緣如來行境所攝世界眾生為所緣故稱無量。‘無上’者，因為是最極清凈。 一切如來之事業以三種方式恒時安住，故稱無忘失法性。如來於一切眾生無有少許不作為而忘失。如是於一切境界所攝、一切所攝持、於一切時中觀察。如是於一切事業一切種中無忘失性。 其中’行走’是指伸屈等身業。‘觀看’是指眼轉等眼業。‘宣說’是語業。‘安住’是執著等。於一切威儀中無有煩惱相應行為的極細轉起，即稱為斷盡習氣。 聲聞等雖已斷煩惱，仍有如同具煩惱的行為，及行走等轉起。因此稱為不共佛法。 ‘有義’是指清凈分，即正確成辦極為利益安樂之法。‘無義’是指煩惱分之法，即正確成辦非利益。解脫此二者之法是第三蘊。了知此等后二者即稱為遍知一切種。 如是以二種智慧了知前分即稱為勝智，因為是了知勝法之相。如是此二稱為遍知一切種及勝智。已顯示佛法之體性。

།ཡང་ཐོབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སློབ་དཔོན་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །ཆ་ཕྱི་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་རྫོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིག་ཅར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐོབ་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བྱ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེས་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར་ཡང་བཞེད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པར་འཇུག་གོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། བརྩལ་བ་ཙམ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་བཞེད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པས་བརྣག་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་ས་ལ་གནས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་ སྒྲིབ་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རྟེན་གནས་སུ་གྱུར་པའི་མཆོག་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ། དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཡང་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན།དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ནི་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་དྲིས་པ་ཡིན་ལ། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེང་རས་ཀྱིས་བར་དུ་ཚོད་པའི་དཔེས་ནི་ཇི་ལྟར་ རིགས་པར་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་།ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་པོས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་མས་ནི་ཚོན་གྱི་རི་མོ་ལེགས་པར་བཀྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་རི་མོའི་ལས་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་འོད་ གསལ་བ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།མུན་པ་མུན་ནག་པའི་ནང་ན་བལྟ་བ་དང་། ཐག་རིང་པོ་ནས་བལྟ་བ་དང་། དེ་དག་ལས་བཟློག་པའི་དཔེས་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་དཔེས་ཀྱང་གནས་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ རིབ་ཅན་གྱི་དཔེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བླ་ན་མེད་པའི་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་ནས་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

爲了說明獲得的次第，關於相好等，諸相好是諸如來和最後有菩薩們獲得異熟果，其餘則是獲得菩提后才有的，所說’當時’等，‘無師’是指無需他人教導而自然生起。 後分修習菩提分法，以專注方式以一剎那智慧了知一切所知無礙智為依，獲得殊勝三昧。 因此說’一剎那’等，於一切學處和三昧最後能摧毀一切習氣者，稱為金剛喻三昧，其後即獲無上正等正覺，從十力等佛法圓滿廣大稱為極清凈，頓時獲得。 由獲得此而從所知障解脫故稱無礙，從煩惱障解脫故稱無垢。趣入所知無需加行而僅隨意願而入。 因此說’僅作意即無礙’。由獲得一切所欲義故稱’滿足所愿’。 由獲得殊勝如來地故稱’超越菩薩地’。由住堅固地故稱’入如來地’。 斷盡如心要般所知障隨眠一切習氣，獲得殊勝所依處。 因此說’彼所依處’等，由圓滿一切相及無垢故，由法身所攝故稱無上。 諸住於一切菩薩住處的菩薩，相對上位者皆是有上。 若有疑問：若某些菩薩也獲得究竟地，如來也獲得究竟地，應當了知彼等有何差別？斷除差別極為顯著。斷除如心要般所知障習氣。 以染色布喻，如理說明遠離大障及斷盡余障的如來清凈，初喻顯示無障，后喻如善施彩繪而成妙畫之業而明顯光明般應觀如來智慧。 以黑暗中觀看、遠處觀看及與彼相反的比喻也明顯顯示。以已生和未生身的比喻也顯示大轉依。 以翳眼喻的相反顯示極清凈性。智慧殊勝即智慧差別。極清凈相好無上所依圓滿。 如是如來現證菩提后，應知由前說諸法力顯示如來十種事業。

།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཅུས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་བཅུས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ནི་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་ནས་དད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མོས པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་སུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་འདུན་པར་བྱས་པ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གདམས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་གདམས་པ་བྱས་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་མི་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཡང་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པ་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ལྔ་པ་སྟེ།ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་འདྲེན་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་འདྲེས་པས། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིན་མཚན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་བདུན་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་མི་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་གནས་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི་དགུ་པ་སྟེ།དེ་ནི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་སྤངས་ནས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅུ་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་ཚན་འདིས་བསྡུས་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་མཛད་པ་རྣམ་པ་བཅུར་འབྱེད་དོ། །མཛད་པ་རེ་རེའི་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཅད་པར་བྱ་བ་སླ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་དང་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་དེ་ དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དེས་ན་ རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འདི་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ཆོས་འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ།

因此，爲了以十種方式確定成就佛法，故以十品宣說。爲了廣說彼等境界，關於’十方’等，首先以自身顯現令生起信心。以此為前行，是其餘所化眾生的事業。此亦由於身相莊嚴，以信解如來的緣故而顯現於諸眾生。此亦隨順’有些見為帝釋天形相’等經而說。 如是令心專注后，以三種神變教授修習是第二，即修習彼等一切種清凈。如是教授后，令具足一切事業能力，能斷除無知迷惑及具疑惑智者的疑慮，是第三。此亦應知具足十力，因為彼等是智慧的本體。 降伏一切外道及建立自宗是第四，因為具足無畏。如所說次第趣入教法者有三種。眾生無煩惱性是第五，因為具足攝眾的念住。 以不雜染意樂和加行如實宣說是第六，因為於此無有防護。日夜以佛眼觀察一切世間是第七，因為具足大悲。 不捨一切眾生事業而住於一切眾生事業的正念是第八，因為具足無忘失法性。如實隨行如來的行為和安住是第九，因為已斷盡習氣。 舍離非義說而顯示義利是第十，因為具足一切種最勝智。如是攝集此十種佛法而分為十種事業。每一事業的作用亦應知以無量眾生界而無量。 因此所說’此數目難以確定’等，唯此等如來安住稱為如來地和殊勝安住，因為是一切菩薩學處道的所依，一切菩薩皆住於此而希求彼義。 又’菩薩學習一切學處時’說為成為一切眾生利益的所依，如來住于彼殊勝安住而成辦一切眾生利益。故稱為殊勝安住。 為顯示此等即是佛不共法，關於’此等一切佛法’等，因為具足成辦眾生利益的能力故與利他相順，因為唯一以利他而分別。聲聞等與此相反，因為彼等無有此等法，故稱為佛不共法。

།ཆོས་འདི་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་དམིགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཙམ་ཏེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འཇུག་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་མི་འཐོབ་པོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉེད་དང་། ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་དེ། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མེད་པའི ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསླབ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་རྣམ་པ་དགུར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསླབ་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ།།ད་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་མ་མོའི་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འདིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དེ། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆུད་ཟ་བ་དང་། ཆུད་ཟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འགྲེལ་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྩ་བ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འདི་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་ཡང་སྨྲས་པ། གང་དག་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལྷ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ སྨྲས་པ་ནི།འགྲོ་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོའི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ།།མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་བཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་པར་བསྟན་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་སྨྲས་པ། དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་སྡེ་ལ་བརྟེན་ པའི་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།སེམས་བསྐྱེད་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱར་རོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་པའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་མི་སྐྱོ་བའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།

這些法中有一些並非聲聞等一切處都具有，爲了說明這些，如’大悲’等。‘所緣及其對境’，即僅僅把相和所緣執取而趣入，是了知處非處等。‘非一切相圓滿’是說不得到力、無畏等名號。與此相反則是圓滿性和超勝性，因為具有廣大性。最殊勝性是因為具有無量境界。因此稱為不共。‘圓滿學道’是指如前所說的菩薩地分為九種，這是學道，果是住道的分類，這兩者都成為教法之處。 現在以四種方式安立菩薩地，爲了使所化眾生對此生起恭敬心。關於殊勝功德的異名，如所說’菩薩藏本母’等，此菩薩地如同廣大菩薩藏本母處，遍及一切經典，如同字母。也稱為’大乘集’，因為分別宣說一切經典的義理。也稱為’廢與不廢道釋’，因為正確宣說菩薩中道的意義。也稱為’無障清凈智根本’，因為以宣說獲得煩惱障和所知障清凈智慧而分別。 如所說’凡是在此法中修行者將獲得廣大福德’等，說’包括天人’是爲了表明無論何種眾生的修行差別，都能獲得廣大福德。為說明其因，因為此是一切經典的根本。只要對如此法門精進修行，就是增長福德的因。雖然對治和違品的差別也在其他經典中宣說，但對治似正法的對治就是此菩薩地，因為以極為明顯的義理而分別。 如所說’偽法將不會增長’等。當彼增長時，具有真實義者將有力，真實經典也將有力。依經典的偽法將會廣大。菩薩地基瑜伽處最後品中住品第五釋完。 其中菩薩地的次第是這樣的：住種姓菩薩發起無上正等正覺心。發心后精進自他利益。精進自他利益時將獲得無煩惱方便。無煩惱時將獲得不厭倦方便。

།སྐྱེ་བ་མེད་ན་དགེ་ བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་མི་སྐྱོ་བའི་ཐབས་དང་དགེ་ བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ན་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེ་ལ་མོས་ན་ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབས་ནས་ཀྱང་གང་ གིས་དང་གང་དུ་དང་གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེས་དེར་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པོ།།དེས་དེར་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པ་ན་ཅི་ནས་བསོད་ནམས་སོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་བསགས་ནས་འཁོར་པ་མི་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབས་ པ་ན་འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པོ།།དེ་ལ་བསྒྲུབས་པ་ན་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབས་པ་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་བསྒྲུབ་པོ། །དེས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ན་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་ པར་འགྱུར་རོ།།བསྟན་བཅོས་ཤེས་ན་སུ་ལ་གང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོལ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནུས་ན་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྐྱེ་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པས་མངོན་པར་སྐྱེ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་བདེན་པའི་ རྣམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་བསྒོམ་པའི་ཐབས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།།དེ་ལྟར་བརྩོན་ན་བསྒོམས་པ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ཐབས་ལ་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐོས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ།སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་རང་གིས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བདག་གིས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་སྙོམས་པས་ན་རྟག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ལ། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབས་སོ།

如果沒有生，就會找到增長善根的方法。如果善根增長，就會證得無上正等正覺， 爲了自他利益而精進，以及無煩惱的方法、不厭倦的方法、增長善根的方法， 爲了獲得菩提而修行時，首先要對甚深廣大的法生起信解。對此生起信解后，就會尋求這些法。尋求之後，也會為他人宣說，自己也會精進修行。 修行之後，以何方便、在何處、為何目的而修行，就以此方便在彼處為彼目的而修行。以此在彼處為彼目的修行時，爲了增長福德資糧和智慧資糧而如是修行。 積累福德和智慧后，修習不捨輪迴的方法。修習此時，修習無輪迴煩惱。修習此時，修習不過分貪著自身安樂。修習此時，修習不厭倦輪迴痛苦。 如此不厭倦時，依止論典而對一切論典無所畏懼。通達論典后，由於了知對何人如何說法，而通達世間。 如此通達論典並了知世間后，如理尋求諸法。如是尋求，能斷除一切眾生的一切疑惑。 如此能夠時，以斷除他人疑惑而增長福德，圓滿福德資糧；自身也以智慧增長而圓滿智慧資糧。 資糧圓滿時，以真實行相修習菩提分法而精進，並且善知修習方法。如此精進時，將此修習迴向大乘涅槃，而非聲聞緣覺乘涅槃。 如此善巧方便，不僅能持受一切諸佛菩薩所說之聞法，而且以修習力，未曾聞法也將一切顯現。 具足總持和辯才，為斷除一切所緣而以三解脫門修行。如此修行，即是入于斷除自他顛倦增上慢，這是其一切圓滿修行。 如此趣入者，以修行功德差別和利益差別，較一切眾生、聲聞緣覺更為殊勝。 其中修行功德差別是：菩薩為利益自他而趣入，自己需要利他；聲聞緣覺則不如是需要利他。 對一切眾生心平等，由心平等而恒時趣入利益，且不期望回報利益。如此精進者恒時希求彼等利益安樂。 如此具足利益安樂之意樂者，令彼等獲得果報。如是，此即修證越來越殊勝的功德差別。

།དེ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ཀྱི། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ན་ངེས་པར་བྱ་བ་དང་རྟག་ཏུ་བྱ་དགོས་ པ་ལ་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གདགས་པ་ལ་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དེ། མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཀྱང་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་ བའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སོ།།ཤེས་པར་གྱུར་ན་གང་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་དང་། གང་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། གང་གིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཡང་གང་གིས་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་ པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་ན་གདམས་ངག་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ།།གདམས་ངག་ལ་མཁས་ན་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་ པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་མིང་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་མིང་འདོགས་ཤིང་བསྟོད་པར་ཡང་མཛད་དེ།འདི་དག་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཅན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྟགས་གང་དག་གིས་རྟགས་དེ་དང་ལྡན་ན་སྒྲུབ་པ་དེ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ ལ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱིམ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཛུད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཕྱིན་ཆད་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །དེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གདམས་ངག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་གོ། །གནས་སྐབས་དེར་བློ་གནས་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་བར་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟུལ་ བར་བྱེད་ཅིང་ཆོག་མི་ཤེས་སོ།།དེ་ལྟར་རྟུལ་ན་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་མེད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གོ་རིམས་རྫོགས་སོ།། །།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་དངོས་གཞི་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལྷ་བཙུན་པ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་བཀའ་ལུང་གིས་བལ་ཡུལ་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱན་ཏི་བྷ་དྲའི་ཞལ་ལྔ་ནས་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་བའོ།

關於功德利益的殊勝，菩薩從諸佛獲得授記，而聲聞和獨覺則不能。 獲得授記后，安住于不退轉地，安住於此地時，將獲得對於必須做和應當恒常做的事情不忘失的法性。 如是獲得不忘失法性者，諸佛菩薩將其立為一切眾生中最殊勝者。 不會退失一切事業，即便是未獲得的退失也不會退失。 若不退失則將如上弦月般不斷增長善法，生生世世成為真實菩薩，而非偽裝的菩薩。 成為真實菩薩后，將通達一切調伏方便。 通達后，于從何處尋求、何為所求、以何方式尋求等一切安立皆成為善巧。 對於尋求所達到的究竟果位也能安立。 善巧安立后即能善巧教授。 善巧教授后即能獲得無量所緣三昧王。 獲得此三昧后即能宣說有果之法。 以種種方式宣說皆具有果報。 並能以大乘出離。 以大乘出離則能攝持大乘。 于大乘出離的種種階段中獲得種種名號，一切世間以及諸佛菩薩也將賜予共同的菩薩名號並讚歎。 應當了知這些即是功德利益的殊勝。 具有如是名號者即是菩薩之相，若具足此相，則能在在家和出家兩方面都圓滿修行。 若能在兩方面修行，則修行的精要即是一心決定於善法方面具有增上意樂。 以如是意樂，只要住世就能攝受在家眾或出家眾趣入善法。 此後將與諸佛菩薩同行，併爲眾生利益而發願受生。 諸佛菩薩將以教授不斷教導，使其體驗善法方面的殊勝境界。 通過體驗功德利益的攝受，于殊勝境界中以在家方式趣入。 心安住於此境界時，將不滿足於從低到高乃至究竟的一切殊勝境界。 如是精進則將獲得究竟境界，此後再無所求，即是獲得無上果位。 菩薩地次第圓滿。 瑜伽師地論本地分中，菩薩地廣釋由大師薩嘎羅美伽所造圓滿。 依據王子菩提光之教敕，由尼泊爾大班智達寂賢親授，譯師比丘戒勝慧翻譯。